سٹیون چو

### سٹیون چو
سٹیون چو (پیدائش 28 فروری 1948) ہک امریکی فزکس دان تے سابق سرکاری اہلکار ہن ۔ او نوبل انعام یافتہ ہن تے امریکہ دے ٻارہویں سیکرٹری آف انرجی رہ چکے ہن ۔ او فی الحال سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ ولیم آر کینن جونیئر پروفیسر آف فزکس تے پروفیسر آف مالیکیولر تے سیلولر فزیالوجی ہن ۔ او یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے تے بیل لیبارٹریز تے سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ لیزر روشنی دے ذریعے ایٹماں کوں ٹھڈھا کرݨ تے پھساوݨ دے بارے وچ اپݨے تحقیقی کم کیتے مشہور ہن ، جیندی وجہ توں انہاں 1997 دا نوبل انعام فزکس وچ کلاڈ کوہن۔ٹانوڈجی تے ولیم ڈینیل فلپس دے نال شیئر کیتا ۔

چو صدر باراک اوباما دی انتظامیہ دے تحت 2009 توں 2013 تک امریکہ دے سیکرٹری آف انرجی دے طور تے خدمات انجام ݙتے ۔ جݙݨ انہاں کوں انرجی سیکرٹری مقرر کیتا ڳیا ہا ، او یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے وچ فزکس تے مالیکیولر تے سیلولر بائیالوجی دے پروفیسر ہن ، تے لارنس برکلے نیشنل لیبارٹری دے ڈائریکٹر ہن ، جتھاں انہاں دی تحقیق بنیادی طور تے سنگل مالیکیول لیول تے بائیالوجیکل سسٹمز دے مطالعے نال تعلق رکھدی ہئی ۔ چو 22 اپریل 2013 کوں انرجی سیکرٹری دے عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا ۔ او سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ فزکس تے مالیکیولر تے سیلولر فزیالوجی دے پروفیسر دے طور تے واپس آ ڳئے ۔

چو قابل تجدید توانائی تے نیوکلیئر پاور دے لیے ودھیک تحقیق دے زبردست حامی ہن ، تے انہاں دا کہݨا ہے جو موسمیاتی تبدیلی نال نمٹݨ کیتے فوسل فیولز توں دوری ضروری ہے ۔ انہاں ہک عالمی "گلوکوز اکانومی" دا تصور پیش کیتا ہے ، جو ہک کم کاربن والی معیشت دی شکل ہے ، جیندے وچ گرم خطے دے پودیاں توں حاصل تھیوݨ والی گلوکوز کوں اڄ دے تیل دی طراں پوری دنیا وچ بھیڄا ویسی ۔ 22 فروری 2019 کوں ، چو امریکن ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس دے صدر دے طور تے ہک سالہ مدت دا آغاز کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
چو 28 فروری 1948 کوں سینٹ لوئس ، مسوری وچ پیدا تھئے ، تے انہاں دے آباؤ اجداد چین دے لیوہے ، تائی کانگ نال تعلق رکھدن ۔ انہاں گارڈن سٹی ہائی سکول ، گارڈن سٹی ، نیویارک وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں 1970 وچ یونیورسٹی آف روچیسٹر توں ریاضی وچ بی اے تے فزکس وچ بی ایس دی ڈگری حاصل کیتی تے 1976 وچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے توں یوجین ڈی کومنز دے زیر نگرانی فزکس وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ، جیندے دوران انہاں کوں نیشنل سائنس فاؤنڈیشن گریجویٹ ریسرچ فیلوشپ دی طرفوں مالی مدد فراہم کیتی ڳئی ہئی ۔

چو ہک اعلیٰ تعلیم یافتہ سفید پوش پیشہ ور افراد تے اسکالرز دے خاندان نال تعلق رکھدن ۔ انہاں دے والد ، جو۔چن چو ، ایم آئی ٹی توں کیمیکل انجینئرنگ وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی تے واشنگٹن یونیورسٹی ، سینٹ لوئس تے بروکلین پولی ٹیکنک انسٹی ٹیوٹ وچ پڑھائے ، تے انہاں دی ماں ایم آئی ٹی وچ اکنامکس دی تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں دے نانا ، شو۔ٹیان لی ، ہک ہائیڈرالک انجینئر ہن جنہاں کارنیل یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ہئی ، تے تیانجن یونیورسٹی وچ پروفیسر تے صدر رہ چکے ہن ۔ انہاں دی ماں دے چاچا ، لی شو۔ہوا ، ہک بائیو فزسسٹ ہن ، جنہاں چین واپس آنݨ توں پہلے یونیورسٹی آف پیرس وچ تعلیم حاصل کیتی ہئی ۔

چو دے وݙے بھرا ، گلبرٹ چو ، سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ بائیو کیمسٹری تے میڈیسن دے پروفیسر ہن ۔ انہاں دے چھوٹے بھرا ، مورگن چو ، ہک پیٹنٹ وکیل ہن جو قانونی فرم آئرل اینڈ مینلا دے سابق شریک منیجنگ پارٹنر ہن ۔ چو دے مطابق ، انہاں دے دو بھائیوں تے چار کزنز دے پاس چار پی ایچ ڈیز ، ترائے ایم ڈیز ، تے ہک جے ڈی دی ڈگریاں ہن ۔ 

### کیریئر تے تحقیق
اپݨی ڈاکٹریٹ مکمل کرݨ دے بعد ، او بیل لیبارٹریز وچ شامل تھیوݨ توں پہلے برکلے وچ ہک پوسٹ ڈاکٹرل ریسرچر دے طور تے ݙو سال ریہے ، جتھاں او تے انہاں دے کئی ساتھیاں نوبل انعام جیتݨ والا لیزر کولنگ دا کم کیتا ۔ انہاں بیل لیبارٹریز کوں چھوڑ ݙتا تے 1987 وچ سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ فزکس دے پروفیسر بݨ ڳئے ، تے 1990 توں 1993 تے 1999 توں 2001 تک فزکس ڈیپارٹمنٹ دے چیئر دے طور تے خدمات انجام ݙتے ۔ سٹینفورڈ وچ چو تے ٻئے ترائے لوکاں بائیو ایکس پروگرام دا آغاز کیتا ، جیڑھا بائیالوجی تے میڈیسن وچ بین الضابطہ تحقیق تے مرکوز ہے ، تے کاولی انسٹی ٹیوٹ فار پارٹیکل ایسٹروفزکس اینڈ کاسمولوجی کیتے فنڈنگ حاصل کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اگست 2004 وچ چو کوں لارنس برکلے نیشنل لیبارٹری ، ہک امریکی محکمہ توانائی نیشنل لیبارٹری ، دے ڈائریکٹر دے طور تے مقرر کیتا ڳیا تے یو سی برکلے دے فزکس ڈیپارٹمنٹ تے مالیکیولر تے سیل بائیالوجی ڈیپارٹمنٹ وچ شامل تھی ڳئے ۔ چو دی قیادت وچ لارنس برکلے نیشنل لیبارٹری بائیو فیولز تے شمسی توانائی دی تحقیق دا مرکز بݨ ڳئی ۔ انہاں لیبارٹری دے ہیلیوس پروجیکٹ دی قیادت کیتی ، جیڑھا شمسی توانائی کوں نقل و حمل کیتے قابل تجدید توانائی دے ذریعے دے طور تے استعمال کرݨ دے طریقے ترقی ݙیوݨ دا ہک اقدام ہئی ۔

چو دی ابتدائی تحقیق ایٹمی فزکس تے مرکوز ہئی جیندے وچ لیزر کولنگ ٹیکنیک تے لیزرز دے استعمال نال ایٹماں کوں میگنیٹو۔آپٹیکل ٹریپ کرݨ شامل ہئی ۔ انہاں تے انہاں دے ساتھیاں بیل لیبارٹریز وچ ہک ایہو طریقہ ترقیا جیندے وچ چھی لیزر بیمز کوں جوڑیاں وچ مخالف سمتاں وچ ترتیب ݙتا ڳیا تے ترائے سمتاں وچ ہک ݙوجھے دے سامݨے رکھیا ڳیا ۔ ایں طریقے نال ایٹماں کوں پھساوݨ سائنسدانوں کوں انفرادی ایٹماں کوں وݙی درستگی نال مطالعہ کرݨ دی اجازت ݙیندا ہے ۔ ایں دے علاو ، ایں ٹیکنیک کوں ہک ایٹمی گھڑی کوں وݙی درستگی نال بݨاوݨ کیتے استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔

سٹینفورڈ وچ چو دی تحقیق دے دلچسپیاں بائیالوجیکل فزکس تے پولیمر فزکس وچ سنگل مالیکیول لیول تے پھیل ڳئے ۔ انہاں انزائم سرگرمی تے پروٹین تے آر این اے فولڈنگ دا مطالعہ کیتا ، جیندے وچ فلوروسینس ریزونینس انرجی ٹرانسفر ، ایٹمی فورس مائیکروسکوپی ، تے آپٹیکل ٹویزرز ورڳے طریقے استعمال کیتے ۔ انہاں دی پولیمر فزکس تحقیق وچ انفرادی ڈی این اے مالیکیولز کوں پولیمر ڈائنامکس تے انہاں دے فیز ٹرانزیشنز دے مطالعے کیتے استعمال کیتا ڳیا ۔ او ایٹمی فزکس دی تحقیق وی جاری رکھی تے لیزر کولنگ تے ٹریپ کرݨ دے نویں طریقے ترقیا ۔ 2022 تک ، او ای ایس پی سی آئی پیرس دے سائنٹیفک کمیٹی دے صدر ہن ۔ 

### اعزازات تے انعامات
سٹیون چو کوں 1997 وچ فزکس دا نوبل انعام "لیزر روشنی دے ذریعے ایٹماں کوں ٹھنڈا کرݨ تے پھساوݨ دے طریقے ترقی ݙیوݨ" کیتے کلاؤڈ کوہن۔ٹانوڈجی تے ولیم ڈینیل فلپس دے نال شیئر کیتا ڳیا ۔

او امریکہ دی نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ، امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز ، امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی ، پونٹیفیکل اکیڈمی آف سائنسز تے تائیوان دی اکیڈیمیا سینیکا دے رکن ہن ، تے چائنیز اکیڈمی آف سائنسز تے کوریئن اکیڈمی آف سائنس اینڈ انجینئرنگ دے غیر ملکی رکن ہن ۔ 1994 وچ دی آپٹیکل سوسائٹی چو کوں ولیم ایف میگرز ایوارڈ نال نوازیا ۔ بعد وچ سوسائٹی انہاں کوں اعزازی رکن چݨا ۔ انہاں کوں 1995 وچ الیگزنڈر وان ہمبولٹ فاؤنڈیشن دی طرفوں ہمبولٹ پرائز وی ݙتا ڳیا ۔ 1998 وچ چو کوں امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ ملیا ۔

چو 2007 وچ بوسٹن یونیورسٹی توں اعزازی ڈاکٹریٹ حاصل کیتا ، جݙݨ او گریجویشن تقریب وچ کلیدی خطاب کرݨ والے ہن ۔ او ڈیزائن فیوچرز کونسل دے سینئر فیلو ہن ۔ دیابلو میگزین اپݨے اپریل 2009 دے شمارے وچ انہاں کوں ایکو ایوارڈ ݙتا ، انہاں دے انرجی سیکرٹری دے طور تے نامزد تھیوݨ دے فوراً بعد ۔

واشنگٹن یونیورسٹی ان سینٹ لوئس تے ہارورڈ یونیورسٹی انہاں کوں 2010 تے 2009 دی گریجویشن تقریبات دے دوران اعزازی ڈاکٹریٹ ݙتا ۔ ییل یونیورسٹی وی 2010 دی گریجویشن تقریب دے دوران انہاں کوں اعزازی ڈگری ݙتی ۔ انہاں کوں پولی ٹیکنک انسٹی ٹیوٹ آف نیویارک یونیورسٹی توں وی اعزازی ڈگری ݙتی ڳئی ، ایہو ادارہ جتھاں انہاں دے والد کئی سال پڑھائے ہن ۔ پین اسٹیٹ یونیورسٹی 2012 دی گریجویشن تقریب دے دوران انہاں کوں اعزازی ڈاکٹریٹ ݙتا ۔ 2014 وچ چو کوں ولیمز کالج توں اعزازی ڈاکٹریٹ ݙتا ڳیا ، جتھاں انہاں ولیمز کالج دے پروفیسر پروٹک مجمدار دے نال ہک گفتگو کیتی ۔ 2015 وچ ڈارٹماؤتھ کالج دی گریجویشن تقریب دے دوران انہاں کوں اعزازی ڈاکٹریٹ ݙتا ڳیا ۔ چو کوں 2017 وچ ایمہرسٹ کالج توں وی اعزازی ڈاکٹریٹ ݙتا ڳیا ، جتھاں انہاں مارچ 2018 وچ "کلائمیٹ چینج تے ہک پائیدار مستقبل کیتے ضروری تکنیکی حل" دے عنوان نال ہک لیکچر ݙتا ۔

چو کوں 2011 وچ رائل اکیڈمی آف انجینئرنگ یو دے دے بین الاقوامی فیلو دے طور تے چݨا ڳیا ، تے 2014 وچ رائل سوسائٹی (فورمیم آر ایس) دے غیر ملکی رکن دے طور تے چݨا ڳیا ۔ انہاں دی نامزدگی وچ لکھا ہئی

"سٹیون چو دے لیزر کولنگ تے ایٹماں کوں پھساوݨ دے طریقے ترقی ݙیوݨ کوں 1997 وچ فزکس دا نوبل انعام ݙے تے تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں پریسیژن پیمائش کیتے ایٹم انٹرفیرومیٹری دی ترقی وچ وی پائونیر دا کردار ادا کیتا ، تے انہاں آپٹیکل ٹویزرز دے نال سنگل بائیو مالیکیولز کوں تصویر تے ہیرا پھیری کرݨ دے طریقے متعارف کرائے ۔ انہاں دے کیریئر دے دوران ، انہاں توانائی تے موسمیاتی چیلنجاں دے نویں حل دی ڳول کیتی ۔ جنوری 2009 توں اپریل 2013 تک ، او صدر باراک اوباما دے تحت امریکہ دے 12ویں سیکرٹری آف انرجی ہن ، تے انہاں ایڈوانسڈ ریسرچ پروجیکٹس ایجنسی ۔ انرجی ، انرجی انوویشن ہبز ، تے کلین انرجی منسٹریل میٹنگز دا آغاز کیتا ۔" 

### امریکہ دے سیکرٹری آف انرجی
چو دی سیکرٹری آف انرجی دے طور تے نامزدگی کوں 20 جنوری 2009 کوں امریکی سینیٹ متفقہ طور تے منظور کیتا ۔ 21 جنوری 2009 کوں ، چو کوں باراک اوباما انتظامیہ وچ سیکرٹری آف انرجی دے طور تے حلف چاتا ڳیا ۔ چو نوبل انعام جیتݨ دے بعد امریکی کابینہ وچ مقرر تھیوݨ والے پہلے شخص ہن ۔ او چینی نژاد امریکی دے طور تے امریکی کابینہ دے ٻئے رکن وی ہن ، سابق سیکرٹری آف کامرس گیری لاک دے بعد ۔ 

فروری 2009 وچ چو چین دا دورہ کیتا جتھاں انہاں تے چین دے وزیر سائنس تے ٹیکنالوجی وان گانگ یو ایس۔چائنا کلین انرجی ریسرچ سینٹر (CERC) دا اعلان کیتا ۔ 

چو دا سائنسی کم جاری رہیا ، تے انہاں فروری 2010 وچ نیچر وچ گریویٹیشنل ریڈ شیفت تے ہک مقالہ شائع کیتا تے جولائی 2010 وچ ہک ٻیا مقالہ شائع کیتا جیڑھا انہاں دے نال لکھا ڳیا ہئی ۔ 

مارچ 2011 وچ چو آکھیا جو جاپان وچ فوکوشیما دائیچی نیوکلیئر حادثے دے بعد امریکی نیوکلیئر ریگولیٹری کمیشن دے ریگولیٹرز کوں امریکہ وچ منصوبہ بند نیوکلیئر پاور پلانٹس کیتے تعمیراتی لائسنس منظور کرݨ وچ تاخیر نہیں کرݨی چاہیدی ۔ 

اگست 2011 وچ چو قدرتی گیس دی ترقی دے ماحولیاتی خطرات کوں کم کرݨ دے بارے وچ ہک ایڈوائزری پینل دی رپورٹ دی تعریف کیتی ۔ چو ہائیڈرولک فریکچرنگ ، ہک متنازعہ ڈرلنگ طریقہ ، تے پینل دی رپورٹ تے رد عمل ݙتا ، جیڑھا امریکہ وچ گیس دی ترقی کوں ممکن بݨیندا پئے جݙݨ جو پاݨی دے آلودہ تھیوݨ دے خدشات وی ہن ۔ رپورٹ وچ ہوا تے پاݨی دے ڈیٹا دی بہتر جمع کرݨ ، سخت فضائی آلودگی دے معیارات ، تے ہائیڈرولک فریکچرنگ عمل وچ استعمال تھیوݨ والے کیمیکلز دی لازمی افشائی دا مطالبہ کیتا ڳیا ۔ چو آکھیا جو او "انتظامیہ وچ اپݨے ساتھیاں دے نال مل تے سفارشات دا جائزہ گھنݨ تے ایں اہم توانائی وسیلے دی محفوظ طریقے نال ترقی جاری رکھݨ کیتے ہک راہ ترتیب ݙیوݨ کیتے کم کریساں" ۔ 

چو کوں انہاں دے تقرر توں پہلے ہک بیان دے باعث تنازعے دا سامݨا کرݨا پیا ، جیندے وچ انہاں ستمبر 2008 وچ وال اسٹریٹ جرنل نال انٹرویو وچ دعویٰ کیتا ہئی جو "اساں کوئی طریقہ ڳولݨا ہے جو گیسولین دی قیمت کوں یورپ دے سطح تے کیویں ودھایا ونڄے ۔" بھل جو مارچ 2012 وچ انہاں ایں تبصرے توں ݙاہ تبردار تھی تے آکھیا جو "جݙݨ توں میں انرجی سیکرٹری دے طور تے دفتر وچ داخل تھیا ہاں ، میں انہاں قیمتاں کوں کم کرݨ کیتے اپݨی طاقت دے مطابق ہر ممکن کوشش کریندا پیا ہاں" تے ایہ جو او "ہݨ ایں خیال نال متفق کائنی جو اساں گیسولین دی قیمتاں کوں ودھاوݨ دا طریقہ ڳولوں" ۔ 

1 فروری 2013 کوں ، چو استعفیٰ ݙیوݨ دے ارادے دا اعلان کیتا ۔ استعفیٰ دے اعلان وچ انہاں فوسل فیولز تے انحصار جاری رکھݨ دے موسمیاتی تبدیلی دے خطرات دے بارے وچ خبردار کیتا ، تے لکھا جو "پتھر دا دور ایں وجہ توں ختم کائنی تھیا جو اساں پتھر ختم کر ݙتے ہن؛ اساں بہتر حل دی طرف منتقل تھئے ہیں" ۔ انہاں 22 اپریل 2013 کوں استعفیٰ ݙے ݙتا ۔  

### توانائی تے موسمیاتی تبدیلی
چو قابل تجدید توانائی تے نیوکلیئر پاور دے لیے ودھیک تحقیق دے زبردست حامی ہن ، تے انہاں دا آکھݨ ہے جو موسمیاتی تبدیلی تے گلوبل وارمنگ نال نمٹݨ کیتے فوسل فیولز توں دوری ضروری ہے ۔ انہاں 2009 تے 2011 نیشنل سائنس باؤل وچ وی خطاب کیتا تے امریکہ دے سائنس دے طلباء دی اہمیت تے زور ݙتا ، جیڑھے ماحولیاتی منصوبہ بندی تے عالمی اقدامات وچ اپݨا کردار ادا کرݨ ۔ چو آکھیا جو ہک عام کوئلہ پاور پلانٹ نیوکلیئر پاور پلانٹ دے مقابلے وچ 100 گنا زیادہ تابکاری خارج کریندا ہے ۔ 

چو خبردار کیتا ہے جو گلوبل وارمنگ ایں صدی دے اندر کیلیفورنیا دے فارمز کوں ختم کر سڳدی ہے ۔ 

چو کوپن ہیگن کلائمیٹ کونسل وچ شامل تھئے ، ہک بین الاقوامی تعاون جیڑھا کاروبار تے سائنس دے درمیان قائم کیتا ڳیا ہئی تاں جو 2009 دے یو این کلائمیٹ چینج کانفرنس کیتے کوپن ہیگن ، ڈنمارک وچ رفتار پیدا کیتی ونڄ سڳے ۔ 

2015 وچ چو 65ویں لنڈاؤ نوبل لاریٹ میٹنگ دے آخری ݙینہہ کلائمیٹ چینج تے میناؤ ڈیکلیریشن 2015 تے دستخط کیتے ۔ ایں اعلامیے تے کل 76 نوبل لاریٹس دستخط کیتے تے فرانس دے صدر فرانسوا اولاند کوں پیرس وچ کامیاب COP21 کلائمیٹ سمٹ دے حصے دے طور تے پیش کیتا ڳیا ۔ 

چو انرجی بائیو سائنسز انسٹی ٹیوٹ کیتے جیتݨ والی بڈ جمع کراوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ، ہک BP فنڈڈ $500 ملین ملٹی ڈسپلنری تعاون جیڑھا یو سی برکلے ، لارنس برکلے لیب ، تے یونیورسٹی آف الینوائے دے درمیان ہئی ۔ ایں برکلے کیمپس وچ تنازعہ پیدا کیتا ، جتھاں کجھ لوکاں کوں خدشہ ہئی جو ایہ اتحاد سکول دی تعلیمی سالمیت دی ساکھ کوں نقصان پہنچا سڳدا ہے ۔ 

یو سی برکلے وچ اپݨی تحقیق دی بنیاد تے ، چو قیاس کیتا ہے جو ہک عالمی "گلوکوز اکانومی" ، ہک کم کاربن والی معیشت ، موجودہ نظام کوں تبدیل کر سڳدی ہے ۔ مستقبل وچ گرم خطے وچ اعلیٰ گلوکوز والے پودے اڄائے ویسن ، پروسیس کیتے ویسن ، تے ول کیمیکل کوں اڄ دے تیل دی طراں ٻئے ملکاں کوں بھیڄا ویسی ۔ سینٹ پیٹرزبرگ ٹائمز آکھیا ہے جو چو دا تصور "گلوبل وارمنگ نال نمٹݨ کیتے درکار پیمانے تے بصیرت ݙکھیندا ہے" ۔ 

چو دنیا بھر وچ عمارتاں دی چھتاں تے سڑکاں دے اوپری حصیاں کوں سفید یا ہلکے رنگاں وچ کرݨ دی وی وکالت کیتی ہے ، جیڑھا سجھ دی روشنی کوں واپس خلا وچ عکس کر سڳدا ہے تے گلوبل وارمنگ کوں کم کر سڳدا ہے ۔ چو دے مطابق ، ایندا اثر دنیا بھر وچ ہر کار کوں تقریباً 11 سال کیتے سڑکاں توں ہٹاوݨ دے برابر ہوسی ۔ امریکن انٹرپرائز انسٹی ٹیوٹ دے رہائشی فیلو تے جیو انجینئرنگ پروجیکٹ دے شریک ڈائریکٹر سیموئیل تھرن اسٹروم ایں خیال دی حمایت کیتی تے چو کوں "ایں تصور دے نال قوم دی خدمت کرݨ" کیتے تعریف کیتی ۔ چو زیلیکو دے بورڈ آف ڈائریکٹرز تے ہن ، ہک کمپنی جیڑھی متبادل توانائی ترقی ݙیندی پئی ہے ۔  

### ذاتی زندگی
1997 وچ انہاں جین فیٹر نال شادی کیتی ، جیڑھی ہک برطانوی۔امریکی آکسفورڈ دی تربیت یافتہ ماہر طبیعیات ہئی ۔ انہاں دے ݙو پتر ، جیفری تے مائیکل ، لیزا چو۔تھیلبار نال پچھلی شادی توں ہن ۔

چو کھیݙاں وچ دلچسپی رکھدے ہن جیویں جو بیس بال ، تیراکی تے سائیکلنگ ۔ انہاں اٹھویں جماعت وچ ہک کتاب پڑھ تے خود کوں ٹینس سکھایا تے تِن سال تک سکول ٹیم کیتے سیکنڈ سٹرنگ متبادل ریہے ۔ انہاں مقامی قالین سٹور توں حاصل کیتے ڳئے بانس دے کھمبیاں نال خود کوں پول والٹ کرݨا وی سکھایا ۔ چو آکھیا جو انہاں کݙاہیں وی چینی ٻولݨا نئیں سکھیا کیوں جو انہاں دے والدین ہمیشہ اپݨے ٻالاں نال انگریزی وچ ڳالھ کریندے ہن ۔