جیمز رابنسن

## جیمز ایلن رابنسن
جیمز ایلن رابنسن (ڄمݨ 1960) ہک برطانوی-امریکی ماہر معاشیات تے سیاسی سائنسدان ہن ۔ او یونیورسٹی آف شکاگو دے ہیرس سکول آف پبلک پالیسی وچ ریورنڈ ڈاکٹر رچرڈ ایل پیئرسن پروفیسر آف گلوبل کنفلکٹ سٹڈیز تے یونیورسٹی پروفیسر دے عہدے تے فائز ہن ۔ ہیرس وچ ، او گلوبل کنفلکٹس دے مطالعہ تے حل کیتے پیئرسن انسٹیٹیوٹ دی وی ہدایت کاری کریندے ہن ۔ رابنسن پہلے 2004 توں 2015 تئیں ہارورڈ یونیورسٹی وچ پڑھایا ۔

جیمز رابنسن دی تعلیم برطانیہ وچ تھئی ۔ انہاں لندن سکول آف اکنامکس توں معاشیات وچ بی ایس سی دی ڈگری حاصل کیتی تے وارک یونیورسٹی توں معاشیات وچ ایم اے کیتی ۔ انہاں ییل یونیورسٹی توں معاشیات وچ پی ایچ ڈی کیتی ۔

رابنسن دی تحقیق دا مرکز اقتصادی ترقی ، سیاسی ادارے ، تے عالمی تنازعات ہن ۔ انہاں ایہ معلوم کیتا ہے کہ سیاسی تے اقتصادی ادارے معیشت دی ترقی وچ ٻہوں اہم کردار ادا کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی معلوم کیتا ہے کہ سیاسی طاقت دی تقسیم معیشت تے عدم مساوات کوں متاثر کریندی ہے ۔

رابنسن دا سب توں مشہور کم انہاں دی کتاب وائی نیشنز فیل (Why Nations Fail) ہے جیڑھی انہاں ڈارون ایسیموگلو دے نال رل تے لکھی ہا ۔ ایں کتاب وچ انہاں ایہ دلیل ݙتی ہے کہ قومیں اس لئی ناکام تھیندیاں ہن کیوں جو انہاں دے سیاسی تے اقتصادی ادارے ناقص ہوندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ جیڑھے ملکاں وچ جامع ادارے ہوندے ہن ، او ترقی کریندے ہن ، جݙاں جو جیڑھے ملکاں وچ استحصالی ادارے ہوندے ہن ، او پسماندہ رہ ویندے ہن ۔ انہاں ایہ وی ݙسایا کہ جغرافیہ ، ثقافت یا مذہب ترقی دی وضاحت کیتے کافی نہیں ہن ۔

رابنسن سیاسی عدم استحکام تے تشدد دے اقتصادی اثرات دا وی مطالعہ کیتا ہے ۔ انہاں ایہ معلوم کیتا ہے کہ سیاسی عدم استحکام تے تشدد معیشت کوں ٻہوں نقصان پہنچا سڳدے ہن ۔ انہاں ایہ وی ݙسایا ہے کہ سیاسی استحکام تے امن اقتصادی ترقی کیتے ٻہوں ضروری ہن ۔

رابنسن مختلف ملکاں وچ اقتصادی ترقی دا موازنہ وی کیتا ہے ۔ انہاں ایہ معلوم کیتا ہے کہ کجھ ملک ٻہوں تیزی نال ترقی کریندے ہن ، جݙاں جو کجھ ملک پسماندہ رہ ویندے ہن ۔ انہاں ایہ وی ݙسایا ہے کہ اقتصادی ترقی کوں متاثر کرݨ والے عوامل کوں سمجھݨ کیتے مزید تحقیق دی ضرورت ہے ۔

رابنسن کوں کئی ایوارڈز تے اعزازات نال نوازا ڳیا ہے ۔ انہاں کوں معاشیات تے سیاسی سائنس دے شعبے وچ انہاں دیاں شراکت داریاں کیتے ٻہوں سراہا ویندا ہے ۔ انہاں دا کم سیاسی تے اقتصادی نظاماں دی اہمیت کوں اجاگر کریندے ۔

رابنسن ہک بہترین استاد وی ہن ۔ انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی ہے جیڑھے ہن ماہر معاشیات تے سیاسی سائنسدان بݨ چکے ہن ۔ انہاں دے شاگرد دنیا بھر وچ مختلف یونیورسٹیاں تے تحقیقی ادارےآں وچ کم کر رہے ہن ۔

رابنسن دا کم نہ صرف علمی لحاظ نال اہم ہے بھل عملی لحاظ نال وی ٻہت اہم ہے ۔ انہاں دے کم کئی پالیسیاں کوں متاثر کیتا ہے تے ایہ ثابت کیتا ہے کہ تجرباتی تحقیق پالیسی سازاں کیتے ٻہوں اہم ہو سڳدی ہے ۔ او ہک سچے سائنسدان ہن جیڑھے اپݨے کم دے ذریعے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ مصروف ہن ۔

رابنسن دی شخصیت ٻہت متاثر کن ہے ۔ او ہک ذہین ، محنتی تے اپݨے کم کیتے وقف شخص ہن ۔ او اپݨے کم دے بارے وچ ٻہت پرجوش ہن تے او ہمیشاں نویں چیزاں سکھݨ تے تجربہ کرݨ کیتے تیار رہندے ہن ۔ انہاں دی کامیابی دا راز انہاں دی محنت ، لگن تے گہری سمجھ وچ پوشیدہ ہے ۔

رابنسن دا مستقبل وی ٻہت روشن ہے ۔ او ہن وی تحقیق وچ مصروف ہن تے او نویں نظریات تے کم کر رہے ہن ۔ ایہ امید کیتی ویندی ہے کہ او مستقبل وچ وی معاشیات تے سیاسی سائنس دے شعبے وچ اہم شراکت داریاں کریندے رہسن ۔

رابنسن دا کم اساکوں ایہ سبق ݙیندے کہ علم تے تحقیق دی کوئی حد نہیں ہوندی ۔ اساں ہمیشاں نویں چیزاں سکھݨ تے تجربہ کرݨ کیتے تیار رہݨا چاہیدا ہے ۔ رابنسن ہک سچے سائنسدان ہن جیڑھے اپݨے کم دے ذریعے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ مصروف ہن ۔ انہاں دا کم سیاسی تے اقتصادی نظاماں دی اہمیت کوں اجاگر کریندے ۔ انہاں دی تحقیق دا اثر پالیسی سازی تے ترقیاتی حکمت عملیاں تے وی واضح طور تے نظر آندا ہے ۔