سردار کوڑے خان

میں چہندا ں میݙے علاقے ، میݙے وسیب تے میݙے ملخ دا کوئی بندہ ان پڑھ نہ رہے ۔میں چہنداں جو میݙے کول ایجھے لوک آون جیڑھے علم نال محبت کریندے ہوون ، علم کوں ودھاوݨ تے علم حاصل کرݨ اچ دلچسپی رکھدے ہوون ۔ میکوں جہالت دے اندھارے ایہو سبق ݙتے جو علم دے سوجھلے دے ناں سب کجھ لُٹا ݙیو۔

کاکا کیویں آئے وے ؟ سئیں اساں آپت اچ لڑ پیسے ۔ پولیس اوکھا کیتی کھڑی اے ، کوئی آکھے ہا جو سس نونھ جھیڑا لائے تے شر پئے ڳئے ،میݙے پُتریں کوں سالے کھلے مارین ، کوئی آکھئے ہا نمبردار دا چوکیدار دڑکے ݙیندے تے کوئی وت آکھئے ہا جو میݙے پُتر کوں سرکاری کِکر توں لام لہائی اے مال پھاٹک لڳ ڳئے ۔ ووئے بھَکن دے پُترو سارے بے عقلائی دیاں ڳالھیں کریندو ، تُساں وچو کوئی ایجھا بندہ وی ہے جیڑھا آکھئے میکوں پُتر کیتے کتاباں گھنا ݙیو ، اساݙے علاقے سکول کائنی ، سکول بݨوا ݙیو ۔ اے آکھئے جو میݙا پُتر ولائت پڑھݨ چہندے ، ݙو چار ہزار ݙیو، اے کلمے آکھݨ آلے عظیم شخص دا ناں ہا سردار کوڑے خان جتوئی ، رئیس آف ضلع مظفر گڑھ ، جنہاں دا اڄ وی ہزاراں ایکڑ رقبہ صرف وسیب دے ٻالیں دی تعلیم کیتے وقف ہے ، پر سردار کوڑے خان جتوئی دی ایں جائیداد توں علم دا کم گھٹ تے جہالت دا زیادہ گھدا ویندا پے ۔سردار کوڑے خان جتوئی کوں لوک سرائیکی دا سرسید آکھدن ، حالانکہ اے سردار کوڑے خان دی توہین ہے کیونجو تعلیم سانگے تعلیم دے خیال دے نال نال ہزاراں ایکڑ زمین ݙیوݨ آلا تے صرف خیال ݙیوݨ آلا ہک نی تھی سڳدا ۔ 

سردار کوڑے خان دا ضلع موجودہ تحصیل جتوئی دے معروف خاندان جتوئی نال تعلق ہا۔او بہوں ای خدا ترس ،مخیر، تے نیک انسان ہن انہاں دی ساری زندگی فلاحی کماں نال بھرپور اے ،انہاں دی صحیح تاریخ پیدائش بارے ابہام پاتا ویندے تاہم تاریخ وفات 1896ء اے،جتوئی شہر اچ انہاں دا مقبرہ اے ۔ڈسایا ویندے جو میر بجار خان جتوئی نے جتوئی قصبہ دی بنیاد 1527ء اچ رکھی ہائی۔اوں نے جتوئی تے بے علاقیں دا انتظام اپݨے پتراں نوتک خان کو ݙتا ہا۔نوتک خان جتوئی نے اپݨی زندگی وچ اپݨی میراث داکجھ حصہ رکھ کراہیں باقی جائیداد اپݨے پتراں اچ تقسیم کر ݙتی تے اپݨے فرزند میر لوہار خان جتوئی کوں علاقہ جتوئی تے نیڑے دا مالک بنڑایا اوندے بعد سردار کوڑے خا ن قبیلے دے سردار بنڑیے۔سردارکوڑے خان نے متعدد شادیاں کیتیاں لیکن انہاں دی کوئی اولاد نہ تھی۔انہاں دی وفات دے بعد انہاندے بھرا دے پوترے سردار نصر اللہ خان قبیلے دے سردار بنڑیے۔

سردار کوڑے خان کوں محسن مظفر گڑھ وی آکھیا ویندے کیونجو انہاں نے اپݨی جائیداد وچوں86ہزار کنال زمین ضلع دے لوکا ں واسطے وقف کیتی۔انہاںکوں تعلیم نال بہوں لگاؤ ہا او علی گڑھ یونیورسٹی کوں مالی امداد ݙیندے ہن تے علاقے دے لوکاں دی مددکریندے ہن۔اے محسن مظفر گڑھ تے خادم انسانیت جتوئی شہر اچ دفن اے۔کئی سال تک انہاں دا مزار چار دیواری کنوںمحروم رہیا تے شکستہ حالت اچ رہیا۔ضلع دے حکمراناں تے عوام نے انہاں دی وقف کیتی ہوئی جائیداد کنوں فائدے تاں حاصل کیتے لیکن کہیں وی انہاں دی مزار تے توجہ نہ ݙتی۔

صدر پرویز مشرف نے جیں ویلھے 2001وچ لوکل گورنمنٹ دانظام قائم کیتا تاں ضلعی حکومت نے ایں عظیم ہستی دی یادگار تعمیر کرݨ دا اعلان کیتا ،ملک خیر محمدبدھ نے ہوں وقت دے ناظم ملک سلطان محمود ہنجرا تے ڈی سی او ڈاکٹر اعظم سلیم نے مقبرہ دی تیاری کیتے ڈسٹرکٹ آفیسر بلڈنگ کوں ہدایات ݙتی جنہاں نے فائن کالج آف آرٹس ونج کراہیں ڈیزائن دانمونہ پیش کیتا جینکوں ملک سلطان محمود ہنجرا نے منظور کرایا تے ایندی تعمیر مکمل تھی۔ایںمقبرہ دا افتتاح ملک سلطان محمود ہنجرا نے 16مئی 2003کوں کیتا ۔

بد قسمتی نال سردار صاحب دے ایںاثاثے کوں صحیح استعمال وچ نہ آنداڳیا تے بیوروکریسی نے سیاستداناں دے نال مل کر ایں جائیداد کنوں ذاتی فائدے حاصل کیتے ایں جائیداد نال حاصل تھیوݨ آلی آمدنی سال1960ء اچ 2600ہائی۔جبکہ2003اچ اے آمدنی 39لکھ وصول تھی ہائی،اگرزمین دا استعمال ایمانداری نال کیتا ونجے تاں کروڑاں روپے آمدنی تھی سگدی اے۔جینکوں فلاحی کماں تے ضلع دی صورت حال کوں تبدیل کرݨ کیتے استعمال کیتا ونج سڳدے۔

سردار کوڑے خان دے ناں تے ہیڈکوارٹر وچ ہک ہسپتال وی قائم کیتا گیا جینکوں 2002وچ ہائیر سیکنڈری دا درجہ ملیا۔ضلعی گورنمنٹ نے ملک سلطان ہنجرا دی ہدایت تے کوٹ ادو،جتوئی تے علی پور وچ سردار کوڑے خان سکولاں دیاں برانچاں سال2004ء وچ قائم کیتیاں جتھاں انگلش میڈیم دے ذریعے علاقے دے ٻالاںکو ں تعلیم ݙتی ویندی اے۔سردار کوڑے خان دا صدقہ جاریہ انسانیت دی خدمت دی ہک عظیم مثال اے تے رہندی دنیا تک قائم رہسی۔وسین دے لوکاں کوں سردار صاحب تے فخر اے ،کیونجو زندہ قوماں ای ہمیشہ اپݨے مشاہیر کوں زندہ رکھیندن

## '''حوالہ'''
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء