بھیݨ بھرا… بھرا،بھرا

لوک کہاݨیاں وچ ’’بھیݨ بھرا‘‘ دے کردار ہمیش نشابر ریہن جنہاں وچ ہمیش پیار محبت ، ایثار و قربانی تے احساسات و جذبات دیاں کہاݨیاں رقم کریندن ۔ لوک قصے کہاݨیاں وچ بھیݨ بھراواں دیاں کئی قسماں نظردِن۔ مثلاً:

                                               ’’سَکے بھیݨ بھرا

                                               مترائے بھیݨ بھرا

                                               رضائی بھیݨ بھرا(جنہاں ہک ماء دا کھیر پیتا ہووے)

                                               پڳ چادر وَٹائے بھیݨ بھرا(منہ  ٻولے بھیݨ بھرا)

                                               سَکے بھرا بھرا

                                               مترائے بھرا بھرا

                                               پڳ وٹائو بھرا(منہ ٻولے بھرا)

اُتے بیان کیتے ڳئے رشتیاں کوں ولا شاہی تے عوامی ونڈ ویتر وی ݙے سڳدے ہیں ۔ لوک کہاݨیاں وچ شاہی بھیݨ بھرا اَتے شاہی بھرا بھرا وی نظردن۔ شاہی سَکے بھرا ہک ٻئے نال اوکھے سوکھے ویلے وچ وی کٹھے راہندن جے ہک کوں ݙیس نکالی ملدی ہے تاں ݙوجھا وی اوندی محبت وچ محل ، تخت تے ملک تیاگ ݙیندے ۔ جینویں قصہ ’’راہب تے صاحب‘‘ وچ بیان کیتا ڳئے۔

’’رَن تاں سئیں اوکوں بھڑکا ݙتا ۔ بادشاہ دی طبیعت بدل ڳئی ۔ بادشاہ آکھیا ٻانہی کوں جیہڑے ویلے سویلے روٹی ݙیوݨ ونڄیں تاں چھوٹے صاحب دیاں جُتیاں موندھیاں کر ݙیویں۔ اُوں آکھیا جو حکم ! سویرے ݙوہیں بھرا کٹھے ٻیٹھن۔ پہلے روٹی ݙتی ۔ روٹی ݙے تے چھوٹے دیاں جُتیاں موندھیاں چا کیتیاں جیڑھے ویلے ہتھ دھووݨ پیا ۔ تلے ݙٹھس جُتیاں موندھیاں تھیاں پیاں ہَن ۔ اوں روٹی اُتھائیں چا رکھی ۔ وݙا بھرا پیا پُچھدے۔ جو روٹی کیوں رکھ ݙتی اے ۔ اوں آکھیا ایں شاہی دے وچ میݙا داݨہ پاݨی حرام اے………

اُوں آکھیا وَل ایہ روٹی چئی ونڄ اَحٖ چھوٹے نال تھئی اے کل کوں میݙے نال وی تھیسی ۔ اوں آکھیا اساں ݙوہیں بھرا ویندے پئے ہئیں ۔ شاہی ڄاݨے تے بادشاہ ڄاݨے تے اونداکم ڄاݨے ۔ ݙوہیں بھرا تیاری کریندے تیر کمان چیندے ٹُر روانہ تھئے۔‘‘(21)

اینویں عوامی بھرا وی ہک ٻئے نال ساڳی پیار و محبت دا اظہار کریندن۔ کٹھے رڑھ واہی کریندن ، کٹھے تجارت کریندن تے اوکھے سوکھے ویلہے وچ وی مونڈھے نال مونڈھا جوڑ تے کھڑے ہوندن ۔ ہک ٻئے دیاں ذالیں دی عزت کریندن تے ہک ٻئے دے ٻالیں نال پیئواں کلی پیار کریندن تے بھراواں کیتے تاں جان ݙیوݨ کنوں وی نئیں چُکدے ۔ تہوں تاں آہدن جو

                                               بھرا ٹھڈے دریا

                                               بھرا بھراواں دا ماݨ ہوندن

                                               بھرا بھراوں دے تے چِچُڑ کانواں دے(22)

لوک کہاݨیاں خیر تے شر دی محاذ آرائی نال عبارت ہوندیاں ہن جتھاں چنگے بھرا نظردن اُتھائیں گائو گھپ تے بے ایمان بھرا وی ہوندن جیڑھے پیو دے ترکے تے ٹُردن تے ہیݨی تے گزراے آلی ونڈ چھوٹے بھرا کوں ݙے ݙیندن جینویں ۔ ہک کہاݨی وچ پیئو ہک کھجی ، ہک کھیس تے ہک ڳاں ترکے وچ چھڑیندے ۔ وݙا بھرا سیاݨا تے لوبھی ہوندے او چھوٹے بھرا نال دھرو کریندے تے ہیݨی ونڈ اونکوں ݙیندے ۔ ہُݨ ونڈ ویتر ݙیکھو ۔ وݙے تے ݙاڈھے بھرا دی۔

’’ آہدے!کھجی دا اُتلا حصہ میݙا تے تلواں تیݙا ، کھیس ݙینہ کوں تیݙا تے رات کوں میݙا تے ڳاں دا اڳلا حصہ تیݙاتے پِچھلا حصہ میݙا۔

ہُݨ شودا چھوٹابھرا کھجی کوں پاݨی لاوے تے وݙا پھل کھاوے ، ݙینہ کھیس دی لوڑ نئیں ہوندی رات کوں سردی تے سیالے دی وجہ توں کھیس وݙا بھرا ورتے او آپ کھیس وچ سُمے تے چھوٹا ساری رات ٹھڈھ کنوں کُوس کُوس کرے ۔ ڳاں دی ٹل سیوا تے کھواوݨ پلاوݨ دا کم چھوٹا بھرا کرے تے کیوںجو ڳاں دا اڳلا حصہ اوندا ہئی تے کھیر وݙا بھرا ݙوہوے تے مزے کرے تے پیوے۔

اَنت کہیں سیاݨے بندے چھوٹے دے کن وچ کھسر پھسر کیتی تاں اوں ݙینہ کوں کھیس پُسا تے رکھ ݙتا رات کوں وݙے کوں لوڑ پئی تاں او پاݨی وچ پُسا پیا ہئی ۔ چھوٹے آکھیا ’’پاݨی وچوں کڈھ تے سُم تھی ۔ میں تاں روز ݙینہ کوں پُسا ݙتا کرساں۔‘‘ وݙے آمنا کیتا جو رات کوں تیکوں وی نال سمیساں۔

وݙا پِنڈ چُݨݨ واسطے کھجی تے چڑھیا تاں چھوٹے کہاڑی چا تے منڈھ کوں وڈھݨ شروع کر ݙتا ۔ وݙے آکھیا ’’اوئے اے کیا پیا کریندیں میں ڈھیہ پوساں۔ ‘‘ چھوٹے آکھیا’’ تیکوں کیا میں تاں اپݨا حصہ وڈھیندا پیاں۔‘‘ وڈے آکھیا ’’اچھا چل ٹھیک کھجی نہ وڈھ میں تیکوںوی اَدھی پنڈ ݙیساں۔‘‘

وݙا ڳاں جو ݙوھوݨ ٻیٹھا تاں چھوٹا ڳاں دے سِر تے چھمک مارݨ لڳ پیا ۔ ڳاں تاں ٹپے تے کھیر نہ ݙوھوݨ ݙیوے ۔ وݙے آکھیا ’’اوے ایہ کیا پیا کریندیں ۔ ‘‘ چھوٹے آکھیا ’’تیکوں کیا میں تاں اپݨے حصے کوں مریندا کھڑاں ڈھیر جو کھاندی ہے۔‘‘وݙا بھرا سمجھ ڳیا جو مار ووے اینکوں تاں کئیں سیاݨا چا کیتے ۔ اوں آکھیا ’’اچھا چلو ٹھیک ہے اَدھا کھیر تیݙا تے اَدھا میݙا‘‘ چھوٹے آکھیا ’’تے گھاہ اَتے ٹل سیوا‘‘ وݙے ولدی ݙتی ’’او وی اَدھو اَدھ‘‘۔(23)

ایں کلی وی بھرا ہوندن جیڑھے اپݨے بھراواں بارے ایں سوچیندن جو

’’بھرا پیا جیوے پر میں سنواں نہ تھیوے۔‘‘

اینویں ’’وکھری ونڈ‘‘ قصے دے بھرا جیڑھے ہر ہمیش لڑدے راہندن ہُݨ تاں انہاں دے پیئو مرݨ پتھاری تے لیٹیا ہوئے انہاں کوں کانے بھنݨ دی مثال ݙے تے اتفاق وچ برکت دا درس ݙیندے۔

ہُݨ آ ونڄو مترپ تے جو بھراواں وچ مترپ کینویں زہر گُھلیندے۔ پہلے شاہی کہاݨی ݙہدے ہیں جیندے وچ بادشاہ آہدے جو میں خواب ݙٹھے جو ہک وَݨ ہے جیندا چاندی دا منُڈھ ہے ۔ سونے دے لڑ ہِن تے ساول دے گُچھے ہِن ۔ فجر کوں نندر اُکھڑی تاں اوں اپݨے پُتراں کوں آکھیا جو میکوں او وَݨ ݙکھائو ݙو پتریں آکھیا جو اساں تہاݙا خواب پورا کریسوں۔ ہک انہاں دا چھوٹا بھرا ہئی جیڑھا ٻئی ماء وچوں ہئی ۔ اوں آکھیا جو میکوں وی نال گھدی چلو ۔ بھراواں آکھیا نہ بھئی نہ تیݙی ماء لڑسی۔ چھوٹے بھرا آکھیا جو تساں میکوں نال گھن چلو میں تہاݙا نوکر بݨ تے رہساں تے تہاݙی خدمت گزاری کریساں۔ او چھوٹے بھرا کوں نال گھن تے ٹُردن تے واقعی اوندے نال نوکراں آلا رویہ رکھیندن۔ روٹی کُنی پکاوݨ اوندے ذمے ، دریا توں پاݨی بھرا آوݨ اوندے ذمے ، کہیں کم وچ اُچ جھک تھی ونڄے یا دیر سویر تھی ونڄے تاں بے عزت تے کھلا بجا انج تھیندا ہئی ۔ ایہو جہے بھرا وی ہِن جیڑھے بھرا کوں نوکر بݨا تے رکھیندن تہوں تاں فارسی آکھاݨ ہے:

سگ باش برادر خورد مباش

ساڳی صورت حال طاہر غنی دی بیان کردہ کہاݨی ’’ کہاݨی گانموں دی‘‘ اَتے عبداللہ عرفان دی بیان کردہ کہاݨی ’’وڳ ڈنڈݨ دا‘‘ ہے ۔اے ݙوہائیں جڳ مشہور کہاݨیاں ہِن ۔ جینکوں ڈھیر سارے قصہ گوآں بیان کیتے ۔ ست بھرا ہوندن جنھاں وچوں سب کنوں وݙا ٻئی ماء وچوں ہوندے ۔ ماء دے مرݨ دے بعد اوندا پیئو ݙوجھی شادی کر گھندے ۔ ماء گانموں نال دھرو کریندی ہے۔

’’ ٻال اَحٖ چھوٹے کل وݙے ہوندے جوان تھی ڳئے ۔ سارے بھرا کڑچھ جوان بݨے، پر عقل آلے پاسو ںانہاں دا ہتھ تنگ ، کھاݙ ، ٻتھاڑ ، ہݙ کاٹھ وݙے پر اُتلی منزل خالی ۔ لبودھر تے کمودھر پر گانموں کوں مترئی دیاں سختیاں دانا تے ہوشیاربݨا ݙتا۔ پیئو ماء دے جیندیاں چنگی ماڑی نبھدی آئی ۔ انہاں دی اَکھ نُوٹݨ دی دیر ہئی بھرا ہک ݙینہ کٹھے ناجال سڳے ، بھوں بھانڈا، مال منی ، ڈھور ڈنگر ونڈ تے وکھو وکھ تھی کھلوتے ۔ بھراواں گانموں نال دھرو کمایا ۔ مال منی دی ماڑی تے ہیݨی ونڈ اونکوں ݙتونے۔ ڈھوراں وچوں ہک ٻڈھی رباب تے ربیل منجھ گانموں دے متھے مریونیں۔ جیندا گھنڈی تائیں ڈند ہئی تے نہ سر تے سنگ تے نہ سالم پوچھل ہئس ۔ گانموں گھاٹے دی ونڈ کوں قبول کر تے شکر ادا کیتا۔‘‘(24)

ہُݨ اساں بھیݨ بھرا دے رشتے تے تنقیدی جھات پیندے ہَیں۔ پہلے تاں سکے بھیݨ بھراواں کوں ݙیہدے ہیں ۔ وَل مترائے کوں وی ݙیکھسوں ۔ بھیݨ بھرا دا پیار وی عجب ہے ۔ پیئو تاں پیئو ہوندے تے وݙابھرا Two in oneہوندے او وݙابھرا وی ہوندے تے پیئو وی ۔ اینویں ماء تاں چھڑی ماء ہوندی ہے پر وݙی بھیݨ وی ماء ہوندی ہے تے وݙی بھیݨ وی تے او اپݨے چھوٹے بھیݨ بھراواں کوں ماء دی کمی محسوس نئیں تھیوݨ ݙیندی ۔ لوک کہاݨیاں وچ بھیݨ بھرا دا اینویں پیار ݙکھایا ڳئے تہوں تاں محاورتاً وی’’بھیݨ بھرا‘‘ آہدے ہیں ’’بھرا بھیݨ‘’ نئیں آہدے۔ کیوںجو بھیݨ ڈھیر اہم ہے تے ڈھیر محبت کرݨ آلی ہوندی ہے ۔ تہوں محاورے وچ وی بھیݨ دا ناں پہلے تے بھرا دا ناں ݙوجھے نمبر تے ٻولیا ویندے ۔ لوک اَکھاݨیں وچ وی بھیݨ بھرا دے مثالی پیار محبت کوں وی ڈھڳ بیان کیتا ڳئے۔

                                               ’’پیکے مانواں نال تے ماݨ بھراواں نال

                                               بھرا کیتے بھیݨ دے دِل چار ہوندن

                                               بھیݨ جیہی نہ تھیندی بھرڄائی بھانویں سو سِک نال آئی

                                               بھیݨیں خیر منگدیاں ہن تاں اَپݨے بھراواں دی‘‘(25)

’’ماء مترائی تے پیئو قصائی‘‘ وچ بھیݨ دا ایہو کردار ݙکھایا ڳئے ۔ مترائی ماء دے آوݨ نال پیئو دے روئیے بدلݨ لڳ ویندن بھل او اپݨی ݙوجھی ذال نال صلاح مشورے کریندے ۔ بھل ݙوجھی ذال دے اِی آکھیے وچ ہوندے تے اتنا ہوندے جو ذال دے آکھݨ موجب اپݨے سَکے پتراں کوں وی کوہ سٹیندے ۔ پر چھڑی بھیݨ ہے جیڑھی بھرا واسطے روندی ہے تے اوندیاں ہݙیاں کٹھیاں کر تے ݙولے وچ پیندی ہے ۔ ہݙیاں ݙولے وچ پاوݨ درحقیقت ہندوانہ رواج ہے ۔ ہندو اپݨے پیاریاں کوں چتا تے ساڑ تے انہاں دیاں ہݙیاں استھاں(ہݙیاں) ݙولے وچ پیندن تے وَل انہاں کوں گنگا وچ وہاوݨ تئیں محفوظ رکھیندن ۔ اِتھوںکہاݨی دے قدیم ہووݨ دا وی ݙس مِلدے اَتے بھیݨ بھرا دی محبت دا تے وَل او ہݙیاں طوطا بݨ ویندن جیڑھا آہدا ودا ہوندے پیئو کٹھا ماء کھادا بھیݨ چُݨ پچݨ ݙولے پاتا۔

عصمت اللہ شاہ اسلام دے زیر اثر ایں کہاݨی وچ ’’اللہ‘‘ دا ناں وی پاتے تے بھرا دیاں ہݙیاں کوں دفنایا وِی ہے ۔ لوک قصے اینویں تہذیب و ثقافت دے بدلݨ نال اَتے جاء ویلا Time and Spaceدے بدلݨ نال بدلدے راہندن تے ایہو جیہاں لچکدار خصوصیت قصیاں دے جیندے رہوݨ دی وجہ توں انہاں دی ٻہوں وݙی خوبی وی ہِن ۔ اتھاں بھیݨ دے کردار کوں ݙیکھو جیڑھا بھرا دی خاطر روندی ودی ہے تے سُک سُک تے لکڑ تھی ڳئی ہے۔

’’ اوݙوں بھیݨ شودی بھرا دے مرݨ تے ٻہوں رُنی رڑی پر وَل لیکھ دا لکھیا سمجھ کے چُپ کر ڳئی ۔ ہک ݙینہوار او کہیں کم سانگے ویڑی اِچ کوئی شے ڳلیندی ودی ہئی جوانکوں سامݨے ہک ٹویا جیہاں نظر آیا اونکوں شک پئے ڳیا اوں ٹویا کھٹیا تاں اندروں کہیں دیاں ہݙیاں نظر آیاں اوندے دِل آکھیا جو ایہ میݙے بھرا دیاں ہݙیاں ہِن ۔ جیڑھیاں ایں ظالم رَن پُور چھوڑین۔ اوں ہݙیاں کٹھیاں کیتیاں ۔ انہاں کوں کفن پوا کے غستان اِچ دفنا آئی ۔ پیئو کوں کوئی ڳالھ نہ کیتس ۔ ڳالھ کرݨ دا کوئی فائدہ اِی کائناں ہئی……

او شودی اپݨے بھرا دی مونجھ کنوں سُک سُک کے لکڑ تھی ڳئی۔‘‘(26)

اُتے اساں بھیݨ بھرا دی محبت دا ذکر کیتے انہاں بھیݨ بھرا وچ جہاں تے دنیا داری ، دھرو کوں وی ݙیکھو بھیݨ تاں وَل وی بھرا تے جان ݙیندی ہے پربھرا دا حال وی ݙیکھو جو او بھیݨ نال ویلے سر پکردے وی نئیں ۔ ایجھے وی خود غرض ، لوبھی ، بے غیرت، رن مرید تے رشتیاں دی محبت کنوں عاری تے وانجھے بھرا وی ہِن جیڑھے رنڈڑ بھیݨ تے بھنڑیجے بھنڑیجیاں کوں وَل تے نئیں ݙہدے ۔ ’’تیوت تے تلواڑا ‘‘ہک ایہو جئی کہاݨی ہے ۔ جیڑھی عبداللہ عرفان دی مِتھی ہوئی ہے۔ پڑھ تے اینویں ڄاپدے جینویں اے بھیݨ بھرا دی محبت دی قتل و غارت تے ہک منشیہ (مرثیہ) ہک نوحہ ہووے۔ بھیݨ دی محبت تے بھرا دی عزت دا پالݨ کرݨ آلی بھیݨ تیوت اپݨا تے اپݨے ٻالیں دا ڈڈھ پالݨ کیتے ݙوجھیاں دے گھر کم نھیں کریندی متاں اوندے دھن واݨ بھرا دی بے عزتی نہ تھی ونڄے تے اوندا بھرا تلواڑا بھل تے وی پچھاں نئیں ݙہدا تے اَنت بھیݨ دا بارا چاوݨ دی بجائے بھیݨ کوں اِی گھر وچ نوکراݨی رکھ گھندے تے اپݨی ذال دیاں ڳالھیں وچ آ تے بھیݨ تے چوری دا الزام وی لا ݙیندے تے بھیݨ تیوت دے ماݨ تروڑ چھڑیندے۔

سیاݨیاں دا ایہ اَکھاݨ اے کہاݨی پڑھ تے سچ ثابت تھیندے جو

بھرا دی ونجی جُتی بھیݨ سکھ نہ سُتی، بھیݨ دا مویا پئے بھرا نہ کیتی ہائے

اتھاں بھیݨ کیتے نمائندہ کردار دے طور تے تیوت دا کردار ݙیکھو:

’’تلواڑا اپݨے شہر تلواڑ ے وچ  وسدا ہا ۔ وݙا دھنوان تے اُچیاں ماڑیاں آلا ماݨس ہا۔ پر اوندی بھیݨ تیوت شودی کُپتے لیکھاں دی ماری تے اُڄڑی پُڄڑی ہک رنڈڑ تریمت ہئی ۔ جیڑھی اپݨے شہر تیوت اِچ اپݨے ننڈھڑے ٻالاں نال کُٹھے بھاڳاں ݙیہوں پورے پئی کریندی ہئی ۔ جݙݨ دا اوندے سِر دا سئیں مویا ہئی ۔ ساری ستھ دا بار اوندے مونڈھیاں تے آا پیا ہا۔‘‘ 

’’تلواڑا ‘‘دی شکل وچ بھرا دا نمائندہ کردار وی ݙیکھو ظلم تے کمینگی دا اَنت ݙیکھو تے کربلا جتی ݙکھ محسوس تھیندے تہوں تاں لودھراں دے نیڑے تیوت تے تلواڑ دے شہراں دے ٹھیڑ بھیݨ بھرا دی محبت دے مرݨ تے ماتم کریندے کھڑن تے رو رو تے کُھردے ویندن تے اپݨی زبان حال نال زمانے دے بھراواں کوں بھیݨ نال محبت کرݨ انہاں دی لاج رکھݨ انہاں دے ماݨ رکھݨ دا درس ݙیندے کھڑن ۔ آئو ذرا ہولے تے بے بھرمے بھرا تلواڑ دے ظالمانہ تے کمین پُݨے دا کردار ݙیکھ تے تیوت کیتے رووݨ آندے۔

’’ہک ݙینہ تیوت اپݨے نکڑے کوں کوسے نال گھر چھوڑ تے آئی ہئی ۔ سوچیا ہَس جو اَحٖ ویلے سر پرت آسی ۔ پر اتھاں بھرڄائی مرھاݨی ہک اچوں ٻئے رولے اِچ جوئی رکھیا تے نماشیں رَل ڳئی ۔ ہک تاں سارے ݙینہوں تی تھکی کھپائی ذال ماہݨوں اُتوں ݙو کوہاں دا پندھیڑا ، سِر تے پوندی رات ، مینہ اندھاری دی رُت تے اندروں دا سیک انج ہَس …… او پالھی تھی کراہیں تکھے تکھے گھر دو بھنّی…… اوکوں کیا سُدھ ہئی جو اَحٖ بھرا ہوریں وی اوندی تاڑ اِچ کھڑن۔ او اڄݨ ٻوہا نہی لنگھی تے تلواڑ ٹھک تھیا۔ بانوری ہوئی تاں اَڳے ہئی چھرکی نال نکل ڳیُس ۔ تلواڑے ہوراں ایویں سمجھیا جینویں چور ݙاکو پھدی کھڑے ہووِن۔ اگھاں ودھ تے اوندی کُچھڑ اِچوں پوٹلی کھسݨ لڳ پیا ۔ پر تیوت سُد نئیں اُٻاہل تے گھٻراٹ کنوں یا رَل ڄمݨ آلے بھرا دے ایں کرتݨ کوں اپݨی ہانت سمجھدیں ہوئیں اوندا ہتھ چھنڈک پرھاں کیتا، تے پچھاں بِھرکی ڳئی ……

تلواڑا بھرا پِیتا ہویا تاں پہلے ہا ہُݨ چِتّوں کھروں وی نکلیا ڳیا ۔ اونکوں چماٹ کڈھ ماریُس تے کند میند کڈھینوس ۔ لُندھی ، چورنی ، کمینی ’ اَکھیندیں زور دھنگاݨے پوٹلی کھس تے کھولݨ لڳ پیا ۔ وچوں بھلا کیا نکلݨا ہا …… اوہو چھاݨ ٻور تے کجھ پروتھے ٹُکر…… او آہدن ناں جو ڄݨ دی تتی بھنّی ہئی وَݨ کوں تے وݨ کوں لڳ ڳئی بھاہ…… بھرا چھیکڑ آسرا ہس ۔ اوندا ایہ روپ ݙیکھ تے اوندا اندر وی سڑ پڄل تے کولا تھی ڳیا …… کاوڑ تے جوش کنوں ڳالھی تھی تے بھنی تے اوں ویلے تائیں بھڄدی ڳئی  جے توڑیں شہر نہ ٹپ ڳئی …… ٻاہر آ تے کلھی تھئی تاں ٻاکاں مار مار رُنی۔‘‘ 

جہان حالی وی وسدا پئے ۔ بھیݨ بھرا دیاں حجتاں حالی وی قائم ہِن ۔ بھیݨ حالی وی بھرا کیتے ناصرف اپݨی جان قربان کریندی کھڑی ہے ۔ بھل پئے تے پُتر سنویں رشتے وی ایہ آکھ تے بھرا تے قربان کیتی کھڑی ہے جو 

نہ ماء پیئو وَلسن تے نہ بھیݨ بھرا ڄمسِن

سوجھل قصے وچ بیان کیتی ڳئی کہاݨی ’’ نہ پیئو ماء ولسن تے نہ بھیݨ بھرا ڄمسِن‘‘ وچ بھیݨ دی محبت ݙیکھو جو حالی وی جیوݨ تے روح کریندے۔

’’مائی آکھݨ لڳی ’’قاضی صاحب ! میکوں پتہ اے جو گھر آلا نہ ریہا تاں میݙا سُہاڳ اُڄڑ ویسی ، میں رنڈڑ تھی ویساں تے رنڈیپا ݙاڈھی اَوکھی منزل اے ۔ میں ایہ ڄاݨدی آں جو میݙا جوان پُتر میݙے ٻڈھیپے دا سہارا اے تے میڈیاں اَکھیں دا نور اے ۔ ساریاں ڳالھیں ٹھیک ہِن پر تُساں ایہ سوچو جو میݙا لوہندیاں دا بھرا پھاہے لڳ ڳیا تاں میکوں ٻیا گھر آلا وی مِل ویسی ، اللہ کیتا تاںاولاد اِی تھی ویسی پر ہُݨ نہ ماء پیئو وَلسِن تے نہ بھیݨ بھرا ڄمسن‘‘۔

## حوالہ
سرائیکی لوک قصیاں دے کردار، مصنف : شہزاد اسد خان لغاری ، ناشر: جھوک پرنٹرز ‘ ملتان