open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1721ء وچ سائنس دی ٹور

## 1721ء وچ سائنس دی ٹور
1721 دے سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں تھیاں ۔ طب وچ ، درد کوں ختم کرݨ کیتے ایتھر دے استعمال دی ترقی تھئی ۔ لیڈی میری ورٹلی مونٹیگو لندن وچ چیچک دے خلاف ٹیکہ لاوݨ دا عثمانی ترکی طریقہ ، ویریولیشن متعارف کروایا ۔ تھامس گائے سینٹ تھامس توں فارغ تھیوݨ والے "ناقابل علاج" مریضاں دے علاج کیتے لندن وچ گائے دا ہسپتال قائم کیتا ۔ 

نفسیات وچ ، جاپان دے اٹھویں شوگن یوشیمون توکوگاوا دے تحت ہک تجاویز دا ڈبہ تیار کیتا ڳیا ۔ ایں ڈبے دا مقصد عوام دی رائے جانݨا ہا ۔ ٹیکنالوجی وچ ، لندن دے رچرڈ نیوشم دستی فائر پمپ کیتے اپݨا پہلا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ ایں پمپ نال بھا ٻجھاوݨ وچ وݙی مدد ملدی ہئی ۔ 

ایں سال ستمبر 11 کوں جرمن ماہر نباتات روڈولف جیکب کیمریئس فوت تھیا ۔ ایں سال طب دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ چیچک دے خلاف ٹیکہ لاوݨ دا نواں طریقہ متعارف تھیوݨ نال چیچک توں بچݨ وچ وݙی مدد ملی ۔ 

ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان وچ وی بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ فائر پمپ دی ایجاد نال بھا ٻجھاوݨ وچ آسانی تھئی ۔ ایں سال کئی اہم واقعات تھئے جیندے نال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ ترقی تھئی ۔
1722ء وچ سائنس دی ٹور

## 1722ء وچ سائنس دی ٹور
1722 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ کیمسٹری وچ رینے اینٹونی فرچولٹ ڈی ریومر دھات کاری تے اپݨا کم "L'Art de convertir le fer forge en acier" شائع کیتا ، جیندے وچ لوہے کوں سٹیل وچ تبدیل کرݨ دا طریقہ بیان کیتا ڳیا ہئی ۔

دریافت وچ 5 اپریل (ایسٹر آݙتوار) کوں جیکب روگوین ایسٹر آئی لینڈ تے اتریا ۔ ریاضی وچ ابراہم ڈی موئور ڈی موئور دا فارمولا بیان کیتا ، جیڑھا کمپلیکس نمبرز تے ٹریگنومیٹری کوں ڳنڈھیندا ہئی ۔ موسمیات وچ اینڈرس سیلسیس اپسالا وچ موسم دے مسلسل ریکارڈ دا سلسلہ شروع کیتا ، جیڑھا گھٹ توں گھٹ 300 سال تک جاری رہسی ۔ فزکس وچ ولیم 'س گراویسینڈ تجرباتی ثبوت شائع کیتے جیندے مطابق متحرک جسم دی کائینیٹک انرجی دا فارمولا Ek∝mv2 ہئی ۔

ٹیکنالوجی وچ اکتوبر وچ گھڑی سازی وچ جارج گراہم ثابت کیتا کہ 1721 دسمبر وچ شروع تھیوݨ والے اندے تجربات ، پینڈولم دی مرکریئل معاوضے نال متغیر درجہ حرارت دے حالات وچ وقت دی پیمائش وچ زیادہ درستگی دا باعث بݨدے ہن ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 11 مئی کوں ڈچ موازنہ ماہر تشریح پیٹرس کیمپر ، 19 نومبر کوں آسٹرین معالج لیوپولڈ اوینبرگر ، 28 دسمبر کوں امریکی زرعی ماہر ایلیزا لوکاس تے انگلش موسمیات دان تھامس بارکر پیدا تھئے ۔ ایں سال 20 مئی کوں فرانسیسی ماہر نباتات سیبسٹین ویلینٹ فوت تھیا ۔ ایں سال سائنس دے مختلف شعبیاں وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1723ء وچ سائنس دی ٹور

## 1723ء وچ سائنس دی ٹور
1723 دے سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں تھیاں ۔ جیو فزکس وچ جارج گراہم زمین دے مقناطیسی میدان وچ روزانہ دی تبدیلی دریافت کیتی ۔ اینٹونی ڈی جوسیو "De l'Origine et des usages de la Pierre de Foudre" شائع کیتا ، جیندے وچ فوسلز ، قبل از تاریخ پتھر دے اوزار تے شہابیاں دی اصلیت دے بارے وچ معلومات ہن ۔

بصریات وچ گیاکومو ایف مارالدی اراگو سپاٹ دا پہلا مشاہدہ کیتا ، جیڑھا اوں وقت تائیں سنڄاݨیا نہ ڳیا ہئی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 5 جنوری کوں فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی نکول رین لیپوٹ ، 31 جنوری کوں ڈچ سائنسدان پیٹرونیلا جوہانا ڈی ٹمرمین ، 17 فروری کوں جرمن نقشہ نگار ، ماہر ایسٹرونومی تے طبیعیات دان ٹوبیاس مائر ، 30 اپریل کوں فرانسیسی ماہر حیوانیات میتھرین جیک بریسن تے 12 نومبر کوں اطالوی قدرتی تاریخ دان سیویریو مانیٹی پیدا تھئے ۔

ایں سال 26 اگست کوں ڈچ خوردبین دے علمبردار اینٹون وین لیووین ہک فوت تھیا ۔ ایں سال زمین دے مقناطیسی میدان وچ روزانہ دی تبدیلی دی دریافت جیو فزکس دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ فوسلز تے شہابیاں دی اصلیت دے بارے وچ معلومات وی سائنس دے میدان وچ اہم وادھا ہئی ۔

بصریات وچ اراگو سپاٹ دا مشاہدہ وی سائنس دے میدان وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے تے ہک اہم سائنسدان فوت تھیا ۔ ایں سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1724ء وچ سائنس دی ٹور

## 1724ء وچ سائنس دی ٹور
1724 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 22 مئی کوں گیاکومو ایف مارالدی گرہن دے دوران اپݨے مشاہدات توں نتیجہ کڈھیا کہ کرونا سجھ دا حصہ ہے ۔ ریاضی وچ ڈینیئل برنولی فبونیکی ترتیب دے اعداد کوں سنہری تناسب دے حوالے نال بیان کیتا ۔ آئزک واٹس "Logic, or The Right Use of Reason in the Enquiry After Truth With a Variety of Rules to Guard Against Error in the Affairs of Religion and Human Life,1 as well as in the Sciences"2 شائع کیتی ، جیندے وچ سائنس دے نال نال مذہب تے انسانی زندگی دے معاملات وچ غلطیاں توں بچݨ دے اصول بیان کیتے ڳئے ۔

طب وچ ہرمن بوئرہاوے بوئرہاوے سنڈروم بیان کیتا ، جیڑھا غذائی نالی دا مہلک پھٹݨ ہے ۔ اداریاں وچ 28 جنوری کوں پیٹر اول آف روس سینٹ پیٹرز برگ اکیڈمی آف سائنسز دی بنیاد رکھی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 27 مارچ کوں امریکی ماہر نباتات جین کولڈن ، 8 جون کوں انگلش سول انجینئر جان سمٹن ، 10 جولائی کوں سویڈش زرعی ماہر ایوا ایکیبلڈ ، جیڑھی سویڈش رائل اکیڈمی آف سائنس دی پہلی زنانی ہئی ، 27 ستمبر کوں جرمن جغرافیہ دان اینٹون فریڈرک بشنگ ، 25 دسمبر کوں انگلش سائنسدان جان مچل تے فرانسیسی ریاضی دان ماری این وکٹور پیجن پیدا تھئے ۔

ایں سال 18 اکتوبر کوں فرانسیسی موجد جین ڈی ہوٹیفیل فوت تھیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان وچ کرونا دی حقیقت سامݨے آئی ۔ ریاضی وچ فبونیکی ترتیب دے اعداد کوں سنہری تناسب نال ڳنڈھݨ نال ریاضی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ طب وچ بوئرہاوے سنڈروم دی دریافت نال طب دے میدان وچ اہم وادھا تھیا ۔ سینٹ پیٹرز برگ اکیڈمی آف سائنسز دا قیام روس وچ سائنس دی ترقی کیتے اہم قدم ہئی ۔
1725ء وچ سائنس دی ٹور

## 1725ء وچ سائنس دی ٹور
1725 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ جیمز بریڈلی سب توں پہلے تاریاں دی روشنی دے انحراف دا مشاہدہ کیتا ۔ جان فلیم سٹیڈ دی "ہسٹوریا کوئلیسٹی برٹانیکا" اوندی وفات توں بعد شائع تھئی ، جیندے وچ فلیم سٹیڈ دیاں نظر ثانی شدہ لکھتاں ہن ، جیڑھی اوندی بیوہ مارگریٹ تے سابق معاونین ابراہم شارپ تے جوزف کروسٹویٹ دی محنت نال ممکن تھئی ۔

سائنس دی تاریخ وچ جان فرینڈ (معالج) "دی ہسٹری آف فزیک ، فرام دی ٹائم آف گیلن ٹو دی بگیننگ آف دی 16th سینچری ، چیفلی ود ریگارڈ ٹو پریکٹس" دی اشاعت شروع کیتی ، جیڑھی انگلش وچ طب دی پہلی جامع تاریخ ہئی ۔ ریاضی وچ بزیل بوچن بائنری عددی نظام ایجاد کیتا ۔ جیکس اوزانم "ریکری ایشن میتھمیٹیکس ایٹ فزیکس ، جلد چہارم" وچ تاش دے پتیاں دے متعلق ہک پہیلی دے طور تے 4x4 گریگو-لاطینی مربع دی تعمیر شائع کیتی ۔ پیئر ویریگن دی "نویل میکینک یا سٹیٹک" ، جیڑھی پیرس وچ اوندی وفات توں بعد شائع تھئی ، وچ قابل سنڄاݨ پلینر دوہری گراف شامل ہن ۔

ٹیکنالوجی وچ سکاٹش سنار ولیم گیڈ سٹیریو ٹائپ پرنٹنگ ، ہک نقل دا عمل تیار کیتا ۔ ایں تصور بعد وچ "سٹیریو ٹائپنگ" لفظ پیدا کیتا ۔ جیسوٹ ریاضی دان تے طبیعیات دان فادر لوئس-برٹرینڈ کاسٹیل "اوکولر ہارپسیکورڈ ، یا کلیویسن اوکولر" ایجاد کیتا ، جیندے وچ ہک عام ہارپسیکورڈ دے اتے 6 فٹ مربع فریم شامل ہئی ۔ ایں دی کوئی تصویر موجود نئیں ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 4 فروری کوں انگلش ماہر حشریات ڈرو ڈروری ، 10 مئی کوں سکاٹش معالج تے ماہر نباتات جان ہوپ ، 23 مئی کوں انگلش زرعی ماہر تے ماہر جینیات رابرٹ بیک ویل ، 16 ستمبر کوں فرانسیسی ماہر فطرت نکولس ڈیسمارسٹ ، 25 ستمبر کوں فرانسیسی میکانیکی انجینئر نکولس-جوزف کگنوٹ تے 27 ستمبر کوں آئرش نژاد ریاضی دان پیٹرک ڈی آرسی پیدا تھئے ۔ ایں سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے مختلف شعبیاں وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1726ء وچ سائنس دی ٹور

## 1726ء وچ سائنس دی ٹور
1726 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ نباتات وچ 27 اکتوبر کوں کیلب تھریلکلڈ ڈبلن وچ "Synopsis Stirpium Hibernicarum .....Dispositarum sive Commentatio de Plantis Indigenis praesertim Dublinensibus instituta" شائع کیتی ، جیڑھی آئرلینڈ دی پہلی فلورا ہئی ۔ طب وچ سکاٹ لینڈ دی یونیورسٹی آف ایڈنبرا وچ باقاعدہ طور تے طب دی فیکلٹی قائم تھئی ، جیڑھی یونیورسٹی آف ایڈنبرا میڈیکل سکول دی پیشرو ہئی ۔ جان ردرفورڈ پریکٹس آف میڈیسن دے پروفیسر بݨئے ۔

ٹیکنالوجی وچ گھڑیاں کیتے جان ہیریسن گریڈرن پینڈولم تیار کیتا ، جیڑھا درجہ حرارت دی غلطیاں دی تلافی کرݨ والا پینڈولم ہئی ۔ پیتل تے سٹیل دی متبادل سلاخاں دا ہک گرڈ ایں طرحاں ترتیب ݙتا ڳیا ہئی کہ گرمی دی وجہ توں پھیلاؤ ختم تھی ونجے ۔ اشاعتاں وچ جوہان بیرنگر "Lithographiæ Wirceburgensis" شائع کیتی ، جیندے وچ دھوکہ باز فوسلز دا ذکر ہئی ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 6 فروری کوں سکاٹش نژاد سرجن تے ماہر حشرات پیٹرک رسل ، 3 جون کوں سکاٹش ماہر ارضیات جیمز ہٹن ، سکاٹش قدرتی فلسفی تھامس میلویل تے لیڈی این مونسن پیدا تھئے ۔ ایں سال 25 جنوری کوں فرانسیسی سائنسدان گیلوم ڈی لائل فوت تھیا ، جیڑھا جدید جغرافیہ دے بانیاں وچوں ہک ہئی ۔ ایں سال نباتات ، طب تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1727ء وچ سائنس دی ٹور

## 1727ء وچ سائنس دی ٹور
1727 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ مہاراجہ جے سنگھ دوم جے پور وچ جنتر منتر رصدگاہ دی تعمیر شروع کیتی ۔ حیاتیات وچ ریورنڈ سٹیفن ہیلز "ویجیٹیبل سٹیٹکس" شائع کیتی ، جیندے وچ پودیاں دی فزیالوجی وچ اہم تجربات دا ذکر ہئی ۔ ایں دے نال نال انہاں خون دے دٻاؤ دی پہلی پیمائش وی کیتی ۔

ریاضی وچ ایں سال فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا انعام جہازاں دی مستول بندی دے مسئلے تے مبنی ہئی: استعمال کرݨ والے مستولاں دی تعداد تے انہاں کوں جہاز وچ کتھاں رکھݨا ہے ، دا حساب لاوݨا ۔ پیئر بوگر اپݨے مقالے "آن دی مستول بندی آف جہاز" کیتے انعام حاصل کیتا ۔ انہاں ݙو ٻئے انعام وی حاصل کیتے ، ہک انہاں دے مقالے "سمندر وچ تاریاں دی اونچائی دا مشاہدہ کرݨ دا بہترین طریقہ" تے ݙوجھا انہاں دے مقالے "سمندر وچ کمپاس دی تبدیلی دا مشاہدہ کرݨ دا بہترین طریقہ" کیتے ۔ 19 سالہ ایولر 1726 وچ لکھئے ڳئے تے 1728 وچ شائع تھیوݨ والے ہک مضمون نال انعام کیتے داخلہ ݙتا ۔

بصریات وچ کاناں تے ٹکݨ والے سائیڈ پیس نال عینک انگلش مین ایڈورڈ سکارلٹ ایجاد کیتی ۔ فارماکولوجی وچ الزبتھ گوکنگ گرین لیف بوسٹن ، میساچوسٹس وچ ہک اپوتھیکری دکان کھولی ، جیڑھی امریکہ وچ ایں طرحاں دی مشق کرݨ والی پہلی زنانی ہئی ۔ ٻئے واقعات وچ کلٹ تھامس راولنسن ایجاد کیتا ، جیڑھا ہک آئرن ورکس دا انگلش مالک ہئی ، جئیں اینکوں مشینری دے ارد گرد بہتر نقل و حرکت کیتے ہک سستے یونیفارم دے طور تے ڈیزائن کیتا ۔ گلینگری دے ایان میکڈونل اپݨے قبیلے دے لوکاں دے نال ایں لباس کوں اپنایا ، تے 1745 تک کلٹ پورے ہائی لینڈز وچ پاتا ویندا ہئی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 19 مارچ کوں سوئس گھڑی ساز فرڈینینڈ برتھوڈ تے 7 اپریل کوں فرانسیسی ماہر نباتات مائیکل ایڈنسن پیدا تھئے ۔ ایں سال 31 مارچ کوں انگلش طبیعیات دان تے ریاضی دان آئزک نیوٹن تے 22 مارچ کوں جرمن ماہر ایسٹرونومی جوہان لیونارڈ روسٹ فوت تھئے ۔
1728ء وچ سائنس دی ٹور

## 1728ء وچ سائنس دی ٹور
1728 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ جیمز بریڈلی تاریاں دی روشنی دے انحراف (جیڑھا 1725 وچ پہلی واری مشاہدہ کیتا ڳیا ہئی) کوں استعمال کریندے ہوئے روشنی دی رفتار تقریباً 301,000 کلومیٹر فی سیکنڈ کیلکولیٹ کیتی ۔ جیمز بریڈلی زمین دے محور دی نیوٹیشن دا وی مشاہدہ کیتا ۔

نباتات وچ ستمبر دے مہینے وچ جان بارٹرام فلاڈیلفیا وچ بارٹرام دا گارڈن قائم کیتا ، جیڑھا شمالی امریکہ وچ سب توں پراݨا بچݨ والا نباتاتی باغ ہے ۔ دریافت وچ 14 جولائی توں 14 اگست تک وٹس بیرنگ کامچٹکا جزیرہ نما توں شمال دی طرف بیرنگ سٹریٹ توں لنگھدے ہوئے کیپ دیزنیو دے ارد گرد سفر کیتا ۔

فزیالوجی تے طب وچ پیئر فوچارڈ "Le Chirurgien Dentiste, ou, Traité des Dents" شائع کیتی ، جیڑھی دندان سازی تے پہلی جامع کتاب ہئی ، جیندے وچ آرتھوڈانٹک بریسز دا پہلا بیان شامل ہئی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 13 فروری کوں سکاٹش سرجن ، پیتھالوجسٹ تے موازنہ ماہر تشریح جان ہنٹر ، 20 مارچ کوں سوئس معالج سیموئل-آگسٹ ٹیسوٹ ، 16 اپریل کوں سکاٹش طبیعیات دان تے کیمیا دان جوزف بلیک ، 26 اگست کوں سوئس پولی میتھ جوہان ہینرک لیمبرٹ ، 3 ستمبر کوں انگلش میکانیکی انجینئر میتھیو بولٹن تے 27 اکتوبر کوں انگلش ایکسپلورر جیمز کک پیدا تھئے ۔ 

ایں سال 25 اپریل کوں انگلش ماہر فطرت جان ووڈورڈ ، 11 اگست کوں انگلش ماہر نباتات ولیم شیرارڈ تے آئرش ماہر نباتات کیلب تھریلکلڈ فوت تھئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نباتات ، دریافت ، فزیالوجی تے طب دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1729ء وچ سائنس دی ٹور

## 1729ء وچ سائنس دی ٹور
1729 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 9 تے 16 جنوری کوں جیمز بریڈلی ایڈمنڈ ہیلی کوں لکھئے ڳئے ہک خط وچ ، جیڑھا رائل سوسائٹی دے سامݨے پڑھیا ڳیا ، تاریاں دی روشنی دے انحراف دی اپݨی دریافت بیان کیتی ۔ 1 اگست کوں مارسیل دے ریاضی دے پروفیسر نیکولس سرابٹ 1729 دے دمدار تارے دی دریافت کیتی ، جیڑھا ممکنہ طور تے سب توں وݙا دمدار تارا ہئی ، جیندے وچ ریکارڈ تے سب توں ودھ ظاہری شدت ہئی ۔ انگلش آپٹیشن چیسٹر مور ہال اکرومیٹک لینز تیار کیتا ، جیڑھا عام طور تے چھوٹے ریفریکٹنگ ٹیلی سکوپ دے مقصد دے طور تے استعمال تھیندا ہئی ۔

حیاتیات وچ 8 جون کوں ماریشس وچ پامپلیموسس دے نباتاتی باغات پیئر بارمونڈ شروع کیتے ۔ مارک کیٹس بی لندن وچ "دی نیچرل ہسٹری آف کیرولینا ، فلوریڈا اینڈ دی بہاما آئی لینڈز" دی جزوی اشاعت شروع کیتی ، جیندے وچ پرندیاں ، جانوراں ، مچھیاں ، سپاں ، کیڑے مکوڑیاں تے پودیاں دیاں شکلاں شامل ہن ۔ ایں دے نال نال انہاں دیاں انگلش تے فرانسیسی وچ تفصیل وی ہئی ۔ ایہ شمالی امریکہ دے فلورا تے فانا دا پہلا شائع تھیوݨ والا احوال ہئی ، تے فولیو سائز دے رنگین پلیٹاں استعمال کرݨ والا قدرتی تاریخ دا پہلا کم ہئی ۔ ریاضی وچ اینڈریو موٹے لندن وچ "دی میتھمیٹیکل پرنسپلز آف نیچرل فلاسفی" شائع کیتی ، جیڑھی آئزک نیوٹن دی "فلاسفیا نیچرلس پرنسیپیا میتھمیٹیکا" دا پہلا انگلش ترجمہ ہئی ۔

طب وچ 6 اگست کوں ایڈنبرا وچ "بیمار غریباں کیتے ہسپتال" یا "فزیشنز ہسپتال" دے طور تے رائل انفرمری آف ایڈنبرا قائم تھیا ۔ فزکس وچ سٹیفن گرے برقی ترسیل دریافت کیتی ۔ پیئر بوگر "ایسے ڈوپٹیک سور لا گریڈیشن ڈی لا لومیئر" شائع کیتی ، جیندے وچ زمین دے ماحول دی ہک مخصوص حد توں لنگھݨ نال ضائع تھیوݨ والی روشنی دی مقدار دی تعریف کیتی ڳئی ، ایں طرحاں فوٹومیٹری وچ کجھ ابتدائی پیمائشاں کیتیاں ڳئیاں تے بیئر-لیمبرٹ قانون دے ناں نال مشہور تھیوݨ والے پہلے دریافت کنندہ بݨ ڳئے ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 12 جنوری کوں اطالوی حیاتیات دان لازارو سپلانزانی ، 31 جنوری کوں سویڈش لینینیئن ماہر نباتات پیہر لوفلنگ ، 15 ستمبر کوں مالٹی سرجن میکیل اینگ گریما تے 11 نومبر کوں فرانسیسی ایکسپلورر لوئس اینٹونی ڈی بوگین ویل پیدا تھئے ۔ ایں سال 31 جنوری کوں ڈچ ایکسپلورر جیکب روگوین ، 2 مارچ کوں اطالوی فلسفی تے سائنسدان فرانسسکو بیانچینی ، 5 اگست کوں انگلش موجد تھامس نیوکومن تے 1 دسمبر کوں فرانسیسی-اطالوی ماہر ایسٹرونومی گیاکومو ایف مارالدی فوت تھئے ۔
1730ء وچ سائنس دی ٹور

## 1730ء وچ سائنس دی ٹور
1730 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی گرانڈجین ڈی فوچی اینالیما تیار کیتا ۔ ریاضی وچ جیمز سٹرلنگ "Methodus differentialis, sive tractatus de summatione et interpolatione serierum infinitarum" شائع کیتی ۔ فزکس وچ فرانسیسی ماہر فطرت رینے اینٹونی فرچولٹ ڈی ریومر ریومر پیمانہ تیار کیتا ، جیندے وچ 0° پاݨی دا جمݨ دا نقطہ تے 80° ابلݨ دا نقطہ ہئی ۔

ٹیکنالوجی وچ انگلینڈ دے روتھرہم دے جوزف فولجامبے لوہے دی تہہ والا روتھرہم سوئنگ ہل تیار کیتا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 15 اپریل کوں انگلش ماہر حشریات تے کندہ کار موسیٰ ہیرس ، 12 جولائی کوں سوئس ریاضی دان اینا باربرا رین ہارٹ ، 26 جون کوں فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی چارلس میسیئر ، 12 اگست کوں فرانسیسی ماہر فطرت ایڈمے-لوئس ڈاؤبینٹن ، 8 دسمبر کوں ٹرانسلوینیا وچ پیدا تھیوݨ والے جرمن ماہر نباتات جوہان ہیڈوگ ، ڈچ فزیالوجسٹ جان انجین ہاؤسز ، اطالوی سائنسی مترجم ماریہ اینجیلا آرڈنگ ہیلی تے 1730 تے 1732 دے درمیان انگلش ماہر نباتات ولیم ہڈسن پیدا تھئے ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان فوت وی تھئے ۔ 18 جنوری کوں اطالوی معالج تے قدرتی سائنسدان اینٹونیو ویلیسنیری ، 21 اپریل کوں فلیمش سرجن تے ماہر زچگی جان پالفجن تے 5 دسمبر کوں ڈچ نباتاتی فنکار الیڈا وتھوس فوت تھئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، ریاضی ، فزکس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1731ء وچ سائنس دی ٹور

## 1731ء وچ سائنس دی ٹور
1731 دے سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں تھیاں ۔ زراعت تے باغبانی وچ فلپ ملر لندن وچ "دی گارڈنرز ڈکشنری" شائع کیتی ، جیندے وچ کچن ، پھل تے پھلاں دے باغ دی کاشت تے بہتری دے طریقے درج ہن ۔ جیتھرو ٹل لندن وچ "دی نیو ہارس-ہوگنگ ہسبینڈری" شائع کیتی ، جیندے وچ زمین دی کاشت تے نباتات دے اصولاں تے مضمون ہئی ۔ ایسٹرونومی وچ جان بیوس جدید دور وچ پہلی واری کریب نیبولا دا مشاہدہ کیتا ۔ جان ہیڈلی اوکٹینٹ تیار کیتا ، جیڑھا آخر کار سیکسٹنٹ نال نیویگیشن دے لازمی آلے دے طور تے تبدیل تھی ویسی ۔ اورری (یا پلینیٹیریم ماڈل) کوں شمسی نظام وچ آسمانی جسماں دی نسبتہ پوزیشناں ݙکھاوݨ والے آلے دے طور تے تیار کیتا ڳیا ، جیڑھا پھیتےنال چلݨ والیاں گینداں استعمال کریندا ہئی ۔

جیالوجی وچ اطالوی سائنسدان نکولس سیریلو پینڈولم استعمال کریندے ہوئے جدید سیسموگراف تیار کیتا ۔ ریاضی وچ الیکسس کلیروٹ پہلی واری یوکلیڈین فاصلہ فارمولا شائع کیتا ۔ طب وچ ستمبر وچ انگلش سرجن ولیم کوکسلی پہلی کامیاب اپینڈیکٹومی کیتی ۔ لورا باسی 21 سال دی عمر وچ یونیورسٹی آف بولوگنا وچ اناٹومی دی پروفیسر مقرر تھیوݨ تے پہلی سرکاری خاتون یونیورسٹی استاد بݨ ڳئی ۔ ایڈنبرا وچ سوسائٹی فار دی امپروومنٹ آف میڈیکل نالج پیئر ریویو میڈیکل مضامین تے مشاہدات دی اشاعت شروع کیتی ۔ ٹیکنالوجی وچ ہارپون گن تیار کیتی ڳئی تے وہیل دے جسم وچ ہارپون سٹݨ دے مقصد کیتے استعمال کیتی ڳئی ۔

اشاعتاں وچ جوہان جیکب شیچزر دی "فزیکا سیکرا" دی آگسبرگ تے الم وچ اشاعت شروع تھئی ، جیڑھی بائبل دی تاریخ دی سائنسی وضاحت پیش کرݨ دی کوشش کریندی ہئی ۔ ایوارڈز وچ سٹیفن گرے کوں پہلا کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 10 اکتوبر کوں انگلش سائنسدان ہنری کیوینڈش ، 9 نومبر کوں افریقی-امریکی ماہر ایسٹرونومی تے سرویئر بینجمن بینیکر تے 12 دسمبر کوں انگلش معالج تے ماہر نباتات ایراسمس ڈارون پیدا تھئے ۔ ایں سال 6 جنوری کوں فرانسیسی کیمیا دان ایٹین فرانسوئس جیوفروئے تے 29 دسمبر کوں انگلش ریاضی دان بروک ٹیلر فوت تھئے ۔ ایں سال زراعت ، ایسٹرونومی ، جیالوجی ، ریاضی ، طب تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1733ء وچ سائنس دی ٹور

## 1733ء وچ سائنس دی ٹور
1733 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ فزیالوجی تے طب وچ ریورنڈ سٹیفن ہیلز لندن وچ اپݨے "سٹیٹیکل ایسیز" دی ݙوجھی جلد "ہیماسٹاٹکس" شائع کیتی ، جیندے وچ خون دے دٻاؤ دی پیمائش دے اپݨے تجربات دے نتائج شامل ہن ۔ 26 مئی کوں جان تے فلائنگ شٹل لوم دا پیٹنٹ کرایا ، جیندے نال بݨݨ دی رفتار ودھ ڳئی تے سوت دی مانگ وی ودھ ڳئی ۔ انگلش آرکیٹیکٹ ولیم کینٹ تیسرے ڈیوک آف ڈیونشائر دے ٻالاں کیتے پرامبولیٹر یا پرام (ٻالاں دی گݙی) ایجاد کیتی ۔ انگلش بیرسٹر چیسٹر مور ہال اکرومیٹک ریفریکٹنگ لینز ایجاد کیتا ۔

ریاضی وچ جیووانی جیرولامو سیکری ایں ڳالھ دا مطالعہ کیتا کہ جے متوازی پوسٹولیٹ (یوکلڈ دا پنجواں) غلط ہووے تاں جیومیٹری کیویں دی ہوسی ۔ ابراہم ڈی موئور احتمال وچ بائنومیل ڈسٹری بیوشن دے تخمینے کیتے نارمل ڈسٹری بیوشن متعارف کروائی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 18 جنوری کوں جرمن سرجن تے فزیالوجسٹ کاسپر فریڈرک وولف ، 19 فروری کوں سویڈش ماہر نباتات ڈینیئل سولینڈر ، 13 مارچ کوں انگلش کیمیا دان جوزف پریسلی ، 17 مارچ کوں ڈینش نقشہ نگار ، سرویئر تے مسافر کارسٹن نیبوہر ، 4 مئی کوں فرانسیسی ریاضی دان ، طبیعیات دان ، سیاسی سائنسدان تے ملاح جین-چارلس ڈی بورڈا ، 22 مئی کوں سکاٹش ماہر تشریح الیگزینڈر مونرو تے 27 جولائی کوں انگلش سرویئر تے ماہر ایسٹرونومی یرمیاہ ڈکسن پیدا تھئے ۔

ایں سال 23 جون کوں سوئس قدرتی تاریخ دان جوہان جیکب شیچزر فوت تھیا ۔ ایں سال فزیالوجی ، طب ، ایجاداں تے ریاضی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1734ء وچ سائنس دی ٹور

## 1734ء وچ سائنس دی ٹور
1734 دے سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں تھیاں ۔ ریاضی وچ جارج برکلے "دی اینالسٹ" شائع کیتا ، جیڑھا انفینٹیسیمل کیلکولس دی بنیاداں دی تجرباتی تنقید ہئی ، جیڑھی ریاضی دی ترقی وچ بااثر ہئی ۔ لیونارڈ ایولر پہلے آرڈر دے عام تفریق مساوات حل کرݨ کیتے انٹیگریٹنگ فیکٹر تکنیک متعارف کروائی ۔

ٹیکنالوجی وچ جیمز شارٹ 14 انچ (36 سینٹی میٹر) دے اپرچر نال گریگوریئن ریفلیکٹنگ ٹیلی سکوپ تیار کیتی ۔ حیوانیات وچ رینے اینٹونی فرچولٹ ڈی ریومر ایمسٹرڈم وچ "Mémoires pour servir à l'histoire des insectes" دی اشاعت شروع کیتی ۔ ایوارڈز وچ جان تھیوفیلس ڈیساگولیئرز کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 23 جنوری کوں ہنگری دے موجد وولف گینگ وان کیمپلن ، 18 اپریل کوں سویڈش ماہر نباتات ایلسا بیٹا بنج ، 23 مئی کوں جرمن معالج فرانز میسمر تے 3 ستمبر کوں سائنسی مضامین دے انگلش پینٹر جوزف رائٹ پیدا تھئے ۔ ایں سال 1 فروری کوں انگلش معالج جان فلائر تے 25 اپریل کوں جرمن تھیولوجین ، کیمیا دان تے معالج جوہان کونراڈ ڈیپل فوت تھئے ۔

ایں سال ریاضی ، ٹیکنالوجی تے حیوانیات دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ ریاضی وچ انفینٹیسیمل کیلکولس دی بنیاداں دی تنقید تے تفریق مساوات حل کرݨ دی نویں تکنیک متعارف تھئی ۔ ٹیکنالوجی وچ ریفلیکٹنگ ٹیلی سکوپ دی تعمیر ایسٹرونومی دے میدان وچ اہم قدم ہئی ۔ حیوانیات وچ کیڑیاں دی تاریخ تے کم دی اشاعت حیوانیات دے میدان وچ اہم وادھا ہئی ۔
1735ء وچ سائنس دی ٹور

## 1735ء وچ سائنس دی ٹور
1735 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 11 جولائی کوں پلوٹو (اوں وقت معلوم نہ ہئی) نیپچون دے مدار دے اندر چوݙاں سالہ دور وچ داخل تھیا ، جیڑھا 1979 تائیں دوبارہ نہ تھیا ۔ حیاتیات وچ کارل لینیس لیڈن وچ اپݨی "سسٹما نیچورے" دا پہلا ایڈیشن شائع کیتا ۔ کیمسٹری وچ جارج برانڈٹ کوبالٹ دریافت تے الگ کیتا ۔ قدیم زمانے توں بعد دریافت تھیوݨ والی اے پہلی دھات ہئی ۔

زمینی علوم وچ مئی وچ فرانسیسی جیوڈیسک مشن (جیندے وچ چارلس ماری ڈی لا کونڈامین ، پیئر بوگر ، لوئس گوڈن ، جارج جوآن ، اینٹونیو ڈی الووا ، جوزف ڈی جوسیو تے جین گوڈن شامل ہن) ایکواڈور کیتے روانہ تھیا ۔ ریاضی وچ لیونارڈ ایولر باسل دا مسئلہ حل کیتا ، جیڑھا پہلی واری پیٹرو مینگولی 1644 وچ پیش کیتا ہئی ، تے کونیگسبرگ دے ست پلاں دا مسئلہ وی حل کیتا ۔ موسمیات وچ 22 مئی کوں جارج ہیڈلی تجارتی ہواواں دی پہلی وضاحت شائع کیتی ۔ فزیالوجی تے طب وچ 6 دسمبر کوں لندن دے سینٹ جارج ہسپتال وچ قدرتی طور تے برطانوی سرجن کلاڈیئس ایمنڈ ݙوجھی کامیاب اپینڈیکٹومی کیتی (پہلی 1731 وچ تھئی ہئی) ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 21 اپریل کوں روسی موجد ایوان پیٹرووچ کولیبن ، 17 مئی کوں سکاٹش معالج جان براؤن ، 7 اگست کوں فرانسیسی کیمیا دان ، معدنیات دان ، موسمیات دان تے سائنسی مترجم کلاڈین پیکارڈٹ ، 6 ستمبر کوں لیجیوس وچ پیدا تھیوݨ والے موجد جان جوزف مرلن ، 6 اکتوبر کوں انگلش سائنسی آلہ ساز جیسی ریمسڈن تے 4 دسمبر کوں ویانا دے ماہر حشرات جوزفس نکولس لارینٹی پیدا تھئے ۔ ایں سال 27 فروری کوں برطانوی پولی میتھ ڈاکٹر جان آربوتھنوٹ تے 27 ستمبر کوں سویڈش ماہر فطرت پیٹر آرٹیڈی فوت تھئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، کیمسٹری ، زمینی علوم ، ریاضی ، موسمیات تے فزیالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1736ء وچ سائنس دی ٹور

## 1736ء وچ سائنس دی ٹور
1736 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ نباتات وچ چارلس ماری ڈی لا کونڈامین فرانسوا فریسنیو گاٹاؤڈیئر دے نال ایکواڈور وچ ربڑ دے پہلے سائنسی مشاہدات کیتے ۔ زمینی علوم وچ 19 جون کوں پیئر لوئس موپرٹوئس دی قیادت وچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دی مہم ، جیندے وچ اینڈرس سیلسیس شامل ہئی ، فن لینڈ دی ٹورن ویلی وچ میریڈیئن آرک ماپݨ دا کم شروع کیتا ۔

ریاضی وچ 8 جون کوں لیونارڈ ایولر جیمز سٹرلنگ کوں ایولر-میکلاورین فارمولے دا ذکر کریندے ہوئے لکھیا ، جیڑھا انٹیگرلز تے کیلکولس دے درمیان تعلق فراہم کریندا ہئی ۔ ایولر فرماٹ دے "چھوٹے تھیورم" دا پہلا شائع تھیوݨ والا ثبوت پیش کیتا ۔ سر آئزک نیوٹن دا "Method of Fluxions" (1671) ، جیڑھا اندے تفریق کیلکولس دے طریقے کوں بیان کریندا ہئی ، پہلی واری (وفات توں بعد) شائع تھیا تے تھامس بیز جارج برکلے دی تنقید دے خلاف اوندی منطقی بنیاداں دا دفاع شائع کیتا (گمنام طور تے) ۔ طب وچ 1736 دی موہر وچ "پبلک ورک ہاؤس اینڈ ہاؤس آف کریکشن" جیڑھا نیویارک شہر وچ بیلیویو ہسپتال بݨݨ والا ہئی ، رہائش کیتے تیار تھی ڳیا ۔ اکتوبر دے آس پاس ، پریبینڈری الیورڈ کلارک ولوں قائم کیتا ڳیا ونچیسٹر کاؤنٹی ہسپتال ، انگلش صوبیاں وچ پہلا رضاکارانہ جنرل ہسپتال ہئی ۔

ایوارڈز وچ جان تھیوفیلس ڈیساگولیئرز کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 19 جنوری کوں سکاٹش میکانیکی انجینئر جیمز واٹ ، 25 جنوری کوں پیڈمونٹ وچ پیدا تھیوݨ والے ریاضی دان جوزف لوئس لاگرانج ، 14 جون کوں فرانسیسی طبیعیات دان چارلس-آگسٹن ڈی کولمب ، 12 جولائی کوں فرانسیسی ایپیڈیمولوجسٹ لوئس لیپیک ڈی لا کلوچر ، 19 اگست کوں سویڈش ریاضی دان ایرلینڈ سیموئل برنگ ، 3 نومبر کوں ڈچ ہائیڈرولک انجینئر کرسٹیان بروننگز ، کارنش وچ پیدا تھیوݨ والے گھڑی ساز جان آرنلڈ تے فرانسیسی بندوق ساز آنورے بلانک پیدا تھئے ۔ ایں سال 16 ستمبر کوں جرمن وچ پیدا تھیوݨ والے ڈچ طبیعیات دان تے انجینئر گیبریل فارن ہائیٹ تے 13 اکتوبر کوں فرانسیسی سرجن جارجز ماریشل فوت تھئے ۔ ایں سال نباتات ، زمینی علوم ، ریاضی تے طب دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1737ء وچ سائنس دی ٹور

## 1737ء وچ سائنس دی ٹور
1737 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 28 مئی کوں سیارہ وینس مرکری دے سامݨے توں لنگھیا ۔ ایں واقعے دا مشاہدہ انگلینڈ وچ رائل گرین وچ آبزرویٹری وچ شوقیہ ماہر ایسٹرونومی جان بیوس شام دے وقت کیتا ۔ نباتات وچ 27 فروری کوں فرانسیسی سائنسداناں ہنری-لوئس ڈوہامل ڈو مونسو تے جارجز-لوئس لیکلرک ڈی بفون وݨ دے حلقیاں دے معائنے نال ماضی دے موسم دے حالات کوں جوڑݨ دا پہلا مطالعہ شائع کیتا ۔ الزبتھ بلیک ویل دی "اے کیوریئس ہربل" ، جیندے وچ اندیاں اپݨیاں رنگین تصویراں ہن ، لندن وچ شائع تھئی ۔ جوہانس برمن دی "تھیسورس زیلانیکس" ، جیڑھی سیلون دا فلورا ہئی ، ایمسٹرڈم وچ شائع تھئی ۔

جیالوجی وچ فرانسسکو سیراؤ پہلا شخص ہئی جئیں 14 مئی توں 4 جون دے درمیان تھیوݨ والے ماؤنٹ ویسوویئس دے پھٹݨ دے مختصر احوال وچ ٻاہر نکلݨ والے میگما دے سلسلے وچ لاوا لفظ استعمال کیتا ۔ 11 اکتوبر کوں ہندوستان دے کلکتہ وچ ہک زلزلے نال 300,000 لوکاں دے مرݨ دی ڳالھ کیتی ڳئی؛ جیڑھا ہݨ شک وچ ہے: شئیت ایہ ہک طوفان ہئی ، جیندے وچ مرݨ والیاں دی تعداد 3,000 اندازہ لائی ڳئی ہے ۔ 16 اکتوبر کوں کامچٹکا جزیرہ نما دے ساحل توں دور اندازہً 9.3 شدت دے زلزلے ٹکرائی ۔ ریاضی وچ لیونارڈ ایولر پرائمز دے باہمی رقم دی ڈائیورجینس ثابت کیتی ۔

ٹیکنالوجی وچ جان ہیریسن کوں انگلینڈ وچ ہک مستحکم میرین کرونومیٹر دی ترقی تے اپݨے کم کوں جاری رکھݨ کیتے طول البلد انعام توں انعام ݙتا ڳیا ۔ اشاعتاں وچ وینس دے پولی میتھ فرانسسکو الگاروٹی "نیوٹونینزم فار لیڈیز ، یا لائٹ اینڈ کلرز تے ڈائیلاگز" شائع کیتی ۔ ایوارڈز وچ جان بیلچیئر کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 4 جنوری کوں فرانسیسی کیمیا دان تے سیاست دان لوئس-برنارڈ گائیٹن ڈی مورویو ، 14 اگست کوں انگلش ریاضی دان چارلس ہٹن تے 9 ستمبر کوں اطالوی طبیعیات دان لوئیجی گالوانی پیدا تھئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نباتات ، جیالوجی ، ریاضی تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1738ء وچ سائنس دی ٹور

## 1738ء وچ سائنس دی ٹور
1738 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ پیئر لوئس موپرٹوئس "Sur la figure de la terre" شائع کیتی ، جیندے وچ نیوٹن دے ایں خیال دی تصدیق تھئی کہ زمین ہک اوبلیٹ سفیرائڈ ہے ، جیڑھی قطباں تے تھوڑی چپٹی ہے ۔ نباتات وچ ہارٹس کلفورٹینیس دی اشاعت تھئی ، جیڑھا لینیس ولوں ہارٹیکیمپ ، نیدرلینڈز وچ جارج کلفورڈ دے باغات دا تفصیلی بیان ہئی ، جیندے وچ گرین ہاؤس وچ کیلے جئیں غیر ملکی پودیاں دی پرورش شامل ہئی ۔ جوہانس برمن ولوں کیپ کالونی دے فلورا راریورم افریقانارم پلانٹارم دی اشاعت ایمسٹرڈم وچ شروع تھئی ۔

ریاضی وچ ابراہم ڈی موئور اپݨی "دی ڈاکٹرین آف چانسز" دا ݙوجھا انگلش ایڈیشن شائع کیتا ، جیندے وچ (a + b)n دے بائنومیل پھیلاؤ وچ گݨانکاں دے مطالعے شامل ہن ۔ طب وچ فروری وچ 1738 دا وݙا طاعون ، بوبونک طاعون دا پھٹݨ ، بنات توں پورے وسطی یورپ وچ پھیلݨا شروع تھیا ۔ باتھ ، انگلینڈ وچ دی منرل واٹر ہسپتال دا قیام عمل وچ آیا ۔ دھات کاری وچ 1 جولائی کوں برسٹل دے ولیم چیمپئن سملٹر وچ چارکول استعمال کریندے ہوئے کیلامین توں زنک کڈھݨ دے عمل دا پیٹنٹ کرایا ۔

ٹیکنالوجی وچ 24 جون کوں لیوس پال تے جان وائٹ رولر کاٹن اسپننگ مشینری دا انگلش پیٹنٹ حاصل کیتا ، جیندے نال میکانائزڈ پال-وائٹ کاٹن ملاں دا قیام عمل وچ آیا ۔ جیکس ڈی ووکانسن فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز کوں دنیا دا پہلا آٹومیٹن ، دی فلوٹ پلیئر پیش کیتا ۔ بلیک فاریسٹ گھڑی ساز فرانز کیٹیریر ابتدائی کوکو گھڑیاں وچوں ہک تیار کیتی ۔ ایوارڈز وچ جیمز ویلو کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال 15 نومبر کوں جرمن وچ پیدا تھیوݨ والے ماہر ایسٹرونومی ولیم ہرشل پیدا تھیا ۔ ایں سال 21 جون کوں انگلش زرعی ماہر چارلس ٹاؤن شینڈ تے 23 ستمبر کوں ڈچ معالج ہرمن بوئرہاوے فوت تھیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نباتات ، ریاضی ، طب ، دھات کاری تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1732ء وچ سائنس دی ٹور

## 1732ء وچ سائنس دی ٹور
1732 دے سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں تھیاں ۔ کیمسٹری وچ ہرمن بوئرہاوے لیڈن وچ اپݨے "Elementa chemiae" دا مجاز ایڈیشن شائع کیتا ۔ دریافت وچ 3 مارچ کوں انگلش کپتان چارلس گوف جنوبی بحر اوقیانوس وچ گوف جزیرے کوں دوبارہ دریافت کیتا ۔ اگست وچ میخائل گوزدیو نیویگیٹر ایوان فیوڈوروف دے نال سویاتوی گیوریل وچ کیپ دیزنیو توں کیپ پرنس آف ویلز تک بیرنگ سٹریٹ دی پہلی معلوم کراسنگ کیتی تے الاسکا دے ساحل دی کھوڄ کاری کیتی ۔

میٹروالوجی وچ روسی سروس وچ فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی جوزف-نکولس ڈیلیسل درجہ حرارت ماپݨ کیتے ڈیلیسل پیمانہ ایجاد کیتا (1738 وچ دوبارہ کیلیبریٹ کیتا ڳیا) ۔ ٹیکنالوجی وچ ہنری پٹوٹ سین دے پلاں دے تلے وچ فلو دی رفتار ماپݨ کیتے استعمال تھیوݨ والی پٹوٹ ٹیوب تیار کیتی ۔ دنیا دا پہلا لائٹ شپ انگلینڈ دے تھیمز ایسٹوری وچ نور وچ لنگر انداز کیتا ڳیا ۔ ایوارڈز وچ سٹیفن گرے کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 11 جنوری کوں فنش ماہر فطرت پیٹر فورسکل ، 6 اکتوبر کوں انگلش شاہی ماہر ایسٹرونومی نیویل ماسکیلین ، 24 اکتوبر کوں فزکس وچ اطالوی اسکالر کرسٹینا روکاتی تے سویڈش موجد ماریہ کرسٹینا برن پیدا تھئے ۔ ایں سال 17 جنوری کوں برطانوی ماہر آثار قدیمہ جان ہارسلے فوت تھیا ۔ ایں سال کیمسٹری ، دریافت ، میٹروالوجی تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1739ء وچ سائنس دی ٹور

## 1739ء وچ سائنس دی ٹور
1739 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ زمینی علوم وچ جاپان وچ ماؤنٹ تارومے آتش فشاں دا پلینیئن پھٹݨ تھیا ۔ دریافت وچ 1 جنوری کوں فرانسیسی ایکسپلورر جین-باپٹسٹ چارلس بوویٹ ڈی لوزیئر جنوبی بحر اوقیانوس وچ بوویٹ جزیرہ دریافت کیتا ۔ ریاضی وچ لیونارڈ ایولر مستقل گݨانکاں نال عام ہوموجینس لکیری عام تفریق مساوات حل کیتی ۔ ایولر ٹون نیٹز ایجاد کیتا ، جیڑھا ہک تصوراتی جالی ڈائیگرام ہے ، جیڑھا صرف انٹونیشن وچ موسیقی دے پچاں دے درمیان تعلقات دے نیٹ ورک ولوں بݨائی ڳئی ݙو جہتی ٹونل پچ سپیس ݙکھیندا ہے ۔ فزکس وچ ایملی ڈو چیٹلیٹ "Dissertation sur la nature et la propagation du feu" شائع کیتی ۔

ایوارڈز وچ سٹیفن ہیلز کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ سوسائٹیاں وچ 2 جون کوں رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دی بنیاد لینیس ، مارٹن ٹریوالڈ تے ٻئے لوکاں سٹاک ہوم وچ رکھی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 14 نومبر کوں انگلش سرجن ، ماہر تشریح تے فزیالوجسٹ ولیم ہیوسن ، "ہیماٹولوجی دے والد" تے 14 دسمبر کوں فرانسیسی صنعت کار پیئر سیموئل ڈو پونٹ ڈی نیمورس پیدا تھئے ۔ اسرائیل لیونز وی ایں سال پیدا تھیا ، جیڑھا انگلش ریاضی دان تے ماہر نباتات ہئی ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان فوت وی تھئے ۔ 19 اپریل کوں انگلش سائنسدان تے ریاضی دان نکولس سانڈرسن تے 27 اپریل کوں فرانسیسی سائنسدان ، ماہر ایسٹرونومی تے ریاضی دان نکولس سرابٹ فوت تھئے ۔ ایں سال زمینی علوم ، دریافت ، ریاضی ، فزکس تے سوسائٹیاں دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ ریاضی وچ ایولر دی تفریق مساوات حل کرݨ دی نویں تکنیک تے ٹون نیٹز دی ایجاد ریاضی دے میدان وچ اہم وادھا ہئی ۔ فزکس وچ ایملی ڈو چیٹلیٹ دی اشاعت فزکس دے میدان وچ اہم قدم ہئی ۔ رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دا قیام سویڈن وچ سائنس دی ترقی کیتے اہم قدم ہئی ۔
1740ء وچ سائنس دی ٹور

## 1740ء وچ سائنس دی ٹور
1740 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ریاضی وچ جین پال ڈی گوا ڈی مالوز اپݨا اینالیٹک جیومیٹری دا کم "Usages de l'analyse de Descartes pour découvrir, sans le secours du calcul differentiel, les propriétés, ou affections principales des lignes géométriques de tous les ordres" شائع کیتا ۔ دھات کاری وچ بینجمن ہنٹس مین ہینڈز ورتھ ، ساؤتھ یارکشائر ، انگلینڈ وچ کروسیبل سٹیل دی پیداوار دی تکنیک تیار کیتی ۔ فزکس وچ جیکس-بارتھلیمی مائیکلی ڈو کریسٹ ہک سپرٹ تھرمامیٹر بݨایا ، جیڑھا ݙو مقررہ پوائنٹس استعمال کریندا ہئی ، پیرس آبزرویٹری وچ ہک غار تے مبنی "زمین دا درجہ حرارت" کیتے 0 تے ابلدے ہوئے پاݨی دی گرمی کیتے 100 ۔ ایملی ڈو چیٹلیٹ "Institutions de Physique" شائع کیتی ، جیندے وچ اے ظاہر کیتا ڳیا کہ ہک متحرک شے دی توانائی اوندی رفتار دے مربع دے متناسب ہئی ۔ لوئس برٹرینڈ کاسٹیل پیرس وچ "L'Optique des couleurs" شائع کیتی ، جیندے وچ اے مشاہدہ شامل ہئی کہ پرزم ولوں ونڈے ڳئے چٹے روشنی دے رنگ پرزم توں فاصلے تے منحصر ہوندن ۔

ٹیکنالوجی وچ یارکشائر دے ہنری ہنڈلی گھڑی دے پہیاں دے دندانے کٹݨ کیتے ہک آلہ ایجاد کیتا ۔ ایوارڈز وچ الیگزینڈر سٹوارٹ کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 17 فروری کوں جنیوا دے الپائن اسٹڈیز دے علمبردار ہوریس بینیڈکٹ ڈی سوسور ، 28 مارچ کوں سکاٹش موجد جیمز سمال ، 27 جون کوں انگلش معالج تے ماہر فطرت جان لیتھم ، "آسٹریلوی آرنیتھولوجی دے دادا" ، 1 جولائی کوں آسٹرین معدنیات دان تے ٹیلوریم دے دریافت کنندہ فرانز-جوزف ملر وان ریچینسٹین ، 26 اگست کوں فرانسیسی علمبردار بیلونسٹ جوزف مائیکل مونٹگولفیئر ، 29 ستمبر کوں انگلش اصلاحی معالج تے طبی اخلاقیات دان تھامس پرسیول ، 24 دسمبر کوں فنش-سویڈش ماہر ایسٹرونومی تے ریاضی دان اینڈرس جوہان لیکسل تے سکاٹش ماہر فطرت تے انسائیکلوپیڈیسٹ ولیم سمیلی پیدا تھئے ۔ ایں سال 23 مارچ کوں سویڈش ماہر فطرت اولوف روڈبیک جونیئر فوت تھیا ۔ ایں سال ریاضی ، دھات کاری ، فزکس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1741ء وچ سائنس دی ٹور

## 1741ء وچ سائنس دی ٹور
1741 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 29 اگست کوں پلوٹو (اوں وقت معلوم نہ ہئی) پیری ہیلین (سورج دے قریب ترین نقطہ) تے پڄا ۔ 11 دسمبر کوں جنوبی انگلینڈ دے اتے صبح 11 وڄے دے قریب ہک "فائر بال" تے دھماکہ سݨیا ڳیا ۔ "ہک پینڈو ... شور سݨݨ توں پہلے بجلی دی چمک ݙٹھی ... آواز ݙوگݨی ہئی ... بھا دا ہک گولہ ... مشرق دی طرف روانہ تھیا ... ویسٹ منسٹر دے اتوں ... اے ݙو سراں وچ ونڈیا ڳیا تے دھوئیں دا ہک ٹرین چھوڑ ڳیا ... جیڑھا 20 منٹ تک اتے چڑھدا ریہا" ۔ ایہ تفصیل 2013 دے چیلیابنسک میٹیور دی یاد ݙویندی ہے ۔ اینڈرس سیلسیس اپسالا فلکیاتی آبزرویٹری قائم کیتی ۔ پیہر ولیم وارجینٹن اپسالا وچ رائل سوسائٹی آف سائنسز دے ایکٹا وچ مشتری دے چندرماں تے اپݨا پہلا مقالہ شائع کیتا ۔ ایڈمنڈ ویور "دی برٹش ٹیلی سکوپ: بینگ این ایفیمیرس آف دی کوئلیسٹیل موشنز" شائع کیتا ۔

نباتات وچ جوہان جیکب ڈیلینیئس "ہسٹوریا مسکورم" شائع کیتی ، جیڑھا کرپٹوگیمز تے ہک اہم کم ہئی ۔ دریافت وچ مئی وچ وٹس بیرنگ سائبیریا تے الاسکا دے ساحلاں دا نقشہ بݨاوݨ کیتے پیٹروپاولوسک-کامچٹسکائی توں روانہ تھیا ۔ 15 جولائی کوں الیکسی چیری کوف جنوب پوادھی الاسکا وچ زمین ݙٹھی ۔ انہاں کجھ لوکاں کوں ہک لمبی کشتی وچ ساحل تے بھیڄیا ، جیڑھے الاسکا دا دورہ کرݨ والے پہلے یورپی بݨ ڳئے ۔ طب وچ نکولس اینڈری "آرتھوپیڈی" شائع کیتی ، جیندے نال آرتھوپیڈکس دے نظم کوں ناں ݙتا ڳیا ۔ میٹروالوجی وچ 25 دسمبر کوں اینڈرس سیلسیس سنٹی گریڈ درجہ حرارت دا پیمانہ تجویز کیتا ۔

حیوانیات وچ 20 جولائی کوں بیرنگ دے ݙوجھے کامچٹکا مہم وچ معالج جارج ولیم سٹیلر الاسکا دی سرزمین (کایاک جزیرہ) تے قدم رکھݨ والا پہلا یورپی ماہر فطرت بݨ ڳیا ، جئیں پہلی واری کئی نسلاں دی سنڄاݨ کیتی ، جیندے وچ سٹیلر دا جے شامل ہئی ۔ واپسی دے سفر تے انہاں سٹیلر دی سمندری ڳاں دریافت کیتی (1768 تک معدوم تھی ڳئی) ۔ ایوارڈز وچ جان تھیوفیلس ڈیساگولیئرز کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 20 جنوری کوں سویڈش ماہر فطرت کارل لینیس جونیئر ، 17 مارچ کوں انگلش ماہر نباتات ، ماہر ارضیات ، کیمیا دان تے معالج ولیم ودھرنگ جئیں ڈیجیٹلس دریافت کیتا ، 22 ستمبر کوں جرمن ماہر حیوانیات پیٹر سائمن پالاس تے آئرش وچ پیدا تھیوݨ والے کیمیا دان برائن ہیگنس پیدا تھئے ۔ ایں سال 16 مئی کوں چار رنگاں دی پرنٹنگ دے جرمن موجد جیکب کرسٹوف لی بلون تے 19 دسمبر کوں ڈینش وچ پیدا تھیوݨ والے روسی ایکسپلورر وٹس بیرنگ (بیرنگ جزیرہ تے) فوت تھئے ۔
1742ء وچ سائنس دی ٹور

## 1742ء وچ سائنس دی ٹور
1742 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 14 جنوری کوں ایڈمنڈ ہیلی فوت تھی ڳیا ۔ جیمز بریڈلی برطانیہ وچ اندے جانشین دے طور تے شاہی ماہر ایسٹرونومی بݨیا ۔ ریاضی وچ جون وچ کرسچن گولڈباخ گولڈباخ دا قیاس پیش کیتا ۔ کولن میکلاورین برطانیہ وچ اپݨا "ٹریٹائز آن فلکسیئنز" شائع کیتا ، جیڑھا نیوٹن دے طریقیاں دی پہلی منظم وضاحت ہئی ۔ میٹروالوجی وچ اینڈرس سیلسیس 1741 وچ شروع تھیوݨ والے سنٹی گریڈ درجہ حرارت دے پیمانے دی اپݨی تجویز شائع کیتی ۔

فزیالوجی تے طب وچ سرجن جوزف ہرلاک لندن وچ اپݨا "اے پریکٹیکل ٹریٹائز اپون ڈینٹیشن ، یا دی بریڈنگ آف ٹیتھ ان چلڈرن" شائع کیتا ، جیڑھا ڈینٹیشن تے انگلش وچ پہلا مقالہ ہئی ۔ ٹیکنالوجی وچ بینجمن روبنز لندن وچ اپݨا "نیو پرنسپلز آف گنری" شائع کیتا ، جیندے وچ گن پاؤڈر دی طاقت دا تعین تے تیز تے سست حرکتاں کیتے ہوا دی مزاحمت دی طاقت وچ فرق دی تحقیقات شامل ہن ۔ ایں وچ اندے بیلسٹک پینڈولم دی تفصیل تے بیلسٹکس وچ بہتری کیتے اندے سائنسی تجربات دے نتائج وی شامل ہن ۔ لندن وچ چارلس سپنسر ، تیسرے ڈیوک آف مارلبورو دے استعمال کیتے جیمز شارٹ گریگوریئن شکل وچ پہلا وݙا (12 فٹ فوکل لمبائی) ریفلیکٹنگ ٹیلی سکوپ بݨایا ۔ 

ایوارڈز وچ کرسٹوفر مڈلٹن کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 15 مارچ کوں انگلش ماہر نباتات جان سٹیک ہاؤس ، 18 مئی کوں انگلش موجد لیونل لوکن ، 3 دسمبر کوں انگلش جغرافیہ دان ، تاریخ دان تے سمندری سائنسدان جیمز رینیل ، 9 دسمبر کوں سویڈش کیمیا دان کارل ولہیم شیلی تے 26 دسمبر کوں ہنگری دے دھات کاری دے ماہر اگناز وان بورن پیدا تھئے ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان فوت وی تھئے ۔ 14 جنوری کوں انگلش ماہر ایسٹرونومی ، ماہر ارضیات ، ریاضی دان ، موسمیات دان تے طبیعیات دان ایڈمنڈ ہیلی ، 28 فروری کوں ڈچ پولی میتھ ولیم 'س گریو سینڈ ، 13 مئی کوں فرانسیسی معالج نکولس اینڈری تے 22 ستمبر کوں ڈینش ایکسپلورر فریڈرک لوئس نورڈن فوت تھئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، ریاضی ، میٹروالوجی ، فزیالوجی ، طب تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1744ء وچ سائنس دی ٹور

## 1744ء وچ سائنس دی ٹور
1744 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 1744 دا گریٹ کومٹ ، جیڑھا پہلی واری 1743 وچ ݙٹھا ڳیا ہئی ، اپریل تک ݙسدا ریہا (پیری ہیلین تقریباً 1 مارچ) ۔ نقشہ نگاری وچ سیزر-فرانسوا کاسینی ڈی تھوری فرانس دا ہک نواں ٹرائینگولیٹڈ نقشہ شائع کیتا ۔ زمینی علوم وچ سوسانا ڈروری دیاں شمالی آئرلینڈ وچ جائنٹز کاز وے دیاں تصویراں فرانسوا وایوارس لندن وچ کندہ کیتیاں (1743-4) ، جیندے نال چٹان دی تشکیل یورپی توجہ وچ آئی ۔ ریاضی وچ لیونارڈ ایولر کیٹینوئڈ دریافت کیتا تے ایکوں کم از کم سطح ثابت کیتا ۔

طب وچ جولائی تک انگلینڈ وچ نارتھمپٹن جنرل ہسپتال نارتھمپٹن انفرمری دے طور تے قائم تھیا ۔ ایوارڈز وچ ہنری بیکر کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 7 مارچ کوں فرانسیسی معالج جین-باپٹسٹ ڈومینگن ، 22 جون کوں جرمن ماہر فطرت جوہان کرسچن پولی کارپ ایرکسلیبن ، 1 اگست کوں فرانسیسی ماہر فطرت جین-باپٹسٹ لامارک ، 16 اگست کوں فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی پیئر میچین تے 17 اکتوبر کوں سکاٹش معالج اینڈریو ڈنکن پیدا تھئے ۔

ایں سال کئی اہم سائنسدان فوت وی تھئے ۔ 14 فروری کوں انگلش ریاضی دان جان ہیڈلی ، 25 اپریل کوں سویڈش ماہر ایسٹرونومی تے تھرمومیٹریشن اینڈرس سیلسیس ، 1 جولائی کوں فرانسیسی-کینیڈین ماہر نباتات کیتھرین جیرمی تے 4/5 اکتوبر کوں انگلش موجد جان سرسن (HMS وکٹری (1737) دے ملبے وچ) فوت تھئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نقشہ نگاری ، زمینی علوم ، ریاضی تے طب دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ ایسٹرونومی وچ گریٹ کومٹ آف 1744 دا مشاہدہ ایسٹرونومی دے میدان وچ اہم واقعہ ہئی ۔ نقشہ نگاری وچ فرانس دا نواں ٹرائینگولیٹڈ نقشہ نقشہ نگاری دے میدان وچ اہم وادھا ہئی ۔ زمینی علوم وچ جائنٹز کاز وے دیاں تصویراں یورپ وچ زمینی علوم دی معلومات ودھاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ ریاضی وچ ایولر دا کیٹینوئڈ دریافت کرݨ ریاضی دے میدان وچ اہم قدم ہئی ۔ طب وچ نارتھمپٹن جنرل ہسپتال دا قیام طبی سہولیات دی فراہمی وچ بھرویں اڳونہیں ہئی ۔
1743ء وچ سائنس دی ٹور

## 1743ء وچ سائنس دی ٹور
1743 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ 29 نومبر کوں جان ڈی منک مڈلبرگ وچ تے بعد وچ ڈی چیسو تے کلنکنبرگ C/1743 X1 ، 'گریٹ کامٹ آف 1744' دریافت کیتا ۔ جیالوجی وچ سر کرسٹوفر پیکے جنوب پوادھی انگلینڈ دا جیولوجیکل نقشہ تیار کیتا ۔ میٹروالوجی وچ 19 مئی کوں لیون دے فرانسیسی طبیعیات دان جین-پیئر کرسٹن ہک مرکری تھرمامیٹر دا ڈیزائن شائع کیتا ، جیندے وچ سنٹی گریڈ پیمانہ ہئی ، جیڑھا پاݨی دے جمݨ دے مقام کیتے 0 تے اندے ابلݨ دے مقام کیتے 100 ݙکھیندا ہئی ۔ فزیالوجی تے طب وچ 2 جون کوں برطانوی سرجن ولیم ہنٹر اپݨا مقالہ "آرٹیکولیٹنگ کارٹیلیجز دی بݨتر تے بیماریاں" پیش کیتا ۔

ایوارڈز وچ ابراہم ٹریمبلی کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 13 فروری کوں انگلش ماہر نباتات جوزف بینکس ، 28 فروری کوں فرانسیسی معدنیات دان رینے جسٹ ہاؤی ، 13 اپریل کوں امریکہ دے بانی پیو تے تریجھے صدر تھامس جیفرسن ، 3 جون کوں اطالوی سائنسدان لوسیا گالزی گالوانی ، 17 اگست کوں جرمن جغرافیہ دان تے ماہر حیوانیات ایبرہارڈ اگست ولہیم وان زیمرمین ، 26 اگست کوں فرانسیسی کیمیا دان اینٹونی لیوائزر ، 17 ستمبر کوں فرانسیسی ریاضی دان ، فلسفی تے سیاسی سائنسدان مارکوئس ڈی کونڈورسیٹ ، 20 اکتوبر کوں فرانسیسی سرجن فرانسوا شوپارٹ ، 11 نومبر کوں سویڈش ماہر نباتات کارل پیٹر تھنبرگ ، 1 دسمبر کوں جرمن کیمیا دان مارٹن ہینرک کلاپروتھ تے سویڈش ماہر نباتات ایلیسبتھ کرسٹینا وان لینی پیدا تھئے ۔

ایں سال ایسٹرونومی ، جیالوجی ، میٹروالوجی ، فزیالوجی تے طب دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔ ایسٹرونومی وچ گریٹ کومٹ آف 1744 دی دریافت ایسٹرونومی دے میدان وچ اہم واقعہ ہئی ۔ جیالوجی وچ جنوب پوادھی انگلینڈ دا جیولوجیکل نقشہ جیالوجی دے میدان وچ اہم وادھا ہئی ۔ میٹروالوجی وچ سنٹی گریڈ تھرمامیٹر دا ڈیزائن درجہ حرارت دی پیمائش دے میدان وچ اہم قدم ہئی ۔ فزیالوجی تے طب وچ آرٹیکولیٹنگ کارٹیلیجز دی بݨتر تے بیماریاں تے مقالہ طب دے میدان وچ اہم کم ہئی ۔
1745ء وچ سائنس دی ٹور

## 1745ء وچ سائنس دی ٹور
1745 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ ایسٹرونومی وچ فلپ لوئس ڈی چیسو اومیگا نیبولا ، میسیئر 25 ، میسیئر 35 تے آئی سی 4665 دریافت کیتیاں ۔ حیاتیات وچ چارلس بونٹ اینٹومولوجی تے اپݨا پہلا کم "Traité d'insectologie" شائع کیتا ۔ جغرافیہ وچ سیزر-فرانسوا کاسینی ڈی تھوری کاسینی پروجیکشن بیان کیتا ، جیڑھا نقشے دے پروجیکشن دی ہک قسم ہئی ۔ طب وچ 2 مئی کوں کمپنی آف سرجنز لندن دی کمپنی آف باربرز توں جدا تھی ڳئی ۔ بارتھولومیو موسے ڈبلن لائنگ-ان ہسپتال قائم کیتا ۔

طبیعیات وچ پیٹر وان مشینبروک لیڈن جار ایجاد کیتا ، جیڑھا الیکٹرک چارج ذخیرہ کرݨ دا آلہ ہئی ۔ ایہ پہلا کپیسیٹر ہئی ۔ اینڈریو گورڈن اپݨے "Versuch einer Erklarung der Electricitat" وچ "ورل" بیان کیتا ، جیڑھا پہلا الیکٹروسٹیٹک ری ایکشن موٹر ہئی ، تے "الیکٹرک چائمز" ، جیڑھا الیکٹرک کنویکشن سݙیجݨ والی چیز دی درخواست دا پہلا مثال ہئی ۔ روڈر بوشکووچ "De Viribus Vivis" شائع کیتا ، جیندے وچ انہاں نیوٹن دے کشش ثقل دے تھیوری تے لیبنز دے مونادولوجی دے درمیان ہک درمیانی راہ ڳولݨ دی کوشش کیتی ، جیندے وچ سخت جسماں دی خاصیت دے طور تے "ناقابل تسخیرتا" دا تصور تیار کیتا ڳیا ، جیڑھا مادہ دی بجائے طاقت دے لحاظ نال انہاں دے رویے دی وضاحت کریندا ہے ۔ ٹیکنالوجی وچ رائل سوسائٹی دے ولیم واٹسن پہلا بلاسٹنگ کیپ یا ڈیٹونیٹر ݙکھایا ۔

ایوارڈز وچ ولیم واٹسن کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 6 جنوری کوں فرانسیسی موجد جیکس ایٹین مونٹگولفیئر ، 7 جنوری کوں ڈینش ماہر حشرات جوہان کرسچن فیبریسیئس ، 23 جنوری کوں انگلش سول انجینئر ولیم جیسوپ ، 18 فروری کوں اطالوی طبیعیات دان تے کیمیا دان الیسینڈرو وولٹا ، 20 اپریل کوں فرانسیسی ماہر نفسیات فلپ پینیل ، 26 اپریل کوں جرمن ماہر فطرت تے ایکسپلورر جوہان اینٹون گلڈینسٹڈٹ ، 30 نومبر کوں فرانسیسی ماہر زچگی جین-لوئس باؤڈیلوک ، 15 دسمبر کوں جرمن ماہر ایسٹرونومی جوہان گوٹ فرائیڈ کوہلر ، 28 دسمبر کوں ہسپانوی ایکسپلورر جوآن ڈی آیالا تے سکاٹش وچ پیدا تھیوݨ والے ماہر تشریح تے کیمیا دان ولیم کروکشنک پیدا تھئے ۔ ایں سال 30 نومبر کوں جرمن موجد جوہان بیسلر فوت تھیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، جغرافیہ ، طب ، فزکس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1746ء وچ سائنس دی ٹور

## 1746ء وچ سائنس دی ٹور
1746 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ کیمسٹری وچ جان روبک سلفیورک ایسڈ دی تیاری کیتے لیڈ چیمبر دا عمل ایجاد کیتا ۔ جرمن کیمیا دان اینڈریاس سیگسمنڈ مارگراف (1709-1782) کوں زنک کوں ہک وکھری دھات دے طور تے بیان کرݨ دا سہرا ݙتا ویندے ۔ ایوا ایکیبلاد آلوئاں توں آٹا تے الکوحل بݨاوݨ دا طریقہ دریافت کیتا ۔ جیالوجی وچ جین-ایٹین گویٹارڈ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز کوں فرانس دا پہلا معدنیاتی نقشہ پیش کیتا ۔ ولیم کک ورتھی کارن وال وچ کاولن دریافت کیتا ۔

ریاضی وچ جین لی رونڈ ڈی'المبرٹ کمپلیکس نمبرز دا تھیوری تیار کیتا ۔ پیٹرک ڈی'آرسی "علاقیاں دے اصول" (علاقائی رفتار) دے ناں نال ڄاݨے ونڄݨ والے شکل وچ کونیی رفتار دے اصول دی دریافت دا اعلان کیتا ۔ سکاٹش ریاضی دان میتھیو سٹیورٹ "ریاضی دے اچے حصے وچ کافی استعمال دے کجھ عمومی تھیورمز" شائع کیتے ، جیندے وچ مثلث دی پیمائش تے سٹیورٹ دے تھیورم دا احوال شامل ہئی ۔ فزکس وچ پیئر لوئس موپرٹوئس برلن سائنس اکیڈمی دے سامݨے مقالہ "Recherche des Lois du Mouvement" پڑھیا ۔ انہاں دعویٰ کیتا کہ فطرت ایں طرحاں کم کریندی ہے کہ کم از کم ماس ضرب رفتار ضرب فاصلے دی پیداوار کوں گھٹایا ونڄے ، ہک نامکمل پر بنیادی خیال جیڑھا اڄ کل کم از کم ایکشن دے اصول دے طور تے ڄاݨیا ویندے ۔

ٹیکنالوجی وچ پیئر بوگر بحری فن تعمیر تے ہک مقالہ "Traité du navire" شائع کیتا ، جیندے وچ پہلی واری جہازاں دے استحکام دی پیمائش دے طور تے میٹا سینٹرک اونچائی دے استعمال دی وضاحت کیتی ڳئی ۔ جان مولر "A Treatise Containing the Elementary Part of Fortification" شائع کیتا ۔ حیوانیات وچ لینیس "Fauna Svecica" شائع کیتا ۔ ایوارڈز وچ بینجمن روبنز کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 4 جنوری کوں ریاستہائے متحدہ دے بانی پیو ، کیمیا دان تے معالج بینجمن رش ، 7 مارچ کوں فرانسیسی ماہر نباتات آندرے مائیکو ، 15 مارچ کوں اطالوی طبیعیات دان جیووانی بٹیسٹا وینٹوری جیندے ناں تے وینٹوری ٹیوب دا ناں رکھیا ڳیا ، 9 مئی کوں فرانسیسی ریاضی دان تے جیومیٹر گیسپرڈ مونج ، 7 جولائی کوں اطالوی تھیٹین راہب ، ماہر ایسٹرونومی تے ریاضی دان جیوسیپے پیازی ، 30 جولائی کوں فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی لوئس ڈو پیئری تے انگلش ماہر نباتات آئزک سوینسن پیدا تھئے ۔ ایں سال 14 جون کوں سکاٹش ریاضی دان کولن میکلاورین تے 14 نومبر کوں جرمن ماہر فطرت جارج سٹیلر فوت تھیا ۔ ایں سال کیمسٹری ، جیالوجی ، ریاضی ، فزکس ، ٹیکنالوجی تے حیوانیات دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1747ء وچ سائنس دی ٹور

## 1747ء وچ سائنس دی ٹور
1747 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ اناٹومی وچ برنارڈ سیگفرائیڈ البینس (1697-1770) فنکار جان وانڈیلیئر (1691-1759) دی مدد نال "Tabulae Sceleti et Musculorum Corporis Humani" وچ انسانی جسم دی ہݙیاں تے پٹھیاں دا سب توں درست احوال تیار کیتا ۔ البرچٹ وان ہیلر "Experiments in the Anatomy of Respiration" شائع کیتا ۔ انجینئرنگ وچ جین-روڈولف پیرونیٹ دے تحت پیرس وچ اکول روئیل ڈیس پونٹس ایٹ چاوسی قائم تھیا ۔ دریافت وچ 24 جون توں 14 اکتوبر تک انگلش جہاز ڈوبس گیلے تے کیلیفورنیا ، کپتان ولیم مور تے فرانسس سمتھ دے ماتحت ، ہڈسن بے دی کھوڄ کاری کیتی ، جیندے وچ اے دریافت تھیا کہ ایں رستے توں شمال مغربی گزرگاہ کائنی ۔

ریاضی وچ جین لی رونڈ ڈی'المبرٹ ریاضیاتی فزکس وچ جزوی تفریق مساوات استعمال کیتیاں ۔ طب وچ 1 جنوری کوں فرانس وچ اوردنانس ڈو روئی ، پورٹنٹ ریگلیمنٹ جنرل کنسرننٹ لیس ہوپیٹاکس ملٹیئرز - بادشاہ لوئس XV دا حکم ، فوجی ہسپتالاں دے متعلق عمومی ضوابط مرتب کریندا ہے ۔ 31 جنوری کوں لندن لاک ہسپتال وچ پہلا وینیرل بیماریاں دا کلینک کھلیا ۔ جیمز لنڈ طبی ادویات وچ کنٹرولڈ تجربات وچوں ہک کیتا ، جیڑھا سکروی دے علاج دے طور تے لیموں دے پھلاں دے اثر تے ہئی ۔ فزکس وچ 2 جولائی کوں بینجمن روبنز رائل سوسائٹی کوں ہک مقالہ پیش کیتا ، جیندے وچ رائفل بیرل دی اوندی تحقیقات دے بعد ہک گھمدے ہوئے پروجیکٹائل دی فزکس بیان کیتی ڳئی ۔

ایوارڈز وچ گوون نائٹ کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 17 جنوری کوں جرمن معالج مارکس ہرز ، 19 جنوری کوں جرمن ماہر ایسٹرونومی جوہان ایلرٹ بوڈ ، 11 مارچ کوں انگلش ماہر نباتات تے ماہر حشرات ولیم کرٹس ، 4 مئی کوں فرانسیسی سرجن فلپ-جین پیلیٹن ، 23 جون کوں اطالوی معالج مائیکل ٹروجا ، 23 نومبر کوں سلووینیائی ماہر ارضیات بیرن سگمنڈ زوئس وان ایڈل سٹائن جیندے ناں تے زوئیسائٹ دا ناں رکھیا ڳیا تے 8 دسمبر کوں فرانسیسی معالج کلیمنٹ جوزف ٹیسوٹ پیدا تھئے ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان فوت وی تھئے ۔ 2 اپریل کوں جرمن ماہر نباتات ، نباتاتی فنکار تے معالج جوہان جیکب ڈیلینیئس ، 8 اگست کوں سویڈش میکانیکی انجینئر مارٹن ٹریوالڈ تے جرمن ماہر نباتات جوہان ہینرک وان ہیوچر فوت تھیا ۔ ایں سال اناٹومی ، انجینئرنگ ، دریافت ، ریاضی ، طب تے فزکس دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔
1748ء وچ سائنس دی ٹور

## 1748ء وچ سائنس دی ٹور
1748 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم تبدیلیاں گھن آیا ۔ آثار قدیمہ وچ پومپائی دے کھنڈرات دی دوبارہ دریافت تھئی ۔ کیمسٹری وچ لندن وچ باؤ پورسلین فیکٹری دے تھامس فرائی بون چائنا تیار کیتا ۔ زمینی علوم وچ فرانسیسی سفارت کار بینوئٹ ڈی میلٹ (1738 وچ فوت تھی ڳیا) دے نیپٹونیئن تھیوری دی ایمسٹرڈم وچ اشاعت تھئی ، جیڑھا ایبے جین بپٹسٹ ڈی ماسکریئر ولوں ایڈٹ کیتا ڳیا ہئی ۔ ریاضی وچ لیونارڈ ایولر برلن وچ خالص تجزیاتی ریاضی دی تمہید "Introductio in analysin infinitorum" شائع کیتی ۔ انہاں 23 ہندسیاں تک ریاضیاتی مستقل e دی ڳݨتری کیتی تے ایولر دا فارمولہ پیش کیتا ۔ ایولر دا بحری موضوعات تے پنجواں مقالہ ، E137 ، وی ایں سال لکھیا ڳیا پر 1750 تک شائع نہ تھیا ۔ ماریہ اگنیسی میلان وچ "Instituzioni analitiche ad uso della gioventù italiana" شائع کیتی ، جینکوں "ایولر دے کماں دی بہترین موجودہ تمہید" سمجھیا ویندے ۔ 

طب وچ جان فادرگل "Account of the Sore Throat, attended with Ulcers" شائع کیتا ، جیڑھا ڈفتھیریا دی ابتدائی تفصیل ہئی ۔ ٹیکنالوجی وچ پیئر لی روئے گھڑی سازی وچ ڈیٹینٹ اسکیپمنٹ ایجاد کیتا ۔ لیوس پال اون کارڈنگ کیتے ہک ہتھ دی مشین ایجاد کیتی ۔ اشاعتاں وچ جارج جوآن تے اینٹونیو ڈی الووا دی "Relación Histórica del Viage a la América Meridionale" میڈرڈ وچ شائع تھئی ، جیندے وچ الووا دا پلاٹینم دا احوال شامل ہئی ۔ جولین آفری ڈی لا میٹری ولوں "Man a Machine" (L'homme Machine) دی اشاعت تھئی ۔

ایوارڈز وچ جیمز بریڈلی کوں کوپلی میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایوا ایکیبلاد رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دی پہلی خاتون رکن بݨی ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان پیدا تھئے ۔ 27 فروری کوں سویڈش ماہر نباتات اینڈرس سپارمین ، 5 مارچ کوں سویڈش ماہر نباتات جوناس سی ۔ ڈرائینڈر ، 10 مارچ کوں سکاٹش سائنسدان جان پلے فیئر ، 12 اپریل کوں فرانسیسی ماہر نباتات اینٹونی لورینٹ ڈی جوسیو ، 13 اپریل کوں انگلش موجد جوزف براما ، 10 مئی کوں فرانسیسی ماہر حشرات لوئس پیئر ویلو ، 30 جون کوں فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی ڈومینک کاؤنٹ ڈی کاسینی ، 8 اگست کوں جرمن ماہر فطرت جوہان فریڈرک گمیلن تے 9 دسمبر کوں فرانسیسی کیمیا دان کلاڈ لوئس برتھولیٹ پیدا تھئے ۔ ایں سال کئی اہم سائنسدان فوت وی تھئے ۔ 1 جنوری کوں سوئس ریاضی دان جوہان برنولی ، نومبر وچ روسی ایکسپلورر الیکسی چیری کوف تے 27 دسمبر کوں انگلش ماہر ایسٹرونومی ایڈمنڈ ویور فوت تھیا ۔ ایں سال آثار قدیمہ ، کیمسٹری ، زمینی علوم ، ریاضی ، طب ، ٹیکنالوجی تے اشاعتاں دے میدان وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔