قصص الانبیاء

## قِصَّۂ تخلِیقِ کائنات و حضرت آدمؑ

ﷲ سئِیں اِیں کائنات کُوں خلق کر کے اِینٚدی اِبتدا کِیتی۔ ایہ اُوں ویلے دی ڳالھ ہے جݙّاں کائنات دا کُوئی رَنٚگڈَھنٚگ کَینا ہا اتے نہ کُوئی چِیز اِینٚدے وِچ پَیدا کِیتی ڳئی ہئی۔ انٚدھارا گُھپ سمُنٚدریں کُوں وَلھیٹی پیا ہا۔ ول ﷲ سئِیں زور شور دی ہَوا گھولی جَینٚدی وجہ کنُوں پاݨی دے اُتّے چھولیاں اُٹھدِیاں ہَن۔ ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”سوجھلا کراں۔“ اتے سوجھلا تھی ڳیا۔ سوجھلا ﷲ سئِیں کُوں چنٚڳاں لڳا۔ ول سوجھلے اتے انٚدھارے دا وقت مُقرَّر کِیتُس۔ سوجھلے دا ناں ”ݙِینٚہہ“ رکھیُس اتے انٚدھارے دا ”رات۔“ اِیں طرح رات ݙِینٚہہ گُزر ڳَے۔ ایہ پہلا ݙِینٚہہ ہا۔
اِینٚدے بعد ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”پاݨی دے درمیان حدّ قائم کراں جیرھی اُوکُوں ݙُو حِصِّئیں وِچ تَقسِیم کر ݙیوے۔“ اتے اِیویں تھی ڳیا۔ پاݨی ݙُو حِصِّئیں وِچ تَقسِیم تھی ڳیا۔ ہِک حِصَّہ حدّ دے تلّے رہ ڳیا اتے ݙُوجھا بُخارات بݨ کے حدّ کنُوں اُتّے لڳا ڳیا۔ ﷲ سئِیں اِیں حدّ دا ناں ”اسمان“ رکھیا۔ اِیں طرح رات ݙِینٚہہ گُزر ڳَے۔ ایہ ݙُوجھا ݙِینٚہہ ہا۔
اِینٚدے بعد ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”اسمان دے تلّے والا سارا پاݨی ہِکّی جاہ تے کَٹّھا کر ݙیواں تاں جو باقی جاہ سُک کے ظاہِر تھی آوے۔“ اتے اِیویں تھی ڳیا۔ ﷲ سئِیں سُکّی جاہ دا ناں ”زمِین“ رکھیا اتے پاݨی جیرھا ہِکّی جاہ تے کَٹّھا تھی ڳیا ہا، اُونٚدا ناں ”سمنٚدر“ رکھیُس۔ ﷲ سئِیں کُوں ایہ چنٚڳاں لڳا۔ ول اُوں اِرادہ کِیتا: ”زمِین تے گھاہ، اناج والے ٻُوٹے اتے پَھلدار درخت پَیدا کر ݙیواں جیرھے اپݨی اپݨی قِسم دے مُطابِق وَدِّھن پَھلِّن۔“ اتے اِیویں تھی ڳیا یعنی زمِین تے ہر قِسم دے ٻُوٹے اتے درخت پَیدا تھی ڳَے۔ ﷲ سئِیں کُوں ایہ چنٚڳاں لڳا۔ اِیں طرح رات ݙِینٚہہ گُزر ڳَے۔ ایہ ترِیجھا ݙِینٚہہ ہا۔
اِینٚدے بعد ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”سوجھلا کرَݨ والے گولے بݨاواں اسمان وِچ۔ او ݙِینٚہہ کُوں رات کنُوں علیحدہ کرِن، موسمیں، ݙِیہاڑِئیں اتے سالیں وِچ فرق کرَݨ دا نِشان ہووِن۔ او زمِین تے سوجھلا کرَݨ واسطے اسمان وِچ چَمکِن۔“ اتے اِیویں تھی ڳیا یعنی سوجھلا کرَݨ والے ݙُو وݙّے وݙّے گولے پَیدا تھی ڳَے۔ ہِک ݙِینٚہہ دا بادشاہ یعنی سِجھ اتے ٻیا رات دا بادشاہ یعنی چنٚدر۔ اِنہیں کنُوں عِلاوہ تارے وی پَیدا تَھے۔ ﷲ سئِیں اِنہیں سوجھلا کرَݨ والِئیں کُوں اسمان تے کھڑایا تاں جو زمِین تے سوجھلا کرِن، ݙِینٚہہ اتے رات تے بادشاہی کرِن اتے سوجھلے کُوں انٚدھارے کنُوں جُدا کرِن۔ ﷲ سئِیں کُوں ایہ چنٚڳے لڳے۔ اِیں طرح رات ݙِینٚہہ گُزر ڳَے۔ ایہ چَوتھا ݙِینٚہہ ہا۔
اِینٚدے بعد ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”پاݨی وِچ بےشُمار جاندار پَیدا کر ݙیواں اتے زمِین دے اُتّے فضا وِچ پَکّھی پرِنٚدے اُݙَردے ودّے رَہِن۔“ اتے اِیویں تھی ڳیا۔ یعنی وݙّے وݙّے سمُنٚدری جانوَر، پاݨی وِچ رہَݨ والے ہر قِسم دے جاندار اتے فضا وِچ اُݙرَݨ والے ہر قِسم دے پَکّھی پرِنٚدے پَیدا تھی ڳَے۔ ﷲ سئِیں کُوں ایہ چنٚڳے لڳے۔ ﷲ سئِیں اُنہیں سارِئیں کُوں برکَت ݙینٚدِئیں ہوئیں فرمایا: ”وَدّھو پَھلو، سمنٚدر دے پاݨی کُوں بھر ݙیوو اتے پَکّھی پرِنٚدیو! تُسّاں وی زمِین تے ٻہُوں زیادہ وَدھ پَھل ونٚڄو۔“ اِیں طرح رات ݙِینٚہہ گُزر ڳَے۔ ایہ پنٚجواں ݙِینٚہہ ہا۔
اِینٚدے بعد ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”زمِین تے ہر قِسم دے چھوٹے وݙّے جاندار یعنی ݙَنٚڳَر ڈھور، جنٚگلی جانوَر اتے کِیڑے مکوڑے پَیدا کراں۔“ اتے اِیویں تھی ڳیا یعنی زمِین تے ہر قِسم دے چھوٹے وݙّے جاندار پَیدا تھی ڳَے۔ ﷲ سئِیں کُوں ایہ پسنٚد آئے۔ اِینٚدے بعد ﷲ سئِیں اِرادہ کِیتا: ”ہُݨ مَیں اِنسان کُوں بݨاواں جیرھا زمِین تے میݙا خلِیفہ ہووے۔ او مَچِّھئیں، پَکّھی پرِنٚدِئیں، ݙَنٚڳَر ڈھوریں اتے جنٚگلی جانوَریں یعنی چھوٹے وݙّے سارے جانداریں کُوں تابِع کرے۔“ تاں ﷲ سئِیں اپݨا خلِیفہ بݨاوَݨ دی خاطِر اِنسان یعنی مرد اتے عَورت کُوں بݨایا۔ ول اُنہیں کُوں برکَت ݙینٚدِئیں ہوئیں فرمایُس: ”خُوب وَدّھو پَھلو، زمِین کُوں بھر ݙیوو اتے اُونٚدے مالِک بݨ ونٚڄو۔ مَچِّھئیں، جانوَریں، پَکّھی پرِنٚدِئیں یعنی ہر قِسم دی ساری مَخلُوقات کُوں تابِع کر گِھنو۔ مَیں ہر قِسم دا اناج اتے ہر قِسم دے پَھل تُہاݙے کھاوَݨ واسطے پَیدا کر چھوڑِیے ہِن۔ اتے زمِین دے سارے جانوَریں، پَکّھی پرِنٚدِئیں، کِیڑے مکوڑِئیں دے کھاوَݨ واسطے گھاہ اتے ساوے ٻُوٹے پَیدا کر چھوڑِیے ہِم۔“ بَس اِیویں اِی تِھیا۔ جیرھا کُجھ ﷲ سئِیں بݨایا اُونٚدے اُتّے نِگاہ کِیتُس۔ ایہ سب کُجھ اُوکُوں ݙاڈھا چنٚڳاں لڳا۔ اِیں طرح رات ݙِینٚہہ گُزر ڳَے۔ ایہ چھیواں ݙِینٚہہ ہا۔
اِیں طرح اسمان اتے زمِین دی تخلِیق اتے اُنہیں دی ساری سجاوٹ دا کم پُورا تھی ڳیا۔ ستویں ݙِینٚہہ ﷲ سئِیں کُوں فراغت ہئی کِیُوں جو اُوں اپݨے سارے کمکار پُورے کر گِھدّے ہَن۔ ﷲ سئِیں ستویں ݙِینٚہہ کُوں باقی ݙِیہاڑِئیں دے مُقابلے وِچ زیادہ ”برکتیں والا“ اتے ”پاک ݙِینٚہہ“ قرار ݙِتّا کِیُوں جو اِیں ݙِینٚہہ ﷲ سئِیں تخلِیقِ کائنات دا کم پُورا کر گِھدا ہا۔ ایہ کائنات دے تخلِیق تِھیوَݨ دا حال ہے۔

## قِصَّۂ طوفان حضرت نُوحؑ
حضرت آدمؑ دی آل اَولاد
اِتّھاں ذِکر ہے حضرت آدمؑ دی آل اَولاد دا۔ جݙّاں رَبُّ العِزت اِنسان کُوں بݨایا، اُوں اُنہیں کُوں مرد اتے عَورت بݨایا۔ اُنہیں کُوں اپݨا خلِیفہ بݨایُس، برکَت ݙِتُّس اتے اُنہیں دا ناں ”اِنسان“ رکھیُس۔
حضرت آدمؑ ہِک سَو ترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں دی صُورت تے اُنھائیں وانٚگُوں ہِک پُتر پَیدا تِھیا جَینٚدا ناں شِیثؑ رکھیونے۔ حضرت شِیثؑ دی پیدائش دے بعد حضرت آدمؑ اَٹھ سَو سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت آدمؑ نَوں سَو ترِیہہ سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت شِیثؑ ہِک سَو پنٚج سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت انوش پَیدا تَھے۔ حضرت انوش دی پیدائش دے بعد حضرت شِیثؑ اَٹھ سَو ست سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت شِیثؑ نَوں سَو ٻارَھاں سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت انوش نِوّے سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت قِینان پَیدا تَھے۔ حضرت قِینان دی پیدائش دے بعد حضرت انوش اَٹھ سَو پنٚدھراں سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت انوش نَوں سَو پنٚج سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت قِینان سَتر سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت مہلائیل پَیدا تَھے۔ حضرت مہلائیل دی پیدائش دے بعد حضرت قِینان اَٹھ سَو چالِیہہ سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت قِینان نَوں سَو ݙاہ سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت مہلائیل پنٚجائٹھ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت یارد پَیدا تَھے۔ حضرت یارد دی پیدائش دے بعد حضرت مہلائیل اَٹھ سَو ترِیہہ سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت مہلائیل اَٹھ سَو پنٚجانوے سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت یارد ہِک سَو ٻائٹھ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت حنُوکؑ یعنی ”حضرت ادرِیسؑ“ پَیدا تَھے۔ حضرت ادرِیسؑ دی پیدائش دے بعد حضرت یارد اَٹھ سَو سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت یارد نَوں سَو ٻائٹھ سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت ادرِیسؑ پنٚجائٹھ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت متُوشلخ پَیدا تَھے۔ حضرت متُوشلخ دی پیدائش دے بعد ترائے سَو سال اُنہیں قُربِ اِلٰہی وِچ گُزارِیے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت ادرِیسؑ ساری حیاتی قُربِ اِلٰہی وِچ گُزرینٚدے رہ ڳَے۔ ترائے سَو پنٚجائٹھ سال دی عُمر وِچ او اچانک غَیب تھی ڳَے اتے ولا کݙاہِیں وی کہِیں کُوں نظر نہ آئے۔ دراصَل ﷲ سئِیں اُنہیں کُوں اَسمان تے چا گِھدا۔
حضرت متُوشلخ ہِک سَو ستاسی سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت لمَک پَیدا تَھے۔ حضرت لمَک دی پیدائش دے بعد حضرت متُوشلخ ست سَو ٻیاسی سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت متُوشلخ نَوں سَو اُنَہتر سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔
حضرت لمَک ہِک سَو ٻیاسی سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں ہِک پُتر پَیدا تِھیا۔ اُوں پُتر دا ناں نُوحؑ یعنی ”سُکھ ݙیوَݨ والا“ رکھیونے۔ اُنہیں سوچیا جو ”ساݙے وݙِّئیں دی نافرمانی دی وجہ کنُوں ﷲ سئِیں زمِین دی ایہ حالت کر ݙِتّی ہے جو ہُݨ مِحنت مُشَقت دے بغَیر گُزارہ نَئِیں تِھینٚدا۔ ایہ پُتر وݙّا تھی کے ساکُوں اِیں ݙُکھ کنُوں سُکھ ݙیسی۔“ حضرت نُوحؑ دی پیدائش دے بعد حضرت لمَک پنٚج سَو پنٚجانوے سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت لمَک ست سَو ستتر سال دی عُمر وِچ اِنتقال فرمایا۔ حضرت نُوحؑ پنٚج سَو سال دے تھی ڳَے۔ اِینٚدے بعد اُنہیں کنُوں حضرت سامؑ، حام اتے حضرت یافَث پَیدا تَھے۔

## قِصَّۂ حضرت ابراہیمؑ
حضرت سامؑ دی آل اَولاد
حضرت سامؑ دی آل اَولاد ایہ ہئی: حضرت سامؑ ہِک سَو سال دے ہَن جݙّاں طُوفان دے ݙُو سال بعد اُنہیں کنُوں حضرت اَرفَکشَد پَیدا تَھے۔ حضرت اَرفَکشَد دی پیدائش دے بعد حضرت سامؑ پنٚج سَو سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔ حضرت اَرفَکشَد پَینٚترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت صالِحؑ پَیدا تَھے۔ حضرت صالِحؑ دی پیدائش دے بعد حضرت اَرفَکشَد چار سَو ترائے سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت صالِحؑ ترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت عابِر پَیدا تَھے۔ حضرت عابِر دی پیدائش دے بعد حضرت صالِحؑ چار سَو ترائے سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت عابِر چَونٚتَرِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت فَلَج پَیدا تَھے۔ حضرت فَلَج دی پیدائش دے بعد حضرت عابِر چار سَو ترِیہہ سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت فَلَج ترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت رَعُو پَیدا تَھے۔ حضرت رَعُو دی پیدائش دے بعد حضرت فَلَج ݙُو سَو نَوں سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت رَعُو ٻَترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت سَرُوج پَیدا تَھے۔ حضرت سَرُوج دی پیدائش دے بعد حضرت رَعُو ݙُو سَو ست سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت سَرُوج ترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت نَحُور پَیدا تَھے۔ حضرت نَحُور دی پیدائش دے بعد حضرت سَرُوج ݙُو سَو سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت نَحُور اُنَترِیہہ سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت تارَح پَیدا تَھے۔ حضرت تارَح دی پیدائش دے بعد حضرت نَحُور ہِک سَو اُنوِیہہ سال زِنٚدہ رہ ڳَے۔ اِیں عرصے وِچ اُنہیں کنُوں ٻے ٻال وی پَیدا تَھے۔
حضرت تارَح سَتَّر سال دے ہَن جݙّاں اُنہیں کنُوں حضرت ابرامؑ اتے حضرت نَحُور اتے حضرت ہاران پَیدا تَھے۔

## قِصَّۂ حضرت اِسحاقؑ اتے حضرت یعقُوبؑ
حضرت یعقُوبؑ اتے عِیصَو دی پیدائش
حضرت ابراہیمؑ دے جانَشِین پُتر حضرت اِسحاقؑ اتے اُنہیں دی اَولاد دا تذکرہ۔ جݙّاں حضرت اِسحاقؑ بی بی رِفقہ نال شادی کِیتی اُوں ویلے حضرت اِسحاقؑ دی عُمر چالِیہہ سال ہئی۔ بی بی رِفقہ فَدّان ارام شہر دے باشِنٚدے بَتُوئیل دی دِھی اتے لابن دی بھیݨ ہئی۔ حضرت اِسحاقؑ اپݨی ذال واسطے ﷲ سئِیں کنُوں ٻہُوں دُعا منٚگدے رہ ڳَے کِیُوں جو بی بی کُوں ٻال نہ تِھینٚدے ہَن۔ ﷲ سئِیں اُنہیں دی دُعا قبُول کِیتی اتے بی بی رِفقہ کُوں حمل تھی ڳیا۔ بی بی دے پیٹ وِچ جاڑے ٻال ہِک ٻے کنُوں پہلے ڄاوَݨ واسطے ہِک ٻے کُوں جَھلَّݨ لڳ پئے، تاں بی بی اپݨے دِل وِچ آکھیا: ”میݙے نال اِیں کِیُوں پیا تِھینٚدے؟“ ہِیں سِلسلے وِچ بی بی ﷲ سئِیں کنُوں دُعا منٚگی۔
ﷲ سئِیں فرمایا:
”تیݙے پیٹ وِچ ݙُو قَومیں دے وݙّے ہِن۔
اِنہیں دی آل اَولاد ہِک ٻے دی مُخالِف ہوسی۔
ہِک قبِیلہ ݙُوجھے کنُوں طاقتوَر تھی ویسی۔
وݙّے دا قبِیلہ چھوٹے دے قبِیلے دی خِدمت کریسی۔“
جݙّاں ٻال ڄاوَݨ دا ویلا پُورا تِھیا تاں پتّا لڳا جو بی بی رِفقہ دے پیٹ وِچ جاڑے پُتر ہَن۔ جیرھا پُتر پہلے ڄایا اُونٚدا رَنٚگ رتّا لال ہا اتے اُونٚدے سارے جِسم تے لُوں اِی لُوں ہئی۔ تاں اُنہیں اُونٚدا ناں عِیصَو یعنی ”ڄَتیلا“ رکھیا۔ ول اُونٚدے بعد ݙُوجھا ڄایا تاں او عِیصَو دی کُھرّی کُوں ہتّھ گَھتّی پیا۔ اُونٚدا ناں یعقُوبؑ یعنی ”پِچّھو آوَݨ والا“ رکھیونے۔ جݙّاں ایہ ٻال پَیدا تَھے اُوں ویلے حضرت اِسحاقؑ سٹّھ سال دے ہَن۔