فرانسس ولیم ایسٹن

### فرانسس ولیم ایسٹن
فرانسس ولیم ایسٹن (1 ستمبر 1877 – 20 نومبر 1945) ہک برطانوی کیمیا دان تے طبیعیات دان ہا جئیں اپݨے ماس سپیکٹروگراف دے ذریعے کئی غیر ریڈیو ایکٹیو عناصر وچ آئسوٹوپس دی دریافت تے ہول نمبر رول دے اعلان واسطے 1922 دا کیمسٹری دا نوبل انعام جتیا ۔ او رائل سوسائٹی دا فیلو تے ٹرینیٹی کالج ، کیمبرج دا فیلو ہا ۔ 

### جیوݨ جوڳ
فرانسس ایسٹن 1 ستمبر 1877 کوں ہاربورن وچ پیدا تھیا ، جیڑھا ہݨ برمنگھم دا حصہ ہے ۔ او ولیم ایسٹن تے فینی شارلٹ ہولیس دا تریجھا ٻال تے ݙوجھا پتر ہا ۔ انہاں ہاربورن وکاریج سکول تے بعد وچ ورسیسٹرشائر دے مالورن کالج وچ تعلیم حاصل کیتی جتھاں او بورڈر ہا ۔ 1893 وچ فرانسس ولیم ایسٹن میسن کالج وچ اپݨی یونیورسٹی دی تعلیم شروع کیتی (جیڑھا اوں وقت یونیورسٹی آف لندن دا بیرونی کالج ہا) جتھاں اینکوں جان ہنری پوائنٹنگ فزکس تے فرینکلینڈ تے ٹلڈن کیمسٹری پڑھائی ۔ 1896 توں انہاں اپݨے پیو دے گھر دی ہک نجی لیبارٹری وچ آرگینک کیمسٹری تے اضافی تحقیق کیتی ۔ 1898 وچ انہاں فورسٹر سکالرشپ نال مالی اعانت نال فرینکلینڈ دے شاگرد دے طور تے شروعات کیتی؛ ایندا کم ٹارٹارک ایسڈ مرکبات دی آپٹیکل خصوصیات نال تعلق رکھدا ہا ۔ انہاں برمنگھم دے بریونگ سکول وچ فرمنٹیشن کیمسٹری تے کم کرݨ شروع کیتا تے 1900 وچ ڈبلیو بٹلر اینڈ کمپنی بریوری وچ ملازم تھیا ۔ روزگار دا ایہ دور 1903 وچ ختم تھیا جݙاں او پوائنٹنگ دے ماتحت یونیورسٹی آف برمنگھم وچ بطور ایسوسی ایٹ واپس ڳیا ۔ 

### پرکھ پرچول
یونیورسٹی آف برمنگھم توں سکالرشپ نال ، انہاں 1890 دے وسط وچ ایکس رے تے ریڈیو ایکٹیویٹی دی دریافت دے بعد فزکس وچ تحقیق کیتی ۔ ایسٹن گیس نال بھری ٹیوب توں گزرݨ والی رو دا مطالعہ کیتا ۔ خود ساختہ ڈسچارج ٹیوباں نال کیتی ڳئی تحقیق اینکوں ایسٹن ڈارک سپیس دے حجم دی تحقیقات کرݨ تے مجبور کیتا ۔ 

اپݨے پیو دی موت دے بعد ، تے 1908 وچ دنیا بھر دے سفر دے بعد ، انہاں کوں 1909 وچ یونیورسٹی آف برمنگھم وچ لیکچرر مقرر کیتا ڳیا پر 1910 وچ جے جے تھامسن دی دعوت تے کیمبرج دی کیونڈش لیبارٹری وچ منتقل تھی ڳیا ۔ 

برمنگھم یونیورسٹی اینکوں 1910 وچ اپلائیڈ/پیور سائنس وچ بی ایس سی تے 1914 وچ اپلائیڈ/پیور سائنس وچ ڈی ایس سی دی ڈگری ݙتی ۔ 

جوزف جان تھامسن کیتھوڈ رے دی نوعیت ظاہر کیتی تے ول الیکٹران دریافت کیتا تے او ہݨ 1886 وچ یوجین گولڈسٹائن ولوں دریافت کیتے ڳئے مثبت چارج والے "کنالسٹراہلن" تے تحقیق کریندا پیا ہا ۔ مقناطیسی فیلڈز ولوں "کنالسٹراہلن" وچ ذرات کوں موڑݨ دا طریقہ ولہیم وین 1908 وچ دریافت کیتا ہا؛ مقناطیسی تے برقی فیلڈز کوں ملاوݨ نال مختلف آئنز کوں انہاں دے چارج تے ماس دے تناسب نال وکھ کرݨ دی اجازت ݙتی ڳئی ۔ ہک خاص چارج/ماس تناسب دے آئنز ہک فوٹو گرافی پلیٹ تے ہک خاص پیرابولک نشان چھوڑ ݙیسن ، پہلی واری ایہ ظاہر کریندے ہوئے جو ہک کلھے عنصر دے ایٹم دے مختلف ماس تھی سڳدن ۔ پہلا سیکٹر فیلڈ ماس سپیکٹومیٹر انہاں تجربات دا نتیجہ ہا ۔ 

ایسوٹوپی تے قیاس آرائیاں ہن جیڑھی جو براہ راست ہک ماس سپیکٹومیٹر دی تعمیر دا باعث بݨی جیڑھا جو کیمیائی عناصر دے آئسوٹوپس کوں وکھ کرݨ دے قابل ہا ۔ ایسٹن شروع وچ نیون عنصر وچ آئسوٹوپس دی شناخت تے ول کلورین تے مرکری تے کم کیتا ۔ 

1912 وچ ، ایسٹن دریافت کیتا جو نیون ݙو رستیاں وچ تقسیم تھیندے ، تقریبا ایٹمی ماس 20 تے 22 نال مطابقت رکھدے ہن ۔ انہاں ماس 22 والے کوں "میٹا نیون" دا ناں ݙتا ، ہک ناں جیڑھا انہاں اوکلٹ کیمسٹری توں گھدا ہا ۔ 

پہلی عالمی جنگ ماس سپیکٹروسکوپی ولوں آئسوٹوپس دی موجودگی دا تجرباتی ثبوت ݙیوݨ تے ایندی تحقیق کوں روک ݙتا تے جنگ دے دوران ، ایسٹن فارنبرو وچ رائل ایئر کرافٹ اسٹیبلشمنٹ وچ بطور تکنیکی معاون ایروناٹیکل کوٹنگز تے کم کیتا ۔ 

جنگ دے بعد ، او کیمبرج دی کیونڈش لیبارٹری وچ تحقیق وچ واپس ڳیا تے اپݨا پہلا ماس سپیکٹروگراف بݨاوݨا مکمل کیتا جیندا انہاں 1919 وچ رپورٹ کیتا ہا ۔ آلے وچ بعد وچ سدھاراں بہتر ماس ریزولیوݨ دی طاقت تے ماس درستگی دے ݙوجھے تے تریی آلے دی تیاری دا باعث بݨی ۔ انہاں آلیاں برقی مقناطیسی فوکسنگ کوں استعمال کریندے ہوئے اینکوں 212 قدرتی طور تے تھیوݨ والے آئسوٹوپس دی شناخت کرݨ دی اجازت ݙتی ۔ 1921 وچ ، ایسٹن بین الاقوامی کمیٹی برائے ایٹمی وزن دا رکن بݨ ڳیا تے رائل سوسائٹی دا فیلو بنیا تے اڳلے سال کیمسٹری دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

آئسوٹوپس تے ایندے کم اینکوں ہول نمبر رول دی تشکیل تے وی مجبور کیتا جیندا آکھݨ اے جو "آکسیجن آئسوٹوپ دا ماس دے طور تے بیان کیتے ون٘ڄݨ تے ، ٻئے سارے آئسوٹوپس دے ماس ہن جیڑھے جو تقریبا پورے نمبر ہن" ، ہک اصول جیڑھا جو نیوکلیئر توانائی دی تیاری وچ وݙے پیمانے تے استعمال تھیا ہا ۔ کئی آئسوٹوپس دا صحیح ماس ماپیا ڳیا جیندے نتیجے وچ ہائیڈروجن دا ماس ٻئے عناصر دے اوسط ماس توں 1 فیصد زیادہ ہا جتنا جو توقع کیتی ڳئی ہئی ۔ ایسٹن سب ایٹمی توانائی تے 1936 وچ ایندے استعمال دے بارے وچ قیاس آرائی کیتی ۔ 

### نجی زندگی تے موت
اپݨی نجی زندگی وچ ، او ہک کھیݙکار ہا ، سردیاں وچ سوئٹزرلینڈ تے ناروے دے اپݨے باقاعدہ دوریاں دے دوران کراس کنٹری سکینگ تے سکیٹنگ کریندا ہا؛ پہلی عالمی جنگ دے دوران انہاں سردیاں دیاں کھیݙاں توں محروم تھیوݨ تے انہاں چڑھائی شروع کر ݙتی ۔ 20 توں 25 سال دی عمر دے درمیان انہاں اپݨے فارغ وقت دا وݙا حصہ سائیکل چلاوݨ وچ گزارا ۔ موٹر گاڑیاں دی ایجاد نال انہاں 1902 وچ اپݨا کمبشن انجن تیار کیتا تے 1903 وچ آئرلینڈ وچ گورڈن بینیٹ آٹو ریس وچ شرکت کیتی ۔ انہاں کھیݙاں توں مطمئن نہ تھیوݨ تے انہاں تیراکی ، گولف وچ وی حصہ گھدا ، خاص طور تے ردرفورڈ تے کیمبرج وچ ٻئے ساتھیاں نال ، ٹینس ، انگلینڈ ویلز تے آئرلینڈ وچ اوپن ٹورنامنٹ وچ کجھ انعامات جتے تے 1909 وچ ہونولولو وچ سرفنگ سکھی ۔ ہک موسیقی گھرانے نال تعلق رکھݨ دی وجہ توں ، او ایں سطح تے پیانو ، وائلن تے سیلو وڄاوݨ دے قابل ہا جو او باقاعدگی نال کیمبرج وچ کنسرٹ وچ وڄیندا ہا ۔ انہاں 1908 توں شروع تھیوݨ والے وسیع سفری دوریاں تے دنیا بھر دیاں ٻہوں ساریاں جاہیں دا دورہ کیتا جیندے وچ آسٹریلیا تے نیوزی لینڈ دا سفر وی شامل ہا جیڑھا جو انہاں 1938–1939 وچ دوبارہ ݙٹھا ہا ۔ 

ایسٹن ہک ماہر فوٹوگرافر ہا تے فلکیات وچ دلچسپی رکھدا ہا ۔ او 1925 وچ بینکوبن ، 1932 وچ سماٹرا ، 31 اگست 1932 کوں کینیڈا وچ میگوگ تے 19 جون 1936 کوں کامیشاری ہوکائیڈو ، جاپان وچ سجھ گرہن دا مطالعہ کرݨ واسطے کئی مہمات وچ شامل تھیا ۔ انہاں بعد دی زندگی وچ 1940 وچ لمے افریقہ تے 1945 وچ برازیل وچ وی مہمات وچ شرکت کرݨ دا منصوبہ بݨایا ہا ۔ انہاں کݙاہیں شادی نئیں کیتی ۔ 

ایسٹن 20 نومبر 1945 کوں 68 سال دی عمر وچ کیمبرج وچ فوت تھی ڳیا ۔ 

### میراث
چندر تے قمری کریٹر ایسٹن دا ایندے اعزاز وچ ناں رکھیا ڳیا ہا ۔ 

برطانوی ماس سپیکٹومیٹری سوسائٹی انہاں دے آدر وچ ایسٹن میڈل ݙیندی ہے ۔