ڈین شیخت مین

## ڈین شیخت مین، اسرائیلی سائنسدان تے نوبل انعام یافتہ
ڈین شیخت مین (پیدائش 24 جنوری 1941) ٹیکنیون - اسرائیل انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی اچ میٹریلز سائنس دے فلپ ٹوبیاس پروفیسر ، یو ایس ڈیپارٹمنٹ آف انرجی دے ایمز نیشنل لیبارٹری دے ایسوسی ایٹ ، تے آئیووا سٹیٹ یونیورسٹی اچ میٹریلز سائنس دے پروفیسر ہن ۔ 8 اپریل 1982 کوں ، واشنگٹن ڈی سی اچ یو ایس نیشنل بیورو آف سٹینڈرڈز اچ سبیٹیکل تے ہوندے ہوئے ، شیخت مین آئیکوسیہیڈرل فیز دریافت کیتا ، جیڑھا کواسی پیریوڈک کرسٹلز دے نویں شعبے کیتے ہک دروازہ ثابت تھیا ۔ 

انہاں کوں 2011 دا نوبل انعام کیمسٹری اچ کواسی کرسٹلز دی دریافت کیتے ݙتا ڳیا ، جیندے نال او چھی اسرائیلیاں اچوں ہک بݨ ڳئے جنہاں کیمسٹری اچ نوبل انعام جتیا ہے ۔ 

### جیوݨ جوڳ
ڈین شیخت مین 1941 اچ تل ابیب اچ پیدا تھیا ہا ، جیڑھا اوں وقت مینڈیٹری فلسطین ہا  ایہ شہر 1948 اچ نویں ریاست اسرائیل دا حصہ بݨ ڳیا ۔ او ہک یہودی خاندان اچ پیٹاہ ٹکوا تے رامت گان اچ وݙا تھیا ۔ انہاں دے ݙاݙا ݙاݙی ݙوجھی عالمی جنگ (1904–1914) دے دوران فلسطین ہجرت کر ڳئے ہن تے ہک چھاپہ خانہ قائم کیتا ہا ۔ ٻلپݨ اچ شیخت مین جولز ورن دے دی میسٹریس آئی لینڈ (1874) توں متوجہ تھیا ، جیڑھا انہاں کئی وار پڑھیا ۔ انہاں دا ٻلپݨ دا خواب سائرس سمتھ جیویں کہ انجینئر بݨݨا ہا ، جیویں کہ مرکزی کردار ہا ۔ 

"میں سمجھدا ہاں کہ ایہ سب توں چنڳی چیز ہے جیڑھی ہک بندہ کر سڳدا ہے ۔ کتاب اچ انجینئر میکینکس تے فزکس ڄاݨدا ہے ، تے او کجھ وی نہ ہووݨ توں جزیرے تے زندگی دا پورا طریقہ پیدا کریندا ہے ۔ میں اینجھا بݨݨ چاہندا ہا ۔ "

— ڈین شیخت مین

شیخت مین پروفیسر تزیپورہ شیخت مین نال شادی شدہ ہن ، جیڑھی حائفہ یونیورسٹی اچ ڈیپارٹمنٹ آف کونسلنگ اینڈ ہیومن ڈیولپمنٹ دی سربراہ تے نفسیات اچ ݙو کتاباں دی مصنفہ ہن ۔ انہاں دا ہک پتر یوآو شیخت مین (ڈبلیو ای مورنر دی لیب اچ پوسٹ ڈاکٹریٹ محقق) تے ترائے دھیاں ہن تمر فنکل سٹائن (اسرائیلی پولیس لیڈرشپ سینٹر اچ ہک تنظیمی ماہر نفسیات) ، ایلا شیخت مین-کوری (کلینیکل سائیکالوجی اچ پی ایچ ڈی) ، تے روتھ ڈوگود-نیوو (وی کلینیکل سائیکالوجی اچ پی ایچ ڈی) ۔ 

### تعلیمی کیریئر
1972 اچ ٹیکنیون توں میٹریلز انجینئرنگ اچ پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد ، جتھاں انہاں 1966 اچ میکینیکل انجینئرنگ اچ بی ایس سی تے 1968 اچ میٹریلز انجینئرنگ اچ ایم ایس سی وی حاصل کیتی ، شیخت مین ایرو اسپیس ریسرچ لیبارٹریز اچ این آر سی فیلو ہا رائٹ پیٹرسن AFB ، اوہائیو ، جتھاں انہاں ترائے سال تک ٹائٹینیم ایلومینائیڈز دی مائیکرو اسٹرکچر تے فزیکل میٹالرجی دا مطالعہ کیتا ۔ 1975 اچ ، او ٹیکنیون اچ ڈیپارٹمنٹ آف میٹریلز انجینئرنگ اچ شامل تھیا ۔ 1981–1983 اچ او جانز ہاپکنز یونیورسٹی اچ سبیٹیکل تے ہا ، جتھاں انہاں این بی ایس دے نال ہک مشترکہ پروگرام اچ تیزی نال ٹھوس ایلومینیم ٹرانزیشن میٹل الائیز دا مطالعہ کیتا ۔ ایں مطالعے دے دوران انہاں آئیکوسیہیڈرل فیز دریافت کیتا جیڑھا کواسی پیریوڈک کرسٹلز دے نویں شعبے کیتے ہک دروازہ ثابت تھیا ۔ 

1992–1994 اچ او نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف سٹینڈرڈز اینڈ ٹیکنالوجی (NIST) اچ سبیٹیکل تے ہا ، جتھاں انہاں سی وی ڈی ڈائمنڈ دی ڈیفیکٹ بݨتر دے ایندے ودھݨ تے خصوصیات تے اثر دا مطالعہ کیتا ۔ شیخت مین دی ٹیکنیون تحقیق لوئس ایڈل سٹائن سینٹر اچ تے وولفسن سینٹر اچ کیتی ویندی اے جیڑھا انہاں دی سربراہی اچ ہے ۔ انہاں کئی ٹیکنیون سینیٹ کمیٹیاں اچ خدمات انجام ݙتیاں تے انہاں اچوں ہک دی سربراہی وی کیتی ۔ 

شیخت مین 2004 اچ آئیووا سٹیٹ فیکلٹی اچ شامل تھیا ۔ او فی الحال تقریباً پنج مہینے سال ایمز اچ جز وقتی تقرری تے گزاریندن ۔ 

2014 توں او تومسک پولی ٹیکنک یونیورسٹی دی بین الاقوامی سائنسی کونسل دے سربراہ ہن ۔ 

### کواسی کرسٹلز تے کم
جݙاں توں شیخت مین 1984 اچ کواسی کرسٹلز تے اپݨے نتائج شائع کیتے اوں ݙینہہ توں لینس پولنگ دے 1994 اچ مرݨ دے ݙینہہ تک ، شیخت مین غیر متواتر تشریح دے خلاف انہاں دی مخالفت دا تجربہ کیتا ۔ انہاں آکھیا کہ "ہک لمبے عرصے تک ایہ میں دنیا دے خلاف ہا ۔ " "میں تمسخر دا نشان تے کرسٹالوگرافی دی بنیادی ڳالھیں تے لیکچرز دا موضوع ہا ۔ میݙے نتائج دی مخالفت دا اڳواݨ ݙو واری نوبل انعام یافتہ لینس پولنگ ہا ، جیڑھا امریکن کیمیکل سوسائٹی دا بت تے دنیا دے سب توں مشہور سائنسداناں اچوں ہک ہا ۔ سالاں تئیں ، ایندے چھیکڑی ݙینہہ تک ، او کرسٹلز اچ کواسی پیریڈیسٹی دے خلاف لڑدا ریہا ۔ او غلط ہا ، تے کجھ دیر بعد ، میں ایں سائنسی جنگ دے ہر لمحے توں لطف اندوز تھیا ، ایہ ڄاݨدے ہوئے کہ او غلط ہے ۔ "

لینس پولنگ آکھیا کہ "کواسی کرسٹلز ناں دی کوئی چیز کائنی ، صرف کواسی سائنسدان ہوندن ۔ " پولنگ بظاہر 1981 اچ ایچ کلینرٹ تے اتے ماکی دے ہک پیپر توں بے خبر ہا جیڑھا کواسی کرسٹلز اچ ہک غیر متواتر آئیکوسیہیڈرل فیز دی امکان کوں ݙیکھایا ہا ۔ شیخت مین دے تحقیقی گروپ دے سربراہ انہاں کوں آکھیا کہ "واپس ونڄو تے نصابی کتاب پڑھو" تے کجھ ݙینہہ بعد "ٹیم کوں بدنام کرݨ" تے انہاں کوں ونڄݨ کیتے آکھیا ۔ شیخت مین خود کوں رد تھیا ہویا محسوس کیتا ۔ انہاں دا پیپر شائع تھیوݨ تے ، ٻئے سائنسداناں کواسی کرسٹلز دے وجود دے تجربی نتائج دی تصدیق تے قبول کرݨ شروع کر ݙتا ۔ 

رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دی نوبل کمیٹی آکھیا کہ "انہاں دی دریافت انتہائی متنازعہ ہائی" ، پر انہاں دے کم "آخر کار سائنسداناں کوں مادے دی فطرت دے بارے اچ اپݨے تصور تے دوبارہ غور کرݨ تے مجبور کر ݙتا ۔ " شیخت مین دی دریافت دے ذریعے ، کئی ٻئے گروپس 1987 تک اینجھے ہی کواسی کرسٹلز بݨاوݨ دے قابل تھی ڳئے ، انہاں مواد کوں گھٹ تھرمل تے برقی چالکتا دا حامل پاتا ، جݙاں کہ اعلیٰ ساختی استحکام وی ہا ۔ کواسی کرسٹلز قدرتی طور تے وی ڳولے ڳئے ہن ۔ 

ہک کواسی پیریوڈک کرسٹل ، یا مختصر اچ ، ہک کواسی کرسٹل ، ہک اینجھی بݨتر اے جیڑھی ترتیب شدہ ہووے پر متواتر نہ ہووے ۔ ہک کواسی کرسٹلائن پیٹرن مسلسل تمام دستیاب جاہ کوں بھر سڳدا ہے ، پر ایندے اچ ٹرانسلیشنل سمیٹری دی کمی ہوندی ہے ۔ "غیر متواتر موزیک ، جیویں کہ سپین اچ الحمرا محل تے ایران اچ دارب امام مزار دے قرون وسطیٰ دے اسلامی موزیک اچ پائے ویندن ، سائنسداناں کوں ایہ سمجھݨ اچ مدد ملی اے کہ کواسی کرسٹلز ایٹمی سطح تے کیویں ݙیکھدے ہن ۔ انہاں موزیک اچ ، جیویں کہ کواسی کرسٹلز اچ ، پیٹرن باقاعدہ ہوندن – او ریاضی دے اصولاں دی پیروی کریندن – پر او کݙہیں وی خود کوں نی دہراوندے ۔ " "اینجھے پیٹرنز دی ہک دلچسپ خصوصیت ، جیڑھے عرب موزیک اچ وی پائے ویندن ، ایہ اے کہ ریاضیاتی مستقل جیڑھا یونانی حروف phi یا tau ، یا "سنہری تناسب" دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے ، بار بار تھیندا ہے ۔ ایندے تلے 13ویں صدی اچ فیبوناکی ولوں تیار کیتا ڳیا ہک سلسلہ ہے ، جتھاں ہر عدد پچھلے ݙو دا مجموعہ ہے ۔ "

کواسی کرسٹلائن مواد کوں ٻہوں ساری ایپلی کیشنز اچ استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے ، جنہاں اچ باریک سازاں کیتے استعمال تھیوݨ والا پائیدار سٹیل بݨاوݨ ، تے برقی تاراں تے پکاوݨ دے سازاں کیتے نان اسٹک انسولیشن وی شامل ہے ، پر فی الحال ایندیاں کوئی تکنیکی ایپلی کیشنز موجود کائنی ۔ 

### صدارتی انتخاب
17 جنوری 2014 کوں ، اسرائیل دے چینل ون نال ہک انٹرویو اچ ، شیخت مین اسرائیل دے صدر کیتے اپݨی امیدواری دا اعلان کیتا ۔ 10 جون 2014 کوں تھیوݨ والیاں چوݨاں اچ ، انہاں کوں صرف ہک ووٹ ملیا ۔ ایندے پاروں اسرائیلی پریس تے اسرائیلی مزاح نگاراں شیخت مین کوں "کواسی سائنسدان" دے حوالے نال "کواسی صدر" قرار ݙتا ۔ 

### ایوارڈز
2019 آنریری جان وون نیومن پروفیسر دا خطاب

2014 فرے انٹرنیشنل سسٹین ایبلٹی ایوارڈ ، SIPS 2014

2013 بار-ایلان یونیورسٹی توں آنریری ڈاکٹریٹ

2011 کواسی کرسٹلز دی دریافت کیتے کیمسٹری دا نوبل انعام

2008 یورپیئن میٹریلز ریسرچ سوسائٹی (E-MRS) 25 ویں سالڳنڈھ انعام

2002 کیمسٹری اچ ایم ای ٹی انعام

2000 تدریس اچ بہترین کارکردگی کیتے موریل اینڈ ڈیوڈ جیکنو ٹیکنیون ایوارڈ

2000 رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دا گریگوری امینوف انعام

1999 فزکس اچ وولف انعام

1998 فزکس کیتے اسرائیل انعام

1993 ویزمان سائنس ایوارڈ

1990 انجینئرنگ اچ روتھشیلڈ انعام

1988 ٹیکنیون دا نیو انگلینڈ اکیڈمک ایوارڈ

1988 امریکن فزیکل سوسائٹی دا نیو میٹریلز کیتے بین الاقوامی انعام

1986 سائنس تے تعلیم دی ترقی کیتے فریڈنبرگ فنڈ دا فزکس ایوارڈ