خواجہ خورشید انور

خواجہ خورشید انور 21 مارچ 1912ء کوں میانوالی دے محلے بلوخیل وچ پیدا تھئے۔
اوہ کوئی ساز وڄاوݨ نہ ڄاݨدے ہن۔
لازوال دھناں ماچس دی ݙٻی انگل نال وڄا کے تخلیق کیتے۔
ایم اے فلسفہ وچ اول آئے ، گولڈ میڈل گھنݨ ڳئے ہی نی۔
مقابلے دے امتحان وچ پورے ہندوستان وچ ٹاپ کیتا، لیکن بھڳت سنگھ جیہے انقلابیاں نال روابط دی وجہ نال نااہل قرار پائے۔ ایہ نااہلی ہندوستان دی فلمی موسیقی کیتے نعمتِ غیر مترقبہ ثابت تھئی۔
ایندے نال فلمی موسیقی کوں خواجہ خورشید انور ملے جنہاں نے "دل کا دیا جلایا"، "مجھہ کو آواز دے تو کہاں ہے" ، "رم جھم رم جھم پڑے پھوار"، "جس دن سے پیا دل لے گئے" ، "آگئے گھر آگئے بلم پردیسی"، "سجن پردیسی" ،"چاند ہنسے دنیا بسے روئے میرا پیار"، "آبھی جا آبھی جا"، " او جانے والے رے ٹھہرو ذرا رک جاﺅ"،۔"چھن چھن ناچوں گی گن گن گاﺅں گی"، "سن ونجھلی دی مٹھڑی تان وے"، "زلفان دی ٹھنڈی ٹھنڈی چھاں ڈھولنا"، "او ونجھلی والڑیا" جیہے دھناں تخلیق کیتے۔
خواجہ صاحب دے صاحبزادے خواجہ عرفان انور آہدن کہ ساز وڄاوݨا کلاسیکی موسیقی کیتے بالکل ضروری نی۔ ساݙی موسیقی بنیادی طور تے ووکل ہے۔ خورشید انور لاہور ریڈیو تے منتخب محفلاں وچ ڳاندے وی رہیے۔ 

انہاں دا تعلق موسیقی دے کہیں گھراݨے نال نہ ہئی۔ انہاں دی علامہ اقبال نال بہت نزدیک دی رشتہ داری ہئی۔ انہاں دے نانا، خان بہادر عطا محمد شیخ دی دھی علامہ دی اہلیہ ہن۔ انہاں دی والدہ گجرات وچ پیدا تھئے تے او علامہ اقبال دی پہلی اہلیہ کریم بی بی دی چھوٹی بھیݨ ہن۔ بلکہ علامہ نے انہاں دی والدہ فاطمہ بی بی دا رشتہ بصد اصرار کروایا.انہاں دے والد فیروز الدین لاہور دے ہک کامیاب بیرسٹر ہن۔ انہاں دے والد کوں صرف ہک شوق ہئی تے اوہ ہئی کلاسیکل تے نیم کلاسیکل موسیقی سݨݨ تے جمع کرݨ۔ انہاں دے گھر وچ ہزاراں دی تعداد وچ ریکارڈ موجود ہن۔ 
خواجہ خورشید انور 30 اکتوبر 1984ء کوں دنیا توں رخصت تھئے۔

## خواجہ خورشید انور
وسیب دی مردم خیز دھرتی میانوالی اچ پیدا تھیوݨ آلے خواجہ خورشید انور موسیقار ہن۔21مارچ 1913ء کوں میانوالی اچ پیدا تھئے۔ انہاں دے ابے سئیں خواجہ فیروز الدین موسیقی دے ٻہوں وݙے دل دادہ ہن تے انہاں دے گھر آئے ݙینھ موسیقی دیاں وݙیاں وݙیاں محفلاں منعقد تھیندیاں ہن۔ جنہاں اچ اُستاد توکل حسین، اُستاد عبد الوحید خان، اُستاد عاشق علی خان، اُستاد غلام علی خان، اُستاد چھوٹے غلام علی خان، فیروز نظامی، تے رفیق غزنوی جیہیں اُساتذہ شرکت کریندے ہن۔ انہاں محفلاں توں انہاں کوں موسیقی دا شوق پیدا تھیا تے انہاں نے اُستاد توکل حسین خان توں موسیقی دی باقاعدہ تربیت حاصل کرݨ شروع کر ݙتی۔ ایندے نال نال تعلیم دا سلسلہ وی جاری ریہا۔ زمانہ طالب علمی توں ای او انگریزاں دے خلاف دہشت پسند تحریک نال وی وابستہ ریہے تے مشہور انقلابی بھگت سنگھ کوں کالج دی لیبارٹری توں تیزاب فراہم کرݨ دے سلسلے اچ قید و بند دی سزا بھوڳی۔ 1935ء اچ ایم اے (فلسفہ) اچ اول پوزیشن تے گولڈ میڈل حاصل کیتا۔ 1936ء اچ آئی سی ایس دے امتحان اچ ہندوستان بھراچ پہلی پوزیشن حاصل کیتی مگر دہشت پسند تحریک اچ حصہ گھنݨ دی پاداش اچ ناکام قرارݙتے ڳے۔ 

1929ء اچ اُستاد توکل حسین خان توں موسیقی دی باقاعدہ تربیت حاصل کرݨ دے بعد آل انڈیا ریڈیو دہلی نال وابستگی اختیار کر گھٖدی تے اتھاں موسیقی دے پروگراماں دے انچارج تھی ڳے۔1946ء توں 1949ء اچ سال دے بہترین موسیقار دا اعزاز وی حاصل کیتا۔

1952ء اچ خواجہ صاحب پاکستان تشریف گھن آئے۔ انہاں ٻہوں ساری فلماں دی موسیقی ترتیب ݙتی۔ انہاں لا تعداد انعامات تے ایوارڈ ز وی حاصل کیتے۔ 1980ء اچ انہاں کوں حکومت پاکستان نے ’’ستارئہ امتیاز‘‘ توں نوازیا۔30اکتوبر1984ء کوں خواجہ صاحب انتقال کر ڳے ۔ 

## '''حوالہ'''
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء