سَت کتاباں… پنج چھی پَنّے

پڑھݨ لِکھݨ آلے لوک یا اِیئیں آکھ پڑھیئے لکھیئے ۔ بَندے ڄاݨدِن جو لِکھاری دی لِکھت اوندی سوچ دَا شیشہ ہوندِی اے ۔ اُوندے ذہن اَتے سُدھ سُرت کوں نِشابر کریندی اے’’لِکھت‘‘ … ’’لِکھاری‘‘ دی لیاقت اَتے قابلیت ظاہر کریندی اے ‘ لِکھتاں وَنکو وَنکی دیاں ہوندین اَتے اِیئیں ہَر لکھاری دے لکھݨ دی آپو اَپݨی دِھر اَتے اُوندی لکھت دی اَپݨی نویکلی سُنڄاݨ ہوندی اے ۔ لکھݨ آلے دی ’’دِھر‘’ اَتے لِکھت دی سُنڄاݨ اِچ اُوں ویلھے فرق اَمدے جیرھے ویلھے ہِک لِکھت اِچ کہیں ٻئے لکھاری دی لِکھت زوریں رِیت … یا اَڄائی رَلا ݙتی وَنڄے… ایہ ہک بے تھتھی اَتے اَݨ بھانوݨی ڳالھ ڳݨیندی اے ۔ ایں سَببُوں کہیں ’’اخبار‘‘ یا ’’رسالے‘’ دے ایڈیٹر دَا ایہ حق اَتے اختیار تاں بَݨدے جو او چَھپّݨ کیتے آوَݨ آلی کہیں لِکھت اِچوں ہک اَدھ لوظ ایݙے اُوݙے یا ہک اَدھ سَطر اُتّے تُلے کر ݙیوے۔ او کہیں لِکھت اِچ آپُوں اَپݨی یا کہیں ٻئے دی لِکھت نی رَلا سڳدا … او اِیں سانگوں جو جیرھا کُجھ رَلیسے او لِکھݨ آلے دی سُدھ سُرت اَتے دِھر مُوجب تاں کائناں ہوسے پَر پڑھݨ آلا اونکوں لکھاری دی لکھت اِی ڳݨسے۔

اَسیکوںاِیہے ڳالھیں اَڄ خان پور دے جتوئی صاحبان دی چھاپی ہوئی نویں ’’ٹیلیفون ڈائریکٹری‘‘ ݙیکھ تے چیتے آئّین… ڈائریکٹری دی گُھنڈ کُھلائی آلے کٹھ اِچ ’’مہربانی کرتے …اَسیکوں کانڈھے آلا کارڈ پَٹھ تے سݙیا ہانے … پَر کہیں سَیوں کائناں ونڄ سڳئے ہاسے ۔ جے کَٹھ اِچ ہووں ہا تاں اُتھاہیں مونہہ رُوبرو اِیہے ڳالھیں کروّں ہا۔ خیر ہُݨ لِکھت اِچ صحیّ ۔ مارکے پہلی واری جیرھی ڈائریکٹری چھاپی ہئی اوندے اِچ چھاپݨ کیتے اسیکوں خان پور دی تاریخ  بارے لکھت لِکھݨ کیتے آکھیونے ۔ لِکھ ݙتوسے ۔ چھاپ ݙتونے ۔ خیر گُزری ۔ ݙوجھی واری اَسیݙی ہِیں لِکھت اِچ … اَپݨے بارے اِچ … ݙوں چار سطراں آپوں لکھ تے ڳنڈھ ݙتونے ‘ خُش تھئے ہوسِن۔

ایں وَاری نَواّں کم ݙکھائینے … لِکھت اِچ تَاں جیرھا وَدھارا کیتے نیں او اَپݨی جھاہ اُتے ۔ تھڄوں سَا جھیدار لِکھاری دے طور مجاہد جتوئی صیب دا ناں ’’سِر نانوِیں‘‘ اُتے چھاپ رَکھیے نیں ‘ مجاہد جتوئی صیب ’’آپ مُرادے‘‘ یا کُجھ ٻے لوکیں سانگے … وݙے سرائیکی اَڳواݨ ہوسِن ’’خان پور سرائیکی تحریک دَا مرکز‘‘ہوسے ۔ پَر اَساں ایہے ݙونہیں ڳالھیں نِسے مَنیندے تاں ایہ اَسیݙی لِکھت اِچ چھاپ تے منیسو؟ اَتے پڑھݨ آلیں نال دروہ دُلاب بَدنِیتی نَاں ڳݨیسے؟ آپ سیاݨے وِیاݨے ہیوے ؟ اَیاݨے تاں کینھوے؟

’’ڈائریکٹری‘‘ اِچ چھپّی ہوئی ’’لِکھت‘‘ دی ’’تحقیق‘‘ (ایں تحقیق بارے تحریراِی ہُنائیں دِی اَپݨی ایں) اِچ جتوئی صَیب دَا جیرھا ’’بھانگا‘‘ اے او ایہ ہے اُنہائیں دے اَپݨیں لِکھیئے ہوئے لوظیں مُوجب ’’سرائیکی تحریک کا مرکز بھی خان پور۔ سرائیکستان قومی موومنٹ کے جنرل سیکرٹری اورخواجہ فرید فائونڈیشن کے نائب صدر مجاہد جتوئی ہیں جن کی فریدیات کے موضوع پر سات کتابیں ہیں۔‘‘ ݙوجھی ’’تحقیق‘‘ ایہ ہے جو ’’جیٹھہ بھٹہ کے سجادہ نشین علاقہ میں کافی اثر و رسوخ کے مالک ہیں۔ موجودہ سجادہ نشین میاں عبدالستار پنجاب اسمبلی کے رکن اور ضلع رحیم یار خان کے نائب ناظم رہے ہیں اُن کے چھوٹے بھائی میاں شفیع محمد ضلع کونسل کے وائس چیئرمین رہے ہیں آج کل مسلم لیگ(ق) تحصیل خان پور کے ’’صدر‘‘ ہیں ۔ تیسرے بھائی میاں غوث محمد ’’پیپلز پارٹی‘‘ کے ’’مقامی رہنما‘‘ ہیں۔ اُن کے والد میاں محمد اسلام مرحوم بھی دو مرتبہ صوبائی اسمبلی کے رکن منتخب ہوئے تھے اور اس علاقہ کی معروف شخصیت تھے ۔ جیٹھہ بھٹہ کا میلہ یہاں کا مشہور عوامی میلہ ہے جس میں شرکت کیلئے دور دور سے بڑی تعداد میں لوک یہاں پر آتے ہیں۔‘‘

ماشاء اللہ ‘ سُبحان اللہ ‘ کینجھی ’’تحقیقی ہے‘‘ ؟ اللہ ڄاݨے جتوئی صیب کوں کتنا پورھیا کرݨا پیا ہوسے؟ 17-16سطریں دی ایں ’’تحقیق‘‘ اَتے‘‘ تحریر‘‘ دے زور اُتے مجاہد جتوئی صیب ساجھیدار لکھاری دے طور سِر نانویں اُتے اَپݨا ناں چھپوائے ہُݨ سوچݨ سمجھݨ اَتے پُچھݨ ݙسݨ آلی ڳالھ ایہ ہے جو اُنہیں دے اَپݨے بارے اَتے میاں صاحبان دے بارے اَپݨی رائے میݙے کھاتے اِچ لاوَݨ دَا حق اَتے اختیار ہُنائیں کوں کَیں ݙتے؟ ’’میاں صاحبان ‘‘اَتے اُنہائیں دے اَپݨے ’’قصیدے‘‘ تصویریں سمیت پہلے پَنیں اُتے چھاپی کھڑے ہاوے تاں وَل اِیہے 17-16 سطراں سلَھاڑݨ دی کیہی لوڑ پئے ڳئی ہئی؟ چَھڑا ’’سِر نانویں‘‘ اتے ناں چھپواوَݨ کیتے؟ کیا اَپݨیں ہِنائیں 17-16سطریں دے سَببُوں ساجھیدار لکھاری لِکھواوݨ چھپواوݨ دے حق دار بݨ ویندِن؟

سَت کتابیں دے لِکھݨ آلے لکھاری کوں ’’پنج چھی‘‘ پَنیں دی ہک لِکھت دے سِر نانویں اُتے اَپݨا ناں لِکھوا چَھپوا تے کیا مِلیے؟ کیا لَدّھے؟ شَیت… ’شُہرت‘‘ … کیا او ناں نموز اَتے ’’شہرت‘‘ دی … اَنڄاں تَیں … اینجھی؟

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان