دیپو مونی

دیپو مونی (ڄَمَّݨ 8 دسمبر 1965ء) ہک بنگلہ دیشی سیاست دان ہِن تے جنوری 2019ء توں بنگلہ دیش دے وزیر تعلیم تے چاند پور-3 حلقے دی نمائندگی کرݨ والے رکن پارلیمنٹ ہِن۔ اوہ 2009ء توں 2013ء تک بنگلہ دیش دی وزیر خارجہ رہیاں ہِن۔ 29 دسمبر 2008ء کوں عوامی لیگ دی زیر قیادت گرینڈ الائنس دی کامیابی دے بعد اوہ 6 جنوری 2009ء کوں پہلی زنانی وزیر خارجہ مقرر تھئیاں۔ فی الحال اوہ بنگلہ دیش عوامی لیگ دی جوائنٹ سیکرٹری ہِن۔

## ابتدائی زندگی
دیپو مونی 8 دسمبر 1965ء کوں مشرقی پاکستان (موجودہ بنگلہ دیش) دے چاند پور، کومیلا ضلع دے گاؤں کامرانگا وِچ ہک بنگالی مسلمان گھرانے وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ اُنّھاں دے والد محمد عبد الودود، عوامی لیگ دے بانی رکن ہَن تے خاص طور تے زبان دی تحریک وِچ آپݨے کردار تے مشرقی پاکستان چھاترا لیگ دے پہلے کونسل دے منتخب جنرل سیکرٹری دے طور تے ڄاتے ویندے ہَن۔ مونی نے ہولی کراس کالج، ڈھاکہ توں ایچ ایس سی پاس کِیتا۔ اُنّھاں دی والدہ بیگم رحیمہ ٹیچر ہَن۔ اُنّھاں دے بھائی، جواد الرحیم ودود ٹیپو، ذیابیطس دے پاؤں دے سرجن ہِن۔ مونی نے ڈھاکہ میڈیکل کالج تے ہسپتال وِچ ایم بی بی ایس تے بنگلہ دیش نیشنل یونیورسٹی وِچ ایل ایل بی دی تعلیم حاصل کِیتی۔ بعد وِچ اُنّھاں نے جانز ہاپکنز یونیورسٹی اسکول آف پبلک ہیلتھ وِچ ماسٹر آف پبلک ہیلتھ حاصل کِیتا تے یونیورسٹی آف لندن توں ماسٹر آف لاز حاصل کِیتا۔ اُنّھاں نے ہارورڈ یونیورسٹی توں مذاکرات تے تنازعات دے حل تے ہک کورس مکمل کِیتا ہَئی۔ اوہ بنگلہ دیش دی سپریم کورٹ دی وکیل وی ہِن۔

## سیاسی کیریئر
مونی کابینہ وِچ شامل تھیوݨ توں پہلے زنانیاں دے امور دی سیکرٹری تے بنگلہ دیش عوامی لیگ دی خارجہ امور دی ذیلی کمیٹی دی رکن ہَن۔ اُنّھاں نے بنگلہ دیش دی رکن پارلیمنٹ دے طور تے چاند پور-3 دی نمائندگی کِیتی۔ 
[link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Hillarydipumoni.jpg|thumb|مونی [:ur:ہیلری_کلنٹن|ہلیری کلنٹن کے ساتھ]]
اُنّھاں نے بنگلہ دیش دے اقتصادی تے سماجی ترقی دے پروگراماں تے خطے تے عالمی سطح تے خارجہ پالیسی دے مسائل وِچ آئین تے قانون دے تحت زنانیاں دے حقوق، صحت نال تعلق رکھݨ والی قانون سازی، صحت دی پالیسی تے انتظام، صحت دی مالی معاونت، اسٹریٹجک منصوبہ بندی تے صحت تے انسانی حقوق کِیتے کم کِیتا۔ وزیر خارجہ دی حیثیت نال اُنّھاں نے کابینہ دے وزراء تے ایشیا، یورپ تے امریکا دے عوامی نمائندگان، سفیراں تے بین الاقوامی اداریاں دے سینئر نمائندگان دے سامݨے آپݨی حکومت دے موقف دی نمائندگی کِیتی ہِے۔ وزیر خارجہ دی حیثیت نال اُنّھاں نے پاکستان توں 1971ء وِچ بنگلہ دیش دی نسل کشی تے معافی گھِدّی۔ اُنّھاں نے صدر شیخ مجیب دے مفرور قاتلین کوں وی گھِن آوݨ دی کوشش کِیتی۔ اوہ موجودہ عوامی لیگ دی جوائنٹ جنرل سیکرٹری ہِن۔ اوہ 2016ء وِچ ایشین یونیورسٹی برائے خواتین دی چیئرمین منتخب تھئیاں۔ اوہ پارلیمانی کمیٹی برائے خارجہ امور دی چیئرپرسن ہِن۔

## تنقید
وزیر خارجہ دے طور تے، مونی کوں اُنّھاں دے اَکثر بیرون ملک دوریاں دی وجہ توں مختلف نیوز میڈیا دی طرفوں تنقید دا نشانہ بݨایا ڳیا۔ کجھ خبراں دے مطابق اُنّھاں نے ساڑھے چار سالاں وِچ 187 غیر ملکی دورے تے 600 ݙین٘ہ بیرون ملک قیام کِیتا۔ جواب وِچ مونی نے آکھیا جو اوہ ہر وار وزیر اعظم دی رضامندی نال بیرون ملک ویندیاں ہِن، جیڑھے ہر دورے دے فوائد تے نقصانات دا مطالعہ کرݨ دے بعد اُون٘دے کوں منظوری ݙیندے ہِن۔ اُنّھاں نے 114 غیر ملکی دورے کِیتے جِنّھاں وِچ صدر تے وزیر اعظم دے نال 36 دورے کِیتے تے دعویٰ کِیتا جو اُنّھاں دے دو طرفہ دوریاں دی تعداد 17 کائنی بلکہ 62 ہَئی۔

## ذاتی زندگی
مونی نے توفیق نواز نال شادی کِیتی ہِے، جیڑھے آکسبرج توں تعلیم یافتہ تے بنگلہ دیشی سپریم کورٹ دے سینئر وکیل ہِن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ