رابرٹ اینڈریوز ملیکن

### رابرٹ اینڈریوز ملیکن

رابرٹ اینڈریوز ملیکن (Robert Andrews Millikan) ہک امریکی طبیعیات دان ہا جئیں 22 مارچ 1868 کوں جنم گھدا تے 19 دسمبر 1953 کوں فوت تھیا۔ اینکوں 1923 اچ طبیعیات اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا کیوں جو انہاں بنیادی برقی چارج ماپیا ہا تے فوٹو الیکٹرک اثر تے کم کیتا ہا۔
ملیکن 1891 اچ اوبرلن کالج توں فارغ التحصیل تھیا تے 1895 اچ کولمبیا یونیورسٹی توں ڈاکٹریٹ کیتی۔ 1896 اچ او یونیورسٹی آف شکاگو اچ بطور مددگار ملازم تھیا جتھاں او 1910 اچ مکمل پروفیسر بݨ ڳیا۔ 1909 اچ ملیکن سیریز تجربات شروع کیتے تاں جو ہک الیکٹران تے برقی چارج معلوم کیتا ونجے۔ انہاں برقی میدان اچ چارج شدہ پاݨی دے قطریاں دی حرکت کوں ماپݨ نال شروعات کیتی۔ نتائج توں پتہ لڳا جو قطریاں تے چارج بنیادی برقی چارج دا گنا ہے، لیکن تجربہ ایں ڳالھ کوں ثابت کرݨ کیتے زیادہ درست نہ ہا۔ انہاں 1910 اچ اپݨے آئل ڈراپ تجربے نال زیادہ درست نتائج حاصل کیتے جئیں اچ انہاں پاݨی دی جاہ تیل استعمال کیتا (جیڑھا ٻہوں جلدی بخارات بݨ ویندا ہا)۔
1914 اچ ملیکن ایں مہارت نال اوں مساوات دی تجرباتی تصدیق کیتی جیڑھی البرٹ آئن سٹائن 1905 اچ فوٹو الیکٹرک اثر کوں بیان کرݨ کیتے پیش کیتی ہی۔ انہاں ایں تحقیق کوں پلانک مستقل دی درست قیمت حاصل کرݨ کیتے وی استعمال کیتا۔ 1921 اچ ملیکن یونیورسٹی آف شکاگو چھوڑ ݙتا تے کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) اچ نارمن برج لیبارٹری آف فزکس دا ڈائریکٹر بݨ ڳیا۔ اتھاں انہاں اوں تابکاری دا وݙا مطالعہ کیتا جیڑھی طبیعیات دان وکٹر ہیس بیرونی خلا توں آوݨ والی ݙٹھی ہئی۔ ملیکن ثابت کیتا جو ایہ تابکاری واقعی بیرونی خلا دی ہے۔ انہاں اینکوں "کائناتی شعاعاں" دا ناں ݙتا۔ 1921 توں 1945 تائیں کیلٹیک دی ایگزیکٹیو کونسل دے چیئرمین  دی حیثیت نال، ملیکن سکول کوں ریاستہائے متحدہ دے بہترین تحقیقی اداریاں اچوں ہک بݨاوݨ اچ مدد کیتی۔ انہاں 1921 توں 1953 تائیں سائنس سروس دے بورڈ آف ٹرسٹیز اچ وی خدمات انجام ݙتیاں، جیڑھی ہݨ سوسائٹی فار سائنس اینڈ دی پبلک دے ناں نال ڄاتی ویندی ہے۔
ملیکن امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی، امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز تے یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا منتخب رکن ریہا۔ انہاں کوں 1950 اچ آپٹیکل سوسائٹی آف امریکا دا اعزازی رکن وی چݨیا ڳیا۔
 
### سوانح عمری
تعلیم
رابرٹ اینڈریوز ملیکن 22 مارچ 1868 کوں موریسن، الینوائے اچ پیدا تھیا۔ او ماکویٹا، آئیووا اچ ہائی سکول ڳیا تے 1891 اچ اوبرلن کالج توں کلاسیکیات اچ بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی تے 1895 اچ کولمبیا یونیورسٹی توں طبیعیات اچ ڈاکٹریٹ کیتی۔ او ایں شعبے توں پی ایچ ڈی حاصل کرݨ والا پہلا شخص ہا۔
### الیکٹران دا چارج
1908 اچ، جݙاں او یونیورسٹی آف شکاگو اچ پروفیسر ہا، ملیکن آئل ڈراپ تجربے تے کم شروع کیتا جئیں اچ انہاں ہک الیکٹران تے چارج ماپیا۔ جے جے تھامسن پہلے ہی الیکٹران دا چارج توں ماس دا تناسب دریافت کر چُکیا ہا۔ تاہم، اصل چارج تے ماس دیاں قیمتاں نامعلوم ہن۔ ایں واسطے، اگر اِنہاں ݙو قیمتاں اچوں ہک دریافت تھی ویندی تاں ݙوجھی دا آسانی نال حساب لاتا ونڄ سڳدا ہا۔ ملیکن تے ایندے اوں ویلھے دے گریجویٹ طالب علم ہاروی فلیچر الیکٹران دا چارج (اتے الیکٹران ماس، تے ایووگادرو مستقل وی) ماپݨ کیتے آئل ڈراپ تجربہ استعمال کیتا۔
پروفیسر ملیکن واحد کریڈٹ گھدا، جئیں دے بیڈلے ہاروی فلیچر اپݨے مقالے کیتے متعلقہ نتیجے دی مکمل تصنیف دا دعویٰ کیتا۔ ملیکن ایں کم کیتے 1923 دا نوبل انعام جیتیا، تے فلیچر ایں معاہدے کوں اپݨی موت تائیں خفیہ رکھیا۔ 1910 اچ اپݨے پہلے نتائج تے ہک اشاعت دے بعد، فیلکس دے متضاد مشاہدات ݙو طبیعیات داناں دے درمیان ہک تنازعہ شروع کر ݙتا۔ اپݨے سیٹ اپ کوں بہتر بݨاوݨ دے بعد، ملیکن 1913 اچ اپݨا بنیادی مطالعہ شائع کیتا۔
بنیادی چارج بنیادی طبعی constants اچوں ہک ہے، تے ایندی قیمت دا درست علم ٻہوں اہم ہے۔ ایندے تجربے اچ ݙو دھاتی الیکٹروڈ دے درمیان کشش ثقل دے خلاف معلق تیل دے چھوٹے چارج شدہ قطریاں تے قوت ماپی ڳئی۔ برقی میدان ڄاݨدے ہوئے، قطرے تے چارج معلوم کیتا ونڄ سڳدا ہا۔ ٻہوں سارے قطریاں کیتے تجربہ دہرا تے، ملیکن ݙکھایا جو نتائج کوں ہک عام قیمت (1.592 × 10−19 کولمب) دے عدد ضرب دے طور تے بیان کیتا ونڄ سڳدا ہے، جیڑھا ہک الیکٹران دا چارج ہے۔ جیڑھا جو جدید قدر 1.602 176 53(14) x 10−19 کولمب توں کجھ گھٹ ہے، او شاید ہوا دی viscosity کیتے ملیکن دی غلط قیمت دی وجہ توں ہے۔
بھانویں جو ملیکن دے آئل ڈراپ تجربات دے ویلھے ایہ واضح تھیندا ویندا ہا جو ذیلی ایٹمی ذرات جیہاں چیزاں موجود ہن، لیکن ہر کوئی قائل نہ ہا۔ 1897 اچ کیتھوڈ شعاعاں نال تجربہ کریندے ہوئے، جے جے تھامسن منفی چارج شدہ 'کورپسلز' دریافت کیتے، جیویں جو انہاں انہاں کوں سݙیا، ہائیڈروجن آئن دے چارج توں ماس دا تناسب 1840 گنا ہا۔ جارج فٹزجیرالڈ تے والٹر کافمین وی ایں طرح دے نتائج ڳولئے۔ بجلی تے مقناطیسیت دے بارے اچ اوں ویلھے جتنا وی ڄاݨیا ویندا ہا، ایں بنیاد تے بیان کیتا ونڄ سڳدا ہا جو چارج ہک مسلسل متغیر ہے۔ ایں طرحاں جیویں روشنی دیاں ٻہوں ساریاں خصوصیات کوں ایں بنیاد تے بیان کیتا ونڄ سڳدا ہے جو اینکوں فوٹون دی سٹریم دی بجائے ہک مسلسل موج سمجھا ونڄے۔
آئل ڈراپ تجربے دی خوبصورتی ایہ ہے جو ایندے نال چارج دی بنیادی اکائی دا کافی درست تعین کرݨ دے نال نال، ملیکن دے آلے ایہ وی ݙکھایا جو چارج واقعی مقدار وچ ہے۔ جنرل الیکٹرک کمپنی دے چارلس سٹینمیٹز، جیڑھا پہلے سوچیندا ہا جو چارج ہک مسلسل متغیر ہے، ملیکن دے آلے نال کم کرݨ دا بعد قائل تھی ڳیا۔

### ڈیٹا دی چوݨ دا تنازعہ
الیکٹران چارج ماپݨ دے اپݨے ݙوجھے تجربے اچ ملیکن دے نتائج دی چوݨ اچ کجھ تنازعہ ہے۔ ایں مسئلے تے ایلن فرینکلن بحث کیتی ہے، جیڑھا ہک سابقہ ہائی انرجی تجربہ کار تے ہݨ یونیورسٹی آف کولوراڈو اچ سائنس دا فلسفی ہے۔ فرینکلن دا دعویٰ ہے جو ملیکن دے ڈیٹا کوں خارج کرݨ نال حاصل کردہ چارج دی آخری قیمت تے کوئی اثر نئیں پیندا، لیکن ملیکن دی "کاسمیٹک سرجری" شماریاتی غلطی کوں گھٹا ݙتا۔ ایں ملیکن کوں الیکٹران دا چارج ادھے فیصد توں وی بہتر ݙیوݨ دے قابل بݨایا۔ درحقیقت، اگر ملیکن او سارا ڈیٹا شامل کیتا ہوندا جیڑھا انہاں خارج کیتا ہا، تاں غلطی 2 فیصد توں وی گھٹ ہوندی۔ بھانویں جو ایں دے نتیجے اچ وی ملیکن اوں ویلھے جویں ٻئے توں بہتر e− دا چارج ماپیا ہوندا، لیکن کجھ زیادہ غیر یقینی صورتحال طبیعیات دی برادری اچ ایندے نتائج نال زیادہ اختلاف دی اجازت ݙتی ہوندی، جیڑھا شاید ملیکن ٹالݨ دی کوشش کیتی ہوسی۔ ڈیوڈ گڈسٹین دا استدلال ہے جو ملیکن دا بیان، جو 60 ݙینہہ دی مدت اچ ݙٹھے ڳئے تمام قطرے پیپر اچ استعمال تھئے ہن، ہک بعد والے جملے اچ واضح کیتا ڳیا ہا جئیں اچ "او قطرے جنہاں تے مشاہدات دی مکمل سیریز کیتی ڳئی ہئی" دی وضاحت کیتی ڳئی ہئی۔ گڈسٹین تصدیق کریندے جو ایہ واقعی سچ ہے تے نوٹ کریندے جو پنج صفحات دیاں ٹیبلاں ݙو جملیاں کوں جدا کریندیاں ہن۔

### فوٹو الیکٹرک اثر
جݙاں البرٹ آئن سٹائن 1905 اچ روشنی دے ذراتی نظریے تے اپݨا پیپر شائع کیتا، تاں ملیکن کوں یقین ہا جو ایہ غلط ہوسی، کیوں جو پہلے ہی ایں ڳالھ دا ٻہوں زیادہ ثبوت موجود ہا جو روشنی ہک موج ہے۔ انہاں آئن سٹائن دے نظریے کوں جانچݨ کیتے ہک ݙہاکے طویل تجرباتی پروگرام شروع کیتا، جئیں کیتے انہاں کوں "خلا اچ ہک مشین شاپ" بݨاوݨ دی لوڑ ہئی تاجو فوٹو الیکٹروڈ دی ٻہوں صاف دھاتی سطح تیار کیتی ونڄ سڳے۔ ایندے نتائج، جیڑھے 1914 اچ شائع تھئے، آئن سٹائن دی پیش گوئیاں دی ہر تفصیل نال تصدیق کیتی، لیکن ملیکن آئن سٹائن دی تشریح تے قائل نہ ہا، تے 1916 تائیں انہاں لکھیا، "آئن سٹائن دی فوٹو الیکٹرک مساوات... میݙے خیال اچ فی الحال جیویں وی قسم دی تسلی بخش نظریاتی بنیاد تے مبنی نئیں سمجھی ونڄ سڳدی،" بھانویں جو "ایہ درحقیقت فوٹو الیکٹرک اثر دے رویے دی ٻہوں درست نمائندگی کریندی ہے۔" تاہم، 1950 دی اپݨی سوانح عمری اچ، انہاں اعلان کیتا جو ایندا کم "شاذ و نادر ہی جیویں ٻئی تشریح دی اجازت ݙیندا ہے جیندے توں آئن سٹائن اصل اچ تجویز کیتا ہا، یعنی روشنی دے نیم ذراتی یا فوٹون نظریے دا۔"
بھانویں جو ملیکن دے کم جدید ذرہ طبیعیات دی کجھ بنیاد رکھی، لیکن او ویہویں صدی اچ طبیعیات اچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دے بارے اچ اپݨی رائے اچ قدامت پسند ہا، جیویں جو فوٹون نظریے دے معاملے اچ ہا۔ ہک ٻئی مثال ایہ ہے جو ایندی نصابی کتاب، 1927 دے ورژن تائیں، ایتھر دے وجود کوں واضح طور تے بیان کریندی ہے، تے آئن سٹائن دے نظریہ اضافیت دا ذکر صرف آئن سٹائن دی تصویر دے ہیٹھاں کیپشن دے آخر اچ ہک غیر کمٹل نوٹ اچ کریندی ہے، جئیں اچ کامیابیاں دی فہرست اچ آخری ڳالھ ایہ بیان کیتی ڳئی ہے جو او "1905 اچ خصوصی نظریہ اضافیت تے 1914 اچ عمومی نظریہ اضافیت دا مصنف ہا، جیڑھا ݙوہیں ٻہوں سارے ٻئے غیر واضح مظاہر کوں بیان کرݨ تے نویاں پیش گوئیاں کرݨ اچ ٻہوں کامیابی حاصل کیتی ہے۔"
ملیکن کوں مختلف دھاتاں دے فوٹو الیکٹرک اخراج دے گراف استعمال کر کے پلانک مستقل دی قیمت ماپݨ دا سہرا وی ݙتا ویندا ہے۔

### بعد دی زندگی
1917 اچ، شمسی ماہر فلکیات جارج ایلیری ہیل ملیکن کوں قائل کیتا جو او ہر سال کجھ مہینے تھروپ کالج آف ٹیکنالوجی اچ گزارݨا شروع کرے، جیڑھا پاساڈینا، کیلیفورنیا اچ ہک چھوٹا تعلیمی ادارہ ہا، جینکوں ہیل سائنسی تحقیق تے تعلیم دے ہک وݙے مرکز اچ تبدیل کرݨ چاہندا ہا۔ کجھ سال بعد تھروپ کالج کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (کیلٹیک) بݨ ڳیا، تے ملیکن یونیورسٹی آف شکاگو چھوڑ ݙتا تے کیلٹیک دا "ایگزیکٹیو کونسل دا چیئرمین" (مؤثر طور تے ایندا صدر) بݨ ڳیا۔ ملیکن ایں عہدے تے 1921 توں 1945 تائیں خدمات انجام ݙتیاں۔ کیلٹیک اچ، ایندی زیادہ تر سائنسی تحقیق "کائناتی شعاعاں" (ہک اصطلاح جیڑھا انہاں وضع کیتا ہا) دے مطالعے تے مرکوز ہئی۔ 1930 دی ݙہاکے اچ انہاں آرتھر کومپٹن نال ایں ڳالھ تے بحث شروع کیتی جو کائناتی شعاعاں ہائی انرجی فوٹون (ملیکن دا نظریہ) یا چارج شدہ ذرات (کومپٹن دا نظریہ) تے مشتمل ہن۔ ملیکن سوچیندا ہا جو ایندے کائناتی شعاعاں دے فوٹون نویں ایٹم دی "پیدائش دیاں چیخاں" ہن جیڑھے مسلسل پیدا تھیندے پئے ہن تاجو اینٹروپی دا مقابلہ کیتا ونڄ سڳے تے کائنات دی حرارتی موت کوں روکیا ونڄ سڳے۔ کومپٹن کوں آخر کار ایں مشاہدے نال صحیح ثابت تھیا جو کائناتی شعاعاں زمین دے مقناطیسی میدان نال منحرف تھیندیاں ہن (ایں واسطے چارج شدہ ذرات ہوندیاں ہوسن)۔
ملیکن پہلی جنگ عظیم دے دوران نیشنل ریسرچ کونسل دا نائب چیئرمین ہا۔ اوں ویلھے انہاں آبدوز شکن تے موسمیاتی آلات تیار کرݨ اچ مدد کیتی۔ ایندی جنگ ویلھے دی سروس دے دوران، انسپکٹر جنرل ولیم ٹی ووڈ دی ہک تحقیقات معلوم کیتا جو ملیکن ذاتی طور تے فائدہ چاوݨ کیتے ہک سینٹری فیوگل گن کیتے جویں ٻئے موجد دا ڈیزائن چوری کرݨ دی کوشش کیتی ہئی۔ ووڈ ملیکن دے آرمی کمیشن کوں ختم کرݨ دی سفارش کیتی، لیکن آرمی چیف آف سٹاف دے ایگزیکٹیو اسسٹنٹ فرینک میکنٹائر دی ہک بعد دی تحقیقات ملیکن کوں بری کر ݙتا۔ انہاں کوں 1940 اچ چینی آرڈر آف جیڈ ݙتا ڳیا۔ جنگ دے بعد، ملیکن لیگ آف نیشنز دی کمیٹی آن انٹلیکچوئل کوآپریشن دے کم اچ (1922 توں، جارج ای ہیل دی جاہ تے، 1931 تائیں)، ٻئے ممتاز محققین (میری کیوری، البرٹ آئن سٹائن، ہینڈرک لورینٹز وغیرہ) دے نال حصہ گھدا۔ ملیکن 1932 دے لاس اینجلس اولمپکس دی آرگنائزنگ کمیٹی دا رکن ہا، تے اپݨی نجی زندگی اچ ہک پرجوش ٹینس کھلاڑی ہا۔ انہاں دی شادی تھئی ہئی تے ترئے پُتر ہن، جنہاں اچوں وݙا، کلارک بی ملیکن، ہک مشہور ایروڈینامک انجینئر بݨ ڳیا۔ ہک ٻیا پُتر، گلین، جیڑھا طبیعیات دان وی ہا، جارج لیہ مالوری دی دھی (کلیئر) نال شادی کیتی، جیڑھا "کیونجو ایہ اتھاں ہے" ماؤنٹ ایورسٹ دی شہرت دا حامل ہا۔ گلین 1947 اچ کمبرلینڈ پہاڑاں اچ ہک چڑھائی دے حادثے اچ ہلاک تھی ڳیا۔
1933 دے لانگ بیچ زلزلے دے بعد، ملیکن زلزلہ تحفظ تے جوائنٹ ٹیکنیکل کمیٹی دی صدارت کیتی۔ انہاں ہک رپورٹ لکھی جئیں اچ تجویز کیتا ڳیا جو مستقبل دے زلزلیاں اچ زندگی تے املاک دے نقصان کوں گھٹ کرݨ کیتے سخت عمارت دے ضابطے دی وکالت کر کے کیا طریقے اپنائے ونڄ سڳدن۔
ہک مذہبی شخص تے پادری دا پُتر ہووݨ دی وجہ توں، اپݨی بعد دی زندگی اچ ملیکن مسیحی ایمان تے سائنس دے درمیان ہک تکمیلی تعلق دی سختی نال وکالت کیتی۔ انہاں ایں ڳالھ کوں 1926–27 اچ ییل اچ اپݨے ٹیری لیکچرز اچ بیان کیتا، جیڑھا "سائنس تے مذہب اچ ارتقا" دے طور تے شائع تھیا۔ او ہک مسیحی توحید پرست تے توحیدی ارتقا دا حامی ہا۔ ایندا ہک زیادہ متنازعہ عقیدہ یوجینکس ہا – او ہیومن بیٹرمنٹ فاؤنڈیشن دے ابتدائی ٹرسٹیز اچوں ہک ہا تے انہاں سان مارینو، کیلیفورنیا دی تعریف کیتی جو "نورڈک تہذیب دا مغربی ترین چوکی ہے... [جیندی] آبادی نیویارک، شکاگو، یا ایں ملک دے جویں وی وݙے شہراں اچ موجود آبادی توں ݙو گنا زیادہ اینگلو سیکسن ہے۔" 1936 اچ، ملیکن اوں ویلھے دے نسلی طور تے وکھرے جنوبی ریاستہائے متحدہ اچ ڈیوک یونیورسٹی دے صدر کوں ہک خاتون طبیعیات دان کوں بھرتی کرݨ دے خلاف مشورہ ݙتا تے استدلال کیتا جو نوجوان مرداں کوں بھرتی کرݨ بہتر ہوسی۔
ملیکن دے ہیومن بیٹرمنٹ فاؤنڈیشن نال وابستگی دی وجہ توں، جنوری 2021 اچ، کیلٹیک بورڈ آف ٹرسٹیز ملیکن دا ناں (اتے فاؤنڈیشن نال وابستہ پنج ٻئے تاریخی شخصیتاں دے ناں) کیمپس دیاں عمارتاں توں ہٹاوݨ دی اجازت ݙتی۔
ایں تنقید دا 2023 اچ ریاضی دان تھامس سی ہیلز سختی نال تجزیہ کیتا، جئیں اچ ایہ نتیجہ کڈھیا ڳیا: "کیلٹیک دے دعویاں دے برعکس، ایں مضمون اچ ݙکھایا ڳیا ہے جو یوجینکس دے خلاف کیلٹیک دے ترئے سائنسی گواہ دراصل کجھ درجے تائیں یوجینک دے حامی ہن۔ ملیکن دے عقائد اوں ویلھے دے قابل قبول سائنسی اصولاں دے اندر ہن۔" ایندے تجزیے اچ کیلٹیک دے فیصلے کوں درست کرݨ کیتے مندرجہ ذیل تجاویز پیش کیتیاں ڳئیاں ہن: "مندرجہ ذیل تجاویز دی سفارش کیتی ویندی ہے۔ صدر روزن باوم تے کیلٹیک بورڈ آف ٹرسٹیز کوں سی این آر رپورٹ دی اپݨی توثیق واپس گھنݨی چاہیدی ہے۔ رپورٹ کوں خود وی واپس گھنݨا چاہیدا ہے کیونجو ایہ کم از کم معیار تے درستگی تے علمی قابلیت تے پورا نئیں اتردی جیڑھا دنیا دے عظیم سائنسی اداریاں اچوں ہک توں متوقع ہے۔ کیلٹیک کوں رابرٹ اینڈریوز ملیکن کوں عزت دی جاہ تے بحال کرݨا چاہیدا۔"

### ویسٹنگ ہاؤس ٹائم کیپسول
1938 اچ، انہاں ویسٹنگ ہاؤس ٹائم کیپسولز اچ رکھی ونڄݨ والی ہک مختصر عبارت لکھی۔
"ایں لمحے، 22 اگست 1938 کوں، نمائندہ بیلٹ حکومت دے اصول، جیویں جو اینگلو سیکسن، فرانسیسی تے سکینڈینیوین ممالک دیاں حکومتاں دی نمائندگی کریندے ہن، آمریت دے اصولاں نال سخت تنازعہ اچ ہن، جیڑھا ݙو صدیاں تائیں تقریباً پوری ریکارڈ شدہ تاریخ اچ انسان دی قسمت تے قابض ہا ۔ اگر عقلی، سائنسی، ترقی پسند اصول ایں جدوجہد اچ جیت ڳئے تاں بنی نوع انسان کیتے جنگ توں پاک، سنہری دور دا امکان ہے۔ اگر آمریت دے رجعت پسند اصول ہݨ تے مستقبل اچ فتحیاب تھیندے ہن، تاں بنی نوع انسان دی مستقبل دی تاریخ ماضی وانگوں جنگ تے ظلم دی افسوسناک جوانی کوں دہراوے گی۔"

### موت تے ورثہ
ملیکن 1953 اچ 85 سال دی عمر اچ پاساڈینا نرسنگ ہوم اچ فوت تھی ڳیا، تے اینکوں گلینڈیل، کیلیفورنیا اچ فارسٹ لان میموریل پارک قبرستان دے "کورٹ آف آنر" اچ دفن کیتا ڳیا۔
26 جنوری 1982 کوں، اینکوں یونائیٹڈ سٹیٹس پوسٹل سروس 37¢ گریٹ امریکنز سیریز (1980–2000) ڈاک ٹکٹ نال نوازیا۔
ٹیکٹرونکس پورٹ لینڈ، اوریگون، کیمپس اچ ہک ڳلی کوں ملیکن دے ناں نال منسوب کیتا، جئیں اچ پورٹ لینڈ دی میکس بلیو لائن دا ملیکن وے (میکس سٹیشن) ڳلی دے ناں تے رکھیا ڳیا۔

### اکویہویں صدی دے دوران کالج کیمپس توں ناں ہٹاوݨ
اکویہویں صدی دے ادھ توں آخر تائیں، کئی کالجاں ملیکن دے ناں تے عمارتاں، طبعی خصوصیات، ایوارڈز تے پروفیسر شپ رکھیے۔ 1958 اچ، پومونا کالج ہک سائنس دی عمارت دا ناں ملیکن لیبارٹری رکھیا۔ یوجینکس تحریک نال ملیکن دے تعلق دا جائزہ گھنݨ دے بعد، کالج انتظامیہ اکتوبر 2020 اچ عمارت دا ناں بدل کے محترمہ میری اسٹیلا سیور تے مسٹر کارلٹن سیور لیبارٹری کرݨ دا فیصلہ کیتا۔
کیلٹیک کیمپس اچ، کئی طبعی خصوصیات، کمرے، ایوارڈز تے ہک پروفیسر شپ ملیکن دے ناں نال منسوب ہن، جِنہاں اچ ملیکن لائبریری وی شامل ہے، جیڑھا 1966 اچ مکمل تھیا ہا۔ جنوری 2021 اچ، بورڈ آف ٹرسٹیز یوجینکس نال ایندے تعلق دی وجہ توں ملیکن دا ناں فوری طور تے کیلٹیک کیمپس توں ہٹاوݨ دا فیصلہ کیتا۔ رابرٹ ہے ملیکن لائبریری دا ناں بدل کے کیلٹیک ہال کر ݙتا ڳیا ہے۔ نومبر 2021 اچ، رابرٹ ہے ملیکن پروفیسر شپ دا ناں بدل کے جج شرلی ہفسٹڈلر پروفیسر شپ کر ݙتا ڳیا ہے۔

### اکویہویں صدی دے دوران سیکنڈری سکولاں توں ناں ہٹاوݨ
نومبر 2020 اچ، شرمین اوکس دے مضافاتی لاس اینجلس محلے اچ ملیکن مڈل سکول (سابقہ ملیکن جونیئر ہائی سکول) اپݨے سکول دا ناں بدلݨ دا عمل شروع کیتا۔ فروری 2022 اچ، لاس اینجلس یونیفائیڈ سکول ڈسٹرکٹ دے بورڈ آف ایجوکیشن متفقہ طور تے سکول دا ناں بدل کے موسیقار لوئس آرمسٹرانگ دے ناں تے کرݨ دا فیصلہ کیتا۔
اگست 2020 اچ، لانگ بیچ یونیفائیڈ سکول ڈسٹرکٹ ہک کمیٹی قائم کیتی جیڑھا ایں ڳالھ دا جائزہ گھنسی جو انہاں دے رابرٹ ہے ملیکن ہائی سکول دا ناں بدلݨ دی لوڑ ہے یا نئیں۔ اکتوبر 2023 اچ سکول بورڈ کوں رُکے ہوئے ناں بدلݨ دے عمل کوں دوبارہ شروع کرݨ دی ہک کوشش ناکام تھی ڳئی۔ اگست 2024 تائیں، لانگ بیچ واحد شہر ہے جیندے کول ہݨ وی ملیکن دے ناں تے ہک تعلیمی ادارہ موجود ہے۔
ایوارڈز توں ناں ہٹاوݨ
2021 دی بہار اچ، امریکن ایسوسی ایشن آف فزکس ٹیچرز متفقہ طور تے رابرٹ ہے ملیکن ایوارڈ توں ملیکن دا ناں ہٹاوݨ دا فیصلہ کیتا، جیڑھا "طبیعیات دی تعلیم اچ نمایاں تے فکری طور تے تخلیقی خدمات" کیتے ݙتا ویندا ہے۔ کجھ مہینے بعد، ہے ہے پی ٹی اعلان کیتا جو ایوارڈ دا ناں بدل کے یونیورسٹی آف واشنگٹن دی طبیعیات دی پروفیسر للیان سی میک ڈرموٹ دے ناں تے کر ݙتا ڳیا ہے جیڑھا کجھ عرصہ پہلے فوت تھی ڳیا ہا۔