مہاسویتا دیوی

مہاسویتا دیوی (14 جنوری 1926ء – 28 جولائی 2016ء) بنگالی زبان وچ ہک ہندوستانی زنانی مصنفہ تے ہک سرگرم کارکن ہَن۔ انہاں دی قابل ذکر ادبی تصانیف وچ حجر چوراشیر ما، رودالی تے آرانیر اختیار شامل ہِن۔ اوہ نظریاتی اعتبار نال کھبے بازو دی ہَن جیڑھیاں ہندوستان دی مغربی بنگال، بہار، مدھیہ پردیش تے چھتیس گڑھ ریاستاں دے قبائلی لوگاں (لودھا تے شبر) دے حقوق تے بااختیار بݨاوݨ کِیتے کم کیتا۔ انہاں کوں مختلف ادبی ایوارڈز نال نوازا ڳیا جیویں جو ساہتیہ اکادمی ایوارڈ (بنگالی وچ)، جنانپتھ ایوارڈ تے رامون میگسیسے ایوارڈ دے نال نال ہندوستان دے شہری اعزازات پدم شری تے پدم وبھوشن وی حاصل کیتے۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
مہاسویتا دیوی 14 جنوری 1926ء کوں ڈھاکہ، برطانوی ہندوستان (ہݨ ڈھاکہ، بنگلہ دیش) وچ ہک برہمن ٹٻر وچ پیدا تھئیاں۔ انہاں دے والد منیش گھاٹک، کلول تحریک دے شاعر تے ناول نگار ہَن۔ گھٹک دے بھائی فلمساز رتّوک گھٹک ہَن۔ دیوی دی والدہ، دھریتری دیوی، ہک مصنفہ تے سماجی کارکن وی ہَن جنہاں دے بھائیاں وچ مجسمہ ساز سنکھا چودھری تے اکانومک اینڈ پولیٹیکل ویکلی آف انڈیا دے بانی ایڈیٹر سچن چودھری شامل ہِن۔ دیوی دی پہلی تعلیم ڈھاکہ وچ تھئی، ایڈن مونٹیسوری اسکول (1930ء)۔ اِس دے بعد اوہ مغربی بنگال (ہݨ ہندوستان وچ) چلی ڳئیاں۔ پھر انہاں نے مدنا پور مشن گرلز ہائی اسکول (1935ء) وچ تعلیم حاصل کیتی۔ اِس دے بعد انہاں کوں شانتی نکیتن (1936ء توں 1938ء) وچ داخل کرایا ڳیا۔ اِس دے بعد انہاں نے بیلٹالا گرلز اسکول (1939ء–1941ء) وچ تعلیم حاصل کیتی جتھاں انہاں نے میٹرک مکمل کیتا۔ پھر 1944ء وچ انہاں نے آشوتوش کالج توں آئی اے کیتا۔ انہاں نے رابندر ناتھ ٹیگور دی بنیاد رکھی وشو بھارتی یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی تے انگریزی وچ بی اے (آنرز) مکمل کیتا تے پھر کلکتہ یونیورسٹی توں انگریزی وچ ایم اے کیتا۔

## کیریئر
دیوی نے 100 توں زیادہ ناول تے مختصر کہانیاں دے 20 توں زیادہ مجموعے لکھے، بنیادی طور تے بنگالی وچ لکھے ڳئے پر اکثر ݙوجھیاں زباناں وچ ترجمہ تھئے۔ جھانسی دی رانی دی سوانح عمری تے مبنی انہاں دا پہلا ناول جھانسی رانی دے عنوان نال 1956 وچ شائع تھیا ہئی۔ انہاں نے اِس ناول کِیتے مقامی لوگاں توں معلومات تے لوک گیت ریکارڈ کرݨ کِیتے جھانسی دے علاقے دا دورہ کیتا ہئی۔ مہاسویتا دیوی دی مہارت آدیواسی، دلت تے پسماندہ شہریاں دے مطالعے وچ ہئی جیندے وچ انہاں دی زنانیاں تے توجہ ݙتی ڳئی ہئی۔ اوہ برطانوی استعمار، مہاجناں تے اعلیٰ طبقے دی بدعنوانی تے ناانصافی دے خلاف احتجاج نال وابستہ ہَن۔ اوہ مغربی بنگال، بہار، مدھیہ پردیش، چھتیس گڑھ دے آدیواسی دیہاتاں وچ سالاں سال رہیاں، انہاں نال دوستی کیتی تے انہاں توں سکھیا۔ انہاں نے اپݨے الفاظ تے کرداراں وچ انہاں دی جدوجہد تے قربانیاں کوں مجسم کیتا ہے۔ انہاں نے دعویٰ کیتا ہئی جو انہاں دیاں کہانیاں انہاں دی تخلیق کائنی ہِن، ایہ انہاں دے ملک دے لوگاں دیاں کہانیاں ہِن۔ انہاں دی مثال انہاں دی تصنیف ’’چھوٹی منڈی ایبونگ تار تار‘‘ ہے۔

## ذاتی زندگی
27 فروری 1947ء کوں انہاں نے معروف ڈراما نگار بیجون بھٹاچاریہ نال شادی کیتی جیڑھے انڈین پیپلز تھیٹر ایسوسی ایشن تحریک دے بانی باپاں وچوں ہک ہَن۔ 1948ء وچ انہاں نے نبارون بھٹاچاریہ کوں جنم ݙتا، جیڑھا ہک ناول نگار تے سیاسی نقاد بݨ ڳئے۔ اوہ ہک پوسٹ آفس وچ کم کریندی ہَن پر انہاں دے کمیونسٹ جھکاؤ دی وجہ توں انہاں کوں کڈھ ݙتا ڳیا۔ اوہ مختلف کم کریندی رہیاں، جیویں جو صابن ویچݨا تے ناخواندہ لوگاں کِیتے انگریزی وچ خط لکھݨا۔ 1962ء وچ انہاں نے بھٹاچاریہ توں طلاق دے بعد مصنف اسیت گپتا نال شادی کیتی۔ 1976ء وچ گپتا نال رشتہ ختم تھی ڳیا۔

## انتقال
23 جولائی 2016ء کوں دیوی کوں دل دا ہک وݙا دورہ پیا تے انہاں کوں بیلے ویو کلینک، کولکاتا وچ داخل کرایا ڳیا۔ دیوی دا انتقال 28 جولائی 2016ء کوں 90 سال دی عمر وچ ہک توں زیادہ اعضاء دی ناکامی نال تھیا۔ اوہ ذیابیطس، سیپسس تے پیشاب دے انفیکشن وچ مبتلا ہَن۔

## حوالے

ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ