ایسامو آکاساکی

### ایسامو آکاساکی
ایسامو آکاساکی (30 جنوری 1929 – 1 اپریل 2021) ہک جاپانی انجینئر اتے ماہر طبیعیات ہن ، جیڑھے سیمی کنڈکٹر ٹیکنالوجی دے شعبے وچ مہارت رکھدے ہن اتے نوبل انعام یافتہ ہن ، جیڑھے چمکدار گیلیم نائٹرائڈ (GaN) پی-این جنکشن نیلی LED کوں 1989 وچ ایجاد کرݨ اتے بعد وچ اعلیٰ چمکدار GaN نیلی LED کوں وی ایجاد کرݨ واسطے ڄاݨئے ویندے ہن ۔

ایں اتے ٻئی کامیابیاں واسطے ، آکاساکی کوں 2009 وچ ایڈوانسڈ ٹیکنالوجی وچ کیوٹو انعام اتے 2011 وچ IEEE ایڈیسن میڈل نال نوازیا ڳیا ۔ انہاں کوں 2014 دا نوبل انعام برائے طبیعیات وی ہیروشی امانو اتے شوجی ناکامورا دے نال مشترکہ طور تے "موثر نیلی روشنی خارج کرݨ والے ڈائیوڈز دی ایجاد واسطے ݙتا ڳیا ، جئیں چمکدار اتے توانائی بچاوݨ والے سفید روشنی دے ذرائع کوں ممکن بݨایا ہے ۔" 2021 وچ ، آکاساکی ، شوجی ناکامورا ، نک ہولونیاک ، ایم ۔ جارج کرافورڈ اتے رسل ڈی ۔ ڈوپوئس دے نال ، انجینئرنگ واسطے ملکہ الزبتھ انعام نال وی نوازیا ڳیا "ایل ای ڈی لائٹنگ دی تخلیق اتے ترقی واسطے ، جو تمام ٹھوس حالت لائٹنگ ٹیکنالوجی دی بنیاد بݨیندی ہے ۔"

### ابتدائی زندگی اتے تعلیم
او چیران ، کاگوشیما پریفیکچر وچ ڄمے ہن اتے کاگوشیما شہر وچ پرورش پائی ۔ انہاں دے وݙے بھائی ماسانوری آکازاکی ہن ، جو ہک الیکٹرانک انجینئرنگ دے محقق ہن اتے کیوشو یونیورسٹی وچ پروفیسر ایمریٹس ہن ۔ 

ایسامو 1946 وچ کاگوشیما پریفیکچرل ڈائنی-کاگوشیما مڈل سکول (ہݨ کاگوشیما پریفیکچرل کونان ہائی سکول) توں ، 1949 وچ سیونتھ ہائیر سکول زوشیکان (ہݨ کاگوشیما یونیورسٹی) توں اتے 1952 وچ ڈیپارٹمنٹ آف کیمسٹری ، فیکلٹی آف سائنس ، کیوٹو یونیورسٹی توں گریجویشن کیتی ۔ اپݨے یونیورسٹی دے سالاں دے دوران ، انہاں ایہاں مندراں اتے مسیتاں دا دورہ کیتا جنہاں دا دورہ مقامی رہائشی گھٹ ہی کریندے ہن ، گرمیاں دی چھٹی دے دوران شنشو دے پہاڑاں وچ گھمے ، کلاسوں توں لطف اندوز تھئے اتے ہک مکمل طالب علم دور دا لطف چایا ۔ محقق بݨݨ دے بعد ، انہاں 1964 وچ ناگویا یونیورسٹی توں انجینئرنگ دی ڈگری حاصل کیتی ۔

### تحقیق
آکاساکی 1960 دے ݙہاکے دے آخر وچ GaN اتے مبنی نیلی LEDs تے کم کرݨا شروع کیتا ۔ قدم بہ قدم ، انہاں GaN کرسٹلز اتے ڈیوائس ساخت دی کوالٹی کوں بہتر بݨایا ۔ میتسوشیتا ریسرچ انسٹی ٹیوٹ ٹوکیو ، انک ۔ (MRIT) وچ ، جتھاں انہاں GaN واسطے ترجیحی ودھݨ دے طریقہ دے طور تے میٹالورگینک ویپر فیز ایپٹیکسی (MOVPE) کوں اپناوݨ دا فیصلہ کیتا ۔

1981 وچ ، آکاساکی ناگویا یونیورسٹی وچ MOVPE دے ذریعے GaN دی ودھوتری کوں نویں سرے نال شروع کیتا ، اتے 1985 وچ انہاں اتے انہاں دے گروپ کم درجہ حرارت (LT) بفر لیئر ٹیکنالوجی دی اڳواݨی کر کے نیلم سبسٹریٹ تے اعلیٰ معیار دے GaN کوں ودھاوݨ وچ کامیابی حاصل کیتی ۔

ایں اعلیٰ معیار دے GaN انہاں کوں میگنیشیم (Mg) نال ڈوپنگ اتے بعد وچ الیکٹران شعاع ریزی (1989) نال ایکٹیویشن دے ذریعے پی-ٹائپ GaN دریافت کرݨ ، پہلا GaN پی-این جنکشن نیلا/UV LED (1989) تیار کرݨ ، اتے سلیکون (Si) نال ڈوپنگ دے ذریعے این-ٹائپ GaN (1990) اتے متعلقہ الائیز (1991) دی کنڈکٹیویٹی کنٹرول حاصل کرݨ دے قابل بݨایا ، جئیں نال زیادہ موثر پی-این جنکشن لائٹ ایمیٹنگ ساخت دے ڈیزائن اتے ساخت وچ ہیٹرو ساخت اتے ملٹیپل کوانٹم ویلز دا استعمال ممکن تھیا ۔

انہاں 1990 وچ کمرے دے درجہ حرارت تے GaN توں پہلی وار حوصلہ افزائی اخراج حاصل کیتا ، اتے 1995 وچ اعلیٰ معیار دے AlGaN/GaN/GaInN کوانٹم ویل ڈیوائس توں پلسڈ کرنٹ انجیکشن نال 388 nm تے حوصلہ افزائی اخراج تیار کیتا ۔ انہاں نائٹرائڈ سسٹم وچ کوانٹم سائز اثر (1991) اتے کوانٹم کنفائنڈ سٹارک اثر (1997) دی تصدیق کیتی ، اتے 2000 وچ نظریاتی طور تے پیزو الیکٹرک فیلڈ دی اورینٹیشن انحصار اتے غیر/نیم قطبی GaN کرسٹلز دے وجود کوں ݙکھایا ، جئیں اڄ دے عالمی کوششاں کوں انہاں کرسٹلز کوں زیادہ موثر روشنی خارج کرݨ والے واسطے ودھاوݨ واسطے متحرک کیتا ہے ۔

ناگویا یونیورسٹی آکاساکی انسٹی ٹیوٹ

آکاساکی دے پیٹنٹ انہاں ایجادات توں تیار تھئے ہن ، اتے پیٹنٹس کوں رائلٹی دے طور تے انعام ݙتا ڳیا ہے ۔ ناگویا یونیورسٹی آکاساکی انسٹی ٹیوٹ 20 اکتوبر 2006 کوں کھولا ڳیا ۔ انسٹی ٹیوٹ دی تعمیر دا خرچہ یونیورسٹی کوں پیٹنٹ رائلٹی دی آمدنی نال پورا کیتا ڳیا ، جو ناگویا یونیورسٹی وچ وسیع سرگرمیاں واسطے وی استعمال تھیندا ہا ۔ ایں انسٹی ٹیوٹ وچ ہک ایل ای ڈی گیلری شامل اے جو نیلی ایل ای ڈی تحقیق/ترقی اتے ایپلی کیشنز دی تاریخ ݙکھاوݨ واسطے ، تحقیقی تعاون واسطے ہک دفتر ، جدید پرکھ پرچول واسطے لیبارٹریز ، اتے چھیویں منزل تے آکاساکی دا دفتر ہے ۔ ایہ انسٹی ٹیوٹ ناگویا یونیورسٹی ہگاشیاما کیمپس وچ تعاون ریسرچ زون دے مرکز وچ واقع ہے ۔

### پیشہ ورانہ ریکارڈ
آکاساکی 1952 توں 1959 تئیں کوبے کوگیو کارپوریشن (ہݨ فوجیتسو لمیٹڈ) وچ بطور ریسرچ سائنسدان کم کیتا ۔ 1959 وچ او ناگویا یونیورسٹی وچ الیکٹرانکس ڈیپارٹمنٹ وچ 1964 تئیں تحقیقی ساتھی ، اسسٹنٹ پروفیسر اتے ایسوسی ایٹ پروفیسر ریہے ۔ بعد وچ 1964 وچ ، او میتسوشیتا ریسرچ انسٹی ٹیوٹ ٹوکیو ، انک ۔ وچ 1974 تئیں بنیادی ریسرچ لیبارٹری دے سربراہ ہن اتے بعد وچ سیمی کنڈکٹر ڈیپارٹمنٹ دے جنرل منیجر بݨئے ۔ 1981 وچ او ناگویا یونیورسٹی وچ الیکٹرانکس ڈیپارٹمنٹ وچ 1992 تئیں پروفیسر بݨ ڳئے ۔

1987 توں 1990 تئیں او جاپان سائنس اینڈ ٹیکنالوجی ایجنسی (JST) ولوں سپانسر کردہ "GaN اتے مبنی نیلی روشنی خارج کرݨ والے ڈائیوڈ دی پرکھ پرچول اتے ترقی" دے پراجیکٹ لیڈر ریہے ۔ ول انہاں 1993 توں 1999 تئیں JST ولوں سپانسر کردہ "GaN اتے مبنی مختصر طول موج سیمی کنڈکٹر لیزر ڈائیوڈ دی پرکھ پرچول اتے ترقی" دی مصنوعات دی قیادت کیتی ۔ جݙݨ انہاں ایں پراجیکٹ دی قیادت کیتی ، او 1995 توں 1996 تئیں ہوکائیڈو یونیورسٹی وچ ریسرچ سینٹر فار انٹرفیس کوانٹم الیکٹرانکس وچ بطور مہمان پروفیسر وی ہن ۔ 1996 وچ او جاپان سوسائٹی فار دی پروموشن آف سائنس دے "مستقبل پروگرام" دے پراجیکٹ لیڈر ہن ۔ 1996 توں انہاں MEXT ولوں سپانسر کردہ "نائٹرائڈ سیمی کنڈکٹرز واسطے ہائی ٹیک ریسرچ سینٹر" دے پراجیکٹ لیڈر دے طور تے میجو یونیورسٹی وچ 2004 تئیں کم شروع کیتا ۔ 2003 توں 2006 تئیں او METI ولوں سپانسر کردہ "نائٹرائڈ سیمی کنڈکٹرز دی بنیاد تے وائرلیس ڈیوائسز تے R&D سٹریٹیجک کمیٹی" دے چیئرمین ریہے ۔

انہاں ناگویا یونیورسٹی دے پروفیسر ایمریٹس ، 1992 توں میجو یونیورسٹی دے پروفیسر دے طور تے کم جاری رکھیا ۔ او 2004 توں میجو یونیورسٹی وچ نائٹرائڈ سیمی کنڈکٹرز دے ریسرچ سینٹر دے ڈائریکٹر وی ہن ۔ انہاں 2001 توں ناگویا یونیورسٹی دے آکاساکی ریسرچ سینٹر وچ بطور ریسرچ فیلو وی کم کیتا ۔

### ذاتی زندگی
او اتے انہاں دی ذال ریوکو ناگویا وچ رہندے ہن ، اتے جوڑے دا کوئی ٻال کائنا ہا ۔

### موت
آکاساکی 1 اپریل 2021 کوں ناگویا دے ہک ہسپتال وچ نمونیا دی وجہ توں 92 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳئے ۔

### اعزازات اتے انعامات
·        1989 - جاپانی ایسوسی ایشن فار کرسٹل گروتھ (JACG) ایوارڈ

·        1991 - چونیچی کلچر ایوارڈ

·        1994 - ویہویں سالگرہ دی یاد وچ جاپانی ایسوسی ایشن فار کرسٹل گروتھ دا تکنیکی شراکت ایوارڈ

·        1995 - ہینرک ویلکر گولڈ میڈل ، کمپاؤنڈ سیمی کنڈکٹرز تے بین الاقوامی سمپوزیم

·        1996 - انجینئرنگ اچیومنٹ ایوارڈ ، انسٹی ٹیوٹ آف الیکٹریکل اینڈ الیکٹرانکس انجینئرز / لیزرز الیکٹرو آپٹکس سوسائٹی

·        1998 - انووے ہروشگے ایوارڈ ، جاپان سائنس اینڈ ٹیکنالوجی ایجنسی

·        1998 - C&C انعام ، نیپون الیکٹرک کمپنی کارپوریشن

·        1998 - لاؤڈیس انعام ، کرسٹل گروتھ واسطے بین الاقوامی تنظیم

·        1998 - جیک اے مورٹن ایوارڈ ، انسٹی ٹیوٹ آف الیکٹریکل اینڈ الیکٹرانکس انجینئرز

·        1998 - رینک انعام ، رینک پرائز فاؤنڈیشن

·        1999 - فیلو ، انسٹی ٹیوٹ آف الیکٹریکل اینڈ الیکٹرانکس انجینئرز

·        1999 - ٹھوس حالت سائنس اتے ٹیکنالوجی وچ شاندار کامیابی واسطے گورڈن ای ۔ مور میڈل ، الیکٹرو کیمیکل سوسائٹی

·        1999 - آنورس کاسا ڈاکٹریٹ ، یونیورسٹی آف مونٹ پیلیئر II

·        1999 - تورے سائنس اینڈ ٹیکنالوجی پرائز ، تورے سائنس فاؤنڈیشن

·        2001 - آساہی انعام ، آساہی شنبن کلچرل فاؤنڈیشن

·        2001 - آنورس کاسا ڈاکٹریٹ ، لنکپنگ یونیورسٹی

·        2002 - شاندار کامیابی ایوارڈ ، جاپان سوسائٹی آف اپلائیڈ فزکس

·        2002 - فوجیہارا انعام ، فوجیہارا فاؤنڈیشن آف سائنس

·        2002 - تاکیڈا انعام ، تاکیڈا فاؤنڈیشن

·        2003 - صدر دا انعام ، سائنس کونسل آف جاپان (SCJ)

·        2003 - ٹھوس حالت ڈیوائسز اینڈ میٹریلز (SSDM) ایوارڈ

·        2004 - توکائی ٹی وی کلچر پرائز

·        2004 - یونیورسٹی پروفیسر ، ناگویا یونیورسٹی

·        2006 - جان بارڈین ایوارڈ ، منرلز ، میٹلز اینڈ میٹریلز سوسائٹی

·        2006 - شاندار کامیابی ایوارڈ ، جاپانی ایسوسی ایشن فار کرسٹل گروتھ

·        2007 - آنریبل لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ ، وائڈ بینڈ گیپ سیمی کنڈکٹر فوٹونک اینڈ الیکٹرانک ڈیوائسز تے 162ویں ریسرچ کمیٹی ، جاپان سوسائٹی فار دی پروموشن آف سائنس (JSPS)

·        2008 - غیر ملکی ساتھی ، یو ایس نیشنل اکیڈمی آف انجینئرنگ

·        2009 - کیوٹو انعام ایڈوانسڈ ٹیکنالوجی ، ایناموری فاؤنڈیشن

·        2010 - لائف ٹائم پروفیسر ، میجو یونیورسٹی

·        2011 - ایڈیسن میڈل ، انسٹی ٹیوٹ آف الیکٹریکل اینڈ الیکٹرانکس انجینئرز

·        2011 - انٹلیکچوئل پراپرٹی سرگرمیاں واسطے خصوصی انعام ، جاپان سائنس اینڈ ٹیکنالوجی ایجنسی

·        2011 - مینامی-نیپون کلچر پرائز-آنریبل پرائز

·        2014 - ہیروشی امانو اتے شوجی ناکامورا دے نال مشترکہ طور تے طبیعیات وچ نوبل انعام

·        2015 - چارلس سٹارک ڈریپر انعام

·        2015 - ایشیا گیم چینجر ایوارڈ

·        2016 - نینو سائنس اتے نینو ٹیکنالوجیز دی ترقی وچ ݙات واسطے یونیسکو میڈل دی تقریب

·        2021 - انجینئرنگ واسطے ملکہ الزبتھ انعام

قومی

·        1997 - جامنی ربن دے نال میڈل ، جاپانی حکومت

·        2002 - آرڈر آف دی رائزنگ سن ، گولڈ ریز ود نیک ربن ، جاپانی حکومت

·        2004 - ثقافتی میرٹ دا حامل شخص ، جاپانی حکومت

·        2011 - آرڈر آف کلچر ، جاپانی شہنشاہ