کلیم رقم دے لوک فن دی دُھم

سئیں مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم دے پیر و مرشد نے اُنہاں کُوں خلافت ݙتی اَتے مخدوم دا لقب وی ݙتا اَتے آپݨاں خاص قرب عطا کیتا۔ اِینویں سلطان المشائخ ثانی حضرت خواجہ نظام الدین تونسوی محمودی سلیمانی نے وی ملکی مِلّی خدمتاں دی وجہ نال سئیں کلیم رقم کُوں آپݨاں مصاحب بݨایا۔ سئیں نظام پاک ڄݙاں وی تونسہ شریف تُوں ملتان آنون ہا کلیم رقم سئیں دے گھر ضرور قدیر آباد اِچ قدم رنجہ فرمیندے ہَن اَتے انہاں دیاں خطاطی دیاں لکھایاں ݙیھدے ہَن اَتے خانقاہ محمودیہ اِچ سڄاوݨ کیتے کئی قطعے اَتے کلام خطاطی کرویندے ہَن۔ اِینویں حضرت خواجہ نصیر الدین فخری اَورنگ آبادی، وَݙے عالمِ دین غزالیٔ زمان حضرت علامہ سید احمد سعید شاہ کاظمی اُنہاں دے چاچا جان سئیں علامہ حبیب احمد امروہوی ڄیڑھے ڄو میر اُفق کاظمی دے ناں نال مشہور ہن خود وی ٻہوں وݙے خطاط ہَن، کلیم رقم سئیں دیاں تحریراں خوبصورت لکھتاں دے وݙے محبتی ہَن۔ ملتان دے مدرسیاں انوارالعلوم، قاسم العلوم اَتے خیر المدارس دے، سنداں، پوسٹر، اَتے ٻئے کم ڄے تئیں کلیم رقم کتابت نہ کرن ہا نہ چھپدے ہَن۔

اِینویں تنظیم اہلسنت دے حضرت علامہ سید نور الحسن بخاری، حضرت مولانا خیر محمد جالندھری، حضرت مفتی محمد عبداللہ، مولانا محمد شفیع، مولانا محمد قاسم، مولانا محمد موسیٰ دیاں کئی کتاباں دی خطاطی سئیں کلیم رقم نے آپݨے حُسنِ تحریر دِیاں جلویاں نال ٹھہا تے کیتی اِنہاں دے ٹائٹل وݙے سوہݨے بݨیندے۔

سئیں کلیم رقم دے ابا سئیں استاذ الحفاظِ ملتان حاجی حافظ محمد عبد اللہ خان لنگاہ چشتی دا وصال ڄݙاں 1966ء اِچ تھیا تاں اِیں بزرگ تے خطاط خاندان دی دستار مبارک سئیں کلیم رقم کوں پَوائی ڳئی۔ انہاں علم اَتے خطاطی دے لوک فن کُوں عام کرݨ کیتے ٻئی محنت تے کوشش کیتی۔ اُنہاں دے سینکڑے شاگرد اَتے فن دے ہزاراں عقیدت مند بݨائے۔ آپݨے اَبا سئیں دے مزار واقع خانقاہ معلّٰی حضرت خواجہ محمد عبیداللہ قدیر آباد ملتان تے حاضری ݙیندے، فنِ خطاطی دے کم دے نال نال وِرد وظائف وی کریندے راہندے آپݨے پیر و مرشد دی خدمت اِچ خانقاہِ معلّٰی مُوسویہ نظامیہ اندرون حسین آگاہی ملتان ویندے۔ پیر خانے دے یکے عُرساں تے لنگر شریف دی تیاری تے ونݙݨ تک ہر خدمت کریندے حضرت خواجہ پیر شاہ بخش قریشی اَتے حضرت حافظ محمد دلدار بخش قریشی دے عُرساں دے انتظام اِچ وَدھ چڑھ کے حصہ گھندے ہَن اے ݙونہیں بھِرا حضرت خواجہ محمد حسین بخش قریشی العراقی ثمّ ملتانی دے پُتر ھَن اَتے سئیں کلیم رقم دے مامے وی لگدے ہَن۔ کلیم رقم سئیں آپݨے پیر و مرشد دی تعریف اِچ اکثر اِے شعر پڑھدے ہَن۔

نِیں ملتانِ دے وچ ثانی تہاݙا سرِّ رحمانی

تُساں ہو قطبِ ربانی حسین بخش ملتانی

سئیں کلیم رقم کُوں آپݨے پیر خانے نال محبت اِہیں ڳالھوں وی زیادہ ہئی ڄو اُنہاں کُوں خطاطی دا فیض وی ہِیں خاندانِ عراقی توں ملیا۔ آپݨے پیر و مرشد دے مبارک اقوال اکثر سُݨایا کریندے ہَن اَتے چیٹ کریندے ہَن ڄو کوئی اہم کم کرن لڳو تاں جمعہ دی نماز دے بعد شروع کرو۔ اِیں طرحاں اللہ سئیں دی رحمت اَتے خیر و برکت زیادہ تھیسی اَتے کم دی کامیابی دی وی اے ضمانت ہِے۔ اَتے آپݨے پیر و مرشد دا اِے شعر پڑھ تے سݨیندے ہَن۔

کرو بعد جمعے ڄیڑھا کم انجام

تھیسی ضامن اوندا شیخ نظام

حضرت خواجہ محمد نظام بخش آپ دے مرشدِ کامل دے ابا سئیں دا ناں مبارک ہِے۔ حضرت کلیم رقم نے تعمیری شاعری وی کیتی۔ اکثر دوست نوازی کریندے تاں خاص یاراں دیاں شادیاں تے سہرے لِکھدے ہَن۔ منقبت اَتے نعت وی لکھدے ہَن۔ زیادہ تر سرائیکی کلام لکھدے ہَن۔ اُنہاں آپݨے ہِک بھݨینڄے ماسٹر طفیل احمد دی شادی دا سہرا اِیں لکھیا ہئی۔

ݙُھلک ݙُھلک ویہڑے آیا میݙا یار

نوشہ بَنرا سہریاں والا

## ٻِیا ݙیکھو

* مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم

* احسن التحریر ملتان دا دستکار۔

* لوک فنون دے ودھارے کِیتے احسن التحریر دے کاوِشاں     

* کلیم رقم دے ٻالاں دے لوک فنون کِیتے خدمات

* سرائیکی دھرتی دِیاں ثقافتاں دا نِشابر نمونہ کلیم رقم

* کلیم رقم دے فن دی لوک شاعری وِچ دُھم

* سیّد احمد سعید شاہ کاظمی اتے کلیم رقم

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

* سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

* گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون
ونکی:لوک ثقافت