open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اوشا اتھپ

thumb|اوشا اتھپ اپݨے فن دا مظاہرہ کریندے ہوئے

**اُوشا اُتھپ** (اردو: اوشا اتھپ) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 8 نومبر 1947ء) ہِک بھارتی پس پردہ ڳائیکہ ہِن جنھاں نے 1960ء، 1970ء اتے 1980ء دے ݙہاکیاں دے اَخِیر وِچ ڳاݨے ڳائے ہَن۔ گانا ڈارلنگ، جیویں انہاں نے ریکھا بھردواج دے نال فلم 7 خون معاف کِیتے ریکارڈ کیتا ہئی۔ انہاں نے ایں نغمے کِیتے 2012ء وِچ فلم فیئر دا بہترین پس پردہ ڳائیکہ جتیا ہئی۔

## ذاتی حیاتی
اوشا 8 نومبر 1947ء کوں بھارت دے ممبئی وِچ ہِک تمل ٹَٻَّر وِچ ڄَمّی ہئی۔ انھاں دے پِیؤ ویدیاناتھ سومیشور سامی ہَن جیڑھے تمل ناڈو دے شہر چنئی نال تعلق رکھیندے ہَن۔

## ایوارڈز اتے نامزدگیاں

### سویلین ایوارڈ

* پدم شری اعزاز - 2011ء – حکومت ہند دی طرفُوں چوتھا سبھ توں وݙّا شہری ݙتّا ڳیا۔ 

### فلمی ایوارڈ

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* Official website of Usha Uthup
* http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-hit-songs-of-usha-uthup/20110217.htm
ونکی:بھارتی نغمہ نگار
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:مراٹھی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:گجراتی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:کونکنی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ملیالم فلمی ڳائیکاں
ونکی:تمل فلمی اداکارائیں
ونکی:تامل ٻولی دے ڳائیک
تارا سوتاریہ

thumb|تارا سوتاریہ دی ٢٠١٩ دی تصویر

**تارا سوتاریہ**  (اردو: تارا سوتاریہ) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 19 نومبر 1995ء) بھارتی اداکارہ اَتے ڳائیکہ ہے۔ ایں نے اپݨے ٹیلی ویژن کَم کار دا اغاز 2010ء وِچ چائلڈ آرٹسٹ دی حیثیت نال ڈزنی انڈیا دے بگ بڑا بوم نال کیتا اَتے سٹکام دے دی سوٹ لائف آف کرن اینڈ کبیر اتے اوئے جیسی وِچ اسٹار بݨ تے اُبھری۔ سوتاریہ نے اپݨی فلم شروعات 2019ء وِچ ٹین کالج ڈراما اسٹوڈنٹ آف دی ایئر 2 نال کیتی۔

## ابتدائی حیاتی
سوتاریہ 19 نومبر 1995ء کوں ہِک زرتشتی پارسی ٹَٻَّر وِچ ڄَمّی ہئی۔ این٘دی ہِک ڄُڑواں بھیݨ پیا ہے۔ ݙونہائیں بھیݨیں نے اسکول آف کلاسیکل بیلے اینڈ ویسٹرن ڈانسز، رائل اکیڈیمی آف ڈانس برطانیہ اتے دی امپیریل سوسائٹی فار ٹیچرز آف ڈانسنگ برطانیہ توں کلاسیکل بیلے، جدید رقص اتے لاطینی امریکی رقص وِچ تربیت گِھدّی۔ اوہ ست ورھیاں دی عمر توں ای ہِک پیشہ ور ڳائیکہ ہے جیڑھی اوپیراؤں اتے انجو انج مقابلیاں وِچ ڳان٘دی رہی۔ سوتاریہ نے سینٹ اینڈریو کالج آف آرٹس، سائنس اینڈ کامرس توں ماس میڈیا وِچ بیچلر ڈگری حاصل کیتی۔

## فلمی جدول

### ٹی وی سلسلے

### فلماں

## حوالہ جات

ونکی:بھارتی نغمہ نگار
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:بھارتی ٹیلی ویژن اداکار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے تِرِیمتاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے زنانیاں
آستھا گل

thumb|آستھا گل دی تصویر
P21
العشير
ويكي بيانات
آستھا گل (اردو: آستھا گل) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: ٢٤ جون ١٩٩١ء)۔ (ڄَمَّݨ دی جاء: پنجاب، بھارت)۔

**آستھا گل** ہِک ہندوستانی ڳائیکہ ہِن۔ اُوہ دلی توں ہے۔ اوہ ہندی فلمی ڳانا ڳاوݨ کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِے۔ انّھاں دے بالی ووڈ پلے بیک ڳائیکی کَم کار دا اَغاز 2014 وِچ فلم فُگلی  دے ڳانے دھپ چک نال تھیا ہئی۔

ایں نے بعد وِچ فلم خوبصورت  دے  ابھی تو پارٹی شروع ہوئی ہے   جئیں ہٹ ڳاݨیں وِی ڳائے۔ بادشاہ دے نال ڳایا ڳاݨا ، ڈی جے والے بابو انٹرنیٹ اُتے وائرل تِھی ڳیا اَتے اِین٘دے جاری کرݨ دے ہِک مہینے دے اندر ای یوٹیوپ اُتے ٧٠ لَکھ توں وَدھ لوکاں نے ݙِٹّھا۔ 

## فلمی گیت

## کَلّھے گیت

## حوالہ جات

ونکی:دلی دے ڳائیک
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:اِکوِیہوی صدی دے بھارتی ڳائیک
ونکی:ڳائیکہ
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے تِرِیمتاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ابھایا ہرانمئی

thumb|ابھایا ہرانمئی ایوارڈ گِھنَّݨ دے بعد**ابھایا ہرانمئی ([[اردو]]: ابھایا ہرانمئی)** (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 24 مئی 1989ء) بھارتی پس پردہ ڳائیکہ ہے۔ انہاں نے ملیالم اَتے تلگو ٻولیاں وِچ فلمی ڳاݨیاں دی ریکارڈنگ کِیتی ہے اَتے فلمی موسیقی کِیتے معاون اَواز فراہم کِیتی ہِے۔ 

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
ابھایا ہرانمئی تروواننتاپورم وِچ ہِک تخلیقی رجحان رکھݨ آلے ٹَٻَّر وِچ ڄَمّی ہئی، ابھایا نے موسیقی دی کوئی باقاعدہ سِکھلائی نئیں گِھدّی۔ انہاں نے موسیقی دی بنیادی ڳالھِیں اپݨی اَمّاں لاتھیکا توں سکھیاں، جیڑھی موسیقی وِچ ماسٹرز اَتے پروفیسر دی شاگردی ہئی۔ ابھایا دے پِیؤ جی موہن، دوردرشن دے پروگرام پروڈیوسر ہَن۔ 

## کَم کار آلی حیاتی
ابھایا نے اپݨے کَم کار دا اَغاز 2014ء وِچ ملیالم فلمی ڳاݨیاں وِچ معاون اواز فراہم کرین٘دے ہوئے کِیتا ہئی۔  اِیں نے ڳاݨاں *نکون پینٹا، نکو تکا،* توں ا*غاز* کیتا، سواحلی زبان وِچ بیک اپ دی اواز فراہم کیتی۔  ایندے بعد دلیپ - ممتا موہنداس اسٹارر *دو* *ملکوں کے تھانہ تھان* ہَن، جِنّھاں دے میوزک کمپوزر، گوپی سندر نے ڳاݨے دے وقفے دے طور تے اِنّھاں دی اَواز دا استعمال کِیتا۔ ایں سال، انہاں نے تلگو فلم ملی مالی ایڈی رانی روزو کے *لیے چھوٹی زندگی* دے گیت کو پورا کیتا۔  ابھایا ڳاݨے وِچ بہترین کارکردگی کِیتے ایشیا ویوژن ایوارڈ ملیا۔  

## ڈسکوگرافی

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر ابھایا ہرانمئی 
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی نغمہ نگار
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ثنا موئدوٹی

thumb|ثنا موئدوٹی ہِک لائیو کنسرٹ دے وِچ اپݨے فن دا مظاہرہ کریندے ہوئے

**ثنا موئدوٹی** (اردو: ثنا موئدوٹی) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: ١ جولائی ١٩٩١ء) بھارتی ڳائیکہ اَتے گیت کارہ ہے۔

## ابتدائی حیاتی
ثنا کیرلا دے ہِک ملیالی ٹَٻَّر وِچ ڄَمّی ہئی۔ ایں نے پنڄویں برس دی عمر وِچ نغمہ سرائی دا اغاز کیتا۔ ایں نے چھی سال تئیں سندری گوپالا کرشنن دے زیر نگرانی کرناٹک موسیقی اَتے ست سال تئیں مدھوونتی پیتھے دے نگرانی وِچ ہندوستانی موسیقی دی تربیت گِھدّی۔ ایندے توں انج استاد غلام مصطفی خان دے زیر نگرانی مفصل طور تے موسیقی دی تربیت گِھدّی۔

## فلماں دی تن٘دِیر

## ٻئے منصوبے
بالی وڈ فلمی نغماں توں انج اوہ اپݨے ٻئے نغمیاں کوں یو ٹیوب دے اپݨے چینل بنام "ثنا موئدوٹی" اُتے جاری کرین٘دی ہِے۔

## حوالہ جات

ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیکہ
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:تیلگو پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:مراٹھی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:بھارتی پاپ ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
جیا خان

thumb|جیا خان ٢٠١٣ء دے سٹار ڈسٹ ایوارڈ وِچ شریک
** نفیسہ رضوی خان** (اردو: جیا خان) (انگریزی:  Jiah Khan؛ ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 20 فروری، 1988ء - فوت تِھیوݨ دی تَرِیخ: 3 جون 2013ء) جیڑھی جیا خان دے ناں نال مشہور ہئی، ہِک برطانوی نژاد امریکی اداکارہ اتے ڳائیکہ ہئی جئیں بھارتی فلماں وِچ کم کیتا۔ انھاں کوں بنیادی طور تے 2008ء دی فلم گجنی وِچ اداکاری کِیتے سُن٘ڄاݨاں ویندا ہِے۔ اوہ 2007ء توں 2010ء دے وِچالے وِچ ترے ہندی فلماں وِچ نظر آئی۔ انھاں دی تریجھی اَتے آخری فلم 2010ء وِچ آئی فلم هاؤس فُل ہئی۔ 2012ء وِچ جیا خان نے اپݨاں ناں وَلا بدل تے نفیسہ رکھ گِھدّا ہئی۔
thumb|نوکیا ایپلی کیشنز سݙّے وِچ جیا خان

## کیریئر
جیا دی پہلی فلم ہِک بال آرٹسٹ دے طور تے دل سے ناویں فِلم ہئی۔ جیندے وِچ اِیں نے منیشا کوئرالہ دے نِکّے لاء دا کردار ادا کِیتا ہئی۔ سولھاں ورھیاں دی عمر وِچ اِیں نے مکیش بھٹ دی فلم "تم سا نہیں دیکھا" توں اَغاز کرݨ دی کوشِت کِیتی جاں جو کردار اِین٘دے کِیتے ٻہوں وݙّا ہووݨ دی پاروں توں پِچّھاں ہَٹ ڳئی اَتے اِین٘دی جاء تے دیا مرزا کوں گِھن گِھدّا ڳیا۔ ݙو سال بعد 2006ء وِچ ایں نے متنازع فلم * نشبد *وِچ امیتابھ بچن دے نال کردار ادا کیتا۔ فلم کوں مارچ 2007ء وِچ جاری کِیتا ڳیا۔ اِیں فلم وِچ اِیں نے ہِک ڳاݨاں وی ڳایا ہئی۔

## وفات
اداکارہ جیا خان 3 جون 2013ء کوں (بھارتی ویلے دے مطابق رات 10:45 وڄے) نامعلوم وجوہات دی بناء تے جوہو وِچ واقع ساگرترگ اپارٹمنٹ وِچ اپݨے رہائش گاہ اُتے پھانسی دے پھندے اُتے جھوٹدی ہوئی پائی گئی۔

## اہم فلماں

## ٻِیا ݙیکھو
* بھارتی فلمی اداکارائیں دی تن٘دِیر
* بھارتی سنیما

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ
* سرکاری ویب سائٹآرکائیو شدہ [Date missing] بذریعہ therealjiahkhan.com [Error: unknown archive URL]
* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر جیا خان 
* بالی وڈ ہنگامہ پر جیا خان 
* فیس بک پر جیا خان 
* جیا خان ٹویٹر پر  
* انسٹا گرام  پر  جیا خان
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں
ونکی:بھارتی ماڈل زنانیاں
ونکی:بھارتی نژاد امریکی زنانیاں
ونکی:بھارتی نژاد امریکی اداکار
ونکی:بھارتی مسلم شخصیّتاں
خوشبو گریوال

**خوشبو گریوال (اردو:خوشبو گریوال)** (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 16 جنوری 1984) کوں خوشبو کوچھر دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے، ہِک بھارتی پس پردہ ڳائیکہ اَتے اداکارہ ہِن۔ انہاں نے اپݨے کَم کار دا اغاز بی وی جے دے طور تے کیتا اَتے ول بطور اداکار پنجابی اتے ہندی فلماں وِچ چلی ڳئی۔ انہاں نے انجو انج فلماں وِچ کَم کیتا ہے  جنھاں وِچ "راز"دی مسٹری کنٹینیوس" ایور پنجابی فلمیں مثلا "کیری آن جٹا" شامل ہِن۔ اوہ زیادہ تر پس پردہ ڳائیکہ دے طور تے ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ انہاں بالی ووڈ فلم "*ہیٹ اسٹوری 2"*   وِچ میت برادران دی کمپوزیشن "پنک لپس " دی پس پردہ ڳائیکہ دے طور تے وی پِچھاݨاں وین٘دا ہے۔ 

## ابتدائی اتے ذاتی حیاتی
گریوال ، ڈاکٹراں دے ٹَٻَّر نال تعلق رکّھݨ آلے ، ایم سی ایم ڈی اے وی کالج برائے زنانیاں، چندی گڑھ توں گریجویشن کِیتا۔ ایں نے 2006 وِچ کاروباری شخصیت بپن گریوال نال شادی کیتی ہئی۔  ایں جوڑے دی ہِک دِھی شنایا ہے۔ 

## ٹیلی ویژن

* *کامیڈی سرکس کے مہابلی* میں بحیثیت خوشبو
* *دل دوستی ڈانس میں بطور* خوشبو میرچندانی
* *رنگ بدلتی اوڑھنی میں بطور خوشبو کھنڈوال*
* *چھجے چھجے کا پیار* میں بطور لپیکا مہاجن
* *رام لیلا۔ اجے دیوگن کے سات*&nbsp;- لائف او کے
* *ایشان*&nbsp;- ڈزنی
* 2002 سے 2008 تک بی فار یو مووی چینلز کے لیے وی جے
* *بیرسٹر رائے بطور* ورشا۔ڈی ڈی نیشنل (2006)
* جسٹ ٹی وی پنجابی چینل کے لیے پیش کنندہ

## فلمو گرافی

* آ گئے منڈے یو کے دے (پنجابی) بطور لولی
* *بھاجی ان پرابلم* (پنجابی) میں بطور جسمیت
* کیری آن جٹا (پنجابی) میں بطور پریت
* *منڈے یوکے دے* (پنجابی) بطور کینڈی
* *راز: دی مسٹری کنٹینیوسمیں بطور کرن*
* *پیسہ یار پنگا میں بطور وانیہ*

## بحیثیت پس پردہ ڳائیکہ

## ایوارڈ

* 2013: پی ٹی سی پنجابی فلم ایوارڈ وِچ بہترین معاون اداکارہ دے ایوارڈ کِیتے نامزدگی

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی پنجابی ڳائیکاں
ونکی:پنجابی ڳائیک
راجکماری دوبے

**راجکماری دوبے** (اردو: راجکماری دوبے) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 1924ء - فوت تِھیوݨ دی تَرِیخ: 2000ء)، جیڑھی اپݨے پہلے ناں،راجکماری توں مہان٘دری ہِن، ہِک ہندوستانی پس پردہ ڳائیکہ ہَن جنہاں نے 1930ء اتے 1940ء دے ݙہاکے دے ہندی سنیما وِچ کَم کِیتا۔ اوہ فلم *باورے نین* (1950ء) دے نغمے "سن بیری بالم سچ بول رے"، فلم محل (1949ء) وِچ "گھبرا کے جو ہم سر کو ٹکرایا" اَتے فلم پاکیزه (1972ء) وِچ "نظریہ کی ماری" دے نغمیاں کِیتے مہان٘دری ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
راجکماری 1924ء وِچ بنارس وِچ ڄَمّی ہئی، انہاں نے 11 سال دی عمر وِچ ہندی سنیما وِچ شمولیت اختیار کیتی، اتے فلم *رادھے شیام اور زلمی ہنس* (1932ء) وِچ بطور ٻال اداکار کَم کیتا۔‌ فلماں وِچ واپس آوݨ توں پہلاں، پرکاش پکچر وِچ بطور اداکارہ اتے ڳائیکہ شامل تھئی۔

### بعد دی حیاتی
راجکماری نے اپݨی حیاتی وِچ ٻہوں دیر نال شادی کِیتی۔ 

## فلمو گرافی

* *بمبئی میل* (1935ء) 
* *گورکھ آیا* (1938ء)
* *نوکر* (1943ء)
* *نیل کمل* (1947ء)
* *محل* (1949ء)
* *بویرے نین* (1950ء)
* *ہلچل* (1951ء)
* *آسمان* (1952ء)
* *پاکیزہ* (1972ء)
* *کتاب* (1977ء) (پروڈیوسر ہدایت کار گلزار دی فلم)

## جی ایم درانی دے نال ڳاݨے

* "جھوم رہی باغوں میں بھیگی" - *یتیم* (1945ء) 
* "برساں لاگی بدریا" - *نئی دنیا* (1942ء) 
* "دل لوٹ لیا جی"۔ *نئی دنیا* (1942ء)
* "پریم نے من میں آگ لگائی" - *نئی دنیا* (1942ء)
* " او تجھ کو نینوں" - *مہربانی* (1950ء)
* "اڑ جاؤں میں ساجن رے" - *کویتا* (1944ء)
* "برس گئی رام بدریا کاری" - *اسٹیشن ماسٹر* (میوزک ڈائریکٹر نوشاد )
* "دھیرے دھیرے بول میرے راجہ"۔ *اشارہ* (1943ء) (میوزک ڈائریکٹر خواجہ خورشید انور ) (گیت نگار &#x2013; ڈی این مڈھک )
* "گوٹے دا ہار وی" - *کرمئی* (پنجابی زبان دی فلم) (1941ء) (اقبال بیگم دے نال) 

## حوالہ جات


## کتابیات

* Bollywood Melodies: A History of the Hindi Film Song

## ٻاہرلے جوڑ

* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر Rajkumari 
* راجکماری۔ اس کا پروفائل ، انٹرویو اور سینی گانے کی فہرست سینی پلٹ ڈاٹ کام کی ویب سائٹ پر
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:بھارتی اداکارائیں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
روما گوہا ٹھاکرتا

**روما گوہا ٹھاکرتا** (انگریزی: Ruma Guha Thakurta) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 3 نومبر 1934ء - فوت تِھیوݨ دی تَرِیخ: 3 جون 2019ء) ہِک بھارتی اداکارہ اتے ڳائیکہ ہئی جیڑھی بنیادی طور تے بنگالی زبان دی فلماں نال ڄڑی ہوئی ہئی۔ 1958ء میں انہوں نے کلکتہ یوتھ کوئر کی بنیاد رکھی۔

## ابتدائی حیاتی
روما گوہا ٹھاکرتا 3 نومبر 1934ء کوں ستین گھوش (مونٹی گھوش) اتے ڳائیکہ ستی دیوی دے ہاں ڄَمّی ہئی۔ روما گوہا دے ٹَٻَّر دا ثقافتی طور تے تعلق برہمو سماج نال ہئی۔

## ذاتی حیاتی
روما نے 1951ء وِچ کشور کمار نال شادی کِیتی ہئی اتے ایں شادی توں انھاں دے ہِک پُتر امیت کمار ہَن۔ 1958ء وِچ اِیں ڄوڑے دی طلاق تھی ڳئی اتے روما نے 1960ء وِچ اروپ گوہا ٹھاکرتا نال شادی کِیتی۔ اِیں شادی توں انھاں دے ݙو ٻال، ایان اتے سرمونا تھئے۔ سرمونا وی ہِک ڳائیکہ ہِن۔

## فلمو گرافی

### بطور گلوکارہ
ودھ نغمے بنگالی ٻولی وِچ ہِن۔

## ایوارڈ

* 1964ء وِچ بی ایف جے اے ایوارڈ، بہترین اداکارہ برائے معاون کردار،

## حوالہ جات

ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:کلکتہ دی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بنگالی ڳائیکاں
ونکی:بنگالی ٻولی دیاں ڳائیکاں
ونکی:بنگالی ڳائیک
ریکھا بھاردواج

thumb|ریکھا بھاردواج دی ۲۰۱۰ء دی ہِک تصویر
**ریکھا بھاردواج** (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 24 جنوری 1964ء) بھارتی ڳائیکہ  ہِن۔ انہاں ݙو فلم فیئر اعزازات اتے ہِک قومی فلم اعزازات گِھدّا ہویا ہِے۔   انہاں نے ہندی توں انج بنگالی ، مراٹھی ، پنجابی اتے ملیالم ٻولیاں وِچ وی ڳاݨے ڳائے ہِن۔ 

## ذاتی حیاتی
ریکھا بھاردواج دلی وِچ ڄَمّی ہئی اَتے اُوہ چِھی بھیݨیں بِھراواں (٥ بھیݨاں اَتے ہِک بِھرا) وِچوں ہِک ہِن۔ 

انہاں نے 1991ء وِچ معروف فلم ہدایتکار، نغمہ ساز اتے پس پردہ ڳائیک وشال بھاردواج نال شادی کیتی۔  ریکھا بھاردواج پہلی واری وشال بھاردواج نال 1984ء وِچ نئی دہلی وِچ ہندو کالج دے سالانہ تقریب دی تیاری دے ویلے مِلّی ہئی۔ 

## کَم کار آلی حیاتی
ریکھا بھاردواج کوں اَغاز وِچ اِنّھاں دی وݙّی بھیݨ نے موسیقی دی سکھلائی ݙِتّی ہئی۔انہاں نے پنڈت امرناتھ توں موسیقی دی تعلیم گِھدّی۔ 

## ایوارڈز اَتے اعزازات

* **2015ء** نامزد فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ  "*ہماری اتاریا پے*" گانے کے لئے ، 2014ء کی فلم دیڑھ عشقیہ  سے 
* **2014ء** نامزد،  ہم ٹی وی ایوارڈ،  ہمنشین کے لئے
* **2013ء** مرچی میوزک ایوارڈ  *دی-دے*
* **2012ء**  فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ ،شریک فاتح،  اوشا اتھپ کے ساتھ  
* **2011ء** قومی فلم اعزازات (بھارت)  
* **2011ء** مرچی میوزک ایوارڈ،  بہترین  گلوکارہ 
* **2010ء** فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ 

## حوالہ جات

ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے زنانیاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے تِرِیمتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیکہ
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
زہرہ بائی انبالے والی

**زہرہ بائی انبالے والی** (اردو: زہرہ بائی انبالے والی) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 1918ء — فوت تِھیوݨ دی تَرِیخ: 21 فروری 1990ء) بھارتی سینما دی   پس پردہ ڳائیکہ اتے ہندوستانی کلاسیکی ڳائیکہ ہَن جیڑھی 1930ء اتے 1940ء دے ݙہاکےت دی شہرت یافتہ ڳائیکہ ہَن۔ زہرہ بائی، راج کماری دبے، شمشاد بیگم اتے امیر بائی کرناٹکی دے نال، ہندی فلمی صنعت وِچ پس پردہ ڳائیکاں دی پہلی نسل وِچ شامل ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اتے پس منظر
زہرہ بائی دی پیدائش 1918ء وِچ انبالہ دے ہِک پیشہ ور ڳائیکاں دے ٹَٻَّر وِچ تھئی اتے اِنّھاں دی پرورش وی اِیں شہر اِچ ای تھئی۔ انھاں کوں موسیقی وراثت وِچ مِلّی ہئی۔انہاں نے بچپن وِچ موسیقی دی تربیت اپݨے ݙاݙا غلام حسین خان توں حاصل کیتی اتے اینْدے بعد بعد استاد ناصر حسین خان توں گِھدّی۔ ایندے بعد، انہاں نے  ہندوستانی موسیقی دے آگرہ ٹَٻَّر دی موسیقی دی تعلیم گِھدّی۔

## کَم کار آلی حیاتی
زہرہ بائی نے اپݨے کَم کار دا اَغاز 13 ورھیاں دی عمر وِچ کِیتا، آل انڈیا ریڈیو اتے بطور ڳائیکہ بنیادی طور تے کلاسیکی اتے نیم کلاسیکی ڳاݨے ڳان٘دیاں رہ ڳئیاں۔

## وفات
زہرہ بائی انبالے والی 21 فروری 1990ء کوں فوت تِھی ڳئی۔

## مشہور نغمے
زہرہ بائی انبالے والی نے ٻہوں سارے نغمے ڳائے ہَن۔ کُجھ نغمے اِتّھاں ݙتّے ڳئے ہِن؛

* یہ رات پھر نہ آئے گی جوانی بیت جائے گی
* ساون کے بادلوں ان سے یہ جا کر کہو
* تقدیر میں یہی تھا سجن میرے نہ رو
* بھگوان تجھے آج میں رونا بھی سیکھا دوں گا
* دنیا چڑھائے پھول  میں آنکھوں کو چڑھا دوں

## ٻِیا ݙیکھو

* شمشاد بیگم
* سورن لتا
* امیر بائی کرناٹکی
* آل انڈیو ریڈیو
* ہندوستانی کلاسیکی موسیقی

## ٻاہرلے جوڑ

* Women on Record: Zohrabai, Amirbai and Rajkumari
* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر زہرہ بائی انبالے والی  زہرہ بائی انبالے والی کی فلمو گرافی
* زہرہ بائی انبالے والی دی یاد وِچ (ہندی زبان)

## حوالہ جات

ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی مسلم شخصیّتاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:ہریانہ دے ڳائیک
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی کلاسیکی ڳائیک
ستارا (ڳائیکہ)

thumb|ستارا (ڳائیکہ) دی ہِک تصویر

**ستارا کرشن کمار** (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 1 جولائی 1986ء) بھارتی پس پردہ ڳائیکہ، نغمہ ساز، رقاصہ اتے اداکارہ ہِن۔ اوہ بنیادی طور تے تمل، تلگو اتے کنڑا فلماں دے علاوہ ملیالم سنیما وِچ وی کَم کرین٘دی ہِے۔ ستارا نے ہندوستانی اتے کرناٹک کلاسیکی موسیقی سِکّھی اَتے معروف غزل ڳائیکہ وی ہِن۔  ستارا متعدد ایوارڈز دی وصول کنندہ ہِن، جِنّھاں وِچ کیرلاریاست فلم ایوارڈ برائے بہترین گلوکارہ وی شامل ہِن۔ 

thumb| سیتارا 2012ء وِچ شنکر مہادیوون دے نال نغمہ پیش کریندے ہوئے

## ایوارڈ
**کیرل اسٹیٹ فلم ایوارڈ :**

* 2012ء - بہترین گلوکار ۔ *سیلولائڈ* - " *اینندودی* "
* 2017ء - بہترین گلوکار ۔ *ویمانام* - " *وانامکالونوو* "

**جنوبی ہندوستانی بین الاقوامی مووی ایوارڈ :**

* 2014ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار - *مسٹر فراڈ* - " *صداء پالیا* "
* 2019ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار ۔ *ایڈا* - " *ماریوال* "

**ایشیانیٹ فلم ایوارڈ :**

* 2016ء - سب سے زیادہ مقبول یوگل گیت - *جیکب ینٹے سوارگراجیم - "ترووناوی راؤ"*

**ایشی ویوژن ایوارڈ :**

* 2017ء - بہترین گلوکار (خواتین) - اودھارنم سوجاٹھا۔ "ایتھو مظاہیلم"

**میرچی میوزک ایوارڈز جنوبی :**

* 2012ء - تمل میں بہترین خواتین پلے بیک گلوکار۔ *مپوزودھم ان* *کرپانائگل* ۔
* *2019ء - ملیالم - کمبلنگی نائٹس* - " *چیراٹھوکال* " میں بہترین خواتین پلے بیک گلوکار

**مزایل میوزک ایوارڈ**

* 2019ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار - مدھورا راجا - " *موہاموندی"*

**جنم بھومی فلم ایوارڈ** :

* 2018ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار۔ ایڈا - " *ماریوال"* 

**منگلام میوزک ایوارڈ:**

* 2017ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار

**یووا ایوارڈ:**

* 2017ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار

**ریڈ ایف ایم ملیالم میوزک ایوارڈ:**

* 2017ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار

**آنند ٹی وی ایوارڈ:**

* 2018ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار
* 2016ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار

**شمالی امریکا ایوارڈز میں فیڈریشن آف کیرل ایسوسی ایشن:**

* 2016ء - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار - *لیلیٰ اے* لیلیٰ - " *نانومی مظہائی* "

**ٻئے ایوارڈ:** 

* 2002ء - بابوراج میموریل ایوارڈ - بہترین خاتون گلوکارہ
* 2004ء - سوارالیا کیریالی یسوداس ایوارڈ - بہترین گلوکار
* 2009ء - درشیا ایوارڈ - بہترین خاتون البم گلوکار 
* 2011ء - محمد رفیع میموریل ایوارڈ - بہترین پلے بیک گلوکار
* 2011ء - وایلار سمسکرکا ویدھی ایوارڈ - بہترین پلے بیک گلوکار
* 2012ء - کننور راجن میموریل ایوارڈ - بہترین پلے بیک گلوکار
* 2012ء - ایل چینل ایوارڈ - بہترین پلے بیک گلوکار
* 2012ء - انسپائر فلم ایوارڈ - بہترین پلے بیک گلوکار
* 2019ء - جانسن میوزک ایوارڈز - بہترین پلے بیک گلوکار
* 2020ء - میوزک 2 صبح ایوارڈز - بہترین خواتین گلوکارہ
* 2020ء - مووی اسٹریٹ فلم ایوارڈز - بہترین خواتین پلے بیک گلوکار

## ڈسکوگرافی

### بطور میوزک کمپوزر

#### البم

#### فلماں

## ڈسکوگرافی (ٻئے زباناں)

### تمل

### کناڈا

## فلمی گرافی بطور اداکارہ

## ٹیلی ویژن شوز

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* سرکاری ویب سائٹ
* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر ستارا (گلوکارہ) 
* فیس بک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:ملیالم فلمی ڳائیکاں
ونکی:ملیالم فلمی اداکارائیں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:کیرلا دے گائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
سونو ککڑ

thumb|سونو ککڑ دی تصویر
سونو ککڑ (اردو: سونو ککڑ) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: ١١ اگست ١٩٨٧ء) ہِک بھارتی پس منظر ڳائیکہ ہے۔

## ذاتی حیاتی
انھاں دی پیدائش رشی کیش، اتراکھنڈ وِچ تھئی۔ انہاں نے 5 سال دی عمر توں بیداری وِچ ڳاݨاں شروع کر ݙِتّا ہئی، جِہڑیلے انھاں دے اَمّاں اَبّا دہلی منتقل تھئے۔ اوہ بعد وِچ ممبئی منتقل تھی ڳئی جتھاں بالی وڈ موسیقی ڈائریکٹر سندیپ چوٹا نے ایکوں ہِک نغمہ جاتی مقابلہ وِچ ڳان٘دے ہوئے سُݨیا اَتے ایکوں مشہور نغمہ *بابو جی ذرا آہستہ چلو* ڳاݨے دا موقع ݙِتّا۔ اوہ ڳائیکہ نیہا ککڑ دی وݙّی بھیݨ ہِے جیڑھی ہِک اہم بالی وُوڈ ڳائیکہ ہِے۔ 

## ڈسکوگرافی

### اسٹوڈیو البم

* مداری (2014ء)
* ایسی بانی (2013ء)

### یگانہ (سولو)

* تو چاند میرا سے، میں تیری چاندنی (2017ء)
* اربن مڈا (2014ء)
* اكھيا نو رہین دے (2013ء)
* مکھن رگڑ

### فلماں

## حوالہ جات

ونکی:بھارتی پاپ ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہریانوی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:اتراکھنڈ دے اداکار
ونکی:اتراکھنڈ دے ڳائیک
منجری

thumb|منجری دی ہِک تصویر

**منجری** بھارتی پس پردہ ڳائیکہ ہے جیڑھی زیادہ تر ملیالم زبان وِچ فعال ہے۔ 1986ء وِچ اوہ ترواننت پورم وِچ ڄَمّی ہئی، جاں جو انّھاں دی پرورش مسقط وِچ تھئی۔ انّھاں دا آبائی مقام کنور ہے۔ ایںکوں 2005ء وِچ حکومت کیرالا نے سبھ توں چنڳی ڳائیکہ دے اعزاز نال نوازیا۔ - حال وِچ میڈیا ون ٹیلی ویژن دے ہِک اردو غزلیہ پروگرام *خیال* میں بحیثیتِ پیشکار اوہ سرگرم رہی ہے۔

## فلمی نغمیاں دی تن٘دِیر

## اعزازات
** کیرلا ریاستی فلمی اعزاز**:

* 2004 بہترین پسِ پردہ گلوکارہ برائے نغمہ *مُگلن مگلے* (فلم مکلکو)
* 2008 بہترین پسِ پردہ گلوکارہ برائے نغمہ *مُلّولّا مُرکن میل* (فلم وِلاپنگل کپورم)

**ایشیانیٹ فلم ایوارڈ**:

* 2006 بہترین پسِ پردہ گلوکارہ برائے نغمہ *آٹن کرا یورت* (فلم رسا تنترم)

**دیگر اعزازات**:

* 2012 وَنِتا فلم ایوارڈ برائے بہترین پسِ پردہ گلوکارہ (فلم اُرومی)
* 2012 رامو کاریاٹ فلم ایوارڈ برائے بہترین پسِ پردہ گلوکارہ (فلم اُرومی)
* 2012 ماتربھومی فلم ایوارڈ برائے مقبول گلوکارہ (فلم اُرومی)
* نامژدہ 2011 فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین پسِ پردہ گلوکارہ

**ساحر اینڈ ادیب انٹرنیشنل ایوارڈ 2016**:
اینڈ ادیب انٹرنیشنل ایوارڈ برائے اردو زبان اور غزل خدمات

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر منجری کے بارے میں 
* انٹرویو: منجریآرکائیو شدہ [Date missing] بذریعہ hindu.com [Error: unknown archive URL]
* منجری کے ملیالم فلمی گیتوں کی مکمل فہرست
* انٹرویو: منجری، دل سے آنے والے گیت
ونکی:ہندوستانی کلاسیکی ڳائیک
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ملیالم فلمی ڳائیکاں
ونکی:کیرلا دے گائیکاں
ونکی:غزل ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیکہ
ونکی:اردو غزل ڳائیک
ونکی:اردو ٻولی دے ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
شروتی ہاسن

thumb|شروتی ہاسن

***شروتی راج لكشمی ہاسن*** (انگریزی: Shruti Haasan) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ:28 جنوری 1986ء) بھارتی اداکارہ، ڳائیکہ، کمپوزر اتے رقاصہ ہِن جیڑھی جنوبی بھارتی فلماں اتے بالی ووڈ وِچ اداکاری کریندی ہِن۔ انّھاں دے اَمّاں اَبّا ساریکا ٹھاکر اَتے کمل ہاسن ناوِیں فلمی ستارے ہِن۔

## اداکاری
thumb|شروتی ہاسن اپݨے پِیؤ  کمل ہاسن اتے بھیݨ اكشرا ہاسن دے نال
بطور اداکارہ شروتی ہاسن نے پہلی ایکشن ڈراما فلم لک وِچ اداکاری کیتی۔

## فلماں

## ایوارڈز اَتے نامزدگیاں

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* شروتی ہاسن ٹویٹر پر
* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر شروتی ہاسن 
* Shruti Haasan  راٹن ٹومیٹوز پر
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:تمل فلمی اداکارائیں
ونکی:تیلگو پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:تیلگو فلم اداکار
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
شلپا راؤ

thumb|شلپا راؤ دی ٢٠١٤ء دی ہِک تصویر

**شلپا راؤ** (انگریزی: Shilpa Rao) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: **اپیکشا راؤ**؛ 11 اپریل 1984ء) بھارتی پس پردہ ڳائیکہ ہِن۔

## ابتدائی زندگی
شلپا راؤ جمشید پور وِچ 11 اپریل 1984ء کوں ڄَمّی ہئی۔ 

## ذاتی حیاتی
2021ء وِچ، شلپا نے بصری آرٹسٹ رتیش کرشنن نال شادی کیتی۔ 

## ریکارڈ نامہ
 

* "جاویدہ زندگی" — *[[انور(2007ء فلم)|انور]]* (2007ء)
* "خدا جانے" — *[[بچنا اے حسینو]]* (2008)
* "ڈھول یارا ​​ڈھول" — *[[دیو.ڈی]]* (2009ء)
* "ایسی سزا" — *[[گلال]]* (2009ء)
* "مدی مدی اتفاق سے" — *[[پا (فلم)|پا]]* (2009ء)
* "انجانا انجانی" - "انجانا انجانی" (2010ء)
* "بے قابو	" — *[[نویہ..نئے دھڑکن نال سوال]]* (2011ء)
* "عشق شوا" — *[[جب تک ہے جاں، 2012]]* (2012ء)
* "گوستاخ دل" — *[[انگلش ونگلش]]* (2012ء)
* "من موضیاں" — *[[لوٹیرا]]* (2013ء)
* "ملنگ" — *[[دھوم 3]]* (2013ء)
* "گلابی" - *[[گلاب گینگ]]* (ء2014ء)
* "مہربان" — *[[بینگ بینگ!]]* (2014ء)
* "پار چنا دی" — *[[کوک اسٹوڈیو پاکستان (سیزن 9)|کوک اسٹوڈیو پاکستان]]* (ء2016)
* "بلیا" — *[[اے دل ہے مشکل]]* (2016ء)
* "آج جانے کی ضد نا کرو" - *[[اے دل ہے مشکل]]* (2016ء)
* "کلنک​​ڈوئٹ" -*[[کلنک]]* (2019ء)
* "شاباشیاں" - *[[مشن منگل]]* (2019ء)
* "گھونگرو	" - *[[وار (2019 فلم)|وار]]* (ء2019ء)

## ایوارڈز اتے کارنامے

## حوالہ جات

ونکی:ہندی سینما
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:جھاڑکھنڈ دے ڳائیک
ونکی:ممبئی دے ڳائیک
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
میگھنا مشرا

thumb|میگھنا مشرا دی تصویر
**میگنا مشرا** (اردو: میگنا مشرا) (انگریزی: Meghna Mishra) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 23 جولائی 2001ء) بھارتی پس پردہ ڳائیکہ ہے۔ جِیکُوں بنیادی طور تے میوزک ڈائریکٹر امیت تریویدی نے پس پردہ ڳائیکہ چُݨیا ڳیا ہئی۔ 2017ء وِچ میگنا نے زائرہ وسیم ، مہر وج اَتے عامر خان دی اداکاری  وِچ بݨݨ آلی فلم سیکریٹ سپر اسٹار وِچ، 2 سپر ہٹ نغمے "ناچدی پھرا" اَتے "میں کون ہوں" پیش کیا۔ انہاں نے 63 ویں فلم فیئر ایوارڈز وِچ "ناچدی پھرا" کِیتے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ  جتیا۔ آن لائن پورٹل دے ذریعہ ڳاݨے "میں کون ہوں" کوں 2017ء دے بہترین ہندی ڳاݨیاں وِچوں ہِک دے طور تے چُݨ گِھدّا ڳیا ہئی۔  سیکرٹ سپر اسٹار دے نغمے کوثر منیر نے لکھے ہَن اتے امیت تریویدی نے موسیقی ݙِتّی ہئی۔

## ریکارڈ ناواں

## ایوارڈز اَتے نامزدگیاں

## حوالہ جات

ونکی:ممبئی دے ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
مونالی ٹھاکر

thumb|مونالی ٹھاکر دی ٢٠١٤ء دے ہِک ایوارڈ دی تقریب وِچ تصویر

**مونالی ٹھاکر** (اردو: مونالی ٹھاکر) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ:3 نومبر 1985ء) بھارتی ڳائیکہ اتے اداکارہ ہِن۔ اوہ ہِک قومی فلم اعزازات، فلم فیئر اعزازات اتے ٻہوں سارے ایوارڈز حاصل کر چکی ہِن۔ ٹھاکر نے *فلم دم لگا کے حیشا* (2015ء) دے ڳاݨے "موہ مو کی دھاگے" کِیتے قومی فلم اعزاز برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ اتے فلم لوٹیرا "(2013ء) دے ڳاݨے "سنور لوں " کِیتے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ جتیا ہئی۔ اوہ زی ٹی وی دے سارے گا ما پا لیل چیمپینز 2014ء وِچ جج ہئی۔ اوہ مسلسل ݙو سیزن تئیں *کلرز ٹی وی دے رائزنگ اسٹار* وِچ وِچ وی جج ہئی۔ 

## ایوارڈز اَتے نامزدگیاں

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر مونالی ٹھاکر 
* بالی وڈ ہنگامہ پر مونالی ٹھاکر 
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:کلکتہ دی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:بھارتی اداکارائیں
ونکی:بھارتی اداکارہ
ونکی:ہندی ٹیلی ویژن دی اداکارائیں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
طالب لغاری

**طالب لغاری** پاکستان دے صوبے سندھ دے سندھی زبان تے سرائیکی زبان دے وڈے شاعر ہن۔ انہں کوں شاعر حمل فقیر ثانی دا لقب ملیا ہے۔ انہں دی بہوں کتاباں شائع تھئی ہن۔

## جم پل
طالب لغاری ١٢ نومبر ١٩٢٨ء کوں سندھ دے ضلع دادو، تحصیل جوہی دے کاچھو دے صحرائی علاقے دے تاریخی شہر حاجی خان وچ جمئے ہن۔ انہں دا اصل ناں محمد علی ولد امام علی لغاری ہا۔ طالب انہں دا تخلص ہا۔ طالب کل وقتی شاعر ہا، اے نفیس تے عاشقانہ مزاج رکھدے ہن۔
## تعلیم تے خدمتاں
طالب١٩۴٠ء وچ پرائمری تے ١٩۴٣ء وچ سندھی فائنل دا امتحان پاس کیتا۔ پہلوں انہں کلام پاک دے حفظ دا سبق اللہ بچایو کنگرانی کئوں حاصل کیتا جو اریگیشن کھاتے چ داروغہ ہا۔ طالب لغاری انہں کوں آخری دم تائیں استاد تسلیم کریندے ہن۔ ابتدا وچ درزی (ٹیلر ماسٹر) ہن۔ بعد وچ داروغہ اللہ بچایو کنگرانی دے مدد نال اریگیشن کھاتے چ مقدم (بیلدار) مقرر تھئے۔ تے اوں کوں پچھے او ١٩۵١ چ پرائمری استاد مقرر تھئے تے ١٩٨٨ء وچ ریٹائر تھئے۔ ١٩٦۵ء وچ انہں شاعری دی ابتدا کیتی۔ انہں دی کافی **کاچھے یار ول آ لہے بیقراری** سندھ وچ بہوں مقبول ہے۔ انہں دی شاعری ریڈیو پاکستان حیدرآباد توں نشر تھیندی رہندی ہے۔ انہں دی شاعری دی لاتعداد کتاباں شائع تھئی ہن جنہں وچ **دانہوں درد فراق جوں** تے **مرک تساڈی لڑک اساڈے** بہوں مقبول ہن۔

## وفات
طالب لغاری وڈی عمر وچ ٢٣ آگست ٢٠١۵ء کوں وفات پا گئے۔
## حوالے
عبداللہ مگسی

پروفیسر عبد اللہ مگسی  پاکستان دے صوبے سندھ دے سندھی زبان دے مشہور ادیب، پروفیسر، محقق تے مورخ ہن۔ انہں دے ڈھیر سارے ادبی تے تاریخی لیکھ تے کتاباں شائع تھئی ہن۔

## جم پل تے خدمتاں
پروفیسر عبد اللہ مگسی ٢٧ دسمبر، ١٩۴٧ کوں وستی گل محمد مگسی، ضلع دادو، صوبہ سندھ، پاکستان وچ پرائمری استاد دھنی بخش مگسی دے گھر وچ پیدا تھئے۔ انہں  پرائمری تعلیم اپنی وستی گل محمد مگسی چوں حاصل کیتی۔  پروفیسر عبد اللہ مگسی  میٹرک تے انٹرمیڈیٹ دی تعلیم شہر دادو وچ حاصل کیتی۔ انہں سندھ یونیورسٹی جامشورو کئوں ایم اے (سیاسیات) دی ڈگری حاصل کیتی۔ انہں بچپن وچ ١٩٦٠ کئوں لکھن دی شروعات کیتی۔ اے پہلوں پبلک ورکس ڈیپارٹمنٹ حکومت سندھ وچ کلرک مقرر تھئے۔ پچھے سندھ پبلک سروس کمیشن دا امتحان پاس کیتا تے  لیکچرار مقرر تھئے، بعد چ پروفیسر تھئے۔ ابتدا وچ نواب شاہ کالج وچ مقرر تھئے ہن، بعد چ ڈگری کالج دادو وچ اخیر تائیں پروفیسر ہن۔ انہں دی کتاب “سندھ جی تاریخ جو جدید مطالعو” کوں وڈی اہمیت حاصل ہے۔

## وفات
پروفیسر عبد اللہ مگسی پہلی اپریل، ١٩٩٣ کوں کراچی وچ انتقال کر گئے۔
## حوالے
انوپما دیش پانڈے

**انوپما دیش پانڈے** (اردو: انوپما دیش پانڈے) (انگریزی: Anupama Deshpande) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 2 اکتوبر 1953ء) بالی وڈ دی پس پردہ ڳائیکہ ہِن جنھاں نے فلم سوہنی مہیوال (1984ء) وِچ اپݨے لوک موسیقی " سوہنی چناب دے" کِیتے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ جتیا۔

## کَم کار آلی حیاتی
انوپما دیش پانڈے نے ڳاݨاں *سوہنی چناب دے* پیش کیتا ہئی، ایہ ڳاݨا اصل وِچ آشا بھوسلے کِیتے ہئی جیڑھی اُنّھاں ݙیہاڑیاں وِچ ٻہوں مصروف ہَن۔ انو ملک نے اِیں ڳاݨے کوں انوپما دیش پانڈے دی اواز وِچ ریکارڈ کیتا جاں جو بعد وِچ اِیکُوں آشا بھوسلے دی اواز وِچ ڈَب کِیتا ون٘ج سڳیا۔ جاں جو جِہڑیلے آشا بھونسلے نے انوپما دیش پانڈے دی اواز وِچ ڳاݨاں سُݨیا تاں اُنّھاں نے اِیں ڳاݨے کوں اِین٘ویں ای برقرار رکّھݨ دی تجویز ݙِتّی۔ انوپما دیش پانڈے نے 92 فلماں وِچ کل 124 ڳاݨے ڳائے ہِن۔

## دُھم پاوݨ آلے ڳاݨے

* دے تلسی میاں وردان اتنا
* میں نے جسے چاہا وہی ملا سجنا، فلم گھر گھر کی کہانی، 1988ء
* تم میرے ہو، فلم تم میرے ہو
* سوہنی چناب دے، فلم سوہنی مہیوال
* می آج نہاتانا، فلم نرملا مہندرا کامبلے سے
* بھییو ناکو، فلم نرملا مہندرا کامبلے سے
* گبھرو ناکو، فلم نرملا مہندرا کامبلے سے
* میرا پیشہ خراب ہے، فلم بھڑیوں کا سموح سے
* ہم کو آج کل ہے، فلم سیلاب سے

## ٻاہرلے جوڑ
انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) اُتے انوپما دیش پانڈے 

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ارچنا مہنتا

thumb|ارچنا مہنتا کھگن اَتے ہیرن دے رَلّے۔
**ارچنا مہنتا** (اردو: ارچنا مہنتا) (انگریزی: Archana Mahanta) آسام دی مشہور لوک ڳائیکہ ہِن۔ آسامی دی لوک موسیقی کوں مقبول بݨاوݨ اَتے محفوظ کرݨ وِچ ارچنا مہنتا اَتے انّھاں دے پئے کھگین مہنتا دی ٻہوں وݙّی شراکت ہئی۔ موسیقی دی جوڑی اکثر ہِکّے ویلے متعدد ڳائیکاں دے ہٹ ڳاݨے ڳان٘دی ہئی۔

## ذاتی حیاتی
ارچنا مہنتا آسامی لوک ڳائیکہ کھگین مہنتا دی ذال اَتے مشہور ڳائیک پاپون دی اَمّاں ہَن۔

## کَم کار
ارچنا مہنتا آسامی دی لوک موسیقی کوں مقبول بݨاوݨ اَتے محفوظ کرݨ وِچ ارچنا مہنتا اَتے انّھاں دے پئے کھگین مہنتا دی ٻہوں وݙّی شراکت ہئی۔ موسیقی دی جوڑی اکثر ہِکّے ویلے متعدد ڳائیکاں دے ہٹ ڳاݨے ڳان٘دی ہئی۔ ارچنا-کھگین جوڑی دے کجھ مشہور ڳاݨے (آسامی وِچ) ایں طرحاں ہِن: 

* بھور ڈوپوریہ
* ایک پھول پہ حلیچہ جلیچہ
* بھل لاگی جئے او
* چیٹو ماٹیل
* جنتی الولی توراتی اولابو

## وفات
ارچنا مہنتا 27 اگست 2020 کوں فوت تھی ڳئی۔ اوہ ذیابیطس ، ہائی بلڈ پریشر اَتے پارکنسن دی بِماری وِچ مبتلا ہَن۔

## ٻِیا ݙیکھو

* آسامی زبان

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:آسامی ٻولی دیاں ڳائیکاں
ونکی:آسابی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:آسام دیاں زنانیاں
نتیا مینن

thumb|"مشن منگل" دے ٹریلر جاری کرݨ دی تقریب وِچ نتھیا مینن

**نتیا مینون** (اردو: نتیا مینن) (انگریزی: Nithya Menen) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 8 اپریل 1989ء) ہِک بھارتی فلمی اداکارہ ہِن اَتے ڳائیکہ ہِن۔ جیڑھی بنیادی طور تے ملیالم، تیلگو، تمل اتے کنڑ فلماں وِچ کَم کرین٘دی ہِن۔ اوہ تیلگو فلماں گوندے جیری گالانتہائندے، ملی ملی ایڈی رانی روجو اتے مرسل کِیتے ترے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین تیلگو اداکارہ گِھن چُکّی ہِن۔

## ایوارڈز اَتے نامزدگیاں
thumb|نتیا مینن 65 ویں فلم فیئر ایوارڈز ساؤتھ دی تقریب دے موقع تے

## متعلقہ جوڑ

* بھارتی فلمی اداکارائیں دی تن٘دِیر
* بھارتی سنیما

## حوالہ جات

ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک

ونکی:ملیالم ڳائیک
ونکی:ملیالم اداکارہ
ونکی:تیلگو ڳائیک
ونکی:تیلگو اداکارہ
ونکی:بھارتی فلمی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکاراہ
نیہا بھاسن

thumb|نیہا بھاسن دی ٢٠١٩ء دی تصویر

**نیہا بھاسن** (اردو: نیہا بھاسن) (انگریزی: Neha Bhasin) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 18 نومبر 1982ء) ہندوستانی ڳائیکہ اَتے نغمہ نگار ہِن۔ نیہا بھاسن بالی وڈ، ٹالی وڈ، کالی وڈ وِچ اپݨے پس پردہ کَم اَتے بھارتی پاپ اَتے پنجابی لوک موسیقی دے ڳاݨیاں کِیتے مہان٘دری ہِن۔ انہاں نے ݙو فلم فیئر اعزازات اَتے ݙو اسٹارڈسٹ ایوارڈز گِھدّے ہوئے ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
نیہا بھاسن دلی وِچ اشوک بھاسن اتے ریکھا بھاسن دے گھر ڄَمّی ہئی۔ انہاں نے فرینک انتھونی پبلک اسکول توں تعلیم حاصل کیتی اتے نیہا بھاسن نے اپݨاں پہلا ڳاݨیاں دا مقابلہ 9 سال دی عمر وِچ ماریہ کیری دا ڳاݨاں ہیرو ڳاء تے جِتّیا۔ بچپن توں ای اوہ ہِک پاپ اسٹار بݨݨ دی آس وِچ ہئی۔ انہاں نے رقص دی انجو انج شکلاں سِکّھݨ کِیتے شیامک داور دی ڈانس اکیڈمی وِچ سنڳت اختیار کِیتی۔ انّھاں نے استاد غلام مصطفیٰ خان توں کلاسیکی تربیت وی گِھدّی ہئی۔

## ذاتی حیاتی
نیہا بھاسن نے 23 اکتوبر 2016ء کوں اطالیہ دے شہر تسکانہ وِچ میوزک کمپوزر سمیرالدین نال شادی کیتی ہئی۔

## ایوارڈ

## ٻاہرلے جوڑ

* نیہا بھاسن ٹویٹر پر
* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر نیہا بھاسن 
* بالی وڈ ہنگامہ پر نیہا بھاسن 

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
	
ونکی:ملیالم ڳائیک
 ونکی:تیلگو ڳائیک
پونم جھاور

thumb|پونم جھاور

پونم جھاور (اردو: پونم جھاور) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: ١٤ اگست ١٩٦٩ء) (ڄَمَّݨ دی جاء: ممبئی، بھارت) ہِک فلمی اداکارہ ہے۔ 1994ء  فلم موہرہ توں بالی وڈ وِچ اپݨے فلمی کَم کار دا اَغاز کِیتا ہئی۔ اُوں ویلے اُوں نے سنیل شیٹی دے نال کَم کِیتا ہئی۔ اُوہ فلمی او مائی گاڈ وِچ نظر آئی ہَن۔ اُوہ جنوبی ہند دی فلماں وِچ وی کَم کر چُکی ہِے۔

2017ء وِچ اِیں نے پلاسٹک سرجری کرائی ہئی۔

## فلماں

## حوالہ جات


## بیرونی روابط

ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی اداکارہ
ونکی:بالی وُوڈ فلمی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں
	
ونکی:ملیالم ڳائیک
 ونکی:تیلگو ڳائیک

ونکی:تیلگو اداکارہ
ونکی:بھارتی فلمی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکاراہ
ونکی:ملیالم اداکارہ
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:نیپالی ٻولی دے ڳائیک
	
ونکی:ملیالم ڳائیک
 ونکی:تیلگو ڳائیک

ونکی:تیلگو اداکارہ
ونکی:بھارتی فلمی اداکارہ
ونکی:بھارتی اداکاراہ
ونکی:ملیالم اداکارہ
چننا پونو

thumb|چننا پونو

**چنناپونو** یا چننا پونو (اردو: چننا پونو) (انگریزی: Chinnaponnu) بھارت دی ریاست تمل ناڈو نال تعلق رکّھݨ آلی لوک اَتے پلے بیک ڳائیکہ ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
چنناپونو بھارت دی ریاست تمل ناڈو دے شہر سیواگنگا ضلع دے ہِک نِکّے جئیں دِیہ سرانام وِچ ڄَمّی ہئی۔ چننا پونو  نے 13 سال دی عُمر وِچ مندراں اَتے گرجا گھراں دے تہواراں وِچ ڳاوݨ دا اَغاز کِیتا۔ این٘دے فوراً بعد اُنّھاں نے سنڳتی لوک فنکار کوٹائسمی نال مِلّݨ اَتے سِکّھݨ دے شون٘ق وِچ پیشہ ورانہ طور تے ڳاوݨ دا اَغاز کِیتا۔ بعد وِچ چننا پونو دی اَواز کوں کے اے گنسیکرن نے سُݨیا، جیڑھا تمل ناڈو دے لوک فنون اَتے لوک گِیتاں دے ماہر محقّق ہئی۔ جیندا بھارت دی کمیونسٹ پارٹی نال وی قریبی تعلق ہئی۔ گنسیکرن نے ریاست دے انجو انج حصیاں و،چ چننا پونو دی اَواز کوں فروغ ݙیوݨ وِچ مدد کِیتی۔

## کَم کار
2004ء وِچ، چننا پونو نے رجنی کانت اور جیوتیکا اداکاری آلی ہٹ فلم چندرامکھی وِچ "وازھورین وازھورین" دے ڳاݨے دے نال پلے بیک ڳائیکی دی حیثیتنال تمل فلمی صنعت وِچ پیر رکّھیا۔ این٘دے نتیجے وِچ ٹیلی ویژن دی نمائش اتے ٻئے موسیقی ڈائریکٹر کوں چننا پونو وِچ دلچسپی پیدا تھی ڳئی۔

## ذاتی حیاتی
1990ء وِچ چننا پونو نے تنجاور مریممہ مندر وِچ کمپوزر سیلوا کمار (جیڑھے عام طور تے کمار دے ناں نال سر انجام ݙیندے ہِن) نال شادی کیتی ہئی۔ اُوں ویلے توں اُنّھاں ݙُون٘ہائیں نے میوزک اَتے پیشکش نال اِی کِیتا ہِے۔ 

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:نیپالی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:بھارتی لوک ڳائیک
	
ونکی:ملیالم ڳائیک
ونکی:تیلگو ڳائیک
پورنیما (ڳائیکہ)

thumb|پورنیما

## ذاتی زندگی
پورنیما 6 ستمبر 1960ء کوں ممبئی وِچ ڄَمّی ہئی۔ انّھاں دا تعلق نیپالی نیور برادری نال ہے۔ انّھاں دے پِیؤ موسیقی کمپوزر بھولا ناتھ بہترین ہَن جنھاں نے بنیادی طور تے ہندی فلم میوزک ہدایت کاراں دے نال کَم کِیتا۔ بھولا ناتھ دا تعلق نیپال دے کاٹھمنڈو نال ہئی، اوہ پہلے کولکاتا اَتے وَل ممبئی وِچ رہݨ لڳے۔ 12 اپریل 1971ء وِچ پورنیما جِہڑیلے 11 سال دی ہَن اُوں ویلے اِنّھاں دا پِیؤ فوت تِھی ڳیا۔ 

## پیشہ ورانہ زندگی
سوشما نے اپݨاں پہلا ڳاݨاں 11 نومبر 1969ء کو محمد رفیع اَتے سمن کلیان پور دے نال ریکارڈ کیتا ہئی۔ محمد رفیع پورنیما دی ڳائیکی توں ٻہوں متاثر تھئے۔

1990ء دے ݙہاکے دے اَخِیر وِچ، پورنیما دا  البم میرا دل بولے پیا پیا ٻہوں مقبول تِھیا اتے اِیں سال اوہ سبھ توں بہتر ݙاہ فنکاراں وچوں ہِک ہئی۔ 1990 ء دے ݙہاکے دے وِچالے، پورنیما دے نال الکا یاگنک اَتے کویتا کرشنا مورتی اداکارائیں کِیتے ٻہوں مقبول پس پردہ ڳائیکہ ہَن۔

## ٹیلی ویژن
پورنیما ڳاݨے دے رئیلٹی شو بھارت کی شان: سنگنگ اسٹار دے تِرِیجھے سیزن وِچ ہِک جج ہئی، جیڑھا دوردرشن توں جاری تِھیا ہئی۔

## ایوارڈ

* 1973ء - تعلیمی امداد میں مدد کے لئے حکومت مہاراشٹر نے ایوارڈ دیا
* 1974ء -  نامزد - فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ، تیرا مجھ سے پہلے (فلم- آ گلے لگ جا)
* 1978ء - نامزد -  فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ، کیا ہوا تیرا وعدہ (فلم - ہم کسی سے کم نہیں)
* 1998ء - نامزد - زی سین ایوارڈ، بہترین پس پردہ گلوکارہ، سونا کتنا سونا ہے (ہیرو نمبر 1)
* 2017ء - محمد رفیع ایوارڈ

## چوݨواں ریکارڈ نامہ

### غیر فلمی

* آنکھ مچولی
* بلما بڑا باوالی
* جال
* بھٹہ صاحب
* بدل
* جوگن
* پتنگا
* شگوفہ
* میرا دل بولے پیا پیا

### فلم

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:نیپالی ٻولی دے ڳائیک
ہرشدیپ کور

**ہرشدیپ کور** (انگریزی: Harshdeep Kaur) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 16 دسمبر 1986ء) ہِک بھارتی ڳائیکہ ہِے، جِنّھاں کوں بالی وُوڈ وِچ ہندی، پنجابی، اَتے صوفی ڳاݨیاں کِیتے سُن٘ڄاݨیاں وین٘دا ہِے ہرشدیب کور صوفیانہ نغمیاں دی پارُوں توں "صوفی دی سلطانہ" دے ناں نال مہان٘دری ہِن۔ کور بالی وڈ دی ہِک اہم  ڳائیکہ ہِن۔ ہرشدیپ کور دی عمر سولہ سال ہئی جِہڑیلے اُنّھاں نے بالی وڈ دا پہلا ڳاݨاں "سجنا میں ہاری" جاری کیتا۔

ہرشدیپ کور نے ہندی، پنجابی، ملیالم، تمل اتے اردو سمیت متعدد بھارتی ٻولیاں وِچ فلمی موسیقی دے نغمے ریکارڈ کیتے اَتے خود کوں بھارتی سنیما دی ہِک معروف پس پردہ ڳائیکہ دے طور تے قائم کیتا۔ انہاں نے ممتاز موسیقی ہدایت کاراں دے نال کَم کِیتا ہِے۔

## ایوارڈز اَتے نامزدگیاں
 

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
جاوید بشیر دی شخصیت

۞»بشیرجاوید دی شاعری سرائیکی وسّوں دا منظرنامہ«۞

بشیرجاوید سرائیکی وسّوں دا معتبر شاعر اے. اُون٘دی شاعری دےݙُو پُکھ ہِن. ہک معاشرتی شاعری ٻیا رثائی شاعری. معاشرتی شاعری وچ اُنہاں دی شاعری سرائیکی خطےدا بیانیہ اے. رثائی ادب وچ انہاں جِتھاں درد دےمضمون ٻدھے ہِن اُتھاں اُنہاں مقصدحُسینؑ کُوں وی اپݨی شاعری دا حصّہ بݨائے. "ون٘دلاوے"بشیرجاوید دا نواں شعری مجـوعہ اے. این٘دےوچ تقریباً یَکیاں صنفاں کُوں وَرتیا ڳئے. ہُݨ صنف وار اُنہاں دی شاعری تےڳالھ کُوں اَڳوں ٹرین٘دے ہیں. پابند نظم اڄوکےدور وچ سرائیکی وچ پہلےدی نسبت گھٹ لِکھی وین٘دی پئی اے. پر ݙِٹھا وَن٘ڄےتاں پابن٘د نظم سرائیکی وچ اپݨا ہِک شاندار مقام رکھین٘دی اے. بشیرجاوید نےپابند نظم کُوں ٻہوں سوہݨےرن٘گ نال نِبھائے. اُنہاں دیاں نظماں "جشنِ آزادی"وِچھوڑا"کیا تھی پَئے"بُکھ"پردیس" اتے"راول"اپݨےان٘در ہِک معنی دا جہان رکھین٘دیاں ہن. انہاں نظماں وچ اڄوکی سرائیکی وسّوں دے ݙُکھ درد کُوں ٻہوں چن٘ڳے انداز نال پدھرا کیتا ڳئے. اُنہاں دی نظم "راول"وچوں کُجھ شعر ݙیکھو:  

کوئی ساہ دار سڑکیں سڑیےسارا ݙینھ ‌ 

شام تَھئی ہےتاں گھر وین٘دا راہ بُھل وین٘دے

رو ݙیوےتاں خلقت رُوین٘دے یَکی

کِھل پووے تاں سینےدی بھاہ بُھل وین٘دے

غزل جدید سرائیکی شاعری دی مقبول ترین صنف اے. جدید شاعر غزل وچ نویں موضوعات گھدی آن٘دن. موجودہ عہد دی غزل مقامیت رنگی اے. اوندے وچوں کتھاؤں وی اردو غزل دا اُولوں کائنی. اڄوکی سرائیکی غزل دا اپݨا اُوچھݨ اے. بےشک غزل عربی قصیدےدے نشیب وچوں نِکھتی اے، اتے فارسی، اردو کنوں تھین٘دی سرائیکی وچ وَڑی اے، پر ٻہوں جلدی سرائیکی شعراء اُردو دا اُوچھݨ چِھک بُھکایا. رفعتؔ عباس دی کتاب" پڑچھیاں اُتےپُھل"وچ ملکی غزل مقامیت یعنی اُوپرَپ(اردو اثرات) تُوں بالکل اݨ سون٘ہی اے.وَل این٘دے بعد دی غزل سرائیکی دے اپݨےماحول وچ لکھی وین٘دی پئی اے. بشیرجاوید دی غزل کُوں اساں جدید غزل تاں نِسےآکھ سَڳدے بلکہ اُنہاں دی غزل کُوں روایتی اتے جدید غزل دا امتزاج ضرور آکھ سڳدےہیں. 

روایتی انداز اُنہاں دی غزل وچ کُجھ زیادہ ملدے. پُراݨےموضوعات کُوں اُنہاں ٻہوں سوہݨےانداز وچ نبھائے. 

کجھ شعر نمونے دےطور ݙیکھو: 

؏ سَر جےسالِم بچاوݨا ہاسی

اُون٘دی ڳلی نہ آوݨا ہاسی

ڄاݨدا ہا کلہپ کاتی اے

وَن٘ڄ نہ ڳاٹا نیواوݨا ہاسی
......

. ؏
سوچ سمجھ کےول فیصلہ میں کراں

آ منان٘ویں تاں ݙس نہ منان٘ویں تاں ݙس

ݙوہڑہ سرائیکی دی قدیم صنف سخن اے. سرائیکی شاعراں دی اکثریت شاعری دا مُنڈھ ݙوہڑے تُوں ٻدھین٘دی اے، لوکیں وچ وی سب توں مقبول صنف ݙوہڑا اے. بشیرجاوید دی شاعری وچ ݙوہڑا موجود اے. اُنہاں دے ݙوہڑےدےموضوعات وی انہاں دی غزل وانگوں روایتی ہِن. اُنہاں دا ݙوہڑا رومانوی رنگ وچ رنگیا ہویا اے. ہِک ݙوہڑا ݙیکھو: 

نہ سانول نندر نویکلی کرمیݙا ہَئیں بھائیوال جڳارے دا

میں وی پل دی خواب خوشی ݙیکھاں ݙکھ آپ سن٘بھال جڳارےدا

جاوید جواب اکھیں تےپڑھ نہ کر سوال جڳارےدا

پُسی پپلی دی ہر وال اُتے، ہےہک ہِک سال جڳارے دا  

انہاں توں علاوہ انہاں دےکلام وچ قطعےتےآزاد نظم وی شامل اے. اُنہاں دا مجموعہ کلام سرائیکی ادب وچ ٻہوں خوٻصورت اضافہ اے
ناہید اختر

**ناہید اختر** ہِک پاکستانی پس پردہ ڳائیکہ ہِن۔ 1970ء وِچ پہلا ڳاݨاں ریڈیو پاکستان ملتان کِیتے ڳایا وَت اَݨ ڳِݨت فِلماں اَتے ڈرامیاں کِیتے  اردو تے پنجابی ڳاݨے ریکارڈ کروائے، 1992ء وِچ ایں فن کوں چھوڑ تے گھروڳی حیاتی لنگھاوݨ لڳّی۔ انھاں کوں 2007ء وِچ صدارتی ایوارڈ برائے حسن کارکردگی مِلّیا۔ 1974ء، 1975ء اَتے 1985ء وِچ نگار فلم ایوارڈ مِلّیا۔

اِنّھاں نے 1986ء وِچ ڳائیکی چھوڑ ݙتّی کیوں جو اِنّھاں کوں اَرام دی لوڑ ہئی۔

## حیاتی دا احوال

### ابتدائی حیاتی
ناہید اختر 26 ستمبر 1956ء کوں ملتان وِچ ڄَمّی ہئی۔

### ذاتی حیاتی
ناہید اختر نے 1994ء وِچ صحافی آصف علی پوتا نال شادی کر گِھدّی ہئی.اِنّھاں نے ہِک مرتبہ انٹرویو دے ویلے ݙسایا جو شادی دی وجہ کنوں اُنّھاں نے ڳاݨے کوں نئیں چھوڑیا۔ بھان٘ویں جو اُوہ ڳاݨاں جاری رکّھݨ چاہن٘دی ہئی جاں جو اُوہ اپݨے ٻالاں دی ݙیکھ بھال وِچ رُجھ ڳئی۔

### موجودہ حیاتی
ناہید اپݨے ٻالاں دے نال مصروف رہن٘دی ہِے اَتے خاص طور تے اپݨے پئے آصف علی پوتا دے فوت تِھیوݨ دے بعد اُوہ ڳاݨے دے پیشے وِچ سرگرم عمل کائے نِھیں۔ ناہید اختر دے پئے آصف علی پوتا دا 8 جولائی، 2017ء کوں 55 ورھیاں دی حیاتی وِچ دِل دے دورے نال انتقال تِھیا۔

## کُجھ دُھم پاوݨ آلے ڳاݨے (اردو)

# یہ رنگینی نو بہار اللہ اللہ
# تھا یقین کہ آئیں گی یہ راتاں کبھی
# کسی مہرباں نے آ کے میری زندگی سجا دی
# چھاپ تلک سب چھین لی رے
# ایسے موسم میں چپ کیوں ہو
# یہ دنیا رہے نہ رہے میرے ہمدم
# کچھ ان کی جفاؤں نے لوٹا
# تم سے الفت کی تقاضے نہ نبھاے جاتے

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* انٹرنیٹ مووی ڈیٹابیس (IMDb) پر ناہید اختر ، Naheed Akhtar filmography, Retrieved 15 May 2016
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
ونکی:پاکستانی زنانیاں
پروین سلطانہ

**پروین سلطانہ** (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: جولائی 1950ء) پٹیالہ ٹَٻَّر دی ہِک ہندوستانی ہندوستانی کلاسیکی ڳائیکہ ہِن۔  2014ء وِچ انہاں کوں حکومت ہند نے بھارت دا تِرِیجھا وݙّا شہری اعزاز  پدم بھوشن ݙِتّا۔ 1998ء وِچ بھارت  دی نیشنل اکیڈمی آف میوزک ، ڈانس اینڈ ڈراما دی سنگیت ناٹک اکادمی نے  سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ ،  توں نوازیا۔

thumb| پروین سلطانہ 2011ء وِچ ارگیہ وِچ اپݨے فن دا مظاہرہ کریندے ہوئے

## ایوارڈز اَتے پِچھاݨ

* گندھاروا کلاانی، 1980ء
* میاں تانسین پرائز، 1986ء
* سنگیت سمراگی، آسام حکومت ، 1994ء
* فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ - قدرت  (1981ء) "ہمیں تم سے پیار کتنا"
* سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ، 1999ء
* آسام حکومت کی جانب سے سریمنت شنکردیو ایوارڈ
* پدم بھوشن،  2014ء حکومت ہند  

## ڈسکوگرافی

* نارائنی (راگ نارائنی)
* غزل
* ینگ وائسز آف انڈیا (جدید غزلیں) - میکدہ
* بیگم پروین سلطانہ- (راگ سالگ ورالی توڈی / راگ للیتا / راگ خمج تھمری)
* گرو کو خراج عقیدت (راگ شیام کونس / راگ سودھ سارنگ / راگ مشرا کافی ہوری تھمری)
* دو آوازیں- دلشاد خان کے ساتھ (راگ پوریہ دھنشری / راگ ہنسڈوانی / راگ  بھراوی سدرہ)
* تاریخی پیشکش  (راگ  احیر بھیریو / راگ نند کانس / راگ  بھیروی سدرہ)
* پروین سلطانہ گانا نایاب میلوڈس (راگ رجنی کلیان / راگ دین توڑی)
* خیالی سے  بھجن تک۔ دلشاد خان کے ساتھ (قسط 1 سے قسط4)
* بس الہی (راگ پوریہ دھنشری / راگ مشرا خمج تھمری / راگ مشرا کیدار بھجن) 2004
* استاد کا انتخاب پروین سلطانہ (راگا مارو بیہاگ / راگہ امبا منوہری / راگا ہنسدوانی ترانہ) 2006

## فلمی گرافی
پروین نے کئی ورھیاں وِچ کئی فِلماں وِچ کئی ڳاݨیاں کوں وی اپݨی اَواز ݙِتّی۔ 

* پکیزہ ، کون گلی گیو شیام، بن بن بولے کویالیا
* پروانہ - پیا کی گال
* رضیہ سلطان۔ شب گھڈیآئی ری
* تحفہ محبت کا ۔ پریم کا گرنتھ پڑھاؤ
* شادی کر لو ۔ نہ تم ہٹو... نہ تم ہٹے  (قوالی)
* شاردہ ۔ یہ بہت خوشی کی نشانی ہے
* قدرت- ہمیں تم سے پیار کتنا
* انمول ۔ کوئی  عشق کا روگ
* گدر: اک پریم کتھا ۔ آن ملو سجنا
* 1920 - وعدہ تم سی ہے وعدہ

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* پروین سلطانہآرکائیو شدہ [Date missing] بذریعہ musicalnirvana.com [Error: unknown archive URL]
* A profile on Parveen Sultana بذریعہ وے بیک مشین (آرکائیو شدہ 27 اکتوبر 2009)

ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
نگہت بٹ

التصویر
نام
**نکہت بٹ** ہِک پاکستانی اداکارہ اَتے ڳائیکہ ہَن۔ نکہت نے اَݨ ڳِݨت ٹیلی ویژن ڈرامیاں اَتے فِلماں وِچ کَم کِیتا۔  

## ابتدائی حیاتی
نکہت 1948 ء وِچ لاہور ، پاکستان وِچ ڄَمّی ہئی۔ انہاں نے لاہور یونیورسٹی توں اپݨی تعلیم مکمل کِیتی۔ 

## کَم کار
نکہت نے اسٹیج توں اپݨی اداکاری دا اغاز کیتا اَتے اِیں نے پہلی واری 1960 دے ݙہاکے وِچ فلماں وِچ اداکاری کِیتی۔  اوہ اردو ، پنجابی اتے پشتو فلماں وِچ نظر آئی۔  انہاں نے فلماں وِچ ڳاݨے وی ڳائے اَتے وَل اِنّھاں نے عابد علی دے کجھ ڈرامیاں وِچ وی کَم کِیتا۔  اوہ ٹیلی فلماں اتے ڈرامیاں وِچ وی نظر آئی۔ انہاں نے پی ٹی وی ڈراما سمندر اتے بوٹا فرام ٹوبہ ٹیک سنگھ وِچ وی اداکاری کِیتی۔ ٹیلی ویژن انڈسٹری وِچ اپݨیاں خدمتاں کِیتے، انھاں کوں حکومت پاکستان نے 2018 وِچ پرائڈ آف پرفارمنس نال نوازیا۔

## بیماری اَتے موت
نکہت بٹ کوں 6 فروری 2020 ہسپتال وِچ داخل کِیتا ڳیا ہئی۔  دباؤ دی وجہ توں وہ بلڈ پریشر ، ذیابیطس اتے دماغی بِماریاں وِچ پئی ہوئی ہئی۔   اوہ 7 فروری 2020 دی عمر 72 ورھیاں دی عمر وِچ فوت تھی ڳئی اَتے انہاں کوں لاہور دے ماڈل ٹاؤن دے ای بلاک وِچ پور ݙِتّا ڳیا۔   

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلم

### فلم

## ایوارڈ اَتے پِچھاݨ

* 2018 وِچ پرائڈ آف پرفارمنس بدست صدر پاکستان 

## حوالہ جات


ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے

ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں

ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار