open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
وینولوجی

## وینولوجی
Venology – The study of veins

وینولوجی، نساں دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ نساں دی ساخت، فعل، اتے بیماریاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ وینولوجی دا مقصد نساں دے امراض دی تشخیص، علاج، اتے روک تھام کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق انجیولوجی، سرجری، اتے ریڈیولوجی نال جڑیا ہویا ہے۔

وینولوجی وچ نساں دی ساخت اتے فعل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ نسیں او خون دی نالیاں ہوندیاں ہن، جیڑھیاں جسم دے مختلف حصیاں توں خون کوں دل ول واپس گھن آندیاں ہن۔ وینولوجسٹ نساں دی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او مختلف حصیاں توں خون کوں دل ول واپس گھن آندیاں ہن، اتے کیویں انہاں وچ والوز موجود ہوندے ہن، جیڑھے خون کوں واپس ونجݨ توں روکدے ہن۔ او نساں دے فعل دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دی خون کوں دل ول واپس گھن آوݨ دی صلاحیت، اتے انہاں وچ خون دی واہک دا مطالعہ شامل ہوندے ہن۔ نساں دے امراض دی تشخیص اتے علاج وی وینولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وینولوجسٹ نساں دے مختلف امراض دا مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ ویری کوز وینز، ڈیپ وین تھرومبوسس، اتے کرونک وینس انسفیشینسی۔ او مختلف تشخیصی ٹیسٹ کریندے ہن، جیویں کہ ڈوپلر الٹراساؤنڈ، وینگرام، اتے سی ٹی سکین، تاں جو امراض دی تشخیص کیتی ونڄ سڳے۔ او مختلف طبی طریقیاں دا استعمال کر تے امراض دا علاج کریندے ہن، جیندے وچ دوائیاں، کمپریشن تھراپی، اتے سرجری شامل ہوندیاں ہن۔ او مریضاں کوں انہاں دی صحت کوں بہتر بݨاوݨ کیتے مختلف تجاویز وی ݙیندے ہن، جیویں کہ طرز زندگی وچ تبدیلیاں، ورزش، اتے کمپریشن سٹاکنگز دا استعمال۔ نساں دے امراض دی روک تھام وی وینولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وینولوجسٹ مریضاں کوں انہاں امراض دے خطرات دے بارے وچ معلومات ݙیندے ہن، اتے انہاں دی روک تھام کیتے مختلف اقدامات تجویز کریندے ہن۔

وینولوجی دا استعمال مختلف طبی سہولیات وچ تھی سڳدے۔ کلینکس وچ، وینولوجسٹ نساں دے عام امراض دا علاج کریندے ہن۔ ہسپتالاں وچ، وینولوجسٹ نساں دے پیچیدہ امراض دا علاج کریندے ہن۔ ریڈیولوجی ڈیپارٹمنٹس وچ، وینولوجسٹ تشخیصی ٹیسٹ کریندے ہن تاں جو نساں دے امراض دی تشخیص کیتی ونڄ سڳے۔ وینولوجی دا مطالعہ نساں دے امراض دی تشخیص، علاج، اتے روک تھام کر تے مریضاں دی صحت کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کریندے۔ وینولوجسٹ مریضاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انجیولوجی، سرجری، اتے ریڈیولوجی کیتے اقدامات کریندے ہن۔ وینولوجی دا مطالعہ جدید انجیولوجی، سرجری، اتے ریڈیولوجی کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
ویٹرنری میڈیسن

## ویٹرنری میڈیسن
Veterinary medicine – Branch of medicine for non-human animals

ویٹرنری میڈیسن، طب دی او لڑی ہے جیڑھی غیر انسانی جانوراں دے علاج نال تعلق رکھدی ہے۔ ایں علم وچ جانوراں دی صحت، امراض، علاج، اتے روک تھام دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ ویٹرنری میڈیسن دا مقصد جانوراں دی صحت کوں بہتر بݨاوݨا، انہاں دی زندگی دے معیار کوں ودھاوݨا، اتے انسانی صحت دی حفاظت کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق اناٹومی، فزیالوجی، پیتھولوجی، مائیکروبیولوجی، فارماکولوجی، اتے سرجری نال جڑیا ہویا ہے۔

ویٹرنری میڈیسن وچ جانوراں دی صحت اتے امراض دی تشخیص اتے علاج ہک بنیادی پہلو ہے۔ ویٹرنری ڈاکٹر جانوراں دی طبی تاریخ دا جائزہ گھندے ہن، انہاں دا جسمانی معائنہ کریندے ہن، اتے مختلف تشخیصی ٹیسٹ کریندے ہن، جیویں کہ خون دے ٹیسٹ، پیشاب دے ٹیسٹ، ایکس رے، اتے الٹراساؤنڈ۔ او انہاں معلومات دا استعمال کر تے جانوراں دے امراض دی تشخیص کریندے ہن اتے انہاں دے علاج دے منصوبے بݨاوندے ہن۔ ویٹرنری ڈاکٹر مختلف طبی طریقیاں دا استعمال کر تے جانوراں دا علاج کریندے ہن، جیندے وچ دوائیاں، فزیوتھراپی، اتے سرجری شامل ہوندیاں ہن۔ او جانوراں دی صحت کوں بہتر بݨاوݨ کیتے مختلف تجاویز وی ݙیندے ہن، جیویں کہ مناسب غذا، ورزش، اتے ویکسینیشن۔ جانوراں دے امراض دی روک تھام وی ویٹرنری میڈیسن دا ہک اہم حصہ ہے۔ ویٹرنری ڈاکٹر جانوراں دے مالکان کوں انہاں امراض دے خطرات دے بارے وچ معلومات ݙیندے ہن، اتے انہاں دی روک تھام کیتے مختلف اقدامات تجویز کریندے ہن۔ او جانوراں دی صحت دے بارے وچ آگاہی پیدا کرݨ کیتے مختلف پروگرام وی چلاوندے ہن۔

ویٹرنری میڈیسن دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ پلوڑ جانوراں دی ݙیکھ بھال وچ، ویٹرنری ڈاکٹر پلوڑ جانوراں دے امراض دا علاج کریندے ہن اتے انہاں دی صحت کوں بہتر بݨاوݨ کیتے تجاویز ݙیندے ہن۔ زرعی جانوراں دی ݙیکھ بھال وچ، ویٹرنری ڈاکٹر زرعی جانوراں دے امراض دا علاج کریندے ہن اتے انہاں دی پیداوار کوں ودھاوݨ کیتے تجاویز ݙیندے ہن۔ وائلڈ لائف دی ݙیکھ بھال وچ، ویٹرنری ڈاکٹر جنگلی جانوراں دے امراض دا علاج کریندے ہن اتے انہاں دی حفاظت کیتے کم کریندے ہن۔ پبلک ہیلتھ وچ، ویٹرنری ڈاکٹر زونوٹک امراض دی روک تھام کیتے کم کریندے ہن، جیڑھے جانوراں توں انساناں وچ منتقل تھی سڳدے ہن۔ ویٹرنری میڈیسن دا مطالعہ جانوراں دی صحت کوں بہتر بݨاوݨ، انہاں دی زندگی دے معیار کوں ودھاوݨ، اتے انسانی صحت دی حفاظت کرݨ وچ مدد کریندے۔ ویٹرنری ڈاکٹر جانوراں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے اناٹومی، فزیالوجی، پیتھولوجی، مائیکروبیولوجی، فارماکولوجی، اتے سرجری کیتے اقدامات کریندے ہن۔ ویٹرنری میڈیسن دا مطالعہ جدید اناٹومی، فزیالوجی، پیتھولوجی، مائیکروبیولوجی، فارماکولوجی، اتے سرجری کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
ویکسیلوگرافی

## ویکسیلوگرافی
Vexillography – Art and practice of designing flags 

ویکسیلوگرافی، جھنڈیاں دی ڈیزائننگ دا فن اتے عمل ہے۔ ایں علم وچ جھنڈیاں دی ڈیزائننگ دے اصول، علامات، رنگ، اتے انہاں دی تاریخی اتے ثقافتی اہمیت دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ ویکسیلوگرافی دا مقصد موثر، یادگار، اتے علامتی جھنڈیاں بݨاوݨا ہے، جیڑھیاں مختلف تھوکاں، تنظیماں، اتے ملکاں دی سنڄاݨ کوں ظاہر کریندیاں ہن۔ ایں علم دا تعلق گرافک ڈیزائن، تاریخ، ثقافت، اتے علامتیات نال جڑیا ہویا ہے۔

ویکسیلوگرافی وچ جھنڈیاں دی ڈیزائننگ دے اصولاں دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ ویکسیلوگرافرز جھنڈیاں دی ڈیزائننگ دے مختلف اصولاں دا مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ سادگی، معنی خیز علامت، محدود رنگ، اتے منفرد ڈیزائن شامل ہوندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ اصول جھنڈیاں کوں موثر اتے یادگار بݨاوݨ وچ مدد کریندے ہن۔ او جھنڈیاں وچ استعمال تھیوݨ والیاں علامات اتے رنگاں دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دی تاریخی اتے ثقافتی اہمیت شامل ہوندی ہے۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف علامات اتے رنگ مختلف تھوکاں اتے ملکاں دی سنڄاݨ کوں ظاہر کریندے ہن۔ جھنڈیاں دی تاریخی اتے ثقافتی اہمیت دا مطالعہ وی ویکسیلوگرافی دا ہک اہم حصہ ہے۔ ویکسیلوگرافرز مختلف ملکاں اتے تھوکاں دی جھنڈیاں دی تاریخ دا مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او وقت دے نال نال تبدیل تھیندیاں رہیاں ہن۔ او جھنڈیاں دے ثقافتی اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او لوکاں دی سنڄاݨ اتے فخر دے احساس کوں متاثر کریندیاں ہن۔

ویکسیلوگرافی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ قومی جھنڈیاں دی ڈیزائننگ وچ، ویکسیلوگرافرز ملکاں دی سنڄاݨ کوں ظاہر کرݨ والیاں جھنڈیاں بݨاوندے ہن۔ تنظیماں دے جھنڈیاں دی ڈیزائننگ وچ، ویکسیلوگرافرز تنظیماں دی سنڄاݨ کوں ظاہر کرݨ والیاں جھنڈیاں بݨاوندے ہن۔ شہر اتے علاقائی جھنڈیاں دی ڈیزائننگ وچ، ویکسیلوگرافرز شہراں اتے علاقیاں دی سنڄاݨ کوں ظاہر کرݨ والیاں جھنڈیاں بݨاوندے ہن۔ تاریخی جھنڈیاں دی تحقیق اتے بحالی وچ، ویکسیلوگرافرز تاریخی جھنڈیاں دا مطالعہ کریندے ہن اتے انہاں دی بحالی دے منصوبے بݨاوندے ہن۔ ویکسیلوگرافی دا مطالعہ موثر، یادگار، اتے علامتی جھنڈیاں بݨاوݨ وچ مدد کریندے۔ ویکسیلوگرافرز جھنڈیاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے گرافک ڈیزائن، تاریخ، ثقافت، اتے علامتیات کیتے اقدامات کریندے ہن۔ ویکسیلوگرافی دا مطالعہ جدید گرافک ڈیزائن، تاریخ، ثقافت، اتے علامتیات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
ویکسیلوجی

## ویکسیلوجی
Vexillology – Study of flags

ویکسیلوجی، جھنڈیاں دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ جھنڈیاں دی تاریخ، ڈیزائن، استعمال، اتے علامتیت دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ ویکسیلوجی دا مقصد جھنڈیاں دے ذریعے مختلف تھوکاں، ملکاں، اتے تنظیماں دی سنڄاݨ کوں سمجھݨ، انہاں دے درمیان موجود تعلقات کوں واضح کرݨا، اتے انہاں دی ثقافتی اہمیت کوں اجاگر کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق تاریخ، ثقافت، علامتیات، اتے سیاسیات نال جڑیا ہویا ہے۔

ویکسیلوجی وچ جھنڈیاں دی تاریخ اتے ڈیزائن دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ ویکسیلوجسٹ مختلف ملکاں اتے تھوکاں دی جھنڈیاں دی تاریخ دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او وقت دے نال نال تبدیل تھیندیاں رہیاں ہن، اتے کیویں انہاں دی ڈیزائننگ مختلف ثقافتی اتے سیاسی عوامل توں متاثر تھیندی رہی ہے۔ او جھنڈیاں دی ڈیزائننگ دے مختلف اصولاں دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ رنگاں، علامات، اتے نمونیاں دا استعمال شامل ہوندے۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ عناصر جھنڈیاں کوں موثر اتے علامتی بݨاوݨ وچ مدد کریندے ہن۔ جھنڈیاں دے استعمال اتے علامتیت دا مطالعہ وی ویکسیلوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ ویکسیلوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں جھنڈیاں مختلف موقعیاں تے استعمال تھیندیاں ہن، جیویں کہ قومی تہوار، کھیݙاں دے مقابلے، اتے بین الاقوامی اجلاس۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں جھنڈیاں مختلف تھوکاں اتے ملکاں دی سنڄاݨ کوں ظاہر کریندیاں ہن، اتے کیویں او لوکاں دی سنڄاݨ اتے فخر دے احساس کوں متاثر کریندیاں ہن۔ او جھنڈیاں دی علامتیت دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے ذریعے ظاہر تھیوݨ والے مختلف معنی اتے پیغام شامل ہوندے ہن۔

ویکسیلوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ تاریخ دے مطالعے وچ، ویکسیلوجی دا استعمال مختلف ملکاں اتے تھوکاں دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ثقافتی مطالعے وچ، ویکسیلوجی دا استعمال مختلف ثقافتاں وچ جھنڈیاں دی اہمیت کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سیاسیات دے مطالعے وچ، ویکسیلوجی دا استعمال مختلف ملکاں اتے تھوکاں دے درمیان سیاسی تعلقات کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ علامتیات دے مطالعے وچ، ویکسیلوجی دا استعمال جھنڈیاں دے ذریعے ظاہر تھیوݨ والے مختلف معنی اتے پیغاماں کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ویکسیلوجی دا مطالعہ جھنڈیاں دے ذریعے مختلف تھوکاں، ملکاں، اتے تنظیماں دی سنڄاݨ کوں سمجھݨ، انہاں دے درمیان موجود تعلقات کوں واضح کرݨ، اتے انہاں دی ثقافتی اہمیت کوں اجاگر کرݨ وچ مدد کریندے۔ ویکسیلوجسٹ جھنڈیاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے تاریخ، ثقافت، علامتیات، اتے سیاسیات کیتے اقدامات کریندے ہن۔ ویکسیلوجی دا مطالعہ جدید تاریخ، ثقافت، علامتیات، اتے سیاسیات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
وکٹیمولوجی

## وکٹیمولوجی
Victimology – Study of victimization

وکٹیمولوجی، وکٹمائزیشن دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ متاثرین دے تجربات، انہاں دے نال تھیوݨ والے جرائم دے اثرات، اتے انہاں دی مدد دے طریقیاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ وکٹیمولوجی دا مقصد جرائم دے متاثرین دے حقوق کوں سمجھݨ، انہاں دی مدد کرݨ کیتے پالیسیاں بݨاوݨا، اتے جرائم دے اثرات کوں گھٹاوݨ کیتے اقدامات کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق جرمیات، سوشیالوجی، نفسیات، اتے قانونی مطالعے نال جڑیا ہویا ہے۔

وکٹیمولوجی وچ متاثرین دے تجربات اتے انہاں دے نال تھیوݨ والے جرائم دے اثرات دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ وکٹیمولوجسٹ متاثرین دے نال ڳالھ مہاڑ کر تے انہاں دے تجربات کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے نال تھیوݨ والے جرائم دی نوعیت، انہاں دے نال تھیوݨ والے اثرات، اتے انہاں دی مدد دی ضروریات شامل ہوندیاں ہن۔ او متاثرین تے تھیوݨ والے نفسیاتی، سماجی، اتے اقتصادی اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ صدمہ، ڈپریشن، بے روزگاری، اتے سماجی تنہائی۔ او متاثرین دی مدد دے طریقیاں دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں کوں قانونی مدد، نفسیاتی مدد، اتے سماجی مدد فراہم کرݨ دے طریقے شامل ہوندے ہن۔ جرائم دے اثرات کوں گھٹاوݨ کیتے اقدامات کرݨا وی وکٹیمولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وکٹیمولوجسٹ جرائم دے اثرات کوں گھٹاوݨ کیتے مختلف پالیسیاں بݨاوݨ دی سفارش کریندے ہن، جیندے وچ متاثرین دے حقوق دی حفاظت، انہاں کوں معاوضہ ݙیوݨ، اتے انہاں دی بحالی دے پروگرام شامل ہوندے ہن۔ او جرائم دے روک تھام کیتے وی مختلف اقدامات تجویز کریندے ہن، جیویں کہ پولیسنگ، سماجی پروگرامز، اتے تعلیم۔

وکٹیمولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ عدالتی نظام وچ، وکٹیمولوجی دا استعمال متاثرین دے حقوق دی حفاظت کرݨ اتے انہاں کوں انصاف فراہم کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سماجی خدمات وچ، وکٹیمولوجی دا استعمال متاثرین کوں مدد فراہم کرݨ اتے انہاں دی بحالی دے پروگرام بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ پولیسنگ وچ، وکٹیمولوجی دا استعمال جرائم دے متاثرین نال بہتر طریقے نال نبڑݨ اتے انہاں دی مدد کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، وکٹیمولوجی دا استعمال جرائم دے متاثرین دے تجربات کوں سمجھݨ اتے انہاں دی مدد دے نويں طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ وکٹیمولوجی دا مطالعہ جرائم دے متاثرین دے حقوق کوں سمجھݨ، انہاں دی مدد کرݨ کیتے پالیسیاں بݨاوݨ، اتے جرائم دے اثرات کوں گھٹاوݨ کیتے اقدامات کرݨ وچ مدد کریندے۔ وکٹیمولوجسٹ متاثرین دے بارے وچ معلومات جمع کر تے جرمیات، سوشیالوجی، نفسیات، اتے قانونی مطالعے کیتے اقدامات کریندے ہن۔ وکٹیمولوجی دا مطالعہ جدید جرمیات، سوشیالوجی، نفسیات، اتے قانونی مطالعے کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
وائرولوجی

## وائرولوجی
Virology – Study of viruses

وائرولوجی، وائرس دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ وائرس دی ساخت، تولید، جینیات، بیماری پیدا کرݨ دی صلاحیت، اتے انہاں دے خلاف دفاعی ردعمل دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ وائرولوجی دا مقصد وائرس دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دے خلاف ویکسین اتے اینٹی وائرل دوائیاں تیار کرݨا، وائرس توں تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام اتے علاج کرݨا، اتے وائرس دے انسانی صحت اتے ماحول تے اثرات کوں سمجھݨ ہے۔ ایں علم دا تعلق مائیکروبیولوجی، امیونولوجی، جینیات، اتے بائیو کیمسٹری نال جڑیا ہویا ہے۔

وائرولوجی وچ وائرس دی ساخت اتے تولید دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ وائرولوجسٹ وائرس دی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او پروٹین اتے نیوکلک ایسڈ نال بݨدے ہن، اتے کیویں انہاں دی ساخت انہاں دے فعل کوں متاثر کریندی ہے۔ او وائرس دی تولید دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے میزبان سیل وچ داخل تھیوݨ، انہاں دے جینیاتی مواد دی نقل بݨاوݨ، اتے نويں وائرس ذرات بݨاوݨ دے مراحل شامل ہوندے ہن۔ او وائرس دی جینیات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے جینیاتی مواد دی سرت سلھاڑ، انہاں دے جینیاتی تغیر، اتے انہاں دے میزبان سیل دے نال تعلقات شامل ہوندے ہن۔ وائرس دی بیماری پیدا کرݨ دی صلاحیت اتے انہاں دے خلاف دفاعی ردعمل دا مطالعہ وی وائرولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وائرولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں وائرس میزبان سیل کوں نقصان پہنچا تے بیماریاں پیدا کریندے ہن، اتے کیویں میزبان دا مدافعتی نظام وائرس دے خلاف دفاعی ردعمل پیدا کریندا ہے۔ او وائرس دے خلاف ویکسین اتے اینٹی وائرل دوائیاں تیار کرݨ دے طریقے وی ڳولیندے ہن، جیندے وچ وائرس دے مدافعتی ردعمل کوں متحرک کرݨ اتے وائرس دی تولید کوں روکوݨ دے طریقے شامل ہوندے ہن۔ وائرس دے انسانی صحت اتے ماحول تے اثرات دا مطالعہ وی وائرولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وائرولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں وائرس انسانی آبادی وچ پھیل تے وبائی امراض اتے عالمگیر وبائی امراض پیدا کریندے ہن، اتے کیویں او جانوراں اتے پودیاں کوں وی متاثر کریندے ہن۔ او وائرس دے ماحول تے اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ وائرس دے ماحولیاتی نظام وچ کردار اتے انہاں دے جیو تنوع تے اثرات شامل ہوندے ہن۔

وائرولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ صحت عامہ وچ، وائرولوجی دا استعمال وائرس توں تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام اتے علاج کیتے ویکسین اتے اینٹی وائرل دوائیاں تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ بائیو ٹیکنالوجی وچ، وائرولوجی دا استعمال وائرس دے جینیاتی مواد کوں جینیاتی انجینئرنگ کیتے استعمال کرݨ اتے نويں بائیو ٹیکنالوجی مصنوعات تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ زراعت وچ، وائرولوجی دا استعمال پودیاں دے وائرل امراض دی روک تھام اتے علاج کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، وائرولوجی دا استعمال وائرس دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے انہاں دے خلاف نويں علاج دے طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ وائرولوجی دا مطالعہ وائرس دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دے خلاف ویکسین اتے اینٹی وائرل دوائیاں تیار کرݨ، وائرس توں تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام اتے علاج کرݨ، اتے وائرس دے انسانی صحت اتے ماحول تے اثرات کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ وائرولوجسٹ وائرس دے بارے وچ معلومات جمع کر تے مائیکروبیولوجی، امیونولوجی، جینیات، اتے بائیو کیمسٹری کیتے اقدامات کریندے ہن۔ وائرولوجی دا مطالعہ جدید مائیکروبیولوجی، امیونولوجی، جینیات، اتے بائیو کیمسٹری کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
وٹامنولوجی

## وٹامنولوجی
Vitaminology – The study of vitamins

وٹامنولوجی، وٹامنز دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ وٹامنز دی ساخت، فعل، میٹابولزم، اتے انسانی صحت تے انہاں دے اثرات دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ وٹامنولوجی دا مقصد وٹامنز دی اہمیت کوں سمجھݨ، انہاں دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام اتے علاج کرݨا، اتے صحت مند زندگی کیتے وٹامنز دی مناسب مقدار کوں یقینی بݨاوݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق بائیو کیمسٹری، غذائیت، اتے طب نال جڑیا ہویا ہے۔

وٹامنولوجی وچ وٹامنز دی ساخت اتے فعل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ وٹامنولوجسٹ وٹامنز دی کیمیکل ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او مختلف کیمیکل ری ایکشنز وچ حصہ گھندے ہن، اتے کیویں او جسم دے مختلف افعال کوں کنٹرول کریندے ہن۔ او وٹامنز دے میٹابولزم دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے جسم وچ جذب، ونڈ، میٹابولائز، اتے خارج تھیوݨ دے مراحل شامل ہوندے ہن۔ او وٹامنز دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ سکروی، ریکٹس، اتے بیری بیری۔ وٹامنز دے انسانی صحت تے اثرات دا مطالعہ وی وٹامنولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وٹامنولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں وٹامنز جسم دے مختلف حصیاں، جیویں کہ ہݙیاں، جلد، اکھیں، اتے مدافعتی نظام کوں متاثر کریندے ہن۔ او وٹامنز دی مناسب مقدار دے بارے وچ معلومات وی فراہم کریندے ہن، جیڑھی صحت مند زندگی کیتے ضروری ہے۔ او مختلف کھاݨیاں وچ وٹامنز دی مقدار دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے لوکاں کوں وٹامنز دی مناسب مقدار حاصل کرݨ کیتے صحت مند غذا دے منصوبے بݨاوݨ وچ مدد کریندے ہن۔ وٹامنز دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام اتے علاج وی وٹامنولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وٹامنولوجسٹ وٹامنز دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام کیتے مختلف اقدامات تجویز کریندے ہن، جیویں کہ وٹامنز نال بھرپور کھاݨے کھاوݨ، وٹامن سپلیمنٹس استعمال کرݨ، اتے وٹامن دی تھوڑ دے خطرات دے بارے وچ آگاہی پیدا کرݨ۔ او وٹامنز دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دے علاج کیتے مختلف طبی طریقے وی استعمال کریندے ہن۔

وٹامنولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ غذائیت وچ، وٹامنولوجی دا استعمال صحت مند غذا دے منصوبے بݨاوݨ اتے وٹامنز دی مناسب مقدار دے بارے وچ معلومات فراہم کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ طب وچ، وٹامنولوجی دا استعمال وٹامنز دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دی تشخیص، علاج، اتے روک تھام کیتے کیتا ویندا ہے۔ بائیو کیمسٹری وچ، وٹامنولوجی دا استعمال وٹامنز دی ساخت، فعل، اتے میٹابولزم دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، وٹامنولوجی دا استعمال وٹامنز دے انسانی صحت تے اثرات دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے نويں وٹامن سپلیمنٹس تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ وٹامنولوجی دا مطالعہ وٹامنز دی اہمیت کوں سمجھݨ، انہاں دی تھوڑ نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دی روک تھام اتے علاج کرݨ، اتے صحت مند زندگی کیتے وٹامنز دی مناسب مقدار کوں یقینی بݨاوݨ وچ مدد کریندے۔ وٹامنولوجسٹ وٹامنز دے بارے وچ معلومات جمع کر تے بائیو کیمسٹری، غذائیت، اتے طب کیتے اقدامات کریندے ہن۔ وٹامنولوجی دا مطالعہ جدید بائیو کیمسٹری، غذائیت، اتے طب کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
وٹرکس

## وٹرکس
Vitrics – study, art and technology of glassy materials; glassware 

وٹرکس، شیشے دے مواد دے مطالعے، فن اتے ٹیکنالوجی دا ناں ہے۔ ایں علم وچ شیشے دی ساخت، خصوصیات، تیاری، اتے استعمال دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ وٹرکس دا مقصد شیشے دے مواد دی سمجھ کوں ودھاوݨا، انہاں دی تیاری دے نويں طریقے ڳولݨا، اتے انہاں دے مختلف صنعتی اتے سائنسی استعمالات کوں بہتر بݨاوݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق مواد سائنس، کیمسٹری، فزکس، اتے انجینئرنگ نال جڑیا ہویا ہے۔

وٹرکس وچ شیشے دی ساخت اتے خصوصیات دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ وٹرکس دے ماہرین شیشے دی ایٹمی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایٹم شیشے وچ سرت سلھاڑ ݙتے ویندے ہن، اتے کیویں ایہ سرت سلھاڑ شیشے دی خصوصیات کوں متاثر کریندی ہے۔ او شیشے دی مختلف خصوصیات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ شفافیت، سختی، لچک، اتے حرارتی چالکتا۔ او شیشے دی کیمیکل ترکیب دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف کیمیکل اجزاء شیشے دی خصوصیات کوں تبدیل کریندے ہن۔ شیشے دی تیاری دے مختلف طریقے ڳولݨا وی وٹرکس دا ہک اہم حصہ ہے۔ وٹرکس دے ماہرین شیشے دی تیاری دے مختلف طریقیاں دا مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ پگھلاؤ، کولنگ، اتے تشکیل دے مراحل شامل ہوندے ہن۔ او شیشے دی تیاری دے نويں طریقے وی ڳولیندے ہن، جیویں کہ سول-جیل پروسیس، اتے ویپر ڈپوزیشن۔ او شیشے دی تیاری وچ استعمال تھیوݨ والے مختلف مواد دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف مواد شیشے دی خصوصیات کوں متاثر کریندے ہن۔ شیشے دے مختلف صنعتی اتے سائنسی استعمالات دا مطالعہ وی وٹرکس دا ہک اہم حصہ ہے۔ وٹرکس دے ماہرین شیشے دے مختلف استعمالات دا مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ کھڑکیوں، لینز، آپٹیکل فائبرز، اتے لیبارٹری شیشے دے سامان۔ او شیشے دے نويں استعمالات وی ڳولیندے ہن، جیویں کہ بائیو میڈیکل اتے الیکٹرانک استعمالات۔ او شیشے دی ری سائیکلنگ دے طریقے وی ڳولیندے ہن، جیندے نال ماحول کوں بچایا ونڄ سڳے۔

وٹرکس دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ شیشہ سازی دی صنعت وچ، وٹرکس دا استعمال اعلیٰ معیار دا شیشہ تیار کرݨ اتے شیشے دے نويں استعمالات ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ آپٹکس وچ، وٹرکس دا استعمال لینز، پرزم، اتے آپٹیکل فائبرز تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ الیکٹرانکس وچ، وٹرکس دا استعمال شیشے دے سبسٹریٹس اتے انسولیٹرز تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ بائیو میڈیکل وچ، وٹرکس دا استعمال بائیو گلاس اتے ݙوجھے بائیو کمپیٹیبل شیشے دے مواد تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، وٹرکس دا استعمال شیشے دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے نويں شیشے دے مواد تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ وٹرکس دا مطالعہ شیشے دے مواد دی سمجھ کوں ودھاوݨ، انہاں دی تیاری دے نويں طریقے ڳولݨ، اتے انہاں دے مختلف صنعتی اتے سائنسی استعمالات کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کریندے۔ وٹرکس دے ماہرین شیشے دے بارے وچ معلومات جمع کر تے مواد سائنس، کیمسٹری، فزکس، اتے انجینئرنگ کیتے اقدامات کریندے ہن۔ وٹرکس دا مطالعہ جدید مواد سائنس، کیمسٹری، فزکس، اتے انجینئرنگ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
ٹائپوگرافی

## ٹائپوگرافی
Typography – Art of arranging type – art and technique of arranging type

ٹائپوگرافی، ٹائپ دی سرت سلھاڑ دا فن ہے۔ ایں علم وچ ٹائپ دی سرت سلھاڑ دے فن اتے تکنیک دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے، جیندے وچ حروف، الفاظ، اتے پیراگراف کوں بصری طور تے خوشنما اتے پڑھݨ وچ آسان بݨاوݨ دے طریقے شامل ہوندے ہن۔ ٹائپوگرافی دا مقصد تحریر کوں نہ صرف قابل فہم بݨاوݨا ہے، بھل اوندے پیغام کوں وی موثر انداز وچ پیش کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق گرافک ڈیزائن، بصری مواصلات، اتے اشاعت نال جڑیا ہویا ہے۔

ٹائپوگرافی وچ ٹائپ فیس دی سلیکشن ہک بنیادی پہلو ہے۔ ٹائپ فیس حروف دی او مجموعی شکل ہے جیڑھی تحریر کوں ہک خاص انداز ݙیندی ہے۔ ٹائپوگرافرز مختلف ٹائپ فیساں دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او مختلف مقاصد کیتے موزوں ہوندیاں ہن۔ او تحریر دے موضوع، سامعین، اتے پیغام دے مطابق ٹائپ فیس دا انتخاب کریندے ہن۔ مثال دے طور تے، رسمی دستاویزات کیتے سیرف ٹائپ فیساں دا استعمال عام طور تے کیتا ویندا ہے، جبکہ ویب سائٹس اتے موبائل ایپس کیتے سینس سیرف ٹائپ فیساں کوں ترجیح ݙتی ویندی ہے۔ ٹائپ دی سرت سلھاڑ دے ݙوجھے پہلوآں وچ لائن دی لمبائی، لائن دی اونچائی، الفاظ دے درمیان فاصلہ، اتے حروف دے درمیان فاصلہ شامل ہوندے ہن۔ ٹائپوگرافرز انہاں پہلوآں کوں ایڈجسٹ کر تے تحریر کوں پڑھݨ وچ آسان بݨاوندے ہن اتے اوندے بصری اثرات کوں بہتر بݨاوندے ہن۔ او تحریر دے مختلف حصیاں کوں نمایاں کرݨ کیتے مختلف ٹائپ سائز، بولڈ، اتے اٹالک دا استعمال وی کریندے ہن۔

ٹائپوگرافی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ پرنٹ میڈیا وچ، ٹائپوگرافی دا استعمال کتاباں، میگزینز، اتے اخبارات دی ڈیزائننگ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ڈیجیٹل میڈیا وچ، ٹائپوگرافی دا استعمال ویب سائٹس، موبائل ایپس، اتے سوشل میڈیا پوسٹس دی ڈیزائننگ کیتے کیتا ویندا ہے۔ اشتہارات وچ، ٹائپوگرافی دا استعمال اشتہاری مہمات دی ڈیزائننگ کیتے کیتا ویندا ہے۔ برانڈنگ وچ، ٹائپوگرافی دا استعمال برانڈ سنڄاݨ بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ٹائپوگرافی دا مطالعہ تحریر کوں بصری طور تے خوشنما اتے پڑھݨ وچ آسان بݨاوݨ، اتے اوندے پیغام کوں موثر انداز وچ پیش کرݨ وچ مدد کریندے۔ ٹائپوگرافرز ٹائپ دے بارے وچ معلومات جمع کر تے گرافک ڈیزائن، بصری مواصلات، اتے اشاعت کیتے اقدامات کریندے ہن۔ ٹائپوگرافی دا مطالعہ جدید گرافک ڈیزائن، بصری مواصلات، اتے اشاعت کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
وولکینولوجی

## وولکینولوجی
Volcanology – Study of volcanoes

وولکینولوجی، آتش فشاںواں دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ آتش فشاںواں دی ساخت، تشکیل، سرگرمیاں، اتے انہاں دے زمین اتے ماحول تے اثرات دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ وولکینولوجی دا مقصد آتش فشاںواں دے خطرات کوں سمجھݨ، انہاں دی پیش گوئی کرݨا، اتے انہاں توں تھیوݨ والے نقصانات کوں گھٹاوݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق ارضیات، جیو فزکس، کیمسٹری، اتے ماحولیاتی سائنس نال جڑیا ہویا ہے۔

وولکینولوجی وچ آتش فشاںواں دی ساخت اتے تشکیل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ وولکینولوجسٹ آتش فشاںواں دی اندرونی اتے بیرونی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او میگما دے جمع تھیوݨ نال بݨدے ہن، اتے کیویں انہاں دی شکل اتے سائز مختلف عوامل توں متاثر تھیندے ہن۔ او مختلف ونکیاں دے آتش فشاںواں دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ شیلڈ آتش فشاں، سٹریٹو آتش فشاں، اتے کیلڈیرا۔ او آتش فشاںواں دی تشکیل دے عمل دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ ٹیکٹونک پلیٹس دی حرکت، میگما دی پیداوار، اتے آتش فشاں پھٹݨ دے مراحل شامل ہوندے ہن۔ آتش فشاںواں دی سرگرمیاں اتے انہاں دے خطرات دا مطالعہ وی وولکینولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وولکینولوجسٹ آتش فشاںواں دی سرگرمیاں دی نگرانی کریندے ہن، جیندے وچ زلزلے، گیس دے اخراج، اتے زمین دی سطح وچ تبدیلیاں شامل ہوندیاں ہن۔ او آتش فشاں پھٹݨ دی پیش گوئی کرݨ کیتے مختلف طریقے استعمال کریندے ہن، جیندے وچ سیٹلائٹ امیجری، جیو فزیکل ڈیٹا، اتے کیمیکل تجزیہ شامل ہوندے ہن۔ او آتش فشاں پھٹݨ توں تھیوݨ والے خطرات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ لاوا دی واہک، آتش فشاں راکھ، پائروکلاسٹک بہاؤ، اتے آتش فشاں گیساں۔ آتش فشاںواں دے زمین اتے ماحول تے اثرات دا مطالعہ وی وولکینولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ وولکینولوجسٹ آتش فشاں پھٹݨ دے زمین تے اثرات دا مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ زمین دی سطح دی تبدیلی، مٹی دی زرخیزی، اتے زیر زمین پاݨی دی آلودگی شامل ہوندیاں ہن۔ او آتش فشاں پھٹݨ دے ماحول تے اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ آب و ہوا دی تبدیلی، اوزون پرت دی تھوڑ، اتے جیو تنوع تے اثرات شامل ہوندے ہن۔

وولکینولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ خطرات دی تشخیص وچ، وولکینولوجی دا استعمال آتش فشاں پھٹݨ دے خطرات دا اندازہ لاوݨ اتے انہاں توں بچاوݨ دے منصوبے بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ پیش گوئی وچ، وولکینولوجی دا استعمال آتش فشاں پھٹݨ دی پیش گوئی کرݨ اتے لوکاں کوں خبردار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، وولکینولوجی دا استعمال آتش فشاںواں دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے انہاں دے خطرات کوں گھٹاوݨ دے نويں طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تعلیم وچ، وولکینولوجی دا استعمال لوکاں کوں آتش فشاںواں دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ اتے انہاں دے خطرات توں بچݨ دے طریقے سکھاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ وولکینولوجی دا مطالعہ آتش فشاںواں دے خطرات کوں سمجھݨ، انہاں دی پیش گوئی کرݨ، اتے انہاں توں تھیوݨ والے نقصانات کوں گھٹاوݨ وچ مدد کریندے۔ وولکینولوجسٹ آتش فشاںواں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ارضیات، جیو فزکس، کیمسٹری، اتے ماحولیاتی سائنس کیتے اقدامات کریندے ہن۔ وولکینولوجی دا مطالعہ جدید ارضیات، جیو فزکس، کیمسٹری، اتے ماحولیاتی سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
ویبولوجی

## ویبولوجی
Webology –The study of the World Wide Web

ویبولوجی، ورلڈ وائڈ ویب دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ ویب دی ساخت، مواد، استعمال، اتے اثرات دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ ویبولوجی دا مقصد ویب دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی بنیاد تے ویب دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨا، ویب دی ترقی کوں سمجھݨ، اتے ویب دے سماجی، اقتصادی، اتے ثقافتی اثرات کوں سمجھݨ ہے۔ ایں علم دا تعلق کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن سائنس، سوشیالوجی، معاشیات، اتے مواصلات نال جڑیا ہویا ہے۔

ویبولوجی وچ ویب دی ساخت اتے مواد دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ ویبولوجسٹ ویب دی تکنیکی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ویب پیجز، ویب سائٹس، اتے ویب ایپلیکیشنز بݨدے ہن، اتے کیویں او ہک ݙوجھے نال جڑے ہوندے ہن۔ او ویب دے مواد دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ ٹیکسٹ، تصویراں، ویڈیوز، اتے ݙوجھے ملٹی میڈیا شامل ہوندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ویب تے معلومات منظم اتے پیش کیتی ویندی ہے، اتے کیویں لوک ویب تے معلومات ڳولیندے ہن۔ ویب دے استعمال اتے اثرات دا مطالعہ وی ویبولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ ویبولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں لوک ویب کوں استعمال کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دی ویب براؤزنگ عادات، انہاں دی ویب تے معلومات ڳولݨ دے طریقے، اتے انہاں دی ویب تے سماجی تعامل شامل ہوندے ہن۔ او ویب دے سماجی، اقتصادی، اتے ثقافتی اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ ویب دے سماجی تعلقات، اقتصادی ترقی، اتے ثقافتی تبادلیاں تے اثرات شامل ہوندے ہن۔ او ویب تے تھیوݨ والے مسائل دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ سائبر کرائم، غلط معلومات، اتے پرائیویسی دے مسائل۔

ویبولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ ویب ڈیزائن وچ، ویبولوجی دا استعمال ویب سائٹس اتے ویب ایپلیکیشنز کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ انفارمیشن ریٹریول وچ، ویبولوجی دا استعمال ویب تے معلومات ڳولݨ دے نويں طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سوشل میڈیا دے مطالعے وچ، ویبولوجی دا استعمال سوشل میڈیا دے اثرات کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ای کامرس وچ، ویبولوجی دا استعمال آن لائن کاروبار کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، ویبولوجی دا استعمال ویب دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے ویب دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨ دے نويں طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ویبولوجی دا مطالعہ ویب دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی بنیاد تے ویب دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨ، ویب دی ترقی کوں سمجھݨ، اتے ویب دے سماجی، اقتصادی، اتے ثقافتی اثرات کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ ویبولوجسٹ ویب دے بارے وچ معلومات جمع کر تے کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن سائنس، سوشیالوجی، معاشیات، اتے مواصلات کیتے اقدامات کریندے ہن۔ ویبولوجی دا مطالعہ جدید کمپیوٹر سائنس، انفارمیشن سائنس، سوشیالوجی، معاشیات، اتے مواصلات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
زینوبائیولوجی

## زینوبائیولوجی
Xenobiology –study of biological systems which do not exist in nature

زینوبائیولوجی، مصنوعی حیاتیاتی شکلاں دے سائنس دا ناں ہے۔ ایں علم وچ انہاں حیاتیاتی نظاماں دا مطالعہ کیتا ویندا ہے جیڑھے فطرت وچ موجود نئیں۔ زینوبائیولوجی دا مقصد بائیولوجی دے بنیادی اصولاں کوں سمجھݨ، نويں حیاتیاتی نظاماں کوں ڈیزائن کرݨا، اتے انہاں دے مختلف استعمالات ڳولݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق مصنوعی بائیولوجی، بائیو کیمسٹری، جینیات، اتے ارتقائی بائیولوجی نال جڑیا ہویا ہے۔

زینوبائیولوجی وچ بائیولوجی دے بنیادی اصولاں کوں سمجھݨ ہک اہم پہلو ہے۔ زینوبائیولوجسٹ بائیولوجی دے بنیادی اصولاں دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں زندگی کم کریندی ہے، اتے کیویں مختلف حیاتیاتی نظاماں ہک ݙوجھے نال تعامل کریندے ہن۔ او بائیولوجی دے انہاں اصولاں کوں استعمال کر تے نويں حیاتیاتی نظاماں کوں ڈیزائن کریندے ہن، جیڑھے فطرت وچ موجود نئیں۔ نويں حیاتیاتی نظاماں کوں ڈیزائن کرݨا وی زینوبائیولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ زینوبائیولوجسٹ نويں حیاتیاتی نظاماں کوں ڈیزائن کرݨ کیتے مختلف طریقیاں دا استعمال کریندے ہن، جیندے وچ مصنوعی ڈی این اے بݨاوݨا، نويں پروٹین ڈیزائن کرݨا، اتے نويں حیاتیاتی راستے بݨاوݨا شامل ہے۔ او انہاں نويں حیاتیاتی نظاماں کوں مختلف مقصدوں کیتے استعمال کرݨ دی کوشش کریندے ہن، جیویں کہ دوائیاں بݨاوݨا، بائیو ایندھن تیار کرݨا، اتے ماحول کوں صاف کرݨا۔ زینوبائیولوجی دے مختلف استعمالات ڳولݨا وی ایں علم دا ہک اہم حصہ ہے۔ زینوبائیولوجسٹ زینوبائیولوجی دے مختلف استعمالات ڳولݨ کیتے تحقیق کریندے ہن۔ او نويں دوائیاں بݨاوݨ کیتے زینوبائیولوجی دا استعمال کریندے ہن، جیڑھے کینسر اتے ݙوجھے بیماریاں دا علاج کر سڳدے ہن۔ او بائیو ایندھن تیار کرݨ کیتے زینوبائیولوجی دا استعمال کریندے ہن، جیڑھے فوسل ایندھن دا متبادل بݨ سڳدے ہن۔ او ماحول کوں صاف کرݨ کیتے زینوبائیولوجی دا استعمال کریندے ہن، جیویں کہ آلودگی کوں ختم کرݨ کیتے مائیکروبز ڈیزائن کرݨا۔

زینوبائیولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ دوائیاں دی تیاری وچ، زینوبائیولوجی دا استعمال نويں دوائیاں بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ بائیو ایندھن دی تیاری وچ، زینوبائیولوجی دا استعمال بائیو ایندھن تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ماحول دی صفائی وچ، زینوبائیولوجی دا استعمال آلودگی کوں ختم کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، زینوبائیولوجی دا استعمال بائیولوجی دے بنیادی اصولاں کوں سمجھݨ اتے نويں حیاتیاتی نظاماں کوں ڈیزائن کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ زینوبائیولوجی دا مطالعہ بائیولوجی دے بنیادی اصولاں کوں سمجھݨ، نويں حیاتیاتی نظاماں کوں ڈیزائن کرݨ، اتے انہاں دے مختلف استعمالات ڳولݨ وچ مدد کریندے۔ زینوبائیولوجسٹ بائیولوجی دے بارے وچ معلومات جمع کر تے مصنوعی بائیولوجی، بائیو کیمسٹری، جینیات، اتے ارتقائی بائیولوجی کیتے اقدامات کریندے ہن۔ زینوبائیولوجی دا مطالعہ جدید مصنوعی بائیولوجی، بائیو کیمسٹری، جینیات، اتے ارتقائی بائیولوجی کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
زائلوجی

## زائلوجی
Xylology – Science of wood

زائلوجی، لکڑی دے سائنس دا ناں ہے۔ ایں علم وچ لکڑی دی ساخت، خصوصیات، استعمال، اتے انہاں دے مطالعے دے طریقیاں دا تفصیلی جائزہ گھدا ویندا ہے۔ زائلوجی دا مقصد لکڑی دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی بنیاد تے لکڑی دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨا، لکڑی دی سنڄاݨ کرݨا، اتے لکڑی دے تحفظ دے طریقے ڳولݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق نباتیات، مواد سائنس، کیمسٹری، اتے جنگلات نال جڑیا ہویا ہے۔

زائلوجی وچ لکڑی دی ساخت اتے خصوصیات دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ زائلوجسٹ لکڑی دی خلیاتی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف ونکیاں دے خلیات لکڑی وچ سرت سلھاڑ ݙتے ویندے ہن، اتے کیویں ایہ سرت سلھاڑ لکڑی دی خصوصیات کوں متاثر کریندی ہے۔ او لکڑی دی مختلف خصوصیات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ کثافت، سختی، لچک، اتے نمی دا مواد۔ او لکڑی دی کیمیکل ترکیب دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف کیمیکل اجزاء لکڑی دی خصوصیات کوں تبدیل کریندے ہن۔ لکڑی دی سنڄاݨ اتے درجہ بندی وی زائلوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ زائلوجسٹ لکڑی دی ساخت اتے خصوصیات دا استعمال کر تے مختلف ونکیاں دی لکڑی دی سنڄاݨ کریندے ہن۔ او لکڑی دی درجہ بندی کیتے مختلف طریقیاں دا استعمال کریندے ہن، جیندے وچ خوردبین، کیمیکل تجزیہ، اتے فزیکل ٹیسٹنگ شامل ہوندے ہن۔ او لکڑی دی عمر دا وی اندازہ لیندے ہن، جیندے وچ ڈینڈروکرونولوجی ناں دا طریقہ استعمال تھیندے۔ لکڑی دے تحفظ اتے استعمال دا مطالعہ وی زائلوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ زائلوجسٹ لکڑی دے تحفظ دے مختلف طریقے ڳولیندے ہن، جیندے وچ کیمیکل ٹریٹمنٹ، حرارتی علاج، اتے نمی کنٹرول شامل ہوندے ہن۔ او لکڑی دے مختلف استعمالات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ فرنیچر، تعمیرات، کاغذ، اتے ایندھن۔ او لکڑی دے نويں استعمالات وی ڳولیندے ہن، جیویں کہ بائیو کمپوزٹس اتے بائیو ایندھن۔

زائلوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ جنگلات وچ، زائلوجی دا استعمال لکڑی دی پیداوار کوں بہتر بݨاوݨ اتے جنگلات دے انتظام کیتے کیتا ویندا ہے۔ لکڑی دی صنعت وچ، زائلوجی دا استعمال اعلیٰ معیار دی لکڑی تیار کرݨ اتے لکڑی دے نويں استعمالات ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ثقافتی ورثہ دے تحفظ وچ، زائلوجی دا استعمال تاریخی لکڑی دے آثار دی سنڄاݨ اتے حفاظت کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، زائلوجی دا استعمال لکڑی دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے لکڑی دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨ دے نويں طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ زائلوجی دا مطالعہ لکڑی دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی بنیاد تے لکڑی دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨ، لکڑی دی سنڄاݨ کرݨ، اتے لکڑی دے تحفظ دے طریقے ڳولݨ وچ مدد کریندے۔ زائلوجسٹ لکڑی دے بارے وچ معلومات جمع کر تے نباتیات، مواد سائنس، کیمسٹری، اتے جنگلات کیتے اقدامات کریندے ہن۔ زائلوجی دا مطالعہ جدید نباتیات، مواد سائنس، کیمسٹری، اتے جنگلات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
یوتھ سٹڈیز

## یوتھ سٹڈیز
Youth Studies –the study of the development, history, culture, psychology, and politics of youth

یوتھ سٹڈیز ہک بین الضابطہ تعلیمی میدان ہے جیڑھا نوجواناں دی نشوونما، تاریخ، ثقافت، نفسیات اتے سیاست دا مطالعہ کریندے ۔ ایں علم وچ نوجواناں دے مختلف پہلوآں دا جائزہ گھدا ویندا ہے ، جیندے وچ انہاں دی سماجی ، اقتصادی اتے سیاسی شرکت شامل ہے ۔ یوتھ اسٹڈیز دا مقصد نوجواناں دے تجربات کوں سمجھݨ ، انہاں دے حقوق دی وکالت کرݨا ، اتے انہاں دی فلاح و بہبود کوں بہتر بݨاوݨ کیتے پالیسیاں بݨاوݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق سوشیالوجی ، نفسیات ، تعلیم ، سیاسیات ، اینتھروپولوجی اتے تاریخ نال جڑیا ہویا ہے ۔

یوتھ سٹڈیز وچ نوجواناں دی نشوونما دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ یوتھ سٹڈیز دے ماہرین نوجواناں دی جسمانی ، ذہنی اتے جذباتی نشوونما دا مطالعہ کریندے ہن ۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں نوجواناں دی نشوونما مختلف سماجی ، اقتصادی اتے ثقافتی عوامل توں متاثر تھیندی ہے ۔ او نوجواناں دے سماجی کردار ، سنڄاݨ اتے تعلقات دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔ نوجواناں دی تاریخ اتے ثقافت دا مطالعہ وی یوتھ اسٹڈیز دا ہک اہم حصہ ہے ۔ یوتھ سٹڈیز دے ماہرین نوجواناں دی تاریخی تجربات اتے ثقافتی روایات دا مطالعہ کریندے ہن ۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں نوجواناں دی تاریخ اتے ثقافت انہاں دی موجودہ زندگی کوں متاثر کریندی ہے ۔ او نوجواناں دے مختلف ثقافتی اظہار دا وی مطالعہ کریندے ہن ، جیویں کہ موسیقی ، فن اتے فیشن ۔ نوجواناں دی نفسیات اتے سیاست دا مطالعہ وی یوتھ اسٹڈیز دا ہک اہم حصہ ہے ۔ یوتھ سٹڈیز دے ماہرین نوجواناں دی ذہنی صحت ، جذباتی مسائل اتے سماجی رویے دا مطالعہ کریندے ہن ۔ او نوجواناں دی سیاسی شرکت ، شہری مصروفیت اتے سماجی انصاف دے بارے وچ انہاں دے خیالات دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔ او نوجواناں دے حقوق دی وکالت کرݨ اتے انہاں دی فلاح و بہبود کوں بہتر بݨاوݨ کیتے مختلف پالیسیاں بݨاوݨ دی سفارش کریندے ہن ۔

یوتھ سٹڈیز دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ سماجی پالیسی وچ ، یوتھ اسٹڈیز دا استعمال نوجواناں دی فلاح و بہبود کوں بہتر بݨاوݨ کیتے پالیسیاں بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ تعلیم وچ ، یوتھ سٹڈیز دا استعمال نوجواناں دی تعلیمی ضروریات کوں سمجھݨ اتے انہاں کیتے موثر تعلیمی پروگرام بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سماجی کارکن وچ ، یوتھ سٹڈیز دا استعمال نوجواناں دی مدد کرݨ اتے انہاں دے مسائل حل کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ تحقیق وچ ، یوتھ اسٹڈیز دا استعمال نوجواناں دے بارے وچ نويں معلومات حاصل کرݨ اتے انہاں دی زندگی کوں بہتر بݨاوݨ دے نويں طریقے ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ یوتھ سٹڈیز دا مطالعہ نوجواناں دے تجربات کوں سمجھݨ ، انہاں دے حقوق دی وکالت کرݨ ، اتے انہاں دی فلاح و بہبود کوں بہتر بݨاوݨ کیتے پالیسیاں بݨاوݨ وچ مدد کریندے ۔ یوتھ سٹڈیز دے ماہرین نوجواناں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے سوشیالوجی ، نفسیات ، تعلیم ، سیاسیات ، اینتھروپولوجی اتے تاریخ کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ یوتھ سٹڈیز دا مطالعہ جدید سوشیالوجی ، نفسیات ، تعلیم ، سیاسیات ، اینتھروپولوجی اتے تاریخ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
زینوگرافی

## زینوگرافی
Zenography – The study of the planet Jupiter

زینوگرافی، سیارہ مشتری دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ مشتری دی ساخت، ماحول، مقناطیسی میدان، چندر، اتے انہاں دی خصوصیات دا تفصیلی جائزہ گھدا ویندا ہے۔ زینوگرافی دا مقصد مشتری دے بارے وچ معلومات جمع کر تے نظام شمسی دی تشکیل اتے ارتقاء کوں سمجھݨ، مشتری دے ماحول وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دا مطالعہ کرݨا، اتے مشتری دے چانداں تے زندگی دے امکانات ڳولݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق فلکیات، سیاروی سائنس، فزکس، اتے کیمسٹری نال جڑیا ہویا ہے۔

زینوگرافی وچ مشتری دی ساخت اتے ماحول دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ زینوگرافرز مشتری دی اندرونی ساخت دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او ہائیڈروجن، ہیلیم، اتے ݙوجھے عناصر نال بݨیا ہویا ہے۔ او مشتری دے ماحول دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے بادل، طوفان، اتے ہواواں شامل ہوندیاں ہن۔ او مشتری دے عظیم سرخ دھبے دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیڑھا ہک وݙا طوفان ہے جیڑھا صدیاں توں مشتری تے موجود ہے۔ مشتری دے مقناطیسی میدان اتے چانداں دا مطالعہ وی زینوگرافی دا ہک اہم حصہ ہے۔ زینوگرافرز مشتری دے مقناطیسی میدان دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں او مشتری دے ماحول اتے چانداں کوں متاثر کریندا ہے۔ او مشتری دے چانداں دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ گینی میڈ، یوروپا، آئی او، اتے کیلیسٹو شامل ہوندے ہن۔ او انہاں چانداں دی سطح، اندرونی ساخت، اتے ماحول دا مطالعہ کریندے ہن۔ او یوروپا تے زیر سمندر سمندر دے امکانات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیڑھا زندگی کیتے موزوں ہو سڳدا ہے۔ مشتری دے بارے وچ معلومات جمع کرݨ کیتے، زینوگرافرز مختلف آلات دا استعمال کریندے ہن، جیویں کہ دوربین، خلائی جہاز، اتے سیٹلائٹ۔ او مشتری دے بارے وچ معلومات جمع کرݨ کیتے مختلف مشنز وی بھیجدے ہن، جیویں کہ وائیجر، گلیلیو، اتے جونو۔

زینوگرافی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ سیاروی سائنس وچ، زینوگرافی دا استعمال نظام شمسی دی تشکیل اتے ارتقاء کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ فلکیات وچ، زینوگرافی دا استعمال سیاریاں دے ماحول اتے مقناطیسی میداناں دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ خلائی تحقیق وچ، زینوگرافی دا استعمال مشتری دے چانداں تے زندگی دے امکانات ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تعلیم وچ، زینوگرافی دا استعمال لوکاں کوں مشتری اتے نظام شمسی دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ زینوگرافی دا مطالعہ مشتری دے بارے وچ معلومات جمع کر تے نظام شمسی دی تشکیل اتے ارتقاء کوں سمجھݨ، مشتری دے ماحول وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دا مطالعہ کرݨ، اتے مشتری دے چانداں تے زندگی دے امکانات ڳولݨ وچ مدد کریندے۔ زینوگرافرز مشتری دے بارے وچ معلومات جمع کر تے فلکیات، سیاروی سائنس، فزکس، اتے کیمسٹری کیتے اقدامات کریندے ہن۔ زینوگرافی دا مطالعہ جدید فلکیات، سیاروی سائنس، فزکس، اتے کیمسٹری کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
زوآرکیالوجی

## زوآرکیالوجی
Zooarchaeology – Analysis of animal remains found in archaeological sites

زوآرکیالوجی، آثار قدیمہ دے مقامات وچوں لبھݨ والے جانوراں دیاں باقیات دے تجزیے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ جانوراں دیاں ہݙیاں، ݙاند، خول، اتے ݙوجھے باقیات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے، تاں جو انساناں اتے جانوراں دے درمیان تاریخی تعلقات کوں سمجھا ونڄ سڳے۔ زوآرکیالوجی دا مقصد قدیم انساناں دے جانوراں دے نال تعلقات، جیویں کہ انہاں دے شکار، پلوڑ جانور، خوراک، اوزار، اتے علامتی استعمال دا پتہ لاوݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق آثار قدیمہ، حیوانیات، اتے ماحولیاتی سائنس نال جڑیا ہویا ہے۔

زوآرکیالوجی وچ جانوراں دیاں باقیات دی سنڄاݨ ہک بنیادی عمل ہے۔ زوآرکیالوجسٹ جانوراں دی ہݙیاں، دانت، اتے خولاں دا مطالعہ کر تے انہاں دی انواع دا پتہ لیندے ہن۔ او مختلف ونکیاں دے جانوراں دی ہݙیاں دے درمیان فرق کرݨ کیتے موازنہ اناٹومی دا استعمال کریندے ہن۔ او جانوراں دی عمر، جنس، اتے سائز دا وی اندازہ لیندے ہن، جیندے نال انہاں دی آبادی دے بارے وچ معلومات حاصل تھیندیاں ہن۔ جانوراں دیاں باقیات دا تجزیہ قدیم انساناں دے جانوراں دے نال تعلقات دے بارے وچ اہم معلومات فراہم کریندے۔ زوآرکیالوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ قدیم انسان کیویں جانوراں دا شکار کریندے ہن، انہاں کوں پلوڑ بݨیندے ہن، اتے انہاں کوں خوراک دے طور تے استعمال کریندے ہن۔ او جانوراں دے اوزار اتے علامتی استعمال دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ ہݙیاں دے اوزار، جانوراں دی کھالاں، اتے جانوراں دی علامتی تصویراں شامل ہوندیاں ہن۔ زوآرکیالوجی دا استعمال قدیم ماحول دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ کیتے وی کیتا ویندا ہے۔ جانوراں دیاں باقیات قدیم ماحول دی نوعیت دے بارے وچ اشارے فراہم کریندیاں ہن۔ زوآرکیالوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ قدیم انسان کیویں اپنے ماحول دے مطابق ڈھلدے ہن، اتے کیویں انہاں دے جانوراں دے نال تعلقات انہاں دے ماحول کوں متاثر کریندے ہن۔

زوآرکیالوجی دا استعمال مختلف آثار قدیمہ دے مقامات تے کیتا ویندا ہے۔ مثال دے طور تے، زوآرکیالوجسٹ قدیم انساناں دے شکار دے طریقیاں دا مطالعہ کرݨ کیتے شکار گاہواں وچوں لبھݨ والیاں ہݙیاں دا تجزیہ کریندے ہن۔ او پلوڑ جانوراں دی ابتدا دا مطالعہ کرݨ کیتے قدیم دیہاتاں وچوں لبھݨ والیاں ہݙیاں دا وی تجزیہ کریندے ہن۔ او قدیم انساناں دے خوراک دے طریقیاں دا مطالعہ کرݨ کیتے قدیم کچن مڈنز وچوں لبھݨ والیاں ہݙیاں دا تجزیہ کریندے ہن۔ زوآرکیالوجی دا مطالعہ قدیم انساناں اتے جانوراں دے درمیان تعلقات کوں سمجھݨ، قدیم ماحول دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ، اتے انسانی تاریخ دے بارے وچ نويں انکشافات کرݨ وچ مدد کریندے۔ زوآرکیالوجسٹ جانوراں دیاں باقیات دا تجزیہ کر تے آثار قدیمہ، حیوانیات، اتے ماحولیاتی سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ہن۔ زوآرکیالوجی دا مطالعہ جدید آثار قدیمہ، حیوانیات، اتے ماحولیاتی سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
زو کیمسٹری

## زو کیمسٹری
Zoochemistry – study of chemistry of animals

زو کیمسٹری، جانوراں دی کیمسٹری دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ جانوراں دے جسم وچ تھیوݨ والے کیمیائی عمل، انہاں دے جسمانی سیال دی ترکیب، اتے انہاں دے جسم وچ موجود کیمیائی مرکبات دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ زو کیمسٹری دا مقصد جانوراں دے جسمانی افعال کوں سمجھݨ، انہاں دی صحت اتے بیماریاں دے کیمیائی بنیاداں کوں ڄاݨݨا، اتے جانوراں دی غذائیت اتے میٹابولزم دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق بائیو کیمسٹری، فزیالوجی، غذائیت، اتے طب نال جڑیا ہویا ہے۔

زو کیمسٹری وچ جانوراں دے جسم وچ تھیوݨ والے کیمیائی عمل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ زو کیمسٹ جانوراں دے جسم وچ تھیوݨ والے مختلف کیمیائی عمل دا مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے جسم وچ پروٹین، کاربوہائیڈریٹس، لپڈز، اتے نیوکلک ایسڈز دے میٹابولزم دے مراحل شامل ہوندے ہن۔ او جانوراں دے جسم وچ تھیوݨ والے مختلف ہارمونل اتے انزائمٹک عمل دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیڑھے انہاں دے جسمانی افعال کوں کنٹرول کریندے ہن۔ جانوراں دے جسمانی سیال دی ترکیب اتے انہاں دے جسم وچ موجود کیمیائی مرکبات دا مطالعہ وی زو کیمسٹری دا ہک اہم حصہ ہے۔ زو کیمسٹ جانوراں دے خون، پیشاب، لعاب، اتے ݙوجھے جسمانی سیال دی کیمیائی ترکیب دا مطالعہ کریندے ہن۔ او انہاں سیال وچ موجود مختلف کیمیائی مرکبات دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ وٹامنز، معدنیات، اتے ہارمونز۔ او انہاں کیمیائی مرکبات دے جانوراں دی صحت اتے بیماریاں تے اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن۔ جانوراں دی غذائیت اتے میٹابولزم دا مطالعہ وی زو کیمسٹری دا ہک اہم حصہ ہے۔ زو کیمسٹ جانوراں دی غذائی ضروریات دا مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دی پروٹین، کاربوہائیڈریٹس، لپڈز، وٹامنز، اتے معدنیات دی ضروریات شامل ہوندیاں ہن۔ او جانوراں دے میٹابولزم دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ انہاں دے جسم وچ توانائی دی پیداوار اتے استعمال دے مراحل شامل ہوندے ہن۔ او مختلف غذائی اجزاء دے جانوراں دی صحت اتے پیداوار تے اثرات دا وی مطالعہ کریندے ہن۔

زو کیمسٹری دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ ویٹرنری میڈیسن وچ، زو کیمسٹری دا استعمال جانوراں دیاں بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کیتے کیتا ویندا ہے۔ جانوراں دی غذائیت وچ، زو کیمسٹری دا استعمال جانوراں دی غذائی ضروریات کوں سمجھݨ اتے انہاں کیتے متوازن غذا تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تحقیق وچ، زو کیمسٹری دا استعمال جانوراں دے جسمانی افعال کوں سمجھݨ اتے نويں دوائیاں اتے غذائی سپلیمنٹس تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تعلیم وچ، زو کیمسٹری دا استعمال لوکاں کوں جانوراں دی صحت اتے غذائیت دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ زو کیمسٹری دا مطالعہ جانوراں دے جسمانی افعال کوں سمجھݨ، انہاں دی صحت اتے بیماریاں دے کیمیائی بنیاداں کوں ڄاݨݨ، اتے جانوراں دی غذائیت اتے میٹابولزم دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ وچ مدد کریندے۔ زو کیمسٹ جانوراں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے بائیو کیمسٹری، فزیالوجی، غذائیت، اتے طب کیتے اقدامات کریندے ہن۔ زو کیمسٹری دا مطالعہ جدید بائیو کیمسٹری، فزیالوجی، غذائیت، اتے طب کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
زو جیوگرافی

## زو جیوگرافی
Zoogeography – Science of the geographic distribution of animal species

زو جیوگرافی، جانوراں دی انواع دی جغرافیائی ونڈ دے سائنس دا ناں ہے۔ ایں علم وچ جانوراں دیاں مختلف ونکیاں دی زمین تے موجودگی، انہاں دی ونڈ دے نمونیاں، اتے انہاں دی ونڈ کوں متاثر کرݨ والے عوامل دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ زو جیوگرافی دا مقصد جانوراں دی حیاتیاتی گھݨ ونک کوں سمجھݨ، انہاں دے ارتقائی تعلقات دا پتہ لاوݨا، اتے انہاں دی بقا کیتے حفاظتی اقدامات تجویز کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق بائیولوجی، ارضیات، ماحولیات، اتے جغرافیہ نال جڑیا ہویا ہے۔

زو جیوگرافی وچ جانوراں دی ونڈ دے نمونیاں دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ زو جیوگرافرز جانوراں دیاں مختلف ونکیاں دی زمین تے موجودگی دا نقشہ بݨا تے انہاں دی ونڈ دے نمونیاں دا مطالعہ کریندے ہن۔ او ݙیکھدے ہن کہ کیویں جانوراں دیاں مختلف ونکیاں براعظماں، سمندراں، اتے ݙوجھے جغرافیائی خطیاں وچ تقسیم تھیندیاں ہن۔ او جانوراں دی ونڈ دے نمونیاں کوں متاثر کرݨ والے عوامل دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیندے وچ آب و ہوا، ارضیاتی تبدیلیاں، اتے انسانی سرگرمیاں شامل ہوندیاں ہن۔ جانوراں دی ونڈ دے ارتقائی تعلقات دا مطالعہ وی زو جیوگرافی دا ہک اہم حصہ ہے۔ زو جیوگرافرز جانوراں دی ونڈ دے نمونیاں دا استعمال کر تے انہاں دے ارتقائی تعلقات دا پتہ لیندے ہن۔ او ݙیکھدے ہن کہ کیویں جانوراں دیاں مختلف ونکیاں ہک ݙوجھے نال جڑیاں ہوئیاں ہن، اتے کیویں او وقت دے نال نال تبدیل تھیندیاں رہیاں ہن۔ او فوسلز دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیڑھے جانوراں دی قدیم ونڈ دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ہن۔ جانوراں دی بقا کیتے حفاظتی اقدامات تجویز کرݨا وی زو جیوگرافی دا ہک اہم حصہ ہے۔ زو جیوگرافرز جانوراں دی ونڈ دے نمونیاں دا استعمال کر تے انہاں دی بقا کیتے خطرات دی نشاندہی کریندے ہن۔ او ݙیکھدے ہن کہ کیویں انسانی سرگرمیاں جانوراں دی ونڈ کوں متاثر کریندیاں ہن، جیویں کہ جنگلات دی کٹائی، آلودگی، اتے موسمیاتی تبدیلی۔ او جانوراں دی بقا کیتے حفاظتی اقدامات تجویز کریندے ہن، جیندے وچ محفوظ علاقے بݨاوݨا، جانوراں دی آبادی دی نگرانی کرݨا، اتے انہاں دی افزائش نسل دے پروگرام شروع کرݨا شامل ہوندے ہن۔

زو جیوگرافی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ حیاتیاتی گھݨ ونک دے تحفظ وچ، زو جیوگرافی دا استعمال جانوراں دی بقا کیتے حفاظتی اقدامات تجویز کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ارتقائی بائیولوجی وچ، زو جیوگرافی دا استعمال جانوراں دے ارتقائی تعلقات دا پتہ لاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ماحولیات وچ، زو جیوگرافی دا استعمال جانوراں دے ماحول دے نال تعلقات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تعلیم وچ، زو جیوگرافی دا استعمال لوکاں کوں جانوراں دی حیاتیاتی گھݨ ونک دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ زو جیوگرافی دا مطالعہ جانوراں دی حیاتیاتی گھݨ ونک کوں سمجھݨ، انہاں دے ارتقائی تعلقات دا پتہ لاوݨ، اتے انہاں دی بقا کیتے حفاظتی اقدامات تجویز کرݨ وچ مدد کریندے۔ زو جیوگرافرز جانوراں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے بائیولوجی، ارضیات، ماحولیات، اتے جغرافیہ کیتے اقدامات کریندے ہن۔ زو جیوگرافی دا مطالعہ جدید بائیولوجی، ارضیات، ماحولیات، اتے جغرافیہ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
زائلوگرافی

## زائلوگرافی
Xylography – Broad term for woodblock printing techniques

زائلوگرافی، لکڑی دے بلاک پرنٹنگ دے تکنیکاں کیتے ہک وسیع اصطلاح ہے۔ ایں فن وچ، لکڑی دے تختے اتے ڈیزائن کوں کندہ کیتا ویندا ہے، ول اوں تے سیاہی لا تے کاغذ یا ݙوجھے مواد تے چھاپا لایا ویندا ہے۔ زائلوگرافی دا استعمال صدیاں توں دنیا بھر وچ کتاباں، کپڑے، اتے فن پاریاں کوں چھاپݨ کیتے تھیندا رہیا ہے۔ ایں فن دا تعلق گرافک آرٹس، پرنٹ میکنگ، اتے تاریخی مطالعہ نال جڑیا ہویا ہے۔

زائلوگرافی وچ، لکڑی دے تختے اتے ڈیزائن کوں کندہ کرݨ ہک اہم عمل ہے۔ کاریگر لکڑی دے تختے اتے ڈیزائن کوں الٹا بݨا تے کندہ کریندے ہن، تاں جو چھاپے دے بعد ڈیزائن سدھا نظر آوے۔ او مختلف اوزاراں دا استعمال کر تے لکڑی دے تختے توں او حصہ کڈھ ݙیندے ہن جیڑھا چھاپے وچ نظر نہ آوݨا ہوندا ہے۔ ول، او تختے اتے سیاہی لا تے کاغذ یا ݙوجھے مواد تے چھاپہ لیندے ہن۔ مختلف ونکیاں دی لکڑی اتے سیاہی دا استعمال مختلف نتائج ݙے سڳدے۔ زائلوگرافی دے مختلف تکنیکاں وچ، ہک رنگی اتے کثیر رنگی چھاپے شامل ہوندے ہن۔ ہک رنگی چھاپے وچ، صرف ہک رنگ دی سیاہی استعمال تھیندی ہے، جݙاں جو کثیر رنگی چھاپے وچ، مختلف رنگاں دی سیاہی استعمال تھیندی ہے۔ کثیر رنگی چھاپے کیتے، ہر رنگ کیتے ہک الگ تختہ بݨایا ویندا ہے، اتے ول انہاں تختیاں کوں سرت سلھاڑ وار چھاپا لایا ویندا ہے۔

زائلوگرافی دا تاریخی اتے ثقافتی اہمیت وی ٻہوں زیادہ ہے۔ ایں فن دا آغاز چین وچ صدیاں پہلے تھیا، اتے ول ایہ جاپان، کوریا، اتے ݙوجھے ایشیائی ملکاں وچ پھیل ڳیا۔ یورپ وچ وی، زائلوگرافی دا استعمال 14ویں صدی وچ شروع تھیا، اتے ایں فن کتاباں دی چھپائی وچ انقلاب برپا کر ݙتا۔ جاپان وچ، اوکیو-ای ناں دی زائلوگرافی دی ہک خاص ونکی ٻہوں مشہور تھئی، جیندے وچ خوبصورت مناظر، پورٹریٹ، اتے تاریخی مناظر بݨائے ویندے ہن۔ اڄ وی، زائلوگرافی دا استعمال فنکاراں اتے ڈیزائنرز ولوں فن پارے بݨاوݨ اتے تجارتی چھپائی کیتے تھیندا ہے۔ زائلوگرافی دا مطالعہ نہ صرف ایں فن دی تکنیکی پہلوآں کوں سمجھݨ وچ مدد کریندا ہے، بھل ایں فن دی تاریخی اتے ثقافتی اہمیت کوں وی اجاگر کریندا ہے۔