تھامس ہنٹ مورگن

### تھامس ہنٹ مورگن
تھامس ہنٹ مورگن (25 ستمبر 1866 – 4 دسمبر 1945) ہک امریکی ارتقائی حیاتیات دان ، جینیات دان ، جنینیات دان تے سائنس دے مصنف ہن جنہاں کوں 1933 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام میراث وچ کروموسوم دے کردار کوں واضح کرݨ والیاں دریافتاں کیتے ملیا ۔ 

مورگن 1890 وچ جانز ہاپکنز یونیورسٹی توں زولوجی وچ پی ایچ ڈی کیتی تے برائن ماور وچ اپݨے دور وچ جنینیات تے تحقیق کیتی ۔ 1900 وچ مینڈلین میراث دی دوبارہ دریافت دے بعد ، مورگن فروٹ فلائی ڈروسوفلا میلانوگاسٹر دیاں جینیاتی خصوصیات دا مطالعہ کرݨا شروع کیتا ۔ کولمبیا یونیورسٹی دے سکیرمرہورن ہال وچ اپݨے مشہور فلائی روم وچ مورگن ثابت کیتا کہ جینز کروموسوم تے موجود ہوندے ہن تے میراث دی میکانکی بنیاد ہن ۔ انہاں دریافتاں جدید سائنس جینیات دی بنیاد رکھی ۔ 

اپݨے شاندار کیریئر دے دوران ، مورگن 22 کتاباں تے 370 سائنسی مقالے لکھئے ۔ انہاں دے کم دے نتیجے وچ ڈروسوفلا ہم عصر جینیات وچ ہک وݙا ماڈل جاندار بݨ ڳیا ۔ شعبہ حیاتیات جیڑھا انہاں کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ قائم کیتا ہا ، ست نوبل انعام یافتہ پیدا کیتے ہن ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
مورگن لیکسنگٹن ، کینٹکی وچ چارلٹن ہنٹ مورگن تے ایلن کی ہاورڈ مورگن دے گھر پیدا تھئے ہن ۔ اپݨے پیو دی طرفوں لمے پلانٹیشن تے غلام مالکان دی صف دا حصہ ہووݨ دی وجہ توں ، مورگن کنفیڈریٹ جنرل جان ہنٹ مورگن دے بھتریجے ہن ، انہاں دے پڑݙاݙا جان ویسلی ہنٹ الیگینی پہاڑاں دے مغرب وچ پہلے کروڑ پتیوں وچوں ہک ہا ۔ اپݨی ما دے ذریعے ، او فرانسس سکاٹ کی ، "سٹار سپینگلڈ بینر" دے مصنف ، تے جان ایگر ہاورڈ ، گورنر تے میری لینڈ دے سینیٹر دے پڑپوتے ہن ۔ خانہ جنگی دے بعد ، کنفیڈریسی دی مدد کرݨ والیاں کیتے شہری تے کجھ جائداد دے حقوق دے عارضی نقصان نال خاندان تے مشکل وقت آیا ۔ انہاں دے پیو کوں سیاست وچ کم لبھݨ وچ مشکل پیش آندی ہئی تے او اپݨا زیادہ تر وقت سابق فوجیاں دے ملاپ کوں مربوط کرݨ وچ گزاریندے ہن ۔ 

16 سال دی عمر وچ پریپریٹری ڈیپارٹمنٹ وچ شروع تھیندے ہوئے ، مورگن اسٹیٹ کالج آف کینٹکی (ہݨ یونیورسٹی آف کینٹکی) وچ شرکت کیتی ۔ انہاں سائنس تے توجہ ݙتی ، انہاں کوں خاص طور تے قدرتی تاریخ پسند ہئی ، تے انہاں گرمیاں وچ یو ایس جیولوجیکل سروے نال کم کیتا ۔ انہاں 1886 وچ بیچلر آف سائنس دی ڈگری نال ویلڈیٹوریئن دے طور تے گریجویشن کیتی ۔ اینسکوام ، میساچوسٹس وچ میرین بائیولوجی سکول وچ ہک گرمی گزارݨ دے بعد ، مورگن نویں قائم تھیوݨ والی جانز ہاپکنز یونیورسٹی وچ زولوجی وچ گریجویٹ تعلیم شروع کیتی ۔ ولیم کیتھ بروکس نال ݙو سال دے تجرباتی کم تے کئی اشاعتاں لکھݨ دے بعد ، مورگن اسٹیٹ کالج آف کینٹکی توں 1888 وچ ماسٹر آف سائنس حاصل کرݨ دے اہل ہن ۔ کالج کوں ٻئی تعلیمی درسگاہ وچ ݙو سال دی تعلیم تے کالج فیکلٹی ولوں امتحان دی ضرورت ہئی ۔ کالج مورگن کوں مکمل پروفیسرشپ دی پیشکش کیتی ، تاہم ، انہاں جانز ہاپکنز وچ رہݨ دا انتخاب کیتا تے انہاں کوں اپݨی تعلیم کوں فنڈ کرݨ وچ مدد کیتے ہک نسبتاً وݙی فیلوشپ نال نوازا ڳیا ۔ 

بروکس دے تحت ، مورگن سمندری مکڑیاں دی جنینیات تے اپݨا تھیسس مکمل کیتا — جیڑھا گرمیاں 1889 تے 1890 وچ وڈز ہول ، میساچوسٹس وچ میرین بائیولوجیکل لیبارٹری وچ جمع کیتا ڳیا ہا — تاں جو ٻئے آرتھروپوڈز نال انہاں دے فائلوجینیٹک تعلق دا تعین کیتا ونڄے ۔ انہاں نتیجہ کڈھیا کہ جنینیات دے حوالے نال ، او کرسٹیشینز دے مقابلے وچ مکڑیاں نال زیادہ نیڑے نال تعلق رکھیندے ہن ۔ ایں کم دی اشاعت دی بنیاد تے ، مورگن کوں 1890 وچ جانز ہاپکنز توں پی ایچ ڈی دی ڈگری نال نوازا ڳیا تے انہاں کوں ریسرچ وچ بروس فیلوشپ وی ݙتی ڳئی ۔ انہاں فیلوشپ کوں جمیکا ، بہاماس تے یورپ دا مزید تحقیق کیتے سفر کرݨ کیتے استعمال کیتا ۔ 

1910 توں 1925 تئیں ہر گرمی وچ مورگن تے انہاں دے کولمبیا یونیورسٹی دے مشہور فلائی روم دے ساتھی اپݨے تحقیقی پروگرام کوں میرین بائیولوجیکل لیبارٹری وچ منتقل کر ݙیندے ہن ۔ 1890 توں 1942 تئیں ایم بی ایل وچ ہک آزاد محقق ہووݨ دے علاوہ ، او ادارے دی گورننس وچ وی ٻہوں شامل تھئے ، جیندے وچ 1897 توں 1945 تئیں ایم بی ایل دے ٹرسٹی دے طور تے خدمات انجام ݙیوݨ وی شامل ہا ۔ 

## سائنسی سوبھاں

### برائن ماور
1890 وچ مورگن کوں جانز ہاپکنز دے سسٹر سکول برائن ماور کالج وچ ایسوسی ایٹ پروفیسر (تے شعبہ حیاتیات دے سربراہ) دے طور تے مقرر کیتا ڳیا ، انہاں اپݨے ساتھی ایڈمنڈ بیچر ولسن دی جاہ گھدی ۔ مورگن تمام مورفولوجی نال متعلق کورسز پڑھائے ، جݙاں جو شعبے دے ݙوجھے رکن جیکس لوب فزیولوجیکل کورسز پڑھائے ۔ بھانویں جو لوب صرف ہک سال کیتے ریہے ، پر ایہ انہاں دی زندگی بھر دی دوستی دی شروعات ہئی ۔ مورگن ہفتے وچ پنج ݙینہہ حیاتیات تے لیکچر ݙیندے ہن ، ہک ݙینہہ وچ ݙو لیکچر ݙیندے ہن ۔ او اکثر اپݨی حالیہ تحقیق کوں اپݨے لیکچرز وچ شامل کریندے ہن ۔ ہک پرجوش استاد ہووݨ دے باوجود ، انہاں دی سب توں زیادہ دلچسپی لیبارٹری وچ تحقیق وچ ہئی ۔ برائن ماور وچ پہلے کجھ سالاں دے دوران ، انہاں سمندری بلوط ، ایسڈیئن کیڑے تے ݙیݙراں دے وضاحتی مطالعے تیار کیتے ۔ 

1894 وچ مورگن کوں نیپلز وچ سٹازیون زولوجیکا دی لیبارٹریز وچ تحقیق کرݨ کیتے ہک سال دی چھٹی ݙتی ڳئی ، جتھاں ولسن ݙو سال پہلے کم کر چکے ہن ۔ اتھاں انہاں جرمن حیاتیات دان ہانس ڈریش نال کم کیتا ، جنہاں دی ترقی دے تجرباتی مطالعہ وچ تحقیق مورگن دی دلچسپی کوں ودھایا ۔ ایں سال ٻئے منصوبیاں دے نال ، مورگن سیٹینفور ایمبریولوجی دا ہک تجرباتی مطالعہ مکمل کیتا ۔ نیپلز وچ تے لوب دے ذریعے ، او اینٹ ویکلنگسمیکنک (تقریباً ، "ترقیاتی میکانکس") سکول آف تجرباتی حیاتیات نال واقف تھئے ۔ ایہ وائٹلسٹک نیچرفلاسفی دا ہک رد عمل ہا ، جیڑھا 19ویں صدی دی مورفولوجی وچ ٻہوں بااثر ہا ۔ مورگن اپݨا کم روایتی ، وݙے پیمانے تے وضاحتی مورفولوجی توں تجرباتی ایمبریولوجی وچ تبدیل کر ݙتا جیڑھا جانداراں دی ترقی کیتے جسمانی تے کیمیائی وضاحت تلاش کریندا ہا ۔ 

اوں وقت ، ایں سوال تے کافی سائنسی بحث ہئی کہ ایمبریو کیویں تیار تھیندا ہے ۔ ولہیم روکس دے ترقی دے موزیک تھیوری دے بعد ، کجھ لوکاں دا خیال ہا کہ موروثی مواد ایمبریونک خلیات وچ تقسیم تھیندا ہا ، جیڑھے ہک بالغ جاندار دے خاص حصے بݨاوݨ کیتے پہلے توں مقرر ہوندے ہن ۔ ڈریش تے ٻئے لوکاں دا خیال ہا کہ ترقی ایپی جینیٹک عوامل دی وجہ نال تھیندی ہے ، جتھاں پروٹوپلازم تے انڈے دے نیوکلیئس تے ماحول دے درمیان تعامل ترقی کوں متاثر کر سڳدے ہن ۔ مورگن بعد والے کیمپ وچ ہن ، ڈریش نال انہاں دے کم ثابت کیتا کہ سمندری ارچن تے سیٹینفور انڈے توں الگ تھئے بلاسٹومیئرز روکس دے حامیوں دی پیشین گوئیاں (تے تجرباتی شواہد) دے برعکس ، مکمل لاروا وچ تبدیل تھی سگدے ہن ۔ ہک متعلقہ بحث وچ ترقی وچ ایپی جینیٹک تے ماحولیاتی عوامل دا کردار شامل ہا ، ایں محاذ تے مورگن ݙکھایا کہ سمندری ارچن انڈے کوں میگنیشیم کلورائیڈ شامل کرݨ نال بغیر کھاد دے تقسیم کرݨ کیتے اکسایا جا سڳدا ہے ۔ لوب ایں کم کوں جاری رکھیا تے ایں طریقے نال پیو دے بغیر ݙیݙر بݨاوݨ کیتے ٻہوں مشہور تھئے ۔ 

جݙاں مورگن 1895 وچ برائن ماور واپس آئے ، انہاں کوں مکمل پروفیسر دے طور تے ترقی ݙتی ڳئی ۔ مورگن دے تجرباتی کم دیاں اہم لائناں وچ ریجنریشن تے لاروا دی ودھ پھل شامل ہن ، ہر صورت وچ انہاں دا مقصد روکس-ڈریش بحث تے روشنی پاوݨ کیتے داخلی تے خارجی وجوہات وچ فرق کرݨ ہا ۔ انہاں اپݨی پہلی کتاب ، دی ڈیولپمنٹ آف دی فراگس ایگ (1897) لکھی ۔ انہاں مختلف جانداراں دی دوبارہ پیدا کرݨ دی صلاحیت تے مطالعات دی ہک سیریز شروع کیتی ۔ انہاں ٹیڈپول ، مچھی تے کیچڑیاں وچ گرافٹنگ تے ریجنریشن کوں ݙٹھا ، 1901 وچ انہاں اپݨی تحقیق کوں ریجنریشن دے طور تے شائع کیتا ۔ 

1900 وچ شروع تھیندے ہوئے ، مورگن سیکس ڈیٹرمینیشن دی مسئلہ تے کم کرݨا شروع کیتا ، جیڑھا انہاں پہلے مسترد کر ݙتا ہا جݙاں نیٹی سٹیونز سیکس تے وائی کروموسوم دے اثر دا پتہ لایا ۔ انہاں ارتقائی مسائل دا مطالعہ کرݨ وی جاری رکھیا جیڑھے انہاں دے ابتدائی کم دا مرکز ہن ۔ 

### کولمبیا یونیورسٹی
مورگن کولمبیا یونیورسٹی وچ 24 سال کم کیتا ، 1904 توں 1928 تئیں جݙاں او کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ ہک عہدے کیتے ڳئے ۔ 

1904 وچ انہاں دے دوست ، جوفی جوزف تپ دق نال فوت تھی ڳئے ، تے انہاں محسوس تھیا کہ انہاں کوں انہاں دا سوگ مناوݨا چاہیدا ہے ، حالانکہ ای بی ولسن — جیڑھے اڄ وی اپݨے چھوٹے دوست کیتے راہ ہموار کریندے پئے ہن — مورگن کوں کولمبیا یونیورسٹی وچ انہاں دے نال شامل تھیوݨ دی دعوت ݙتی ۔ ایں اقدام انہاں کوں مکمل طور تے تجرباتی کم تے توجہ ݙیوݨ کیتے آزاد کر ݙتا ۔ 

ہک عام ڈروسوفلا جینیات دے تجربے وچ ڄاݨئے ہوئے فینوٹائپس آلیاں نر تے مادہ مکھیاں کوں میٹ کرݨ کیتے ہک جار وچ رکھیا ویندا ہے ، مادہ مکھیاں دا کنواریاں ہووݨا ضروری ہے ۔ انڈے دلیا وچ ݙتے ویندے ہن جیڑھا لاروا کھاندے ہن ، جݙاں زندگی دا چکر مکمل تھی ویندا ہے ، اولاد کوں دلچسپی دی خصوصیت دی میراث کیتے شمار کیتا ویندا ہے ۔ 

جݙاں مورگن تجرباتی زولوجی دی پروفیسرشپ سنبھالی ، تاں او میراث تے ارتقا دے میکانزم تے ودھدی ہوئی توجہ مرکوز کرݨ لگے ۔ انہاں ایولوشن اینڈ اڈاپٹیشن (1903) شائع کیتا ، اوں وقت دے ٻہوں سارے حیاتیات داناں دی طرحاں ، انہاں حیاتیاتی ارتقا دے ثبوت ݙٹھے (جیویں کہ ملدے جلتے انواع دی مشترکہ نسل وچ) پر ڈارون دے تجویز کردہ میکانزم کوں مسترد کر ݙتا جیڑھا چھوٹے ، مسلسل پیدا تھیوݨ والے تغیرات تے عمل کریندا ہا ۔ 

بائیومیٹری وچ وسیع کم توں پتہ چلدا ہا کہ مسلسل قدرتی تغیر وچ واضح حدود ہن تے موروثی تبدیلیاں دی نمائندگی کائنی کریندا ۔ مورگن دے نقطہ نظر توں ایمبریولوجیکل ڈیولپمنٹ ہک ٻیا مسئلہ پیدا کیتا ، کیوں جو انتخاب اکھ جیویں کہ ٻہوں ڳنجھل اعضا دے ابتدائی ، نامکمل مراحل تے عمل کائنی کر سڳدا ۔ حاصل کردہ خصوصیات دی میراث دے لامارکیئن میکانزم دا عام حل ، جیڑھا ڈارون دے نظریہ وچ نشابر طور تے شامل ہا ، حیاتیات داناں ولوں ودھدی ہوئی مسترد کر ݙتا ڳیا ۔ مورگن دے سوانح نگار گارلینڈ ایلن دے مطابق ، انہاں کوں ٹیکسونومی تے انہاں دے خیالات دی وجہ نال وی رکاوٹ پیش آندی ہئی: انہاں دا خیال ہا کہ انواع مکمل طور تے مصنوعی تخلیقات ہن جیڑھے حقیقی شکلاں دی مسلسل متغیر رینج کوں مسخ کریندے ہن ، جݙاں جو انہاں وݙے ٹیکسا دا "ٹائپولوجیکل" نظریہ رکھیا تے او کوئی راہ کائنی ݙیکھ سگدے ہن کہ ہک اینجھا گروپ ٻئے گروپ وچ کیویں تبدیل تھی سگدا ہے ۔ پر جݙاں جو مورگن کئی سالاں تئیں قدرتی انتخاب بارے شکوک رکھیندے ہن ، میراث تے تغیر دے انہاں دے نظریات مینڈل ازم وچ انہاں دی تبدیلی دے ذریعے بنیادی طور تے تبدیل تھی ڳئے ۔ 

1900 وچ ترائے سائنسداناں ، کارل کورنز ، ایرک وون ٹشرماک تے ہیوگو ڈی وریس ، گریگور مینڈل دے کم کوں دوبارہ دریافت کیتا ، تے ایندے نال جینیات دی بنیاد رکھی ڳئی ۔ ڈی وریس تجویز پیش کیتا کہ نویں انواع میوٹیشن نال پیدا تھیندن ، جیندے نال لامارکزم یا ڈارونزم دی ضرورت ختم تھی ویندی ہے ۔ چونکہ مورگن ݙونہاں ارتقائی نظریات کوں مسترد کر ݙتا ہا ، او اپݨے تجرباتی میراث دے کم نال ڈی وریس دے میوٹیشن تھیوری کوں ثابت کرݨ دی کوشش کریندے پئے ہن ۔ او شروع وچ مینڈل دے میراث دے قوانین (تے سیکس ڈیٹرمینیشن دے متعلقہ کروموسومل تھیوری) بارے شکوک رکھیندے ہن ، جیڑھے قدرتی انتخاب کیتے ہک ممکنہ بنیاد دے طور تے سمجھے ویندے پئے ہن ۔ 

### سفید اکھ والی میوٹیشن دی سیکس نال جڑی میراث ۔
سی ڈبلیو ووڈ ورتھ تے ولیم ای کیسل دے بعد ، تقریباً 1908 وچ مورگن فروٹ فلائی ڈروسوفلا میلانوگاسٹر تے کم کرݨا شروع کیتا ، تے طلبا کوں وی اینجھا کرݨ دی ترغیب ݙتی ۔ فرنڈینس پین نال ، انہاں جسمانی ، کیمیائی تے تابکاری ذرائع نال ڈروسوفلا وچ میوٹیشن پیدا کیتی ۔ انہاں موروثی میوٹیشنز لبھݨ کیتے کراس بریڈنگ دے تجربات شروع کیتے ، پر انہاں کوں ݙو سالاں تئیں کوئی خاص سوبھ نہ ملی ۔ کیسل کوں وی ڈروسوفلا وچ میوٹیشنز دی شناخت کرݨ وچ مشکل پیش آندی ہئی ، جیڑھے ٻہوں چھوٹے ہن ۔ چھیکڑبازی ، 1909 وچ موروثی میوٹینٹس دی ہک سیریز ظاہر تھئی ، جنہاں وچوں کجھ مینڈلین میراث دے نمونے ݙکھیندے ہن ، 1910 وچ مورگن سرخ اکھاں والے جنگلی ونکیاں وچ ہک سفید اکھاں والا میوٹنٹ نر ݙٹھا ۔ جݙاں سفید اکھاں والیاں مکھیاں کوں سرخ اکھاں والی مادہ نال بریڈ کیتا ڳیا ، انہاں دی اولاد سب سرخ اکھاں والی ہئی ۔ ݙوجھی نسل دے کراس سفید اکھاں والے نر پیدا کیتے — ہک سیکس نال جڑی ریسیسیو خصوصیت ، جیڑھا جین مورگن سفید ناں ݙتا ۔ مورگن ہک گلابی اکھاں والا میوٹنٹ وی دریافت کیتا جیڑھا میراث دا ہک مختلف نمونہ ݙکھیندا ہا ۔ 1911 وچ سائنس وچ شائع تھیوݨ والے ہک پیپر وچ انہاں نتیجہ کڈھیا کہ (1) کجھ خصوصیات سیکس نال جڑی ہوندیاں ہن ، (2) ایہ خصوصیت شئیت سیکس کروموسومز وچوں ہک تے موجود ہئی ، تے (3) ٻئے جینز وی شئیت مخصوص کروموسومز تے موجود ہن ۔ 

مورگن دی کراسنگ اوور دی تصویر ، انہاں دی 1916 دی کتاب اے کریٹک آف دی تھیوری آف ایوولوشن توں

مورگن تے انہاں دے طلبا میوٹنٹ مکھیاں لبھݨ وچ زیادہ سوبھ وند تھیندے ڳئے ۔ انہاں ہزاراں فروٹ فلائیز دی میوٹنٹ خصوصیات کوں شمار کیتا تے انہاں دی میراث دا مطالعہ کیتا ۔ جیویں جیویں انہاں کئی میوٹینٹس جمع کیتے ، انہاں انہاں کوں زیادہ ڳنجھل میراث دے نمونے دا مطالعہ کرݨ کیتے ملایا ۔ ہک منی ایچر ونگ میوٹنٹ دا مشاہدہ ، جیڑھا سیکس کروموسوم تے وی ہا پر کݙاہیں سفید اکھ والی میوٹیشن توں آزادانہ طور تے ترتیب ݙتا ویندا ہا ، مورگن کوں جینیاتی لنکج دے خیال دی طرف گھن ڳیا تے کراسنگ اوور دے رجحان دا مفروضہ پیش کرݨ تے مجبور کیتا ۔ انہاں فرانس الفونس جانسنز دی دریافت تے بھروسہ کیتا ، جیڑھے یونیورسٹی آف لیووین وچ ہک بیلجیئم دے پروفیسر ہن ، جنہاں 1909 وچ ایں رجحان کوں بیان کیتا ہا تے اینکوں چیاسماٹیپی دا ناں ݙتا ہا ۔ مورگن تجویز پیش کیتا کہ جڑے ہوئے جینز دے درمیان کراسنگ اوور دی مقدار مختلف ہوندی ہے تے کراس اوور فریکوئنسی کروموسوم تے جینز کوں الگ کرݨ دے فاصلے کوں ظاہر کر سڳدی ہے ۔ بعد وچ انگریز جینیات دان جے بی ایس ہالڈین تجویز پیش کیتا کہ لنکج دی پیمائش دی اکائی کوں مورگن آکھیا ونڄے ۔ مورگن دے شاگرد الفریڈ سٹرٹیوینٹ 1913 وچ پہلا جینیاتی نقشہ تیار کیتا ۔ 

تھامس ہنٹ مورگن دا ڈروسوفلا میلانوگاسٹر جینیاتی لنکج نقشہ ۔ ایہ جین میپنگ دا پہلا سوبھ وند کم ہا تے میراث دے کروموسوم تھیوری کیتے اہم ثبوت فراہم کریندا ہے ۔ نقشہ ݙکھیندا ہے کہ ݙوجھے ڈروسوفلا کروموسوم تے ایلیلک خصوصیات دی نسبتہہ پوزیشنز کیا ہن ۔ جینز دے درمیان فاصلہ (نقشہ یونٹس) کراسنگ اوور ایونٹس دے فیصد دے برابر ہوندے جیڑھے مختلف ایلیلز دے درمیان تھیندے ہن ۔ 

1915 وچ مورگن ، سٹرٹیوینٹ ، کیلون برجز تے ایچ جے مولر سیمینل کتاب دی میکانزم آف مینڈلین ہیریڈیٹی لکھی ۔ جینیات دان کرٹ سٹرن ایں کتاب کوں "نویں جینیات دی بنیادی نصابی کتاب" قرار ݙتا ۔ 

ڈروسوفلا دا جینیاتی نقشہ ، دی تھیوری آف دی جین 1926 ایڈیشن وچ شائع تھیا ۔ 

ہیٹھ درج سالاں وچ ٻہوں سارے حیاتیات دان مینڈلین-کروموسوم تھیوری کوں قبول کرݨ لگے ۔ گارلینڈ ایلن 1915 دے بعد دے دور کوں عام سائنس دے دور دے طور تے بیان کیتا ، جیندے وچ "جینیات داناں دیاں سرگرمیاں مینڈلین-کروموسوم تھیوری دی تفصیلات تے مضمرات دی مزید وضاحت تے مرکوز ہن جیڑھا 1910 تے 1915 دے درمیان تیار تھیا ہا ۔ " پر ، ودھدی ہوئی ڳنجھل تھیوری دی تفصیلات ، جیویں کہ جین دا تصور تے ایندی جسمانی نوعیت ، اڄ وی متنازعہ ہن ۔ ڈبلیو ای کیسل جیویں کہ ناقدین ٻئے جانداراں وچ متضاد نتائج دی نشاندہی کیتی ، تجویز پیش کیتا کہ جینز ہک ٻئے نال تعامل کریندے ہن ، جݙاں جو رچرڈ گولڈشمٹ تے ٻئے لوکاں دا خیال ہا کہ جینز کوں کروموسومز تے موجود انج انج اکائیاں دے طور تے ݙیکھݨ دی کوئی زبردستی وجہ کائنی ۔ 

ڈروسوفلا نال مورگن دی ڈرامائی سوبھ دی وجہ توں ، پوری دنیا دیاں ٻہوں ساریاں ٻیڄیاں لیبارٹریاں فروٹ فلائی جینیات کوں اپنایا ۔ کولمبیا ہک غیر رسمی ایکسچینج نیٹ ورک دا مرکز بݨ ڳیا ، جیندے ذریعے امید افزا میوٹنٹ ڈروسوفلا سٹرینز ہک لیب توں ݙوجھی لیب وچ منتقل تھیندے ہن ، ڈروسوفلا کجھ عرصے کیتے پہلے تے سب توں زیادہ استعمال تھیوݨ والے ماڈل جانداراں وچوں ہک بݨ ڳیا ۔ مورگن دا گروپ ٻہوں زیادہ نتیجہ خیز رہا ، پر مورگن وݙے پیمانے تے فلائی ورک کرݨ توں دستبردار تھی ڳئے تے اپݨے لیب دے ممبراں کوں اپݨے تجربات ڈیزائن کرݨ تے انجام ݙیوݨ وچ کافی آزادی ݙتی ۔ 

او ایمبریولوجی وچ واپس آئے تے ٻئے جانداراں وچ جینیات دی تحقیق دے پھیلاؤ تے تمام حیاتیاتی شعبیاں وچ میکانکی تجرباتی طریقہ کار (اینٹ ویکلنگسمیکنک) دے پھیلاؤ کوں ودھارا ݙیوݨ کیتے کم کیتا ۔ 1915 دے بعد ، او ودھدی ہوئی یوجینکس تحریک دے وی سخت ناقد بݨ ڳئے ، جیڑھا انسانیت کوں "بہتر بݨاوݨ" دے نسلی نظریات دی حمایت وچ جینیاتی طریقیاں کوں اپنایندا ہا ۔ 

کولمبیا وچ مورگن دا فلائی روم دنیا بھر وچ مشہور تھی ڳیا ، تے انہاں کوں فنڈنگ تے مہمان تعلیمی ماہرین کوں راغب کرݨ وچ آسانی تھیندی ہئی ۔ 1927 وچ کولمبیا وچ 25 سال بعد ، تے ریٹائرمنٹ دی عمر دے نیڑے ، انہاں کوں جارج ایلیری ہیل دی طرفوں کیلیفورنیا وچ حیاتیات دا سکول قائم کرݨ دی پیشکش ملی ۔ 

### کیلٹیک
1928 وچ مورگن کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی دی فیکلٹی وچ شامل تھئے جتھاں او 14 سال بعد 1942 وچ اپݨی ریٹائرمنٹ تئیں ریہے ۔ 

مورگن 1928 وچ کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ شعبہ حیاتیات دی سربراہی کیتے کیلیفورنیا منتقل تھئے ۔ حیاتیات دا شعبہ قائم کرݨ وچ مورگن اپݨے پروگرام کوں جانز ہاپکنز تے کولمبیا ولوں پیش کردہ پروگراماں توں مختلف کرݨا چاہندے ہن ، جیندے وچ جینیات تے ارتقا تے تحقیق تے توجہ مرکوز کیتی ڳئی ہئی ، تجرباتی ایمبریولوجی ، فزیالوجی ، بائیو فزکس ، تے بائیو کیمسٹری ۔ او کورونا ڈیل مار وچ میرین لیبارٹری دے قیام وچ وی اہم کردار ادا کریندے ہن ۔ او کیلٹیک وچ شعبے وچ بہترین لوکاں کوں راغب کرݨا چاہندے ہن ، ایں کیتے انہاں برجز ، سٹرٹیوینٹ ، جیک شلٹز تے البرٹ ٹائلر کوں کولمبیا توں گھدا تے تھیوڈوسیئس ڈوبزہانسکی کوں ہک بین الاقوامی تحقیقی فیلو دے طور تے شامل کیتا ۔ ٻئے سائنسدان وی شعبے وچ کم کرݨ کیتے آئے جنہاں وچ جارج بیڈل ، بورس ایفروسی ، ایڈورڈ ایل ٹیٹم ، لائنوس پولنگ ، فریٹس وینٹ ، ایڈورڈ بی لیوس ، تے سڈنی ڈبلیو بائنس شامل ہن ۔ اپݨی ساکھ دے نال ، مورگن امریکی سائنسی تنظیماں وچ کئی باوقار عہدے حاصل کیتے ۔ 1927 توں 1931 تئیں مورگن نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ، 1930 وچ او امریکن ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس دے صدر ہن ، تے 1932 وچ انہاں ایتھاکا ، نیو یارک وچ جینیات دی چھیویں بین الاقوامی کانگریس دی صدارت کیتی ۔ 1933 وچ مورگن کوں فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا گیا ، انہاں کوں 1919 تے 1930 وچ ایں کم کیتے نامزد کیتا ڳیا ہا ۔ اپݨی دریافت دی گروہی نوعیت دے اعتراف دے طور تے ، انہاں اپݨی انعام دی رقم برجز ، سٹرٹیوینٹ تے اپݨے ٻالاں کوں ݙتی ۔ مورگن 1933 وچ ایوارڈ دی تقریب وچ شرکت کرݨ توں انکار کر ݙتا ، جیڑھا 1934 وچ شرکت کرݨ دی بجائے ۔ ڈروسوفلا دے تھک دے غدود وچ وݙے پولیٹین کروموسومز دی 1933 دی دوبارہ دریافت انہاں دے انتخاب کوں متاثر کیتا ہوسی ۔ اوں وقت تئیں ، لیب دے نتائج فینوٹائپک نتائج توں اخذ کیتے ڳئے ہن ، نظر آوݨ والے پولیٹین کروموسوم انہاں کوں جسمانی بنیاد تے انہاں دے نتائج دی تصدیق کرݨ دے قابل بݨایا ۔ مورگن دی نوبل قبولیت دی تقریر جیڑھا "فزیالوجی تے میڈیسن وچ جینیات دا تعاون" دے عنوان نال ہا ، اوں تعاون کوں کم کر ݙتا جیڑھا جینیات جینیاتی مشاورت توں اگے طب وچ کر سڳدا ہا ۔ 1939 وچ انہاں کوں رائل سوسائٹی ولوں کوپلے میڈل نال نوازا ڳیا ۔ 

انہاں کوں کیلٹیک وچ اپݨے معاہدے دیاں ݙو توسیعاں ملیاں ، پر چھیکڑبازی او 1942 وچ ریٹائر تھی ڳئے ، تے پروفیسر تے چیئرمین ایمریٹس بݨ ڳئے ۔ جارج بیڈل 1946 وچ شعبے دے چیئرمین دے طور تے مورگن دی جاہ گھنݨ کیتے کیلٹیک واپس آئے ۔ حالانکہ او ریٹائر تھی چکے ہن ، مورگن ڈویژن دے ساہمݨے سڑک دے پار دفاتر رکھے تے لیبارٹری دا کم جاری رکھیا ۔ اپݨی ریٹائرمنٹ وچ او جنسی تفریق ، پنر تخلیق ، تے ایمبریولوجی دے سوالاں وچ واپس آئے ۔ 

### موت
مورگن کوں اپݨی پوری زندگی دائمی ڈیوڈینل السر ہا ۔ 1945 وچ 79 سال دی عمر وچ انہاں کوں شدید دل دا دورہ پیا تے ہک رڳ پھٹݨ نال فوت تھی ڳئے ۔ 

### مورگن تے ارتقا
مورگن اپݨی پوری زندگی ارتقا وچ دلچسپی رکھیندے ہن ۔ انہاں سمندری مکڑیاں (پائکنوگونیڈز) دی فائلوجنی تے اپݨا تھیسس لکھیا تے ارتقا دے بارے وچ چار کتاباں لکھیاں ۔ ایولوشن اینڈ اڈاپٹیشن (1903) وچ انہاں ڈارون مخالف موقف دی دلیل ݙتی کہ انتخاب کݙاہیں وی معمولی انفرادی اختلافات تے عمل کر تے مکمل طور تے نویں انواع پیدا کائنی کر سڳدا ۔ انہاں ڈارون دے جنسی انتخاب دے نظریہ تے حاصل کردہ خصوصیات دی میراث دے نو لامارکیئن نظریہ کوں مسترد کر ݙتا ۔ مورگن واحد سائنسدان نہ ہن جیڑھے قدرتی انتخاب تے حملہ آور ہن ۔ 1875–1925 دے دور کوں 'ڈارون ازم دا سجھ گرہن' آکھیا ڳیا ہے ۔ ڈروسوفلا وچ ٻہوں سارے چھوٹے مستحکم موروثی میوٹیشنز دریافت کرݨ دے بعد ، مورگن آہستہ آہستہ اپݨا ذہن تبدیل کر ݙتا ۔ ارتقا کیتے میوٹیشنز دی مطابقت ایہ ہے کہ صرف او خصوصیات جیڑھے میراث وچ ملدے ہن ارتقا تے اثر انداز تھی سگدے ہن ۔ چونکہ مورگن میراث دی مسئلہ حل کر ݙتی ہئی (1915) ، او قدرتی انتخاب دے ڈارون دے نظریہ دا تنقیدی جائزہ گھنݨ کیتے ہک منفرد مقام تے ہن ۔ 

اے کریٹک آف دی تھیوری آف ایوولوشن (1916) وچ مورگن کجھ سوالاں تے بحث کیتی جیویں کہ: "کیا انتخاب ارتقا وچ کوئی کردار ادا کریندا ہے؟ انتخاب کوئی نویں چیز کیویں پیدا کر سڳدا ہے؟ کیا انتخاب صرف نااہل کوں ختم کرݨ توں زیادہ کجھ کائنی؟ کیا انتخاب ہک تخلیقی قوت ہے؟" کجھ غلط فہمیاں کوں دور کرݨ تے مینڈلین میراث دی نویں سائنس تے ایندی کروموسومل بنیاد کوں تفصیل نال بیان کرݨ دے بعد ، مورگن نتیجہ کڈھیا کہ ، "ثبوت واضح طور تے ݙکھیندے ہن کہ جنگلی جانوراں تے پودیاں دی خصوصیات ، جیویں کہ گھریلو نسلاں ، جنگلی تے گھریلو شکلاں ݙونہاں وچ مینڈل دے قانون دے مطابق میراث وچ ملدیاں ہن" ۔ "ارتقا انہاں میوٹیشنز کوں نسل وچ شامل کرݨ نال تھیا ہے جیڑھے جاندار دی زندگی تے تولید کیتے فائدہ مند ہن" ۔ نقصان دہ میوٹیشنز دے قائم تھیوݨ دا عملی طور تے کوئی امکان کائنی ۔ ارتقا کوں مسترد کرݨ توں دور ، جیویں کہ انہاں دی 1916 دی کتاب دا عنوان تجویز کر سڳدا ہے ، مورگن جینیات دی سائنس دی بنیاد رکھی ۔ انہاں ارتقا دے میکانزم دی نظریاتی بنیاد وی رکھی: قدرتی انتخاب ۔ میراث ڈارون دے قدرتی انتخاب دے نظریہ دا ہک مرکزی تختہ ہا ، پر ڈارون میراث دا کوئی عملی نظریہ پیش کائنی کر سکے ۔ جینیات دے درست نظریہ دے بغیر ڈارون ازم ترقی کائنی کر سڳدا ہا ۔ اوں بنیاد کوں بݨیا تے ، مورگن نو ڈارونین ترکیب وچ حصہ پاتا ، ایندے باوجود انہاں اپݨے کیریئر دی شروعات وچ ڈارون تے تنقید کیتی ۔ ارتقائی ترکیب تے ٻہوں کم باقی ہا جیڑھا کرݨا ہا ۔ 

### ایوارڈ تے آدر
مورگن جینیات وچ ہک اہم میراث چھوڑی ۔ کولمبیا تے کیلٹیک توں مورگن دے کجھ طلبا اپݨے نوبل انعام جیتے ، جنہاں وچ جارج ویلز بیڈل تے ہرمین جوزف مولر شامل ہن ۔ نوبل انعام یافتہ ایرک کینڈل مورگن دے بارے وچ لکھیا ہے کہ ، "جیویں کہ جانوراں دی انواع دے ارتقا وچ ڈارون دی بصیرت انیہویں صدی دی حیاتیات کوں وضاحتی سائنس دے طور تے پہلی واری مربوط کیتا ، جینز تے کروموسومز تے انہاں دے مقام بارے مورگن دی دریافت حیاتیات کوں ہک تجرباتی سائنس وچ تبدیل کرݨ وچ مدد کیتی ۔ "

جانز ہاپکنز مورگن کوں اعزازی ایل ایل ڈی ݙتی تے یونیورسٹی آف کینٹکی انہاں کوں اعزازی پی ایچ ڈی ݙتی ۔ 

انہاں کوں 1909 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا رکن چݨیا ڳیا ۔ 

انہاں کوں 1915 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی وچ چݨیا ڳیا ۔ 

انہاں کوں 1919 وچ رائل سوسائٹی دا غیر ملکی رکن (ForMemRS) چݨیا ڳیا ۔ 

1924 وچ مورگن کوں ڈارون میڈل ملا ۔ 

انہاں کوں 1928 وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز وچ چݨیا ڳیا ۔ 

یونیورسٹی آف کینٹکی وچ تھامس ہنٹ مورگن سکول آف بائیولوجیکل سائنسز انہاں دے ناں تے ہے ۔ 

جینیات سوسائٹی آف امریکہ سالانہ تھامس ہنٹ مورگن میڈل ݙیندی ہے ، جیڑھا انہاں دے اعزاز وچ ناں ݙتا ڳیا ہے ، ایندے ہک رکن کوں جئیں جینیات دی سائنس وچ اہم کردار ادا کیتا ہے ۔ 

تھامس ہنٹ مورگن دی دریافت کوں سویڈن وچ جاری تھیوݨ والے 1989 دے ڈاک ٹکٹ تے ݙکھایا ڳیا ہا ، جیڑھا اٹھ نوبل انعام یافتہ جینیات داناں دی دریافت کوں ݙکھیندا ہا ۔ 

شور لائن سکول ڈسٹرکٹ دے ہک جونیئر ہئی سکول دا ناں 1986 تئیں مورگن دے ناں تے ہا ۔ 

### ذاتی زندگی
4 جون 1904 کوں ، مورگن لیلیئن وان سیمپسن (1870–1952) نال شادی کیتی ، جیڑھی برائن ماور وچ حیاتیات وچ گریجویٹ سکول وچ داخل تھئی ہئی جئیں سال مورگن فیکلٹی وچ شامل تھئے ہن ، انہاں اپݨی شادی دے 16 سالاں کیتے اپݨا سائنسی کم چھوڑ ݙتا جݙاں انہاں دے چار ٻال ہن ۔ بعد وچ انہاں مورگن دے ڈروسوفلا دے کم وچ نشابر کردار ادا کیتا ۔ انہاں دے چار ٻالاں وچوں ہک (ہک پتر تے ترائے دھیاں) ازابیل مورگن (1911–1996) (مرر ۔ ماؤنٹین) ہئی ، جیڑھی جانز ہاپکنز وچ ہک وائرولوجسٹ بݨ ڳئی ، جیڑھی پولیو دی تحقیق وچ مہارت رکھیندی ہئی ۔ مورگن ملحد ہن ۔