روڈولف مارکوس

### روڈولف مارکوس
روڈولف آرتھر مارکوس (ڄم 21 جولائی 1923) کینیڈا وچ ڄمے ہوئے ہک امریکی کیمیا دان ہن جنہاں کوں 1992 وچ "کیمیائی نظاماں وچ الیکٹران ٹرانسفر رد عمل دے نظریہ وچ انہاں دیاں شراکت کیتے" کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ مارکوس تھیوری ، جیڑھا انہاں دے ناں تے رکھیا ڳیا ہے ، ہک الیکٹران بیرونی کرہ الیکٹران ٹرانسفر بیان کرݨ کیتے ہک تھرموڈینامک تے کائنیٹک فریم ورک فراہم کریندا ہے ۔ او کیلیٹیک ، نان یانگ ٹیکنالوجیکل یونیورسٹی ، سنگاپور وچ پروفیسر ہن تے انٹرنیشنل اکیڈمی آف کوانٹم مالیکیولر سائنس دے رکن ہن ۔ 

### تعلیم تے ابتدائی زندگی
مارکوس مونٹریال ، کیوبک وچ ایستھر (ڄمی ہوئی کوہن) تے مائر مارکوس دے گھر ڄمے ہن ۔ انہاں دے والد نیویارک وچ ڄمے ہن تے انہاں دی والدہ انگلینڈ وچ ڄمی ہن ۔ انہاں دا خاندانی پس منظر یوکمرگے (لتھوانیا) توں ہے ۔ او یہودی ہن تے زیادہ تر مونٹریال دے یہودی محلے وچ وݙے تھئے پر انہاں اپݨے ٻلپݨ دا کجھ حصہ ڈیٹرائٹ ، امریکہ وچ وی گزاریا ۔ سائنس وچ انہاں دی دلچسپی چھوٹی عمر وچ شروع تھی ڳئی ہئی ۔ انہاں بیرن بائنگ ہائی سکول وچ ریاضی وچ مہارت حاصل کیتی ۔ ول انہاں میک گل یونیورسٹی وچ کارل اے ونکلر دے ماتحت تعلیم حاصل کیتی ، جنہاں یونیورسٹی آف آکسفورڈ وچ سیریل ہنشیل ووڈ دے ماتحت تعلیم حاصل کیتی ہئی ۔ میک گل وچ ، مارکوس اوسط کیمسٹری دے طالب علم توں ودھ ریاضی دے کورس گھدے ، جیڑھا کہ بعد وچ انہاں کوں الیکٹران ٹرانسفر تے اپݨا نظریہ بݨاوݨ وچ مدد ݙیندا ۔ 

مارکوس 1943 وچ بی ایس سی تے 1946 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ، ݙونہاں میک گل یونیورسٹی توں ۔ 1958 وچ ، او ریاستہائے متحدہ امریکہ دے قدرتی شہری بݨ ڳئے ۔ 

### سائنسی پرکھ پرچول
گریجویشن کرݨ دے بعد ، 1946 وچ ، انہاں پہلے نیشنل ریسرچ کونسل (کینیڈا) وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ پوزیشنز گھدیاں ، جیندے بعد یونیورسٹی آف نارتھ کیرولینا وچ ۔ انہاں اپݨی پہلی فیکلٹی تقرری بروکلین پولیٹیکنک انسٹی ٹیوٹ وچ حاصل کیتی ۔ 1952 وچ ، یونیورسٹی آف نارتھ کیرولینا وچ ، انہاں سابقہ آر آر تے تھیوری کوں ٹرانزیشن سٹیٹ تھیوری نال ملا تے رائس-رامسپرگر-کاسل-مارکوس (آر آر تے تے ایم) تھیوری تیار کیتی ۔ 1964 وچ ، انہاں یونیورسٹی آف الینوائے وچ پڑھایا ۔ انہاں دا مسئلہ حل کرݨ دا طریقہ "مکمل جھکاؤ" ہے ۔ مارکوس 1978 وچ کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی منتقل تھی ڳئے ۔ 

### الیکٹران ٹرانسفر دا مارکوس نظریہ
الیکٹران ٹرانسفر ہک کیمیائی رد عمل دی سب توں سادہ شکلاں وچوں ہک ہے ۔ ایہ ہک ایٹمی ڈھانچے والے مادیاں دے درمیان ہک بیرونی کرہ الیکٹران ٹرانسفر تے مشتمل ہے جیویں کہ مارکوس دی ڈائیویلنٹ تے ٹرائیویلنٹ آئرن آئنز دے درمیان تعلیم ۔ الیکٹران ٹرانسفر کیمیائی رد عمل دی سب توں بنیادی شکلاں وچوں ہک تھی سڳدا ہے پر ایندے بغیر زندگی وجود نی رکھ سڳدی ۔ الیکٹران ٹرانسفر تمام تنفسی افعال دے نال نال فوٹو سنتھیسس وچ وی استعمال تھیندا ہے ۔ کھاݨے دے مالیکیول کوں آکسیڈائز کرݨ دے عمل وچ ، ݙو ہائیڈروجن آئنز ، ݙو الیکٹرانز ، تے ادھا آکسیجن مالیکیول ہک ایکسوتھرمک رد عمل کرݨ کیتے رد عمل کریندن تے نال ہک پاݨی دا مالیکیول وی بݨیندن

2 H+ + 2 e− + ½ O2 → H2O + گرمی

کیونکہ الیکٹران ٹرانسفر فطرت وچ اینجھا وسیع ، عام تے ضروری رد عمل ہے ، مارکوس دا نظریہ کیمسٹری تے بائیو کیمسٹری دے شعبے وچ اہم تھی ڳیا ہے ۔ 

انہاں دی الیکٹران ٹرانسفر دی ٻہوں ساری تعلیم نال جڑی ہک قسم دا کیمیائی رد عمل آکسیڈیشن دی مختلف حالتاں وچ میٹل آئنز دے درمیان الیکٹران دی منتقلی ہوسی ۔ ایں قسم دے کیمیائی رد عمل دی ہک مثال آبی محلول وچ ڈائیویلنٹ تے ٹرائیویلنٹ آئرن آئن دے درمیان ہوسی ۔ مارکوس دے زمانے وچ کیمیا دان ایں ڳالھ تے حیران ہن کہ ایں خاص رد عمل وچ کتنی سست رفتار تھیندی ہے ۔ ایں ڳالھ 1950 دے ݙہاکے وچ ٻہوں سارے کیمیا داناں کوں متوجہ کیتا تے ایہ وی او ڳالھ ہئی جیں مارکوس دی الیکٹران ٹرانسفر وچ دلچسپی شروع کیتی ۔ مارکوس ایں کیمیائی رد عمل وچ پائے ونڄݨ والے اصولاں دی بنیاد تے ٻہوں سارے مطالعے کیتے ، تے اپݨے مطالعیاں دے ذریعے او اپݨا الیکٹران ٹرانسفر نظریہ تیار کرݨ دے قابل تھئے ۔ انہاں دے طریقے نویں تجرباتی پروگراماں کوں راہ ݙتی جنہاں کیمسٹری تے بائیو کیمسٹری دے تمام شاخاں وچ شراکت کیتی ۔ 

انہاں دی 100ویں سالڳنڈھ تئیں ، او اڄ وی تحقیق کریندے پئے ہن ۔ 

### اعزازات تے ایوارڈ
مارکوس کوں 1983 وچ یونیورسٹی آف شکاگو ، 1986 وچ یونیورسٹی آف گوٹبرگ ، 1987 وچ بروکلین پولیٹیکنک انسٹی ٹیوٹ ، 1988 وچ میک گل یونیورسٹی ، 1993 وچ کوئینز یونیورسٹی ، 1993 وچ یونیورسٹی آف نیو برنسوک ، 1995 وچ یونیورسٹی آف آکسفورڈ ، 1996 وچ یونیورسٹی آف نارتھ کیرولینا ایٹ چیپل ہل ، 1996 وچ یوکوہاما نیشنل یونیورسٹی ، 1997 وچ یونیورسٹی آف الینوائے ایٹ اربانا-شیمپین ، 1998 وچ ٹیکنیون - اسرائیل انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی ، 1999 وچ ٹیکنیکل یونیورسٹی آف ویلینسیا ، 2000 وچ نارتھ ویسٹرن یونیورسٹی ، 2002 وچ یونیورسٹی آف واٹر لو ، 2010 وچ نان یانگ ٹیکنالوجیکل یونیورسٹی ، 2012 وچ تمکور یونیورسٹی ، 2012 وچ یونیورسٹی آف حیدرآباد ، تے 2013 وچ یونیورسٹی آف کیلگری توں آنریری ڈگریاں ݙتیاں ڳئیں ۔ ایندے علاوہ ، انہاں کوں 2018 وچ یونیورسٹی آف سینٹیاگو ، چلی توں وی آنریری ڈاکٹریٹ ݙتی ڳئی ۔ 

1992 وچ کیمسٹری وچ نوبل انعام توں پہلے ، مارکوس کوں 1978 وچ کیمیکل فزکس وچ ارونگ لینگموئیر انعام ، 1982 وچ رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دے فیراڈے ڈویژن دا رابنسن انعام ، 1983 وچ کولمبیا یونیورسٹی دا چاندلر انعام ، 1984-1985 وچ کیمسٹری وچ وولف انعام ، سینٹینری انعام ، 1988 وچ ولارڈ گبز انعام تے پیٹر ڈیبائی انعام ، 1989 وچ نیشنل میڈل آف سائنس ، 1990 وچ اوہائیو سٹیٹ دا ولیم لائیڈ ایونز انعام ، 1990 وچ تھیوڈور ولیم رچرڈز انعام (این ای ایس اے سی ایس) ، پولنگ میڈل ، ریمسن انعام تے 1991 وچ ایڈگر فاہس سمتھ لیکچرر ، امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ تے 1993 وچ تھیوریٹیکل کیمسٹری وچ ہرش فیلڈر انعام ݙتا ڳیا ۔ 

انہاں کوں 1975 توں 1976 تئیں یونیورسٹی کالج ، آکسفورڈ وچ پروفیسرشپ فیلوشپ وی ملی ۔ 

انہاں کوں 1970 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ، 1973 وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز ، 1990 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا رکن منتخب کیتا ڳیا ، 1991 وچ رائل سوسائٹی آف کیمسٹری وچ آنریری رکنیت تے 1993 وچ رائل سوسائٹی آف کینیڈا وچ شامل کیتا ڳیا ۔ انہاں کوں 1987 وچ رائل سوسائٹی دا غیر ملکی رکن (فارمیم آر ایس) منتخب کیتا ڳیا ۔ 

2019 وچ ، انہاں کوں ایف ایل او جی ای این سٹار آؤٹ ریچ ولوں ایس آئی پی ایس 2019 وچ فرے انٹرنیشنل سسٹین ایبلٹی ایوارڈ نال نوازیا ڳیا ۔