open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
امب شریف

ضلع خوشاب دا سب توں قدیم مقام امب شریف ہے۔جتھوں لکھاں سال پراݨی آبادی دے نشان ملدن۔احٖ وی اتھاں دے پراݨے قلعے تے قدیم عمارتاں دے قدیم تہذیبی نشان اتھاں ݙٹھے ونجٖ سڳدن۔ایندے آسے پاسے قدیم تہذیب دے ٻہوں سارے آثار کھنڈیے پن۔امب پہاڑ ہک عظیم الشان قلعہ تے وݙی وݙی حویلیاں دے آثار موجود ہن۔ سو سال پہلے تک ایں جھاہ تے قدیم کشمیری طرز تعمیر دے بنڑیے ہوئے ترائے مندر ہن۔ مگر احٖ کل صرف ݙو مندر نظر آندن ۔ انہاں مندراں کوں راجہ ’’امبریک‘‘ نال منسوب کیتا ویندے۔ جیندے ناں تے ایں علاقے دا ناں پیا۔ ایں قلعے دے آسے پاسے ہک کتبہ وی دریافت تھیا ہا جیڑھا جو ترائے فٹ لمبا اور اڈھائی فٹ چوڑا ہا۔ ایکوں ہک پنڈت پڑھیا تے ایندے نتیجے تے پُجٖیا جو اے کتبہ ظہورالاسلام توں پنج سو سال پہلے دا ہا۔ اے رائے حقیقت کائناں ہئی۔ ایں کتبے کوں محققین نے انہاں قدیم شمسی سورمیاں نال منسوب کیتا ہے جنہاں توں رگ وید دے کئی اشعارمنسوب کیتے ویندن۔ امب پہاڑ دے مشرق آلے پاسے ہک لمبی دیوار دے آثار اے ظاہر کریندن جو میدانی باشندیاں دے حملیاں توں بچݨ کیتے اے دفاعی فصیل دا کم ݙیندی ہئی۔
نوشہرہ

ضلع خوشاب دا قصبہ تے تحصیل ۔ ایکوں وادی سُون دے مرکزی قصبہ دی حیثیت حاصل ہے۔ اے علاقہ ماضی قدیم اچ بدھ مت دے زیر اثر ہا۔1888ء اچ نوشہرہ دے علاقے کھٹوائی دے مقام توں جیڑھا کتبہ ملیا ہا ایں توں ظاہر تھیندے جو اتھاں بُدھ مت دا وݙا زور ہا تے روڑا سدھا ایں پورے علاقے دا مذہبی پیشوا ہا۔ایں تاریخی کتبے تے جھاہ دا ناں ’’ناشیرا‘‘ لکھیا ہویا ہا۔ ایں بنیاد تے بعض محققین قیاس کریندن جو اے سُو ن سکیسر وادی دا قصبہ ’نوشہرہ‘‘ تھی سڳدے۔ اے کتبہ ملݨ دے مقام توں تقریباً 11کلو میٹر دے فاصلے تے ہے۔نوشہرہ دی وجہ تسمیہ اے ݙسائی ویندی اے جو ایں علاقہ اچ ٻیاں 9آبادیاں وی ہن۔ اتھاں آب رسانی کیتے تالاب وی ہا۔ عالی ہمت دی اولاداں لطیفال، مہرال، پھتیال تے ردھنال دے ناں نال مشہور تھیاں۔ سب خانداناں دے انج انج محلے قائم تھئے۔ ٻیاں خانداناں اچ جیڑھے ٻاہروں آ تے آباد تھئے۔ انہاں اچ مندیال ، سدال، گندوال، کھڑ تے بکھوال وغیرہ۔

1977ء اچ اتھاں کالج دا اجراء تھیا ۔ انگریزی پرائمری سکول 1934ء اچ بنڑیا جیڑھا 1960ء اچ ہائی تھی ڳیا ، اتھاں طلباء طالبات دے ہائی سکول، ہسپتال، تھانہ تے سول جج دی عدالت موجود ہے۔ نو شہرہ دی آبادی 1981ء ء ِچ 7078 تے 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 8952نفوس تے مشتمل ہئی۔ ہُݨ ایندی آبادی یارہاں ہزار دے نیڑے ہے۔
کھُوڑہ

ضلع خوشاب تے تحصیل نوشہرہ دے ایں نِکے جیہیں قصبے کوں وادی سُون دا دل آکھیا ویندے۔ایں جھاہ دا ناں حضرت سلطان حاجی احمد دی کرامت نال منسوب ہے۔ انہاںعلاقے کوںلُٹ مار توںبچاوݨ سانگے اِتھاں ہک تالاب بݨوایاجئیں ء ِچ ہک لکڑی دٻ چھوڑی ، ھنجے جیکوں ’’کھوڑنا‘‘ آکھیا ویندے۔ ہیں وجہ نال اے آبادی خانہ جنگی تے حملیاں توں محفوظ رہی۔ کھوڑہ اصل اچ کھوڑنا دی وِگڑی ہوئی شکل اے۔

اے علاقہ کہیں زمانے ء ِچ بدھ مت دے زیر اثر ہا۔ ایندا ثبوت او تاریخی کتبہ ہے جیڑھا 1888ء ء ِچ کھوڑہ دے نیڑے کھٹوائی دے مقام توں ملیا۔اے کتبہ 13سطراں تے مشتمل ہے تے بدھ مت دے سکول ماہی ساساکا دے متعلق ہے۔کھُوڑہ ء ِچ صحت تے تعلیم دیاں سہولتاں موجود اِن۔ اتھاں بابے شاہ مراد دا مزار وی موجود ہے جنہاں دا ہر سال موسم گرما ء ِچ عرس میلہ تھیندے۔ مشہور صحافی تے کالم نگار عبد القادر حسن دا تعلق وی اِ یں قصبے نال ہے۔اے قصبہ آبادی دے اعتبار نال اُتے آلا تے تلے آلا شہر کوں ݙو حصیں ء ِچ تقسیم کریندے۔ معروف شاعر ، ادیب تے محقق بدرمنیر دا تعلق ایں قصبہ نال ہے۔ او 1964ء اچ پیدا تھئے۔ تعلیم مکمل کرݨ دے بعد درس و تدریس دے شعبے نال وابستہ تھئے۔ کئی کتاباں تحریر کیتیاں ، انہاں ء ِچ ویہویں صدی دا شعری ادب ، اشاریہ رسالہ راوی، مجھے پلکیں جھپکنے دو ،(مجموعہ غزلیات) ،دیدہ خوش آب (تذکرہ شعرائے خوشاب) ، رقعات عبد الحق (تحقیق ) اناردانے، شامل ہن۔
کُفری

ضلع خوشاب تے تحصیل نوشہرہ دا نِکا جیہاں قصبہ۔ جئیں پہاڑی مقام تے قدرتی طور تے پاݨی نکلے ایکوں سنسکرت ء ِچ ’’کُفری ‘‘ آکھیا ویندے۔ چشمیاں دی بدولت ایندا ناں کُفری پیا۔ انہاں چشمیاں نال اِتھاں رَڑھ وہی وی کیتی ویندی اے ۔1961ء ایکوں یونین کونسل دا درجہ حاصل تھیا۔مولانا نور محمد تے خدا بخش اتھوں دے وݙے عالم ہن۔ چھوہری تے چھوکریاں دے سکول وی موجود ہن۔
نُور پور تھل

ضلع خوشاب دا قصبہ تے تحصیل۔ نُور پور تھل کوں ’’تھل ‘‘ دا دل وی آکھیا ویندے۔ تھل دا علاقہ دریائے جہلم تے سندھ دے وِچکار ہے۔ ایں علاقہ ء ِچ پرے پرے تئیں ریت دے ٹیلے نظر اَمدن۔جئیں زمانے ء ِچ بادشاہ شاہجہاں نے نویں دہلی دی بنیاد رکھی ، ٹھیک اِیں زمانے ء ِچ روحانی بزرگ نور پور تھل دی بنیاد رکھی۔شروع ء ِچ اُنہا ں ہک کھوہ کھٹا تے آبادی دا مُنڈھ ٻدھیا۔اے کھوہ گورنمنٹ پرائمری سکول نمبر2دی عمارت دے تلے دٻیج ڳے ۔ تاریخی اعتبار نال اے علاقہ بنوں، لیہ، تے ملتان دے زیر اثر ہا۔ نُور پور تھل دے نیڑے موضع کاتیمار ء ِ چ ہک قلعے دے کھنڈرات موجود ہن۔ اے قلعہ نِکیاں سلہیں نا ل بݨیا ہویا ہے۔ ایں مقام توں شاہجہاں دَور دے سِکے وی برآمد تھئے۔

1745ء ء ِچ ٹوانہ سردار شیرخان نے نور پور دے علاقے تے قبضہ کر تے ایں قصبے دی از سر نو تعمیر کیتی۔اُوں اِتھاں ہک قلعہ وی قائم کیتا تے ایندے ء ِچ فوج دا ہک دستہ رکھیا۔ اِیݙے اُوݙے دے لوکیں کوں سݙا تے آباد کیا۔ وَل ایندے آسے پاسے نِکیاں نِکیاں آبادیاں قائم کر ݙتیاںتے اپݨے بھرا عالم شیر خان کوں نور پور دے لشکر دا سردار مقرر کر ݙتا۔1919ء دی ہک سرکاری رپورٹ دے مطابق اتھاں ڈسپنسری، ڈاکخانہ تے تھاݨہ موجود ہن۔ 26مئی 1923 کوں ایکوں سمال ٹائون کمیٹی دا درجہ ݙتا ڳیا۔ جݙاں جو 1960ء اچ یونین کونسل تے ٹائون کمیٹی دا درجہ ݙتا ڳیا۔ 1983ء ء ِچ نور پور تھل کوں ضلع خوشاب دے قیام دے ویلھے تحصیل دا درجہ ݙتا ڳیا۔

پُراݨے وقتیں ء ِچ اتھاں کھتری بھیݙیں دی اُن دی تجارت ٻہوں ہئی۔اے اُن ملتان تے ہندوستان دے وݙے وݙے شہراں ء ِچ پُجٖائی ویندی ہئی۔اتھاں دا خالص گھیو پشاور ، پنڈی امرتسر، ڈیرہ اسماعیل خان تے کراچی تئیں ویندا ہا۔صوفی بزرگ مصنف تے صحافی حاجی فضل احمد دا تعلق ہیں قصبے نال ہا۔ او 1906ء ء ِچ میاں ملوک علی دے گھر پیداتھئے۔ اتھاں سکول ء ِچ مدرس ریہے۔ بعد ء ِچ گورداسپور تے وَل لاہور چلے ڳے۔ پنجابی شاعر احمد فگار اتھاں دی شناخت ہن۔ او 1925ء ء ِچ پیدا تھئے۔ قصبہ سسی پنوں، رُٹھڑا ماہی تے فگار وابستہ انہاں دیاں تصانیف ہن۔ نور پور تھل دی آبادی 1981ء ء ِچ 2911تے 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 5091 نفوس تے مشتمل ہئی ۔ ہُݨ ایندی آبادی 17ہزار دے نیڑے ہے۔
پیلو وینس

تحصیل نور پور تھل تے ضلع خوشاب دا اے قصبہ جوہر آباد توں نور پور روڈ تے 52 کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔ پنجابی زبان دے معروف شاعر تے قصہ مرزا صاحباں دے خالق پیلو دی آخری آرام گاہ ہے۔ اتھاں پہلے وینس قبیلہ آباد ہا۔ کہیں وجہ نال وستی بے آباد تھئی تاں تقریباً 370سال پہلے پیرداد جسرہ جٹ کھاوڑانواں پنڈ جنڈاں والا توں اُٹھی تے اتھاں آباد تھیا۔ ایں ویلھے اتھاں پیلو دے مجاوراں دیاں کجھ جھڳیاں موجود ہن۔ پیلو قوم دا وینس ہا خدا ترس تے سیلانی درویش ہا۔ ایندی قبر ٹوبھا ء ِچ موجود ہے۔ جیڑھی موجود شہر توں ݙو کلو میٹر شمال مغرب آلے پاسے واقع ہے۔
سلویا مائلز

سلویا مایلز ہک امریکی اداکارہ ہئی۔ انہاں "مڈنائٹ کاؤ بوائے" (Midnight Cowboy) اتے "فیئر ویل، مائی لولی" (Farewell, My Lovely) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ مایلز کوں ݙو واری بہترین معاون اداکارہ دے اکیڈمی ایوارڈ کیتے نامزد کیتا ڳیا ہئی۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا اداکاری کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
انگہ

ضلع خوشاب تے تحصیل نوشہرہ دا اے نِکا جیہاں قصبہ نوشہرہ توں ٻارہاں کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔حضرت شاہ بلاول دی نسبت نال ایکوں پہلے ’’انگہ شاہ بلاول‘‘ آکھیا ویندا ہا۔ ویلھا گذرݨ دے نال صرف انگہ رہ ڳے۔انگہ دی وجہ تسمیہ حضرت بلاول دی کرامت دے نال جوڑی ویندی اے۔جیندے مطابق ہک واری ہک پتھر ہتھ ء ِچ چاتا تاں ایندے تے آپ دی انگلیاں دے نشان پے ڳے۔ ݙوجھی روایت دے مطابق کہیں آپ کنوں جائے سکونت پچھی تاں آپ آکھیا ’’آں گاہ‘‘ انگہ فارسی دے لفظ ’’آں گاہ‘‘ دی وِڳڑی ہوئی شکل اے۔ اے وی آکھیا ویندے جو حضرت شاہ بلاول جانوریں کوں وبائی امراض توں بچاوݨ کیتے تیل دم کر تے ݙیندے ہن تے جانوریں کوں کٹھا کر تے دم پڑھدے ہن تیل دم کر تے جانوریں کوں نشان لاوݨا ’’انگ‘‘ آکھیا ویندے۔ ہیں وجہ نال اے دیہات انگہ سݙویجٖݨ پے ڳیا۔

1966ء ء ِچ اینکوں یونین کونسل دا درجہ ملیا ،اتھاں طلباء طالبات دے سکول تے ہسپتال وی موجود ہن، جݙاں جو چار مشہور اولیاء کرام دے مزار وی ہن ۔ حضرت سخی سلطان فتح محمد انگہ دے ٻاہرلے قبرستان ء ِچ دفن ہن۔ انگہ دا ٻاہرلا قبرستان ٻہوں قدیم ہے۔معروف عالم دین تے مذہبی سکالر مولانا غلام مُرشد تے عبد الحکیم انگوی دا تعلق اِیں قصبے نال ہے۔مولانا غلام علی مُرشد 1895ء ء ِچ پیدا تھئے ہن۔ شیخ الہند مولانا محمود الحسن توں فیض یاب تھئے۔وَل اجمیر شریف  اِچ تعلیم حاصل کرݨ دے بعد لاہور دے مدرسہ نعمانیہ ء ِچ مدرس تھی ڳے۔مصنف تے پروفیسر طارق انیس دا تعلق وی اِیں قصبہ انگہ نال ہے۔ اسلام میری پسند، ورفعنالک ذکرک (مائیکل ایچ کی کتاب کا ترجمہ) آپ دیاں تصانیف ہن۔ مولانا عبد الحکیم قاسمی وی انگہ نال تعلق رکھدن۔ آپ 1984ء ء ِچ فوت تھئے ۔
میریلن مونرو

مارلن منرو ہک امریکی اداکارہ ہئی۔ انہاں "سم لائک اٹ ہاٹ" (Some Like It Hot) اتے "دی سیون ایئر اِچ" (The Seven Year Itch) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ منرو اپݨی خوبصورتی اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔ اوہ 20ویں صدی دی سب توں مشہور پاپ آئیکنز وچوں ہک ہئی۔

## ٻاہرلے لنک
* فلم سٹار میریلین مونرو، موت کے نصف صدی بعد بھی مقبول

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ڈیمی مور

ڈیمی مور ہک امریکی اداکارہ ہے۔ انہاں "گھوسٹ" (Ghost) اتے "اے فیو گڈ مین" (A Few Good Men) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ مور "سِٹرپ ٹیز" (Striptease) اتے "جی آئی جین" (G.I. Jane) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
گریس مور

گریس مور ہک امریکی سوپرانو اوپیرا ڳائیکا اتے اداکارہ ہئی۔ انہاں 1930 اتے 1940 دے ݙہاکیاں وچ فلماں وچ کم کیتا۔ مور "ون نائٹ آف لو" (One Night of Love) اتے "وین یو آر ان لو" (When You're in Love) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ اوہ اپݨی تکڑی آواز اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* اداکارہ

## حوالہ

ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
جواننا مور

جولین مور ہک امریکی اداکارہ ہے۔ انہاں "فار فرام ہیون" (Far from Heaven) اتے "اسٹِل ایلس" (Still Alice) جیہاں فلماں وچ اپݨی اداکاری کیتے اکیڈمی ایوارڈ جتیا ہے۔ مور "دی آورز" (The Hours) اتے "میپس ٹو دا اسٹارز" (Maps to the Stars) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا اداکاری کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
مینڈی مور

مینڈی مور ہک امریکی ڳائیکہ  اتے اداکارہ ہے۔ انہاں "اے واک ٹو ریممبر" (A Walk to Remember) اتے "ٹینگلڈ" (Tangled) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ مور "کینڈی" (Candy) اتے "آئی سی یو" (I See You) جیہاں ڳاݨے وی کڈھے ہن۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا پرفارمنس کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
میری ٹائلر مور

میری ٹائلر مور ہک امریکی اداکارہ ہئی۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "دی میری ٹائلر مور شو" (The Mary Tyler Moore Show) وچ میری رچرڈز دے کردار کیتے شہرت حاصل کیتی۔ مور "آرڈینری پیپل" (Ordinary People) اتے "فور فرینڈز" (Four Friends) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے مزاحیہ اداکاری کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ٹیلی ویژن پروڈیوسر زنانیاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ریٹا مورینو

ریٹا مورینو ہک پورٹو ریکن اداکارہ، رقاصہ اتے ڳائیکہ ہے۔ انہاں "ویسٹ سائیڈ اسٹوری" (West Side Story) اتے "دی کِنگ اینڈ آئی" (The King and I) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ مورینو "دی الیکٹرک کمپنی" (The Electric Company) اتے "اوز" (Oz) جاہیں ٹیلی ویژن سیریز وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا پرفارمنس کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما
* 100 خواتین (بی بی سی)

## حوالہ

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
جینیفر موریسن

جینیفر موریسن ہک امریکی اداکارہ ہے۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "ہاؤس" (House) اتے "ونس اپون اے ٹائم" (Once Upon a Time) وچ اہم کردار ادا کیتے۔ موریسن "واریر" (Warrior) اتے "سٹار ٹریک انٹو ڈارکنس" (Star Trek Into Darkness) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا پرفارمنس کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شیلے موریسن

شیلے موریسن ہک امریکی اداکارہ ہئی۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "وِل اینڈ گریس" (Will & Grace) وچ روزاریو سالازار دے کردار کیتے شہرت حاصل کیتی۔ موریسن "فولس رش ان" (Fools Rush In) اتے "دی ممی" (The Mummy) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا۔ اوہ اپݨی مزاحیہ اداکاری اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ڈونا مرفی

ڈونا مرفی ہک امریکی اداکارہ اتے ڳائیکہ  ہے۔ انہاں براڈوے شوز "پیشن" (Passion) اتے "دی کنگ اینڈ آئی" (The King and I) وچ اپݨی اداکاری کیتے ٹونی ایوارڈز جیتے ہن۔ مرفی "اسپائیڈر مین 2" (Spider-Man 2) اتے "ٹینگلڈ" (Tangled) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا پرفارمنس کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
پیٹریسیا نیل

پیٹریسیا نیل ہک امریکی اداکارہ ہئی۔ انہاں "ہڈ" (Hud) وچ اپݨی اداکاری کیتے بہترین اداکارہ دا اکیڈمی ایوارڈ جتیا۔ نیل "دی ڈے دی ارتھ اسٹوڈ اسٹِل" (The Day the Earth Stood Still) اتے "اے فیس ان دی کراؤڈ" (A Face in the Crowd) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا پرفارمنس کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ٹریسی نیلسن (اداکارہ)

ٹریسی نیلسن ہک امریکی اداکارہ ہے۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "فادر ڈاؤلنگ مسٹریز" (Father Dowling Mysteries) وچ سسٹر اسٹیفنی "اسٹیو" اوکسمن دے کردار کیتے شہرت حاصل کیتی۔ نیلسن "گلوریا" (Gloria) اتے "ڈاؤن اینڈ آؤٹ ان بیورلی ہلز" (Down and Out in Beverly Hills) جھئیں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
بے سمت زنانیت

بے سمت نسائیت (انگریزی: Anarcha-feminism) بے سمتی یا لاقانونیت یا طوائف الملوکی دی کیفیات کوں نسائیت نال جوڑدی ہے۔ اِیہ عموماً اِیں ڳالھ دی وکالت کریندی ہے جو پدریت تے مبنی نظام تے روایتی جنس تے مبنی کردار غیر رضاکارانہ جبریت تے مبنی زمرہ بندیاں یا بندشاں ہن جنہاں کوں غیر مرکوزیت تے مبنی وابستگی نال جوڑݨا چاہیدا ہے۔ اِیندی ہک سرکردہ وکالت کرݨ والی زنانی ایل سوسان براؤن نے دعویٰ کِیتا جو "چوں جو طوائف الملوکی ہک سیاسی فلسفے دے طور تے ہر طاقت تے مبنی رشتے دا مخالف ہے، اِیہ اپݨے آپ وِچ نسائیت پسند ہے۔"

**بے سمت نسائیت** کہیں وی ماتحتییت تے سرمایہ دارنہ نظام دی مخالف ہے۔ اِیندا فلسفہ جبر تے زبردستی نال متصادم ہے۔ اِیندا مقصد ݙوہاں جنساں دے بیچ "مساوی میدان" تیار کرݨا ہے۔ بے سمت نسائیت زمراں تے جماعت بندیاں دے انحصار دے بغیر سماجی آزادی تے عورتاں دی آزادی دی حامی ہے۔

## قدامت پسند ممالک وِچ نویں معیارات
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:A_Saudi_Woman%E2%80%99s_Voice.jpg|thumb|ہِک سعودی عرب نال تعلق رکّھݨ آلی زنانی دا انگریزی ٻولی وِچ مجموعہ کلام
دنیا دے کئی مشرقی ممالک جتھاں زنانیاں تے کافی سخت رویہ ہئی، اَڄ اُتھاں آزادیٔ نسواں دے نعرے دا بول بالا ہے۔ اِیندی جدید ترین مثالاں وِچ سعودی عرب شامل ہے جتھاں دی ہک سرکاری حفاظتی ایجنسی نے آکھا جو اِیندے ہک سماجی میڈیا کھاتے تے نسائیت پسندی کوں انتہا پسندی آکھݨ والی ویڈیو دا پوسٹ کِیتا ون٘ڄݨ ہک غلط اقدام ہئی۔ اِیں سرکاری اشتہاری ویڈیو وِچ نسائیت پسندی، ہم جنس پسندی تے الحاد کوں خطرناک خیالات دی ہک قِسم دے طور تے بیان کِیتا ڳیا ہئی تے سعودی شہریاں کوں آکھا ڳیا ہئی جو اوہ اِیں خیالات توں محفوظ رہن۔ اِیں معافی تے معذرت خواہی دا بنیادی سبب اِیہ ہے جو سعودی عرب جدید دور وِچ اِیہ کوشش کر رہیا ہے جو اوہ اپݨے بارے وِچ عورتاں دے حوالے نال ہک سخت گیر تے جبر والے ملک دے تاثر کوں کہیں طرح ختم کر سڳے تے دنیا کوں اِیہ باور کروائے جو اِیندے اتھاں وی عورتاں دی اپݨی آواز ہے تے انّھاں دے وی قابل ذکر حقوق تے سرگرمیاں ہن۔

## ٻِیا ݙیکھو

* زنانیت 
ونکی:زنانیت
ونکی:تِرِیمتاں دے تحریکاں
ونکی:نسائیت
ونکی:زنانیتی اصطلاحواں
ونکی:نسائی نظریات
بے شرمی مورچہ

بے شرمی / بیشرمی مورچہ (ہندی: बेशर्मी मोर्चा، انگریزی: Besharmi Morcha)، جیہنوں "سلٹ واک یعنی بیشرمی مورچہ" دے ناں نال وی ڄاݨا ویندا ہے، سلٹ واک دا ہندوستانی ورژن ہے۔ اِیہ ہک تنظیم ہے جیہڑی 2011 وِچ کینیڈا دیاں زنانیاں دے ذریعے شروع کیتی ڳئی ہئی، جنہاں نے ٹورنٹو دی پولیس دے عوامی بیان دے خلاف احتجاج کِیتا ہئی جیندے وِچ اِیہ تجویز ݙتی ڳئی ہئی جو زنانیاں اپݨے لباس دے ذریعے زیادتی تے جنسی حملے توں بچ سڳدیاں ہن۔ انہاں نے اِیں مسئلے دے بارے وِچ تعلیم ݙیوݨ کِیتے دنیا بھر وِچ تقریبات دا انعقاد کِیتا۔

پہلا بیشرمی مورچہ 17 جولائی 2011 کوں بھوپال وِچ تھیا، جیندے بعد 31 جولائی 2011 کوں دہلی وِچ بیشرمی مورچہ تھیا۔ 21 اگست 2011 کوں لکھنؤ وِچ بیشرمی مورچہ دا انعقاد کِیتا ڳیا۔

4 دسمبر 2011 کوں بنگلور وِچ بیشرمی مورچہ دا انعقاد کِیتا ڳیا، جیہڑا سنگاپور، کوالالمپور تے ہانگ کانگ وِچ ہووݨ والیاں ایہو جہیاں تقریبات دے نال ہم آہنگ ہئی، پر پولیس نے اعتراضات موصول تھیوݨ دے بعد اِیہ تقریب منسوخ کر ݙتی۔ پولیس دے ترجمان نے آکھیا جو بیشرمی مورچہ دے مخالف گروپاں نے "تشدد آمیز احتجاج" کرݨ دی دھمکی ݙتی ہئی۔ تنظیم کاراں وِچوں ہک، ڈھلن موݨی نے رپورٹ ݙتی جو انّھاں کوں آکھا ڳیا ہئی جو اِیہ تقریب "ہندوستانی ثقافت دا حصہ کائنی"۔ موݨی نے ایہ وی آکھیا جو "ہک زنانی تنظیم دی نائب صدر نے مینوں فون کر تے آکھیا جو جے سلٹ واک دے دوران کہیں زنانی کوں مختصر لباس وِچ ݙٹھا ڳیا تاں انّھاں کوں جھاڑو نال مارا ویسی۔"

مس میگزین کِیتے لکھݨ والی کرسٹی تھامپسن نے لکھا: "...زنانیاں اِیں ڳالھ کِیتے مارچ نی کر رہیاں جو اوہ بے لباس یا مختصر لباس وِچ سڑک تے چل سڳن، جیویں تنقید کرݨ والے آہدے ہن۔ اوہ اِیں ڳالھ کِیتے لڑ رہیاں ہن جو اوہ سڑک تے چل سڳن۔ بس۔"

## ترجمہ
بیشرمی مورچہ (ہندی: बेशर्मी मोर्चा) دا عام طور تے انگریزی وِچ "بے شرم احتجاج" یا "بے شرم محاذ" دے طور تے ترجمہ کِیتا ویندا ہے۔ اِیندا ترجمہ "مارچ آف دی شیملیس" تے "شیملیس مہم" دے طور تے وی کِیتا ڳیا ہے۔ بیشرمی مورچہ دا ناں ہندوستان وِچ اِیندے متنوع ثقافتی پہلواں تے زباناں کوں مخاطب کرݨ کِیتے چُݨیا ڳیا ہئی۔

لفظ "سلٹ" دا ہندی ورگے ہندوستانی زباناں وِچ براہ راست یا برابر ترجمہ نی تھیندا۔ "سلٹ" دا نیڑے ترین ترجمہ "رنڈی" (ہندی: रंडी) ہے، جیندا مطلب "فاحشہ" ہے۔ تنظیم کاراں کوں اِیں ڳالھ دا خدشہ ہئی جو مشاہدین اِیہ سمجھ سڳدے ہن جو احتجاج کرݨ والے فاحشہ دے طور تے پہچان گھِن رہے ہن یا فاحشہ بݨݨ دا حق گھِنݨ کِیتے احتجاج کر رہے ہن، بجائے اِیں ڳالھ دے جو زنانیاں دی حفاظت تے جنسی تشدد توں آزادی حاصل کرݨ کِیتے احتجاج کر رہے ہن۔

بیشرمی (ہندی: बेशर्मी) دا مطلب "بے شرمی نال"، "ڈھٹائی نال" تے "جریائی نال" ہے۔ اِیہ فحاشی یا فحش پن دی کیفیت کوں وی ظاہر کر سڳدا ہے۔

مورچہ (ہندی: मोर्चा) دا تعلق احتجاج تے عمل دے تصور نال ہے۔ اِیہ عموماً سیاسی احتجاج کوں ظاہر کریندا ہے تے اِیندے وِچ فوجی رنگ وی ہوندے ہن۔

بیشرمی مورچہ دے متعدد معنی ہن جیہڑے انگریزی وِچ آسانی نال ترجمہ نی تھیندے۔ اِیندا عام طور تے اِیہ ماخوذ کِیتا ویندا ہے جو "بے شرمی تے جریائی نال اِیں طرح احتجاج کرݨا جیہڑا ٻئے لوک غلط یا فحش سمجھ سڳدے ہن"۔

## حوالے

ونکی:ہندوستانی زنانیاں دی تاریخ
ونکی:نسائیت پسند احتجاج
ونکی:زنانیتی اصطلاحواں
ونکی:نسائی نظریات
ونکی:ثقافتی علوم
ونکی:ایشیاء وِچ زنانیاں
ونکی:ایشیاء وِچ زنانیاں دے حقوق
کوئنٹن گبسن

## کوئنٹن گبسن (1918-2011)
کوئنٹن گبسن ، شیفیلڈ اتے بعد وچ کارنیل یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو برطانوی-امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھے ہیم پروٹینز تے کم کریندے ہن ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز ہیم پروٹینز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ ہیم پروٹینز کیویں کم کریندن اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں کنٹرول کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ہیم پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں ہیم پروٹینز دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ہیم پروٹینز آکسیجن دی نقل و حمل اتے الیکٹران دی منتقلی وچ اہم کردار ادا کریندن ۔ انہاں دے کم ہیم پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں ہیم پروٹینز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ فلیش فوٹوولائسس اتے کائینیٹک سپیکٹروسکوپی ہیم پروٹینز دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ہیم پروٹینز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ہیم پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں ہیم پروٹینز دے علاوہ ہیموگلوبن اتے مائیوگلوبن دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ہیموگلوبن اتے مائیوگلوبن آکسیجن دی نقل و حمل اتے ذخیرہ اندوزی وچ اہم کردار ادا کریندن اتے انہاں دے عمل کوں مختلف عوامل دے ذریعے کنٹرول کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ہیموگلوبن اتے مائیوگلوبن دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
بینٹلے گلاس

## بینٹلے گلاس (1906-2005)
ایچ بینٹلے گلاس ، سنی سٹونی بروک دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز جینیات ، ارتقاء اتے سائنسی تعلیم دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ جینز کیویں کم کریندن ، ارتقاء کیویں تھیندا ہے اتے سائنسی تعلیم کوں کیویں بہتر بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جینیات ، ارتقاء اتے سائنسی تعلیم دے عمل کوں سمجھݨ اتے انہاں شعبیاں وچ نویں رستے کھولݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں جینیات دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ جینز خلیاں دے اندر جینیاتی معلومات کوں گھن تے ویندن اتے او موروثی خصوصیات کوں کنٹرول کریندن ۔ انہاں دے کم جینیات دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں ارتقاء دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ارتقاء قدرتی انتخاب دے ذریعے تھیندا ہے اتے او جانداراں کوں انہاں دے ماحول دے مطابق ڈھالݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ انہاں دے کم ارتقاء دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں سائنسی تعلیم دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ سائنسی تعلیم کوں تجرباتی تعلیم اتے تنقیدی سوچ دے ذریعے بہتر بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسی تعلیم دے عمل کوں سمجھݨ اتے انہاں کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں جینیات ، ارتقاء اتے سائنسی تعلیم دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ تجرباتی جینیات ، مالیکیولر حیاتیات اتے آبادی جینیات جینیات اتے ارتقاء دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جینیات اتے ارتقاء دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں جینیات ، ارتقاء اتے سائنسی تعلیم دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جینیات ، ارتقاء اتے سائنسی تعلیم دے عمل کوں سمجھݨ اتے انہاں شعبیاں وچ نویں رستے کھولݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیات اتے سائنسی تعلیم دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں جینیات ، ارتقاء اتے سائنسی تعلیم دے علاوہ سائنسی پالیسی تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ سائنسی پالیسی سائنسی تحقیق اتے ترقی کوں متاثر کریندی ہے اتے سائنسی پالیسی کوں سائنسی اصولاں تے مبنی ہوݨا چاہیدا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں سائنسی پالیسی دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
انسداد عصمت دری دی تحریک

**انسداد عصمت دری دی تحریک** (انگریزی: Anti-rape movement، اردو:انسداد عصمت دری کی تحریک ) ہِک سماجی سیاسی تحریک ہے جو اِیں تحریک دا حصہ ہے جیندے وِچ زنانیاں دے خلاف تشدد تے زنانیاں دے نال بدسلوکی دا مقابلہ کرݨا ہے۔ ایہ تحریک زنانیاں دے خلاف تشدد دے حوالے نال کمیونٹی دے رویاں کوں تبدیل کرݨ دی کوشش کریندی ہے، جیویں کہ جنس دے حقدار تِھیوݨ دے رویے تے شکار تے الزام لاوݨ تے نال ہی زنانیاں دے رویاں جیویں کہ انّھاں دے خلاف تشدد کیتے خود کوں ذمہ دار ٹھہراوݨ۔ ایہ عصمت دری دے قوانین یا ثبوت دے قوانین وِچ تبدیلیاں کوں فروغ ݙیوݨ دی وی کوشش کریندی ہے جو عصمت دری کرݨ والیاں کوں سزاؤں توں بچݨ دے قابل بݨیندے ہِن کیوں جو، مثال دے طور تے، متاثرین کوں انّھاں دے خلاف حملے دی اطلاع ݙیوݨ توں حوصلہ شکنی کیتی ویندی ہے یا اِیں کیتے جو عصمت دری کرݨ والا کُجھ استثنیٰ دا حقدار ہے یا اِیں کیتے جو عصمت دری کرݨ والا (بطور مدعا علیہ) قانون وِچ متاثرہ دی توہین کرݨ دا اہل ہے۔ ایہ تحریک ٻہت سارے دائرہ اختیار وِچ کامیاب رہی ہے، اگرچہ انّھاں وِچوں ٻہت سارے رویے اڄاں وی کُجھ دائرہ اختیار وِچ برقرار ہِن تے قوانین وِچ تبدیلی تے اِیں طرحاں دے حملے دی رپورٹنگ وِچ نمایاں اضافے دے باوجود، عملی طور تے زنانیاں دے خلاف تشدد اڄاں وی ناقابل قبول حد تئیں برقرار ہے۔

## تاریخ

### آغاز
1960ء دی دہائی دے اواخر وِچ زنانیاں دے خلاف تشدد تے نسائیت دی ݙوجھی لہر تحریک دے اندر ہِک اہم موضوع بݨ ڳیا۔ عصمت دری دے خلاف تحریک دے ذریعے، جو زنانیاں دی تحریک دا ہِک حصہ ہے، عوام کوں جنسی تشدد دے بارے وِچ آگاہ کِیتا ڳیا کہ ایہ ہِک اہم سماجی مسئلہ ہے جو توجہ دا مستحق ہے۔ جنسی تشدد توں مراد عصمت دری تے جنسی حملہ ݙوہائیں ہِن۔ 1970ء دے اوائل وِچ، حقوق نسواں نے شعور بیدار کرݨ والے گروپاں وِچ شامل تِھیوݨ شروع کِیتا، جیندے وِچ زنانیاں دے جنسی تشدد دے نال تِھیوݨ والے ذاتی تجربات کوں وسیع تر عوام دے نال شیئر کرݨ شامل ہئی۔ 1971ء وِچ نیویارک دی بنیاد پرست حقوق نسواں نے پہلے واقعات کوں خصوصی طور تے جنسی تشدد کوں ہِک سماجی مسئلہ دے طور تے سپانسر کِیتا، جنّھاں وِچوں پہلا ہِک بات چیت ہئی، جو ذاتی کہانیاں کوں وجہ دے نال منسلک کرݨ کیتے استعمال کِیتا ویندا ہئی۔ 24 جنوری 1971ء کوں اِیں گروپ نے پہلا اسپیک آؤٹ منعقد کِیتا، جیندے وِچ تقریباً 300 لوکاں نے نیویارک دے سینٹ کلیمینٹس ایپسکوپل چرچ وِچ شرکت کِیتی تے اِیں تقریر دے بعد 12 اپریل 1971ء کوں عصمت دری دے بارے وِچ ہِک کانفرنس منعقد تِھئی۔ زنانیاں سامعین دے نال اپݨے تجربات دا اشتراک کرݨ تے اپݨی آواز بلند کرݨ، جنسی تشدد دے خلاف لفظی طور تے ٻولݨ کیتے خاص طور تے "اسپیک آؤٹ" تے آئین۔ اِیں واقعات نے توجہ دے مستحق مسئلے دے طور تے جنسی تشدد دے بارے وِچ عوامی بیداری کوں وݙّھاوݨ وِچ مدد کِیتی۔

## ٻِیا ݙیکھو

* زنانیاں دی تاریخ
* عصمت دری دی ثقافت

## حوالے

ونکی:نسائیت اَتے معاشرہ
ونکی:نسائی نظریات
ونکی:عصمت دری
ونکی:زنانیات
ونکی:سماجی تنظیماں
ونکی:سماجی تحریکاں
ونکی:تحریک نسائیت
ونکی:تحریک زنانیت
یوجین گولڈواسر

## یوجین گولڈواسر (1922-2010)
یوجین گولڈواسر ، شکاگو یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جنہاں کوں ہارمون ایریتھروپوئیٹن دی شناخت کرݨ دی وجہ توں سنڄاتا ویندے ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز ایریتھروپوئیٹن ہارمون دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ ایریتھروپوئیٹن کیویں کم کریندا ہے اتے او انسانی جسم وچ کیویں کردار ادا کریندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ایریتھروپوئیٹن دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں ایریتھروپوئیٹن دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ایریتھروپوئیٹن بون میرو وچ ریڈ بلڈ سیل دی پیداوار کوں متحرک کریندا ہے ۔ انہاں دے کم ایریتھروپوئیٹن دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں ایریتھروپوئیٹن دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ خلیاتی کلچر اتے پروٹین پیوریفیکیشن ایریتھروپوئیٹن دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ایریتھروپوئیٹن دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ایریتھروپوئیٹن دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں ایریتھروپوئیٹن دے علاوہ ریڈ بلڈ سیل دی پیداوار اتے انیمیا دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ایریتھروپوئیٹن ریڈ بلڈ سیل دی پیداوار کوں کنٹرول کریندا ہے اتے انیمیا ایریتھروپوئیٹن دی تھوڑ دی وجہ توں تھیندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ریڈ بلڈ سیل دی پیداوار اتے انیمیا دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
مائیکل گوٹسمین

## مائیکل گوٹسمین (پیدائش 1946)
مائیکل ایم گوٹسمین ، این آئی ایچ دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جنہاں دی سوبھاں وچ پی-گلائکوپروٹین دی دریافت شامل ہے ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز پی-گلائکوپروٹین دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ پی-گلائکوپروٹین کیویں کم کریندا ہے اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں متاثر کریندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پی-گلائکوپروٹین دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں پی-گلائکوپروٹین دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پی-گلائکوپروٹین خلیاں توں دوائیں کوں ٻاہر کڈھݨ دا کم کریندا ہے اتے او ملٹی ڈرگ ریزسٹینس وچ اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ انہاں دے کم پی-گلائکوپروٹین دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں پی-گلائکوپروٹین دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ مالیکیولر کلوننگ اتے جینیاتی تجزیہ پی-گلائکوپروٹین دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پی-گلائکوپروٹین دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پی-گلائکوپروٹین دے عمل کوں سمجھݨ اتے ملٹی ڈرگ ریزسٹینس دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں پی-گلائکوپروٹین دے علاوہ کینسر دی دوائیں دی مزاحمت اتے جین تھراپی دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پی-گلائکوپروٹین کینسر دی دوائیں دی مزاحمت وچ اہم کردار ادا کریندا ہے اتے جین تھراپی کینسر دے علاج کیتے استعمال کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں کینسر دی دوائیں دی مزاحمت اتے جین تھراپی دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
الفریڈ گوٹشالک

## الفریڈ گوٹشالک (1894-1973)
الفریڈ گوٹشالک ، ہک سنڄاپو جرمن-برطانوی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جنہاں کوں گلائکو پروٹین دی تحقیق اتے وائرل نیورامینائیڈیز دی دریافت دی وجہ توں سنڄاتا ویندے ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ گلائکو پروٹینز کیویں کم کریندن اتے وائرل نیورامینائیڈیز وائرس دے عمل وچ کیویں کردار ادا کریندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں گلائکو پروٹینز دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ گلائکو پروٹینز خلیات دی سطح تے اہم کردار ادا کریندن اتے او خلیاں دے درمیان تعامل وچ مدد کریندن ۔ انہاں دے کم گلائکو پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں وائرل نیورامینائیڈیز دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ وائرل نیورامینائیڈیز وائرس کوں خلیاں توں آزاد تھیوݨ وچ مدد کریندا ہے اتے او وائرس دے پھیلاؤ وچ اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ انہاں دے کم وائرل نیورامینائیڈیز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز کوں گلائکو پروٹین پیوریفیکیشن اتے انزائم کائینیٹکس دی مدد نال مطالعہ کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے  وائرولوجی  دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف وائرل بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے  وائرولوجی  دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں گلائکو پروٹینز اتے وائرل نیورامینائیڈیز دے علاوہ میوکوس پروٹینز دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ میوکوس پروٹینز میوکس دی بݨتر وچ اہم کردار ادا کریندن اتے او انسانی جسم کوں انفیکشن توں بچاوݨ وچ مدد کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں میوکوس پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
ڈیوڈ گرین

## ڈیوڈ گرین (1910-1983)
ڈیوڈ ای گرین ، وسکونسن یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھے آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن وچ شامل انزائمز دے مطالعے دے بانی ہن ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن وچ شامل انزائمز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن کیویں کم کریندا ہے اتے او خلیاں وچ توانائی دی پیداوار وچ کیویں کردار ادا کریندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن مائٹوکونڈریا وچ تھیندا ہے اتے او الیکٹران دی نقل و حمل اتے ایہ ٹی پی دی ترکیب دے ذریعے توانائی پیدا کریندا ہے ۔ انہاں دے کم آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ مائٹوکونڈریا آئسولیشن اتے انزائم کائینیٹکس آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں آکسیڈیٹو فاسفوریلیشن دے علاوہ مائٹوکونڈریا دی بݨتر اتے فنکشن دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ مائٹوکونڈریا خلیاں دے اندر توانائی دی پیداوار وچ اہم کردار ادا کریندن اتے انہاں دی بݨتر اتے فنکشن مختلف عوامل دے ذریعے کنٹرول کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں مائٹوکونڈریا دی بݨتر اتے فنکشن دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
رووینا گرین میتھیوز

## رووینا گرین میتھیوز (پیدائش 1938)
رووینا گرین میتھیوز ، مشی گن یونیورسٹی این آربر دی ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھی انزائمز دے نامیاتی کوفیکٹرز ، خاص طور تے فولک ایسڈ اتے کوبالامین دے کردار تے کم کریندین ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دی رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز انزائمز دے نامیاتی کوفیکٹرز دے مطالعے تے مبنی ہئی ، خاص طور تے فولک ایسڈ اتے کوبالامین ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ ایہ کوفیکٹرز انزائمز دے عمل وچ کیویں کردار ادا کریندن اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں کنٹرول کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں فولک ایسڈ اتے کوبالامین دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ فولک ایسڈ اتے کوبالامین خلیاں دے اندر مختلف عمل وچ اہم کردار ادا کریندن ، جیویں کہ ڈی این اے دی ترکیب اتے امینو ایسڈ میٹابولزم ۔ انہاں دے کم فولک ایسڈ اتے کوبالامین دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں انزائمز دے نامیاتی کوفیکٹرز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ انزائم کائینیٹکس اتے سپیکٹروسکوپی انزائمز دے نامیاتی کوفیکٹرز دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمز دے نامیاتی کوفیکٹرز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں فولک ایسڈ اتے کوبالامین دے علاوہ ٻئے انزائم کوفیکٹرز تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ٻئے انزائم کوفیکٹرز وی خلیاں دے اندر مختلف عمل وچ اہم کردار ادا کریندن اتے انہاں دے عمل کوں سمجھݨ نال مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ٻئے انزائم کوفیکٹرز دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
ابتدائی زنانیت

نسائی تحریک دے وجود توں پہلے جو لوک تے کارکن زنانیاں دی مساوات تے تبادلہ خیال کریندے رہے یا اِیں کوں اڳوں ٹُریندے رہے، انّھاں کوں بعض اوقات ابتدائی نسائیت پسند/پروٹو فیمسٹسٹ دا ناں ݙتا ویندے۔ کُجھ اسکالر اِیں اصطلاح تے تنقید کریندے ہِن کیوں جو انّھاں دا خیال ہے کہ اِیں توں پہلے کِیتے ون٘ڄݨ والی شراکت دی اہمیت گھٹ تِھیندی ہے یا ایہ جو نسائیت دے آغاز دی کوئی مخصوص تاریخ کائنی ہے جیندے کیتے ابتدائی نسائیت/پروٹو فیمسٹسٹ یا جدید نسائیت/پوسٹ فیمسٹسٹ جیہاں اصطلاحات استعمال تِھیون۔

ایلین ہاف مین بارچ دے مطابق، 428 قبل مسیح وِچ، افلاطون نے، زنانیاں دی مجموعی سیاسی تے جنسی مساوات کیتے بحث کِیتی، اوہ زنانیاں دی وکالت کریندے ہوئے انّھاں کوں اعلیٰ طبقے… اوہ لوک جو حکمرانی کریندے ہِن تے لڑدے ہِن، دا رُکن بݨاوݨ دی حمایت کریندے۔

اندل، ہِک زنانی تمل جوگی، ستویں یا آٹھویں صدی دے آس پاس ہئی۔ اوہ تھرپاوی لکھݨ دی وجہ توں مشہور ہے۔ اندل نے گوڈا منڈیالی جیہاں زنانیاں دے گروپاں کوں متاثر کِیتا ہے۔ کُجھ لوک وشنو دے نال اوندی الہی شادی کوں نسائی عمل دے طور تے ݙیہدے ہِن، کیوں جو وشنو نے اِیں کوں بیوی تِھیوݨ دے باقاعدہ فرائض توں اجتناب کرݨ تے خود مختاری حاصل کرݨ دی اجازت ݙِتی۔

## ٻِیا ݙیکھو

* تاریخ زنانیت

## حوالے

ونکی:نسائیت تے فنون
ونکی:نسائی نظریات
ونکی:تاریخ وِچ زنانیاں
لیوس جوئل گرین

## لیوس جوئل گرین (پیدائش 1934)
لیوس جوئل گرین ، ساؤ پالو یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی-برازیلی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھے پروٹین کیمسٹری دے مطالعے دی وجہ توں سنجانݨے ویندن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز پروٹین کیمسٹری دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ پروٹینز کیویں کم کریندن ، انہاں دی بݨتر کیویں ہوندی ہے اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں کنٹرول کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں پروٹین کیمسٹری دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹینز امینو ایسڈز نال بݨے ہوندن اتے انہاں دی بݨتر انہاں دے امینو ایسڈ ترتیب تے منحصر ہوندی ہے ۔ انہاں دے کم پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں پروٹین کیمسٹری دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹین پیوریفیکیشن اتے امینو ایسڈ سیکوینسنگ پروٹین کیمسٹری دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹین کیمسٹری دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹینز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے شعبے وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں پروٹین کیمسٹری دے علاوہ پروٹیز اتے پیپٹائڈز دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹیز پروٹینز کوں تروڑ ݙیندن اتے پیپٹائڈز پروٹینز دے چھوٹے ٹکڑے ہوندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹیز اتے پیپٹائڈز دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
فرانسوا گروس

## فرانسوا گروس (1925-2022)
فرانسوا گروس ، فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دے ہک سنڄاپو فرانسیسی حیاتیات دان اتے سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے بانی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ خلیاں دے اندر حیاتیاتی کیمیائی عمل کیویں کم کریندن اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں کنٹرول کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ میسنجر آر این اے پروٹین دی ترکیب وچ اہم کردار ادا کریندا ہے اتے او جینیاتی معلومات کوں ڈی این اے توں رائبوزومز تک گھن تے ویندا ہے ۔ انہاں دے کم میسنجر آر این اے دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ریڈیو آئسوٹوپس اتے مالیکیولر کلوننگ سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں سیلولر حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں میسنجر آر این اے دے علاوہ جین ریگولیشن اتے پروٹین دی ترکیب دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ جین ریگولیشن اتے پروٹین دی ترکیب خلیاں دے اندر مختلف عمل دے ذریعے کنٹرول کیتے ویندن اتے انہاں دے عمل کوں سمجھݨ نال مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جین ریگولیشن اتے پروٹین دی ترکیب دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
کن لیانگ گوان

## کن لیانگ گوان (پیدائش 1963)
کن لیانگ گوان ، مشی گن یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو چینی-امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھے جین ریگولیشن تے کم کریندن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز جین ریگولیشن دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ جینز کیویں کنٹرول تھیندن اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں متاثر کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جین ریگولیشن دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں جین ریگولیشن دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ایم ٹی او آر سگنلنگ پاتھ وے خلیاں دے اندر جین ریگولیشن وچ اہم کردار ادا کریندا ہے اتے او خلیات دی نشوونما اتے میٹابولزم کوں کنٹرول کریندا ہے ۔ انہاں دے کم ایم ٹی او آر سگنلنگ پاتھ وے دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں جین ریگولیشن دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ماس سپیکٹومیٹری اتے فاسفوریلومکس جین ریگولیشن دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جین ریگولیشن دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں جین ریگولیشن دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں جین ریگولیشن دے علاوہ کینسر اتے میٹابولزم دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ایم ٹی او آر سگنلنگ پاتھ وے کینسر دی نشوونما اتے میٹابولک بیماریاں وچ اہم کردار ادا کریندا ہے اتے انہاں کوں دوائیں دے ذریعے نشانہ بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں کینسر اتے میٹابولک بیماریاں دے علاج کیتے نویں رستے فراہم کیتے ۔
پیٹر گینگریچ

## پیٹر گینگریچ (پیدائش 1949)
ایف پیٹر گینگریچ ، وینڈربلٹ یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان اتے زہر شناسی دے ماہر ہن ، جیڑھے سائٹوکرومز پی 450 ، ڈی این اے نقصان اتے کینسر دے آغاز اتے دوائیں دے میٹابولزم تے کم کریندن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز سائٹوکرومز پی 450 ، ڈی این اے نقصان اتے کینسر دے آغاز اتے دوائیں دے میٹابولزم دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ ایہ عمل کیویں کم کریندن اتے او انسانی صحت اتے بیماریاں وچ کیویں کردار ادا کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انہاں عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں سائٹوکرومز پی 450 دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ سائٹوکرومز پی 450 دوائیں اتے ٻئے غیر ملکی مرکبات دے میٹابولزم وچ اہم کردار ادا کریندن اتے او کینسر دے آغاز وچ وی شامل ہوندن ۔ انہاں دے کم سائٹوکرومز پی 450 دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں ڈی این اے نقصان اتے کینسر دے آغاز دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ کیمیائی کارسینوجینز ڈی این اے کوں نقصان پہنچا سڳدن اتے او کینسر دے آغاز دا باعث بݨ سڳدن ۔ انہاں دے کم ڈی این اے نقصان اتے کینسر دے آغاز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں دوائیں دے میٹابولزم دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ دوائیں دے میٹابولزم کوں مختلف عوامل دے ذریعے متاثر کیتا ونڄ سڳدے ، جیویں کہ جینیاتی تبدیلیاں اتے ماحولیاتی نمائش ۔ انہاں دے کم دوائیں دے میٹابولزم دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں سائٹوکرومز پی 450 ، ڈی این اے نقصان اتے کینسر دے آغاز اتے دوائیں دے میٹابولزم دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ماس سپیکٹومیٹری اتے ڈی این اے ایڈکٹ تجزیہ انہاں عمل دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انہاں عمل دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے زہر شناسی دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں سائٹوکرومز پی 450 ، ڈی این اے نقصان اتے کینسر دے آغاز اتے دوائیں دے میٹابولزم دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے زہر شناسی دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔
مادیت پسندانہ زنانیت

مادیت پسندانہ حقوق نسواں، سرمایہ داری تے پدرانہ نظام کوں زنانیاں دے جبر کوں سمجھݨ کِیتے ضروری قرار ݙین٘دی ہِے۔ جنس (مردانہ تے نسائی) کوں مادیت پسندانہ حقوق نسواں وِچ معاشرے دے ہِک جزو دے طور تے سمجھا ویندے تے معاشرہ زنانیاں تے صنفی کردار، جیویں جو ٻال پیدا کرݨا، مسلط کریندے۔ مثالی مادیت پسند نسوانی نظریہ اِیہ ہِے جو ہِک ایسا معاشرہ ہووے جیندے وِچ زنانیاں دے نال سماجی تے معاشی طور تے مرداں دے برابر سلوک کِیتا ون٘ڄے۔ اِیہ نظریہ سرمایہ دارانہ نظام وِچ تبدیلی گِھن آوݨ دی بجائے معاشرے کوں بدلݨ تے مرکوز ہِے۔ جینیفر ویک نے سرمایہ دارانہ حقوق نسواں دی تعریف "ہِک حقوق نسواں تحریک دے طور تے کِیتی ہِے جو سماجی انتظامات دے تحت مادی حالات دی جانچ کرݨ تے اصرار کریندی ہِے، بشمول صنفی درجہ بندی۔ مادیت پسندانہ حقوق نسواں اِیں صنفی درجہ بندی کوں پدرانہ نظام دی پیداوار دے طور تے ݙیکھݨ توں گریز کریندی ہِے۔" اِیہ تنقید اِیں ڳالھ تے مرکوز ہِے جو مادیت پسندانہ حقوق نسواں وِچ تقاطع (intersectionality) دا فقدان ہِے، یعنی اِیہ نسل، طبقہ تے جنسی رجحانات جیویں عوامل کوں مکمل طور تے شامل کائنی کریندی۔

## تنقید

### '''سرمایہ داری تے حقوق نسواں دے وِچالے تعلق''':
اِیہ تعلق ہِک "مسائل زدہ رشتہ" دے طور تے بیان کِیتا ڳیا ہِے تے اِیکوں "ناخوش جوڑے" دے طور تے سمجھیا ویندے۔

### '''عام ابہام''':
مادیت پسندانہ حقوق نسواں دے عمومی ابہام دے بارے وِچ تشویش پائی ویندی ہِے۔ اِیہ سوال اُٹھدا ہِے جو کیا مادیت پسندانہ حقوق نسواں تے مارکسی حقوق نسواں دے درمیان فرق اِتنا وݙّا ہِے جو اِیکوں حقوق نسواں دے نظریہ وِچ ہِک قابل قدر شراکت سمجھا ون٘ڄے۔

### '''تقاطع دا فقدان''':
مادیت پسندانہ حقوق نسواں دی بنیادی تنقید وِچ اِیہ ڳالھ شامل ہِے جو اِیہ نظریہ نسل، طبقہ تے جنسی رجحانات جیویں عوامل کوں مکمل طور تے شامل کائنی کریندا۔ روزمیری ہینیسی نے تبصرہ کِیتا جو حالیہ دَور وِچ "عورت" دی تعریف وِچ فرق کوں تسلیم کرݨ کِیتے دباؤ ڈِتا ڳیا ہِے تے اِیہ تعریف نہ صرف طبقے دے نال بلکہ نسل تے ٻئے جنسی رجحانات دے نال وی جُڑی ہوئی ہِے۔

### '''کرسٹن ڈیلفی دی شراکت تے تنقید''':
کرسٹن ڈیلفی دے کم کوں وی تنقید دا نشانہ بݨایا ڳیا ہِے۔ مائیکل بارت تے میری میکانٹوش نے تجویز کِیتا جو مادیت پسندانہ حقوق نسواں دی تعریف وِچ پدرانہ نظام دی ڈھیلی تشریح ہِے تے ڈیلفی دا مضمون "Towards a Materialist Feminism" صرف بیویاں دے جبر تے مرکوز ہِے۔ اِیہ عام طور تے زنانیاں تے تِھیوݨ والے عالمی جبر نال جُڑݨ وِچ ناکام رہیا ہِے۔

## خلاصہ:
مادیت پسندانہ حقوق نسواں زنانیاں دے جبر کوں سمجھݨ کِیتے سرمایہ داری تے پدرانہ نظام کوں ضروری قرار ݙین٘دی ہِے۔ اِیہ نظریہ معاشرے کوں بدلݨ تے مرکوز ہِے تے صنفی درجہ بندی کوں پدرانہ نظام دی پیداوار دے طور تے ݙیکھݨ توں گریز کریندے۔ تاہم، اِیہ تنقید دا نشانہ وی بݨیا ہِے، خاص طور تے اِیندے وِچ تقاطع دے فقدان تے اِیندے عمومی ابہام کِیتے۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:زنانیت دی ݙوجھی لہر
ونکی:مادیت
ونکی:انتہا پسندانہ زنانیت
ونکی:مارکسی نسائیت