اَولڑے خواب

عامر اپݨاں سامان چا تے ساݙے گھر پہنچیا ، تاں میں تے میݙے گھر آلیاں سمجھیا جو او اپݨی تعلیم پاروں شہر آوݨ دیاں تیاریاں ودا کریندا ہا ، تاں اَڄ آ ڳئے ۔ میں ݙاڈھی خوش تھی ڳیُم جو ہُݨ میکوں ہک اچھا ساتھی مل ڳئے تے اساں رَل تے کٹھے پڑھسوں ۔ عامر نال مقابلہ کریساں ، ݙیکھوں جو کون زیادہ نمبر گھندے۔

عامر کوں رہائش تے پڑھائی کیتے ہک کمرہ ݙے ݙتا ڳیا ، میں اوندے نال ٻہہ تے پڑھائی دا ٹائم ٹیبل بݨا گھدا۔ میکوں شدید خواہش تھی ڳئی جو میں عامر کولوں زیادہ نمبر گھناں ۔ اساں شام کوں لان اِچ ٻہہ تے کٹھے چاہ پیندے تے رات کوں وی ڈائننگ ٹیبل تے ٻہہ کراہیں مستقبل بارے اَڄ ہک ݙوجھے نال بحث مباحثہ کریندے ۔ ایویں بہوں خوبصورت ݙینہہ تے ݙاڈھیاں سوہݨیاں راتیں لنگھدیاں ریہاں۔ ایویں ہی ہک رات کھاݨے دی میز تے ڳالھیں کریندیاں ۔ ابا جی نے عامر کولوں گھر دی خیر خیریت پُچھی تے کھلدیاں ہوئیاں آکھیا ۔ عامر او تیݙا رشتہ ودا تھیندا ہا اوندا کیا تھیا؟ عامر ہک دم گھٻرا ڳیا تے آکھݨ لڳیا ۔ہِیں سانگھے تے میں شہر دا رُخ کر گھدے جو میں اپݨی ماسی دی دھی نال شادی نی کرݨ چاہندا۔ پر میݙی اماں سئیݨ زبردستی میکوں اوندے نال پرناوݨ چاہندی ہے تے وَل میں سوچیا جو ہک کم ݙو کاج ، تعلیم وی حاصل کر گھنساں تے نصیبو نال رشتے دی جیڑھی ڳالھ بات تھیندی پئی ہے تے او وی مُک ویسی ، ایہہ سُݨ کراہیں ہک دم میݙا جسم کمبݨ لڳ پیا تے میں جیڑھی اوندے نال رَل پڑھݨ دے خواب ݙیکھݨ شروع کر ݙتے ہَن ، ہُݨ نویں خواباں کیتے سوچݨ لڳ ڳئی تے میݙے خواباں کوں ہک نواں رنگ مِل ڳیا تے میݙی سوچاں کوں نویں انداز مل ڳئے ۔ میں ایں شعر دی مکمل تفسیر بݨ ڳیُم۔

میں اُݙی اُݙی جاواں ہوا دے نال

میݙے پیر زمین تے نہ پوندے ، ہُݨ ایویں لڳدا ہئی جو میکوں میݙی منزل مل ڳئی ہے، جیویں جو عامر میݙے کیتے ہی دیہات چھوڑ کراہیں شہر ساݙے گھر آ ڳئے ۔ میکوں ایویں لڳدا ہا جو نہ صرف اساں کٹھے پڑھسوں بلکہ تقدیر وی ساکوں ملاوݨ تے کھڑی ہے ۔میݙیاں سوچاں عامر دے بارے ہک دم بدل ڳئیاں ، میݙے جذبیاں کوں سوہݨیاں سوچاں دے نال زیادہ تقویت مل ڳئی۔ پر اُنھیں ساریاں ڳالھیں دا میں کہیںنال اظہار نہ کیتا تے اندر ہی اندر اے پروان چڑھدیاںریہاں ۔ عامر جیں ویلے میکوں ݙیکھے تاں میکوں ایویں محسوس تھیوے جو او اَکھیں دے نال کجھ سمجھاوݨاں چاہندے، اوندا ہر انداز ہر روپ میݙے من کوں سرشار کریندا ہا ، کیوں جو میں اوندے رَلے پڑھݨ تے اَڳوں زندگی دے لمبے پندھ کیتے اپݨاں ساتھی جو من گھدا ہا۔

خیر ݙینہہ گزردے رہے ، عامر اپݨی ماسی دی دھی کنوں بچݨ تے اپݨی تعلیم جاری رکھݨ دی خاطر پوری سنجیدگی تے دلجمعی تے استقامت نال پندھ کریندا ، اپݨی منزل دو ودھدا ریہا۔

میں جیڑھی نویں خوابیں دے تانے بانے وچ ونڈیج تے رہ ڳئی ہَم ، کݙاہیں عامر نال پڑھائی دے مقابلے دا پروگرام بݨیندی ہَم تے کݙاہیں اوندے مزاج کوں مستقبل کیتے جٖاݨݨ دی کوشش کریندی ہَم ۔ میݙی تعلیم دے نال نال اوندی تعلیم وی مکمل تھی ڳئی۔

وَل ہک رات جیڑھے ویلے کھاوݨے دی میز تے اساں سارے کٹھے ہاسے تاں عامر میݙے خواباں تے کچ اُتے اپݨاں پتھر وانگوں بھاری پیر رکھیندے ہوئے آکھیا۔ ماما سئیں تہاکوں حیرانی تاں تھیسی جو میں تعلیم دے نال نال ہک ٻئے خواب کوں وی توڑ چڑھیندا ریہاں ، پر آہدن دل دی ڳالھ کہیں کوں ݙسو چا تے وَل دل دی توڑ نی پُجٖدی تے ایں واسطے میں وی پڑھائی دے نال نال اپݨے دل دے خواباں کوں تہاݙے کولوں لُکائی رکھیے ۔ وَل عامر کجھ دیر کیتے چُپ کیتی تاں میکوں تجسس تھیا اَتے میں بیتابی نال پچھیا ! عامر پلیز ہکو ساہ اِچ میکوں اپݨی منزل ، اپݨے ارادے تے اپݨے دل دیاں کھول تے ݙسو ݙیو۔

میں اَڄ تک سوچیندی رہی جو اوں ویلے میکوں اپݨی ماء پیئو ، چھوٹے بھرا تے وݙی بھیݨ دی موجودگی تے گھر اِچ اپݨی ہک سہیلی دا وی خیال کیوں نہ ریہا؟

میݙی نفسیاتی مجبوری ، میݙے دل دی بے چینی ، میݙے خواباں دی شکست ہئی یا عامر دی پُراسرار شخصیت توں واقف تھیوݨ دی جلدی ہئی جو میں اووں کولوں اتنی بیباکی نال سوال کر ݙتا ، پر میکوں اپݨی بیباکی ، جذباتیت کوں زیادہ عامر دی اوں ویلے بے پروائی تے کِھل تے بے فکری نال جواب ݙیوݨ تے اَڄ تئیں تعجب ہے۔

عامر میݙے ابّا سئیں کوں مخاطب کریندے اَتے چاہ دیاں چسکیاں بھریندے وݙے مزے نال ایہہ کہاݨی سُݨائی ۔ ماما سئیں ساݙے دیہات اِچ ساݙیاں زمیناں دے نال ہی چوہدری نور دین دا رقبہ ہے تے اُنھاں دا گھر وی ساݙے پچھواڑے کنوں ہئی ۔ کݙاہیں درختاں تے چڑھ ونجٖوں ہا ، کݙاہیں کچے امب تروڑوں ہا ، چوہدری نور دین دی دھی سکینہ میݙے ہاݨ دی ہئی ، اساں ہک ٻئے نال لڑ وی گھندے ہاسے ، کٹھے کھیݙدے وی ہاسے ۔ ایویں لڳدا ہئی جینویں اساں ہک ٻئے کیتے بݨیے ہِسے۔میکوں او دِلوں بھاندی ہئی ، میں جٖاݨ ٻجھ تے اوندے نال شرارتاں کریندا ہم ۔ جتھوں او چِڑ پوندی ہئی تے میݙے نال لڑ پوندی ہئی ۔ وَل بچپن گزریا تے لڑکپن شروع تھیا ۔ اساں بھیݨ بھرا وݙے تھی ڳیوسے تے او وی وݙی تھی ڳئی ۔ میکوں سکینہ دی قربت اِچ سکون ملدا ہئی پر او میݙے نال ہر ویلے اُکھڑی اُکھڑی رہندی ہئی ۔ ہک ݙینہ اوں میکوں وݙی سختی نال آکھیا جو توں کیوں ہر ویلے میݙے پچھوں لڳیا رہندیں۔ توں اپݨے دل اِچ سوچیں ودا جو میں تیݙے نال شادی کریساں۔

واہ شکل تاں ݙیکھ اپݨی ۔ اے ڳالھ میݙے دل اُتے پھاوڑے وانگ لڳی تے میں سوچ گھدا ہا جو میں تعلیم حاصل کریساں تے انشاء اللہ اوں مقام تے پُجٖساں ، جتھاں چودھری نور دین اپݨی دھی ݙیوݨ کیتے راضی تھی ونجٖے ۔ اے ڳالھ میݙے کیتے چیلنج بݨ ڳئی ۔ تے وَل میں شہرآوݨ دیاں تیاریاں کیتیاں ، ݙینہہ رات دی محنت دے بعد میں تعلیم حاصل کر تے اپݨی منزل تے پُجٖ ڳیاں ۔ چودھری نور دین دی فیملی وی ایں شہر اِچ رہندی ہے تے کئی دفعہ چودھری صیب نال میݙی ملاقات وی تھئی ہے۔ میں ماما سئیں محسوس کیتے جو اُنھاں کوں ایں رشتے تے کئی اعتراض نہ تھیسی ، اَتے میں ٻہوں مشکور تے ممنون ہاں تہاݙا جو تُساں وݙی محبت تے شفقت نال سارے گھر والے میݙے نال تعاون کیتے ، ہُݨ میں اَڳوں وی اُمید کرینداں جو تُساں میڈپے نال ایں رشتے سانگھے وی میݙی پوری مدد کریسو۔

ابّا جی جیڑھے اپݨے بھنڑیجے نال ٻہوں اُ میداں تے آساں رکھی ٻیٹھے ہَن ، اُنھاں دیاں ساریاں اُمیداں تے پاݨی پھر ڳیا تے سر حجھکا کراہیں سوچاں اِچ گم تھی ڳئے ۔اے ساری کہاݨی سُݨݨ دے بعد میکوں اپݨاں ساہ رُکدا ہویامحسوس تھیا ، ایویں لڳدا ہا جو میݙا چیتا ہوا تھی ڳئے ۔ اگر مزید کجھ دیر میں ٻیٹھی تاں شئیت میں بیہوش تھی ونجٖاں۔ میں ، ہُݨیں آئی آکھ تے کھاݨے دی میز توں اُٹھی کھڑی تھئی تے اپݨے کمرے اِچ آ تے پلنگ تے ڈھہ پئی تے سوچیم میݙے سارے خواب میݙے سارے ارمان ، ایویں ہک منٹ اِچ ریزہ ریزہ تھی ویسن تے کݙاہیں میں سوچیا وی نہ ہَم۔ اتنے وچ میݙی سہیلی نے آ تے میکوں اُٹھایا تے آکھیا ۔ سلمیٰ!خوابیں دی کئی حقیقت نی ہوندی ، خواباں تے خیالاں وچ رہوݨ آلے کݙاہیں منزل تے نی پُجٖ سڳدا۔ خواب وی کݙاہیں سچ تھئے۔اُٹھی کھڑی تھی ۔ آ لان اِچ ݙیکھ کتنے سوہݨے پُھل کِھڑے ہن، رات دی راݨی کوں ݙیکھ کیویں جوبن تے ہے۔ اِنھاں پُھلاں نال پیار کر تے انھاں دی خوشبو سِنگھ جیڑھی ہمیشہ قائم رہندی ہے۔

طاہرہ تے میں لان اِچ ونجٖݨ لڳیوسے تے میں ݙٹھا عامر ہتھ اِچ بیگ پکڑ تے وݙے وݙے قدماں نال گھر توں ٻاہر نکلدا پیا ہئی۔ باقی سارے گھر آلے ایویں خاموش ہَن جیویں سب کوں سکتہ تھی ڳیا ہووے۔

او خواب سُہانا تُرٹ ڳیا

چھیکڑ اِچ میں اَکھساں جو ایہہ ساریاں محبتاں فانی ہِن۔ بھانویں پُھلیں نال ہوون تے بھانویں انساناں 

’’لافانی محبت تاں بس ہکا ہے‘‘

لیکن اساں انسان ہِسے ساکوں محبت دی وی ضرورت ہے ، پر ایں کیتے سوچ سمجھ کے پیر چائو تاکہ بعد اِچ پچھتاوا ، خواب وی ݙیکھو تہاکوں کہیں خواب ݙیکھݨ تو روکے ، تعمیری خواب زندگی اِچ اَڳوں ودھݨ ، ݙوجھیں دے کم آوݨ دے خواب۔

کیوں جو زندگی دا مقصد ہی لوکیں دے کم آوݨاں ہے ، ساݙے قائد تے ساݙے شاعر مشرق علامہ اقبالؒ تے ساݙے قائد محمد علی جناحؒ نے وی ہک خواب ݙٹھا ہئی ، اللہ سوہݨاں ایہہ جئے خوابیں کوں ضرور رنگ لیندے۔

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: سُکے پتراں دا ݙُسکار، رضوانہ تبسم درانی ، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ملتان