open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ووجیخ یاستژمبوسکی

## ووجیخ یاستژمبوسکی
ووجیخ یاستژمبوسکی (1799-1882) ، پولش کثیرالعلوم ، ارگونومکس دے بانی ، 1831 وچ یورپی یونین دے حامی ۔ 

ووجیخ یاستژمبوسکی ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں اپݨے زمانے توں اڳوں دی سوچ رکھدے ہن ۔ انہاں دا جنم پولینڈ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مختلف علوم دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک انہاں دی سوچ توں متاثر تھیندے پئین ۔ 

یاستژمبوسکی کثیرالعلوم ہن ۔ انہاں ریاضی ، طبیعیات ، حیاتیات ، اتے سماجی علوم سمیت مختلف شعبیاں وچ کم کیتا ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو انسانی جسم اتے کم دے ماحول دے درمیان رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن اتے اینکوں بہتر بݨاوݨ نال انسان دی کارکردگی کتنے طریقے نال ودھ سڳدی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو یورپی ممالک دے درمیان تعاون کتنے طریقے نال امن اتے خوشحالی کوں فروغ ݙے سڳدے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو انسانی محنت کوں بہتر بݨاوݨ کیتے سائنسی اصولاں کوں کتنے طریقے نال استعمال کیتا ونڄ سڳدے ۔ 

یاستژمبوسکی ارگونومکس دے بانی ہن ۔ ارگونومکس ہک ایجھا علم ہے جیندے وچ انسانی جسم اتے کم دے ماحول دے درمیان رشتے دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو کم دے ماحول کوں انسان دی جسمانی اتے ذہنی ضروریات دے مطابق بݨاوݨ نال انسان دی کارکردگی اتے صحت کوں بہتر بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ ارگونومکس دے اصولاں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ 

یاستژمبوسکی 1831 وچ یورپی یونین دے حامی ہن ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو یورپی ممالک دے درمیان تعاون نال جنگاں کوں روکیا ونڄ سڳدے اتے امن اتے خوشحالی کوں فروغ ݙتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں اپݨے مضامین وچ یورپی یونین دے قیام دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دی سوچ توں متاثر تھیندے پئین ۔ 

یاستژمبوسکی ایہ وی منیندے ہن جو علم حاصل کرݨا اتے اینکوں انسانیت دی خدمت وچ استعمال کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو انسان اپݨے ماحول کوں بہتر بݨاوݨ کیتے سائنسی اصولاں کوں استعمال کر سڳدے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو بین الاقوامی تعاون نال دنیا کوں بہتر بݨایا ونڄ سڳدے ۔
جان جنکس

## جان ایل جنکس
جان ایل جنکس (1929-1987) ، برطانوی جینیات دان ، سائٹوپلازمک وراثت کیتے مشہور ۔

جان ایل جنکس ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں جینیات دے شعبے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم برطانیہ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ جینیات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک سائٹوپلازمک وراثت دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

جنکس جینیات دان ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو وراثت صرف ڈی این اے (DNA) توں نئیں تھیندی ، بھل خلیے دے سائٹوپلازم وچ موجود جینیاتی مواد توں وی تھیندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سائٹوپلازم وچ موجود مائٹوکونڈریا (mitochondria) اتے کلوروپلاسٹ (chloroplast) وچ اپݨا ڈی این اے (DNA) ہوندے اتے ایہ ڈی این اے (DNA) وی وراثت وچ کردار ادا کریندے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سائٹوپلازمک وراثت کتنے طریقے نال پودیاں اتے جانوراں دیاں خصوصیات کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سائٹوپلازمک وراثت کتنے طریقے نال بیماریاں دی وراثت وچ کردار ادا کریندی ہے ۔

جنکس سائٹوپلازمک وراثت کیتے مشہور ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو وراثت صرف نیوکلیئر ڈی این اے (nuclear DNA) توں نئیں تھیندی ، بھل سائٹوپلازم وچ موجود ڈی این اے (DNA) توں وی تھیندی ہے ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ سائٹوپلازمک وراثت دے اصولاں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔

جنکس ایہ وی منیندے ہن جو سائٹوپلازمک وراثت جینیات دا ہک اہم حصہ ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو سائٹوپلازمک وراثت کوں سمجھݨ نال اساں وراثت دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو سائٹوپلازمک وراثت کوں سمجھݨ نال اساں بیماریاں دی وراثت کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو سائٹوپلازمک وراثت کوں سمجھݨ نال اساں پودیاں اتے جانوراں دی بہتری کیتے نویں طریقے دریافت کر سڳدے ہیں ۔
ولہیم یوہانسن

## ولہیم یوہانسن
ولہیم یوہانسن (1857-1927) ، ڈینش دوا ساز ، ماہر نباتات ، پودیاں دے فعلیات دان اتے جینیات دان ، جنہاں "جین" ، "فینوٹائپ" اتے "جینوٹائپ" دی اصطلاحات متعارف کروائیاں ۔ 

ولہیم یوہانسن ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں جینیات دے شعبے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم ڈنمارک وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ پودیاں دے مطالعے اتے جینیات دے اصولاں کوں سمجھݨ وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک جینیات دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔ 

یوہانسن دوا ساز ، ماہر نباتات ، پودیاں دے فعلیات دان اتے جینیات دان ݙوہیں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو وراثت کتنے طریقے نال پودیاں دیاں خصوصیات کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو جین ، فینوٹائپ اتے جینوٹائپ دے درمیان رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو خالص نسلاں کتنے طریقے نال وراثت دے مطالعے وچ مدد ݙے سڳدیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ماحولیاتی عوامل کتنے طریقے نال فینوٹائپ کوں متاثر کریندے ہن ۔ 

یوہانسن "جین" ، "فینوٹائپ" اتے "جینوٹائپ" دی اصطلاحات متعارف کراوݨ کیتے مشہور ہن ۔ جین وراثت دا بنیادی اکائی ہے ، فینوٹائپ ہک جاندار دی ظاہری خصوصیات ہن ، اتے جینوٹائپ ہک جاندار دا جینیاتی مواد ہے ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو جینوٹائپ فینوٹائپ کوں متاثر کریندا ہے ، پر ماحولیاتی عوامل وی فینوٹائپ تے اثر انداز تھیندے ہن ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ انہاں اصطلاحات دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ 

یوہانسن ایہ وی منیندے ہن جو جینیات دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو جینیات کوں سمجھݨ نال اساں وراثت دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو جینیات کوں سمجھݨ نال اساں پودیاں اتے جانوراں دی بہتری کیتے نویں طریقے دریافت کر سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو جینیات کوں سمجھݨ نال اساں بیماریاں دی وراثت کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
پالین جانسن

## پالین جانسن
پالین جانسن (ویہویں-اکویہویں صدی) ، انگریز مدافعتیات دان اتے خورد ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ، جنہاں دی توجہ فطری اتے موافقت پزیر مدافعتی میکانیزم تے ہے ۔

پالین جانسن ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں انسانی جسم دے مدافعتی نظام دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم انگلینڈ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مدافعتیات اتے خورد حیاتیات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک انسانی جسم دے مدافعتی نظام دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

جانسن مدافعتیات دان اتے خورد ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ݙوہیں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو انسانی جسم دا مدافعتی نظام کتنے طریقے نال بیماریاں نال لڑدا ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو فطری اتے موافقت پزیر مدافعتی میکانیزم کتنے طریقے نال ہک ݙوجھے دے نال مل تے کم کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مدافعتی خلیے کتنے طریقے نال بیماری پیدا کرݨ والے جراثیم کوں سنڄاݨدے ہن اتے انہاں کوں ختم کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مدافعتی نظام کتنے طریقے نال اپݨے آپ کوں بیماریاں دے خلاف مضبوط بݨیندا ہے ۔

جانسن فطری اتے موافقت پزیر مدافعتی میکانیزم تے توجہ ݙیوݨ کیتے مشہور ہن ۔ فطری مدافعتی نظام جسم دا پہلا دفاعی نظام ہے ، جیڑھا فوری طور تے بیماری پیدا کرݨ والے جراثیم تے حملہ کریندا ہے ۔ موافقت پزیر مدافعتی نظام جسم دا ݙوجھا دفاعی نظام ہے ، جیڑھا خاص طور تے بیماری پیدا کرݨ والے جراثیم کوں نشانہ بݨیندا ہے اتے انہاں دے خلاف یادداشت بݨیندا ہے ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو ایہ ݙوہیں نظام ہک ݙوجھے دے نال مل تے کم کریندے ہن اتے جسم کوں بیماریاں توں بچاوݨ وچ مدد ݙیندے ہن ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ انہاں میکانیزم دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔

جانسن ایہ وی منیندے ہن جو انسانی جسم دے مدافعتی نظام دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مدافعتی نظام کوں سمجھݨ نال اساں بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے دریافت کر سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مدافعتی نظام کوں سمجھݨ نال اساں ویکسین بݨاوݨ وچ مدد حاصل کر سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مدافعتی نظام کوں سمجھݨ نال اساں آٹو امیون (autoimmune) بیماریاں دا علاج کر سڳدے ہیں ۔
ڈیوڈ سٹار جارڈن

## ڈیوڈ سٹار جارڈن
ڈیوڈ سٹار جارڈن (1851-1931) ، مچھی سائنس دان اتے نسل سدھارک ، سٹینفورڈ یونیورسٹی دے بانی صدر ۔ 

ڈیوڈ سٹار جارڈن ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں مچھیاں دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم امریکہ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مچھیاں دے مطالعے اتے تعلیم دے شعبے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک مچھیاں دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔ 

جارڈن مچھی سائنس دان ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو دنیا وچ کتنے قسماں دیاں مچھیاں موجود ہن اتے انہاں دی جسمانی بݨتر کتنی ڳنجھل ہوندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مچھیاں دے رویے کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مچھیاں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال اپݨے ماحول دے نال رل مل تے راہندیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مچھیاں دے درمیان رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔ 

جارڈن سٹینفورڈ یونیورسٹی دے بانی صدر وی ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی وچ تعلیم دے شعبے وچ وݙا کم کیتا اتے سٹینفورڈ یونیورسٹی کوں ہک سنڄاپو تعلیمی ادارہ بݨاوݨ وچ اپݨا کردار ادا کیتا ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ مچھیاں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ 

جارڈن نسل سدھارک وی ہن ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو انساناں دی جینیاتی خصوصیات کوں بہتر بݨایا ونڄ سڳدے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو کمزور جینیاتی خصوصیات والے لوکاں دی آبادی کوں گھٹ کرݨا چہیدا ہے ۔ انہاں دی ایہ سوچ اڄ کل تنقید دا نشانہ بندی ہے ، کیوں جو ایہ انسانی حقوق دے خلاف ہے ۔ 

جارڈن ایہ وی منیندے ہن جو مچھیاں دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مچھیاں ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مچھیاں دے بارے وچ سکھݨ نال اساں اپݨے ماحول کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
مائیک جوئے

## مائیک جوئے
مائیک جوئے (ڄمݨ دی تریخ 1959) ، نیوزی لینڈ دے مٹھے پاݨی دے ماحولیات دان اتے سائنس دے پیغام رساں ۔ 

مائیک جوئے ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں نیوزی لینڈ دے مٹھے پاݨی دے ماحول دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم نیوزی لینڈ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مٹھے پاݨی دے ماحول دے مطالعے اتے سائنس دے پیغام رسانی وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک نیوزی لینڈ دے مٹھے پاݨی دے ماحول دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔ 

جوئے مٹھے پاݨی دے ماحولیات دان ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو نیوزی لینڈ دے مٹھے پاݨی دے ماحول وچ کتنے قسماں دے جاندار موجود ہن اتے انہاں دی جسمانی بݨتر کتنی ڳنجھل ہوندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مٹھے پاݨی دے جانداراں دے رویے کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مٹھے پاݨی دے جانداراں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال اپݨے ماحول دے نال رل مل تے راہندیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو انسانی سرگرمیاں کتنے طریقے نال مٹھے پاݨی دے ماحول کوں متاثر کریندیاں ہن ۔ 

جوئے سائنس دے پیغام رساں وی ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی وچ سائنس کوں عام لوکاں تئیں پچاوݨ وچ وݙا کم کیتا اتے انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ مٹھے پاݨی دے ماحول دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سائنس کوں سمجھݨ نال انسان اپݨے ماحول کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ۔ 

جوئے ایہ وی منیندے ہن جو نیوزی لینڈ دے مٹھے پاݨی دے ماحول دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مٹھے پاݨی دے جاندار ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مٹھے پاݨی دے ماحول دے بارے وچ سکھݨ نال اساں اپݨے ماحول کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
برنارڈ ڈی ژوسیو

## برنارڈ ڈی ژوسیو
برنارڈ ڈی ژوسیو (1699-1777) ، فرانسیسی فطرت دان ، جنہاں ورسائی دے شاہی باغ دے پودیاں دی درجہ بندی کیتی ۔

برنارڈ ڈی ژوسیو ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں پودیاں دی درجہ بندی وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم فرانس وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ پودیاں دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان پودیاں دی درجہ بندی دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

ڈی ژوسیو فطرت دان ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں کوں کتنے طریقے نال درجہ بندی کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دے درمیان رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن اتے ایندے نال انہاں دیاں ونکیاں کوں کتنے طریقے نال سمجھا ونڄ سڳدے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دی جسمانی بݨتر کتنے طریقے نال انہاں دی درجہ بندی کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دے درمیان ارتقائی رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔

ڈی ژوسیو ورسائی دے شاہی باغ دے پودیاں دی درجہ بندی کرݨ کیتے مشہور ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ورسائی دے شاہی باغ دے پودیاں دی درجہ بندی دا ہک نواں نظام پیش کیتا جیندے وچ انہاں پودیاں دی جسمانی بݨتر اتے انہاں دے پھلاں دیاں خصوصیات کوں مدنظر رکھیا ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ پودیاں دی درجہ بندی دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال ہک ݙوجھے توں مختلف ہن ۔

ڈی ژوسیو ایہ وی منیندے ہن جو پودیاں دی درجہ بندی کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو پودیاں دی درجہ بندی نال اساں انہاں دے درمیان رشتے کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو پودیاں دی درجہ بندی نال اساں انہاں دیاں ونکیاں کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
ارنسٹ ایورٹ جسٹ

## ارنسٹ ایورٹ جسٹ
ارنسٹ ایورٹ جسٹ (1883-1941) ، امریکی ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ، "سمندری جانوراں دے انڈیاں تے تجربات دے بنیادی طریقے" دے مصنف ۔

ارنسٹ ایورٹ جسٹ ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں سمندری جانوراں دے انڈیاں دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم امریکہ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ سمندری حیاتیات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان سمندری جانوراں دے انڈیاں دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

جسٹ ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سمندری جانوراں دے انڈیاں دی نشوونما کتنے طریقے نال تھیندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سمندری جانوراں دے انڈیاں تے کتنے طریقے نال تجربات کیتے ونڄ سڳدے ہن اتے ایندے نال انہاں دی نشوونما کوں کتنے طریقے نال سمجھا ونڄ سڳدے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سمندری جانوراں دے انڈیاں دی جسمانی بݨتر کتنی ڳنجھل ہوندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سمندری جانوراں دے انڈیاں دے درمیان ارتقائی رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔

جسٹ "سمندری جانوراں دے انڈیاں تے تجربات دے بنیادی طریقے" دے مصنف ہن ۔ ایہ کتاب سمندری جانوراں دے انڈیاں تے تجربات کرݨ کیتے ہک اہم ماخذ ہے ۔ انہاں کتاباں وچ سمندری جانوراں دے انڈیاں تے تجربات کرݨ دے بنیادی طریقیاں دے بارے وچ وی لکھیا ڳیا ہے جیندے نال سائنسداناں کوں انہاں موضوعات کوں سمجھݨ وچ وݙی مدد ملی ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو سمندری جانوراں دے انڈیاں تے تجربات کرݨ نال انسان سمندری جانوراں دی نشوونما کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ۔

جسٹ ایہ وی منیندے ہن جو سمندری جانوراں دے انڈیاں دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو سمندری جانوراں دے انڈے ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو سمندری جانوراں دے انڈیاں دے بارے وچ سکھݨ نال اساں اپݨے ماحول کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ سمندری جانوراں دے انڈیاں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔
زبیگنیو کاباتا

## زبیگنیو کاباتا
زبیگنیو کاباتا (1924-2014) ، پولش مچھیاں دے طفیلیات دے ماہر ، "برطانوی مچھیاں دے طفیلی کوپیپوڈا" دے مصنف ۔ 

زبیگنیو کاباتا ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں مچھیاں دے طفیلیات دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم پولینڈ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مچھیاں دے طفیلیات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان مچھیاں دے طفیلیات دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔ 

کاباتا مچھیاں دے طفیلیات دے ماہر ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مچھیاں تے کتنے قسماں دے طفیلیات حملہ آور تھیندے ہن اتے انہاں دی جسمانی بݨتر کتنی ڳنجھل ہوندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو طفیلیات مچھیاں دی صحت کوں کتنے طریقے نال متاثر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو طفیلیات مچھیاں دے درمیان کتنے طریقے نال منتقل تھیندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مچھیاں دے طفیلی کوپیپوڈا کتنے طریقے نال مچھیاں تے اثر انداز تھیندے ہن ۔ 

کاباتا "برطانوی مچھیاں دے طفیلی کوپیپوڈا" دے مصنف ہن ۔ ایہ کتاب برطانوی مچھیاں دے طفیلی کوپیپوڈا دے بارے وچ ہک اہم ماخذ ہے ۔ انہاں کتاباں وچ طفیلی کوپیپوڈا دے بارے وچ وی لکھیا ڳیا ہے جیندے نال سائنسداناں کوں انہاں موضوعات کوں سمجھݨ وچ وݙی مدد ملی ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو طفیلی کوپیپوڈا کتنے طریقے نال مچھیاں دیاں ونکیاں کوں متاثر کریندے ہن اتے انہاں دی بقا کوں خطرے وچ پوندے ہن ۔ 

کاباتا ایہ وی منیندے ہن جو مچھیاں دے طفیلیات دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مچھیاں دے طفیلیات مچھیاں دی صحت کوں متاثر کریندے ہن اتے انہاں کوں سمجھݨا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مچھیاں دے طفیلیات دے بارے وچ سکھݨ نال اساں مچھیاں دی صحت کوں بہتر بݨا سڳدے ہیں ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ مچھیاں دے طفیلیات دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔
فرڈیننڈ کارش

## فرڈیننڈ کارش (1853-1936)
فرڈیننڈ کارش ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں عنکبوتیات ، حشراتیات ، اتے بشریات دے شعبیاں وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم جرمنی وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ انہاں موضوعات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان انہاں موضوعات دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کارش عنکبوتیات دان ، حشراتیات دان ، اتے بشریات دان ݙوہیں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو دنیا وچ کتنے قسماں دے ݙانور اتے حشرات موجود ہن اتے انہاں دی جسمانی بݨتر کتنی ڳنجھل ہوندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ݙانور اتے حشرات دے رویے کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ݙانور اتے حشرات دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال اپݨے ماحول دے نال رل مل تے راہندیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو انساناں دے درمیان ثقافتی اتے جسمانی اختلافات کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔

کارش ݙانور اتے حشرات دیاں ونکیاں دی درجہ بندی کرݨ کیتے مشہور ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو ݙانور اتے حشرات دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال ہک ݙوجھے توں مختلف ہن اتے انہاں دی بقا کتنے طریقے نال ماحول تے منحصر ہے ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ ݙانور اتے حشرات دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو انساناں دے درمیان ثقافتی اتے جسمانی اختلافات کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔

کارش ایہ وی منیندے ہن جو عنکبوتیات ، حشراتیات ، اتے بشریات دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو ݙانور اتے حشرات ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو انساناں دے درمیان ثقافتی اتے جسمانی اختلافات کوں سمجھݨا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو انہاں موضوعات دے بارے وچ سکھݨ نال اساں اپݨے ماحول کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
روڈولف کافمین

## روڈولف کافمین
روڈولف کافمین (1909-1941) ، جرمن ٹرائلو بائیٹولوجسٹ ، ایلوپیٹرک سپیشیشن اتے پنکچوئیٹڈ ایکویلیبریم وچ اپݨے تعاون کیتے مشہور ہن ۔

روڈولف کافمین ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں ٹرائلو بائیٹس دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم جرمنی وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ ٹرائلو بائیٹس دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان ارتقا دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کافمین ٹرائلو بائیٹولوجسٹ ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ٹرائلو بائیٹس دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال تبدیل تھیندیاں ہن اتے ایندے نال نویاں قسماں کتنے طریقے نال بݨدیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ایلوپیٹرک سپیشیشن کتنے طریقے نال ٹرائلو بائیٹس دے ارتقا کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پنکچوئیٹڈ ایکویلیبریم کتنے طریقے نال ٹرائلو بائیٹس دے ارتقا کوں سمجھݨ وچ مدد ݙے سڳدے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ٹرائلو بائیٹس دی جسمانی بݨتر کتنے طریقے نال انہاں دے ارتقا کوں ظاہر کریندی ہے ۔

کافمین ایلوپیٹرک سپیشیشن اتے پنکچوئیٹڈ ایکویلیبریم وچ اپݨے تعاون کیتے مشہور ہن ۔ ایلوپیٹرک سپیشیشن ہک اینجھے عمل ہے جیندے وچ قسماں جغرافیائی طور تے انج تھیندیاں ہن اتے ایندے نال نویاں قسماں بݨدیاں ہن ۔ پنکچوئیٹڈ ایکویلیبریم ہک اینجھے نظریہ ہے جیندے وچ قسماں دے ارتقا وچ لمبے عرصے تک کوئی تبدیلیاں نئیں تھیندیاں اتے ایندے بعد اچانک تبدیلیاں تھیندیاں ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو ایہ ݙوہیں عمل ٹرائلو بائیٹس دے ارتقا وچ اہم کردار ادا کریندے ہن ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ ٹرائلو بائیٹس دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ٹرائلو بائیٹس دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال ہک ݙوجھے توں مختلف ہن اتے انہاں دی بقا کتنے طریقے نال ماحول تے منحصر ہے ۔

کافمین ایہ وی منیندے ہن جو ٹرائلو بائیٹس دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو ٹرائلو بائیٹس ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو ٹرائلو بائیٹس دے بارے وچ سکھݨ نال اساں ارتقا دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
ایڈرین ہنری ڈی ژوسیو

## ایڈرین ہنری ڈی ژوسیو
ایڈرین ہنری ڈی ژوسیو (1797-1853) ، فرانسیسی ماہر نباتات ، "کورس ایلیمنٹری ڈی بوٹانیک" اتے "جیوگرافی بوٹانیک" دے مصنف ۔

ایڈرین-ہنری ڈی ژوسیو ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں پودیاں دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم فرانس وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ پودیاں دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک پودیاں دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

ڈی ژوسیو ماہر نباتات ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو دنیا وچ کتنے قسماں دے پودے موجود ہن اتے انہاں دی جسمانی بݨتر کتنی ڳنجھل ہوندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دے رویے کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال اپݨے ماحول دے نال رل مل تے راہندیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دے درمیان رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔

ڈی ژوسیو "کورس ایلیمنٹری ڈی بوٹانیک" اتے "جیوگرافی بوٹانیک" دے مصنف ہن ۔ ایہ ݙوہیں کتاباں پودیاں دے بارے وچ اہم معلومات فراہم کریندیاں ہن ۔ "کورس ایلیمنٹری ڈی بوٹانیک" پودیاں دی درجہ بندی اتے بݨتر دے بارے وچ ہے ، جݙاں جو "جیوگرافی بوٹانیک" پودیاں دی جغرافیائی تقسیم دے بارے وچ ہے ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں وچ پودیاں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال دنیا دے مختلف حصیاں وچ پھیلے ہوئے ہن ۔

ڈی ژوسیو ایہ وی منیندے ہن جو پودیاں دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو پودے ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو پودیاں دے بارے وچ سکھݨ نال اساں اپݨے ماحول کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
سٹیورٹ کافمین

## سٹیورٹ کافمین
سٹیورٹ کافمین (ڄمݨ دی تریخ 1939) ، امریکی ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ، جنہاں حیاتیاتی نظاماں اتے جانداراں دی پیچیدگی پیدا کرݨ وچ خود تنظیمی کوں ہک عنصر دے طور تے فروغ ݙیوݨ کیتے مشہور ہن ۔

سٹیورٹ کافمین ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم امریکہ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ حیاتیاتی نظاماں دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان حیاتیاتی نظاماں دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کافمین ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی کتنے طریقے نال پیدا تھیندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو خود تنظیمی کتنے طریقے نال حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی پیدا کرݨ وچ کردار ادا کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو حیاتیاتی نظاماں وچ پیچیدگی کتنے طریقے نال ارتقا کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو حیاتیاتی نظاماں وچ پیچیدگی کتنے طریقے نال نویں قسماں دے جانداراں دے بݨݨ وچ مدد ݙے سڳدی ہے ۔

کافمین خود تنظیمی کوں حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی پیدا کرݨ وچ ہک عنصر دے طور تے فروغ ݙیوݨ کیتے مشہور ہن ۔ خود تنظیمی ہک اینجھے عمل ہے جیندے وچ نظام اپݨے آپ کوں منظم کریندے ہن اتے ڳنجھل نمونے بݨیندے ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو خود تنظیمی حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی پیدا کرݨ وچ اہم کردار ادا کریندی ہے ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو حیاتیاتی نظاماں وچ پیچیدگی کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندی ہے ۔

کافمین ایہ وی منیندے ہن جو حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہے اتے اینکوں سمجھݨا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی دے بارے وچ سکھݨ نال اساں ارتقا دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو حیاتیاتی نظاماں دی پیچیدگی دے بارے وچ سکھݨ نال اساں نویں قسماں دے جانداراں دے بݨݨ دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
یوہان جیکب کاؤپ

## یوہان جیکب کاؤپ
یوہان جیکب کاؤپ (1803-1873) ، جرمن فطرت دان ، جنہاں فطرت وچ پیدائشی ریاضیاتی ترتیب تے یقین رکھدے ہن ۔

یوہان جیکب کاؤپ ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں فطرت وچ ریاضیاتی ترتیب دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم جرمنی وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ فطرت دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک فطرت وچ ریاضیاتی ترتیب دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کاؤپ فطرت دان ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو فطرت وچ کتنے طریقے نال ریاضیاتی ترتیب موجود ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو جانداراں دی بݨتر اتے رویے کتنے طریقے نال ریاضیاتی نمونیاں کوں ظاہر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو فطرت وچ موجود مختلف مظاہر کتنے طریقے نال ریاضیاتی اصولاں دے مطابق تھیندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو فطرت وچ موجود ریاضیاتی ترتیب کتنے طریقے نال انہاں دے ارتقا کوں ظاہر کریندی ہے ۔

کاؤپ فطرت وچ پیدائشی ریاضیاتی ترتیب تے یقین رکھدے ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو فطرت وچ موجود مختلف مظاہر ریاضیاتی اصولاں دے مطابق تھیندے ہن اتے جانداراں دی بݨتر وچ وی ریاضیاتی نمونے ݙسدے ہن ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ فطرت وچ ریاضیاتی ترتیب دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو فطرت وچ موجود ریاضیاتی ترتیب کتنے طریقے نال انہاں دے ارتقا کوں سمجھݨ وچ مدد ݙے سڳدی ہے ۔

کاؤپ ایہ وی منیندے ہن جو فطرت دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو فطرت ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہے اتے اینکوں سمجھݨا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو فطرت وچ موجود ریاضیاتی ترتیب دے بارے وچ سکھݨ نال اساں دنیا کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو فطرت وچ موجود ریاضیاتی ترتیب دے بارے وچ سکھݨ نال اساں سائنس دے نویں اصول دریافت کر سڳدے ہیں ۔
جیرالڈ کرکوت

## جیرالڈ اے کرکوت
جیرالڈ اے کرکوت (1927-2004) ، برطانوی ماہر حیوانیات اتے فعلیات دان ، جنہاں دی کتاب "ارتقا دے مضمرات" تخلیقیت دی حمایت دا دعویٰ کریندی ہے ۔

جیرالڈ اے کرکوت ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں ارتقا دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم برطانیہ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ حیوانیات اتے فعلیات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک ارتقا دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کرکوت ماہر حیوانیات اتے فعلیات دان ݙوہیں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ارتقا دے عمل وچ کتنے طریقے نال تبدیلیاں تھیندیاں ہن اتے انہاں تبدیلیاں دے کتنے مضمرات ہوندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ارتقا دے عمل وچ جانداراں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال ہک ݙوجھے توں مختلف تھیندیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ارتقا دے عمل وچ جانداراں دے جسمانی کم کتنے طریقے نال تبدیل تھیندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو ارتقا دے عمل وچ جانداراں دے رویے کتنے طریقے نال تبدیل تھیندے ہن ۔

کرکوت دی کتاب "ارتقا دے مضمرات" تخلیقیت دی حمایت دا دعویٰ کریندی ہے ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ وی لکھیا جو ارتقا دے عمل وچ کجھ خامیاں ہن اتے ایہ عمل مکمل طور تے سمجھ وچ نئیں اوندا ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ وی لکھیا جو ارتقا دے عمل وچ جانداراں دیاں ونکیاں دے درمیان کجھ اینجھے خلا ہن جنہاں کوں سمجھݨا مشکل ہے ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ وی لکھیا جو ارتقا دے عمل وچ جانداراں دے جسمانی کم اتے رویے کتنے طریقے نال تبدیل تھیندے ہن ایہ مکمل طور تے سمجھ وچ نئیں اوندا ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ وی لکھیا جو ارتقا دے عمل وچ کجھ اینجھے سوال ہن جنہاں دا جواب ݙیوݨا مشکل ہے ۔

کرکوت ایہ وی منیندے ہن جو ارتقا دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو ارتقا ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہے اتے اینکوں سمجھݨا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو ارتقا دے بارے وچ سکھݨ نال اساں دنیا کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو ارتقا دے بارے وچ سکھݨ نال اساں سائنس دے نویں اصول دریافت کر سڳدے ہیں ۔
واروک ایسٹیوام کیر

## واروک ایسٹیوام کیر
واروک ایسٹیوام کیر (1922-2018) ، برازیلی جینیات دان ، جنہاں مکھیاں دی جینیات دا مطالعہ کیتا اتے افریقی مکھیاں کوں برازیل وچ متعارف کروایا ۔ 

واروک ایسٹیوام کیر ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں مکھیاں دی جینیات دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم برازیل وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مکھیاں دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک مکھیاں دی جینیات دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔ 

کیر جینیات دان ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مکھیاں دی جینیات کتنے طریقے نال انہاں دے رویے اتے پیداوار کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو افریقی مکھیاں کتنے طریقے نال برازیل وچ شہد دی پیداوار کوں ودھا سڳدیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو افریقی مکھیاں کتنے طریقے نال برازیل دی مقامی مکھیاں دے نال رل مل تے نویاں قسماں بݨا سڳدیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو مکھیاں دی جینیات کتنے طریقے نال انہاں دیاں بیماریاں دے خلاف مزاحمت کوں متاثر کریندی ہے ۔ 

کیر افریقی مکھیاں کوں برازیل وچ متعارف کراوݨ کیتے مشہور ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو افریقی مکھیاں برازیل وچ شہد دی پیداوار کوں ودھا سڳدیاں ہن ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ مکھیاں دی جینیات دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو افریقی مکھیاں کتنے طریقے نال برازیل دے ماحول دے نال رل مل تے رہ سڳدیاں ہن ۔ 

کیر ایہ وی منیندے ہن جو مکھیاں دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مکھیاں ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہن اتے انہاں دی بقا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مکھیاں دی جینیات دے بارے وچ سکھݨ نال اساں شہد دی پیداوار کوں ودھا سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو مکھیاں دی جینیات دے بارے وچ سکھݨ نال اساں مکھیاں دیاں بیماریاں دے خلاف مزاحمت کوں ودھا سڳدے ہیں ۔
موتو کیمورا

## موتو کیمورا
موتو کیمورا (1924-1994) ، جاپانی ریاضیاتی ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ، جنہاں نظریاتی آبادی جینیات دے شعبے وچ کم کیتا ۔

موتو کیمورا ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں نظریاتی آبادی جینیات دے شعبے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم جاپان وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ آبادی جینیات دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان آبادی جینیات دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کیمورا ریاضیاتی ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو آبادی وچ جینیاتی تبدیلیاں کتنے طریقے نال تھیندیاں ہن اتے انہاں تبدیلیاں دے کتنے اثرات ہوندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو جینیاتی بہاؤ (genetic drift) کتنے طریقے نال آبادی وچ جینیاتی تبدیلیاں کوں متاثر کریندا ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو جینیاتی انتخاب (natural selection) کتنے طریقے نال آبادی وچ جینیاتی تبدیلیاں کوں متاثر کریندا ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو جینیاتی تبدیلیاں کتنے طریقے نال نویں قسماں دے جانداراں دے بݨݨ وچ مدد ݙے سڳدیاں ہن ۔

کیمورا نظریاتی آبادی جینیات دے شعبے وچ اپݨے کم کیتے مشہور ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو جینیاتی بہاؤ آبادی وچ جینیاتی تبدیلیاں دا ہک اہم ذریعہ ہے ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ آبادی جینیات دے اصولاں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو جینیاتی تبدیلیاں کتنے طریقے نال جانداراں دی بقا کوں متاثر کریندیاں ہن ۔

کیمورا ایہ وی منیندے ہن جو آبادی جینیات دا مطالعہ کرݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو آبادی جینیات ساݙے ماحول دا ہک اہم حصہ ہے اتے اینکوں سمجھݨا ساݙے کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو آبادی جینیات دے بارے وچ سکھݨ نال اساں ارتقا دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو آبادی جینیات دے بارے وچ سکھݨ نال اساں نویں قسماں دے جانداراں دے بݨݨ دے عمل کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔
نارمن بوئڈ کنئیر

## نارمن بوئڈ کنئیر (1882–1957)
نارمن بوئڈ کنئیر ، سکاٹ لینڈ دا جانوراں دا سائنسدان ہا ، جئیں 1882 اچ جنم گھدا تے 1957 اچ وفات پاتی ۔ او جانوراں دی زندگی تے خاص طور تے پکھیاں دے مطالعے اچ دلچسپی رکھدا ہا ۔ اون دی تحقیق تے کم اینجھے ہن جو اوندی وجہ توں پکھیاں دی حفاظت دے قوانین بݨاوݨ اچ مدد ملی ۔ 

اوں وقت دے حالات اچ ، پکھیاں دا شکار عام ہا تے کئی قسماں دے پکھی گھٹدے پئے ہن ۔ نارمن بوئڈ کنئیر ایں مسئلے کوں محسوس کیتا تے پکھیاں دی حفاظت دے متعلق اپݨی آواز بلند کیتی ۔ او اپݨے علم تے تجربے کوں استعمال کریندے ہوئے حکومت کوں پکھیاں دی حفاظت دے قوانین بݨاوݨ دی ضرورت دا احساس ڈیوایا ۔ 

اوندے کم دی وجہ توں 1954 اچ برطانوی پارلیمنٹ اچ "پکھیاں دی حفاظت دا قانون" منظور تھیا ۔ ایں قانون دے تحت کئی قسماں دے پکھیاں دے شکار تے پابندی لائی ڳئی تے انہاں دی حفاظت دے اقدامات کیتے ڳئے ۔ نارمن بوئڈ کنئیر دا ایں قانون اچ اہم کردار ہا ، اوندے کم دی وجہ توں پکھیاں دی زندگی محفوظ تھئی ۔ 

نارمن بوئڈ کنئیر دی زندگی جانوراں دی حفاظت دے حوالے نال ہک مثال ہے ۔ اوندے کم توں پتہ لڳدے جو ہک بندہ اپݨے علم تے محنت نال ماحول دی حفاظت اچ کتنا اہم کردار ادا کر سڳدے ۔ او نہ صرف ہک سائنسدان ہا بھل ہک ماحول دوست وی ہا ، جئیں اپݨی زندگی جانوراں دی حفاظت دے دیخلے لا ݙتی ۔
ولیم کربی

## ولیم کربی (1759–1850)
ولیم کربی ، انگلینڈ دا کیڑیاں دا سائنسدان ہا ، جینکوں کیڑیاں دی سائنس دا بانی سمجھا ویندے ۔ او 1759 اچ پیدا تھیا تے 1850 اچ وفات پاتی ۔ اوں اپݨی ساری زندگی کیڑیاں دے مطالعے دے دیخلے لا ݙتی ۔ اوں کیڑیاں دیاں مختلف ونکیاں تے انہاں دے رہن سہن دے طریقیاں تے تفصیلی پرکھ پرچول کیتی ۔ 

ولیم کربی دی دلچسپی کیڑیاں اچ بچپن توں ہئی ۔ او ہر قسم دے کیڑے مکوڑے کوں غور نال ݙیکھدا ہا تے انہاں دے بارے اچ معلومات اکٹھیاں کریندا ہا ۔ اوں وقت کیڑیاں دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نہ ہن ، ایں واسطے ولیم کربی اپݨی محنت نال کیڑیاں دی سائنس کوں ہک نویں مقام تے پڄایا ۔ 

اوں اپݨے سنگتی ولیم سپینس دے نال مل تے "انٹروڈکشن ٹو انٹومولوجی" دے ناں نال ہک کتاب لکھی ، جیڑھی کیڑیاں دی سائنس تے ہک بنیادی کتاب سمجھی ویندی ہے ۔ ایں کتاب اچ کیڑیاں دیاں مختلف ونکیاں ، انہاں دے رہن سہن دے طریقے ، تے انہاں دی زندگی دے مختلف پہلوواں تے تفصیلی بحث کیتی ڳئی ہے ۔ ایں کتاب دی وجہ توں کیڑیاں دی سائنس اچ دلچسپی رکھݨ والیاں دی تعداد اچ وادھا تھیا ۔ 

ولیم کربی نہ صرف کیڑیاں دیاں ونکیاں دی شناخت کیتی بھل انہاں دے ماحول اچ انہاں دے کردار تے وی روشنی پائی ۔ اوں ݙسایا جو کیڑے مکوڑے ماحول اچ کتنا اہم کردار ادا کریندن ۔ اوں کیڑیاں دی اہمیت کوں سمجھݨ تے انہاں دی حفاظت تے زور ݙتا ۔ 

ولیم کربی دی تحقیق تے کم دی وجہ توں کیڑیاں دی سائنس کوں ہک نویں سمت ملی ۔ اوں اپݨی محنت تے لگن نال کیڑیاں دی سائنس کوں او مقام ݙتو جینکوں اڄ اساں ݙیکھدے پئے ہیں ۔ اوندے کم دی وجہ توں اڄ اساں کیڑیاں دے بارے اچ اتنی معلومات رکھدے ہیں ۔ ولیم کربی دا ناں ہمیشاں کیڑیاں دی سائنس دے بانی دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔
انٹون کرنر وون ماریلاؤن

## انٹون کرنر وون ماریلاؤن
انٹون کرنر وون ماریلاؤن (1831-1898) ، آسٹرین ماہر نباتات ، جنہاں فائیٹوجیوگرافی اتے فائیٹوسوشیالوجی دا مطالعہ کیتا ۔

انٹون کرنر وون ماریلاؤن ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں پودیاں دی جغرافیائی تقسیم اتے سماجی رویے دے بارے وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم آسٹریا وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ پودیاں دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی سائنسدان پودیاں دی جغرافیائی تقسیم اتے سماجی رویے دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔

کرنر وون ماریلاؤن ماہر نباتات ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دی جغرافیائی تقسیم کتنے طریقے نال تھیندی ہے اتے ایندے وچ کتنے عوامل کردار ادا کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دے سماجی رویے کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال اپݨے ماحول دے نال رل مل تے راہندیاں ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دے درمیان رشتے کتنے ڳنجھل ہوندے ہن ۔

کرنر وون ماریلاؤن فائیٹوجیوگرافی اتے فائیٹوسوشیالوجی دا مطالعہ کرݨ کیتے مشہور ہن ۔ فائیٹوجیوگرافی پودیاں دی جغرافیائی تقسیم دا مطالعہ ہے ، جݙاں جو فائیٹوسوشیالوجی پودیاں دے سماجی رویے دا مطالعہ ہے ۔ انہاں اپݨی تحقیق نال ایہ وی ثابت کیتا جو پودیاں دی جغرافیائی تقسیم اتے سماجی رویے کتنے طریقے نال انہاں دی بقا کوں متاثر کریندے ہن ۔ انہاں اپݨیاں کتاباں اتے مضامین وچ پودیاں دی جغرافیائی تقسیم اتے سماجی رویے دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی سائنسدان انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو پودیاں دیاں ونکیاں کتنے طریقے نال دنیا دے مختلف حصیاں وچ پھیلے ہوئے ہن ۔
رابرٹ کیر

## رابرٹ کیر
رابرٹ کیر (1755-1813) ، سکاٹش سرجن ، جنہاں لینیس دے "سسٹما نیچورائی" دا ہک حصہ "دی اینیمل کنگڈم" دے طور تے ترجمہ کیتا ۔ 

رابرٹ کیر ہک اینجھے سائنسدان ہن جنہاں لینیس دے کم کوں عام لوکاں تئیں پچاوݨ وچ اپݨا وݙا کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا جنم سکاٹ لینڈ وچ تھیا اتے انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ سرجری اتے قدرتی تاریخ دے مطالعے وچ گزاریا ۔ انہاں ایجھا کم کیتا جیندے نال اڄ وی لوک جانداراں دی درجہ بندی دے بارے وچ نواں سکھدے پئین ۔ 

کیر سرجن ہن ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو لینیس دے "سسٹما نیچورائی" کوں انگریزی وچ ترجمہ کرݨا کتنا ضروری ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو لینیس دے درجہ بندی دے نظام کوں عام لوکاں تئیں پچاوݨا کتنا ضروری ہے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو لینیس دے درجہ بندی دے نظام نال جانداراں دیاں ونکیاں کوں کتنے طریقے نال سمجھا ونڄ سڳدے ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو لینیس دے درجہ بندی دے نظام نال جانداراں دے درمیان رشتے کوں کتنے طریقے نال سمجھا ونڄ سڳدے ۔ 

کیر لینیس دے "سسٹما نیچورائی" دا ہک حصہ "دی اینیمل کنگڈم" دے طور تے ترجمہ کرݨ کیتے مشہور ہن ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ لینیس دے درجہ بندی دے نظام کوں انگریزی وچ پیش کیتا اتے ایندے نال عام لوکاں کوں جانداراں دی درجہ بندی دے بارے وچ سکھݨ دا موقع ملیا ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ جانداراں دیاں ونکیاں دی وضاحت کیتی اتے انہاں دے درمیان رشتے کوں ظاہر کیتا ۔ انہاں اپݨی کتاب وچ جانداراں دے بارے وچ وی لکھیا جو اڄ وی لوک انہاں دے کم توں معلومات حاصل کریندے پئین ۔ انہاں ایہ وی کھوڄ کڈھیا جو لینیس دا درجہ بندی دا نظام کتنے طریقے نال جانداراں دے مطالعے وچ مدد ݙے سڳدے ۔ 

کیر ایہ وی منیندے ہن جو لینیس دے کم کوں عام لوکاں تئیں پچاوݨا ٻہوں ضروری ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو لینیس دا درجہ بندی دا نظام جانداراں دے مطالعے کیتے ہک اہم ذریعہ ہے ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو لینیس دے کم دے بارے وچ سکھݨ نال اساں دنیا کوں بہتر طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ او ایہ وی منیندے ہن جو لینیس دے کم دے بارے وچ سکھݨ نال اساں سائنس دے نویں اصول دریافت کر سڳدے ہیں ۔
ہینرک وون کٹلٹز

## ہینرک وون کٹلٹز (1799–1874)
ہینرک وون کٹلٹز ، پرشیا دا فنکار ، بحری افسر ، کھوڄ کار تے قدرتی سائنسدان ہا ، جئیں کئی نمونے کٹھے کیتے ۔ او 1799 اچ پیدا تھیا تے 1874 اچ وفات پاتی ۔ اوں اپݨی زندگی دے مختلف پہلوواں اچ دلچسپی گھدی تے ہر میدان اچ اپݨی صلاحیت دا لوہا منوایا ۔ 

ہینرک وون کٹلٹز فنون لطیفہ اچ ماہر ہا ، اوں خوبصورت پینٹنگز بݨائیاں ، جنہاں اچ قدرتی مناظر تے جانوراں دی تصویر کشی شامل ہئی ۔ اوندیاں پینٹنگز اچ حقیقت دا عنصر نمایاں ہا ، اوں ہر چیز کوں باریک بینی نال ݙیکھ تے اپݨے فن پارے اچ منتقل کیتا ۔ 

بحری افسر دی حیثیت نال ، اوں دنیا دے کئی حصیاں دا سفر کیتا ۔ اوں اپݨے سفراں دے دوران مختلف قسماں دے جانوراں ، پودیاں تے معدنیات دے نمونے کٹھے کیتے ۔ اوں اپݨی تحقیق تے مشاہدات کوں تفصیلی طور تے درج کیتا ، جیندے نال قدرتی سائنس اچ اہم معلومات دا وادھا تھیا ۔ 

ہینرک وون کٹلٹز ہک ماہر کھوڄ کار وی ہا ، اوں دنیا دے انہاں حصیاں دی کھوڄ کیتے جتھاں پہلے کوئی نہ ڳیا ہا ۔ اوں اپݨے سفراں دے دوران مختلف قسماں دے جانوراں تے پودیاں دی شناخت کیتی ، جیڑھے سائنسداناں کیتے نویں ہن ۔ اوں اپݨے مشاہدات تے تحقیق کوں کتاباں دی شکل اچ شائع کیتا ، جیندے نال قدرتی سائنس دے علم اچ وادھا تھیا ۔ 

قدرتی سائنسدان دی حیثیت نال ، اوں جانوراں ، پودیاں تے معدنیات دے مطالعے اچ دلچسپی گھدی ۔ اوں مختلف قسماں دے نمونے کٹھے کیتے تے انہاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ۔ اوں اپݨی تحقیق دے نتائج کوں سائنسی جریدیاں اچ شائع کیتا ، جیندے نال قدرتی سائنس دے علم اچ اہم معلومات دا وادھا تھیا ۔
ولہیم کوبیلٹ

## ولہیم کوبیلٹ (1840–1916)
ولہیم کوبیلٹ ، جرمنی دا جانوراں دا سائنسدان تے نرم بدن آلیاں دا ماہر ہا ، جیڑھا سینکنبرگ میوزیم دا نگران وی ہا ۔ او 1840 اچ پیدا تھیا تے 1916 اچ وفات پاتی ۔ اوں اپݨی زندگی جانوراں دے مطالعے دے دیخلے لا ݙتی ، خاص طور تے نرم بدن آلیاں دے بارے اچ ۔

ولہیم کوبیلٹ نرم بدن آلیاں دی سائنس اچ ماہر ہا ، اوں انہاں جانوراں دیاں مختلف ونکیاں تے انہاں دے رہن سہن دے طریقیاں تے تفصیلی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں انہاں جانوراں دی درجہ بندی کیتی تے انہاں دے بارے اچ اہم معلومات اکٹھیاں کیتیاں ۔

سینکنبرگ میوزیم دے نگران دی حیثیت نال ، اوں میوزیم دے مجموعے کوں ودھایا تے انہاں دی حفاظت کیتی ۔ اوں مختلف نمونے کٹھے کیتے تے انہاں کوں سائنسی طریقے نال محفوظ کیتا ۔ اوندے کم دی وجہ توں میوزیم دا مجموعہ نرم بدن آلیاں دے مطالعے کیتے ہک اہم مرکز بݨ ڳیا ۔

ولہیم کوبیلٹ کئی کتاباں تے تحقیقی مقالے لکھئے ، جنہاں اچ نرم بدن آلیاں دے بارے اچ تفصیلی معلومات ݙتیاں ڳئیاں ہن ۔ اوندیاں کتاباں تے مقالے نرم بدن آلیاں دی سائنس اچ اہم سمجھے ویندن تے اڄ وی سائنسدان انہاں توں استفادہ کریندن ۔

اوں خاص طور تے گھونگھیاں تے سیپیاں دے بارے اچ پرکھ پرچول کیتی ، جیندے نال انہاں جانوراں دیاں مختلف ونکیاں تے انہاں دے رہن سہن دے طریقیاں کوں سمجھݨ اچ مدد ملی ۔ اوندے کم دی وجہ توں نرم بدن آلیاں دی سائنس اچ وݙی ترقی تھئی ۔
عبد اللطیف (پاکستانی سیاست دان)

عبد اللطیف (اردو: عبدُ اللطیف)، ہک پاکستانی سیاستدان ہن جیہڑے فروری 2024 توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے رکن ہن۔

## سیاسی کیریئر
عبداللطیف 2024 دے پاکستانی عام انتخابات وچ NA-1 اپر چترال کم لوئر چترال توں ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال جیتیے ہن ۔ انہاں 61,834 ووٹ حاصل کیتے اتے  ݙوجھے نمبر تے جمیعت علمائے اسلام (ف) دے محمد طلحہ محمود نے 42,987 ووٹ حاصل کیتے۔

## حوالہ

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
کارل کوخ

## کارل کوخ (1809–1879)
کارل کوخ ، جرمنی دا نباتات دا سائنسدان ہا ، جئیں قفقاز دے علاقے اچ نباتاتی کھوجاں کیتیاں ۔ او 1809 اچ پیدا تھیا تے 1879 اچ وفات پاتی ۔ اوں اپݨی زندگی پودیاں دے مطالعے دے دیخلے لا ݙتی ، خاص طور تے قفقاز دے علاقے دے پودیاں دے بارے اچ ۔

کارل کوخ قفقاز دے علاقے دے پودیاں اچ ماہر ہا ، اوں ایں علاقے اچ مختلف سفراں دے دوران پودیاں دیاں مختلف ونکیاں اکٹھیاں کیتیاں ۔ اوں انہاں پودیاں دی درجہ بندی کیتی تے انہاں دے بارے اچ اہم معلومات اکٹھیاں کیتیاں ۔ اوندے کم دی وجہ توں سائنسداناں کوں قفقاز دے علاقے دے پودیاں دے بارے اچ وݙی معلومات ملی ۔

اوں خاص طور تے قفقاز دے جنگلاں تے پہاڑاں اچ پائے ونڄݨ والے پودیاں تے پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں ݙسایا جو ایں علاقے اچ پودیاں دی کتنی قسماں پائیاں ویندن تے انہاں دے رہن سہن دے طریقے کیا ہن ۔ اوندے کم دی وجہ توں قفقاز دے علاقے دے پودیاں دے بارے اچ وݙی معلومات ملی ۔

کارل کوخ کئی کتاباں تے تحقیقی مقالے لکھئے ، جنہاں اچ قفقاز دے علاقے دے پودیاں دے بارے اچ تفصیلی معلومات ݙتیاں ڳئیاں ہن ۔ اوندیاں کتاباں تے مقالے نباتات دی سائنس اچ اہم سمجھے ویندن تے اڄ وی سائنسدان انہاں توں استفادہ کریندن ۔

اوندے کم دی وجہ توں قفقاز دے علاقے دے پودیاں دے بارے اچ وݙی معلومات ملی ۔ اوں ݙسایا جو ایں علاقے اچ پودیاں دی کتنی قسماں پائیاں ویندن تے انہاں دے رہن سہن دے طریقے کیا ہن ۔ اوندے کم دی وجہ توں نباتات دی سائنس اچ وݙی ترقی تھئی ۔

کارل کوخ دی زندگی نباتات دی سائنس اچ دلچسپی رکھݨ والیاں کیتے ہک مثال ہے ۔ اوں اپݨی محنت تے لگن نال قفقاز دے علاقے دے پودیاں دی سائنس کوں ہک نویں مقام تے پڄایا ۔ اوندے کم دی وجہ توں اڄ اساں ایں علاقے دے پودیاں دے بارے اچ اتنی معلومات رکھدے ہیں ۔ اوندے کم دی وجہ توں نباتات دی سائنس اچ وݙی ترقی تھئی ۔
شہزادہ محمد گُشتاسپ خان

شہزادہ محمد گُشتاسپ خان (اردو: شہزادہ محمد گُشتاسپ خان)، ہک پاکستانی سیاستدان ہن جیہڑے 2024 توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے رکن ہن اتے پہلے (سابقہ - وزیر داخلہ و منصوبہ بندی و ترقی، وزیر صحت، وزیر تعلیم اتے خیبر پختونخواہ دے پہلے اتے واحد آزاد قائد حزب اختلاف) دے طور تے خدمات انجام ݙے چکیے ہن۔

## سیاسی کیریئر
خان 2002 دے شمال مغربی سرحدی صوبے دے صوبائی انتخابات وچ PF-55 مانسہرہ-III توں ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال شمال مغربی سرحدی صوبے دی صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے۔ انہاں 11,930 ووٹ حاصل کیتے اتے متحدہ مجلس عمل (MMA) دے امیدوار مفتی کفایت اللہ کوں ہرایا۔

19 ستمبر 2003 کوں، انہاں صوبائی اسمبلی وچ قائد حزب اختلاف منتخب کیتا ڳیا۔

انہاں 2008 دے شمال مغربی سرحدی صوبے دے صوبائی انتخابات وچ PF-55 مانسہرہ-III توں پاکستان مسلم لیگ (ق) (PML(Q)) دے امیدوار دی حیثیت نال حصہ ڳھدا پر اوہ کامیاب نہ تھی سڳے۔ انہاں 22,217 ووٹ حاصل کیتے اتے ایم ایم اے دے امیدوار مفتی کفایت اللہ توں ہر ڳئے۔

انہاں 2013 دے خیبر پختونخواہ دے صوبائی انتخابات وچ PK-55 مانسہرہ-III توں ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال حصہ ڳھدا پر اوہ کامیاب نہ تھی سڳے۔ انہاں 24,251 ووٹ حاصل کیتے اتے پاکستان مسلم لیگ (ن) (PML(N)) دے امیدوار صالح محمد خان توں ہر ڳئے۔

انہاں 2018 دے خیبر پختونخواہ دے صوبائی انتخابات وچ PK-34 مانسہرہ-V توں ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال حصہ ڳھدا پر اوہ کامیاب نہ تھی سڳے۔ انہاں 33,511 ووٹ حاصل کیتے اتے پی ایم ایل (ن) دے امیدوار سردار محمد یوسف توں ہر ڳئے۔

انہاں 2024 دے پاکستانی عام انتخابات وچ NA-15 مانسہرہ کم تورغر توں پاکستان تحریک انصاف (PTI) دی حمایت یافتہ ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال جیتے ۔ انہاں 105,249 ووٹ حاصل کیتے جݙاں تے ݙوجھے نمبر تے پی ایم ایل (ن) دے رہنما نواز شریف نے 80,382 ووٹ حاصل کیتے۔

## حوالہ

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
محمد نواز خان سواتی

محمد نواز خان سواتی موجودہ شاہی چیف آف الائی، پاکستانی سیاستدان اتے 2024 توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے موجودہ رکن ہن جیہڑے NA-13 بٹگرام دی نمائندگی کریندے پئے ہن۔ پہلے اوہ 2008 توں 2013 اتے 2018 توں 2023 تائیں وی قومی اسمبلی دے رکن رہ چکے ہن۔ اوہ سواتی قبیلے دے مشہور نواب آف الائی سٹیٹ، ایوب خان الائی دے پتر ہن۔ شہزادے 2024 دے الیکشن وچ پی ٹی آئی دے امیدوار دی حیثیت نال NA 13 بٹگرام توں ول منتخب تھی ڳئے ہن اتے انہاں جے یو آئی دے قاری محمد یوسف کوں ہرایا ہئی۔

## سیاسی کیریئر
انہاں اپݨا پہلا الیکشن 1997 دے پاکستانی عام انتخابات وچ جتیا ہئی اتے اوہ حلقہ مانسہرہ III توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے ہن جیہڑا ہݨ بٹگرام ہے۔

انہاں 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پاکستان مسلم لیگ (ق) (PML-Q) دے امیدوار دی حیثیت نال حلقہ NA-22 (بٹگرام) توں پاکستان دی قومی اسمبلی دی نشست کیتے انتخاب لڑیا ہئی پر اوہ کامیاب نہ تھی سڳے۔ انہاں 10,875 ووٹ حاصل کیتے ہن اتے اوہ اے نشست قاری محمد یوسف توں ہار ڳئے ہن۔

اوہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پی ایم ایل-کیو دے امیدوار دی حیثیت نال حلقہ این اے-22 (بٹگرام) توں قومی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے۔ انہاں 22,316 ووٹ حاصل کیتے ہن اتے قاری محمد یوسف کوں ہرایا ہئی۔

انہاں 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال حلقہ این اے-22 (بٹگرام) توں قومی اسمبلی دی نشست کیتے انتخاب لڑیا ہئی پر اوہ کامیاب نہ تھی سڳے۔ انہاں 53 ووٹ حاصل کیتے ہن اتے اوہ اے نشست قاری محمد یوسف توں ہار ڳئے ہن۔

اوہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پاکستان تحریک انصاف (PTI) دے امیدوار دی حیثیت نال حلقہ NA-12 (بٹگرام) توں قومی اسمبلی دے رکن ول منتخب تھئے۔ انہاں 34,270 ووٹ حاصل کیتے ہن اتے قاری محمد یوسف کوں ہرایا ہئی۔ شہزادے 2024 دے عام انتخابات وچ پی ٹی آئی دے امیدوار دی حیثیت نال NA 13 بٹگرام توں ول منتخب تھی ڳئے ہن اتے انہاں 32,000 ووٹ حاصل کیتے ہن اتے جے یو آئی دے قاری یوسف کوں ہرایا ہئی۔
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ملک محمد ادریس

ملک محمد ادریس (اردو: ملک محمد ادریس)، ہک پاکستانی سیاستدان ہن جیہڑے فروری 2024 توں حلقہ این اے-12 کوہستان کم لوئر کوہستان کم کولائی پالس کوہستان توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے رکن ہن۔

## سیاسی کیریئر

سیاسی  اوہ 2021–22 دے خیبر پختونخواہ دے مقامی انتخابات وچ پاکستان تحریک انصاف (PTI) دے امیدوار دی حیثیت نال داسو تحصیل دے تحصیل ناظم دے عہدے تے منتخب تھئے۔ انہاں 4,427 ووٹ حاصل کیتے اتے ہک آزاد امیدوار برکت اللہ کوں ہرایا۔

ادریس 2024 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ این اے-12 کوہستان کم لوئر کوہستان کم کولائی پالس کوہستان توں ہک آزاد امیدوار دی حیثیت نال جیتے ۔ انہاں 26,583 ووٹ حاصل کیتے اتے  ݙوجھے نمبر تے جمعیت علمائے اسلام (ف) دے صلاح الدین نے 22,043 ووٹ حاصل کیتے۔ اپݨے انتخاب دے بعد، اوہ پاکستان مسلم لیگ (ن) (PML(N)) وچ شامل تھی ڳئے۔

## ے References references 1970-2035

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
فریٹز کوبرلے

## فریٹز کوبرلے (1910–1983)
فریٹز کوبرلے ، آسٹریا -برازیل دا طبیب تے مرضاں دا ماہر ہا ، جیڑھا چاگاس بیماری دا طالب علم ہا ۔ او 1910 اچ پیدا تھیا تے 1983 اچ وفات پاتی ۔ اوں اپݨی زندگی چاگاس بیماری دے مطالعے دے دیخلے لا ݙتی ، جیڑھی جنوبی امریکہ اچ عام ہئی ۔

فریٹز کوبرلے دا کم چاگاس بیماری کوں سمجھݨ اچ انقلاب گھن آیا ۔ اوں بیماری دے مختلف پہلوواں تے تفصیلی پرکھ پرچول کیتی ، خاص طور تے اوندے جسم تے اثرات تے ۔ اوں ݙسایا جو چاگاس بیماری دل تے نظام ہضم کوں کیویں متاثر کریندی ہے ۔

اوں بیماری دے مختلف مرحلیاں تے انہاں دے اثرات کوں سمجھݨ تے زور ݙتا ۔ اوں ݙسایا جو بیماری دے پہلے مرحلے اچ کیا علامات ظاہر تھیندن تے بعد اچ کیا تبدیلیاں تھیندن ۔ اوندے کم دی وجہ توں ڈاکٹرز کوں بیماری دی تشخیص تے علاج اچ وݙی مدد ملی ۔

فریٹز کوبرلے "میگا سنڈروم" دے ناں نال ہک اصطلاح متعارف کروائی ، جیندے نال چاگاس بیماری دے دل تے نظام ہضم تے اثرات کوں سمجھݨ اچ مدد ملی ۔ اوں ݙسایا جو بیماری دل تے آنتوں کوں وݙا کر ݙیندی اے ، جیندے نال مختلف مسائل پیدا تھیندن ۔

اوندے کم دی وجہ توں چاگاس بیماری دے بارے اچ وݙی معلومات ملی ۔ اوں ݙسایا جو بیماری کیویں پھیلدی اے تے اوندے بچاو کیتے کیا اقدامات کیتے ونڄ سڳدن ۔ اوندے کم دی وجہ توں بیماری دے خلاف دوائیاں بݨاوݨ اچ وی مدد ملی ۔

فریٹز کوبرلے دا کم سائنسی دنیا اچ ہمیشاں یاد رکھیا ویسی ۔ اوندے کم چاگاس بیماری کوں سمجھݨ اچ اہم کردار ادا کیتا تے اوندے علاج کیتے نویاں راہواں ݙکھائیاں ۔ اوندے کم توں پتہ لڳدے جو محنت تے لگن نال کتنا وݙا کم کیتا ونڄ سڳدے ۔ اوندے کم دی وجہ توں جنوبی امریکہ اچ لکھاں لوکاں دی زندگی بچائی ڳئی ۔ اوندے کم دی وجہ توں چاگاس بیماری دے خلاف جنگ اچ وݙی سوبھ ملی ۔
امجد علی (سیاستدان)

امجد علی، ہک پاکستانی سیاستدان ہن جیہڑے 29 اگست 2018 توں خیبر پختونخواہ دے موجودہ صوبائی وزیر برائے معدنیات دے عہدے تے رہ ڳئے ہن۔ اوہ اگست 2018 توں جنوری 2023 تائیں خیبرپختونخواہ دی صوبائی اسمبلی دے رکن رہ ڳئے ہن۔ ایندے توں پہلے اوہ مئی 2013 توں مئی 2018 تائیں خیبرپختونخواہ دی صوبائی اسمبلی دے رکن رہ ڳئے ہن۔

## ابتدائی زندگی اور تعلیم
اوہ 4 اکتوبر 1973 کوں پاکستان دے ضلع سوات وچ پیدا تھئے۔ انہاں دے کول ایم بی بی ایس دی ڈگری ہے۔

## سیاسی کیریئر
امجد علی 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی کے-82 (سوات-III) توں پاکستان تحریک انصاف دے امیدوار دے طور تے خیبر پختونخواہ دی صوبائی اسمبلی کیتے منتخب تھئے ہن۔ انہاں 15,086 ووٹ حاصل کیتے ہن اتے عوامی نیشنل پارٹی دے امیدوار وقار احمد خان کوں ہرایا ہئی۔ اوہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی کے-6 (سوات-V) توں پی ٹی آئی دے امیدوار دے طور تے خیبر پختونخواہ دی صوبائی اسمبلی کیتے ولا منتخب تھئے۔ 29 اگست 2018 کوں انہاں وزیر اعلیٰ محمود خان دی صوبائی کابینہ وچ شامل کیتا ڳیا اتے انہاں کوں خیبر پختونخواہ دا صوبائی وزیر برائے مائنز اینڈ منرلز ڈویلپمنٹ مقرر کیتا ڳیا۔

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستان سیاستدان
ونکی:قومی اسمبلی رکن
پاکستان دی سولویں قومی اسمبلی دے ارکان دی تندیر

پاکستان دی 16ویں قومی اسمبلی پاکستان دی ݙو ایوانی پارلیمان دے ایوان زیریں، پاکستان دی قومی اسمبلی دے ارکان دے 2024 دے عام انتخابات دے بعد پاکستان دی مقننہ ہے۔

## حلقے دے لحاظ نال
 

## ٻئے حقائق
نویں قومی اسمبلی وچ زمینداراں دی اکثریت ودھ ہے، نویں منتخب تھیوݨ آلے 265 ارکان وچوں 112 دا تعلق زمینداری دے شعبے نال ہے۔ جیو الیکشن سیل دی تحقیق دے مطابق 83 کامیاب امیدواراں دا ذریعہ آمدنی کاروبار ہے،  20 نے صرف سیاست کرݨ دا ݙسایا ہے۔ قومی اسمبلی وچ 16 وکیل، 7 ڈاکٹر، 4 انجینئرز، 4 علمائے کرام اتے عالم، 3 گدی نشین  3 دا تعلق درس و تدریس دے شعبے نال نظر آیا، 13 نویں منتخب تھیوݨ آلے ارکان ٻئے شعبیاں نال جڑے ہوئے ہن۔ نویں منتخب تھیوݨ آلے ارکان وچ تعلیم یافتہ ارکان دی وی اکثریت موجود ہے، گریجویٹ اتے ماسٹرز سر فہرست ہن، 112 ارکان دی تعلیمی قابلیت گریجویشن ہے۔ 63 دے نال ماسٹرز ڈگری ہولڈرز ݙوجھے نمبر تے موجود ہن، نویں منتخب تھیوݨ آلے ارکان وچ 42 ایل ایل بی، 3 دے کول ایل ایل ایم دی ڈگری ہے۔ قومی اسمبلی دے ارکان وچ 10 ایم بی بی ایس ڈاکٹر، 3 انجینئرنگ، 4 پی ایچ ڈی اتے 2 ایم فل دی ڈگری وی رکھدن۔ انٹرمیڈیٹ تعلیم یافتہ ارکان دی تعداد 12 اتے  میٹرک تائیں تعلیم یافتہ 9 نویں منتخب تھیوݨ آلے ارکان ہن۔

## حوالہ جات