1998ء وچ سائنس دی ٹور

## 1998ء وچ سائنس دی ٹور
1998ء وچ سائنس دی ٹور ایسٹرونومی تے خلائی تحقیق دے میدان وچ ، جنوری توں ستمبر تک ساؤل پرلمٹر دی اڳواݨی وچ سپرنووا کاسمولوجی پروجیکٹ تے ایڈم ریس تے برائن شمٹ دی اڳواݨی وچ ہائی-زی سپرنووا سرچ ٹیم دے کاسمولوجسٹاں ثبوت شائع کیتے کہ کائنات دی توسیع دی شرح ودھدی پئی ہے ۔ 6 جنوری کوں لونر پروسپیکٹر خلائی جہاز چندرما دے مدار وچ لانچ کیتا ڳیا تے بعد وچ چندرما دی سطح اتے منجھے ہوئے پاݨی دے ثبوت ملے ۔ 26 فروری کوں مکمل سجھ گرہن تھیا ۔ 2 مارچ کوں گلیلیو خلائی پروب توں بھیڄے ڳئے ڈیٹا اشارہ ݙتا کہ مشتری دے چن یوروپا وچ برف دی موٹی پرت دے تلے ہک مائع سمندر موجود ہے ۔ 5 مارچ کوں ناسا اعلان کیتا کہ چندرما دے مدار وچ گھمدے ہوئے کلیمنٹائن پروب کوں قطبی کریٹرز وچ انسانی کالونی تے راکٹ فیولنگ سٹیشن دی حمایت کرݨ کیتے کافی پاݨی ملیا ہے ۔ 13 مارچ کوں پینمبرل قمری گرہن تھیا ۔ 5 جولائی کوں جاپان مریخ کیتے ہک پروب لانچ کیتا تے ایں طرحاں خلائی تحقیق کرݨ والے ملک دے طور تے امریکہ تے روس وچ شامل تھی ڳیا ۔ 8 اگست کوں پینمبرل قمری گرہن تھیا ۔ 22 اگست کوں سالانہ سجھ گرہن تھیا ۔ 6 ستمبر کوں پینمبرل قمری گرہن تھیا ۔ 29 اکتوبر کوں سپیس شٹل ڈسکوری 77 سالہ جان گلین دے نال اݙاݨ بھری ، جیندے نال او اوں وقت تک خلا وچ ونڄݨ والا سب توں وݙا شخص بݨ ڳیا ۔ او 20 فروری 1962 کوں زمین دے مدار وچ گھمݨ والا پہلا امریکی بݨ ڳیا ۔ 20 نومبر کوں بین الاقوامی خلائی سٹیشن دا پہلا ماڈیول زاریا لانچ کیتا ڳیا ۔ چلی وچ سیرو پارانل وچ یورپی سدرن آبزرویٹری دے ویری لارج ٹیلی سکوپ پروگرام وچ چار 8.4 میٹر ریفلیکٹنگ ٹیلی سکوپاں وچوں پہلی ٹیلی سکوپ کھولی ڳئی ۔

نباتیات دے میدان وچ ، اینجیوسپرم فائلوجینی گروپ پودے دی درجہ بندی دے اے پی جی سسٹم دا پہلا ورژن شائع کیتا ۔

آب و ہوا دے میدان وچ ، 23 اپریل کوں ہاکی سٹک گراف (عالمی درجہ حرارت) عوامی توجہ دا مرکز بݨ ڳیا ۔

کمپیوٹر سائنس دے میدان وچ ، 10 فروری کوں ڈبلیو 3 سی دی سفارش دے طور تے ایکس ایم ایل شائع تھیا ۔ 2 جون کوں سی آئی ایچ وائرس تائیوان وچ دریافت تھیا ۔ 15 اگست کوں ایپل آئی میک جاری کیتا ۔ 4 ستمبر کوں سٹینفورڈ یونیورسٹی دے پی ایچ ڈی امیدواراں لیری پیج تے سرجی برن ولوں اپݨے ویب سرچ انجݨ کوں فروغ ݙیوݨ کیتے مینلو پارک ، کیلیفورنیا وچ گوگل ، انکارپوریٹڈ دی بنیاد رکھی ڳئی ۔ 7 نومبر کوں سیگا جاپان وچ ڈریم کاسٹ جاری کیتا ، جیڑھا پہلی چھیویں نسل دا گھریلو ویڈیو گیم کنسول ہئی ۔ کیلیفورنیا یونیورسٹی ، برکلے وچ پہلے کم کرݨ والے 2-کیوبٹ نیوکلیئر میگنیٹک ریزونینس کمپیوٹر دا مظاہرہ کیتا ڳیا ۔ ٹائیگر الیکٹرانکس فربی الیکٹرانک کھلونا لانچ کیتا ، جیڑھا پہلا گھریلو روبوٹ ہئی ۔

جیالوجی دے میدان وچ ، 4 فروری کوں 5.9 میگاواٹ دے افغانستان زلزلے تخار صوبے کوں ہلا تے رکھ ݙتا جیندے وچ مرکیلی دی ودھ توں ودھ شدت VII (ٻہوں مضبوط) ہئی ۔ 2,323 لوکاں دے مرݨ تے 818 دے زخمی تھیوݨ نال نقصان کوں انتہائی سمجھا ڳیا ۔ 14 مارچ کوں ریکٹر سکیل اتے 6.9 شدت دے زلزلے جنوب پوادھی ایران کوں ہلا تے رکھ ݙتا ۔ 30 مئی کوں 6.6 شدت دے زلزلے شمالی افغانستان کوں ہلا تے رکھ ݙتا جیندے وچ 5,000 توں ودھ لوک ہلاک تھی ڳئے ۔ 17 جولائی کوں 7.0 میگاواٹ دے پاپوا نیو گنی زلزلے آئیٹاپ دے نیڑے دے علاقے کوں ہلا تے رکھ ݙتا جیندے وچ مرکیلی دی ودھ توں ودھ شدت VIII (شدید) ہئی ۔ ایں آبدوز زلزلے ہک لینڈ سلائیڈ کوں جنم ݙتا جیندے تباہ کن سونامی دی وجہ بݨی ، جیندے وچ 2,183-2,700 لوک ہلاک تے ہزاراں زخمی تھئے ۔

ریاضی دے میدان وچ ، لوکا کارڈیلی تے اینڈریو ڈی گورڈن ایمبیئنٹ کیلکولس تیار کیتا ۔ تھامس کیلسٹر ہیلز (تقریباً یقینی طور تے) کیپلر قیاس دا ثبوت ݙتا ۔

قدیم حیاتیات دے میدان وچ ، 11 ستمبر کوں "لٹل فٹ" (ایس ٹی ڈبلیو 573) دے اتلے جسم دا پہلا حصہ (ہک اتلا بازو دی ہݙی ، جیندے بعد کھوپڑی) ملیا ، جیڑھا تقریباً مکمل نوجوان مادہ آسٹرالوپیتھیکس فوسل کنکال ہئی جیڑھا سدھا چلݨ دے قابل ہئی ، ایہ جنوبی افریقہ دے سٹرکفونٹین دے غار سسٹم وچ ملیا جیڑھا بالآخر تقریباً 3.67 ملین سال بی پی دی تاریخ دا حامل ہئی ۔

فزکس دے میدان وچ ، 1 جنوری کوں ارجنٹائنی ماہر فزکس جوان مالڈاسینا اے ڈی ایس/سی ایف ٹی خط و کتابت دے مطالعہ دا آغاز کرݨ والا ہک تاریخی پیپر شائع کیتا ، جیڑھا سٹرنگ تھیوری تے کوانٹم گریویٹی کوں جوڑدا ہے ۔ 11 تے 13 مئی کوں ایٹمی تجربات: پوکھران-II: بھارت پوکھران ٹیسٹ رینج ، ہک بھارتی فوج دے اڈے وچ پنج ایٹمی آلات دا دھماکہ کیتا ۔ 28 مئی کوں ایٹمی تجربات: چاغی-I: بھارت دے جواب وچ پاکستان چاغی پہاڑیاں وچ پنج زیر زمین تے بیک وقت ایٹمی ہتھیاراں دے تجربے کیتے ، ایں طرحاں مسلم دنیا وچ پہلا تے دنیا وچ ستواں ایٹمی ہتھیاراں والا ملک بݨ ڳیا ۔ 30 مئی کوں ایٹمی تجربات: چاغی-II: ٹٹ فار ٹیٹ پالیسی دے حصے دے طور تے کھاران صحرا وچ پلوٹونیم امپلوژن دا آخری تجربہ کیتا ڳیا ۔ 5 جون کوں تجرباتی ثبوت ملیا کہ نیوٹرینو دا ماس ہوندا ہے ۔

فزیالوجی تے طب دے میدان وچ ، 14 جنوری کوں ڈلاس ، ٹیکساس دے محققاں ہک انزائم دے بارے وچ نتائج پیش کیتے جیڑھا عمر ودھݨ تے سیل دی موت (اپوپٹوسس) کوں سست کر ݙیندا ہے ۔ 19 فروری کوں نیماٹوڈ کینورہیبڈیٹس ایلیگنز وچ آر این اے مداخلت دی پہلی وار وضاحت کیتی ڳئی ۔ 28 فروری کوں اینڈریو ویک فیلڈ دی لینسیٹ وچ ٻاراں ٻالاں دے گیسٹرو اینٹرولوجیکل تے آٹسٹک سپیکٹرم ڈس آرڈرز دی ہک کیس سیریز (بعد وچ جزوی طور تے واپس گھدی ڳئی) شائع کیتی ، جیندے بارے وچ سمجھا ویندا ہئی کہ ایہ ایم ایم آر ویکسین وصول کرݨ دے فوراً بعد پیش تھئے ہن ۔ 27 مارچ کوں فوڈ اینڈ ڈرگ ایڈمنسٹریشن ایریکٹائل ڈس فنکشن دے علاج کیتے ویاگرا کوں منظور ݙتی ، جیڑھی امریکہ وچ ایں حالت کیتے منظور تھیوݨ والی پہلی گولی ہئی ۔