2004ء وچ سائنس دی ٹور

## 2004ء وچ سائنس دی ٹور
2004ء وچ سائنس دی ٹور انسانیات دے میدان وچ ، 27 اکتوبر کوں انڈونیشیا وچ انساناں دی ہک پہلے توں نامعلوم نسل دے باقیات دریافت تھئے ۔ ہومو فلوریسیئنس ناں دا ہومینن ہک بونا ورژن ہئی جیڑھا فلورس جزیرے اتے 18,000 سال پہلے راہندا ہئی ۔

فلکیات دے میدان وچ ، 15 مارچ کوں ایسٹرونومی دے ماہرین پچھلے سال ٹرانس نیپچونین آبجیکٹ 90377 سیڈنا دی دریافت دا اعلان کیتا ، جیڑھا نظام شمسی وچ سب توں دور دیاں شیواں وچوں ہک ہے ۔ 19 اپریل کوں جزوی سجھ گرہن تھیا ۔ 18 مئی کوں چندرا ایکس رے آبزرویٹری دا استعمال کرݨ والے سائنسداناں اپݨی تحقیق دا اعلان کیتا جیڑھا ایں خیال دی حمایت کریندا اے کہ کائنات دی توسیع تیز تھیندی پئی ہے ۔ یکم جولائی (01:12-02:48 یو ٹی سی) کوں کیسینی-ہیوجنز دا زحل دے مدار وچ اندراج تھیا ۔ 8 جون کوں زہرہ دا سجھ دے سامݨے توں گزر تھیا ۔ 13 ستمبر کوں یورپی سدرن آبزرویٹری (ای ایس او) دے ایسٹرونومی دے ماہرین تصویراں دا اعلان کیتا جیڑھیاں 230 نوری سال دے فاصلے تے ہک بھورے بونے دے گرد گھمݨ والا ہک سیارہ ݙکھائی ݙیندیاں ہن ۔ ایں نظام کوں صرف 8 ملین سال پراݨا سمجھا ویندا ہے ۔ 14 اکتوبر کوں جزوی سجھ گرہن تھیا ۔ 20 نومبر کوں گاما رے پھٹاں (جی آر بی) دی تحقیق کرݨ تے ایکس رے آل سکائی سروے کرݨ کیتے سوئفٹ سیٹلائٹ دا لانچ تھیا ۔ 27 دسمبر کوں سپر مقناطیسی نیوٹران ستارے (مقناطارہ) ایس جی آر 1806-20 اتے ہک دھماکے توں ریڈی ایشن دا ہک شعلہ زمین تک پہنچیا ۔ ایسٹرونومی دے ماہرین بعد وچ حساب لایا کہ ایہ 400 سالاں وچ ملکی وے کہکشاں وچ مشاہدہ کیتا ڳیا سب توں وݙا دھماکہ ہئی ۔

حیاتیات دے میدان وچ ، 22 اپریل کوں نیچر وچ شائع ہووݨ والے ہک مطالعہ دے مطابق ، کشش ثقل انہاں دی ودھوتری کوں محدود کرݨ توں پہلے وݨاں دی ہک نظریاتی ودھ توں ودھ اونچائی 130 میٹر (426 فٹ) ہوندی ہے ۔ 30 جولائی کوں مونٹیری بے ایکویریم ریسرچ انسٹی ٹیوٹ دے سمندری حیاتیات داناں سائنس جرنل وچ اوسیڈیکس نسل دی دریافت دا اعلان کیتا ، جیڑھے گہرے سمندر دے کیڑے ہن جیڑھے سڑدے ہوئے وہیل دے ڈھانچیاں وچ موجود لیپڈز تے غذا حاصل کریندے ہن ۔

کمپیوٹنگ دے میدان وچ ، 4 فروری کوں فیس بک لانچ تھیا: مارک زکربرگ ہارورڈ یونیورسٹی دے طالب علماں کیتے ہک سوشل نیٹ ورکنگ ویب سائٹ دے طور تے "دی فیس بک" لانچ کیتا ۔ یکم اپریل کوں جی میل لانچ تھیا ۔ 9 نومبر کوں فائر فاکس لانچ تھیا ۔

زمینی علوم دے میدان وچ ، 28 ستمبر کوں پارک فیلڈ ، کیلیفورنیا وچ ہک طویل انتظار دے بعد زلزلہ آیا ، جیڑھا دنیا دا سب توں ودھ نگرانی کیتا ونڄݨ والا زلزلہ زون ہئی ۔ ایہ زلزلہ ، جیندے بارے وچ توقع ہئی کہ ایہ 1980 دے ݙہاکے دے آخر تک آ ویسی ، 6.0 دی شدت نال آیا ۔ ایں علاقے وچ نصب آلات دے نیٹ ورک اینکوں تاریخ دا سب توں چنگی طرحاں ریکارڈ کیتا ڳیا زلزلہ بݨا ݙتا ۔ 26 دسمبر کوں بحر ہند وچ زلزلہ تے سونامی آیا ۔

ریاضی دے میدان وچ ، مائیکل ایشباچر تے سٹیفن ڈی سمتھ قازیتھن گروپس اتے اپݨا کم شائع کیتا ، جیندے نال محدود سادہ گروپس دی درجہ بندی وچ آخری (ڄاݨی ونڄݨ والی) کمی پوری تھئی ۔

قدیم حیاتیات دے میدان وچ ، جنوری وچ سکاٹ لینڈ وچ ملݨ والا 428 ملین سال پراݨا فوسل نیوموڈیسمس کوں زمین اتے رہݨ والا دنیا دا سب توں پراݨا ڄاݨیا ونڄݨ والا مخلوق قرار ݙتا ڳیا ۔ موسم گرما وچ نیل شوبن دی اڳواݨی وچ ہک ٹیم کینیڈا دے نوناوت وچ ایلیسمیر جزیرے اتے سارکوپٹیریجیئن ٹکٹالک دے فوسل دریافت کیتے ، جیڑھے ٹیٹراپوڈز دے ارتقاء وچ اہم ہن ۔

فلسفہ دے میدان وچ ، 2004 وچ فلسفہ اتے اہم مضامین شائع تھئے ۔

فزکس دے میدان وچ ، 14 جنوری کوں پنسلوانیا سٹیٹ یونیورسٹی دے ماہرین فزکس پہلا ٹھوس بوز-آئن سٹائن کنڈینسیٹ تیار کیتا ۔ جنوری وچ بولڈر ، کولوراڈو وچ جی آئی ایل اے لیبارٹری دی ہک ٹیم فرمیونک کنڈینسیٹ بݨاوݨ دا اعلان کیتا ، جیڑھا ایٹم توں بݨݨ والا پہلا کنڈینسیٹ ہئی ، نہ کہ مالیکیول توں ۔ 3 فروری کوں روسی تے امریکی ماہرین فزکس نتائج پیش کیتے جیندے وچ عنصر 113 تے 115 دی دریافت دا اشارہ ملدا ہئی ۔ 22 مارچ کوں آسٹریلیا ، روس تے یونان دی ہک ٹیم کاربن دے نینو فوم توں بݨݨ والا ہک نواں میٹریل بݨاوݨ دا اعلان کیتا ، جیڑھا ہک ٹھوس کیتے ہݨ تک دی سب توں گھٹ کثافت والا ہئی ۔ 20 اپریل کوں ناسا آئن سٹائن دے عمومی اضافیت دے نظریہ دی جانچ کرݨ دی کوشش وچ گریویٹی پروب بی لانچ کیتا ۔ 19 مئی کوں یورپی سائنسداناں دی ہک ٹیم پہلا ٹونکس-جیرارڈو گیس تیار کیتا ۔ 24 ستمبر کوں فرانس دے گرینوبل وچ یونیورسیٹی جوزف فوریئر تے انسٹی ٹیوٹ لاؤ-لینجوین دے ماہرین فزکس ہک حل (اے-سائکلوڈیکسٹرین ، پاݨی ، تے 4-میتھائلپائرڈین) دی دریافت دا اعلان کیتا جیڑھا گرم ہووݨ تے مائع توں ٹھوس وچ تبدیل تھیندا اے ، تے ٹھڈھا ہووݨ تے ول پگھل ویندا ہے ۔ 22 اکتوبر کوں اینڈرے گیم تے کونسٹنٹین نوووسیلوف انگلینڈ دی یونیورسٹی آف مانچسٹر وچ گرافین دی اپݨی دوبارہ دریافت ، تنہائی تے خصوصیات شائع کیتیاں ۔

ٹیکنالوجی دے میدان وچ ، 27 مارچ کوں ناسا ہائپر-ایکس پروجیکٹ توں اپݨے ایکس-43 اے تجرباتی ہوائی جہاز کوں اݙاوݨ دی ݙوجھی کوشش وچ کامیابی حاصل کیتی ، جیندے وچ میک 7 توں ودھ دی رفتار حاصل کیتی ڳئی ، جیڑھی آزادانہ طور تے اݙݨ والی ہوا وچ ساہ گھنݨ والی ہائپرسونک پرواز ہئی ۔ 30 اپریل کوں یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، ارون دے سائنسداناں کاربن نانوٹیوب توں بݨݨ والا پہلا تیز رفتار ٹرانزسٹر بݨاوݨ دا اعلان کیتا ، جیڑھا مائیکرو ویو فریکوئینسی اتے کم کریندا ہئی ۔

خلائی تحقیق دے میدان وچ ، 2 جنوری کوں ناسا دا سٹارڈسٹ خلائی پروب دومکیت 81 پی/وائلڈ دے کولوں اݙیا تے ایندے کوما توں ذرات دے نمونے جمع کیتے ۔ 4 جنوری کوں ناسا دا مارس ایکسپلوریشن روور مشن سپرٹ (ایم ای آر-اے) ، ݙو مارس روورز وچوں پہلا ، 04:35 ایس سی ای ٹی تے گسیو کریٹر (کولمبیا میموریل سٹیشن) وچ مریخ اتے کامیابی نال اتریا ۔ 25 جنوری کوں ناسا دا مارس ایکسپلوریشن روور مشن اپورچونیٹی (ایم ای آر-بی) ، ݙوجھا مارس روور ، 05:05 ایس سی ای ٹی تے میریڈیانی پلینم وچ مریخ اتے کامیابی نال اتریا ۔ 2 مارچ کوں ناسا رپورٹ ݙتی کہ جئیں علاقے وچ انہاں دا مارس روور اپورچونیٹی اتریا ہئی او ارضیاتی ماضی وچ پاݨی نال رابطے دے ناقابل تردید آثار ݙکھائی ݙیندا ہے ۔ یورپی خلائی ایجنسی دا روزیٹا مشن لانچ تھیا ، جیڑھا 2014 وچ دومکیت چوریوموف-گیراسیمینکو اتے اترݨ دا ارادہ رکھدا ہئی ۔ 4 مارچ کوں ناسا دے سپرٹ کوں مریخ اتے آتش فشاں چٹاناں وچ پاݨی نال ماضی دے رابطے دے ثبوت ملے ۔ یکم اپریل کوں جینیسس پروب اپݨا ذرہ جمع کرݨ والا آلہ بند کیتا تے زمین تے واپس آوݨا شروع کیتا ۔ 11 جون کوں کیسینی-ہیوجنز ، زحل کیتے ناسا/ای ایس اے مشن ، زحل دے ہک چھوٹے ٻاہرلے چن ، فوبی دا فلائی بائی بݨایا ۔ 21 جون کوں پہلا شہری خلائی جہاز اسپیس شپ ون کیلیفورنیا وچ لانچ تھیا ، جیڑھا 100 کلومیٹر (62 میل) دی بلندی تے پہنچیا ، جیڑھا خلا دے کنارے توں تھوڑا جہا اتے ہئی ۔ یکم جولائی کوں کیسینی-ہیوجنز خلائی پروب زحل اتے پہنچیا تے کامیابی نال مدار وچ پہنچݨ دے بعد اپݨا 4 سالہ مشن شروع کیتا ۔ 2 اگست کوں ناسا کامیابی نال میسنجر پروب کوں عطارد کیتے اپݨے 5 سالہ سفر تے لانچ کیتا ۔ 8 ستمبر کوں جینیسس خلائی جہاز سجھ دی ہوا دے ذرات کوں پکڑ تے زمین تے واپس آیا ، پر کوئی پیراشوٹ تعینات کرݨ وچ ناکامی دی وجہ توں کریش لینڈ کر ڳیا ۔ 4 اکتوبر کوں اسپیس شپ ون پنج دناں توں وی گھٹ ویلھے وچ ݙوجھی وار 100 کلومیٹر (62 میل) توں ودھ دی بلندی تے پہنچݨ دے بعد انصاری ایکس پرائز جیت ڳیا ۔ 15 نومبر کوں سمارٹ-1 خلائی پروب چندرما دے گرد مدار وچ پہنچ ڳیا ۔ ایہ اینجھا کرݨ والا پہلا یورپی خلائی مشن ہئی ۔ 25 دسمبر کوں کیسینی پروب کامیابی نال ہیوجنز پروب کوں چھوڑ ݙتا ، جیندے نال او زحل دے چن ٹائٹن اتے اترݨ دے سفر تے روانہ تھی ڳیا ۔

نوبل انعام فزیالوجی یا طب وچ نوبل انعام لنڈا بی بک تے رچرڈ ایکسل کوں ݙتا ڳیا ۔ فزکس وچ نوبل انعام ڈیوڈ جے گراس ، ایچ ڈیوڈ پولیٹزر تے فرینک ولزیک کوں ݙتا ڳیا ۔ کیمسٹری وچ نوبل انعام ایرون سیچانوور ، اورام ہرشکو تے ارون روز کوں ݙتا ڳیا ۔ ریاضی وچ ایبل پرائز مائیکل ایف عطیہ تے اساڈور ایم سنگر کوں ݙتا ڳیا ۔ ملینیم ٹیکنالوجی پرائز (افتتاحی سال) ورلڈ وائڈ ویب دے موجد ٹم برنرز لی کوں ݙتا ڳیا ۔ شاندار سرحد پار تحقیق کیتے ڈیکارٹس پرائز مائٹوکونڈریل بائیوجینیسس ، ایجنگ اینڈ ڈیزیز پروجیکٹ (کوآرڈینیٹر ہوورڈ ٹریور جیکبز) تے لانگ ڈسٹینس فوٹونک کوانٹم کمیونیکیشن پروجیکٹ (کوآرڈینیٹر اینڈرز کارلسن) کوں ݙتا ڳیا ۔