ظریفہ غفاری

**ظریفہ غفاری** (پشتو: ظریفہ غفاری؛ ڄَمَّݨ 1992ء) ہک افغان کارکن تے سیاست دان ہئی۔ نومبر 2019ء وِچ، اوہ افغانستان دے صوبہ وردک دے دار الحکومت میدان شہر دی میئر بݨی۔ ظریفہ افغانستان دی چند زنانیاں میئراں وِچوں ہک ہئی تے 27 سال دی عمر وِچ تعینات تِھیوݨ والی سبھ توں گھٹ عمر دی وی ہئی۔ اوہ افغانستان وِچ زنانیاں دے حقوق کوں اڳاں تے ودھاوݨ دیاں کوششاں کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔ ظریفہ کوں 2020ء وِچ امریکی وزیر خارجہ نے بین الاقوامی ہمت والی زنانی دے طور تے چُݨیا ہئی۔ انّھاں تے ترئے قاتلانہ حملے تِھئے جنّھاں وِچ اوہ بچ ڳئی۔

## زندگی دے ادوار
ظریفہ غفاری 1992ء وِچ کابل وِچ ڄَمّی ہَن، عبد الواسع غفاری دی دِھی، افغان فوج دے کرنل تے سپیشل آپریشنز کور وِچ کمانڈر۔ انّھاں دے پیو کوں 5 نومبر 2020ء کوں کابل وِچ انّھاں دے گھر دے سامہݨے عسکریت پسنداں نے گولی مار تے ہلاک کر ݙتا ہئی۔ ظریفہ نے اپݨی پرائمری تعلیم کیتے صوبہ پکتیا دے حلیمہ خازن ہائی اسکول وِچ تعلیم حاصل کیتی تے پنجاب یونیورسٹی، چندی گڑھ، انڈیا وِچ اپݨی اعلیٰ تعلیم حاصل کیتی۔

انّھاں کوں جولائی 2018ء وِچ موجودہ صدر اشرف غنی نے باضابطہ طور تے میدان شہر دی میئر مقرر کیتا ہئی۔ اوہ افغانستان دی سبھ توں گھٹ عمر دی میئر بݨ ڳئی تے ڄاڑے ذرائع نے غلطی نال ظریفہ کوں افغانستان دی پہلی زنانی میئر قرار ݙتا۔ پر، میدان شہر دی میئر دے طور تے انّھاں دی مدت کوں انّھاں دی عمر تے جنس دے بارے وِچ مقامی سیاست داناں دے احتجاج تے دھمکیاں دی وجہ توں نو مہینے کیتے موخر کرݨا پیا۔ افغانستان وِچ ݙوجھیاں زنانیاں میئر وی ریہیاں ہن، پر انّھاں علاقیاں وِچ جیڑھے عام طور تے ثقافتی طور تے ٻہوں روادار سمجھے ویندن۔ وردک جیویں روایتی طور تے قدامت پسند صوبے وِچ جتھاں طالبان کوں وسیع حمایت حاصل ہئی، اوہ تقریباً ناقابل برداشت پوزیشن تے فائز ہئی۔ میئر دے طور تے اپݨے پہلے ݙینہہ، انّھاں کوں مَرداں دے ہک گروہ دی طرفوں ہراساں کرݨ دا سامݨا کرݨا پیا جنّھاں انّھاں دے دفتر تے ہجوم کر ݙتا تے انّھاں کوں عہدے توں استعفا ݙیوݨ دی تنبیہ کیتی۔ میئر دے طور تے اپݨیاں ذمہ داریاں سنبھالݨ دے بعد انّھاں کوں طالبان تے داعش دی طرفوں جان توں مارݨ دیاں دھمکیاں دا سامݨا وی کرݨا پیا۔ ظریفہ نے مارچ 2019ء وِچ میدان شہر دی میئر دے عہدے دا حلف چاتا ہئی۔ پر، حفاظتی وجوہات دی بنا تے، اوہ کابل وِچ مقیم ہئی۔ ظریفہ اپݨے قصبے وِچ کوڑا کرکٹ دے خلاف مہم شروع کرݨ وِچ کامیاب تِھئی تے اوہ ݙوجھیاں زنانیاں کیتے ہک رول ماڈل ہئی۔ اوہ ڄاڑے قاتلانہ حملیاں توں بچ ڳئی۔ 5 نومبر 2020ء کوں انّھاں دے پیو دے بندوق برداراں دے ہتھوں مارے ون٘ڄݨ دے بعد، انّھاں نے آکھیا، "ایہ طالبان ہن۔ اوہ مینوں میدان شہر وِچ نئیں چاہندے۔ ایں سانگے انّھاں نے میرے پیو کوں قتل کر ݙتا" انّھاں نے اُوں ویلے دے امریکی وزیر خارجہ مائیک پومپیو توں خصوصی درخواست تے اپیل وی کیتی جو اوہ افغانستان وِچ طالبان دے امریکا مذاکرات دی وجہ توں پیدا تِھیوݨ والی غیر یقینی صورت حال دے بعد افغانستان وِچ زنانیاں دا تحفظ کرن۔

اگست 2021ء وِچ، طالبان دی پیش قدمی دے نال، ظریفہ نے اعلان کیتا جو اوہ ملک توں فرار نئیں تِھیسی۔ 15 اگست 2021ء کوں، طالبان دے ہتھوں کابل دے زوال دے بعد، انّھاں نے آکھیا، "میں اتھاں انّھاں دے آنݨ دا انتظار کرین٘دی پئی ہاں۔ میری یا میرے خاندان دی مدد کرݨ والا کوئی کائنی۔ میں صرف انّھاں دے تے اپݨے شوہر دے نال بیٹھی ہاں تے اوہ میݙے جیہے لوکاں کیتے آسِن تے مینوں قتل کریسِن" اگست 2021ء دے وچکار طالبان دے ذریعے افغانستان دی حکومت تے قبضے دے بعد، اوہ اپݨے شوہر، اپݨی ماں تے پنج بھیݨاں دے نال بدھ، 18 اگست کوں استنبول، ترکی پُج تے ملک توں فرار تِھی ڳئی۔ بعد وِچ اوہ بون، جرمنی وِچ آباد تِھی ڳئی۔

## اعزازات
انّھاں کوں بی بی سی نے 2019ء کیتے دنیا بھر دیاں 100 متاثر کن تے بااثر زنانیاں وِچ شامل کیتا ہئی۔ ظریفہ کوں 2020ء وِچ امریکی وزیر خارجہ نے بین الاقوامی ہمت والی زنانی دے طور تے چُݨیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:جامعہ پنجاب دے فضلا
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ