بے وَقتی موٹیجݨ والی اَکھ تے لعنت تے

بے وَقتی موٹیجݨ والی اَکھ تے لعنت تے 

بے وقتے کُھلݨ والے مونہہ تے وی لعنت 

خلیفہ عبدالمالک دے زمانے وِچ قبیلہ بنُو عمیر دا ہک سردار صوبے دا گورنر ہا ‘ ہک ݙینہ اوندے اپݨے علاقے اِچوں ہک بند ہ اُوں کنے آیا ۔ او اوندا سَکاّ وی ہَا ‘گورنر اُوندے نال ٻہہ تے حال حوال ونڈایا ‘ گھر ٻار ‘ سَکیں سوڑیں تے رَل وَسدیں دی خیر سلاّ پُچھیُس ! مہمان ݙاڈھے ترسلّے آلے حال حوال سُݨیندا رہ ڳیا ‘ مہمان کیتے مانی آئی ‘ اُوندا خیال ہا جو گورنر دا مہمان اے‘ سُتھرا ٹُکّر ہوسے پر ایہہ ݙیکھ تے اوندا ہاںسَڑ کولے تھی ڳیا‘ جو پُراݨے سَتّوں ‘ اَتے پنیر دے پَروتھے ڳبھے ہَن‘ اوندی طبیعت اَوازار تھی ڳی تے ڳالھ مہاڑ دی طرز وی بدل ڳی۔ میزبان! ہک ڳالھ مَیں پُچھݨ بُھل ڳیا ہَم ۔ ایہ ݙسو جو میݙے وفادار کُتّے’’ ایقاع ‘‘ دا کیا حال اے؟

مہمان! تُسیݙا او وفادار کُتا تاں مَر ڳے۔

میزبان!ہاں!!او کینویں مر ڳے؟ 

مہمان! تُسیݙی ݙاچی ’’ زریق‘‘دی ہک ہݙی اُوندے سنگھ اِچ پَھس ڳئی ہئی ۔

میزبان! اللہ توباں میݙی ݙاچی وی مر ڳی اے؟

مہمان! او موئی تاں کوئناں ہئی۔ اونکوں تُسیݙی گھر والی دی ’’خیرات‘‘ تے کُٹھا ہانیں۔

میزبان! ایہ کیا پیا اَکھیندیں؟ میݙی گھر آلی وی اَپݨی اللہ ݙے ڳئی؟ 

مہمان! جیا او شودی اپݨی پُتر دے مرݨ دا ݙکھ نہ سہہ سڳی ہئی۔

میزبان! کیا میݙاسوہݨا جوان پُتر وی مُکلا ڳئے؟

مہمان! ہا! جیرھے ویلھے زلزلہ آیا ہا تُسیݙے گھر دی چھت ڈھہ پئی ہئی تے تُسیݙا پُتر تلے آ تے مر ڳیا ہا ۔ 

میزبان! ووئے ناں ڳیا ۔ ظلمی آں ! تئیں سویلے تاں ٻیاں ڳالھیں کیتیاں ہانیں۔

مہمان !میکوں ہوں ویلھے پتہ کینھاں ہا جو تُساں میکوںپُراݨے ستوں تے پروتھی ’’پنیر‘‘ کھویسو۔

تاریخ اِچ لِکھدِن جو ابو عبداللہ الفارسی’’بلخ‘‘ داقاضی ہا ۔ وݙا سمجھدار انصاف کرݨ آلا تے نیک ٻانہاں اللہ دا۔ہک واری ہک عالم اوندے نال کوڑیج ڳیا اَتے اوں ݙے چِٹھی لکھیُس ‘ چِٹھی اِچ ڳالھیں مَندے لکھ  بھیڄیونے ۔قاضی اونکوں وَلدی ݙیندیں ہوئیں لکھیا ! میں اَدھ مَݨ جِتی ݙاڈھا چنگاں صابݨ بھڄینداں پِیاں ایندے نال اپݨی زبان تے اعمالنامہ‘‘ دھو سٹو ۔ جے صابݨ کُھٹ پووے تاں لِکھ بھیڄا ہے ۔ ٻیا بھیڄ ݙیساں۔

تیمور وݙا ظلمی بادشاہ تھی تے گزریے اُوندے مَرݨ دے بعد اُوندا وݙا پُتر مرزا شاہ رُخ تخت تے ٻیٹھا اُوں حکم ݙتا جو سَمر قند شہر دی ہک مسیت کوں نَویّں سِروں بݨایا ونڄے ۔ مستری ‘ مزدور ‘ مسیت ڈہاوݨ اِچ لڳے پے ہَن ‘ ہک عالم شخص اُتھاہوں لنگھیا ‘ اُوں پُچھیا ۔ مسیت کیوں پے ڈھیندو؟ اُنہیں وَلدی ݙتی جو نویں بادشاہ دا حکم اے ۔ اُوں عالم شخص ٹھڈا ساہ بھریا تے آکھیا۔ ’’پیئو‘‘ بندیاں دے گھر اُڄاڑے ہِن ۔ پُتر اللہ سئیں دے گھر کوں وی نِیں چھوڑیا ۔

رات دا ویلھا ہا ‘ ہک ’’گِدڑ‘‘ ہک وستی اِچ آن وڑیا ۔ اُوں ݙٹھا ہک کُکڑ‘‘ کندھی تے ٻیٹھے۔ نِیت اِچ وَٹ پئے ڳیُس ‘ کندھی تلے ونڄ کھڑا تے کُکُڑ کوں اَلوایُس ۔ بھتریجا! کیا حال اے؟ تَیں میکوں کائناں سُنڄاݨیا ہوسے ۔ میݙا ہِیں وستی اِچ کݙوکݨاں آوݨ ونڄݨ اے‘ تیݙے اَبّے سئیں نال میݙی ݙاڈھی چس ہئی ۔ اُنہائیں دی اَواز وݙی مِٹھی ہئی‘ میں جݙاں اَمدا ہَم او میکوں اپݨی سُریلی اَواز اِچ ݙوں چار بانگاں ضرور سُݨیندے ہَن۔ کُکُڑ خُش تھی تے آکھیا ’’میݙی اَواز اُنہیں آلی کار اے۔ گھنو سُݨو‘‘۔ ایہ آکھ تے اُوں ڳچی اُتے چاتی تے اَکھیں مُوٹ تے ’’بانگ‘‘ ݙیوݨ پیا اُوندے اَکھیں مُوٹݨ دی دیر ہئی ۔ گِدڑ جھپٹی ماری اُونکوں مونہہ اِچ پَا تے بھڄ پیا ۔ اَڳلی ڳلی اِچوں لنگھدیں ہوئیں ’’کُتّیں‘‘ اونکوں ݙیکھ گھدا۔ او ایندے پِچھوں بھڄے۔

’’کُکُڑ‘‘ آکھیا ! توں اِنہائیں کُتیں کوںآکھ جومَیں ایہہ کُکُڑ تُسیݙی وستی وِچوں کائنی پکڑیا ۔ نتاں ایہ تیکوں چیر پھاڑ چُھڑیسن۔ گِدڑ دا مونہہ کھولݨ ہا کُکُڑ اُݙ تے نال آلے وَݨ تے وَنڄ ٻیٹھا ۔ گِدڑ پچھتاݨاں تے آکھیُس لعنت اے اُوں مونہہ تے جیرھا بے ویلھا کُھلے ‘ کُکُڑ آکھیا لعنت اے اُوں اَکھ تے جیرھی بے ویلھی مُٹیجے ۔ 

سئیںایہو حال اساݙے خان پور دا ہے ۔ الیکشن دی آمد آمد ہے ‘ قومی اسمبلی کیتے ٻاہر دے (خان پور دے نہ) نو امیدوار مونہہ کھولی اَمدن اَتے اساں خان پوری اَکھیں مُوٹ تے بانگاں کھڑے ݙیندوں ۔ اساݙی اَکھ اُوں ویلھے کُھلسے جئیں ویلھے اساں ’’گِدڑیں دے پیٹ اِچ ہوسوں۔

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان