مارٹن لیوس پرل

مارٹن لیوس پرل

مارٹن لیوس پرل (24 جون 1927 – 30 ستمبر 2014) ہک امریکی کیمیکل انجینئر تے ماہر طبیعیات ہا جئیں 1995 وچ تاؤ لیپٹون دی دریافت تے طبیعیات دا نوبل انعام جتیا ۔ 

زندگی تے کیریئر

پرل نیو یارک شہر ، نیو یارک وچ پیدا تھیا ہا ۔ انہاں دے والدین ، فے (نی روزنتھل) ، ہک سیکرٹری تے بک کیپر ، تے آسکر پرل ، ہک سٹیشنری سیلز مین جئیں ہک پرنٹنگ تے ایڈورٹائزنگ کمپنی قائم کیتی ، روس دے پولش علاقے توں امریکہ وچ یہودی مہاجر ہن ۔

پرل 1948 وچ بروکلین پولیٹیکنک انسٹیٹیوٹ (ہݨ NYU۔Tandon دے ناں نال ڄاݨا ویندا اے) بروکلین توں کیمیکل انجینئرنگ گریجویٹ ہا ۔ گریجویشن توں بعد ، پرل جنرل الیکٹرک کمپنی کیتے کم کیتا ، ہک فیکٹری وچ کیمیکل انجینئر دے طور تے الیکٹران ویکیوم ٹیوب تیار کریندی ہئی ۔ الیکٹران ٹیوب کینجھے کم کریندیاں ہن ایندے بارے وچ ڄاݨݨ کیتے ، پرل شینکٹیڈی ، نیو یارک وچ یونین کالج وچ ایٹمی طبیعیات تے ایڈوانسڈ کیلکولس دے کورسز کیتے ، جیندے نال انہاں دی طبیعیات وچ دلچسپی ودھدی ڳئی ، تے آخر کار 1950 وچ طبیعیات وچ گریجویٹ طالب علم بݨ ڳیا ۔

انہاں 1955 وچ کولمبیا یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی حاصل کیتی ، جتھاں انہاں دے تھیسس دے مشیر آئی آئی ربی ہن ۔ پرل دے تھیسس وچ سوڈیم دے نیوکلیئر کواڈروپول مومنٹ دی پیمائش بیان کیتی ڳئی ہے ، جیڑھا ایٹمی بیم ریزوننس طریقہ استعمال کریندے ہوئے ربی 1944 وچ طبیعیات دا نوبل انعام جتیا ہا ۔

پی ایچ ڈی دے بعد ، پرل 8 سال یونیورسٹی آف مشی گن وچ گزارے ، جتھاں انہاں مضبوط تعامل دی طبیعیات تے کم کیتا ، ببل چیمبرز تے سپارک چیمبرز کوں استعمال کریندے ہوئے پائینز دی سکیٹرنگ تے بعد وچ پروٹونز تے نیوٹرانز دا مطالعہ کیتا ۔ مشی گن وچ رہݨ دے دوران ، پرل تے لارنس ڈبلیو جونز سیموئل سی سی ٹنگ دے شریک مشیر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ، جئیں 1976 وچ طبیعیات دا نوبل انعام جتیا ۔

مطالعہ کرݨ کیتے ہک سادہ تعامل میکانزم دی تلاش وچ پرل الیکٹران تے میون تعامل تے غور کرݨا شروع کر ݙتا ۔ انہاں کوں اوں علاقے وچ تجرباتی کم دی منصوبہ بندی شروع کرݨ دا موقع ملیا جݙاں او 1963 وچ سٹینفورڈ لینیئر ایکسلریٹر سینٹر (SLAC) منتقل تھئے ، جیڑھا اوں ویلھے کیلیفورنیا وچ بݨدا پیا ہا ۔ او خاص طور تے میون کوں سمجھݨ وچ دلچسپی رکھدا ہا ایہ کیوں الیکٹران وانگوں بالکل صحیح تعامل کریندا اے پر 206.8 گنا بھاری کیوں ہے ، تے ایہ کیوں اوں رستے توں گلدا اے جیڑھا ایہ کریندا ہے ۔ پرل انہاں سوالاں دے جواب اعلیٰ توانائی والے چارج شدہ لیپٹونز تے تجربات وچ ڳولݨ دا فیصلہ کیتا ۔ ایندے علاو ، انہاں الیکٹران۔پوزیٹران تصادم دے ذریعے لیپٹون دی تریخی نسل ڳولݨ دے امکان تے غور کیتا ۔

پرل ان 20 امریکی وصول کنندگان وچوں ہک اے جِنہاں مئی 2008 وچ صدر جارج ڈبلیو بش کوں ہک خط تے دستخط کیتے ، جیندے وچ انہاں کوں "مالی سال 2008 اومنیبس اپروپریئیشنز بل وچ بنیادی سائنس دی تحقیق کوں پہنچݨ والے نقصان کوں الٹاوݨ" دی تاکید کیتی ڳئی ہئی تے محکمہ توانائی دے دفتر برائے سائنس ، نیشنل سائنس فاؤنڈیشن تے نیشنل انسٹیٹیوٹ آف سٹینڈرڈز اینڈ ٹیکنالوجی کیتے اضافی ایمرجنسی فنڈنگ دی درخواست کیتی ڳئی ہئی ۔

او 30 ستمبر 2014 کوں سٹینفورڈ یونیورسٹی ہسپتال وچ دل دا دورہ پڑݨ دے بعد 87 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳیا ۔ انہاں دا پتر ، جیڈ پرل ، دی نیو ریپبلک کیتے ہک مصنف تے آرٹ نقاد ہے ۔ 

تاؤ ذرہ دی دریافت

تاؤ لیپٹون (τ ، جینکوں تاؤ پارٹیکل ، تاؤون یا صرف تاؤ وی آکھیا ویندا اے) ہک بنیادی ذرہ اے جیڑھا الیکٹران وانگوں ہوندے ، منفی برقی چارج تے 1⁄2 دا سپن رکھدا ہے ، پر ایندے وچ 3477 گنا ماس ہوندے ۔ الیکٹران ، میون تے تریخی نیوٹرینوز دے نال ، اینکوں لیپٹون دے طور تے درجہ بندی کیتا ڳیا ہے ۔

تاؤ کوں پہلی واری 1974 تے 1977 دے درمیان تجربات دی ہک سیریز وچ پرل SLAC۔LBL گروپ وچ اپݨے ساتھیاں نال دریافت کیتا ہا ۔ انہاں دے ساز و سامان وچ SLAC دی اوں ویلھے دی نویں e+ – e− کولائیڈنگ رنگ ، جینکوں SPEAR آکھیا ویندا ہا ، تے LBL مقناطیسی ڈیٹیکٹر شامل ہا ۔ او لیپٹونز ، ہیڈرونز تے فوٹونز وچ فرق کر سڳدے ہن ۔ SPEAR الیکٹران تے پوزیٹران کوں اوں توں زیادہ توانائیاں تے ٹکراوݨ دے قابل ہا جیڑھیاں پہلے ممکن ہن ، شروع وچ 4.8 GeV تک تے آخر کار 8 GeV تک ، اینیاں توانائیاں جیڑھیاں تاؤ/اینٹی تاؤ جوڑے دی تیاری دا باعث بݨ سڳدیاں ہن ۔ تاؤ دی زندگی صرف 2.9ضرب10−13 s ہئی تے ایں کیتے ایہ ذرات تصادم دے کجھ ملی میٹر دے اندر گل ڳئے ۔ ایں کیتے پرل تے انہاں دے ساتھیاں تاؤ کوں براہ راست دریافت نئیں کیتا ، بھل جو انہاں غیر معمولی واقعات دریافت کیتے جتھاں انہاں یا تاں ہک الیکٹران تے ہک میون ، یا ہک پوزیٹران تے ہک اینٹی میون دریافت کیتا

اساں e+ + e− → e± + μ∓ + گھٹ از گھٹ ݙو ناقابل شناخت ذرات دی شکل دے 64 واقعات دریافت کیتے ہن جیڑھے ساݙے کول کوئی روایتی وضاحت کائنی ۔

گھٹ از گھٹ ݙو ناقابل شناخت ذرات دی ضرورت اوں ڳال توں ݙکھائی ڳئی ہئی جو صرف ہک نال توانائی تے رفتار کوں محفوظ نئیں کیتا ونڄ سڳدا ہا ۔ تاہم ، کوئی ٻئے میون ، الیکٹران ، فوٹون یا ہیڈرون دریافت نئیں تھئے ۔ ایہ تجویز کیتا ڳیا جو ایہ واقعہ ہک نویں ذرہ جوڑے دی تیاری تے بعد دے گلݨ دا ہا

e+ + e− → τ+ + τ− → e± + μ∓ + 4 ν

ایندی تصدیق کرݨا مشکل ہا ، کیوں جو τ+ τ− جوڑے پیدا کرݨ دی توانائی D میسون دی تیاری دی حد وانگوں ہئی ۔ DESY۔Hamburg وچ کیتے ڳئے کم ، تے SPEAR وچ ڈائریکٹ الیکٹران کاؤنٹر (DELCO) دے نال ، بعد وچ دریافت دی تصدیق تھئی تے تاؤ دا ماس تے سپن قائم تھیا ۔

علامت τ یونانی τρίτον (triton ، انگریزی وچ "تریہا" دے معنی) توں اخذ کیتی ڳئی ہے ، کیوں جو ایہ تریہا چارج شدہ لیپٹون ہا جیڑھا دریافت تھیا ہا ۔ 

### نوبل انعام تے بعد دا کیریئر
پرل 1995 وچ فریڈرک رائنز دے نال مشترکہ طور تے نوبل انعام جتیا ۔ ایہ انعام "لیپٹون طبیعیات وچ شاندار تجرباتی شراکت کیتے" ݙتا ڳیا ہا ۔ پرل ادھا "تاؤ لیپٹون دی دریافت کیتے"

انہاں یونیورسٹی آف لیورپول وچ بطور مہمان پروفیسر شمولیت اختیار کیتی ۔ انہاں سائنسداناں تے انجینئرز فار امریکہ دے مشاورتی بورڈ وچ خدمات انجام ݙتیاں ، ہک تنظیم جیڑھی امریکی حکومت وچ ٹھوس سائنس کوں ودھاوݨ تے توجہ ݙیندی ہے ۔ 1996 وچ انہاں امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ حاصل کیتا ۔ 2009 وچ پرل یونیورسٹی آف بیلگریڈ توں اعزازی ڈاکٹریٹ حاصل کیتی ۔