open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ضیاء عیسیٰ خیلوی

اصل ناں      ضیاء الحق ملک

قلمی ناں       ضیاء عیسیٰ خیلوی    

جمن           1949ء    

تعلیم           ایم اے ۔بی ایڈ

پیشہ           ریٹائر ایجوکیشن آفیسر   

فون نمبر        03008825879

جاہ پتہ        سکنہ شیخ موسیٰ خیل،تحصیل وڈاکخانہ عیسیٰ خیل ضلع میانوالی

ضیاء عیسیٰ خیلوی دا شمار ضلع میانوالی دے نمائندہ شعراء وچ تھیندے ۔آپ ادبی تنظیم  ’’حلقہ ئِ اربابِ ذوق‘‘ عیسیٰ خیل دے صدر ہن تے آپ دی سربراہی وچ ایہ تنظیم ماشاء اللہ 30سالاں توں فعال کردار ادا کریندی پئی ہے ۔جتھوں تک ضیاء صاحب دی شاعری دا تعلق ہے تاں خوبصورت شاعری کریندن۔ڈوجھیاں صنفاں دے نال نال غزل وی خوب لکھدن ۔کوشش دے باوجود ضیاء صاحب دی صرف ہک غزل میڈے ہتھ لگی ہے۔جو پیشِ خدمت ہے۔

### غزل
متاعِ غمِ عاشقی  میکوں  ڈیؤ ہا

میڈے دل دی سجنو خوشی میکوں ڈیؤ ہا

فریبِ وفا میکوں ول ول کے ڈیوو

میں شاعر جو ہاں شاعری میکوں ڈیؤ ہا

کوئی آکھے  لیلیٰ  کوںگھن آوے محمل

میں  ہاں  قیس دیوانگی میکوں ڈیؤ ہا

ہے وقتِ نزع میڈی میّت تے آؤ

خدا واسطے  زند گی  میکوں ڈیؤ ہا

میڈے عرضِ غم تے کیویں ہسدے ہاوے

کر و یاد  او  د ل لگی  میکوں  ڈ یؤ ہا

اسے حسنِ سادہ دی شوخی توں صدقے

میڈا ہوش تے بے خودی میکوں ڈیؤ ہا

میں چاہنداں زمانے دی رفتار بدلاں

انہاں زلفاں دی برہمی میکوں ڈیؤ ہا

تخیّل  میڈے کوں  نواں نور  بخشو

میڈے شعراں دی پختگی میکوں ڈیؤ ہا

سجن  دا  تصور ضیاؔء  اس دی چاہت

ایہو شئے  ہے  بہوںقیمتی میکوں  ڈیؤ ہا
ثاقبؔ قریشی

اصل ناں      عاشق حسین

قلمی ناں       ثاقب قریشی   

جمن           1950ء    

تعلیم           بی اے ،ایل ایل بی

پیشہ            وکالت   

فون نمبر         ۔۔۔۔۔۔

جاہ پتہ         (احمد پور شرقیہ)

ثاقبؔ قریشی احمد پور شرقیہ دا تل وطنی خوبصورت لب و لہجے دا شاعر ہے اوہ اپنی شاعری اچ اپنے تل وسیب دی خالص تے ٹھیٹھ زبان استعمال کریندے،اوہ جتناں وی لکھدے سوچ سمجھ کے معیاری تے پُختہ کلام لکھدے ایہا ای وجہ ہے جو اجاں تائیں اوندا کوئی مجموعہ کلام وی شایع نہیں تھیا مگر آپ دے اشعار زبان زدِ عام ہن ۔کیوں نہ ہوون ثاقب صاحب دی غزل پیار و محبت دے جذبے نال جو معمور ہے جے ول گالھ ہووے محبوب دے مخمور اکھیں دی تاں لطف ای کجھ بیا ہوندے،فیض احمد فیض نے آکھیا ہا ناں کہ ’’تیری آکھوں کے سوا دنیامیں رکھا کیا ہے‘‘ایں حوالے نال ثاقب سائیں دی ہک غزل پیشِ خدمت ہے!

### (1)غزل
چٹے ڈینہ کوں دھاڑے مارن گردیاں پکیاں اکھیں

نیلیاں اکھیں غوطے ڈیون ساڑن ککیاں اکھیں

لیکھ نی ہک مک تھیون ڈیندے توڑے تیکوں میکوں

دور کنوں تاں پا گھندین ہک بئے کوں گکیاں اکھیں

رات وہا گئی ہے بہوں ساری ویلے نال ونجن ڈے

سجھ کوں بھرم ونجا نہ ڈیون تھکیاں تھکیاں اکھیں

کجھ تاں لفظیں نال ہواڑ کڈھیجے اپنے ہاں دی

کے تئیں آخر چپ دا بارا چاون یکیاں اکھیں

دھیریں ودھدیں دیر نی تھیندی کندھاں اچیاں رکھیں

رل وسدیاں وچ کئی ہوندین بدکار اُچکیاں اکھیں

ڈھیر اُبالھیاں ہوندین شہر دا شہر ہنڈھاون کیتے 

مدت ہا توں ست ماڑیں دے اندر ڈھکیاں اکھیں 

شام کوں ثاقبؔ گھر دی خاطر چُلھ دا بھوگ بھوگیندین

دیگر تئیں سوئی دھاگے دے پورھئے توں اکیاں اکھیں

__________________________

گھر گھر دے وچ جھیڑے جھگڑیں دے نت بلدے بٹھ ڈہداں میں

وت وی جیندن لوک نمانے لوکاں دے ہٹھ ڈہداں میں

ظلم بھَلا کے تئیں جی  سگدے ،ظلم دی  عمرا ںتھوڑی ہے

ظلم  دا  گاٹا ترٹدا  ڈہداں ،ہینیں دی  وٹھ ڈہداں  میں
رمضان نادارؔ

اصل ناں      محمد رمضان

تخلص          نادار

جمن            1953ء  

تعلیم           ایم اے

پیشہ            ریٹائر ملازم نادرا 

فون نمبر        03346041859

جاہ پتہ        وہوا تحصیل تونسہ شریف

تحصیل تونسہ دے تل وطنی تمام شعرا دا ہکو المیہ ہے اوہ ہے امیر طبقے دا غریب طبقے تے ڈڈھپ ۔ ہک پاسوں غریب عوام نال ظلم زیادتی تھیندی پئی ہے تے بئے پاسوں انصاف دے علمبر دار اکھ نوٹی کر کے ہر واقعے توں ڈیٹھ پَن دا مظاہرہ کریندن۔ رمضان نادار تونسہ دی دھرتی دا اوہ بے باک شاعر ہے جیڑھا ظالم دی اکھ اچ اکھ پاکے آہدے۔

قلم کاغذ نمائش نئیں فقط نادار ؔ کھیسے دی

قلم مزدور دے حق اچ اُٹھیسوں رنج نہ تھیویں

ایہا ای وجہ ہے جو دامان دا ہر شاعر ظالم جابر دے خلاف مزاحمت کریندا نظر آندے ۔جنہاں اچوں رمضان نادار ہک پُر عزم مزاحمتی شاعر ہے۔کیوں جو اوہ ہک غریب آدمی نال امیر زادے دا متنفرانہ  رویہ ڈیکھ کے بول پوندے تے آہدے۔

بخت والیں دی تفریق دا حال ہے

آدمی توں کریندے کریر آدمی

### (1) غزل
اے  رنجش  رُسیمے بھُلا حوصلہ  ڈے 

جیکر تھی  سگی  تاں ولا  حوصلہ  ڈے

پتنگے اُڈر  گئے اندھارے  دے ڈر  توں  

ولا گھر  دا  ڈیوا جگا  حوصلہ  ڈے

میڈے وانگ چپ ہیں توں کیوں رات کالی

میڈے نال  کجھ کاں  الا حوصلہ  ڈے

میڈے روح دے اسمان تے کال کوٹ اے

ایں غم دی  گھٹا کوں  ہٹا  حوصلہ  ڈے

اے نادارؔ  غیریں دے  مہنے مریندن  

رقیبیں دے  اَن  سر نوا  حوصلہ  ڈے
عبدالعزیز خاطرؔ

اصل ناں      عبدالعزیز

تخلص         خاطرؔ 

جمن           1953ء   

تعلیم          پرائمری 

پیشہ           حجام  

فون نمبر        03409601638

جاہ پتہ         وستی ریکڑہ ڈاکخانہ غوث آبادضلع ڈیرہ غازیخان

### (1)غزل

اندھارے دے اندھے کھوہ اچ ضیاء کوں گولناں پئے گئے

جفا تے جَور دے دور اچ وفاکوں گولناں پئے گئے

مرن جیون اساڈا جو اوندی مرضی تے موقوفے

مرن جیون کیتے اوندی رضاکوں گولناں پئے گئے

ہزاراں ڈوہ اساں وچ ہن مگر اوندا کوئی ڈوہ نئیں

اساکوں بے خطائی وچ خطاکوں گولناں پئے گئے

ایں نفرت دے حبس دے وچ جو جی ماندا ہا تہوں ساکوں

محبت دے زمانے دی ہوا کوں کوں گولناں پئے گئے

اے مندر تے مسیتاں چھان ماریاں ہن اساں خاطرؔ

اساکوں اپنے اندر دے خداکوں گولناں پئے گئے

_____________________________

ساڈے اکھیاںدا چاندن ہے فقط تئیں ڈھول دا چہرہ

کڈی دیدار بخشا کر ساڈی اکھ دی غذا کیتے

ایہو ارمان ہے سانول تیکوں نئیں پا سگے توڑے

اساں خود کوں وی خود کولوں تیڈی خاطرؔ جدا کیتے

________________________

میڈی تحریر دا ہر لفظ رو رو تے زباں منگدے 

ایہا حسرت ہے ڈیکھاں ہا کڈی مسکار لفظیں دا 

سجن لفظیں دی خاطرؔ تاں تیکوں محبوب جوڑیا ہم

جڈاں بہہ تے میں لکھدا ں لگ ویندے انبار لفظیں دا

٭٭٭
عطا محمد عباسیؔ

اصل ناں      عطا محمد

تخلص         عباسیؔ

جمن           1953ء

تعلیم           میٹرک

پیشہ            ریٹائر ملازم(پرائیویٹ)

فون نمبر         03345092148

جاہ پتہ          معرفت مدینہ میڈیکل سٹور نیو لاری اڈا ،جوہرآباد ، خوشاب

سئیں عطا محمد عباسی دے پیڈ پیپر تے ایہ شعر لکھیا ہوئے ۔

ساری عمر عباسی ؔ ڈکھ پیتم

دُدھ وانگوں سُرک سُرک کے

علاوہ ازیں پریس رپورٹر تے ریڈیو اینڈ ٹی وی شاعر لکھیا ہوئے۔ بقول عطا محمد عباسی ؔآپ ریڈیو تے ٹی وی توں کئی اعزازات وی حاصل کر چکے ہن۔ بہر حال عباسی صاحب ہک اچھے شاعر ہوون دے نال نال ہک اچھے انسان وی ہن ۔آپ دا نمونہ کلام پیش خدمت ہے۔

### (1) غزل
یاداں دی  تصویر پرانی تھی گئی ہے 

ہن تاں میڈی سوچ  سیانی تھی گئی ہے 

میں ہک ونج کے کیکوں کیکوں  سمجھاواں 

رَت جو  اج  ہر کہیں دی پانی  تھی گئی ہے 

جیندا پھُلاں نال حوالہ ڈیندے ہن

 اج او کیویں  شکل  نمانی تھی گئی ہے 

ول نہیں سنگدے گزرے وقت جوانی دے 

او کوچہ  او شام  ان  جانی تھی گئی ہے 

کون عباسیؔ درد پلیسی میں وانگوں 

نویں پود  مزاج دی  رانی تھی گئی ہے

### (2) غزل
وت کہیں بنری دا ہویا ہے گزر ایں تھل وچوں

سرخ رنگ دی ہے نظر آندی سحر ایں تھل وچوں

خاک ڈسدی پئی ہے یارو ریت دے ٹبیاں اُتے

کون وت بیٹھا ہے ساڑی گھر دا گھر ایں تھل وچوں

کون وت سسی دے وانگوں ریت تے ٹردا ریہا 

وت ڈکھاں دا کیں ہے کیتا طے سفر ایں تھل وچوں

پھس گیا ہے وت کوئی تشنہ پرندہ جال وچ 

وت شہر دو اُڈ کے آندے پئین پر ایں تھل وچوں

ٹھوکراں کھاندا وداں میں وی عباسیؔ آن کے

لُٹ گھدی ہے کئیں بھلا میڈی نظر ایں تھل وچوں
دلشادؔ سلطان پوری

دلشادؔ سلطان پوری ہوراں دا اصل ناں نذیر احمد ہے۔ 1954ء اچ پیدا تھئے مڈل تئیں تعلیم حاصل کرݨ دے بعد رنگسازی دے پیشے نال منسلک تھی ڳے۔موضع سلطان پور تحصیل و ضلع رحیم یار خان اچ رہائش پذیر ہن۔ٻہوں محبت کرݨ آلے انسان ہن۔سرائیکی شاعری تاں ٻہوں سوہݨی کریندن۔ نریجہ برادری نال تعلق رکھدن جڳ مشہور شخصیت احسن فریدی دے رشتے داری ہن۔ 

اصل ناں       نذیر احمد 

قلمی ناں       دلشاد ؔسلطان پوری   

جمن           1954ء   

تعلیم           مڈل

پیشہ            رنگساز  

فون نمبر         03077926362

جاہ پتہ          موضع سلطان پور تحصیل وضلع رحیم یار خان

### (1)غزل

اساں جام درداں دے پیندے ودے ہیں 

تے ڈکھ درد سہہ سہہ کے جیندے ودے ہیں

تیڈے پیار  دیوچ  تھئے ہیں دیوانے

تہوں یار  پاگل سڈیندے  ودے ہیں

ہے لُٹیا اوں  سانو ل  جڈن دا  اساکوں 

اساں تاں ہوں ڈینہ دے لُٹیندے ودے ہیں

تیڈے پیار  ساکوں  جو کیتا ہے پاگل

تہوں  نال پتھراں  چُٹیندے  ودے ہیں

زمانے توڑے  زخم تے  زخم لاتے

تھی دلشاد زخمیں کوں سیندے ودے ہیں

توڑے ڈکھڑے اَوسِن جو سر تار ڈیکھیں

بھُلیساں نہ اصلوں تیڈا پیار ڈیکھیں

جیڈے درد ڈیسیں میں اُف نہ کریساں 

میں کھل کھل تے چیساں سبھے بار ڈیکھیں

توں بھن بھولے میڈی محبت دے بے شک 

میں ہر موڑ تے ڈیساں عتبار ڈیکھیں

٭٭٭
ظہوراحمد فاتح

اصل ناں       ظہور احمد

تخلص          فاتح

جمن            1954ء

تعلیم           ایم، اے اسلامیات

پیشہ            ریٹائر پروفیسر

فون نمبر        03326066364

جاہ پتہ          تونسہ شریف

پروفیسر ظہور احمد فاتح 21مارچ1954ء کوں تونسے دی نواحی وستی شیراںوالا وچ عبدالطیف خان سکھانی دے گھر پیدا تھئے۔افسوس جو انہاں دی نظر پیدائشی کمزور ہئی۔ابتدائی تعلیم انہاں پرائمری سکول حیدر والا وچ اوں زمانے دے ٹیچر ،اج دے معروف سرائیکی شاعر اقبالؔ سوکڑی کنوں حاصل کیتی تے اپنے استاد(اقبال سوکڑی)کنوں ای متاثر تھی کے فاتح صاحب بچپن توں ای شاعری دا آغاز کر ڈتا۔دوران ِ تعلیم اوہ پڑھدے وی ہن تے شعرو شاعری وی کریندے ہن۔گورنمنٹ ڈگری کالج ڈیرہ غازیخان توں ایف ، اے کر کے اگوں تے تعلیم جاری نہ رکھ سگئے تے ایں دوران آپ دی بصارت وی ختم تھی گئی۔کجھ عرصہ بعد ڈپٹی کمشنر ڈیرہ غازیخان سید آفتاب احمد شاہ فاتح صاحب دے حالات دے پیشِ نظرانہاں کوں ہک مکتب سکول اچ بطور مدرس بھرتی کرا ڈتا۔جتھاں فاتح صاحب پڑھاون دے نال نال بی، اے تے ول ایم، اے اسلامیات وی کر گھدا۔ایندے بعد آپ 1986ء اچ بطور لیکچرار اسلامیات گورنمنٹ ڈگری کالج بھکر تعینات تھی گئے ۔جتھوں تک فاتح صاحب دی شاعری دا تعلق ہے تاں بقول موصوف آپ  ہفت زبان شاعر ہن یعنی اردو، سرائیکی ، پنجابی،ہندی ،عربی، فارسی تے انگریزی دے شاعر ہن تے مختلف موضوعات تے مطبوعہ کتاباں دی تعداد 16ہے،جنہاں وچ ہک سرائیکی مجموعہ کلام ’’اساں بہوں دور ونجناں ہے‘‘وی شامل ہے۔

### (1)غزل
کوئی صورت نئیں دلدار جھئیں

  کئی شخصیت نئیں یار جھئیں

اوں اکھ وچ بڈدا نئیں لبھدا

کوئی جھیل ہے ڈاڈھی تار جھئیں

جیڑھی غیر کوں اپناں کر ڈیوے  

کوئی دولت نئیں ایثار جھئیں

دل آہدے ڈیکھوں ہر ویلے  

مسکان تیڈی غمخوار جھئیں

دل ول ول دھوکا کھا ویندے  

تیڈی ’’نہ‘‘ وی ہے اقرار جھئیں
ڈاکٹرنوازشہانوی

اصل ناں      اللہ نواز

قلمی ناں        نوازشہانوی 

جمن           1954ء   

تعلیم           بی۔اے  فارمیسی،ہومیو پیتھک  ڈاکٹر

پیشہ            معالج،میڈیکل سٹور 

فون نمبر       0347 5504582

جاہ پتہ        قصبہ شہانی،تحصیل  و ضلع بھکر

ڈاکٹر نواز شہانوی ہک پڑھیا لکھیا ، سطحی سوچ رکھن آلا شاعر و ادیب ہے ،جیندی کتاب ’’ شاعری دے گُر‘‘ انہاندی علمی ادبی بصیرت تے مقام دا تعین کریندی ہے۔432صفحیاں تے مشتمل ایہ کتاب پورے سرائیکی وسیب اچ نواز  شہانوی دی پہچان بن چکی ہے۔جیندے وچ علم عروض دے تمام قواعدو ضوابط تفصیل نال پیش کیتے گئین ،ایہ کتاب عروض نال دلچسپی رکھن آلے خصوصاََ نو آموز شعراء واسطے سنگِ میل دی حیثیت رکھدی ہے ۔ 

علاوہ ازیں نواز شہانوی دا ناں کالم نگار دے حوالے نال وی ہک معروف ناں ہے۔ جنہاں دے اردو ،سرائیکی کالم اخبارات تے رسائل وچ اکثر چھپدے رہ ویندن۔شخصیت دے حوالے نال وی ڈاکٹر نواز شہانوی ہک خوش اخلاق ، ملنسار تے ہر دلعزیز شخصیت دے مالک ہن۔آپ دی ہک غزل دا نمونہ پیش ِ خدمت ہے۔

### (1)غزل
کیویں آکھاں بے وفاہے زندگی

زندگی دا  آسرا   ہے زندگی

خلقِ آدم کائنات و لا مکاں

عاشقی دی   ابتدا ہے  زندگی

اپنے تن تے آدمی مختار نئیں 

بے  وسی  دی انتہاہے زندگی

میڈی کیا اوقات ہے مٹی دا بُک

ایویں سکھنی ہو  ہو ا  ہے زندگی

زندگی جانے خدا جانے نوازؔ

تیڈی سُدھ توں ماورا ہے زندگی

___________________

اندازِ گفتگو وچ جیندے غرور آگئے

سمجھو کہ اوندے اندر فتنہ فتور آگئے
ساجدؔ درانی

اصل ناں        محمد ساجد

قلمی ناں       ساجدؔ درانی   

جمن            1954ء  

تعلیم           ۔۔۔۔۔۔

پیشہ            ۔۔۔۔۔۔ 

فون نمبر       03027774811

جاہ پتہ        محلہ قریش آباد احمد پور شرقیہ

ساجد درانی دی غزل اچ رومینس پاتا ویندے لیکن اوہ محبوب دے لب و رخسار دی تعریف دے نال نال معاشرتی تے سماجی حالات تے وی گہری نظر رکھدے ،اوہ معاشرے وچ پاتیاں ونجن آلیاں فرسودہ روایات دا قائل کائنی اوہ اپنے شعراں دے ذریعے انہاں رسومات دی تردید کریندے۔ایں حوالے نال آپ دا ہک شعر توجہ طلب ہے۔

ساجد میں جہان کوں کیویں کراں قبول

ہر شخص میکوں قیدی نظردے رواج دا 

_____________________

سماجی بد دیانتی تے چور بازاری دا ہک بیا نمونہ ڈیکھو!

کھیر وچ پانی وی ڈہدا ہاں جو رلدا ویندے

وقت دے نال تیڈا رنگ بدلدا ویندے

______________________

### (1) غزل
رُخ توں ہٹایاں زلفاں جو اوں نے خمار وچ

ڈیکھن دے ڈا دا حسن ہا مینہ دی پھنوار وچ

میں اوکوں ڈہداں ریہاں ہر گل دے روپ وچ

اوں حسن دے خزانے لٹائے بہار وچ

کیویں اے اکھیں کھول کے بھالے تساڈی راہ 

ہُن حوصلہ او  کینی تساڈے  بیمار وچ

حالت میڈی تے لوک ہُن طعنے مریندے ہن

ول وی میں مست رہنداہاں تیڈے خمار وچ

ایں رُت نے اُلٹا سینے دیوچ بھا ہے لاتی

ساجدؔ توں لنگھ تاں آویں ہا فصل بہار وچ
محمد سعید چشتی

اصل ناں      محمد سعید

تخلص         شیدا   

جمن           1955ء   

تعلیم          ۔۔۔۔۔ 

پیشہ           وفاقی محتسب  

فون نمبر        ۔۔۔۔۔۔

جاہ پتہ          اسلام آباد

محمد سعید چشتی (شیدا)صاحب ڈیرہ نواب صاحب اچ ڈوجنوری 1955ء کوں پیدا تھئے شاعری دا شوق غالباََ پڑھائی دے زمانے توں تھیا،سوہنی تے ستھری غزل لکھدن ،کلام دی اصلاح واسطے انہاں صوفی محمد سبطین شاہ جہانی کوں اپناں استاد چنیا ،پختہ شعور تے ہمت حوصلہ رکھن آلا شاعر ہے تے ڈوجھیاں کوں وی ہمت تے حوصلے دی تلقین کریندے ۔ایں حوالے نال آپ دی ہک غزل دا نمونہ ملاحظہ تھیوے!

### (1)غزل
اساں مجبور کم ہمت جو آساں چھوڑ باہندے ہیں

او سچ آہدا کھڑے ایویں ارادے تروڑ باہندے ہیں

میڈے سکھ کوں توں رکھ سکڑیں ،پلتھی مار راضی تھی

توں نیڑے تھی توں نیڑے آ،تماشہ چھوڑ باہندے ہیں

روہیلے ہیں وڈائی کتھ دی ،فخر تے مان کئیں شئے دا؟

تہاڈا سر سلامت سئیں ،اساں ہتھ جوڑ باہندے ہیں

اناں دی بیڑی تر پووے ،انہاں دی جھوک وس پووے

ایویں قربان تھیندے ہیں تے سب کجھ بوڑ باہندے ہیں

اساڈا حوصلہ ڈیکھو تے ڈیکھو کم نصیبی وی

کہ ہر واری اساں شیدا ؔمقدر پھوڑ باہندے ہیں

__________________________

اکھیں دے جوڑ رشتے عمراں دے نال نبھدن

بھُلّا نی  بول  مٹھڑا میں  توں  قسم  چو ا گھن

جو لڑ لگے کہیں دے جو کہیں دے روگ ٹالے

کھاندا نی مول دھکڑے، میں توں قسم چوا گھن

برباد جھوکاں ڈھارے ،کھنڈراں دے روپ شیداؔ

مینہ ماڑ تے نی وُٹھڑا، میں توں قسم چوا گھن

(2)

رُنم نہ کوئی ݙکھڑا ، میں تُوں قسم چوا گھن

او خوامخواہ ہے رُٹھڑا میں توں قسم چوا گھن

میݙا سوہݨا سانول پاݨی تُوں تھی نہ پَتلا

ہک پَل نی سُکھ دا ݙٹھڑا میں تُوں قسم چوا ڳن

اَکھیں دے جوڑے رشتے عمراں دے نال نبھدن

بھلا نی ٻول مُٹھڑا ،میں توں قسم چوا گھن

جیڑھا لڑ لڳے کہیں دے جیڑھا کہیں دے روڳ پالے

کھاندا نی مُول او دھکڑا میں توں قسم چوا گھن

برباد جھوکاں ، ڈھارے ، کھنڈراں دے روپ شیداؔ

مینہ ماڑ تے نی وُٹھڑا میں توں قسم چوا گھن

(3)

ہر موڑ ، ہر جگہ تے وعدے بدلدلے ریہے

جتنے سالار ہَن او رسّتے بدلدلے ریہے

سیلاب دی تباہی ، بجا ، الامان ، پَر

کجھ دوست لُک لُکا تے ٻنّے بدلدلے ریہے

حاصل وصول کیا بس گھاٹے نصیب تھئے ہِن

زور آوراں دے آکھے ، بستے بدلدے ریہے

ہک بار زندگی دا ، تھکاوٹ سفر دی نِت

ویلے دا ایہ کمال نتیجے بدلدے ریہے

مضمون اوندے خاب دی تکمیل بݨدے ڳئے

اَکھیں دے سامݨے بس نقطے بدلدے ریہے

کیجھا ݙراکلا ہا منظر وسیب دا

شیداؔ وجود اپݨے چہرے بدلدلے ریہے

## حوالہ
کتاب احمد پور شرقیہ اِچ سرائیکی غزل دی ٹور، مصنف : عبدالباسط بھٹی ، ناشر : جھوک پبلشرز ، ملتان
خالدؔ قلندری

اصل ناں      خالد سعید 

قلمی ناں       خالدؔ قلندری

جمن            1955ء  

تعلیم           انڈر بی اے

پیشہ           ریٹائر سرکاری ملازم  

فون نمبر       03146334552

جاہ پتہ        ملتان (ہمیشہ کرائے تے جھوکاں لڈائی رہندن)

خالد قلندری صاحب شاعر ابن شاعر ہن ،آپ دے والد صابرحسین المعروف چاچا جگ لیاقت پوری وی اپنے زمانے دے مشہور شاعرہن خالد قلندری میٹرک دا امتحان1972ء وچ لیاقت پور توں پاس کیتا ،بی اے دا امتحان نہ ڈے سگئے مگر ایف اے کلیئر ہئی،قریباََ 42سال نشتر ہسپتال اچ سرکاری ملازمت کیتی تے اجکل ریٹائر منٹ دی زندگی بسر کریندے پئین۔خالد صاحب بنیادی طور تے اردو دے شاعر ہن لیکن پنجابی تے سرائیکی شاعری اچ وی طبع آزمائی کریندے رہ ویندن۔آپ ہک خوش اخلاق ،ملنسار تے من موہنی طبیعت دے درویش صفت انسان ہن۔سرائیکی وسیب خصوصاََ ملتان دے ادبی حلقیاں وچ آپکوں بہوں عزت و احترام دی نگاہ نال ڈٹھاویندے۔

### (1) غزل
نین تیڈے مستانے تھی گِن        عاشق ڈیکھ دیوانے تھی گِن

غیراں کوں نت ملدا راہندیں         ساڈے کان بہانے تھی گِن

راتیں تیڈی یاد اچ جاگن          نین تیڈے پروانے تھی گِن

چوری کھا کے اُڈ ویندے ہن           پکھی ڈھیر سیانے تھی گِن

ہن تاں ساون آ گئے، ول آ           موسم یار سہانے تھی گِن

پیوء توں پیوء دا شجرہ پچھدن           گالھے بال سیانے تھی گِن

ایجھی اوپری رت ہے خالدؔ          سچ وی اج افسانے تھی گِن
منظور سوختہؔ

1954ء تا  2012ء

بزمِ سوختہ ،دے بانی منظور حسین سوختہ (مرحوم) دا تعلق ضلع خانیوال دی تحصیل کبیر والا نال ہا ۔ آپ سرائیکی زبان دے چنھاوڑ لہجے دے ہک عمدہ شاعر ہن۔ 1975ء کنوں انہاں شاعری دا آغاز کیتا تے بہوں جلدی اوہ سینئر شعراء دی صف اچ شامل تھی گئے۔تے سرائیکی شاعری دیاں تقریباََ ساریاں صنفاں وچ طبع آزمائی کیتی ۔منظور سوختہ دی شاعری اچوں راوی تے چنھاں دی مٹی دی خوشبوآندی ہے۔2004ء اچ ’’بکھ دی دار‘‘ دے عنوان نال انہان دی ہک کتاب وی چھپ چکی ہے ۔منظور سوختہ مرحوم اجاں بہوں کجھ لکھناں ہا جو مارچ2012ء وچ اوہ اللہ کوں پیارے تھی گئے۔ آپدا نمونہ کلام حاضرِ خدمت ہے۔

### (1)غزل
افکار درس گاہ ہن، زندگی کتاب ہے

آساں دے کورے کاغذ پھولن عذاب ہے

رنداں دا شور غُل ہے ، زاہد دی جستجو

گھونگھٹ دے میکدے وچ اکھ دی شراب ہے

مستی دے وچ وی آون دل دا فتور ہے 

نظراں توں جے پِیویوے تاں امرت شراب ہے

گل پا ہجر دی مالا یاداں دی خانقاہ تے 

ہنجواں دا کرتے وضو جاگن ثواب ہے

کل سوختہؔ حضور!اوقات بھل گیا ہا

نوکر تے کیہاں نخرہ حاضر جناب ہے
ظریف احسنؔ

اصل ناں      محمد ظریف خان

قلمی ناں          ظریف احسن

جمن            1954ء  

تعلیم           ایم۔اے اردو

پیشہ            آفس اکاؤنٹنٹ جنرل سندھ 

فون نمبر         03343145596

جاہ پتہ            Aبلاک157گلی نمبر12گلستانِ جوہر کراچی 

سئیں ظریف احسن 25جولائی 1954ء کوں محمد حنیف خان دے گھر مظفر گڑھ پیدا تھئے ۔اجاں 3سال دے ہن جو والدین علمی ، معاشی اسودگی واسطے کراچی چلے گئے ۔ ظریف احسن نے جامعہ کراچی توں ایم۔ اے اردو دی ڈگری حاصل کیتی ،تے اجکل وی کراچی اچ مقیم ہن۔ظریف احسن بنیادی طور تے اردو دے شاعر ہن ’’موسم موسم ملتے تھے‘‘ انہاں دا اردو شاعری دا مجموعہ ہے ۔ایہ وڈے اعزاز دی گالھ ہے جو انہاندے ایں شعری مجموعے دا منظوم سرائیکی ترجمہ  ہفت زبان شاعر سئیں ظہور احمد فاتحؔ ہوراں کیتا ہے ۔ لکھت کوئی وی ہووے اوندا ترجمہ کرناں ہک فن ہے ،پر ہک مشکل فن۔تے ول شاعری دا ترجمہ او ہ وی منظوم ترجمہ کرناں تاں اوندے کولوں وی مشکل فن ہے۔مگر ایں فن تے ظہور احمد فاتح کوں پوری پوری دسترس حاصل ہے۔انہاں وڈی مہارت نال ظریف احسن دے اردو شعری مجموعے دا منظوم سرائیکی ترجمہ کیتے۔بطور نمونہ ظریف احسن دے ہک اردو شعر دا سرئیکی ترجمہ ڈیکھو!

   ؎اب سمندر ایک قطرہ ہے

اس قدر تشنگی نہ تھی پہلے

________________________________

ترجمہ ۔ہُن سمندر وی پھینگ وانگوں ہے 

تس کڈاہیں نہ اتنی ہئی پہلے

میں سمجھداں جو سرائیکی اچ منظوم مترجم ایہ غزلاں میڈی ایں کتاب اچ ہک خوبصورت اضافہ ہن۔جتھوں تک سئیں ظریف احسن دی شخصیت دا تعلق ہے تاں آپ ہک خوش اخلاق ، ملنسار تے ہر شاعرو ادیب نال دوستی دا ہتھ ودھاون آلے من موہنے انسان ہن۔

### (1) غزل
میں کہیں کوں آزماون چاہندا ہاں 

حدیثِ دل سناون چاہندا ہاں 

جیڑھیاں پلکیں تے ہنجوں کھڑ گیاں ہن

اوہے جگنو بناون چاہندا ہاں 

سراپا کون تیکوں جان دا ہے

میں اے پردہ اٹھاون چاہندا ہاں 

تہاڈے ہتھ دے کجھ خط مل گئے ہن

میں او خود کوں سناون چاہندا ہاں 

سچل یادیں جیڑھے چھیڑین ترانے

میں لَے وچ لَے ملاون چاہندا ہاں
اکبر مخمورؔ مغل

1956ء تا2017ء

اکبر مخمور مغل1956ء کوں ڈیرہ غازیخان دی ہک وستی نواں شہر موضع ہزارہ وچ حاجی علی محمد دے گھر پیدا تھئے۔میٹرک تک تعلیم حاصل کیتی،شعر و شاعری دا شوق پیدا تھیا تاں سرور کربلائی توں رہنمائی حاصل کتی۔اپنے استاد وانگوں خوبصورت شاعری کریندے ہَن۔مجال اے جو کتھائیں اوزان گھٹ ودھ تھیون یا الفاظ دی صوتی حالت وگڑے۔اکبر مخمور جتھاں ہک خوبصورت لب و لہجے دے شاعر ہَن اتھاں اوہ سرائیکی زبان دیاں رمزاں کوں جانن والے نثر نگار وی ہَن ۔جو قریباََ ہک لکھ الفاظ تے مشتمل سرائیکی ،اردو ڈکشنری’’اکھر پوتھی‘‘دے ناں نال مرتب کر چکے ہَن،جو آپ دا بہوں وڈا کار نامہ ہے۔مگر موت دا فرشتہ ایہ’’اکھر پوتھی ‘‘چھاپن توں پہلے آگیا تے آپ 2017ء وچ اللہ کوں پیارے تھی گئے۔

### (1)غزل
ڈھول  ول  آیا نہ  پاروں رات دا 

پاند بوچھن  دا  جھباروں رات دا 

ڈینہ کوں ان پانی دا پٹناں کھا ویندے

لحظہ کھن رل تے گزاروں رات دا 

سالھیں پچھلے سال دی سیکل تے ہن

ویڑھ گئے پانی چدھاروں رات دا 

چندر رہندا ڈو قدم نئیں ہم قدم

سجھ کوں سئیں کیویں قطاروں رات دا 

لوک لُٹ گھندن چٹے ڈینہ دا سہاگ

کون ہے ہینیں دے واروں رات دا 

اِتلا وی  مخمورؔ  سنگدل تاں نہیں

آویسی عاروں ویاروں رات دا
دلدار آصف

1956ء تا2008ء

دلدار آصف احمد پور شرقیہ دے محلہ پھلو رام دے رہن آلے ہن ۔انہاں کوں نقوی احمد پوری نال انتہائی عقیدت تے محبت ہئی انہاں دی مادری زبان پنجابی ہوون دے با وجودآپ نے سرائیکی اچ خوبصورت شاعری کیتی ہے۔جیڑھی جو ٹھیٹھ سرائیکی زبان دے لب و لہجے وچ ہے۔ آصف (مرحوم) اجاں بہوں کجھ لکھناں ہا جو موت دا فرشتہ وقت توں پہلے آگیاتے اوہ اللہ کوں پیارے تھی گئے ،مگر انہاں دا کلام انہاں کوں ہمیشہ زندہ رکھسی ۔آصف سئیں دی ہک غزل دا نمونہ حاضر ہے ۔

### (1)غزل
جیندے بعد دل دا نہ کوئی آسرا ہے

او آہدے بھلا ڈے عجب ماجرا ہے

او لُک لُک کے ڈیکھن میں کیویں بھلانواں

ستاون ،سہاون تاں اوندی ادا ہے

کراں یاد وعدہ تاں دل تھیندے مونجھا 

میڈے کیتیاں دی اے میکوں سزا ہے

نہ اَئی ہے نہ آسی محبت تے تہمت

او رستہ جدا کر گیا ہے تاں کیا ہے

بھنور توڑے ول ول بھنوالیاں بھنویندے

محافظ میڈی بیڑی دا خود خدا ہے

میڈی آس دا ڈیوا ہر گز نہ بجھسی

توڑے آسوں پاسوں مخالف ہوا ہے

ایں نقوی دی بزم اچ ہک ایجھیں ہے ہستی

ایہ آصف سدا اوندے در دا گدا ہے

____________________

سیاہ رات سر تے ڈکھاں وچ گزارے

کوئی بن کے رہبر میکوں سڈ چا مارے

عجب کش مکش اچ میڈی زندگی ہے 

نہ بڈدا ہاں یارو نہ ملدن کنارے

جے توں ساتھ ڈیویں تاں ڈے زندگی بھر

ایں آصف کوں نی بھاندے فرضی سہارے

٭٭٭
شبیر نازؔ

اصل ناں      غلام شبیر

قلمی ناں       شبیر نازؔ 

جمن           1958ء   

تعلیم           ایم اے

پیشہ            معلم (انگریزی) 

فون نمبر         03457145270

جاہ پتہ         شاہ صدر دین ڈیرہ غازیخان

شاعر ابنِ شاعر شبیر نازؔ سرائیکی شاعر حضرت احمد خان طارقؔ دے فرزند ِ ارجمند ہن۔ آپ شعبہ تعلیم نال وابسطہ ہن تے نال دے نال شاعری وی کریندن۔’’چُپ دی چیک‘‘تے ’’سجاک سوچاں‘‘انہاندے شعری مجموعے ہن۔شخصیت دے حوالے نال وی آپ اپنے بابے سئیں دی کار بہوں فراغ دل انسان ہن۔تے عجز و نیازی انہاندی سرشت اچ شامل ہے۔ کیوں نہ ہووے،آخر طارقؔسئیں دے تربیت یافتہ پڑھئے لکھئے با شعور فرزند جو تھئے۔طارق سئیں دے بعد انہاں دے قلم دے حقیقی وارث تے انہاں دے مسند نشین ہن۔

توڑے جو طارق سئیں وسیب کوں جدائی دا داغ ڈیکے ٹُر گئے تے شاگرداں کوں لا وارث کر گئے ہن۔لیکن انہاندے (نوجوان ) شاگرداں دے سر تے سئیں شبیر ناز ؔ دا ہتھ اوئیںہے پیا،تے اوہ اپنے بابے سئیں دا شعری ورثہ اگوں تے ونڈیندے پئین۔ماشاء اللہ۔

### (1) غزل
اج دا ڈینہ وی تمام تھی ویسی

پیلھوں چنڑدیں تاں شام تھی ویسی

او اِتھوں روز آ گزردا ہے 

آندیں ویندیں سلام تھی ویسی

توں تاں ہک وار مل کے بھُل ویسیں

ساڈا جیون حرام تھی ویسی

توں جڈاں مہر بان ان تھیسیں

ساڈے جوبن دی شام تھی ویسی

جیت شبیر  نازؔ ہوندی ہے

جو تیڈی آم شام تھی ویسی
امجدؔ بلوچ

اصل ناں      محمد اعجاز

قلمی ناں       امجد بلوچ 

جمن          1956ء    

تعلیم         مڈل

پیشہ          ٹھیکیدار(تعمیراتی)   

فون نمبر       03319708909

جاہ پتہ        بلاک نمبر49 ڈیرہ غازیخان

شعری مجموعہ’’تھل دا بوچھن‘‘دے خالق امجدؔ بلوچ سانگھی قبیلے نال تعلق رکھن آلے ہک با شعور شاعر ہن۔تقریباََ 40سال توں شعرو شاعری کریندے پئین۔اوہ سرائیکی شاعری دیاں تمام مروّجہ اصناف اچ شاعری کریندن۔کجھ عرصہ سعودی عرب وی رہ گئین۔

امجدؔ بلوچ اوہ خوش نصیب شاعر ہن جنہاں کوں احمد خان طارقؔ جھئیں مشاق شاعر کنوں اصلاح گھنن دا اعزاز حاصل ہے۔تے ول قاسم راز جھئیں عروضدان کنوں شاعری دے گُر سکھن دا موقع ملیا۔تہوں امجدؔ بلوچ عروض دے قواعد و ضوابط سمجھن آلا ہک پختہ کار شاعر ہے۔اوہ اپنی ادبی خدمات دے اعتراف اچ خواجہ فرید ایوارڈ وی حاصل کر چکے ہن۔اجکل امجد بلوچ دا شمار سرئیکی دے استاد شعراء وچ تھیندے۔نمونہ کلام حاضرِ خدمت ہے۔

### (1) غزل
ناں کبوتر نہ کاں کوں لگدی ہے

گولی بولی دی ہاں کوں لگدی ہے

گالھ گھر دی جیکر ہوا پکڑے 

ول تاں سارے جہاں کوں لگدی ہے

میڈیاں نندراں حرام تھی ویندین 

چُپ جڈاں وی زباں کوں لگدی ہے

گالھ غیریں دی کجھ نہیں آہدی

گالھ اپنیں دی ہاں کوں لگدی ہے 

اپنیں نظریں توں آپ ڈھہ ویندن

لیک جیندے وی ناں کو ں لگدی ہے

کئی کرائے دار تھی ونجے قابض

چوٹ مالک مکاں کوں لگدی ہے

### اردو غزل
   ( قاسم رازؔ) (مترجم امجدؔ بلوچ)

کیا توں ایجھاں کر سگدا ہیں

دل کوں دریا کر سگدا ہیں

اپنے سوہنے چہرے وانگوں

اپناں لہجہ کرسگدا ہیں

جئیں ہے تیکوں سایہ بخشا 

اوں تے سایہ کرسگدا ہیں

میکوں اپناں آکھن والا

خود کوں میڈا کرسگدا ہیں

رازؔ تاں کجھ وی کر نئیں سگدا

توں ڈس کیا کیا کرسگدا ہیں

____________________________

ایں روح دے رشتے دی خیر ہووے

بدن  دے کچے مکان وچ ہاں

ضمیر شیشہ  ہے  ز ندگی دا 

شعور وچ ہاں ایمان وچ ہاں

__________________

پیوء دا ورثہ زمین ست مرلے

مرلہ مرلہ ونڈیج گئی ہوسی

ناں لکھیا ہا میں جئیں اُتے امجدؔ

او پتنگ وی کٹیج گئی ہوسی

٭٭٭
کریم بخش خیرؔ

اصل ناں      کریم بخش

تخلص          خیرؔ

جمن           1958ء   

تعلیم          پرایمری

پیشہ           ملازمت، رڑھ واہی  

فون نمبر       03496454037

جاہ پتہ        وستی احمدانی ،تحصیل و ضلع ڈیرہ غازی خان

شعری مجموعہ ’’سک نئیں لہندی‘‘دے خالق کریم بخش خیرؔدا تعلق احمدانی قبیلے نال ہے۔ انہاں  1975ء کنوں حضرت احمد خان طارق ؔدی رہنمائی وچ اپنی شاعری دا آغاز کیتا ۔کریم بخش خیرؔ سئیں خیر نال ڈوہڑے دے خاطر خواہ شاعر ہن تے غزل وی ماشاء اللہ سوہنی لکھدن۔نمونہ کلام حاضر ہے۔

### (1)غزل
    دل کر سگی نہ  پورے  ارمان دوستی  دے

گھن آئن ہن قبر تئیں احسان دوستی دے     

   کڈی آ تے حال پچھدا بیمار حال کیا ہئی؟

تھوڑے بہوں تاں حق ہن انسان دوستی دے     

   گئے گزریئے دور دیوچ سمجھو ایکوں غنیمت

جیکر کتھائیں مل پئے درمان دوستی دے     

    مدتیں کنوں اے حالِ مندریں کوں لگ گئے تالے

معلوم تھیندے لڈ گئے بھگوان دوستی دے     

      ڈاڈھا ناراض تھی گئے رب خیرؔ دی گزارے

ڈسدے ایں سر تے ڈھہندن اَسمان دوستی دے
اقبال ہٹھاڑی

اصل ناں      محمد اقبال

قلمی ناں       اقبال ہٹھاڑی   

جمن           1958ء   

تعلیم          ۔۔۔۔۔  

پیشہ           سکول ٹیچر  

فون نمبر       ۔۔۔۔۔۔

جاہ پتہ        سٹلائٹ ٹاؤن احمد پور شرقیہ

اقبال ہٹھاڑی صاحب زبر دست خدا داد صلاحیت دے حامل فطری شاعر ہن،ادب دے میدان اچ بہوں دیر نال قدم رکھئے نیں ،لیکن بہوں تیزی نال اگوں تے قدم ودھیندے پئین ۔انہاں دی زبان خالص تے تخیلات دی پرواز بہوں بلند ہے اوہ شاعری اچ اپنے تل وطنی محاورے تے اصطلاحواں وڈی خوبصورتی نال استعمال کریندن۔ایندے نال نال وسیب دے نا پھر تے مظلوم طبقے دی زبوں حالی ڈیکھ تے کڑھدن۔جڈاں جو مزاحمت انہاں دی شاعری دا خاص موضوع ہے۔آؤ انہاں دی ہک مزاحمتی غزل دا نمونہ ڈیکھو!

### (1) غزل
لہو میڈا تیڈے شرابیں دے اندر

میڈا ماس تیڈے کوابیں دے اندر

میکوں رات لگدی ہے سوچیں دی سولی 

میڈا ڈینہ گزردے عذابیں دے اندر

تیڈے ہتھ قلم ہے ،تیڈے ہتھ ہے کاغذ

جو لکھدیں لکھی رکھ نصابیں دے اندر

حیاتی گزاروں کیویں تول تک دی

عجب ان پھتھاہاں حسابیں دے اندر

محل ماڑ خالی ایں دولت کنوں ہن  

وفا گول خانہ خرابیں دے اندر

### (2)غزل
کے تئیں مندڑے رہسن حال غریبیں دے 

ربّا ہُن تاں ڈکھڑے ٹال غریبیں دے

جتّی پالش  کرن  کیتے پکڑن  پیر

جیندیں جی مر ویندن بال غریبیں دے

ٹکر پورا کائنی تھیا اج توڑیں

توڑے سروں لہہ گئے وال غریبیں دے

وستی  دے  مودی دا  قرض  نئیں لتھا

بھانے سودھے مک گئے مال غریبیں دے

منجھیں چاروں اساں ،کتّے ڈدھ پیون

کیجھے بھیڑے حال اقبال غریبیں دے

________________

گوہے سستے کائنی رہ گئے البتہ 

گوہے مُل انسان وکاؤ ہے گھنسو سئیں؟
اقبالؔ قریشی

اصل ناں      محمد اقبال

قلمی ناں       اقبال قریشی   

جمن            1955ء   

تعلیم          ایم اے ،ایل ایل بی

پیشہ           ریٹائر،کنٹرولر امتحانات  

فون نمبر       03216027665

جاہ پتہ        محلہ سجراں والا،میٹھے نلکے خوشاب

اقبال قرشی 4جون 1955ء کوں چن پیر قرشی دے گھر ٹبہ قائم دین ضلع خوشاب اچ پیدا تھئے،مڈل اپنے آبائی قصبہ ٹبہ قائم دین توں ،میٹرک گورنمٹ انبالہ مسلم ہائی سکول سرگودھا توں پاس کیتا۔ایف اے 1973ء اچ (پرائیویٹ) ملتان بورڈ توں پاس کیتا۔1977ء اچ بطور جونیئر کلرک زکریا یونیورسٹی ملتان توں ملازمت دا آغاز کیتا،تے نال دے نال (پرائیویٹ) پڑھائی وی جاری رکھی، حتیٰ کہ ایم اے دے بعد ایل ایل بی تے ول ڈپلومہ امتیازی حیثیت نال پاس کیتا ۔تعلیم دے نال نال ترقی وی حاصل کیتی۔زکریا یونیورسٹی ملتان اچ 25سال تے سرگودھا یونیورسٹی اچ 12سال فرائضِ منصبی سر انجام ڈتے۔تے آخر 3جون 2015ء کوں قائم مقام کنٹرولر امتحانات سرگودھا یونیورسٹی توں ریٹائر تھی گئے۔

جتھوں تک آپ دی شاعری دا تعلق ہے تاں اصنافِ سخن دے حوالے نال آپ نظم، غزل ، گیت، قطعہ ، سرائیکو تے ڈوہڑہ لکھدن۔ہُن تائیں آپ دیاں  6کتاباں چھپ چُکیاں ہن۔ریڈیو ملتان دے شعبہ موسیقی نے آپ دے کئی گیت ریکارڈ کیتے جیڑھے جو اکثر نشر تھیندے رہ ویندن۔نمونہ کلام پیشِ خدمت ہے۔

### (1) غزل
سجنیں نال تاں بیلے وسدن ، سجنیں نال بہار

ہوون جگ تے لکھاں ہیراں بن رانجھن کہیں کار

رلّے وسئے رلّے ہسئے، رلّے جھمریں پائیاں

جانجی سارے گھر دو ول اَئے گھوٹ تاں رہ گئے پار

سنگتاں والے سنگتیاں رلّے اپنی منزل پُج گئے

ساری رات توں سُتّا رہ گئیں ہُن روون بیکار

جھُریاں بیریں جھورن کیتے ہر کئی بھج بھج آندا

اپناں آپ  پکاون  کارن اپنی  میں  نوں مار!

ڈس اقبالؔ جو تیڈے اندر جگ توں ودھ کیا خوبی؟

توں وی اندروں خالی کھولا،تئیں جھئیں ہور ہزار

### (2)غزل
تیڈے درد پیارے کیوں لگدن

تئیں باجھ اندھارے کیوں  لگدن

ہر  ویلے  من وچ  وسدا  ہیں

وت مونجھ منجھارے کیوں لگدن

تیڈی یاد  دے  گاون گاندا  ہاں

میڈے نال اے سارے کیوں لگدن

جنہاں پیار  دے  دریا پار  کیتے 

او  ہتھ  من تارے کیوں  لگدن

ہیں ازلاں  توں  اقبالؔ دا  چن

وت  روز  ونڈارے کیوں لگدن

٭٭٭
دمسازؔ قیصرانی

اصل ناں       عبدالغفور

قلمی ناں       دمساز قیصرانی 

جمن          1955ء    

تعلیم          ایم اے

پیشہ          ریٹائر سائنس ٹیچر   

فون نمبر       03440827561....

جاہ پتہ        محلہ غربی کوٹ قیصرانی ،تونسہ شریف ضلع ڈیرہ غازیخان

دمساز قیصرانی 1955ء کوں مسو خان قیصرانی دے گھر پیدا تھئے ایم اے تک تعلیم حاصل کیتی تے ول محکمہ تعلیم اچ بطور مدرس اپنی عملی زندگی دا آغاز کیتا۔جتھوں تک آپ دی شاعری دا تعلق ہے تاں 1970ء کنوں اپنی شاعری شروع کیتی ،ابتدائی رہنمائی عہد ساز شاعر حضرت اقبال سوکڑی توں حاصل کیتی ،تے ول 1974ء کنوں باقاعدہ مشاعرے پڑھن شروع کر ڈتے۔ ہن تائیں آپ دیاں ترائے کتاباں ،پیار سنیہا،خواب خواہشاںتے اہر امن دے، چھپ کے منظرِ عام تے آ چکیاں ہن۔

دمساز قیصرانی دی شاعری تونسے دی تس ،سنگھڑ دی بکھ تے دامان دا منظر نامہ ہے ۔ تونسے دی دھرتی اپنے اندر صدیاں پرانی روایات رکھدی ہے۔جنہاں اچوں ڈو معروف رومانی کر دار سمّی تے راول وی ہن۔ایں حوالے نال دمساز صاحب سمّی دا ذکر کجھ ایں طرح کریندن۔

ہے پیریں کئو کتھائیں پہاڑیں وچ

سمو گاندی ہے نندر نئیں آندی

### (1)غزل
مفت جھل کے تہمتاں الزام تیڈے شہر وچ

انت آ تھئے ہیں سجن بدنام تیڈے شہر وچ

توں تماشائی بنڑیا ہوئیں بخت دے ست ماڑ تے

آدمیت تھی گئی نیلام  تیڈے شہر وچ

سُلگدے ارمان سینے سانبھ کے حساس لب

پی گئے ہن زہر دے بھرجام تیڈے شہر وچ

شام دے لہندے ہوئے سجھ دی ڈیکھ کے لالی دا رنگ

ڈر پیا لگدے میکوں اج شام تیڈے شہر وچ

ڈیکھ کے جوگی میڈے ہتھ دیاں لکیراں آکھ گئے

بہوں مہانگا ہے سائیں آرام تیڈے شہر وچ

کے جتی ہن لعل سوچیں دے صدف اچ قیمتی

وِک گئے دمسازؔ جو بے دام تیڈے شہر وچ

### (2) غزل
زندگی فکریں دا پل سرکار ہے تاں کیا تھیا

پیلوِن چہرے دی پہریدار ہے تاں کیا تھیا

بھوگ ویسوں درد دے آتن دے اوکھے پہر وی

وقت دا وقتی جیکر نروار ہے تاں کیا تھیا

تیڈی اکھیں وچ ای ہن تحریر دل دے ویدھ کئی

میڈے لب تے جنبشِ اظہار ہے تاں کیا تھیا

وستی وستی بالنے جانی محبت دا چراغ

نفرتیں دا گرم جے بازار ہے تاں کیا تھیا

انت مک ویسن ایہے دمسازؔ غم دے سلسلے

من وسندڑ مونجھ ڈینہ ڈو چار ہے تاں کیا تھیا
عزیز مضطرؔ

اصل ناں      عبدالعزیز

قلمی ناں      عزیز مضطرؔ    

جمن          1958 ء    

تعلیم         میٹرک

پیشہ          مدرس    

فون نمبر       ۔۔۔۔۔۔

جاہ پتہ        کوچہ مسجد عثمانیہ نذد مقبول مارکیٹ خیر پور ٹامیوالی،ضلع بہاول پور

### (1)غزل
درد ،مونجھا، جگارے گِن گِن تے

ڈتے تحفے اوں سارے گِن گِن تے              

ایویں لگدا ہے میڈے ہتھاں تے

لیکے قسمت نے مارے گِن گِن تے              

تیکوں ڈیندا ہے بے حساب اللہ

توں کریندیں ونڈارے گِن گِن تے              

عیب ہک وی لُکایا نہ سجناں

رکھے تلّی تے سارے گِن گِن تے               

ایویں ڈینہ پئے گزردے ہن مضطرؔ

جیویں کوئی گزارے گِن گِن تے                

### (2) غزل

جیڑھا آکے گھر اجاڑے سر لہاوے آن کے

بولوں اُلٹا گھوریاں اکھیں ڈکھاوے آن کے

ہولے ہولے بن گئے مٹی دیاں پتلیاں اساں

جیڑھا چاہوے انگلیاں اتے نچاوے آن کے

جاندے ہیں اپنے لہو دی نال لکھناں سرُخیاں

اوکوں آکھو ہُن اساکوں نہ ستاوے آن کے

دل اکھیندے ول گزاروں گزری ہوئی زندگی

کئی تاں گزرے وقت کوں پچھاں ولاوے آن کے

لوک ہک بئے کوں کریندن میڈیاں بد خوئیاں

کوئی میکوں میڈی غلطی تاں ڈساوے آن کے

٭٭٭
شبنم اعوان

اصل ناں        عابدہ پروین

قلمی ناں        شبنم اعوان

جمن            1960ء

تعلیم            ایف اے

پیشہ             درس و تدریس، خانہ داری

فون نمبر         03009673414

جاہ پتہ           رحیم یار خان

شبنم اعوان اردو تے سرائیکی دی مایہ ناز شاعرہ ہے، ہن تائیں آپ دیاں اردو ،سرائیکی ملیاں جلیاں 6کتاباں چھپ چکیاں ہن۔شبنم صاحبہ اردو تے سرائیکی دی ہک مشاق شاعرہ ہے تے آپ دا شمار استاذالشاعرات اچ تھیندے۔آپ دی شخصیت تے شاعری تے منہاج القرآن یونیورسٹی توں ایم فِل کیتا گئے۔ضلع رحیم یار خان دی طرفوںآپ کوں ٹیلنٹ خواتین ایوارڈ پیش کیتا گیا۔ڈاکٹر نخبہ لنگاہ آپ دے سرائیکی شعری مجموعہ’’بوچھن‘‘ دا انگریزی ترجمہ کریندیاں پئین،پی ٹی وی تے آپ دا انٹر ویو گھدا گیا تے اعزازیہ وی پیش کیتا گیا۔کئی طلباء و طالبات آپ دی شخصیت تے شاعری تے کم کریندے پئین۔جتھوں تک آپ دی شاعری دا تعلق ہے تاں اوہ صنف نازک ہوون دے ناطے اپنی شاعری اچ عورت ذات دے مسائل تے محرومیاں دی گالھ بھر پور طریقے نال کریندین۔غزلیہ کلام بطور نمونہ حاضر ہے۔

### (1)غزل
سک تیڈی نئیں جیون ڈیندی

کیویں لوواں لاواں مہندی

نکھڑیئے ہیں تاں نکھڑیئے رہسوں 

نہ او آندے نہ میں ویندی

نندر نئیں آندی اکھیاں اندر

جے آندی ہے خواب نئیں ڈیندی

جوڑا لانویں  والا  اپناں

جِیندی ہوندی آپ ہنڈھیندی

دل اپنے دیاں ونڈیاں کر تے

رہ گئی تیڈے درد ونڈیندی

توں سرمی دا پھُل میں شبنمؔ 

میں نئیں تیڈی شان گھٹیندی
رفیق ہمراز

اصل ناں      محمد رفیق

تخلص         ہمرازؔ   

جمن           1960ء   

تعلیم          ایم اے 

پیشہ           گورنمنٹ ملازم  

فون نمبر         03006763083

جاہ پتہ         وارڈ نمبر 4محلہ عید گاہ لیہ

رفیق ہمراز گہری سوچ تے بلند خیالات دا حامل فطری شاعر ہے ۔لفظیں کوں ہُنر مندی نال بنا سجا کے اپنی شاعری اچ استعمال کریندے۔ایہا ای وجہ ہے جو ہمراز دی شاعری خاص و عام وچ مقبولیت دا درجہ حاصل کر چکی ہے ۔آپ دا اندازِ بیان عام فہم تے فنّی اسلوب شاعرانہ ہوندے۔رفیق ہمراز غزل دا مزاج آشنا شاعر ہے تے خوبصورت غزل لکھدے۔

### (1)غزل
کُئی نہ میڈے حال تے روکے مہر بانی کرے

ہنجھ دے نایاب موتیں دی نہ ارزانی کرے

خود ہوا ونج کھیڈ دی ہے اوندی سوہنی زلف نال

ول ایکوں قاصد بنا کے کون نادانی کرے

ذہن وچ میڈے اجاں او وقت وی محفوظ ہے

حُسن خود محکوم ہا تے عشق سلطانی کرے

ورقہ ورقہ تھی نہ ونجے میڈے چہرے دی کتاب

وقتِ اج کئی آکے ایندی ورق گردانی کرے

اوں تاں پھاسی ڈے ڈتی سُن کے اناالحق دی صدا

آپ پھاسی لگ ویسی جیکر نظر ثانی کرے

پہلے نہ اے چاندنی اتنی کڈی بے نور ہئی

اے سوال ہمراز ؔ میں توں گھر دی ویرانی کرے

### (2)غزل

منزلیں دی گول وچ جیندے رہوں یا مر ونجوں

کھلدیں کھلدیں اپنی قسمت دے ولائی در ونجوں

ریت صحرا دی لَہا سکّاں انگارے وانگ تھی

حُسنِ یوسف آذرا کُئی اپنی تاری تر ونجوں

اکھ زمانے دی ہر اک شئے کوں کریندی چھِن پرون

گھر دے ویندیں ککھ نہ رہسی جتنی جھولیاں بھر ونجوں

پیار دی معراج ہے جے کہیں دی یاد اچ مر ونجاں

اے ضروری نئیں جو اوندے کوچے جھل پتھر ونجوں

____________________________

ادھ موئی حالت میڈی دا ول کوئی پچھّے نہ ہا

کاش کئی ہمرازؔ ڈہدا اوندی انگڑائی دا رنگ

٭٭٭
نادر مزاری

نادرؔمزاری ہوراں دا اصلی ناں نادر علی ہے۔ آپ1960ء کوں پیدا تھئے۔ ٻہوں محبت کرݨ آلے تے سوہݨے اخلاق دے مالک ہن۔آپ ٻہوں اُچے خیالات تے سوہݨی شاعری کریندن۔ سرائیکی زبان نال ݙاڈھی محبت کریندن۔ شاعری اچ لفظیں دے استعمال دا ہنر آپ با خوبی ڄاݨدن۔سرائیکی شاعریں اچ آپ دا ناں ٻہوں مقبولیت رکھدے۔ ہر کہیں نال خوش اسلوبی نال ملدن۔کچہ چوہان راجن پور اچ آپ دی رہائش گاہ ہے۔

اصل ناں      نادر علی

قلمی ناں      نادر مزاری    

جمن          1960ء    

تعلیم         ۔۔۔۔۔۔

پیشہ          ۔۔۔۔۔۔   

فون نمبر      03006740179 

جاہ پتہ      کچہ چوہان تحصیل روجھان مزاری ضلع راجن پور

### (1)غزل
   اساڈے منہ تے مونجھاں ہن، نکلدی لب توں آہ اکثر      

زمانے نال نئیں تھیندا تہوں اپناں نبھاہ اکثر     

   محبت دا تقاضاہے اساں ول ول ولا امدوں     

کریندی ہے قتل ساکوں تیڈی ترچھی نگاہ اکثر     

   وڈے لوکیں دے چیتے وچ اگر کئی گال نہ آوے     

ادب نال آکھیا ویندے انہاں کوں باد شاہ اکثر     

   جتھاں ترجیح پئی ملدی ہے سماجیں وچ رواجیں کوں      

اتھاں قسماں وی رسماں ہن ہوندن کوڑے گواہ اکثر     

    اتھاں راہیں اڑانگیاں ہن اتھاں سنگتاں مہانگیاں ہن     

تہوں نادر ؔبدل ویندن کوئی خود غرض راہ اکثر
اقبال جاوید

اصل ناں      محمد اقبال 

قلمی ناں       اقبال جاوید   

جمن          1961 ء    

تعلیم         ۔۔۔۔

پیشہ          زمیندارہ   

فون نمبر       ۔۔۔۔۔

جاہ پتہ        خیر پور ٹامیوالی، ضلع بہاولپور

### (1) غزل
مار تے جپھّی نہ تھی رسوا ونجوں

کہیں طرح چادر دا لڑ چھُڑوا ونجوں

کِر چی کِرچی تھی ونجے ساڈا بدن

کہیں ایہو جھئیں چیز کوں ٹکرا ونجوں

توڑے ہیں مجبور پر اندھے نسے 

بکھ تاں ہے پر کیویں پتھر کھا ونجوں

اگوں او جانن تے اُنہاں دا نصیب

ساڈا کم ہے سِدھے رستے لا ونجوں

ہر قدم تے جیڑھے ویلے موت ہے

وت بھلا کیوں موت توں گھبرا ونجوں
احمد سعید زخمی

اصل ناں      احمد سعید

قلمی ناں      سعید زخمی ؔ

جمن           1961ء   

تعلیم          پرائمری

پیشہ           رڑھ واہی  

فون نمبر       03451680200

جاہ پتہ        ہیڈ بکائنی،جتوئی ضلع مظفر گڑھ

### (1) غزل
اساں لاچار ہیں سانول، اساں نادار ہیں سانول

اساں نہ کہیں دی چاہت ہیں ،نہ کہیں دا پیار ہیں سانول

اساں مجنوں ،اساں پاگل،اساں منصور، سرمد ہیں

اساں سنگسار تھیندے ہیںیا چڑھدے دار ہیں سانول

نہ کہیںدے دل دی دھڑکن ہیں،نہ کہیں دے من دی مورت ہیں

ساڈا ہوون نہ ہوون ہے، اساں بے کار ہیں سانول

گلابی گُل تیڈا چہرہ تیڈے صدقے تھیون بلبل

ذرا دامن بچا کے ٹُر اساں تاں خار ہیں سانول

اساں او فالتو شئے ہیں،جو ہے میزان توں وافر

اساں زخمیؔ ایں دھرتی تے اجائی دا بار ہیں سانول

ساکوں ہردم کالی رات بھلی اے چن تارے رکھ کول اپنے

جیڑھا ساڈے لیکھ اچ لکھیانئیں او ڈیکھن تارا چھوڑ ڈتے

اساں محرم موج طوفاناں دے اساں گھان الم دے واقف ہیں

ہُن ساحل نہ وندلا ساکوںاساں آپ کنارا چھوڑ ڈتے

تیڈی یاد دی پاک کتاب کوں ٹھپ سک سدھر دا ویڑھ غلاف رکھئے

جیڑھا پڑھدے ہاسے نت زخمیؔ او پڑھن سپارا چھوڑ ڈتے

٭٭٭
شریف شاذب

اصل ناں      محمد شریف

قلمی ناں       شریف شاذب   

جمن           1962ء   

تعلیم          مڈل

پیشہ           ٹیلر ماسٹر  

فون نمبر       03343176404

جاہ پتہ        ارم ٹیلر ،گلی سردار شاہ مین بازار لودھراں

شاعری انسان دے اندر دے جذبات دے اظہار دا ناں ہے تے انسانی جذبات کئی طرح دے ہوندن،پیار محبت دے جذبات تے کاوڑ غصّے دے جذبات۔مگر کاوڑ غصّے دے جذبات کئی واری صبر دی حد پار کر ویندن۔ایں حوالے نال کوئی وی باشعور شاعر صبر و تحمل دا دامن ہتھوں نہیں چھوڑیندا ۔شریف شاذب اوہ صلح پسند تے حوصلہ مند شاعر ہے جیڑھا ڈوجھیاں کوںوی صبر و تحمل دی تلقین کریندے تے اخلاق دے دائرے دے اندر رہن دا درس ڈیندے تے آہدے۔

کجھ ادب لکھن دے سئیں آداب ہن ، دستور ہن

دائرہ اخلاق دی حد کوں نہ اصلوں پار کر

### (1)غزل
نہ بشر کوں بغض ٹھہندے،نہ حقارت ٹھیک ہے

رنگ سارے سوہنے رنگ اِن جے بصارت ٹھیک ہے

جتھاں ڈورے حاکماں دی حکمرانی تھی ونجے

اتھ اشارے نال بولن دی مہارت ٹھیک ہے

رستہ مَل کے دلربا کوں نت ستاون ٹھیک نئیں 

جے اچانک تھی ونجے تاں او زیارت ٹھیک ہے

جان اوئیں ہے امانت کیوں نہ سودا کر گھنوں

سر دے بدلے دین بچے او تجارت ٹھیک ہے

کُل مسیتاں دی ہے عظمت میڈے سر اکھیں تے پر

جتھاں تیڈا ذکر تھیوے او عمارت ٹھیک ہے

جسم دھوون دا وی شاذبؔ ہے عمل سوہناں مگر

دل کوں جیکر دھو گھنیجے او   طہارت ٹھیک ہے
افضل عاجز

اصل ناں      محمد افضل

قلمی ناں       افضل عاجز ؔ

جمن           1961ء    

تعلیم           ایف اے

پیشہ             ۔۔۔۔۔۔۔۔۔   

فون نمبر         03312910101

جاہ پتہ           لاہور

### (1) غزل
شاید کوئی چنگاں موسم آیا ہے

تائیوں بلبل چیکا تے کرلایا ہے

ماء دی گونگی لوری توں شک پوندا ہے

بالاں  د ا  پیوء خالی  ہتھ گھر آیا ہے

دھم دھم دی آواز کنوں شک پوندا ہے

بارش  وت  کئی کچا  کوٹھا  ڈھایا ہے

دیوانے تاں چِر دیاں جھوکاں لڈ گئے ہن

وت اج چوک تے کیندے گل وچ پھایا ہے

شاید کوئی  سچی  گل  کر  بیٹھا ہاں

شہر دے والی وت میکوں سڈوایا ہے

ایں سچّائی دے ممبر تے اساڈی بانگ باقی ہے

اجاں دھرتی کوں خطرہ ہے اجاں ہک نانگ باقی ہے

توڑے ڈھینگر چا کھوڑے ہن انہاں رستے چا بند کیتے

ڈکھاواں آ تیکوں عاجزؔ جو کہڑی لانگھ باقی ہے

٭٭٭
ظفر جتوئی

اصل ناں      ظفر عباس خان

قلمی ناں       ظفر جتوئی   

جمن           1963ء   

تعلیم          میٹرک، عربی فاضل

پیشہ           زراعت  

فون نمبر        03344400514

جاہ پتہ         جتوئی والا تحصیل کوٹ چھُٹہ ضلع ڈیرہ غازی خان

ظفر جتوئی دی تعلیمی قابلیت انہاندے کوائف اچ ڈسائی گئی ہے ۔جتھوں تک آپ دی شاعری دا تعلق ہے تاں اوہ معاشرے دے نبض شناس شاعر ہن ،اوہ اپنے شعراں دے ذریعے بے راہ روی دا شکار خصوصاََ نو جوان طبقے دی ہر ممکن اصلاح کرن دی کوشش کریندن۔تے لوکاں دا شعور بیدار کریندن۔آپ دا مشاہدہ بہوں تیز ہے ، لوکاں دی نفسیات کوں جلدی نال سمجھ ویندن۔تہوں انہاں دے ہر شعر وچ کوئی نہ کوئی مت دی گالھ ہوندی ہے ۔ہر شعر وچ کوئی نہ کوئی مقصدیت ہوندی ہے ،بے مقصد خانہ پوری دا کوئی شعر موزوں نہیں کریندے۔سٹیج تے آون تاں سامعین پُر جوش تاڑیاں نال انہاں دا استقبال کریندن، تے ول فرمائشاں دی بھر مار اتنی تھی ویندی ہے جو جتوئی صاحب کوں ہتھ بدھ کے جی چھُڑواناں پوندے۔ورنہ سامعین انہاں کوں سٹیج توں تلے نہیں آون ڈیندے۔

### (1)غزل
اوکوں آکھومیڈی بے انت چپ دا کئی صِلا ڈیوے

جیویں ڈکھ دان کیتے ہِس اوئیں کجھ حوصلا ڈیوے

جے منگدے تاں عطا اوندی جگارے ہن ولا ڈینداں

اساں کجھ وی نسے منگدے ،ساڈیاں نندراں ولا ڈیوے

دعاء منگدا وداں مولا ایجھاں مخلص ملاویں ہا

جیڑھا ثالث بنے ساڈا، اساکوں چن منا ڈیوے

جیویں نازک حنائی ہتھ توں میڈا نانواں مٹایا ہِس

اوئیں مختار ہے ساری میڈی ہستی مٹا ڈیوے

کلھیپا ہک وڈیپا ہے،ظفر خالق کوں ڈیکھو چا

کلھیپا کئی سزا کائنی، میکوں کئی بئی سزا ڈیوے

### (2) غزل

پئے گئے پیار دا کال وے لوکو پیار کرو

ایں تاں نا ہن حال وے لوکو پیار کرو

پیار کریسو دہشت گردی مِٹ ویسی

بچ ویسن اے لال وے لوکو پیار کرو

نفرت نال تاں جیون اوکھا تھی ویندے

ڈینہ بن ویندن سال وے لوکو پیار کرو

نفرت مند ہا جئیں وی ایٹم بم جوڑیئے

نفرت نفرت نال وے لوکو پیار کرو

ظفر ؔ میں سائل ہاں ساری دنیا دا

ہک ہے صرف سوال وے لوکو پیار کرو

____________________

او وی بیا ہے جیندے نانویں شعر لکھینداں

او وی جیکوں پیار کریندے او کئی بیا ہے
سالک سودھوی

اصل ناں      سکندر حیات

قلمی ناں       سالکؔ سودھوی

جمن             1963ء 

تعلیم            میٹرک

پیشہ             گورنمنٹ سروس

فون نمبر           ۔۔۔۔۔۔۔۔

جاہ پتہ           ہر دو سودھی ،ڈاکخانہ خاص تحصیل و ضلع خوشاب

شعری مجموعہ’’ سوچ سمندر‘‘دے خالق سالک سودھوی 13مئی1963ء کوں حاجی ملک منصب دار خان دے گھر بمقام ہر دو سودھی زیرین ضلع خوشاب اچ پیدا تھئے۔میٹرک تک تعلیم حاصل کیتی ،شعر و شاعری دا شوق سکول دے زمانے کولوں ہا ۔جڈاں جو مشورہئِ سخن محمد حیات بھٹی توں گھندے رہ گئے۔سالک سودھوی وادیِ سون دا اوہ شاعر ہے جیڑھا سرائیکی شاعری دیاں تقریباََ تمام مروجہ اصناف اچ شاعری کریندے۔آپ دی ہک غزل بطور نمونہ حاضر ہے۔

### (1) غزل

کن گئے مہر محبتاں والے سجناں نال وصال دے موسم

ہُن تے بالکل رُٹھے رہندن ساتھوں سارے سال دے موسم

نفسا نفسی دا ہے عالم کون  سنے ہُن دکھڑے  میرے

ہر تھاں نفرت بغض عداوت ، چھا گئے پیار دے کال دے موسم

بدلے جگ دے طور طریقے ،من کوں مول نہ بھانون یارو!

ساکوں اوہی چنگے ہن جو گزرے ساگ تے دال دے موسم

دیپک ،جوگ تے سندھڑا ٹر گئے ،چھا گئے ہن اج ڈسکو گانے

آنون ول ول یاد اساکوں او مٹھڑے سُر تال دے موسم

ٹر گئے ہن دلدار دلاں دے ،ول نئیں جدھروں ولدا کوئی 

رب جانے کِنج یار گزرسی، آگئے اوکھی جال دے  موسم

ڈُکھ دے ناں توں واقف ناسے ،ڈکھ کی ہوندن کتھ رہندے نے

سالکؔ اکھیں ویکھن آہے خُشیاں دی ہڑتال دے موسم

__________________________

برائی دے وچ ہاں اساں سب توں اگے

خدایا جو ہن ول وی احسان تیرے

٭٭٭
محمدشریف مظلوم

اصل ناں      محمد شریف

تخلص          مظلومؔ

جمن              1963ء

تعلیم         میٹرک

پیشہ          سرکاری ملازمت   

فون نمبر       03436649645

جاہ پتہ        گلشن رحمٰن کالونی ،ڈیرہ غازی خان

### (1) غزل
کملا ڈھولِ دڑکے ڈیندے

بھندا بھولِ دڑکے ڈیندے

اوندے ناں دی خیر ملی ہے

پُر کشکولِ دڑکے ڈیندے

حصے سنویں رل کے پیندوں

او بے شولِ دڑکے ڈیندے

ڈونڈوڑونڈ پٹھئے می تھالیاں 

نہ بھر تولِ دڑکے ڈیندے

میں مظلومؔ مجال کرینداں

سئیں دی اولِ دڑکے ڈیندے
شفیق انور شاز

اصل ناں      شفیق انور

قلمی ناں       شفیق انور شازؔ   

جمن           1964ء   

تعلیم          گریجویشن

پیشہ            دوکانداری  

فون نمبر         03326424623

جاہ پتہ          ضیاء کالونی وارڈ نمبر14/Eعالیان کتاب گھر بخاری روڈ      کوٹ ادوضلع مظفر گڑھ

شفیق انور شاز ؔ دا شمار کوٹ ادو دے سینئر شعراء وچ تھیندے۔ آپ اردو ،پنجابی تے سرائیکی یعنی ترائے زباناں وچ خوبصورت شاعری کریندن۔اگرچہ آپ تھوڑا لکھدن مگر پختہ ، معنی خیز تے با مقصد کلام لکھدن۔ایویں انہاں دی علمی ادبی گفتگو وی با مقصد تے معنی خیز ہوندی ہے۔شازؔ صاحب اعلیٰ ادبی ذوق رکھن آلے وسیع المطالعہ ذہین فطین ادبی شخصیت ہِن۔ادب دے حوالے نال اوہ اپناں ہک مخصوص نقطہئِ نظر رکھدن تے ادب دے ہر موضوع تے اپنی خدا داد ذہانت تے علمی بصیرت نال گفتگو کر سگدن۔اوہ ادبی محفلاں وچ بہوں گھٹ آندے ویندن۔مگر اوئیں اپنی ذات اچ ہک انجمن دی حیثیت رکھدن۔سارا ڈینہ انہاں دے کول (عالیان کتاب گھر تے)دوست احباب دا میلہ لگا رہ ویندے۔مہمان نواز ایجھے جو ہر موسم دے مطابق ٹھنڈا، مٹھّا ، پھل فروٹ، روٹی پانی یعنی حاتم دی سخاوت برابر چلدی رہ ویندی ہے۔مدعاء ایہ جو شفیق انور شازؔ ہر دلعزیز شخصیت دے مالک تے یاریں دے وفا شعار یار بیلی ہِن۔نمونہ کلام پیش خدمت ہے۔

### (1) غزل
دل والیں  کوں  دل والا پیغام  سُنیندے  رہسوں

بھُل نہ ونجوں ہک ،بئے کوں دل گھندے ڈیندے رہسوں

بھانیں شالا وسدے رہون،بھانیں بخت اساڈا

اسّاں چھیڑو مال چریندے،مال ولیندے رہسوں

ساکوں تاں اے سُدھ وی کائینی وچھڑن کیویں ہوندے

او رب سوہناں راضی رَہوے پیار نبھیندے رہسوں

تیڈی ڈات ہِن سوہناں سانول ہجر فراق دے صدمیں

رو رو کے منہ اپنے ہنجوں نال دُھویندے رہسوں

دل  دی  مَٹّی شاز ؔ ولوڑن  اوکھا کم ہے توڑے

اساں اے کم دل دے جذبے نال کریندے رہسوں
خاکی دنیا پوری

خاکیؔ دنیا پوری دا اصل ناں محمد حنیف ہے۔ آپ 1964ء کوں پیدا تھئے۔ ایف اے تئیں تعلیم حاصل کرݨ دے بعد محکمہ تعلیم اچ بطور کلرک اپݨے فرائض انجام ݙتن۔دنیا پور ضلع لودھراں اچ رہائش پذیرہن۔ سرائیکی شاعری ٻہوں سوہݨی کریندن۔ سرائیکی شاعراں اچ اپݨا منفرد مقام رکھدن۔ سرائیکی شاعری دی تمام اصناف اچ طبع آزمائی کیتی ۔سرائیکی زبان نال ٻہوں محبت کریندن۔

اصل ناں      محمد حنیف

قلمی ناں      خاکیؔ دنیا پوری    

جمن          1964ء    

تعلیم         ایف اے

پیشہ         کلرک(محکمہ تعلیم)    

فون نمبر       03458797946

جاہ پتہ        ریلوے روڈ ،پرانہ بنگلہ انہار نذد سول عدالت ،دنیا پور ضلع لودھراں

### (1) غزل
تھیئے تیڈا  کوئی کرم  تازہ تازہ 

جگر اُتے  آ گئے  ورم تازہ  تازہ

میکوں تھڈّیں تھڈّیں ،مصیبت ہے ویڑھیا

میں چاتا  ہے حق دا  علم تازہ  تازہ

نہ توں پرھئیں دیوچ کریں گالھ کوئی

بنئی بیٹھاں مسّیں بھر م  تازہ  تازہ

اے کینجھاں شہر ہے تے کینجھی فضا ہے

میکوں لگدا  پئے میڈا دم  تازہ تازہ

بھُگیساں میں ایکوں تے چس چیساں خاکیؔ

محبت  دا مل  گئے اے  غم  تازہ تازہ

____________________________

آپے لیندن،آپے رُسدن،آپ کماون کھوٹ

اِتھاں ہر کئی نفسو نفسی ،کئی نئیں کہیں دا یار
ڈاکٹر گُل عباسؔ اعوان

لیہ دھرتی دے ڈاکٹر گل عباس اعوان دا ناں سرائیکی ادب اچ کہیں تعارف دا متھاج کائنی۔ آپ 1964ء اچ پیدا تھئے۔ ایم اے پی ایچ ڈی کرݨ دے بعد لیہ اچ گورنمنٹ کالج آف کامرس کوٹ سلطان دے پرنسپل دی حیثیت نال اپݨے فرائض با خوبی انجام ݙیندے پن۔لیہ شہر اچ رہائش پذیر ہن۔ سرائیکی شاعری وی ݙاڈھی سوہݨی کریندن۔ سرائیکی لکھاریاں اچ آپ نمایاں مقام رکھدن۔ٻہوں چنڳے انسان ہن۔سہ ماہی رسالہ ’’سوجھل سویل‘‘ دے مدیرِ اعلیٰ تے ’’سوجھل خواب‘‘ جھئیں شعری مجموعہ دے خالق ڈاکٹر گُل عباس اعوان شاعری دی ہر صنفِ سخن تے طبع آزمائی کریندے پئین ۔مثلاََ غزل ،نظم ، ڈوہڑہ تے سرائیکووغیرہ لیکن نثری ادب اچ انہاں دا کم بہوں زیادہ تے پختہ ہے۔جدید سرائیکی شاعری، اردو شاعری میں انسان دوستی، تے سرائیکی ثقافت دے رنگ جھیاں انہاندیاں کئی کتاباں منظرِ عام تے آ چُکیاں ہن۔ڈاکٹر گُل عباس اعوان بہوں تیز رفتار لکھاری ہن، انہاندے آرٹیکلز وی اخبارات اچ اکثر شائع تھیندے رہ ویندے ہن۔سرائیکی واسطے آپ دیاں ٻہوں خدمات ہن۔

اصل ناں      محمد گُل عباس

قلمی ناں      ڈاکٹر گُل عباس اعوان  

جمن         1964ء     

تعلیم         ایم اے پی ایچ ڈی

پیشہ          پرنسپل گورنمنٹ کالج آف کامرس کوٹ سلطان، لیہ   

فون نمبر       03336201790

جاہ پتہ        لیّہ شہر

سہ ماہی رسالہ ’’سوجھل سویل‘‘ دے مدیرِ اعلیٰ تے ’’سوجھل خواب‘‘ جھئیں شعری مجموعہ دے خالق ڈاکٹر گُل عباس اعوان شاعری دی ہر صنفِ سخن تے طبع آزمائی کریندے پئین ۔مثلاََ غزل ،نظم ، ڈوہڑہ تے سرائیکووغیرہ لیکن نثری ادب اچ انہاں دا کم بہوں زیادہ تے پختہ ہے۔جدید سرائیکی شاعری، اردو شاعری میں انسان دوستی، تے سرائیکی ثقافت دے رنگ جھیاں انہاندیاں کئی کتاباں منظرِ عام تے آ چُکیاں ہن۔ڈاکٹر گُل عباس اعوان بہوں تیز رفتار لکھاری ہن، انہاندے آرٹیکلز وی اخبارات اچ اکثر شائع تھیندے رہ ویندے ہن۔

انہاں دی سب توں وڈی خوبی ایہ ہے جو اوہ یاراں دے یار بیلی ،خوش اخلاق ، ملنسار تے ہر دلعزیز شخصیت دے مالک ہن۔جتھوں تک انہاں دی غزل دا تعلق ہے تاں فی الحال انہاں دی غزل روایتی رنگ اچ رنگی ہوئی نظر آندی ہے لیکن آئندہ انہاں دی غزل اچ ارتقائی منزل دو ٹرن دے اشارے ملدن ۔آپ دی غزل دے نمونے پیشِ خدمت ہن۔

### (1)غزل
ساڈے ساہواں دے نال ساہ ہن پئے

ساڈے رستے کڈاںجدا ہن پئے

اساں داروں دوانہ پیتے ہن 

اوندے لہجے سروں شفاء ہن پئے

بندہ بندے دے ڈکھ ونڈیندا ہا  

بندے ایڈے کڈاں خدا ہن پئے

جیڑھے بھگوان بن تے بیٹھن تھئے

سب خبر ہے جو کل اے کیا ہن پئے

کیڈا سوہناں او وقت ہا عباسؔ

میڈے مونڈھے میڈے بھراء ہن پئے

_______________________

کئی میکوں نت آن جگاوے پچھلی راتیں

رج رج میڈے نال الاوے پچھلی راتیں

جیڑھے ناں کوں دل اچ سانبھ کے سم ویندا ہاں

لوں لوں دیوچ مُشک مچاوے پچھلی راتیں

اوکوں رو رو گزری آپ سناواں ہا

کہیں ویلے تاں رلے باہوے پچھلی راتیں

__________________________

ہک اشارے دی دیر ہے عباسؔ

ڈیکھ اصلوں تیار بیٹھاں میں

٭٭٭
نادر لاشاری

اصل ناں محمد منشاء ہے۔آپ 1965ء کوں پیدا تھئے۔ مڈل تک تعلیم حاصل کیتی۔خوش گفتار تے پیار کرݨ آلے انسان ہن۔تحصیل یزمان ضلع بہاولپور اچ رہائش پذیر ہن۔ سرائیکی کٹھ ہوون یا سرائیکی مشاعرے آپ بھرپور شرکت کریندن۔ سرائیکی شاعری ڈاڈھی کمال دی کریندن۔ نادر لاشاری اپنے اتے کجھ بیاں پابندیاں وی عائد کر کے شاعری کیتی ہے۔ اوہ ہے انہاں دی بلا نقطہ شاعری۔ ایہ کوئی معمولی تجربہ نہیں۔کوئی شاعر ہک ڈوہڑہ یا نظم تاں لکھ ڈکھالے،لگ پتہ ویسی۔لیکن نادرؔ تاں بلا نقطہ شاعری دیاں ڈو کتاباں ’’آس ادھوری‘‘ تے ’’آس سموری‘‘لکھین۔

اصل ناں      محمد منشاء

قلمی ناں      نادر لاشاری

جمن          1965ء    

تعلیم         مڈل

فون نمبر       03468814968

جاہ پتہ        ڈاکخانہ جھوک پنوار تحصیل یزمان ،ضلع بہاولپور

حضرت خواجہ فریدؒ دی روہی دا واسی نادر لاشاری وکھری سوچ دا مالک تے وکھری شاعری دا خالق شاعر ہے۔شاعر تاں پہلے وی اوزان تے بحراں دی پابندی اوکھا تھی کے نبھیندے لیکن نادر لاشاری اپنے اتے کجھ بیاں پابندیاں وی عائد کر کے شاعری کیتی ہے۔ اوہ ہے انہاں دی بلا نقطہ شاعری۔ ایہ کوئی معمولی تجربہ نہیں۔کوئی شاعر ہک ڈوہڑہ یا نظم تاں لکھ ڈکھالے،لگ پتہ ویسی۔لیکن نادرؔ تاں بلا نقطہ شاعری دیاں ڈو کتاباں ’’آس ادھوری‘‘ تے ’’آس سموری‘‘لکھ مارین،تے اوہ وی تقریباََڈِڈھ ،ڈِڈھ سو صفحیاں دیاں کمال نہیں؟تے ول ایں تجربے دے نال نال کجھ بئے تجربے وی کیتے ہن ۔مثلاََ انہاں ڈاہ ڈوہڑے ایجھیے لکھئے جنہاں کوں پڑھن ویلھے ہوٹھ نہیں ملدے۔یعنی ہوٹھاں کوں ملاون والے ڈو حرفاں اچوں ’’ب‘‘با نقطہ ہوون پاروں پہلے وی کتاب اچ شامل کائنی تے ول اِنہاں ڈاہ ڈوہڑیاں وچ اُنہاں ’’م‘‘ کوں وی استعمال نہیں کیتا۔تے ایویں 20ڈوہڑے اوہ لکھئے ہن جنہاں وچ باقی بلا نقطہ 20حروف بالترتیب ہک ہک ڈوہڑے وچ ہک ہک حرف شامل نہیں کیتا گیا۔علاوہ ازیں نادر صاحب دیاں بیاں وی کئی کتاباں چھپ چکیاں ہن۔تے ہن آپ دیاں بلا نقطہ ڈوغزلاںد ے نمونے ڈیکھو!

### (1)غزل
ڈھول دی سک ہئی کوسا آگئے

دل ساڈے کوں ہوسا آگئے

سڈِّ م ڈھول کوں آ مل ماہی

ڈھول کوں سو سو مو سا آگئے

کاوڑ دی کئی گالھ ہے ڈس ہاں

کہڑھی گالھوں روسا آگئے

دل کوں ڈاڈھی سک ہئی ماہی

دل کملی کوں سوسا آگئے

وِسرو کاوڑ، رل کے کھاؤں

لَے کے ڈھول سموسا آگئے

### (2)غزل
ڈو دل دی گال ہک ہے 

ساڈا وی حال ہک ہے

مل  گئے  مہر دا  ما ہی

مک گئے سوال ہک ہے

ڈکھ درد ساڈے رلے 

سک ہے، ملال ہک ہے

سکّھاں دے اساں موہری

ڈکّھاں دی ڈھال ہک ہے

ساڈا ڈوہاں دا ہک ساہ

سر دا وی وال ہک ہے