انسانی تاریخ دیاں وݙیاں جنگاں

## انسانی تاریخ دیاں وݙیاں جنگاں
جنگاں انسان دی تاریخ  دا درد ناک پکھ ہن ۔  جنگاں انسان دے وجود دے نال نال آندیاں پیاں ہن ۔  ہر جنگ انسانیت تے اوندے ماحول تے ݙونگھا اثر چھوڑیندی ہے ۔  جنگاں دے سبب لکھاں لوک مارے ویندے ہن ،  شہر تباه تھی ویندے ہن تے معیشت دی ترقی رک ویندی ہے ۔ 

## قدیم زمانے دیاں جنگاں
جنگاں قدیم زمانے کنوں تھیندیاں آندیاں ہن ۔  مصری ،  یونانی ،  رومی تے فارسی بادشاہتاں دے درمیان جنگاں تھیندیاں ریہاں ہن ۔  ایہ جنگاں زیادہ تر زمین ،  وسائل تے طاقت حاصل کرݨ کیتے لڑیاں ویندیاں ہن ۔ مثال دے طور تے  ،  ٹروجن جنگ یونانی تے ٹروجن دے درمیان لڑی ڳئی ہئی جیڑھی کہ ہومر دی مشہور نظم "ایلیڈ" وچ درج ہے ۔  ایں جنگ دا سبب ہک عورت ہئی ۔  

## وسطی زمانے دیاں جنگاں
وسطی زمانے وچ وی جنگاں دا سلسلہ جاری ریہا ۔  ایں دور وچ مذہبی جنگاں وی  تھیاں ہن ۔  صلیبی جنگاں ایں دور دیاں مشہور جنگاں ہن جیڑھیاں کہ عیسائی تے مسلم فوجاں دے درمیان لڑیاں ڳئیاں ۔  ایہ جنگاں مذہبی جذبات تے زمینی مفادات دی بنیاد تے لڑیاں ڳئیاں ہن ۔  ایندے علاوہ ،  من٘گول جنگاں وی ایں دور دیاں وݙیاں جنگاں ہن جیڑھیاں کہ چن٘گیز خان دی اڳواݨی وچ لڑیاں ڳئیاں ہن ۔  من٘گول فوج ایشیا تے یورپ دے وݙے حصے تے قبضہ کر گھدا ہئی ۔   

## جدید دور دیاں جنگاں
جدید دور وچ جنگاں دے طریقے تے مقاصد وچ تبدیلی آئی ۔  ایں دور وچ پہلی عالمی جنگ تے ݙوجھی عالمی جنگ جیڑھیاں کہ ویہویں صدی وچ لڑیاں ڳئیاں ، انسانیت تے ݙونگھا اثر چھوڑیا ۔  پہلی عالمی جنگ (1914-1918) وچ تقریباً 1 کرور لوک مارے ڳئے تے ݙوجھی عالمی جنگ (1939-1945) وچ 7 کرور توں زیادہ لوک مارے ڳئے ۔  ایہ جنگاں جدید ہتھیاراں تے ٹیکنالوجی دے استعمال دی وجہ توں زیادہ تباه کن ثابت تھیاں ۔   

## جنگاں دے اثرات
جنگاں صرف جانی نقصان تے تباهی دا سبب نی بݨدیاں بھل ایہ معیشت ،  ثقافت تے سماج تے وی ݙونگھا اثر چھوڑیندیاں ہن ۔ جنگاں دے سبب معیشت کمزور تھی ویندی ہے تے لوکاں دیاں زندگیاں مشکل تھی ویندیاں ہن ۔  پر ایہے جنگاں انسانیت کوں نویں سبق وی ݙیندیاں ہن ۔  جنگاں دے بعد امن دی اہمیت کوں زیادہ محسوس کیتا ویندا ہے تے بین الاقوامی تعلقات وچ بہتری دیاں کوششاں تیز تھی ویندیاں ہن ۔   

جنگاں انسانیت دی تاریخ دا ہک اڳواں حصہ ہن ،  پر ایہ ضروری نئیں کہ ایہ جنگاں اڄوال تے اڳوال دا وی حصہ بݨیاں رہن ۔  انسانیت کوں چاہیدا ہے کہ او جنگاں دے بجائے امن تے تعاون دے راہ تے چلے ۔  تاریخ توں سبق سکھݨ دی ضرورت ہے تاں جو اڳوں تے جنگاں دے بجائے امن دی راہ تے قدم رکھیا ون٘ڄے ۔ 

جنگاں انسانیت کیتے ہمیشان تکلیف دا سبب بݨدیاں ریہاں ہن ۔  پر اساں تاریخ توں سبق سکھدیں ہوئیں اڳوں تے امن تے ترقی دی راہ تے ٹر سڳدے ہیں ۔  امن تے رڄ کڄ ای انسانیت دی ترقی دا رستہ ہے ۔ 

انسانی تاریخ دیاں وݙیاں جنگاں ہیٹھ درج ہن۔

## انسانی تاریخ دیاں وݙیاں جنگاں

*73 ایسٹنگ دی جنگ 1991
*آخن دی جنگ 1944
*ابیویل دی جنگ 1940
*ابوقیر دی جنگ 1799
*ابو کلیہ دی جنگ 1885
*ایکلیا دی جنگ 851
*اکراگاس دا محاصرہ 406 ق م
*عکہ دا محاصرہ 1189
*عکہ دا زوال 1302
*عکہ دا محاصرہ 1799
*ایڈمن باکس دی جنگ 1944
*اکروینون دی جنگ 740
*ایکٹیئم دی جنگ 31 ق م
*ایڈ ڈیسیمم دی جنگ 533
*عدوا دی جنگ 1896
*ایڈوالٹن مور دی جنگ 1643
*ایگوسپوٹامی دی جنگ 405 ق م
*ایجنکورٹ دی جنگ 1415
*ایگنادیلو دی جنگ 1509
*آگوسان پہاڑی دی جنگ 1900
*گینگٹ دی جنگ 1714
*عین جالوت دی جنگ 1260
*پہلی جنگ ایسن 1914
*ݙوجھی جنگ ایسن 1917
*تریجھی جنگ ایسن 1918
*اجنادین دی جنگ 634
*یمامہ دی جنگ 632
*الالیا دی بحری جنگ 540 ق م
*الامانس دی جنگ 1771
*علم الحلفہ دی جنگ 1942
*الامو دی جنگ 1836
*الڈین ہوون دی جنگ 1794
*پہلی جنگ العلمین 1942
*ݙوجھی جنگ العلمین 1942
*الباراسین دی جنگ 1937
*الیسیا دی جنگ 52 ق م
*اسکندریہ دی جنگ 1801
*الیسندریا دی جنگ 1391
*الفامبرا دی جنگ 1938
*الفاروبیرا دی جنگ 1449
*الجزیرہ دا محاصرہ 1342
*الجبیروٹا دی جنگ 1385
*الما دی جنگ 1854
*المانسا دی جنگ 1707
*المنڈراجو دی جنگ 1936
*الموناسید دی جنگ 1809
*الصفرا دی جنگ 1811
*سیمارانگ جارحیت 1945
*امبرگ دی جنگ 1796
*امیانز دی جنگ 1870
*امیانز دی جنگ 1918
*امسٹیٹن دی جنگ 1805
*انگار دی جنگ 1944
*انقرہ دی جنگ 1402
*اینٹیٹم دی جنگ 1862
*انطاکیہ دی جنگ 218
*انطاکیہ دا محاصرہ 1097
*انطاکیہ دا محاصرہ 1268
*انٹورپ دا زوال 1585
*انٹورپ دا محاصرہ 1832
*انٹورپ دا محاصرہ 1914
*بیلجیئم تے حملہ 1940
*انزن دی جنگ 838
*آونگ دی جنگ 1857 
*اپیا دا محاصرہ 1899
*اربیدو دی جنگ 1422
*ارکولے دی جنگ 1796
*آرسیس-سور-آب دی جنگ 1814
*آرڈینز دی جنگ 1914
*ارکلو دی ݙوجھی جنگ 1798 
*آرنہم دی جنگ 1944
*آراس دی جنگ 1654
*آراس دی جنگ 1917
*آرسوف دی جنگ 1191
*آرٹیمیسیئم دی جنگ 480 ق م
*آرٹوئیس دی تریجھی جنگ 1915
*آصل اتر دی جنگ 1965
*اشکلون دی جنگ 1099
*ایش ڈاؤن دی جنگ 871
*اسنپنک کریک دی جنگ 1777
*ایتھنز دی جنگ 1864
*ایتھنز دی جنگ 1861
*اٹو دی جنگ 1943
*جینا اتے آورسٹڈ دیاں جنگاں 1804
*آسٹرلٹز دی جنگ 1805
*بحر اوقیانوس دی جنگ 1940
*اوبروش دی جنگ 1345
*اوڈینارڈ دی جنگ 1708
*ایاکوچو دی جنگ 1825
*اعزاز دی جنگ 1030
*اعزاز دی جنگ 1125
*باداجوز دی جنگ 1936
*بادونگ آبنائے دی جنگ 1942
*بدر دی جنگ 624
*اثقال دی جنگ 737
*باگراڈاس دریا دی جنگ 240 ق م
*باگراڈاس دی جنگ 49 ق م
*بیک گانگ دی جنگ 663
*باخمچ دی جنگ 1918
*بالاکلاوا دی جنگ 1854
*بالیکپاپان دی پہلی جنگ 1942
*بالیکپاپان دی جنگ 1945
*بامیانشان دی جنگ 1950
*بانگ بو دی جنگ 1884
*بانگ راچان وستی دی جنگ 1765
*بینوک برن دی جنگ 1314
*بانٹم دی بحری جنگ 1601
*بارباروسا آپریشن 1941
*بارفلور دی جنگ 1692
*بارنیٹ دی جنگ 1471
*باتان دی جنگ 1942
*باتان دی واپسی دی جنگ 1945
*باتھس ریاکس دی جنگ 872
*باتن دی جنگ 1810
*باؤٹزن دی جنگ 1813
*بیدا فوم دی جنگ 1940
*بیچر آئی لینڈ دی جنگ 1868
*بیرشیبا دی جنگ 1917
*بیروت دی جنگ 1941
*بیلیو ووڈ دی جنگ 1918
*بینبرب دی جنگ 1646
*بینوینٹو دی جنگ 1266
*بینوینٹم دی جنگ 275 ق م
*بینفلیٹ دی جنگ 894
*بیریا دی جنگ 1852
*بیریسٹیکو دی جنگ 1651
*برگن دی جنگ 1799
*برلن دی جنگ 1944
*بیور وجک دی جنگ 1997
*بیاک دی جنگ 1944
*بلباؤ دی جنگ 1937
*بلین دریا دی جنگ 1942
*بیناکایان-دالاہیکان دی جنگ 1896
*بیتونٹو دی جنگ 1734
*بسمارک سمندر دی جنگ 1943
*بلانشیٹاک دی جنگ 1346
*بلین ہیم دی جنگ 1704
*خونی دریا دی جنگ 1838
*بلور ہیتھ دی جنگ 1459
*بوروڈینو دی جنگ 1812
*اورشا دی جنگ 1514
*بوسنی پہاڑیاں دی جنگ 926
*بوزورتھ دی جنگ 1485
*بولو دی ݙوجھی جنگ 1794
*بووینز دی جنگ 1214
*بویاکا دی جنگ 1819
*بوئن دی جنگ 1690
*بریساخ دا محاصرہ 1638
*بریٹن فیلڈ دی جنگ 1631
*بریٹن فیلڈ دی ݙوجھی جنگ 1642
*برینٹفورڈ دی جنگ 1642
*برین دی جنگ 1814
*برطانیہ دی جنگ 1940
*برینڈی وائن دی جنگ 1777
*بروڈی دی جنگ 1941
*لانگ آئی لینڈ دی جنگ 1776
*برونیٹ دی جنگ 1737
*بروننبرگ دی جنگ 937
*برونکبرگ دی جنگ 1471
*براویلیر دی جنگ 770
*ببات دی جنگ 1357
*بوساکو دی جنگ 1810
*بد باگساک دی جنگ 1913
*بد دجو دی پہلی جنگ 1906
*بد دجو دی ݙوجھی جنگ 1911
*بیونا وسٹا دی جنگ 1847
*بروسیلوف جارحیت 1916
*بلج دی جنگ 1944
*پہلی بل رن دی جنگ 1861
*ݙوجھی بل رن دی جنگ 1862
*بنکر ہل دی جنگ 1775
*گامونال دی جنگ 1808
*برکرسڈورف دی جنگ 1762
*بکسر دی جنگ 1764
*کین دی جنگ 1346
*کین دی جنگ 1944
*کگیان ڈی مسامس دی جنگ 1900
*کالووکان دی جنگ 1899
*کالووکان دی ݙوجھی جنگ 1899
*کامبرائی دی جنگ 1917
*کیملان دی جنگ 573
*کیمپرڈاؤن دی جنگ 1797
*کینی دی جنگ 216 ق م 
*کیپ چیرچیل دی جنگ 1937
*کیپ ماچیچاکو دی جنگ 1937
*کیپ پالوس دی جنگ 1938
*کیپ سینٹ ونسنٹ دی جنگ 1780
*کیپ سینٹ ونسنٹ دی جنگ 1797
*کاپوریٹو دی جنگ 1917
*کاپوا دی پہلی جنگ 212 ق م
*کاپوا دا محاصرہ 1734
*کارابوبو دی جنگ 1821
*کاربسڈیل دی جنگ 1650
*کارکیمش دی جنگ 605 ق م
*کیریلون دی جنگ 1758
*قرطاجنہ دا محاصرہ 149 ق م
*قرطاجنہ دی جنگ 698
*مغرب دی اسلامی فتح 709
*کاسالیکیو دی جنگ 1402
*تورجک دا محاصرہ 1943
*کیسل دی جنگ 1677
*کاسنگا دی جنگ 1978
*کیسٹیلون دی جنگ 1453
*کیٹالونین میدان دی جنگ 451
*کٹالونی میدان دی جنگ 451
*کاؤڈائن فورکس دی جنگ 321 ق م
*کانپور دی ݙوجھی جنگ 1857
*سیدنیا دی جنگ 972
*سیفن ڈیگول دی جنگ 630
*سیوٹا دی پرتگالی فتح 1415
*ماؤنٹ ہیمس دی جنگ 338 ق م
*چیئرونیا دی جنگ 86 ق م
*رھیم دی جنگ 429 ق م
*چیلونز دی جنگ 274 
*شیمپابرٹ دی جنگ 1814
*چانسلرزویل دی جنگ 1863
*چانگشا دا انقلاب 1911
*چانگشا دی پہلی جنگ 1939
*چانگشا دی ݙوجھی جنگ 1941
*چانگشا دی تریجھی جنگ 1941
*چانگشا دی جنگ 1944
*چانگپنگ دی جنگ 262 ق م
*چاپولٹیپیک دی جنگ 1847
*شیٹوگے دی جنگ 1813
*چوسہ دی جنگ 1539
*چرنایا دی جنگ 1855
*چیساپیک دی جنگ 1781
*چیشمے دی بحری جنگ 1770
*چکاماگا دی جنگ 1863
*چپوا دی جنگ 1814
*چیسیٹ دی جنگ 1373
*خوجنیس دی جنگ 1454
*چونگ چون دریا دی جنگ 1950
*چوسین ریزروائر دی جنگ 1950
*کرائسوسپولس دی جنگ 324
*سیوڈاڈ ریئل دی جنگ 1809
*سیویٹیٹ دی جنگ 1053
*کلائسٹ سینٹ میری دی جنگ 1549
*کوچیرل دی جنگ 1364
*کولینسو دی ݙوجھی جنگ 1899
*کوپن ہیگن تے حملہ 1659
*کوپن ہیگن دی جنگ 1801
*کوپن ہیگن دی ݙوجھی جنگ 1807
*کورل سمندر دی جنگ 1942
*کورونیا دی جنگ 447 ق م
*کورونل دی جنگ 1914
*کواڈونگا دی جنگ 722
*کراکوف دا محاصرہ 1655
*کراؤن دی جنگ 1814
*کراونت دی جنگ 1423
*کریٹر دی جنگ 1864
*کریسی دی جنگ 1346
*کریٹ دی جنگ 1941
*صلیب پہاڑی دی جنگ 1944
*کرائسلر فارم دی جنگ 1813
*کلوڈن دی جنگ 1746
*کوناکسا دی جنگ 401 ق م
*کٹ نائف دی جنگ 1885
*کلیاکان دی جنگ 2019 
*نانشان دی جنگ 1904
*ڈاکار دی جنگ 1940
*دمور دی جنگ 1941
*درزاب دی جنگ 2018
*گھاٹی دی جنگ 731
*ڈیلیم دی جنگ 424 ق م
*دیبالتسیو دی جنگ 2015
*دینائن دی جنگ 1712
*ڈیورہم دی جنگ 577
*ڈیساؤ پل دی جنگ 1626
*ڈیٹرائٹ دا محاصرہ 1812
*ڈیٹنگن دی جنگ 1743
*ڈیئرسہیم دی جنگ 1797
*ڈیڈگوری دی جنگ 1121
*درعیہ دا محاصرہ 1818
*دیو دی بحری جنگ 1509
*ڈوگر بینک دی بحری جنگ 1781
*ڈوگر بینک دی بحری جنگ 1915
*ڈومسٹاڈل دی جنگ 1758
*ڈوریلیئم دی جنگ 1097
*درازگوشے دی جنگ 1942
*دریپانہ دی بحری جنگ 249 ق م
*ڈریسڈن دی جنگ 1813
*دوفیل دی جنگ 1888
*دوملوپینار دی جنگ 1922
*ڈنکرک دی جنگ 1658
*ڈنکرک دی جنگ 1940
*ڈنبار دی جنگ 1296
*ڈنبار دی جنگ 1650
*ڈنگن دی پہاڑی دی جنگ 1647
*ڈن نیچٹین دی جنگ 685
*ڈپلن مور دی جنگ 1332
*ڈیبول دی جنگ 1864
*مشرقی ہینان دی جنگ 1930
*ایبرو دی جنگ 1938
*ایخمول دی جنگ 1809
*ایج ہل دی جنگ 1642
*ایلچنگن دی جنگ 1805
*ایلینا دی جنگ 1877
*کورونا دی جنگ 1809
*ایمبابو دی جنگ 1882
*سٹاکاچ اتے اینجن دیاں جنگاں 1800
*انوگائی دی جنگ 1943
*ایشوو دا محاصرہ 1879
*ایسپینوسا ڈی لاس مونٹیروس دی جنگ 1808
*ایسپرن-ایسلنگ دی جنگ 1809
*یوریمیڈون دی جنگ 469 ق م
*ایوشام دی جنگ 1265
*ایکسٹر دا محاصرہ 630
*ایکسٹر دا محاصرہ 1068
*ایلائو دی جنگ 1807
*فجارڈو دی جنگ 1898
*فالیز پاکٹ دی جنگ 1944
*فالکرک دی جنگ 1298
*فالکرک موئیر دی جنگ 1746
*فاک لینڈ جزائر دی جنگ 1914
*فہر بیلین دی جنگ 1675
*فی دریا دی جنگ 383
*فائیو فورکس دی جنگ 1865
*فلیرس دی جنگ 1622
*فلیرس دی جنگ 1690
*فلیرس دی جنگ 1794
*فلاڈن دی جنگ 1513
*فوکشانی دی جنگ 1789
*فونٹینوائی دی جنگ 841
*فونٹینے-لی-کومٹے دیاں جنگاں 1793
*فونٹینوائی دی جنگ 1745
*فورمیگنی دی جنگ 1450
*فورنووو دی جنگ 1495
*فورٹ شارلٹ دی جنگ 1779
*فورٹ ڈونلسن دی جنگ 1862
*فورٹ زیلینڈیا دا محاصرہ 1661
*فرینکفرٹ این ڈیر اوڈر دی جنگ 1631
*فریڈرکسبرگ دی جنگ 1862
*فریبرگ دی جنگ 1644
*فریبرگ دی جنگ 1762
*فریڈ لینڈ دی جنگ 1807
*فرنٹیئر دی جنگ 1914
*فوئنٹیس ڈی اونورو دی جنگ 1811
*فلفورڈ دی جنگ 1066
*فرتھ دی جنگ 1632
*گیلی پولی دی جنگ 1915
*گوگامیلا دی جنگ 331 ق م
*غزہ دی پہلی جنگ 1917
*غزہ دی ݙوجھی جنگ 1917
*ویسیمبورگ دی ݙوجھی جنگ 1793
*جرمن ٹاؤن دی جنگ 1777
*گیٹس برگ دی جنگ 1863
*گنگنڈلوو دی جنگ 1879
*گلین شیل دی جنگ 1719
*یکم جون دی جنگ 1794
*گلوسٹر دا محاصرہ 1643
*گورلیس-تارنوف جارحیت 1915
*گراہمز ٹاؤن دی جنگ 1819
*گرینڈسن دی جنگ 1476
*گرینیکس دی جنگ 334 ق م
*گریپ وائن کریک دی جنگ 1888
*گریتھ ہیتھ دی جنگ 1157
*گریولائنز دی جنگ 1558
*گوام دی جنگ 1944
*گوانڈو دی جنگ 200
*گوانگژو دی جنگ 1927
*گوانگژو دی ݙوجھی جنگ 1929
*گویلن دی ݙوجھی جنگ 1929
*گلی ریوین دی جنگ 1915
*گرینگام دی جنگ 1720
*گروٹنیکی دی جنگ 1439
*گرونوالڈ دی جنگ 1410
*گمبینن دی جنگ 1914
*گواڈل کینال دی فوجی چڑھی 1942
*گواڈالیٹے دی جنگ 711
*گوام دی پہلی جنگ 1941
*گووزڈ پہاڑ دی جنگ 1097
*کوسوو دی جنگ 1998
*ہیلیڈن ہل دی جنگ 1333
*ہلولے دی جنگ 691 ق م
*ہالمیروس دی جنگ 1311
*ہیمپٹن روڈز دی جنگ 1862
*ہارفلور دا محاصرہ 1415
*ہارلاو دی جنگ 1411
*ہارٹمنسویلرکوف دی جنگ 1914
*ہیسٹنگز دی جنگ 1066
*حطین دی جنگ 1187
*آپریشن آسٹونیا 1944
*ہیلیگولینڈ دی جنگ 1864
*ہیلیگولینڈ بائٹ دی جنگ 1914
*ہیلسپونٹ دی جنگ 324
*ہلسنگبورگ دی جنگ 1362
*ہیمنگسٹیڈ دی جنگ 1500
*ہیراکلیا دی جنگ 280 ق م
*ہل 60 دی جنگ 1915
*ہل 60 تے قبضہ 1915
*ہلی دیاں جنگاں 1971
*ہلوبین دی جنگ 1879
*ہوخسٹ دی جنگ 1622
*ہوخسٹاڈ دی پہلی جنگ 1703
*ہوخسٹاڈ دی جنگ 1800
*ہوہن فرائیڈ برگ دی جنگ 1745
*ہوہن لنڈن دی جنگ 1800
*ہونڈسچوٹ دی جنگ 1793
*ہاپٹن ہیتھ دی جنگ 1643
*ہوئے دی جنگ 1968
*سو رجمنٹ جارحیت 1940
*جہلم دریا دی جنگ 326 ق م
*جینا اتے آؤرسٹڈ دیاں جنگاں 1806
*الیپا دی جنگ 206 ق م
*ایلووائسک دی جنگ 2014
*انکرمن دی جنگ 1854
*انٹومبے دی جنگ 1879
*انورلوچی دی جنگ 1431
*انورلوچی دی جنگ 1645
*ارتش دریا دی جنگ 657 
*اساسزیگ دی جنگ 1849
*ایسس دی جنگ 333 ق م
*اتوزائنگو دی جنگ 1827
*ایوو جیما دی جنگ 1945
*لوہے دے پل دی جنگ 637 
*ہیمپٹن روڈز دی جنگ 1862
*ایسانڈلوانا دی جنگ 1879
*ایسونزو دی جنگ 489 
*ایسونزو دیاں جنگاں 1915
*امجن دریا دی جنگ 1951
*جیکسن دی جنگ 1863
*جیکسن دی جنگ 1862
*یانکاؤ دی جنگ 1645
*جاراما دی جنگ 1937
*جاوا سمندر دی جنگ 1942
*جدہ تے قبضہ 1813
*جیماپس دی جنگ 1792
*جینان دی جنگ 1948
*جٹ لینڈ دی جنگ 1916
*کابل فوجی چڑھی 1842
*کاکارونگ ڈی سیلی دی جنگ 1897
*کامبولا دی جنگ 1879
*کمپار دی جنگ 1941
*قنوج دی جنگ 1540
*کاپيونگ دی جنگ 1951
*قرقر دی جنگ 853 ق م
*خارستان دی جنگ 737
*کیپانیوائی دی جنگ 1790
*خفجی دی جنگ 1991
*خرطوم دا محاصرہ 1884
*خرطوم دی جنگ 2023
*کیف دا محاصرہ 1017
*بولی سلاو بہادر دا کیف تے قبضہ 1018
*کیف بغاوت 1018
*کیف دا محاصرہ 1036
*کیف دی لٹ مار 1169
*کیف دا محاصرہ 1203
*کیف دا محاصرہ 1240
*کیف دی لٹ مار 1299
*کیف دی لٹ مار 1399
*کیف دی لٹ مار 1416
*کیف دی لٹ مار 1482
*کیف تے حملہ 1651
*کیف دا محاصرہ 1658
*کیف بغاوت 1918
*کیف دی جنگ 1918
*کیف دی جنگ 1919
*کیف تے قبضہ 1919
*کیف دی جنگ دسمبر 1919
*کیف جارحیت 1920
*کیف دی جنگ 1941
*کیف دی جنگ 1943
*کیلی کرنکی دی جنگ 1689
*کمبرلے دا محاصرہ 1899
*کنگز ماؤنٹین دی جنگ 1780
*کمح دی جنگ 745
*کرچولم دی جنگ 1605
*کلیڈیون دی جنگ 1014
*کلوشینو دی جنگ 1610
*نوکنانوس دی جنگ 1647
*کوان دی جنگ 1281
*کولین دی جنگ 1757
*کولوبارا دی جنگ 1914
*کونیگراٹز دی جنگ 1866
*کوپیدنادون دی جنگ 788
*کوسوو دی جنگ 1389
*کوسوو دی جنگ 1448
*کوسوو دی جنگ 1915
*کوٹا بھارو دی جنگ 1941
*کراسوس دی جنگ 804
*کرباوا فیلڈ دی جنگ 1493
*کریشیا دیاں جنگاں 1915
*کریٹیا دی پہلی جنگ 1915
*کریٹیا دی ݙوجھی جنگ 1915
*کریٹیا دی تریجھی جنگ 1915
*کریٹیا وائن یارڈ دی جنگ 1915
*کونیانگ دی جنگ 24
*کرسک دی جنگ 1943
*کٹ دا محاصرہ 1915
*کواجیلین دی جنگ 1944
*کیوشو دی جنگ 1281
*کیف دی جنگ 2022
*لا بیکوکا دی جنگ 1522
*لیڈ دی جنگ 494 ق م
*لا ہوگ دی جنگ 1692
*لیک ایری دی جنگ 1813
*لالاکاون دی جنگ 863
*لاون دی جنگ 1814
*لارگس دی جنگ 1263
*لاؤفیلڈ دی جنگ 1747
*لی کاتو دی جنگ 1914
*لیچفیلڈ دی جنگ 955
*لیگنانو دی جنگ 1176
*لینس دی جنگ 1648
*لیپانٹو دی پہلی جنگ 1499
*لیپانٹو دی ݙوجھی جنگ 1500
*لیپانٹو دی جنگ 1571
*لیسنایا دی جنگ 1708
*لیوتھن دی جنگ 1757
*لیوون دی جنگ 891
*لیوس دی جنگ 1264 
*لیکسنگٹن اتے کانکورڈ دیاں جنگاں 1775
*لیئٹے دی جنگ 1944
*لیئٹے گلف دی جنگ 1944
*لیاویانگ دی جنگ 1904
*لگنی دی جنگ 1815
*لنکن دی جنگ 1141
*لنکن دی جنگ 1217
*لیپانی دی جنگ 1434
*لیسنارگروی دی جنگ 1649
*لیسا دی جنگ 1866
*لٹل فیری دی جنگ 1746
*لٹل بگ ہارن دی جنگ 1876
*لوڈز دی جنگ 1914
*لون پائن دی جنگ 1915
*لانگ جوائی دی جنگ 1963
*لوسٹ ودھیئل دیاں جنگاں 1642
*لوسٹوفٹ دی جنگ 1665
*لووچ دی جنگ 1656
*لوگو پل دی جنگ 1937
*لمفنان دی جنگ 1057
*لنڈی لین دی جنگ 1814
*لوٹیشیا دی جنگ 52 ق م
*لٹر دی جنگ 1626
*لٹزن دی جنگ 1632
*لٹزن دی جنگ 1813
*مابیٹاک دی جنگ 1900
*میکٹان دی جنگ 1521
*مڈغاسکر دی جنگ 1942
*میگڈبرگ دی جنگ 1631
*مغدبہ دی جنگ 1916
*میجنٹا دی جنگ 1859
*میجرزفونٹین دی جنگ 1899
*میوند دی جنگ 1880
*مکاہامبس ہل دی جنگ 1900
*مالاکوف دی جنگ 1855
*مالڈن دی جنگ 991
*مالپلاکیت دی جنگ 1709
*منیلا دی جنگ 1574
*منیلا دی جنگ 1762
*منیلا دی جنگ 1898
*منیلا دی جنگ 1899
*منیلا دی جنگ 1945
*منیلا بے دی جنگ 1898
*مینرز سٹریٹ دی جنگ 1943
*مانٹینیا دی جنگ 418 ق م
*مانٹینیا دی جنگ 362 ق م
*منزیکرٹ دی جنگ 1071
*مراٹھن دی جنگ 490 ق م
*مراوی دی جنگ 2017
*مارینگو دی جنگ 1800
*مارگیٹ دی جنگ 1387
*ماریگنانو دی جنگ 1515
*ماریلاؤ دریا دی جنگ 1899
*آپریشن مارکیٹ گارڈن 1944
*مرکدہ دی جنگ 2014
*پہلی مارن دی جنگ 1914
*ݙوجھی مارن دی جنگ 1918
*مراکش دی جنگ 1908
*مارسٹن مور دی جنگ 1644
*پہلی مسورین جھیلاں دی جنگ 1914
*ݙوجھی مسورین جھیلاں دی جنگ 1915
*مچین دی جنگ 1791
*موروپوٹاموس دی جنگ 863 
*مکہ دی جنگ 1813
*میڈیلین دی جنگ 1809
*مدینہ دی جنگ  1812
*میلیک جزیرے دی جنگ 1650
*میلو دی جنگ 1358
*مگیڈو دی جنگ 609 ق م
*مگیڈو دی جنگ 1918
*مرجنٹہائم دی جنگ 1645
*میلوریا دی جنگ 1241
*میلوریا دی جنگ 1284
*مہلاتوز دریا دی جنگ 1888
*میانی دی جنگ 1843
*مڈوے دی جنگ 1942
*ملوین برج دی جنگ 312
*میناتوگاوا دی جنگ 1336
*منڈاناؤ دی جنگ 1945
*منڈورو دی جنگ 1944
*منڈن دی جنگ 1759
*مرباط دی جنگ 1972
*موبائل دی جنگ 1781
*موبائل بے دی جنگ 1864
*موڈر دریا دی جنگ 1899
*موئرسکرچ دی جنگ 1800
*موگادیشو دی جنگ 1993
*موہاکس دی جنگ 1526
*مولویٹز دی جنگ 1741
*مونماؤتھ دی جنگ 1778
*مونوکیسی دی جنگ 1864
*مونوگہیلا دی جنگ 1755
*مونس دی جنگ 1914
*مونس بیدونیکس دی جنگ 500
*مونس گراؤپیئس دی جنگ 84
*مونٹے کیسینو دی جنگ 1944
*مونٹیریو دی جنگ 1814
*مونٹمیریل دی جنگ 1814
*مورمانت دی جنگ 1814
*ماسکو دی جنگ 1941
*موکیٹ فارم دی جنگ 1916
*موہی دی جنگ 1241
*مہلبرگ دی جنگ 1547
*مائیکیل دی جنگ 479 ق م
*مائریوکفالون دی جنگ 1176
*نائسس دی جنگ 269
*تارگووشتے تے حملہ 1462
*نانجنگ دی جنگ 1937
*ننگنگ دی ݙوجھی جنگ 1930
*نانوس دی جنگ 1942
*نرمدا دی جنگ 619
*نیسبی دی جنگ 1645
*نیشویل دی جنگ 1864
*ناؤپاکٹس دی جنگ 429 ق م
*ناوارینو دی جنگ 1827
*لاس ناواس ڈی تولوسا دی جنگ 1212
*ڈن نیکٹین دی جنگ 685
*نیرونڈین دی جنگ 1693
*نجد دیاں جنگاں 1817
*نیک دی جنگ 1915
*نیرسہیم دی جنگ 1796
*نیسجار دی جنگ 1016
*نیووئیڈ دی جنگ 1797
*نیو اورلینز دی جنگ 1815
*نیو راس دی جنگ 1798
*نیکوپولس دی جنگ 1396
*نیکیؤ دی جنگ 646
*نیل دی جنگ 1798
*نینوا دی جنگ 612 ق م
*نینوا دی جنگ 627
*نیپ بے دی جنگ 1898
*نیکیتاؤ دی جنگ 1813
*نورڈلنگن دی جنگ 1634
*نورڈلنگن دی جنگ 1645
*نارمنڈی دی جنگ 1944
*نوریانگ دی جنگ 1598
*نووارا دی جنگ 1513
*نووارا دی جنگ 1849
*نوی دی جنگ 1799
*اوکانیا دی جنگ 1809
*اوینوفیٹا دی جنگ 457 ق م
*اوکیناوا دی جنگ 1945
*اولونگاپو دی جنگ 1899
*اولپائی دی جنگ 426 ق م
*امدرمان دی جنگ 1898
*اورکومینوس دی جنگ 84 ق م
*اورلینز دی جنگ 1429
*اوٹربرن دی جنگ 1388
*اوریک دی جنگ 1139
*پارڈیبرگ دی جنگ 1900
*پاکوزد دی جنگ 1848
*پانی پت دی جنگ 1526
*پانی پت دی ݙوجھی جنگ 1556
*پانی پت دی تریجھی جنگ 1761
*پیراسیل جزائر دی جنگ 1974
*پاسچنڈیل دی جنگ 1917
*پاتے دی جنگ 1429
*پاویا دی جنگ 271
*پاویا دا محاصرہ 773
*پاویا دی جنگ 1431
*پاویا دی جنگ 1525
*پائے دی جنگ 1899
*پیکنگ دی جنگ 1900
*پیلیلیو دی جنگ 1944
*پرل ہاربر تے حملہ 1941
*فارسالس دی جنگ 48 ق م
*فلپی دی جنگ 42 ق م
*فلپی دی جنگ 1861
*فلپائن سمندر دی جنگ 1944
*ابراہام میدان دی جنگ 1759
*پلزن دا محاصرہ 1618
*پائن کریک دی جنگ 1858
*پنکی دی جنگ 1547
*پلاسینشیا دی جنگ 271
*پلاسی دی جنگ 1757
*پلیٹیا دی جنگ 479 ق م
*پلامان ماپو دی جنگ 1965
*پلیسکا دی جنگ 811
*پوئٹیئرز دی جنگ 1356
*پولیانا دی جنگ 1945
*پولینٹیا دی جنگ 402
*پولٹاوا دی جنگ 1709
*پورٹ آرتھر دی جنگ 1904
*پورٹ لینڈ دی جنگ 1653
*پورٹ لینڈ ہاربر دی جنگ 1863
*پورٹوماگیورے دی جنگ 1395
*پوزوبلانکو دی جنگ 1937
*پوزولو دی جنگ 1800
*پراگ دی جنگ 1648
*پریسبرگ دی جنگ 907
*پریسٹن دی جنگ 1648
*پریسٹن دی جنگ 1715
*پریسٹن پانس دی جنگ 1745
*پرنسٹن دی جنگ 1777
*پیوبلا دا محاصرہ 1847
*پیوبلا دی جنگ 1862
*پوینٹے سانپایو دی جنگ 1809
*پائڈنا دی جنگ 168 ق م
*پائلوس دی جنگ 425 ق م
*کواٹر براس دی جنگ 1815
*کیوبک دی جنگ 1690
*کیوبک دی جنگ 1759
*کیوبک دی جنگ 1760
*کیوبک دی جنگ 1775
*کوئینسٹن ہائٹس دی جنگ 1812
*کوئنگوا دی جنگ 1899
*راب دی جنگ 1809
*رافا دی جنگ 1917
*رین دی جنگ 1632
*راک ویرے دی جنگ 1268
*رامیلیز دی جنگ 1706
*راموت-جلعاد دی جنگ 953 ق م
*راسٹاٹ دی جنگ 1796
*راشین دی جنگ 1809
*راؤکوکس دی جنگ 1746
*ریوینا دی جنگ 432
*ریوینا دی جنگ 1512
*ریڈنگ دی جنگ 871
*ریڈنگ دی جنگ 1688
*ریڈ کلفز دی جنگ 208
*ریماگن دی جنگ 1945
*رائنفیلڈن دی جنگ 1638
*ریواس دی ݙوجھی جنگ 1856
*پلیٹ دریا دی جنگ 1939
*ریولی دی جنگ 1797
*روکروئی دی جنگ 1643
*رومانی دی جنگ 1916
*روم دی جنگ 1944
*رورکس ڈرفٹ دی جنگ 1879
*روسباخ دی جنگ 1757
*راؤنڈوے ڈاؤن دی جنگ 1643
*روزگونی دی جنگ 1312
*رووو دی جنگ 1503
*سان لورینزو ڈی لا موگا دی جنگ 1794
*سان فرانسسکو ڈی مالابون دی جنگ 1896
*سینٹ-اومر دی جنگ 1340
*سینٹ پول ڈی لیون دی جنگ 1346
*سینٹ کوینٹن دی جنگ 1914
*سابلات دی جنگ 1619
*سیگون دی جنگ 1968
*سینٹ-فوئے دی جنگ 1760
*سائپین دی جنگ 1944
*سالامانکا دی جنگ 1812
*سالامیس دی جنگ 480 ق م
*سالامیس دی جنگ 450 ق م
*سان جیسنٹو دی جنگ 1836
*سانتا روزا دی جنگ 1856
*سانتیاگو ڈی کیوبا دی جنگ 1898
*ساراٹوگا دیاں جنگاں 1777
*سارہو دی جنگ 1619
*ساری بائر دی جنگ 1915
*سرمادا دی جنگ 1119
*شیوننگن دی جنگ 1653
*شویکاٹ دی جنگ 1848
*سیمیتار ہل دی جنگ 1915
*سیڈان دی جنگ 1870
*سیجمور دی جنگ 1685
*سیکیگہارا دی جنگ 1600
*سیمپاخ دی جنگ 1386
*سینف دی جنگ 1674
*سیواسٹوپول دا محاصرہ 1854
*شانہائی پاس دی جنگ 1644
*شنگھائی دی جنگ 1937
*شین-لیاو دی جنگ 1621
*شیجوناواتے دی جنگ 1348
*شیلہ دی جنگ 1862
*شیریفمیور دی جنگ 1715
*شروزبری دی جنگ 1403
*سٹکا دی جنگ 1804
*سکائبو تے سٹریتھفلیٹ دی جنگ 1480
*سلوئس دی جنگ 1603
*سلوئس دی جنگ 1340
*سمولینسک دی جنگ 1943
*سولفیرینو دی جنگ 1859
*سوم دی جنگ 1916
*سوم دی جنگ 1918
*سفیکٹیریا دی جنگ 425 ق م
*سپیون کوپ دی جنگ 1900
*سپاٹسلوینیا کورٹ ہاؤس دی جنگ 1864
*اسٹڈلوہن دی جنگ 1623
*سٹالن گراڈ دی جنگ 1942
*سٹیمفورڈ برج دی جنگ 1066
*سینٹ البنز دی پہلی جنگ 1455
*سینٹ البنز دی ݙوجھی جنگ 1461
*سینٹ-ڈیزیر دی پہلی جنگ 1814
*سینٹ-ڈیزیر دی ݙوجھی جنگ 1814
*سینٹ گوٹہارڈ دی جنگ 1664
*سٹینکرک دی جنگ 1692
*سٹکلسٹڈ دی جنگ 1030
*سٹرلنگ برج دی جنگ 1297
*سٹرلنگ دی جنگ 1648
*سٹوک فیلڈ دی جنگ 1487
*اسٹاکاخ دی جنگ 1800
*اسٹرالسند دا محاصرہ 1628
*اسٹرالسند دا محاصرہ 1711
*مضبوط قلعے دی پہلی جنگ 1873
*سٹینگیبرو دی جنگ 1598
*سوئیانگ دی جنگ 757
*سورٹھ دی جنگ 1664
*سورج ڳڑھ دی جنگ 1534
*سوسٹوف دی جنگ 1877
*شویسینو دی جنگ 1462
*سیراکیوز دی جنگ 415 ق م
*سیراکیوز دا محاصرہ 397 ق م
*ٹیگلیاکوزو دی جنگ 1268
*تائیرژوانگ دی جنگ 1938
*تاکو قلعیاں دی جنگ 1900
*طلاس دی جنگ 751
*تالاویرا دی جنگ 1809
*تناگرا دی جنگ 457 ق م
*ٹیننبرگ دی جنگ 1410
*ٹیننبرگ دی جنگ 1914
*تاراوا دی جنگ 1943
*طریفہ دی جنگ 1340
*تاسافارونگا دی جنگ 1942
*تاشکیسن دی جنگ 1877
*تیروئل دی جنگ 1937
*تیمیشوار دی جنگ 1849
*تینوچتیتلان دا سقوط 1521
*ٹیوٹوبرگ جنگل دی جنگ 9ء
*ٹییوکس بری دی جنگ 1471
*ٹیکسل دی جنگ 1673
*ٹیمز دی جنگ 1813
*تھاپسس دی جنگ 46 ق م
*تھرموپیلی دی جنگ 480 ق م
*ٹائیکونڈیروگا دی جنگ 1758
*ٹائیکونڈیروگا دی جنگ 1759
*ٹائیکونڈیروگا دی جنگ 1775
*فورٹ ٹائیکونڈیروگا دا محاصرہ 1777
*تکریت دی پہلی جنگ 2014
*تکریت دی ݙوجھی جنگ 2015
*ٹیپیکانو دی جنگ 1811
*ٹیپرمویر دی جنگ 1644
*تراد پاس دی جنگ 1899
*طبرق دا محاصرہ 1941
*تولینٹینو دی جنگ 1815
*توران ڈو دی جنگ 1517 
*جنگ طولون 1707
*جنگ طولون 1744
*طولون دا محاصرہ 1793
*جنگ طولون 721
*جنگ طولون 1814
*جنگ ٹورکوئنگ 1794
*جنگ ٹورز 732
*ٹاوٹن دی جنگ 1461
*ٹریفلگر دی جنگ 1805
*ٹریبیہ دی جنگ 1799
*ٹرینٹن دی جنگ 1776
*ٹرینٹن دی جنگ 1777
*ٹرائینگل ہل دی جنگ 1952
*ٹرپسٹاڈ دی جنگ 1794
*ٹرائے دی جنگ 1194 ق م
*تسوشیما دی جنگ 1905
*ٹوڈیلا دی جنگ 1808
*ٹوئیٹم تاربھچ دی جنگ 1406
*ٹرکہیم دی جنگ 1675
*تومو قلعہ دی جنگ 1449
*تیونس دی جنگ 1942
*ٹرنہم گرین دی جنگ 1642
*ٹٹلنگن دی جنگ 1643
*ٹیٹوو دی جنگ 2001
*اوکلیز دی جنگ 1108
*اوکلیز دی جنگ 1809
*الم دی جنگ 1805
*الونڈی دی جنگ 1879
*انسان دی جنگ 1950
*اجی دی جنگ 1180
*ارومچی دی جنگ 1933
*اشانٹ دی جنگ 1778
*ویلینسینز دی جنگ 1656
*ویلی فورج دی جنگ 1777
*والمی دی جنگ 1792
*والسیکیلو دی جنگ 1936
*وارے دی جنگ 1325
*جنگ واسلوئی 1475
*واؤچیمپس دی جنگ 1814
*ویراکروز دا محاصرہ 1847
*ورڈن دی جنگ 1916
*ویمیرو دی جنگ 1808
*ویمی رج دی جنگ 1917
*وینیگر ہل دی جنگ 1798
*وٹوریا دی جنگ 1813
*وساس دی جنگ 1945
*جنگ ووکوار 1991
*وکسبرگ دا محاصرہ 1863
*واگرام دی جنگ 1809
*ویک فیلڈ دی جنگ 1460
*وارسا دی جنگ 1656
*وارسا دی جنگ 1831
*وستولا لیگون دی جنگ 1463
*وارسا دی جنگ 1920
*وارسا دا محاصرہ 1939
*وارسا بغاوت 1944
*واشیٹا دریا دی جنگ 1868
*واٹرلو دی جنگ 1815
*واٹیگنیز دی جنگ 1793
*واؤ دی جنگ 1942
*واور دی جنگ 1815
*وائنا ڈاگا دی جنگ 1543
*وربن دی جنگ 1631
*ویسٹرپلیٹ دی جنگ 1939
*ویولنگہوون دی جنگ 1648
*وائٹ ماؤنٹین دی جنگ 1620
*ویزلوخ دی جنگ 1622
*وائلڈرنیس دی جنگ 1864
*ومپفن دی جنگ 1622
*وٹسٹاک دی جنگ 1636
*ورتھ دی جنگ  1793
*وولگاسٹ دی جنگ 1628
*ورسیسٹر دی جنگ 1651
*وورنگن دی جنگ 1288
*وونڈڈ نی دی جنگ 1890
*ووزانگ دی جنگ 234
*شیانگ یانگ دی جنگ 191 
*شیانگ یانگ دی جنگ 1268
*شینژینگ دی جنگ 1930
*یالو دریا دی جنگ 1894
*یالو دریا دی جنگ 1904
*یرموک دی جنگ 636
*یرموک دی جنگ کیمپ 2015
*یارک دی جنگ 1813
*یارک دی جنگ 1781
*یپرس دی پہلی جنگ 1914
*یپریس دی ݙوجھی جنگ 1915
*یپریس دی تریجھی جنگ 1917 
*زاما دی جنگ 202 ق م
*زاپوٹے پل دی جنگ 1897
*زینٹا دی جنگ 1697
*زبوروف دی جنگ 1917
*زیورخ دی پہلی جنگ 1799
*زیورخ دی ݙوجھی جنگ 1799
*زوسمارشوزن دی جنگ 1648