محمد ہاشم سمنگانی

مولانا محمد ہاشم السمنگانی (1931-1971) جیہڑے مولوی بزرگ دے ناں نال مشہور ہن، سلسلہ سیفیہ دے بانی آخوند زادہ سیف الرحمن المبارک دے پیر و مرشد ہن۔ او افغانستان دے صوبہ سمنگان دے علاقے غزنیگک وچ 1931ء وچ پیدا تھئے۔ انہاں دے والد الحاج وزیر بائی اپݨے قبیلے علی خیل دے سربراہ ہن۔ مولانا ہاشم سمنگانی ظاہری تے باطنی علوم وچ کامل ہن۔

انہاں نے ابتدائی تعلیم اپݨے پیو تے اپݨی وستی دے عالم دین مولوی عبد المنان توں حاصل کیتی تے ول اعلیٰ تعلیم کیتے افغانستان دے مشرقی صوبیاں لغمان تے نورستان دے وݙے مدرسیاں توں حاصل کیتی۔ ایندے علاوہ پاکستان وچ پشاور تے صوبہ تگاب افغانستان وچ وی کئی تعلیمی سفر کیتے۔ پنڄویں سال دی عمر وچ علم حاصل کرݨ کیتے گھر توں نکلے تے ہک سال ڈو مہینیاں وچ سارے مروجہ علوم و فنون مکمل کیتے۔ انہاں ہک رمضان دے مہینے وچ 18 پارے حفظ کیتے۔ او قرآن کریم دی تلاوت دی طرح روزانہ 25، 26 صفحے بخاری دی تلاوت کریندے ہن۔ ہک واری مولوی سلطان محمد تگابی دے مزار تے زیارت کیتے ڳئے رات کوں خواب وچ ݙٹھا کہ مولوی سلطان محمد دے سارے علوم انہاں کوں حاصل تھی ڳئے ہن، ایندے بعد علوم و معارف دے دروازے کھلݨ لڳ ڳئے۔ او پنج گھنٹیاں وچ مکمل تلاوت فرما ڳھندے ہن۔ انہاں 1000 واری توں زیادہ قرآن پاک دی تلاوت کیتی تے اکثر صوم داؤدی رکھدے ہن۔

انہاں اپݨے وقت دے وݙے بزرگ سلطان الاولیاء مولانا شاہ رسول طالقانی توں بیعت و ذکر حاصل کیتا۔ تے سلاسل نقشبندیہ، قادریہ، چشتیہ تے سہروردیہ وی حاصل کیتے۔ او حج کیتے ڳئے واپسی تے بیمار رہݨ لڳ ڳئے علاج کیتے پاکستان وچ پشاور آئے تے آخری ایام وچ ٻہوں زیادہ بیمار رہݨ لڳ ڳئے۔

انہاں دا وصال 42 سال دی عمر وچ 9 شوال 1391ھ بمطابق 28 نومبر 1971ء کوں تھیا۔ انہاں دا مزار اقدس پیرسباق ضلع نوشہرہ پاکستان وچ ہے۔ انہاں دے 19 خلفاء ہن۔ انہاں کوں مکتوبات امام ربانی تے مثنوی مولانا روم تے ٻہوں مہارت حاصل ہئی۔

مولانا محمد ہاشم سمنگانی نے چھی سال دی عمر وچ خواب ݙٹھا کہ رسول اللہ ﷺ نے انہاں کوں فرمایا کہ میں چالھی سال تائیں تہاݙے نال رہساں۔ ایں طرح انہاں دے ماء پیو تے بھرا محمد شاہ خان بیان کریندے ہن کہ ٻارہاں سال دی عمر وچ ولا خواب ݙٹھا جیندے وچ رسول اللہ ﷺ دی زیارت تھئی تے ݙٹھا کہ ہک ٻہوں وݙے باغ وچ کرسیاں لڳیاں ہوئیاں ہن تے ٻہوں ساری روحانی شخصیات تشریف فرما ہن جیندے سربراہ رسول اللہ ﷺ ہن تے مولانا سمنگانی انتہائی عقیدت نال آپ ﷺ دے ہتھ تے پیر چمݨ لڳے ہوئے ہن۔ رسول اللہ ﷺ نے حضرت عمر فاروق دا تعارف کرایا تے پُچھیا کہ ایں باغ وچ کیویں آئے ہو تاں مولانا سمنگانی نے عرض کیتا میݙے کول بھیݙ بکریاں دا ریوڑ ہے انہاں دے کھاوݨ کیتے پتے لبھݨ آیا ہم لیکن اتھاں تہاݙے کوں ݙیکھ تے میݙا دل تے اکھیں تہاݙے تے قربان تھی ڳئے ہن تے تہاݙی غلامی اختیار کرݨ چاہندا ہم۔ اے سُݨ تے حضرت محمد ﷺ نے حضرت علی کرم اللہ وجہہ کوں آکھیا انہاں دی پتیاں آلی ٻوری ڳھن آؤ تے ول اونکوں ہرے تے تازہ پتیاں نال بھر ݙتا لیکن اڄاں وی اوندے وچ کجھ گنجائش باقی ہئی میݙے منگݨ تے فرمایا ہک شخص کیتے اتنا ہی کافی ہے۔ ایں خواب دے بعد انہاں دا جسم تے خاص طور تے سینہ خود بخود کمٻݨ لڳ ڳیا۔

انہاں دا معمول ہئی کہ ہر ویلے پاݨی دا برتن، قرآن پاک تے جائے نماز اپݨے نال رکھدے ہن، بھاویں سفر وچ ہوون یا گھر وچ۔ جیویں ہی نماز دا ویلا تھیندا فوراً تازہ وضو فرمیندے، آذان ݙیندے تے کلہے وی ہوندے تاں اقامت آکھ تے نماز ادا فرمیندے۔ ایندے علاوہ شروع توں ہی انہاں دا معمول ہئی کہ غیر محرم عورتاں دے سامݨے نہ ویندے تے اگر کوئی سامݨے آ ویندی تاں اکھیں جھکا ڳھندے تے ݙیکھݨ توں پرہیز فرمیندے۔

انہاں دے القابات وچ فرید عصر، صاحب خوارق و معارف، عالم الوریٰ، ولی کامل ومکمل، محبوب ذات سبحانی، مجاہد ملت اسلامیہ چراغ خانوادہ ولائیت فخر اہلسنت، نائب تاجدار طالقان تے شیخ المشائخ شامل ہن۔

## ٻیا ݙیکھو

* آخوند زادہ سیف الرحمن

## حوالہ جات