سارے ملخ دی ڳوجھی

سارے ملخ دی گٖوجھی تے جمع پونجی بنکیں ءِ چ ہے ۔ ہک واری وݙے سٹیٹ بنک دے ڈپٹی گورنر کوں میں آکھیا سٹیٹ بنک ءِ چ وسیب نال وانجھ تھیندے ۔ انہاں میکوں پنجابی ءِ چ آکھیا کِداں؟ میں آکھیا اڄ تئیں کوئی وݙا عہدہ سرائیکی وسیب دے کہیں شخص کوں نی ملیا ،کیوں ؟ کیا سرائیکی پاکستانی کینھی ؟ میں اپݨی گٖالھ کوں جاری رکھیندیں ہوئیں آکھیا گورنر صیب! تُساں اپݨے کرنسی نوٹ تے ’’ بنک دولت پاکستان ‘‘ لکھدو، میں تہاکوں چِتاوݨ چہنداں جو اے کرنسی تے دولت کاغذی اے ۔ اصل دولت او ہے جیرھی میݙی سرائیکی ماء دھرتی دے چپے چپے تے فصلیں دی صوت ءِ چ کھنڈی پی اے ۔ جے اے دولت نہ ہووے تاں نوٹ ہزار دا ہووے تے بھانویں پنج ہزار دا، اوندی کوئی وقعت کینھی ۔ ولا بھانویں لکھ پے لکھو جو ’’ حکومت پاکستان کی ضمانت سے جاری ہوا ، حامل ہذا کو مطالبہ پر ادا کیا گیا ‘‘ ۔اوندی کوئی وقعت نہ ہوسے۔

کراچی ءِ چ ملاقات ویلے سرائیکی اگٖواݨ بہشتی غلام مصطفی خان وی میں نال ہن ۔ میں ڈپٹی گورنر صیب توں اے وی پُچھیا جو تُساں کرنسی نوٹیں تے شالا مار ، کے ٹو پہاڑ، یادگار پاکستان تے نہ ڄاݨے کیا کیا چھپیندے رہ ویندو۔ تُساں کݙاہیں سرائیکی وسیب دی کوئی یادگار وی چھاپی اے ؟ کیا تہاݙا شالا مار باغ میݙے ملتان دے کمپنی باغ توں ودھ سوہݨا ہے ؟ کیا قلعہ ݙیراور ، بھونگ مسیت ، مقبرہ شاہ رکن عالم دا تہاݙے کول کوئی ثانی ہے ؟ میں آکھیا اے وانجھ نی تاں کیا ہے؟ وسیب دا ڈھیر استحصال تھی گٖے۔ ہُݨ اساں چپ نہ راہسوں ۔ میں اے وی سوال کیتا جو سٹیٹ بنک دے پہلے گورنر زاہد حسین توں گھن تے موجودہ گورنر یاسین انور تئیں 18 گورنر آئن۔ انہاں وچوں کیا کہیں دا تعلق سرائیکی وسیب نال ہے ؟ ہا! اے ضرور تھیندا رہ گٖے جو سٹیٹ بنک دے افسریں سرائیکی وسیب ءِ چ زمیناں تے رقبے الاٹ کرائے ، جیویں اسیݙے خانپور دی معین اسٹیٹ ہک مثال اے، ڈپٹی گورنر صیب آکھیا تُساں سچ آکھدو ۔

اے تاں بٖئی گٖالھ ہئی جیرھی میں تہاکوں ݙسی اے ۔ اصل ءِ چ میں ݙسݨ چہنداں جو دنیا دی ہر شئے دا دارومدار پیسے تے ہے ۔دنیا ءِ چ جتنے کر ودھ جھیڑے ، رپھڑ، لڑائی جھگڑے تے  جنگاں ہن ، سارا رولا دولت دا ہے۔ کوئی بھانویں اینکوں مذہب دا ناں ݙیوے کوئی بھانویں غیرت دا، ساری گٖالھ پیسے تے آن مُکدی اے۔ پیسہ تے دولت دا گھر بنک ہن ۔ ’’ دولت کدے ‘‘ وچ جیرھے لوک راہندن ، انہائیں کوں سارا پتہ ہوندے جو اینکوں میل تے کٹھا کیویں کرݨے۔ جیرھی گٖالھ خاص طور تے میں ݙسݨ چہنداں او اے ہے جو سرکاری تے بھانویں پرائیوٹ کمرشل بنکاں وچوں ہک دا وی ہیڈ آفس سرائیکی وسیب ءِ چ کینھی ۔ حالانکہ سرائیکی وسیب ءِ چ ہیڈ آفس ہووݨ ایں سانگھے ضروری ہا جو سرائیکی وسیب پاکستان دا دل ہے تے آدھل ءِ چ ہووݨ دی وجہ توں چارے صوبے دے لوکاں کوں ہیڈ آفس پُڄݨ ءِ چ سوکھ تھیوے ہا ۔ ہیڈ آفس سرائیکی وسیب ءِ چ نہ ہووݨ دی وجہ توں وسیب دے لوک نت زیان ءِ چ تے نیڑے آلے نفع ءِ چ راہندن ۔ اعلیٰ ملکی تے غیر ملکی ملازمتاںتے عہدے ، اربیں ، کھربیں دے فیدے تے قرضے سارا کجھ غیر چا ویندن ، اساں سرائیکی گھاݨی دے ݙاند آلی کار ݙینھ رات وہندوں تے تیل بٖے چا ویندن ۔ پر ہُݨ ایویں نہ تھیسے ، اساݙا نینگر نیٹ تے ہک ہک شئے کوں ݙیہدا بیٹھے ، وسیب دا نینگر ہُݨ اپݨا پورا پورا حصہ گھنسے تے رت پیوݨ  آلی کہیں ڄلم کوں نیڑے نہ لگٖݨ ݙیسے۔ بنکیں دے حوالے نال ݙسݨ چہنداں جو شیخ مجیب بنگلہ بنک دی گٖالھ کیتی ، پنجاب آلیں اونکوں غردار آکھیا ، ولا انہائیں آپ پنجاب بنک بݨا ݙتا۔ سندھ بنک ، بولان بنک ، مہران بنک، خیبر بنک قومیں دی سنڄاݨ بݨ گٖے ۔ سرائیکی بنک دی گٖالھ آئی تاں ہر پاسے دھاڑ دھاڑ پے گٖئی۔ کیوں بھئی! کیا سرائیکی چک پیندی اے ، تہاݙے بنک ہوون تے اساݙا کیوں نہ ہووے ۔ اساں سرائیکی بنک ہر حال ءِ چ بݨیسوں۔

## حوالہ
معروف سرائیکی لکھاری سئیں ظہور احمد دھریجہ دی کتاب (سرائیکی اجرک) وچوں چوݨ