open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ہیلن کلارک

ہیلن الزبتھ کلارک (پیدائش: 26 فروری 1950ء) نیوزی لینڈ دی ہک سیاستدان ہن جنہاں نے 1999ء توں 2008ء تک نیوزی لینڈ دی 37ویں وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتے تے 2009ء توں 2017ء تک اقوام متحدہ دے ترقیاتی پروگرام دی منتظم رہئین۔ اوہ نیوزی لینڈ دی پنجویں سب توں طویل عرصے تک رہوݨ والی وزیر اعظم تے ایں عہدے تے فائز تھیوݨ والی ݙوجھی خاتون ہن۔

کلارک دی پرورش ہیملٹن دے باہر ہک فارم وچ تھئی۔ اوہ سیاست دی تعلیم حاصل کرݨ کیتے 1968ء وچ یونیورسٹی آف آکلینڈ وچ داخل تھئین تے نیوزی لینڈ لیبر پارٹی وچ سرگرم تھی ڳئین۔ گریجویشن دے بعد اوہنے جامعہ وچ سیاسیات تے لیکچر ݙتے۔ کلارک نے 1974ء وچ آکلینڈ وچ مقامی سیاست وچ قدم رکھا پر اوہ کہیں عہدے تے منتخب کائنی تھئین۔ ہک ناکام کوشش دے بعد، اوہ 1981ء وچ ماؤنٹ البرٹ دی رکن دے طور تے پارلیمان کیتے منتخب تھئین، ہک انتخابی حلقہ جیندا اوہ 2009ء تک نمائندگی کریندی رہئین۔

## سیاسی کیریئر
کلارک نے چوتھی لیبر حکومت وچ کابینہ دے متعدد عہدیاں تے فائز رہئین جنہاں وچ وزیر ہاؤسنگ، وزیر صحت تے وزیر تحفظات شامل ہن۔ اوہ 1989ء توں 1990ء تک نیوزی لینڈ دی 11ویں نائب وزیر اعظم ہن جنہاں نے وزرائے اعظم جیفری پالمر تے مائیک مور دے تحت خدمات انجام ݙتے۔ 1993ء دے انتخابات وچ لیبر دی تنگ شکست دے بعد، کلارک نے مور کوں پارٹی دی قیادت کیتے چیلنج کیتا تے جیت کر اپوزیشن دی رہنما بݨ ڳئین۔ 1999ء دے انتخابات دے بعد، لیبر نے ہک حکومتی اتحاد تشکیل ݙتا تے کلارک نے 10 دسمبر 1999ء کوں وزیر اعظم دے طور تے حلف چاتا۔

## وزیر اعظم دے طور تے
کلارک نے پنجویں لیبر حکومت دی قیادت کیتی، جیندے وچ کئی وݙے معاشی اقدامات کوں لاگو کیتا ڳیا جنہاں وچ کیوی بینک، نیوزی لینڈ سپر اینویشن فنڈ، نیوزی لینڈ ایمیشنز ٹریڈنگ سکیم تے کیوی سیور شامل ہن۔ انہاں دی حکومت نے فارشور اینڈ سی بیڈ ایکٹ 2004ء وی متعارف کروایا، جیندے تے وݙا تنازع کھڑا تھی ڳیا۔ خارجہ امور وچ، کلارک نے افغانستان دی جنگ وچ فوج بھیڄی، پر عراق جنگ وچ لڑاکا دستیاں دا تعاون کائنی کیتا تے 2006ء دے مشرقی تیمور دے بحران وچ تعیناتی دا حکم ݙتا۔ اوہنے متعدد آزاد تجارت کیتے وݙے تجارتی شراکت داراں دے نال معائدیاں دی وکالت کیتی، بشمول چین دے نال ایں طرحاں دے معاہدے تے دستخط کرݨ والی پہلی ترقی یافتہ ملک دی وزیر اعظم ہن۔ مسلسل ترئے انتخابی فتوحات دے بعد، انہاں دی حکومت 2008ء دے انتخابات وچ شکست کھا ڳئی۔ کلارک نے 19 نومبر 2008ء کوں وزیر اعظم تے پارٹی لیڈر دے عہدے توں استعفا ݙے ݙتا۔ اوہ نیشنل پارٹی دے جان کی دے ذریعے وزیر اعظم دے طور تے تے فل گوف دے ذریعے لیبر پارٹی دی رہنما دے طور تے کامیاب تھئین۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ماریک زوکوو کارزوسکی

ماریک زوکوو کارزوسکی (ڄمݨ 1961) پولینڈ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

ماریک زوکوو کارزوسکی پولینڈ دی تاریخ ، خاص طور تے کراکوف شہر دی تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہے ۔ او 1961 اچ ڄمیا ۔ زوکوو-کارزوسکی دی لکھت کراکوف شہر دی ثقافتی تاریخ ، اتھوں دی تعمیرات اتے اتھوں دی سماجی تاریخ تے مرکوز ہے ۔ 

زوکوو-کارزوسکی کراکوف شہر دی ثقافتی تاریخ تے کم کیتا ہے ۔ اوں ݙسایا ہے کہ کراکوف دی ثقافت کیویں بݨی ، اتھوں دے ثقافتی اصول کیا ہن اتے اتھوں دی ثقافت شہر دے لوکاں دی زندگی کوں کیویں متاثر کیتا ۔ 

زوکوو-کارزوسکی کراکوف شہر دی تعمیرات تے وی کم کیتا ہے ۔ اوں ݙسایا ہے کہ کراکوف دے عمارتاں کیویں بݨیاں ، اتھوں دے تعمیراتی اصول کیا ہن اتے اتھوں دی تعمیرات شہر دی شکل کوں کیویں بدل ݙتا ۔ 

زوکوو-کارزوسکی کراکوف شہر دی سماجی تاریخ تے وی کم کیتا ہے ۔ اوں ݙسایا ہے کہ کراکوف دے لوک کیویں راہندے ہن ، اتھوں دے سماجی اصول کیا ہن اتے اتھوں دی سماجی تاریخ شہر دے لوکاں دی زندگی کوں کیویں متاثر کیتا ۔ 

زوکوو-کارزوسکی کراکوف شہر دی تاریخ دے بارے اچ ٻہوں ساریاں کتاباں لکھیاں ہن ۔ اوندیاں کتاباں کراکوف شہر دی تاریخ کوں سمجھݨ اچ ٻہوں مدد کریندیاں ہن ۔ اوندی لکھت آسان اتے سمجھݨ اچ آسان ہے ۔ اوں کراکوف شہر دی تاریخ کوں عام لوکاں تک پہنچایا ۔ 

زوکوو-کارزوسکی دی لکھت کراکوف شہر دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ اوں کراکوف شہر دی تاریخ کوں سمجھݨ اچ ٻہوں مدد کیتی ۔ اوندی تحقیق اڄ وی کراکوف شہر دی تاریخ دے طالب علماں کوں راہنمائی ݙیندی ہے ۔ اوندیاں کتاباں کراکوف شہر دی تاریخ کوں سمجھݨ اچ ٻہوں مدد کریندیاں ہن ۔
جینی شپلی

ڈیم جینیفر میری شپلی (انگریزی: Dame Jennifer Mary Shipley) (قبل ازواج رابسن; پیدائش 4 فروری 1952ء) نیوزی لینڈ دے ہک سابق سیاست دان ہن جنھاں نے 1997ء توں 1999ء تک نیوزی لینڈ دی چھتیسویں وزیر اعظم دے طور تے خدمتاں انجام ݙتیاں۔ اوہ نیوزی لینڈ دی پہلی خاتون وزیر اعظم تے نیشنل پارٹی دی قیادت کرݨ والی پہلی خاتون ہن۔

جینی شپلی گور، ساؤتھ لینڈ، نیوزی لینڈ وچ پیدا تھئین ہن۔ اوہ دیہی کینٹربری، نیوزی لینڈ وچ پلی ودھی تے مارلبورو گرلز کالج تے کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن وچ تعلیم حاصل کیتی۔ سیاست وچ آنݨ توں پہلے، اوہ ہک اسکول ٹیچر دے طور تے کم کریندی ہن تے مختلف کمیونٹی تنظیماں نال وابستہ ہن۔

جینی شپلی 1987ء دے انتخابات وچ پارلیمنٹ کیتے منتخب تھئین۔ دسمبر 1997ء وچ، بولگر نے آپݨی پارٹی دا اعتماد کھوݨ دے بعد وزیر اعظم دے عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا۔ جینی شپلی کوں ان دے متبادل دے طور تے بلا مقابلہ منتخب کیتا ڳیا ہئی۔

## ابتدائی زندگی
گور، نیوزی لینڈ وچ پیدا تھئین، جینی شپلی چار بھیݨاں وچوں ہک ہن۔ مارلبورو گرلز کالج وچ تعلیم حاصل کرݨ دے بعد، انھاں نے 1971ء وچ کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن دے ذریعے بطور استاد کوالیفائی کیتا تے 1976ء تک نیوزی لینڈ دے پرائمری اسکولاں وچ پڑھایا۔ 1973ء وچ انھاں نے برٹن شپلی نال شادی کیتی تے ایشبرٹن، نیوزی لینڈ وچ رہائش اختیار کیتی۔

جینی شپلی کوں 2000ء وچ دل دا دورہ پیا، جیندے دی وجہ نال ہنگامی انجیو پلاسٹی دا عمل شروع تھیا۔ انھاں نے آپݨے طرز زندگی وچ تبدیلیاں کیتیاں تے وزن گھٹا گھدا، حالانکہ انھیں 2004ء وچ ذیابیطس دی تشخیص تھئی ہئی۔ 2007ء دے آخر وچ ان دی گیسٹرک بائی پاس سرجری تھئی ہئی۔

سیاست چھوڑݨ دے بعد توں، جینی شپلی نے آپݨے کوں مختلف کاروباری تے خیراتی کماں وچ شامل کر گھدا ہے۔ 2007ء وچ انھاں نے مالیاتی خدمات دی فرم سورس سینٹینل وچ شمولیت اختیار کیتی تے 2009ء وچ اوہ جینیسس انرجی لمیٹڈ بورڈ دی چیئر مقرر تھئین۔ 2012ء تک اوہ سرکاری چائنا کنسٹرکشن بینک دی نیوزی لینڈ برانچ دے بورڈ وچ شامل ہن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
میری میکالیس

**میری میکالیس** (آئرستانی: Máire Pádraigín Mhic Ghiolla Íosa؛ پیدائشی ناں: لینیگھن؛ پیدائش: 27 جون 1951ء) ہک آئرش وکیل، سیاست دان تے سابق صدر ہِن جنّھاں نے نومبر 1997ء توں نومبر 2011ء تک جمہوریہ آئرلینڈ دی آٹھویں صدر دے طور تے خدمت کِیتی۔ اوہ جمہوریہ آئرلینڈ دی دوسری زنانی صدر تے دُنیا دی پہلی زنانی ہِن جیڑھی ݙوجھی زنانی دے بعد صدر بݨی۔

## تعلیم تے پیشہ ورانہ زندگی
میری میکالیس نے کوئینز یونیورسٹی بیلفاسٹ توں قانون وِچ گریجویشن کِیتا۔ 1975ء وِچ اوہ ٹرنیٹی کالج، ڈبلن وِچ فوجداری قانون دی پروفیسر مقرر تِھیاں۔ 1987ء وِچ اوہ کوئینز یونیورسٹی واپس آئیاں تے انسٹی ٹیوٹ آف پروفیشنل لیگل اسٹڈیز دی ڈائریکٹر بݨیاں۔ 1994ء وِچ اوہ کوئینز یونیورسٹی دی پہلی زنانی پرو وائس چانسلر تِھیاں۔

## صدارتی دور

* 1997ء وِچ پہلی وار صدر منتخب تِھیاں
* 2004ء وِچ بلا مقابلہ دوبارہ منتخب تِھیاں
* شمالی آئرلینڈ نال تعلقات بہتر کرݨ تے خصوصی توجہ ݙتی
* سماجی انصاف تے انسانی حقوق دے معاملات تے کم کِیتا

## ذاتی زندگی

* پیدائش: بیلفاسٹ، شمالی آئرلینڈ وِچ
* مذہب: رومن کیتھولک
* ٹَٻَّر: شوہر مارٹن میکالیس نال 3 ٻال
* خاص ڳالھ: پروٹسٹنٹ ہمسایاں وِچ پلیاں پڑھیاں، межالمذہب ہم آہنگی دی حامی

## اعزازات

* ٹرنیٹی کالج توں اعزازی ڈاکٹریٹ
* سینٹ ایڈمنڈ کالج، کیمبرج دی اعزازی فیلو
* متعدد بین الاقوامی اعزازات برائے امن تے انسانی حقوق

## موجودہ سرگرمیاں
ہݨ اوہ لکھݨ تے سماجی امور وِچ سرگرم ہِن، خاص طور تے:

* مذہبی ہم آہنگی دے کم
* زنانیاں دے حقوق دی علمبردار
* بین الثقافتی مکالمے دی حوصلہ افزائی

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
روزالیا آرتیاگا

روزالیا آرتیاگا سیرانو (انگریزی: Rosalía Arteaga Serrano؛ پیدائش 5 دسمبر 1956ء) اکوادور دی ہک سیاستدان ہے جیں نے 1997ء وچ چند ݙینہہ کیتے قائم مقام صدر دے طور تے ملک دی پہلی خاتون سربراہ دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ روزالیا آرتیاگا نے 2021ء دے انتخابات وچ سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ دے طور تے خدمات انجام ݙیوݨ دے اپݨے ارادے دا اعلان کیتا، بھلکہ موجودہ انٹونیو گوٹیرش کوں ݙوجھی مدت کیتے مقرر کیتا ڳیا ہئی۔ روزالیا آرتیاگا دی پیدائش کوئنکا، اکوادور وچ تھئی ہئی تے یونیورسٹی آف کوئنکا وچ تعلیم حاصل کیتی ہئی۔

## صدارت
اوہ 1996ء وچ ابدالہ بخارم دے صدر منتخب تھیوݨ دے بعد نائب صدر بݨ ڳئین۔ بھلکہ، 6 فروری 1997ء کوں، صدر بکرام کوں کانگریس نے حکومت کرݨ کیتے نااہل قرار ݙے ݙتا۔ روزالیا آرتیاگا تے کانگریس دے رہنما فابیان الارکون ایں تنازع وچ پھس ڳئے جو بوکرام دی جاہ تے کہیں کوں گھنݨا چاہیدا ہے کیوں جو ایں معاملے تے آئین مبہم ہئی۔ شروع وچ، الارکون نے کانگریس دی حمایت نال حلف چاتا۔ بھلکہ 9 فروری کوں، روزالیا آرتیاگا، جیں نے اصرار کیتا ہئی جو بطور نائب صدر انہاں کوں صدر بݨݨا چاہیدا ہے، دی بجائے اکوادور دی پہلی خاتون صدر دے طور تے حلف چاتا۔ بھلکہ ݙو ݙینہہ بعد، 11 فروری کوں، کانگریس تے فوج دی حمایت نال، الارکون نے ولدا حلف چاتا تے روزالیا آرتیاگا نے صدر دے عہدے توں استعفا ݙے ݙتا تے نائب صدر دے عہدے تے ولدا آ ڳئین۔

روزالیا آرتیاگا نے الارکون دے نال جھگڑا جاری رکھیا تے مارچ 1998ء وچ نائب صدر دے عہدے توں استعفا ݙے ݙتا۔ ایں دے بعد اوہ مئی 1998ء وچ تھیوݨ والے انتخابات وچ صدر کیتے انتخاب لڑئین پر انہاں کوں صرف 3% ووٹ ملے۔

روزالیا آرتیاگا 2007ء تک ایمیزون کوآپریشن ٹریٹی آرگنائزیشن دی سیکرٹری جنرل ہن تے انسائیکلوپیڈیا برٹانیکا دے ادارتی بورڈ دے رکن ہن۔ اوہ اکوادور دی حکومت توں 48,690 ڈالر سالانہ دی تاحیات پنشن گھندی رہندی ہن۔ سول سوسائٹی دی ہک تنظیم "فارورڈ" دی حمایت نال، روزالیا آرتیاگا نے 2021ء دے انتخابات وچ سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ دا عہدہ گھنݨ دے اپݨے ارادے دا اعلان کیتا۔ بھلکہ بر سر منصب انٹونیو گوٹیرش کوں کامیابی نال مسلسل ݙوجھی مدت کیتے سیکریٹری جنرل دے طور تے مقرر کیتا ڳیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
چندریکا بندرانائیکے کماراٹونگا

چندریکا بندرانائیکے کماراٹوں گا (انگریزی: Chandrika Bandaranaike Kumaratunga) ((سنہالی: චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග)، (تمل: சந்திரிகா பண்டாரநாயக்க குமாரதுங்க)؛ پیدائش 29 جون 1945ء) سری لنکا دی ہک سیاست دان ہے جیہڑی 12 نومبر 1994ء توں 19 نومبر 2005ء تک سری لنکا دی پانچویں صدر دے طور تے خدمتاں انجام ݙتیاں۔ ملک دی ہݨ تک دی پہلی تے واحد خاتون صدر تے ملک دی ݙوجھی خاتون وزیر اعظم ہن۔ اوہ ݙو سابق وزرائے اعظم سولومن ویسٹ رج وے دیاس بندرانائیکے تے سریما بندرانائیکے دی دھی ہن تے 2005ء دے آخر تک سری لنکا فریڈم پارٹی (ایس ایل ایف پی) دی رہنما ہن۔

## ابتدائی زندگی تے خاندان
چندریکا بندرانائیکے 29 جون 1945ء کوں گلڈ فورڈ کریسنٹ، کولمبو وچ وینٹ ورتھ وچ پیدا تھئین۔ ان دے والد سولومن ویسٹ رج وے دیاس بندرانائیکے تے والدہ سریما بندرانائیکے ݙوہیں سری لنکا دے سابق وزرائے اعظم ہن، جݙاں سولومن ویسٹ رج وے دیاس بندرانائیکے دے دور وچ ملک دا ناں سیلون ہئی جیہڑا بعد وچ تبدیل تھی کے سری لنکا رکھ ݙتا ڳیا۔ ایہ خاندان ہک سال بعد روزمیڈ پلیس، کولمبو دی ہک حویلی وچ منتقل تھیا جیہڑی ان دے دادا نے خریدتی ہئی۔ ان دے والد سولومن ویسٹ رج وے دیاس بندرانائیکے ہک آکسفورڈ دے تعلیم یافتہ بیرسٹر ہن جو ان دی پیدائش دے وقت مقامی انتظامیہ دے وزیر ہن۔ ہک قوم پرست تے کھبے بازو دے سیاست دان، جنھاں نے ان دے وقت سنہالا مہا سبھا دے ناں نال ہک مضبوط پیروکار بݨا گھدا ہئی۔ اوہ سر سولومن دیاس بندرانائیکے دے اکلوتے پتر، مہا مدالیار، سیلون دے چیف نمائندے تے سیلون دے گورنر دے مشیر ہن۔

نوجوان چندریکا کولمبو وچ روزمیڈ پلیس وچ واقع ان دی حویلی تے ہوراگولا والاووا دی ان دی خاندانی نشست تے، جو ان دے والد دا انتخابی حلقہ ہئی، امیر بندرانائیکے خاندان دے آسودہ ماحول وچ پلی ودھی۔ ان دے ابتدائی سالاں وچ ان دے والد دے ابھردے ہوئے سیاسی کیریئر کوں ݙٹھا ڳیا جݙاں اوہ 1948ء وچ جݙاں سیلون نے آپݨی آزادی حاصل کیتی تاں اوہ صحت تے مقامی حکومت دے پہلے کابینہ دے وزیر بݨے تے ان دی آپݨی پارٹی سری لنکا فریڈم پارٹی (ایس ایل ایف پی) بݨاوݨ کیتے گورننگ پارٹی توں 1951ء وچ سنہالا مہا سبھا دے آپݨے پیروکاراں دے نال ڈرامائی طور تے علیحدگی تھئی۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
تانسو چیلر

**تانسو چیلر** (ترکی تلفظ: [ˈtansu tʃiˈlːæɾ]؛ پیدائش: 24 مئی 1946ء) ہک ترکی دی معروف معاشیات دان، پروفیسر تے سابق وزیر اعظم ہِن۔ اوہ 1993ء توں 1996ء تک ترکی دی بائیسویں وزیر اعظم رہیاں تے ایں عہدے تے فائز تِھیوݨ والی ملک دی واحد زنانی ہِن۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم

* پیدائش: استنبول، ترکی وِچ
* تعلیم: رابرٹ کالج، استنبول
* اعلیٰ تعلیم: ییل یونیورسٹی توں معاشیات وِچ پی ایچ ڈی
* پیشہ ورانہ آغاز: بوغازیچی یونیورسٹی وِچ معاشیات دی پروفیسر دے طور تے

### سیاسی کیریئر

* 1990ء: صحیح راستہ پارٹی وِچ شمولیت
* 1991ء: پہلی وار پارلیمنٹ دی رکن منتخب
* 1993ء: ترکی دی پہلی زنانی وزیر اعظم بݨیاں
* اہم کارنامے:

* * معاشی اصلاحات دا آغاز  * یورپی یونین نال الحاق دی کوششاں  * کرد مسلح تنظیماں نال نمٹݨ دی پالیسی

### تنقید تے متنازع امور

* کرپشن دے الزامات
* 1994ء دے معاشی بحران دے دوران پالیسیاں
* شوہر دے کاروباری مفادات نال تصادم دے دعوے

### ذاتی زندگی

* شوہر: عمر چیلر (صنعت کار)
* ٹَٻَّر: ݙو ٻال
* خاص ڳالھ: ترکی دی پہلی زنانی وزیر اعظم ہووݨ دا اعزاز

### موجودہ سرگرمیاں
ہݨ اوہ:

* بین الاقوامی اقتصادی فورمز وِچ شرکت
* سیاسی تجزیہ نگاری
* تعلیمی اداریاں وِچ لیکچر ݙیندی پئیاں ہِن

### تاریخی اہمیت
تانسو چیلر نہ صرف ترکی بلکہ پورے مسلم دُنیا وِچ زنانیاں دی سیاسی شرکت دی ہک اہم علامت ہِن۔

3 / 3

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ویولیتا چامورو

**ویولیتا باریوس توریس دے چامورو** (پیدائش: 18 اکتوبر 1929ء) ہک نکاراگوا دی سابق صدر تے سیاست دان ہِن، جیڑھیاں 1990ء توں 1997ء تک ملک دی صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ اوہ نکاراگوا دی پہلی تے ہݨ تک دی واحد زنانی صدر ہِن۔

### ابتدائی زندگی
ویولیتا دا جنم ریواس، نکاراگوا وِچ ہک امیر زمیندار ٹَٻَّر وِچ تِھیا۔ انّھاں دی تعلیم جزوی طور تے ریاستہائے متحدہ وِچ تِھئی۔ انّھاں دے پیو دا ناں کارلوس جوس بیریوس ساکاسا تے ماں دا ناں امالیا ٹوریس ہرٹاڈو ہَا۔ انّھاں نے:

* ریواس دے سیترڈ ہارٹ آف جیزس اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی
* گرینادا دے فرانسیسی اسکول وِچ پڑھیاں
* سان انٹونیو، ٹیکساس دے آور لیڈی آف دی لیک اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی
* ورجینیا دے بلیک اسٹون کالج وِچ پڑھیاں

### ذاتی زندگی
1950ء وِچ انّھاں دی شادی پیڈرو خوکین چامورو کاردینل نال تِھئی، جیڑھے ہک صحافی تے مخالف سیاست دان ہَن۔ انّھاں دے ٻال:

* کارلوس فرنینڈو
* پیڈرو خوکین
* کلاڈیا لوکریشیا
* کرسٹیانا

### سیاسی سفر
1978ء وِچ انّھاں دے شوہر دے قتل دے بعد، ویولیتا نے سیاسی طور تے سرگرم تِھیوݨ دا فیصلہ کِیتا:

* 1979ء: لا پرینسا اخبار دی مدیر بݨیاں
* 1980ء: مخالف سیاسی سرگرمیاں شروع کِیتیاں
* 1990ء: صدارتی انتخابات جِت تے نکاراگوا دی پہلی زنانی صدر بݨیاں

### صدارتی دور

* معاشی اصلاحات دا نفاذ
* خانہ جنگی دے بعد ملک دی تعمیر نو
* جمہوریت دی بحالی
* بین الاقوامی تعلقات دی بہتری

### اعزازات

* نکاراگوا دی پہلی زنانی صدر دا اعزاز
* بین الاقوامی سطح تے امن دی علمبردار دے طور تے پہچان
* متعدد بین الاقوامی ایوارڈز

### موجودہ سرگرمیاں
ہݨ اوہ:

* سماجی کاماں وِچ مصروف
* زنانیاں دے حقوق دی علمبردار
* سیاسی تجزیہ نگاری کریندی پئیاں ہِن

### تاریخی اہمیت
ویولیتا چامورو نہ صرف نکاراگوا بلکہ پوری لاطینی امریکا وِچ زنانیاں دی سیاسی قیادت دی ہک اہم علامت ہِن۔

2 / 2

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
اگاتھا باربرا

اگاتھا باربرا (انگریزی: Agatha Barbara؛ 11 مارچ 1923ء – 4 فروری 2002ء) مالٹا دی ہک سیاستدان ہن، جیہڑی لیبر ممبر پارلیمنٹ تے وزیر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ اوہ مالٹا دی صدر دے طور تے خدمات انجام ݙیوݨ والی پہلی خاتون ہن تے مالٹا دی سیاسی تاریخ وچ پارلیمنٹ دی سب توں طویل مدت تک خدمات انجام ݙیوݨ والی خاتون رکن رہ چکی ہن۔

## ابتدائی زندگی
اگاتھا باربرا 1923ء وچ مالٹا دے شہر زابار وچ پیدا تھئین۔ اوہدے پیو نے شاہی بحریہ کیتے ٹگ ماسٹر (ٹگ بوٹس دا ہک ہنر مند پائلٹ) دے طور تے کم کیتا تے انہاں دی تنخواہ ٻہوں گھٹ ہئی۔ اوہدی ماں نے اپݨے شوہر دی مزدوری تے نو ٻچیں دا پیٹ پالݨ کیتے جدوجہد کیتی۔ اگاتھا ݙوجھا ٻال تے سڄی وݙی دھی ہئی۔ اوہنے اپݨے والدین توں التجا کیتی جو اوہ اینکوں اسکول بھیڄن تے والیٹا دے گرامر اسکول وچ تعلیم حاصل کیتی، پر دوسری جنگ عظیم نے اینکوں کالج ونڄݨ توں روک ݙتا۔ اینکوں ہوائی حملہ کرݨ والی وارڈن دے طور تے کم کیتا ڳیا تے برطانوی فوج دی طرفوں آبادی کوں کھانا کھلاؤݨ کیتے بݨائے ڳئے کچن وچوں ہک دی نگرانی کریندی ہئی۔ جنگ دے بعد اوہ اسکول ٹیچر بݨ ڳئین تے سیاست وچ شامل تھی ڳئین۔ اوہ مالٹا لیبر پارٹی (ایم ایل پی) دی رکن بݨ ڳئین، پارٹی دے معاملات وچ ٻہوں سرگرم ہن، ایم ایل پی دی ایگزیکٹو کمیٹی دی رکن بݨین، پارٹی خواتین دی شاخ دی سربراہ رہئین تے مالٹا وچ خواتین دی سیاسی تحریک دی بنیاد رکھی۔ اگاتھا باربرا نے کݙاہیں شادی کائنی کیتی ہئی۔ مالٹی-آسٹریلوی مصنف جوزف چیٹکوٹی نے اپݨے ہم عصریاں دے انٹرویوز دی بنیاد تے مالٹا دی ایل جی بی ٹی تاریخ تے اپݨی 2009ء دی کتاب وچ دعویٰ کیتا جو اگاتھا باربرا ہک نسوانی ہم جنس ہن۔ 2014ء وچ اگاتھا باربرا دی طرفوں دوسری جنگ عظیم دے دوران مالٹا وچ تعینات شاہی بحریہ سگنل مین ڈیرک بارنس کوں لکھے ڳئے مبینہ "رومانٹک خطوط" کوں بارنس دی بھیݨ نے عام کیتا ہئی۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
خالدہ ضیا

خالدہ ضیاء (بنگالی: খালেদা জিয়া) ہک بنگلہ دیشی سیاستدان ہن جیہڑی پہلے 1991ء توں 1996ء تک تے ول 2001ء توں 2006ء تک بنگلہ دیش دی وزیر اعظم رہ چکی ہن۔ اوہ بنگلہ دیش دی پہلی تے عالم اسلام دی ݙوجھی (بینظیر بھٹو دے بعد) خاتون وزیر اعظم ہن۔ اپݨے شوہر ضیاء الرحمٰن دے دور صدارت وچ خاتون اول بنگلہ دیش وی رہ چکی ہن۔ اوہ 1970ء دے ݙہاکے وچ قائم کیتی ڳئی بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی (بی این پی) دی موجودہ سربراہ ہن۔

## سیاسی کیریئر
خالدہ ضیاء نے اپݨے سیاسی سفر دا آغاز اپݨے شوہر ضیاء الرحمٰن دے قتل دے بعد کیتا۔ 1984ء وچ اوہ بی این پی دی صدر منتخب تھئین۔ اوہ 1991ء دے انتخابات وچ کامیاب تھئیں تے بنگلہ دیش دی پہلی خاتون وزیر اعظم بݨئین۔ اوہدے دور حکومت وچ معاشی ترقی تے انفراسٹرکچر دے منصوبےآں تے زور ݙتا ڳیا۔

2001ء دے انتخابات وچ بی این پی دی اتحادی جماعت جماعت اسلامی دے نال کامیابی دے بعد اوہ دوبارہ وزیر اعظم بݨئین۔ ایں دور وچ اوہنے دہشت گردی دے خلاف جنگ تے معاشی اصلاحات تے توجہ ݙتی۔

## ذاتی زندگی
خالدہ ضیاء دی شادی ضیاء الرحمٰن نال تھئی جیہڑے 1977ء توں 1981ء تک بنگلہ دیش دے صدر رہے۔ اوہناں دے ݙو پتر طارق رحمن تے عارف رحمن ہن۔

## حالیہ سرگرمیاں
حالیہ سالاں وچ خالدہ ضیاء کوں کئی کرپشن کیساں وچ سزا تھئی ہے تے اوہ سیاسی طور تے غیر فعال ہن، پر بی این پی دی قیادت اڄ وی اوہنے ہتھوں وچ گھدی ہوئی ہے۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
میری رابنسن

میری تھریس ونفریڈ رابنسن (انگریزی: Mary Therese Winifred Robinson) ((آئرستانی: Máire Mhic Róibín); پیدائش 21 مئی 1944ء) ہک آئرش سیاست دان ہے جو آئرلینڈ دی ساتویں صدر، دسمبر 1990ء توں ستمبر 1997ء تک خدمتاں انجام ݙے چکی ہن، ایں عہدے تے فائز تھیوݨ والی پہلی خاتون ہن۔ آپݨے انتخاب توں پہلے، میری رابنسن 1969ء تے 1989ء دے درمیان وچ سیناد ایرین وچ سینیٹر ہن تے 1979ء توں 1983ء تک ڈبلن کارپوریشن وچ کونسلر ہن۔ اگرچہ سینیٹر ریہندے ہوئے مختصر طور تے لیبر پارٹی نال وابستہ ریہن، پر اوہ صدارت جیتݨ والی پہلی آزاد امیدوار بݨ ڳئین تے پہلی خاتون ہن جنھیں فیانا فیل دی حمایت حاصل نی ہئی۔ صدر دے طور تے آپݨے وقت دے بعد، میری رابنسن 1997ء توں 2002ء تک انسانی حقوق کیتے اقوام متحدہ دی ہائی کمشنر بݨئین۔

## ابتدائی زندگی تے پس منظر
بالینا، کاؤنٹی میو وچ 1944ء وچ پیدا تھئین، اوہ ݙو طبی ڈاکٹراں دی دھی ہن۔ ان دے والد بالینا دے اوبرے بورک ہن، جݙاں جو ان دی ماں ٹیسا بورک ہن جو انیشوین، کاؤنٹی ڈانیگول توں ہن۔ میری رابنسن دی پرورش، آپݨے بھراواں دے نال، وکٹوریہ ہاؤس (نمبر 1 تے 2 وکٹوریہ ٹیرس) وچ تھئی، جو بالینا، کاؤنٹی میو دے مرکز وچ ان دے والدین دی رہائش گاہ ہئی۔ ان دے خاندان دے آئرلینڈ وچ ٻہوں سارے مختلف سیاسی حلقیاں نال روابط ہن۔

انھاں نے ڈبلن دے ماؤنٹ اینویل سیکنڈری اسکول وچ تعلیم حاصل کیتی تے ٹرنیٹی کالج، ڈبلن وچ قانون دی تعلیم حاصل کیتی (جتھاں اوہ 1965ء وچ اسکالر منتخب تھئین)۔ چونکہ کیتھولک چرچ دی جانب توں کیتھولک دے تثلیث وچ شرکت تے پابندی بورک دی درخواست دے وقت وی برقرار ہئی، ایں سانگے ان دے والدین کوں پہلے آرچ بشپ میک کوائیڈ توں ایندے وچ شرکت دی اجازت دی درخواست کرݨی پئی۔ اوہ تثلیث وچ آپݨی کلاس دی ترے خواتین وچوں ہک ہن، تے 1967ء وچ فرسٹ کلاس آنرز دے نال گریجویشن کیتی۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سونگ چنگ لنگ

سونگ چنگ لنگ (Soong Ching-ling) سن یات سین چینی انقلابی تے جمہوریہ چین دے بانی دی ݙوجھی زال ہئی۔ انھیں "جدید چین دی ماں" وی آکھیا ویندا ہے۔

## تصویراں

فائل:Sun-Soong_wedding_photo_2.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Sun-Soong_wedding_photo_2.jpg|Sun Yat-sen and Soong Ching-ling wedding photo (1915)
فائل:Soong_Ching_Ling_1920_shanghai.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_Ching_Ling_1920_shanghai.jpg|Soong Ching-ling in Shanghai (1920)
فائل:Soong_Ching-ling_at_China_Welfare_Institute.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_Ching-ling_at_China_Welfare_Institute.jpg|Soong Ching-ling at China Welfare Institute (1940s)
فائل:Soong_Ching-ling_visit_soldiers.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_Ching-ling_visit_soldiers.jpg|Soong Ching-ling visited soldiers in چونگکینگ during the دوسری چین-جاپانی جنگ
فائل:Soong_Ching-ling_and_Richard_Young.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_Ching-ling_and_Richard_Young.jpg|Soong Ching-ling and Richard Dick Young (aide-de-camp of Joseph Stilwell) (1944)
فائل:Soong_sisters_and_Chiang_Kai-shek.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_sisters_and_Chiang_Kai-shek.jpg|Soong sisters and چیانگ کائی شیک
فائل:Soong_and_Li_in_the_Founding_Ceremony.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_and_Li_in_the_Founding_Ceremony.jpg|Soong Ching-ling and لی جیشین in the Founding Ceremony of the چین (1949)
فائل:Mao,_Soong_and_Deng_at_International_Meetings_of_Communist_and_Workers.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Mao,_Soong_and_Deng_at_International_Meetings_of_Communist_and_Workers.jpg|Mao، Soong and Deng were at International Meetings of Communist and Workers in Moscow (1957)
فائل:Soong_Ching-ling_with_children.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_Ching-ling_with_children.jpg|Vice Chairwoman Soong Ching-ling with children (1950s)
فائل:Soong_Ching-ling_visit_Shanghai_Electric_Machinery_Factory.jpg|link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Soong_Ching-ling_visit_Shanghai_Electric_Machinery_Factory.jpg|Soong Ching-ling visit Shanghai Electric Machinery Factory (1960)


## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
گرو ہارلم برنت لاند

link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Gro_Harlem_Brundtland1_2007_04_20.jpg|thumb|گرو ہارلم برنت لاند ( 2007 )
**گرو ہارلم برنت لاند** (پیدائش: 20 اپریل 1939ء) ہک نارویجن سابق وزیر اعظم تے بین الاقوامی رہنما ہِن، جیڑھیاں تن واریں ناروے دی وزیر اعظم رہ چُکیاں ہِن۔ اوہ ناروے دی پہلی زنانی وزیر اعظم ہِن تے نارویجن لیبر پارٹی دی 1981ء توں 1992ء تک صدر رہیاں ہِن۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم

* پیدائش: اوسلو، ناروے وِچ
* تعلیم:

  * 1963ء: اوسلو یونیورسٹی توں ڈاکٹریٹ
  * 1965ء: ہارورڈ یونیورسٹی توں پبلک ہیلتھ وِچ ایم اے

* پیشہ ورانہ آغاز: 1968ء توں 1974ء تک ڈاکٹر دے طور تے کم کِیتا

### سیاسی کیریئر

* 1974-1979: ناروے دی ماحولیاتی وزیر
* 1981ء: پہلی وار وزیر اعظم بݨیاں (فروری توں اکتوبر)
* 1986-1989: دوجی وار وزیر اعظم
* 1990-1996: ترئےویں وار وزیر اعظم
* اہم کارنامے:

* * معاشی بحران دا مقابلہ  * ماحولیاتی پالیسیاں دا نفاذ  * زنانیاں دی سیاسی شرکت وِچ اضافہ

### بین الاقوامی کردار

* 1998-2003: عالمی ادارہ صحت دی ڈائریکٹر جنرل
* 2003ء: سال دی بہترین پالیسی رہنما چُݨیاں ڳیاں
* اقوام متحدہ دے ماحولیاتی پروگراماں وِچ سرگرم

## تنازعات

* 2008ء: صحت دے معاملات وِچ تنازعہ
* فرانس وِچ رہائش دے دوران ٹیکس معاملات

## ذاتی زندگی

* شوہر: ارنے اولاف لاند (سیاست دان)
* چار ٻال

## اعزازات

* ناروے دی پہلی زنانی وزیر اعظم دا اعزاز
* بین الاقوامی سطح تے ماحولیات تے صحت دے شعبے وِچ خدمات دا اعتراف
* متعدد بین الاقوامی ایوارڈز

## موجودہ سرگرمیاں

* ماحولیاتی تحفظ دی علمبردار
* اقوام متحدہ دے مشیر دے طور تے کم
* بین الاقوامی فورمز وِچ شرکت

## تاریخی اہمیت
گرو ہارلم برنت لاند نہ صرف ناروے بلکہ پوری دُنیا وِچ زنانی قیادت دی ہک اہم علامت ہِن تے ماحولیات تے عوامی صحت دے شعبے وِچ انّھاں دے کم کوں عالمی سطح تے سراہیا ویندا ہِے۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لیدیا گوئلیر تیخادا

لیدیا گوئلیر تیخادا (انگریزی: Lidia Gueiler Tejada؛ 28 اگست 1921 – 9 مئی 2011) بولیویا دی ہک سیاستدان ہن جنہاں نے 1979ء توں 1980ء تک عبوری بنیاداں تے بولیویا دی 56ویں صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ اوہ بولیویا دی پہلی خاتون سربراہ ریاست تے امریکین دی تاریخ وچ جمہوریہ وچ ݙوجھی خاتون سربراہ ریاست ہن (پہلی خاتون ارجنٹائن وچ ازابیل پیرون ہن)۔ اوہ امریکی اداکارہ راکیل ویلچ دی کزن ہن۔

## سیاسی کیریئر
لیدیا گوئلیر نے اپݨے سیاسی سفر دا آغاز 1950ء دے ݙہاکے وچ کیتا۔ اوہ بولیویا دی انقلابی نیشنلسٹ موومنٹ دی رکن بݨین تے بعد وچ بولیویا دی لیفٹ نیشنلسٹ ریولیوشنری پارٹی وچ شامل تھی ڳئین۔ 1979ء وچ سیاسی بحران دے دوران، اوہنوں بولیویا دی عبوری صدر مقرر کیتا ڳیا۔ اوہدے دور حکومت وچ بولیویا نے نویں آئینی انتخابات کروائے۔

## ذاتی زندگی
لیدیا گوئلیر دی پیدائش کوچابامبا، بولیویا وچ تھئی۔ اوہنے لا پاز وچ تعلیم حاصل کیتی تے بعد وچ بینکاری دے شعبے وچ کم کیتا۔ اوہدے سیاسی کیریئر دے دوران، اوہنے خواتین دے حقوق تے جمہوریت دی بحالی کیتے کم کیتا۔

## وفات
لیدیا گوئلیر تیخادا دا انتقال 9 مئی 2011ء کوں لا پاز، بولیویا وچ تھیا۔ اوہنوں بولیویا دی سیاسی تاریخ وچ ہک اہم خاتون رہنما دے طور تے یاد کیتا ویندا ہے۔

## میراث
لیدیا گوئلیر نے بولیویا وچ خواتین دی سیاسی شرکت کیتے رستہ ہموار کیتا۔ اوہدی قیادت نے لاطینی امریکا وچ خواتین دے سیاسی کردار کوں مضبوط بݨایا۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ماریا دے لوردیس پینتاسیلگو

ماریا دے لوردیس پینتاسیلگو (انگریزی: Maria de Lourdes Pintasilgo) (پرتگیزی تلفظ: [mɐˈɾiɐ ðɨ ˈluɾðɨʃ pĩtɐˈsilɣu]; 18 جنوری 1930 – 10 جولائی 2004) ہک پرتگیزی کیمیکل انجینئر تے سیاست دان ہن۔ اوہ پرتگال دی وزیر اعظم دے طور تے خدمتاں انجام ݙیوݨ والی پہلی تے ہݨ تک دی واحد خاتون ہن تے مارگریٹ تھیچر دے بعد مغربی یورپ وچ وزیر اعظم دے طور تے خدمتاں انجام ݙیوݨ والی ݙوجھی خاتون ہن۔

ماریا دے لوردیس پینتاسیلگو 1930ء وچ ہک متوسط گھرانے وچ پیدا تھئین۔ ان دے والد، خیمے دے ماتوس پینتاسیلگو (پیدائش، 9 دسمبر 1896 - انتقال لزبن، 10 اکتوبر 1959) اون دے کاروبار وچ ہن تے ان دی والدہ امیلیا ڈی سلوا ہن، جو وینڈاس نواس دی رہائشی ہن۔ ان دے والدین نے 14 مارچ 1929ء کوں ابرانٹیس وچ شادی کیتی۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
الزبتھ دومیتین

**الزبتھ دومیتین** (پیدائش: 1925ء - وفات: 26 اپریل 2005ء) ہک وسطی افریقی جمہوریہ دی سابق وزیر اعظم ہِن، جیڑھیاں 1975ء توں 1976ء تک ایں عہدے تے فائز رہیاں۔ اوہ افریقا دی پہلی زنانی وزیر اعظم ہِن۔

### ابتدائی زندگی

* پیدائش: لوبائی، وسطی افریقی جمہوریہ وِچ
* تعلیم: ابتدائی کیتھولک اسکول تک محدود
* ہنر: کھانا پکانا تے سلائی
* پیشہ: کاشتکار تے کاروباری زنانی

### سیاسی سفر

* 1950ء: سیاسی شعور دی شروعات
* 1960ء: آزادی دی تحریک وِچ شامل
* 1972ء: موبامی تحریک دی بانی
* 1975ء: پہلی زنانی وزیر اعظم بݨیاں

### وزیر اعظم دے طور تے

* مدت: 2 جنوری 1975ء - 7 اپریل 1976ء
* اہم کارنامے:

* دیہی ترقی دے منصوبے
* زنانیاں دے حقوق دی بحالی
* معاشی استحکام دی کوششاں
* تنقید تے اختلافات

* صدر ژاں بیڈل بوکاسا دے نال اختلافات
* صرف 15 مہینے تک عہدے تے رہݨ دا موقع
* 1976ء وِچ عہدے توں برطرفی

### بعد دی زندگی

* 1979ء: بوکاسا حکومت دے خلاف گواہی ݙتی
* 1981ء: سیاست توں کنارہ کشی
* 2005ء: انتقال تک خاموش زندگی گزاری

### تاریخی اہمیت
الزبتھ دومیتین نہ صرف وسطی افریقی جمہوریہ بلکہ پورے افریقا وِچ زنانی قیادت دی پہلی مثال ہِن۔ انّھاں دا دور اگرچہ مختصر ہَا، پر افریقی زنانیاں کِیتے ہک امید دی کرن ثابت تِھیا۔

### اعزازات

* افریقا دی پہلی زنانی وزیر اعظم دا اعزاز
* زنانی حقوق دی علمبردار دے طور تے پہچان
* قومی سطح تے متعدد اعزازات (مرݨ دے بعد)

### ویژن
الزبتھ دومیتین دا ویژن ہک ایجھا وسطی افریقی جمہوریہ ہَا جتھاں:

* زنانیاں کوں سیاسی شرکت دا موقع ملے
* دیہی ترقی تے توجہ ݙتی ون٘ڄے
* معاشی انصاف قائم تِھیوے

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
گولڈا مئیر

گولڈا مئیر (Golda Meir) ہک اسرائیلی معلمہ، سیاست دان تے اسرائیل دی چوتھی وزیر اعظم ہن۔ 1974ء وچ جنگ یوم کپور دے اختتام تے گولڈا مئیر نے وزیر اعظم دے عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ازابیل پیرون

ازابیل مارٹینا ڈی پیرون (4 فروری 1931ء) جیہنوں ایزابیلیتا دے ناں نال وی ڄاݨا ویندا ہے، ہک ارجنٹائن دی سیاستدان ہن جنہاں نے 1974ء توں 1976ء تک ارجنٹائن دی صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ اوہ دنیا دی پہلی خاتون ریپبلکن سربراہ مملکت ہن، حالانکہ ݙوجھیاں قوماں وچ خواتین ریگننٹ بادشاہ یا حکومت دی خواتین سربراہ ہن۔ ازابیل پیرون صدر جوآن پیرون دی ترئےویں زال ہن۔

## سیاسی کیریئر
1973ء توں 1974ء تک اپݨے شوہر دے صدر دے طور تے ترئےویں مدت دے دوران، اوہنے ارجنٹائن دی نائب صدر تے خاتون اول ݙوہاں دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ 1974ء وچ عہدے تے فائز اپݨے شوہر دی موت دے بعد، اوہ فوج دے حکومت سنبھالݨ توں پہلے تقریباً ݙو سال تک صدر رہئین۔ پیرون کوں 1981ء وچ اسپین جلاوطن تھیوݨ توں پہلے پنج سال تک گھر وچ نظر بند رکھا ڳیا۔

## قانونی چارہ جوئی
2007ء وچ ارجنٹائن دے ہک جج نے فروری 1976ء وچ ہک کارکن دی جبری گمشدگی تے پیرون دی گرفتاری دا حکم ݙتا، ایں بنیاد تے جو گمشدگی کوں ارجنٹائن دی مسلح افواج کوں "تخریب کاراں" دے خلاف کارروائی کرݨ دی اجازت ݙیوݨ والے فرماناں تے دستخط کرݨ دی اجازت ݙتی ڳئی ہئی۔ اوہنوں 12 جنوری 2007ء کوں اسپین وچ انہاں دے گھر دے نیڑےوں گرفتار کیتا ڳیا ہئی۔ بعد وچ ہسپانوی عدالتاں نے انہاں کوں ارجنٹائن دے حوالے کرݨ توں انکار کر ݙتا۔

## حالیہ حیثیت
14 فروری 2021ء کوں کارلوس مینیم دی موت دے بعد توں، پیرون ارجنٹائن دے سب توں زیادہ عمر دے زندہ سابق صدر ہن۔

## ذاتی زندگی
ازابیل پیرون دی شادی صدر جوآن پیرون نال تھئی ہئی۔ اوہ ارجنٹائن دی سیاسی تاریخ وچ ہک اہم خاتون رہنما دے طور تے ڄاݨیاں ویندیاں ہن۔

## میراث
ازابیل پیرون نے لاطینی امریکا وچ خواتین دی سیاسی شرکت کیتے رستہ ہموار کیتا۔ اوہدی قیادت نے ارجنٹائن وچ خواتین دے سیاسی کردار کوں مضبوط بݨایا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
اندرا گاندھی

**اندرا گاندھی** (پیدائشی ناں: اندرا پریا درشن نہرو؛ 19 نومبر 1917ء - 31 اکتوبر 1984ء) ہک بھارتی سیاست دان تے بھارت دی پہلی تے ہݨ تک دی واحد زنانی وزیر اعظم ہَن۔ اوہ جواہر لعل نہرو دی دھی ہَن تے بھارتی قومی کانگریس دی اہم رہنما ہَن۔

## ابتدائی زندگی

* پیدائش: الہ آباد، اتر پردیش وِچ
* تعلیم:

* سمر ویل کالج، آکسفورڈ، برطانیہ وشوا بھارتی یونیورسٹی، شانتی نکیتن

* 11 سال دی عُمر وِچ سیاست وِچ داخلہ

### سیاسی سفر

* 1942ء: فیروز گاندھی نال شادی
* 1947ء: آل انڈیا کانگریس ورکنگ کمیٹی دی رکن
* 1959ء: بھارتی قومی کانگریس دی صدر
* 1964-1966: وزیر اطلاعات و نشریات
* 1966-1977: پہلی وار وزیر اعظم
* 1980-1984: دوبارہ وزیر اعظم

### اہم کارنامے

* بنگلہ دیش دی آزادی وِچ اہم کردار
* ہریجن (دلت) حقوق دی بحالی
* ہریتا کرشنا انقلاب (سبز انقلاب)
* پوکھران جوہری تجربہ

### متنازع فیصلے

* 1975-1977: ہنگامی حالت دا نفاذ
* 1984ء: گولڈن ٹیمپل آپریشن
* 31 اکتوبر 1984ء: سکھ محافظاں دے ہتھوں قتل

### ذاتی زندگی

* شوہر: فیروز گاندھی (1942-1960)
* ٹَٻَّر:

* راجیو گاندھی (سابق وزیر اعظم) سانجے گاندھی

* بہو: سونیا گاندھی (سابق کانگریس صدر)

### اعزازات

* بھارت رتن (مرݨ دے بعد)
* بین الاقوامی سطح تے پہچان
* ٹائم میگزین دی "صدی دی 100 بااثر شخصیات" وِچ شامل

### تاریخی اہمیت
اندرا گاندھی نہ صرف بھارت بلکہ پوری دُنیا وِچ زنانی قیادت دی ہک اہم علامت ہَن۔ انّھاں دے فیصلےآں نے بھارت دی سیاسی تے معاشی تاریخ تے گہرا اثر چھوڑیا۔

### اقتباس
"طاقت دا مقصد لوکاں دی خدمت ہوندی ہِے، نہ کہ انّھاں تے حکومت کرݨ" - اندرا گاندھی

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:کشمیری شخصیتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی شخصیتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
امیناتا تورے (سینیگالی سیاست دان)

امیناتا تورے (انگریزی: Aminata Touré؛ پیدائش 12 اکتوبر 1962ء) ہک سینیگالی سیاستدان ہے جیں نے 1 ستمبر 2013ء توں 4 جولائی 2014ء تک سینیگال دی وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ اوہ مام میدئور بوی دے بعد سینیگال دی ݙوجھی خاتون وزیر اعظم ہن تے ایں توں پہلے اوہ 2012ء توں 2013ء تک وزیر انصاف دے طور تے خدمات انجام ݙے چکی ہن۔

## سیاسی کیریئر
وزیر اعظم دے طور تے انہاں دی تقرری دا اعلان ایں وقت کیتا ڳیا جݙݨ اوہ سابقہ حکومتی شخصیات تے مشتمل بدعنوانی دے کئی مقدمات دی پیروی کریندی پئی ہن۔ اوہنے "ہمارے شہریاں دے حالات زندگی دی ترقی تے بہتری" دے سلسلے کوں جاری رکھݨ دا عزم کیتا۔ انہاں دی بدعنوانی دے خلاف مہم تے پلیٹ فارم دی وجہ توں پریس وچ انہاں کوں "آئرن لیڈی" آکھا ویندا ہے۔ اوہنے اپݨے کیریئر دے سابقہ عہدیاں تے حقوق نسواں کیتے کم کیتا ہے۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
ہک ڈاکٹر تے ہک دائی دی دھی، امیناتا تورے نے اپݨے اسکول دے ݙینہہ تامباکؤندا وچ گزاریے، جتھاں اوہدے پیو کوں تفویض کیتا ڳیا ہئی تے اپݨی جوانی وچ، کاولاک دے گیسٹن برجر ہائی اسکول وچ چھیویں سال دی تعلیم حاصل کیتی۔ ڈاکار دیاں گیزلز کیتے فٹ بال کھیڑا۔ اوہنے فرانس وچ وی تعلیم حاصل کیتی، جتھاں اوہنے دیجون وچ معاشیات وچ ماسٹرز تے اکس-آن-پرووانس وچ بزنس ایڈمنسٹریشن وچ پوسٹ گریجویٹ ڈگری حاصل کیتی۔ اوہنے سینیگال، برکینا فاسو تے کوت داوواغ وچ خاندانی منصوبہ بندی تے تولیدی صحت نال تعلق رکھݨ والے پروگراماں وچ کم کیتا ہے۔ اوہنے اقوام متحدہ دے پاپولیشن فنڈ کیتے وی کم کیتا، جتھاں اوہ مغربی افریقا وچ صنفی تے ایچ آئی وی پروگرام کیتے پروگرام کوآرڈینیٹر ہن۔ اوہنے انٹرنیشنل فنانشل مینجمنٹ وچ انٹرنیشنل اسکول آف مینجمنٹ توں پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ہے۔ اوہدا ڈاکٹریٹ مقالہ ذیلی صحارائی افریقا وچ خواتین دی مائیکرو فنانسنگ تے مرکوز ہئی۔

## وزیر اعظم دے طور تے
امیناتا تورے دے دور وچ سینیگال نے معاشی ترقی تے سماجی انصاف دے میداناں وچ ترقی کیتی۔ اوہنے بدعنوانی دے خلاف مہم چلائی تے خواتین دے حقوق کیتے کم کیتا۔

## ذاتی زندگی
امیناتا تورے دی شادی تے اولاد دے بارے وچ معلومات عوامی سطح تے دستیاب کائنی۔ اوہ اپݨے خاندانی زندگی کوں نجی رکھیندی ہن۔

## حالیہ سرگرمیاں
امیناتا تورے ہݨ وی سینیگال دی سیاسی زندگی وچ سرگرم ہن تے خواتین دے حقوق تے سماجی انصاف کیتے کم کریندی پئین۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سیبل سیبر

سیبل سیبر (جنم 13 دسمبر 1960ء) ہک ترک قبرصی سیاست دان ہن۔ انھاں نے 13 جون 2013ء کوں ایرسن کوچک دی حکومت دے عدم اعتماد دے ووٹ وچ گرݨ دے بعد شمالی قبرص دی وزیر اعظم دے طور تے 2 ستمبر 2013ء تک خدمتاں انجام ݙتیاں۔ اوہ ایں عہدے تے فائز تھیوݨ والی پہلی خاتون ہن۔ نومبر 2015ء تک، سیبر شمالی قبرص دی اسمبلی دی اسپیکر ہن، ایں عہدے تے فائز تھیوݨ والی اوہ ݙوجھی خاتون ہن، فاطمہ ایکن اوغلو دے بعد۔

## ابتدائی زندگی
سیبل سیبر (پیدائشی ناں عدادمیر) 13 دسمبر 1960ء کوں نیکوسیا وچ پیدا تھئین۔ ان دے پیو، التای اددمیر، لارناکا ضلع دے پنڈ میلوسیہ دے ہک پرائمری اسکول استاد ہن؛ ان دی ماں، ایسل اددمیر، کلاودیا پنڈ دی گھریلو زنانی ہن۔ ان دا ہک بھین بھائی ہے۔ ان دا بچپن مختلف پنڈاں تے شہراں وچ گزریا کیوں جو ان دے پیو کوں مختلف اسکولاں وچ تعینات کیتا ویندا ہئی۔ اوہ لارناکا، ارسوس تے کلاودیا وچ رہائش پزیر ریہن، تے جدوں اوہ ست سال دی ہن تاں تریمیٹوسیا منتقل تھی ڳئین۔ انھاں نے بعد وچ اپݨے بچپن دے ڈر دے طور تے سفر دا ذکر کیتا، کیوں جو ٻہوں سارے ترک قبرصی سڑکاں تے لاپتہ تھی ڳئے ہن، پر تریمیٹوسیا دے مخلوط پنڈ وچ ݙوہیں برادریاں دے درمیان پرامن تعلقات دی وی نشاندہی کیتی۔ انھاں نے تریمیٹوسیا ترک پرائمری اسکول توں گریجویشن کیتی تے نیکوسیا ترک گرلز ہائی اسکول وچ داخلہ گھدا۔

سیبر کوں 16 سال دی عمر وچ استنبول یونیورسٹی دے جراح پاشا فیکلٹی آف میڈیسن وچ داخلہ ݙتا ڳیا، ایں وقت جݙاں طلبہ دے سیاسی واقعات اپݨے عروج تے ہن۔ انھاں نے میڈیکل اسکول مکمل کیتا تے 5 اپریل 1983ء کوں ڈاکٹر دے طور تے گریجویشن کیتی۔ انھاں نے 1987ء وچ شیشلی ایٹفل ہسپتال وچ اندرونی طب دی مہارت حاصل کیتی، قبرص واپس آئین تے آپݨی پرائیویٹ کلینک وچ کم شروع کیتا۔ 1989ء وچ، انھاں کوں اسکالرشپ ملی تے اوہ یونیورسٹی آف ورجینیا وچ ذیابیطس تے اینڈو کرائنولوجی دی تربیت حاصل کیتی۔

ان دا پہلا شائع تھیوݨ والا مضمون، جیہڑا شمالی قبرص دے صحت دے نظام دی تنقید ہئی، 1983ء وچ ان وقت دے سب توں وݙے گردش والے اخبار وچ شائع تھیا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
آلینکا براتوشیک

**آلینکا براتوشیک** (پیدائش: 31 مارچ 1970ء) ہک سلووینیائی سیاست دان تے سابق وزیر اعظم ہِن، جیڑھیاں مارچ 2013ء توں مئی 2014ء تک سلووینیا دی وزیر اعظم رہیاں۔ اوہ سلووینیا دی پہلی زنانی وزیر اعظم ہِن۔

### ابتدائی زندگی

* پیدائش: سیلجے، سلووینیا (اُوں ویلھے یوگوسلاویہ دا حصہ)
* تعلیم: لیوبلیانا یونیورسٹی توں انتظامی علوم وِچ ماسٹرز
* پیشہ ورانہ آغاز: سرکاری ملازم دے طور تے

### سیاسی کیریئر

* 2011-2012: وزیر خزانہ
* 2013-2014: وزیر اعظم
* اہم کارنامے:

  * معاشی بحران دے خلاف اقدامات
  * بینکاں دی بحالی
  * یورپی یونین نال تعلقات دی مضبوطی

### وزارت عظمیٰ

* مدت: 20 مارچ 2013ء - 18 ستمبر 2014ء
* پارٹی: پازیٹیو سلووینیا
* خاص ڳالھ: سلووینیا دی پہلی زنانی وزیر اعظم ہووݨ دا اعزاز

### بعد دے سال

* 2014ء: یورپی پارلیمنٹ دی رکن
* 2018-2020: وزیر انفراسٹرکچر
* 2020ء توں: سیاسی تجزیہ نگاری

### اعزازات

* سلووینیا دی پہلی زنانی وزیر اعظم دا اعزاز
* یورپی یونین وِچ زنانی قیادت دی نمائندگی

### تاریخی اہمیت
آلینکا براتوشیک نے سلووینیا دے بدترین معاشی بحران دے دوران قیادت کِیتی تے ثابت کِیتا جو زنانیاں مشکل حالات وِچ وی مؤثر طریقے نال حکومت چلا سڳدیاں ہِن۔

### اقتباس
"سیاست صرف مرداں کِیتے کائنی، ساݙے ملک دی ہر زنانی وِچ قیادت دی صلاحیت ہِے" - آلینکا براتوشیک

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
پارک گیئون ہائے

پارک گیئون ہائے (انگریزی: Park Geun-hye) جنوبی کوریا دی گیارہویں صدر رہ چکی ہن۔

## ابتدائی زندگی
پارک دی پیدائش 2 فروری 1952ء کوں ڈونگ آف جنگ-گو، ٹے گو، جنوبی کوریا وچ تھئی۔ انہاں دے پیو پارک چونگ ہی، جنوبی کوریا دے ترئےویں صدر (1963ء توں 1979ء تک) ہن۔ اوہ اپݨے پیو دی پہلی اولاد ہن تے غیر شادی شدہ ہن۔

## تعلیم
سال 1953ء وچ پارک دا خاندان سیول وچ جا کے رہوݨ لڳا، اتھاں ئی پارک نے سال 1970ء وچ ہائی اسکول دا امتحان پاس کیتا۔ سال 1974ء وچ پارک نے سوگانگ یونیورسٹی توں الیکٹرانک انجینئری وچ گریجویشن ڈگری حاصل کیتی۔ ایں دے بعد پارک نے مزید تعلیم کیتے فرانس دی گرینوبل یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا۔ نیشنل تھیٹر آف کوریا وچ ماں دے قتل دے بعد پارک نے فرانس چھوڑ کے سیول آ ڳئین۔ انہاں دی ماں دے قتل وچ جاپان وچ پیدا تھیوݨ والے کوریائی مونسے گوانگ نے کیتا ہئی جیہڑا شمالی کوریا نال ہمدردی رکھیندا ہئی تے جاپان وچ کوریا دے باشندیاں دے جنرل ایسوسی ایشن دا رکن ہئی۔

15 اگست 1974ء توں 26 اکتوبر 1979ء تک پارک کوں خاتون اول ہووݨ دا اعزاز حاصل رہیا۔ واضح رہے جو 26 اکتوبر 1979ء کوں پارک دے پیو دا قتل کیتا ڳیا ہئی۔

## اعزازی ڈاکٹریٹ ڈگریاں

* 1987ء: چینی ثقافتی جامعہ، تائیوان
* 2008ء: پُكيوگ نیشنل یونیورسٹی، سائنس تے ٹیکنالوجی دا کوریائی اعلٰی درجے انسٹی ٹیوٹ (KAIST)، جنوبی کوریا
* 2010ء: سوگانگ یونیورسٹی، جنوبی کوریا
* 2014ء: ٹیکنالوجی یونیورسٹی ڈریسڈن، جرمنی

## سیاسی کیریئر
پارک گیئون ہائے نے 2013ء توں 2017ء تک جنوبی کوریا دی صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ اوہ جنوبی کوریا دی پہلی خاتون صدر ہن۔ انہاں دے دور حکومت وچ جنوبی کوریا نے معاشی ترقی تے ٹیکنالوجی دے میداناں وچ ترقی کیتی۔

## گرفتاری تے سزا
2017ء وچ پارک گیئون ہائے کوں بدعنوانی دے الزامات وچ گرفتار کیتا ڳیا تے 24 سال قید دی سزا سنائی ڳئی۔ بعد وچ انہاں دی سزا گھٹا کے 20 سال کر ݙتی ڳئی۔

## میراث
پارک گیئون ہائے کوں جنوبی کوریا دی سیاسی تاریخ وچ ہک اہم خاتون رہنما دے طور تے یاد کیتا ویندا ہے۔

## حوالے


ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
سیسی مریم خادمہ سیدبی

سیسی مریم خادمہ سیدبی (انگریزی: Cissé Mariam Kaïdama Sidibé؛ 4 جنوری 1948ء - 6 نومبر 2021ء) مالی دی ہک سیاستدان تے مالی دی وزیر اعظم ہن۔ اوہ ملکی تاریخ وچ پہلی خاتون وزیر اعظم ہن۔ 3 اپریل 2011ء کوں حکم نامے دے ذریعے ایں عہدے تے فائز تھیوݨ دا اعلان کیتا ڳیا۔ 22 مارچ 2012ء دی بغاوت وچ عہدے توں ہٹائے ونڄݨ توں پہلے اوہ امادو تومانی تورے دی صدارت وچ ہک سال توں وی گھٹ عرصے تک ایں عہدے تے فائز رہئین۔

## ابتدائی کیریئر
مریم خادمہ سیدبی دی پیدائش 4 جنوری 1948ء کوں ٹمبکٹو، مالی وچ تھئی۔ اوہدا خاندانی ناں سیدبی ہے پر بعد وچ اوہنے اپݨے شوہر دا خاندانی ناں سیسی وی گھدا۔ سیسی مریم خادمہ سیدبی نے گونڈم دے ہک پرائمری اسکول وچ تعلیم حاصل کیتی تے بعد وچ 1970ء وچ اوہنے اپݨی کی اے کی ڈگری حاصل کیتی۔ اتھوں توں اوہنے باماکو دے مالیان نیشنل اسکول فار ایڈمنسٹریشن (ای ڈی اے) توں سول ایڈمنسٹریشن وچ ڈگری حاصل کیتی۔

1974ء توں 1989ء تک سیسی مریم خادمہ سیدبی نے وزارت برائے نگرانی برائے ریاستی کمپنیاں تے معاشریاں وچ بطور سرکاری ملازم کم کیتا تے 1987ء توں وزیر دے معاون بݨئین۔ ایں عرصے دے دوران، سیسی مریم خادمہ سیدبی نے پورے مغربی افریقا وچ یونیورسٹیاں تے فاؤنڈیشناں وچ تے ایں دے بعد فرانس، کینیڈا، بیلجیم تے اطالیہ وچ تعلیم حاصل کیتی۔

1991ء وچ جمہوری حکمرانی دی عبوری واپسی تے، سیسی مریم خادمہ سیدبی کوں صدر دا خصوصی مشیر نامزد کیتا ڳیا (ایں وقت عبوری صدارت بغاوت دے رہنما دے پاس ہئی) تے عبوری حکومت دی منصوبہ بندی تے بین الاقوامی تعاون دا وزیر نامزد کیتا ڳیا (اگست 1991ء توں جون 1992ء تک)۔ مئی 1992ء توں جون 1992ء تک اوہ وزیر زراعت وی رہئین۔ مارچ توں جون 2002ء تک، سیسی مریم خادمہ سیدبی کوں ولدا وزارتی پوسٹنگ تے مقرر کیتا ڳیا، دیہی ترقی دے وزیر بݨئین۔ 2003ء وچ سیسی مریم خادمہ سیدبی کوں مالی دی سرکاری ٹوبیکو کارپوریشن دی انتظامی کونسل دا صدر نامزد کیتا ڳیا۔

## وزیر اعظم دے طور تے
سیسی مریم خادمہ سیدبی نے 2011ء توں 2012ء تک مالی دی وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ اوہدی تقرری دے نال مالی دی تاریخ وچ پہلی واری ہک خاتون نے ایں عہدے تے کم کیتا۔ اوہدے دور وچ مالی نے سیاسی استحکام تے معاشی ترقی دی طرف قدم چاتا۔

## بغاوت تے عہدے توں معزولی
22 مارچ 2012ء کوں مالی وچ ہک فوجی بغاوت تھئی جیندے وچ سیسی مریم خادمہ سیدبی کوں عہدے توں ہٹا ݙتا ڳیا۔ ایں بغاوت دے بعد مالی وچ سیاسی بحران پیدا تھی ڳیا۔

## وفات
سیسی مریم خادمہ سیدبی دا انتقال 6 نومبر 2021ء کوں تھیا۔ اوہنوں مالی دی سیاسی تاریخ وچ ہک اہم خاتون رہنما دے طور تے یاد کیتا ویندا ہے۔

## میراث
سیسی مریم خادمہ سیدبی نے مالی وچ خواتین دی سیاسی شرکت کیتے رستہ ہموار کیتا۔ اوہدی قیادت نے افریقا وچ خواتین دے سیاسی کردار کوں مضبوط بݨایا۔

3 / 3

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
دیلما روسیف

دیلما روسیف (انگریزی: Dilma Rousseff) (برازیلی پرتگیزی: [ˈdʒiwmɐ ˈvɐ̃nɐ ʁuˈsɛf(i)]; پیدائش 14 دسمبر 1947ء) برازیل دی ہک ماہر اقتصادیات تے سیاست دان ہن جنھاں نے برازیل دے چھتیسویں صدر دے طور تے خدمتاں انجام ݙتیاں، 2011ء توں ان دے مواخذے تے 31 اگست 2016ء کوں عہدے توں ہٹائے ونڄݨ تک ایں عہدے تے فائز ریہن۔ اوہ برازیل دی صدارت تے فائز تھیوݨ والی پہلی خاتون ہن، تے ایں توں پہلے 2005ء توں 2010ء تک سابق صدر لوئیز اناسیو لولا دا سلوا دے چیف آف اسٹاف دے طور تے خدمتاں انجام ݙے چکی ہن۔

دیلما روسیف دی پرورش بیلو ہوریزونٹے دے ہک اعلیٰ متوسط گھرانے وچ تھئی۔ اوہ آپݨی جوانی وچ ہک سوشلسٹ بݨ ڳئین تے 1964ء دی بغاوت دے بعد فوجی آمریت دے خلاف لڑݨ والے کھبے بازو تے مارکسی شہری گوریلا گروپاں وچ شامل تھی ڳئین۔ دیلما روسیف کوں 1970ء توں 1972ء تک پکڑا ڳیا، تشدد دا نشانہ بݨایا ڳیا تے جیل ویجھ ݙتا ڳیا۔ ان دی رہائی دے بعد، دیلما روسیف نے آپݨے شوہر کارلوس آراوجو دے نال پورتو الیگرے وچ آپݨی زندگی ولدا بݨائی۔ انھاں ݙوہیں نے جنوبی ریو گرانڈی وچ ڈیموکریٹک لیبر پارٹی (پی ڈی ٹی) کوں تلاش کرݨ وچ مدد کیتی تے پارٹی دیاں کئی انتخابی مہماں وچ حصہ گھدا۔

## ابتدائی زندگی
دیلما وانا روسیف 14 دسمبر 1947ء کوں بیلو ہوریزونٹے، میناس گیرائس، جنوب مشرقی برازیل وچ پیدا تھئین، ان دے والد بلغاریہ دے وکیل تے کاروباری شخصیت پیڈرو روسف (پیدائش پیٹر روسو، بلغاری: Петър Русев، 1900–1962) تے اسکول ٹیچر دلما جین دا سلوا (26 جون 1924ء - 13 جولائی 2019ء) ہن۔ ان دے والد بلغاریہ دی پرنسپلٹی وچ گابروو وچ پیدا تھئے ہن، تے نوبل انعام کیتے نامزد بلغاریائی شاعر ایلیساویتا باگریانا دے دوست ہن۔ بلغاریہ دی کمیونسٹ پارٹی دے ہک فعال رکن دے طور تے، 1924ء وچ پابندی عائد کیتی ڳئی، پیٹر روسوف 1929ء وچ سیاسی ظلم و ستم توں بچݨ کیتے بلغاریہ توں فرار تھی ڳئے تے فرانس وچ آباد تھئے۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ایویتا رادیچووا

ایویتا رادیچووا (انگریزی: Iveta Radičová) (سلوواک تلفظ: [ˈiʋeta ˈraɟitʂɔʋaː]; پیدائش 7 دسمبر 1956ء) 2010ء توں 2012ء تک سلوواکیہ دی پہلی خاتون وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ڈتیاں۔ انھاں نے مخلوط حکومت دی قیادت کیتی، جس وچ اوہ اتحاد دے آخری پنج مہینیاں وچ مختصر طور تے وزیر دفاع دے عہدے تے وی فائز رہیاں۔ 2009ء دے صدارتی انتخابات وچ ایویتا رادیچووا ناکام طور تے سلوواکیہ دے صدر دے عہدے دے لیے انتخاب لڑیا۔ مارچ 2012ء تک اس نے ݙسایا کہ اوہ سیاست توں ریٹائر تھی چکیاں نیں۔

## ذاتی زندگی
ایویتا رادیچووا براٹیسلاوا وچ 7 دسمبر 1956ء کوں پیدا تھئیں۔ اس دی ہک ڄائی ہے تے اوہ ہک مشہور سلوواک کامیڈین تے اداکار سانتو رادیچ دی بیوہ ہے جیندا انتقال 2005ء وچ تھیا۔ آپݨی مقامی سلوواک زبان دے علاوہ، ایویتا رادیچووا روانی نال روسی زبان ڳالھدی ہے تے انگریزی، جرمن تے پولش دا چنگا علم رکھدی ہے۔

ایویتا رادیچووا نے آپݨے تعلیمی کیریئر دا آغاز براٹیسلاوا دی کومینیئس یونیورسٹی وچ عمرانیات (سوشیالوجی) دا مطالعہ کریندے ہوئے کیتا، 1981ء وچ سلوواک اکیڈمی آف سائنسز وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی۔ ایویتا رادیچووا نے 1979ء-1989ء تک اکیڈمی وچ ماہر عمرانیات دے طور تے کم کیتا، خاندانی پالیسیاں دے لیے ہک تحقیقی ٹیم کوں مربوط کیتا۔ 1990ء وچ اس نے جامعہ اوکسفرڈ وچ ہک سال دے لیے پوسٹ ڈاکٹریٹ دی تعلیم حاصل کیتی۔ 1991ء وچ سلوواکیہ واپسی تے، ایویتا رادیچووا نے سینٹر فار اینالیسس آف سوشل پالیسی دی بنیاد رکھی، جو سلوواکیہ دی پہلی این جی اوز وچوں ہک ہے تے 2005ء تک اس دے ایگزیکٹو ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ڈتیاں۔ ایں عرصے دے دوران، ایویتا رادیچووا نے کامنیس یونیورسٹی وچ سماجیات، سیاسیات تے سماجی کم دے شعبیاں وچ لیکچر وی ݙتے۔ 2005ء وچ انھاں کوں کومینیئس یونیورسٹی وچ فلسفہ دی فیکلٹی نے سوشیالوجی دی پروفیسر نامزد کیتا، جیندے نال اوہ سلوواکیہ دی پہلی خاتون سماجیات دی پروفیسر بݨ ڳئیں۔ بہار 2013ء وچ، اوہ آکسفورڈ واپس آئی، بطور وزٹنگ فیلو کم کیتا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
جولیا گیلارڈ

جولیا ایلین گیلارڈ (انگریزی: Julia Eileen Gillard؛ پیدائش: 29 ستمبر 1961ء) ہک آسٹریلوی سابق سیاستدان ہے جیہڑی 2010ء توں 2013ء تک آسٹریلیا دی 27ویں وزیر اعظم رہ چکی ہن۔ اوہ آسٹریلیا دی تاریخ دی پہلی تے واحد خاتون وزیر اعظم ہن۔

## ابتدائی زندگی
جولیا ایلین گیلارڈ 29 ستمبر 1961ء کوں بیری، ویل آف گلامورگن، ویلز وچ پیدا تھئین۔ اوہ جان اولیور گیلارڈ (1929ء–2012ء) تے مائرا میکنزی (پیدائش 1928ء) توں پیدا تھیوݨ والی ݙو دھیاں وچوں ݙوجھی ہے، اوہدی وݙی بھیݨ ایلیسنہ 1958ء وچ پیدا تھئی ہئی۔ جولیا گیلارڈ دے پیو بلینگورچ وچ پیدا تھئین ہن، پر اوہ بنیادی طور تے انگریزی نسل دے ہن۔ اوہ ہک نفسیاتی نرس دے طور تے کم کریندا ہئی۔ اوہدی ماں بیری، ویل آف گلامورگن، ویلز وچ پیدا تھئی ہئی تے اوہ دور دراز دے سکاٹش تے آئرش نسل نال تعلق رکھدی ہئی۔ اوہ سالویشن آرمی نرسنگ ہوم وچ کم کریندی ہئی۔ جولیا گیلارڈ کوں بچپن وچ ای برونکپونیومونیا دا شکار تھیوݨ دے بعد، اوہدے والدین کوں مشورہ ݙتا ڳیا جو اگر اوہ گرم آب و ہوا وچ رہن تاں ایہ اوہدی صحت یابی وچ مدد کریسی۔ ایں وجہ توں خاندان 1966ء وچ آسٹریلیا ہجرت کر ڳیا، ایڈیلیڈ، جنوبی آسٹریلیا وچ آباد تھیا۔

## تعلیم
جولیا گیلارڈ نے مچم ڈیمونسٹریشن اسکول تے انلی ہائی اسکول وچ تعلیم حاصل کیتی۔ اوہنے ایڈیلیڈ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی، پر 1982ء وچ میلبورن یونیورسٹی وچ تبدیل تھی ڳئی، جتھاں اوہنے 1986ء وچ بیچلر آف لاز تے 1989ء وچ بیچلر آف آرٹس دے نال گریجویشن کیتا۔ ایں دوران وچ اوہ 1983ء توں 1984ء تک آسٹریلین یونین آف اسٹوڈنٹس دی صدر رہئین۔

## پیشہ ورانہ زندگی
1987ء وچ جولیا گیلارڈ نے قانونی فرم سلیٹر اینڈ گورڈن وچ شمولیت اختیار کیتی، تے بالآخر 1990ء وچ شراکت دار بݨ ڳئین۔

## سیاسی کیریئر
جولیا گیلارڈ پہلی واری 1998ء دے انتخابات وچ لالور دی نشست کیتے آسٹریلیائی ایوان نمائندگان کیتے منتخب تھئین۔ 2001ء دے انتخابات دے بعد، اوہ شیڈو کابینہ وچ شامل تھی ڳئین۔

## وزیر اعظم دے طور تے
جولیا گیلارڈ نے 2010ء توں 2013ء تک آسٹریلیا دی وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتے۔ اوہدے دور وچ آسٹریلیا نے معاشی ترقی تے سماجی انصاف دے میداناں وچ ترقی کیتی۔ اوہدی حکومت نے تعلیم تے صحت دے شعبیاں وچ وݙے اصلاحات متعارف کروائے۔

## میراث
جولیا گیلارڈ کوں آسٹریلیا دی سیاسی تاریخ وچ ہک اہم خاتون رہنما دے طور تے یاد کیتا ویندا ہے۔ اوہدی قیادت نے آسٹریلیا وچ خواتین دی سیاسی شرکت کیتے رستہ ہموار کیتا۔

## ذاتی زندگی
جولیا گیلارڈ غیر شادی شدہ ہن تے اوہدی ذاتی زندگی کوں نجی رکھیندا ویندا ہے۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی