کچ دے رشتے

جݙاں دی میں اپݨی خالہ دے گھر اَئی ہَم ، میݙا دل ٻہوں اُداس ہئی کیوں جو میݙی خالہ دی دھی حِرا میݙے سامݨے ہر ویلے غمیں وچ ٻݙی ہوئی نظر آندی ہئی ۔ اونکوں ݙیکھ ݙیکھ تے خدا دے کیتے فیصلے تے میں سوچݨ تے مجبور تھی ویندی ہَم ، جو خدا وند کریم ایں نیں کیا کیتے ، ساری زندگی واسطے جِرا دی اَکھیں وچ برسات دا موسم کھڑ ڳئے ۔ اَڄ وی میں ٻاہر سیر کرݨ کیتے لان اِچ نکلی تے کیا ݙیہدی آں جو حِرا سنگ مر مر دے فوارے نال سِر ٹِکا تے ٻہوں ہی مونجھی ٻیٹھی ہئی ۔ اونکوں مونجھا ݙیکھ تے احساس تھیا جو جیویں سارا ماحول اُداس تھی ڳئے ۔ تے وَل میکوں اوندا او کِھلدا چہرہ یاد آ ڳئے ، جݙاں اوندے منہ تے سوائے خوشیاں دی چہکار دے علاوہ کجھ نہ ہا۔

ایویں سوچیندے سوچیندے میں کئی سال پچھوں چلی ڳئی ۔ جنھاں ݙینھاں میں وی خالہ دے گھر آئی ہوئی ہَم ۔ جݙاں ہک سویر خالہ نے حِرا تے سمیرا کوں سݙ تے آکھیا، ذرا گھر کوں صاف ستھرا کر گھنو ، اَڄ یا کل تئیں تیݙا چاچے دا پُتر حسن امریکہ توں آندا پئے تے یقینا چاچے دے گھر ضرور آسی ۔ حِرا تے سمیرا نے ہک دم حیران نظراں نال ہک ݙوجھے کوں ݙٹھا تے اے تصور کیتا جو کتنا زیادہ سوہݨاں ہے تے او حسن دے دل دی دھڑکن بݨسی۔ کیوں جو شروع توں ہی چاچا جی اُمیدوار ہَن کہ بھتریجی کوں اپݨی نونہہ بݨیسوں ۔ تے کئی سالیں بعد چاچے دا ہکو ہک پُتر امریکہ توں اعلیٰ تعلیم حاصل کر تے واپس آندا پیا ہئی۔ ݙوہیں بھیݨیں اپݨی اپݨی جاہ تے پورے گھر کوں سجاوݨ وچ لڳ پیاں ، لیکن اے نہ حِرا کوں پتہ ہا تے نہ ہی سمیرا کوں جو حسن کیکوں اپݨے من دے دریچے اِچ ٻلہیسی۔ بس کجھ ݙینہہ گزرے تے حسن آ ڳیا۔ چارے پاسوں خوشیاں ہی خوشیاں ہَن ۔ ݙینہہ عید تے راتاں شبراتاں بݨ ڳیاں ، روز کہیں نہ کہیں جاہ تے پکنک تے ٹور دے پروگرام بݨدے۔ جݙاں وی اساں سارے کٹھے تھیندے تے میں محسوس کریندی ہَم جو حِرا کوں ݙیکھ تے حسن بے چین تھی ویندے تے اوندیاں اَکھیں دی چمک ودھ ویندی ہئی ۔ اوندی نظر انتخاب حِرا تے آ تے رُک ڳئی ۔ 

ایویں لڳدا ہئی جیویں او اپݨاں سب کجھ حِرا دے قدمیں تے وار ٻیٹھے ۔ دلاں وچ اگر سچے پیار ہوون تے محبتاں پروان چڑھدے دیر نی لڳدی ۔ حِرا تے حسن ہک ݙوجھے دی محبت اِچ گم ، دنیا توں بے نیاز تھی ڳئے ۔ حِرا دیاں اَکھیں ٻہوں سوہݨیاں ہَن تے اوندے لمبے تے سنہری وال جیڑھے حسن کوں پاڳل کر ݙیندے ہَن تے محبت دی کھیݙ شروع تھی ڳئی  تے گھر دا کوئی بندہ وی اے محسوس کیتے بغیر نہ رہ سڳیا جو حسن انھیں ݙوہیں بھیݨیں اِچوں کیندے نال دلچسپی گھندا ہے ۔ ماء پیئو کیوں جو چاہندے ہَن ، ہِیں واسطے اُنھاں کوں وی بظاہر کوئی اعتراض نظر نہ آندا پیا ہئی۔ سمیرا وی اے سارا کجھ سمجھدی ہئی ، او حِرا کولوں ترائے سال چھوٹی ہئی تے حسن کوں بھرا بھرا کریندے ، اوندا منہ نہ تھکدا ہئی تے او وی ٻہوں سوہݨی ہئی ۔معصوم حُسن اوندیاں اَکھیں توں نور بݨ تے وسدا رہندا ہئی ۔ ہر ویلے او کِھلدی ہَسدی حسن کوں ٻہوں چنڳی لڳدی ہئی تے او وی اوندے نال چھیڑ چھاڑ کریندا رہندا ہئی ۔ خالہ دے گھر دے بالکل سامݨے آلی کوٹھی وچ ٻہوں پراݨے ہمسائے جیڑھے قریب ہووݨ دی وجہ نال گھر دے افراد لڳدے ہَن ، ایں تبدیلی تے ٻہوں حیران ہَن کیوں جو او اپݨے پُتر دا رشتہ کر تے ایں قربت کوں ہمیشہ کیتے کرݨاں چاہندے ہَن پر اے ݙیکھ تے حیران تھی ڳئے جو حسن نے آ کے انھاں دیاں اُمیداں کوں مٹا تے رکھ ݙتا تے پاݨی پھیر ݙتا۔ 

سیٹھ ریاض علی دا پُتر نعمان وی حِرا اِچ گہری دلچسپی رکھیندا ہئی ۔ بس فرق اے ہئی جو اوں اظہار نہ کیتا ہئی ، کیوں جو اونکوں یقین ہئی جو اساں ݙوہیں گھریں دی اے محبت اساݙی خوش بختی دی علامت بݨسی۔اساں ضرور ہک تھیسوں ، پرافسوس اوندے اے جذبے ساوے نہ تھی سڳے ، تے حِرا اپݨی سوتر دی محبت اِچ گم تھی ڳئی ، جیکوں تقدیر ملاوݨاں ہوندے تاں وَل اونکوں کوئی شئے وکھ نی کر سڳدی ۔ بس ایویں ویلا پرلاتے اُݙردا ڳیا ، حسن دیاں چھٹیاں مُکݨ والیاں تھی ڳئیاں اوں سوچیا جو ہُݨ منگݨی دی رسم کیتی ونجٖے تاں جو ساریاں کوں پتہ لڳ ونجٖے جو حِرا تے حسن ہک تھی ڳئین ۔ شادی حسن دی اڳلی چھٹیاں تے رکھی ڳئی۔

بس وَل کیا ہا ، حسن ولا دے دروبام رنگ برنگے قمقیں نال ہر پاسے رونق تے خوشیاں دی چہکار ہئی ۔ پوری کوٹھی بقعہ نور بݨی ہوئی ہئی ، بس او وی ݙینہہ آ ڳیا جیندا ݙو دِلیں کوں انتظار ہئی ۔ رسم نبھ ڳئی ، ہک خوبصورت جگمگ کریندی ہیرے دی مُندری حِرا دی نازک انگلی وچ پوا ݙتی ۔ حِرا ظاہر ہے جو ٻہوں خوش ہئی ، اپݨاں پیار پا کراہیں او نہال نہال ہئی۔

ہک دم اوندے دل وچ خیال آیا جو میں ایں خوشی دے موقع تے لمبی سیر تے ونجٖاں ، حود کار چلاواں ، خوشیاں مناواں ، بس اوں گیراج اِچوں کار کڈھی تے لمبی سیر تے روانہ تھی پئی ، بس حسن دے خیالیں وچ اوندی کار ٻہوں تیز رفتاری نال بھجٖدی ویندی ہئی ۔ شئیت خدا کوں اوندیاں خوشیاں منظور نہ ہَن ۔ اوندی بدبختی اوندا تماشا ݙیکھݨ تے کِھلدی کھڑی ہئی۔ گاݙی ٻہوں تیز ہووݨ دی وجہ توں بے قابو تھی ڳئی تے ہک درخت نال ٹکرا ڳئی ۔ اونکوں جیڑھے ویلے ہوش آیا تے اوندی ہک لت جسم توں جُدا کر ݙتی ڳئی ۔ اوندے مقدر دی سیاہی دا حصار چاروں پاسوں تنگ تھیوݨ لڳ ڳیا ۔ ہک دم اونکوں حسن دا خیال آیا تے حِرا نے میݙے کولوں پُچھیا حسن جیڑھا اوندیاں تمنائیں دا مرکز ہا اونکوں وݙی آس ہئی صرف تے صرف حسن کولوں جو او اوندی بیساکھی بݨسی ۔ حسن آیا پر اوندا منہ سارے جذبات توں عاری ہئی ۔ جتھاں ہر دم محبتاں دیاں کرناں ہوندیاں ہَن ، اُتھاں مایوسیاں دے کالے بدل نظردے پئے ہَن ۔ حسن دی خود پرستی ݙیکھ کراہیں حِرا نے ہمت ہار چھوڑی تے بسترے نال لڳ ڳئی ۔ جیندی خاطر او صحت یاب تھیوݨاں چاہندی ہئی او وی اپݨاں نہ ریہا تے وَت میں جی تے کیا کریساں۔

اَڄ اونکوں ایویں محسوس تھیندا پیا ہی جیویں زندگی دا لمبا سفر کر تے منزل دی گمشدگی اونکوں تھکا ݙتے :

میݙے دل وچ پیار دا جذبہ ہئی

میں سچ آہداں غردار ناں ہمی

اوندے دِل وچوں اَڳوں ودھݨ دی تمنا ہی مُک ڳئی ہئی۔زندگی بالکل ویران تے خالی خالی لڳݨ لڳ پئی ہئی۔ ایویں جینویں خوابیں دے شیش محل تے حقیقت دے پتھراں نے چیݨاں چیݨاں کر ݙتا ہووے ۔ اوں کݙاہیں نہ سوچیا ہئی جو اوندے خواباں دی تعبیر اتنی بھیانک ہوسی جو روح تئیں لرزتے کمب ویسی ۔ حِرا ہر ویلے خیالیں دی دنیا وچ گُم رَہوݨ لڳ پئی تے اوندیاں اَکھیں توں ایویں لڳدا ہئی جو او حسن نال دل ہی دل اِچ گِلے شکوے کریندی رہندی ہئی۔

میݙی مسات تے دوست ہووݨ دے ناطے نال او میݙے نال ہر دل دی ڳال کر گھندی ہئی اوندیاں ڳالھیں سُݨݨ تے میں وی اپݨی ہنجوئیں تے بعض اوقات قابو نہ رکھ سڳدی ہَم ۔ ہک ݙینہہ او مُسک پئی تے بے خیالی دی حالت وچ حسن نال ٻولݨ لڳ پئی ۔ واہ حسن توں تاں میݙی زندگی ہانویں ، میݙے بغیر تیݙا ساہ گھنݨ اوکھا ہا ۔ وت میں توں منہ کیوں موڑ گھدی؟ تے ویݨ کرتے زور ،زور نال رووݨ لڳ پئی۔ کمرے دا ماحول سوگوار تھی ڳیا ، میں چاہندے ہووے وی تسلی دے ݙو ٻول نہ آکھ سڳی ۔ خالہ خالو نے وݙے وݙے ݙاکٹریں کوں ݙکھایا ۔ لت وچ لوہے دا راڈ وی رکھیا ڳیا لیکن ڈاکٹراں نے آکھیا جو ہمیشہ واسطے ایں بیسیاکھی نال چل پھر سڳسی ۔ ہسپتال توں چھٹی تھویݨ دے بعد اساں ٻاہر نکلے تے بیساکھی حِرا کوں سہارا ݙیوݨ واسطے موجود ہئی ۔ او دھاڑ مار تے میݙے سینے نال لڳ ڳئی ۔ اوندے دل تے خنجر چل ڳئے او تے حسن دی منتظر ہئی او اونکوں سہارا ݙیوݨ واسطے آسی۔ حسن جیڑھا ماڈرن تہذیب و تمدن دا دلدادہ ہئی۔او کتھاں اے، برداشت کر سڳدا ہئی کہ اوندی ہووݨ آلی جیون ساتھی معذور ہووے۔

گھر آ تے او بسترے تے ڈھہ پئی تے حسن دی تصویر نال رَڄ کے گلے شکوے کیتے ، ہک وار حسن میکوں امریکہ گھن ونجٖ ۔ میݙی لت ٹھیک تھی ویسی ۔ میں تے تیݙی ساتھی ہاں۔تیݙے نال مرساں تیݙا ساتھ ݙیساں ۔ پر کتھاں اوں تاں دِلوں اونکوں بُھلا ݙتا ہئی ۔ اتنے ݙینہہ گزرݨ دے بعد وی او نہ آیا۔

ہک ݙینہہ آیا تے آکھݨ لڳیا جو دنیا ٻہوں تیز رفتار ہے جیڑھا پچھوں رہ ویندے ۔ اونکوں مُڑ تے کئی نی ݙیکھدا ۔ ہک ٻیا کاری زخم اوں ݙتا جو سمیرا دے رشتے دی ڳال چولی ، تے ہک دم سارے ہکے ٻکے رہ ڳئے۔ والدین مجبور تھی ڳئے جو ہک دھی اپاہج تے ݙوجھی واسطے چنگا رشتہ کیویں چھوڑ ݙیوئوں ۔ انکار دی گنجائش نہ ہئی حسن ولا ہک واری وت سجایا ڳیا ۔ حِرا دی جاہ سمیرا کوں اوندی کنوار بݨا ݙتا ڳیا ۔ حِرا سارا ݙینہہ کمرے اِچ رو رو نڈھال تھی ڳئی ۔ پر مقدر دے لکھے کوں کون ٹال سڳدے۔ جیکوں حاصل کرݨ دی چاہ ہئی او ہی بیگانہ تھی ڳیا ہئی ۔ حسن جݙݨ حِرا دے نیڑے توں گزریا تے ہک تحقیر آمیز نظر اوندے اُتے پاتی جیویں جو آہدا ہووے زندگی توں پچھوں رہݨ آلے لوکیں کولوں میکوں نفرت ہے۔ حِرا بے ساختہ بیساکھی کوں پکڑ تے ہچکیاں نال رووݨ لڳ پئی ۔ وَت یکایک ایں اندھارے وچ کہیں نے اونکوں اَڳوں ودھ تے اوندے مونڈھے تے ہتھ رکھیا تے آکھیا حِرا!

توں ایویں زمانے کیتے مذاق نہ بݨ ، تیکوں پتہ کینی اے دنیا ٻہوں ظالم ہے ۔ اِتھاں کھلݨ والے دے رَلے ہر کوئی ہے ، رووݨ والے نال کوئی نی تھیندا ۔ اگر ایویں توں روندی رہی تے زمانے والے تیکوں راہ دا روڑا سمجھ تے تھݙاماری ویسن ، ایں دنیا دی بھیڑ وچ تلّے ڈھاوݨ آلا لتڑیج ویندے ۔ اپݨے آپ کوں سنبھال تے ہمت نال کم گھن ، زندگی نال پیار کر کون ہے جیڑھا ایں دنیا وچ خوش ہے ، افسوس تاں اے ہے جو اساں اپݨے ݙکھیں دا رووݨاں روندے سے تے اے نی ݙیہدے جو ایں دنیا وچ کتنے لوگ کلہے ہِن تے جنھاں کوں اساݙی ضرورت ہے ۔ حِرا نے مُڑ تے ݙٹھا تے نعمان اَکھیں وچ ہنجوں بھر تے اوندے نال مخاطب ہئی ۔ بے ساختہ او اَڳوں ودھیا تے حِرا دیاں بیساکھیاں دیوار نال لا ݙتیاں تے اپݨے ݙوہیں ہتھ اَڳوں ودھا ݙتے ۔ میں ݙٹھاجو حِرا دے چہرے تے عجیب اطمینان دا تاثر ہئی ، پر اَکھیں وچ غم دے گہرے بادل وی ہَن۔ جو ایں خودغرض دنیا وچ کوئی زخم ݙیندے تے کوئی انجھے وی ہِن جیڑھے اوں زخم تے مرہم رکھیندن۔

چھیکڑ اِچ کیا تھیا ایہو جیا اتفاق تھیا جو حسن وی ہک ایکسیڈنٹ وچ لت کٹوا ٻیٹھا تے معذور تھی ڳیا۔

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: سُکے پتراں دا ݙُسکار، رضوانہ تبسم درانی ، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ملتان