قصّہ سسّی تے پنّوں دا ہک انگ

**A VERSION OF SASSI AND PUNNUN**

(ترجمہ )              جیویں ایکوں ہُشیار پور دے ہِک نٹ بیان کیتے:

سسّی تے پنوں دی مشہور کہاݨی اصل وچ سندھ تے لمّے بلوچستان دے علاقے بارے ہے ۔ اِیندے بارے ہک نٹ دی ایہ روایت ‘ جہڑی اِتّھاں پیش کیتی ڳئی ہے ‘ خاص طور تے توجہ دے لائق ہے ۔ کیوں جو ایں کنوں پتہ لڳدے جو لوک کہاݨی ۔ ادبی افسانہ بݨ ونڄݨ دے بعد جہڑیلے وَلا لوکاں کن وَلدی ہے تاں اِیکوں کہڑے مرحلیاں ؍ درجیاں کنوں گزرݨا پوندے ۔ موجودہ صورت وچ ایہ کہاݨی شاعر ہاشم دی منظوم کہاݨی دا لفظ بہ لفظ ترجمہ ہے جہڑا نٹاں دے ہتھّاں وچ ونڄ کے (ہتھیں چڑھ کے) آپݨی اصل شِکل ونڄا چُکی ہے۔ نٹاں اِیکوں بے رحمی نال کپ ٹُک کے گُنجڑے ہوئے انداز تے وِڳڑی ہوئی شکل اِچ ولا پیش کیتے ۔ نٹ کوں جہڑا کجھ یاد ریہا‘ اوں اُونیں سُݨا ݙتّا ۔ نظر آندے جو اُوکوں کجھ زیادہ یاد کوئناں ہا ۔ سُݨݨ آلے کیوں جو ایں کہاݨی دے چنگی طرحاں ڄاݨو ہوندن ‘ تہوں کجھ فرق نھیں پوندا جو اصل کہاݨی دے کِتّی شعر سُݨائے ڳئین اَتے کہڑی ترتیب نال۔

ہاشم شاہ دی نظم مکمل ہے ۔ ایندے وچ چار چار مصرعیاں دے 126بند ہِن (ہاشم شاہ دے مجموعے وچ ایںویلے124بند نظردِن… ش م) ایندی کہاݨی ایں ہے:

کہاݨی:

شہر بھنبھور وچ جام آدم ناں دا راجا ہا ‘ جیندے گھر اُوندی دھی سسّی ڄائی ۔ رملیاں اُوکوں ݙس ݙتّا ہا جو اِیکوں ہک اہجیں شخت نال عشق تھی ویسی جہڑا ایں قوم دا نہ ہوسی اَتے ایںطرحاںایہ آپݨے خاندان دی نکوئی دی وجہ بݨ ویسی ۔ تہوں اُوں اُوکوں ہک صندوقڑی اِچ رکھ کے ہک دریا (سندھ یا اُوندے کئیں رلوڑ دریا) وچ لوڑھ ݙتّا ڳیا۔ ہک چڑھوئے ’’اَتّے‘‘ اُوکوں دریا وچوں کڈھیا اَتے اُوکوں آپݨی دھی وانگ پالیا‘ ٻہوں سارے جُؤان چڑھوئیاں اُوندے نال پرنیجݨ دی رٻاڑ بھیڄی۔ پر اُوں ایہ آکھ کے نہ کر ݙتّی جو میں ہک راجے دی دھی آں ۔ راجے اُوندے سوہݨپ بارے سُݨیا اَتے اُوندے نال پرنیجݨ دی سِک کیتی پر جہڑیلے اُوں اُوندے ڳل دا تویت ݙٹھّا تاں سُنڄاݨ ڳیا جو ایہ تاں میݙی آپݨی دھی ہے ۔ اوہ ٻہوں شرم سار تھیا اَتے اُوںکوں وَلاچڑھوئے دے گھر گھل ݙتّا ۔ کجھ مُد بعد سسّی کتھائوں پُنوں دی مورت ݙیکھ گھدّی اَتے اُوکوں اُوندے نال عشق تھی ڳیا۔

پُنّوں کیچ (کچھ؍مکران)دے راجے دا پُتر ہا ۔ بلوچستان دے بعضے وݨجارے سُداگراں وی اُوکوں پُنّوں دے حال حویلے سُݨائے اَتے اُوکوں ݙسایا جو اَساں پُنوں دے بھئی بند ہَیں۔ سسّی اُنہاں سُداگراں کوں قید کر گھدّا جو پُنوں آپ اِنہاں کوں چُھڑاوݨ آسی اُنّھاں وچوں ݙو اوٹھی بھڄ نکھتھے۔ اُنھاں وطن پُڄ کے پنُوں دے پیئو ہوت علی کوں سارا واقعہ ونڄ سُݨایا ۔ ایہ سُݨ کے پُنوں اُتھّوں ٹُر ڄلیا اَتے سسّی کوں مِل کے اُتھائیں خُشی نال رہݨ لڳ ڳیا ۔ اوہ پِچھّاں وَلّݨ کنوں اِنکاری تھی ڳیا ۔ اُوندے پیئو دے ٻیلیاں پہلے اُوکوں نشے وچ ٻٹ کیتا اَتے وَل اُوکوں اُتھّوں چا کے گھن ڳے ۔ سسّی کوں پتہ لڳا تاں اوہ اُوکوں ڳولݨ ٹُر پئی اَتے اُوں سُنڄ بَر اِچ پِھردیں جان ݙے ݙتّی ۔ موت دے بعد اوندی روح پُنوں کوں مِلی اَتے اُوں اونکوں آپݨی قبر اُتّے سݙیا ۔ سبھݨاں دے منع کرݨ دے باوجود پُنوں سسّی دی قبر اُتّے پُڄ ڳیا ۔ اُوندے پُڄݨ اُتّے قبر پھٹ ڳئی اَتے اوہ اُوندے اندر وڑ ڳیا۔

(ترجمہ) سسّی تے پنّوں دی کہاݨی بارے ٻہوں کجھ لکھیا ونڄ چُکے اَتے جتھاں تئیں میکوں پتہ ہے ’’ہندوستانی عجائبات‘‘ جلد نمبر11صفحہ291اُتّے اُوندے بارے ساریاں معلومات موجود ہِن ۔ البتہ ایندے وچ مسٹر برٹن دی کہانی ’’سندھ دی وَلا سیل‘‘جلد نمبر ہک دے صفحہ128دا ذکر کوئنیں ۔ ایں کہاݨی دا زماناں سندھ دی تاریخ دا موہری زماناں آکھیا ونڄ سڳدے ۔ بھنمبور؍بَھمبُور کراچی تے گھا را دی وچلی سڑک اُتّے ہک اُچاڑ جاء ہے ۔ شت ایہ سندھ دریا دے پُراݨے مونہے اُتّے موجود ہا ۔ یا شت ایہ جاء یونانیاں دی پُراݨی تجارتی منڈی ہئی ۔ لفظ سسّی کوں سسوی وی لکھیا ڳے ۔ اِینویں اِی پُنّوں کوں پُنّھو اور پَنّوں (بفتح پا) وی لکھیا ویندے ۔ ایہ کہاݨی سندھ وچ مقامی ہووݨ کنوں علاوہ پنجاب تے کچھ وچ وی آکھی ویندی ہے۔

(ترجمہ) تلویں نقشے کنوں پتہ لڳدے جو نَٹ اصل نظم دے بنداں کوں کیویں وِگاڑ چھوڑے ۔ ایہ وی یاد رہوے جو ٻہوں ساریاں جائیں تے اُوں اَصل بنداں دے ٻہوں تھولے حصّے ݙتِّن:

بند نمبر12‘14تے 15اصل نظم وچ کوئینیں۔ نظر آندے جو اِنھاں کوں33‘ 104تے 105دی جاء تے رکھیاڳے۔

نٹ جنھاں بنداں دا ہک اَدّھا فقرہ ݙتّے ‘ میں اتّھاں اوہ مکمل بند ݙیندا پِیاں تاں جو شاعر داپورا مطلب سامھݨے آ ونڄے ۔ اُمیدہے جو اُتلی کہاݨی تے اِنھاں بنداں دی مدت نال پڑھݨ آلے کوں ایں کہاݨی دی مشکل تے وِڳڑی ہوئی عبارت سمجھݨ اِچ اوکھ نہ تھیسی۔

(رسم الخط وٹاندرا)

14

اوڑک خوف اُتار نجومی ‘ بات کہی من بھاݨی

’’کامل عشق سسّی نوں ہوسی ‘ جد ہوگ ‘ جوان سیاݨی

مست بے ہوش تھلاں وچ مرسی درد فراق نا ڄاݨی

ہاشم داغ لگا وَگ کُل نوں ‘ جگ وچ ہوگ کہاݨی

(بربند دے بعد ٹمپل نے انگریزی ترجمہ وی ݙتّے ‘ جیکوں اِتھّاں حذف کیتا ویندا پئے۔ ش م)

17

کہا وزیر ‘ کی دوس سسّی نوں ؟ لکھیا لیکھ کہاری؍ قہاری

بے تقصیر کہاون کنیاں ‘ نشٹ کرے کُل ساری

اِس تھیں پاپ کی ہور پریرے ‘ قوم ہووے ہتیاری

ہاشم پائے صندوق رِڑھا ‘ مُول چُکی خَر خواری

22

کر تدبیر کیتے تِن چھاندے ‘ چرخ ݙتّا کر نالے

بس دے ملک ہوئیا اِک چھاندا ‘ شیر پِلاوݨ والے

دوجا داج جہیز سسّی نوں ‘ ہور پچاون والے

ہاشم لِکھ تعویذ حقیقت ‘ حرف سسّی گل ڈالے

21

چنّݨ شاخ منگائی کداہوں ‘ بیٹھ کاری گر گھڑیا

ٻوٹا بیل سنہری کیتی ‘ لعل جواہر جڑیا

پا زنیجر چَوفیر پنجر نوں ‘ بیٹھ بے درداں کڈھیا

ہاشم ویکھ تولّد ہوندی ‘ آن ݙکھاں لڑ پھڑیا

23

پا صندوق رِڑھا سسّی نوں ‘ نُوح طوفان وَڳیندا

باشک ناگ نا ہاتھ لِیاون ‘ دُھول سیاہ وڳیندا

پار اُرار بلائیں پِھردیاں‘ دیو دانو دَھل رہیندا

ہاشم ویکھ نصیب سسّی دا کی کُجھ ہور کریندا؟

24

ٹُریا توڑ زنجیر صدق دا چائیاں رِزق مُہاراں

گردش فلک ہویا سِر گرداں‘ باجھ ملاح کہاراں

سورج تیز ہوئیا ‘ جَل خونی ‘ لین تُساں چمکاراں

ہاشم ویکھ سسّی وچ گھیرے دشمن لکھ ہزاراں

25

آدم خور جناور جَل دے راکش رُوپ سرائیں

مگر مچھ ‘ کچھّو ‘ جل ہُوڑی ‘ ناگ ‘ سنسار بلائیں

تندوئے قہر زنبوراں والے لاون زور تڈائیں

ہاشم مرگِ سسّی وِچ تھل دے مارس کون اُتھائیں؟

27

شہروں باہر کو پتن دھوبا دھوندا ندی کنارے

اَتّا نام مثال فرشتہ ‘ بزرگ نیک ستاری ؍ستارے

ݙٹھا اوس صندوق دُراڈا دِل وچ خوف چِتارے

ہاشم گیؤ رس ہوش دماغوں ویکھ صندوق سِتارے

35

شرکت نال شریک اَتّے دے بُرے بخیل ‘ فسادی

پاس بھمبور شہر دے والی ‘ جا ہوئے فریادی

ہوئی جوان اَتّے گھر بیٹی ‘ صورت شکل شہزادی

ہاشم کہا پُکار بخیلاں ’’لائق ہئی تُساݙی‘‘

36

بھیجیا نفر غلام اَتّے نوں ‘ آدم جام بُلائیا

سسّی کھول تعویذ گلے دا شاہِ حضور پہونچائیا

کاگذ واچ پَچھاتا شاہ نے ‘ جو پائے صندوق رڑھائیا

ہاشم ویکھ ہوئیا شرمندہ ‘ آدم جام سوائیا

37

لہو گرم ہوئیا دِل بریاں ‘ پھیر اولاد پیاری

ماں پیئو نال سسّی دے چاہن ‘ بات کیتی اک واری

’’سسّی صاف جواب ݙتونی ‘ کھول حقیقت ساری

ہاشم مِلن حرام تُسانوں ریڑھ ݙتّی اِک واری

33

اِک دن کول سسّی دے پیئو نے بیٹھ ‘ کیتی گل چھیڑی

آکھ : ’’بچہ تُوں بالغ ہوئیوں واگ تیرے ہتھ تیرے

دھوبی ذات اچھے گھر آون پھر پھر جان بَہتیرے

ہاشم کون تیرے من بھاوے ؟ آکھ سُنا سویرے

34

سسّی مُول جواب نا کیتا ‘ نال پیئو شرماندی

دِل وچ پھیر لگی اوہ سوچن: ’’ویکھ لِکھی کرماں دی‘‘

ڈھونڈن ساک جَھڑرے ماپے ‘ میں دھی بادشاہاں دی‘‘

ہاشم پھیر اوہ نام نا لیون‘ ویکھ سسّی درماندی

104(ہاشم شاہ کول ایہ بند نمبر102ہے۔ ش م)

کُجھ بہندی ‘ کجھ ڈِگدی ٹھیندی اُٹھدی تے دم لیندی

جیوں کر ٹُوٹ شرابوں آوے ‘ پھیر اُتّے وَل ڈھیندی

ڈُھوندی کھوج شُتر دا پِھرکے ‘ کِت وَل بھال نا پیندی

ہاشم جگت نا کیوں کر گاوِیں ‘ پِیت سَپُورن جنہیں دی؟

105(ہاشم شاہ کول ایہ بند نمبر103ہے ۔ ش م)

قدرت نال سسّی ہتھ آئیا پِھردیاں کھوج شتر دا

جاں پائیا اُس کھوج شتر دا ‘ مِلیا جام خضر دا

یا اوہ نور نظر دا کہیئے ‘ دارو درد جگر دا

ہاشم پیک سسّی ہتھ آئیا ‘ قاصد کیچ شہر دا

117(ہاشم شاہ کول ایہ بند نمبر115ہے ۔ ش م)

اُݙیا بَھورَ سسّی دے تن تھیں‘ پھیر پُنّوں وَل آئیا

محمل ‘ مست بے ہوش پنوں نوں سفنے آن جگائیا

’’لَے ہُݨ یار اساں سنگ تیرے قول قرار نبھائیا‘‘

ہاشم رہی سسّی وچ تھل دے ‘ میں رُوح رخصت لے آئیا

19

واہ کلام نصیب سسّی دے ‘ نام لِیاں دِل ڈردا

تختوں چائے سِٹے سُلطان ‘ خَیر پَوے در در دا

بیل غریب ناقابِل جِہا ‘ چائے ‘ زمین سِر دَھردا

ہاشم جائے نا بولن والی ‘ جو چاہے سو کردا

115                                  (ہاشم شاہ کول ایہ بند نمبر113ہے۔ ش م)

اَیَّڑ چھوڑ سسّی وَل ٹُریا ڈَردا راہ پَکڑدا

صورت  ویکھ  احوال سسّی دا  چاڑھیا جوش  قہر دا (چاڑھیا؍ چڑھیا)

دِل توں شوق گِیا اُٹھ سارا‘ مال ‘ عورت ‘ پُت گھردا

ہاشم ڄاݨ دِلوں جگ فانی دے ‘ یہ فقیری پھڑدا

116(ہاشم شاہ کول ایہ بند نمبر114ہے ۔ ش م)

تھل وچ گور سسّی دی کرکے ‘ بیٹھا گور ‘ سِرہاݨے

گل کفنی سِر پا برہنہ وانگ یتیم نِماݨے

اِک گل جان لئی … جگ فانی … ہور کلام نا ڄاݨے

ہاشم خاص فقیری اِیہا پر کوئی وِرلا ڄاݨے

124(ہاشم شاہ کول ایہ بندنمبر122ہے ۔ ش م)

شابش اوس شُتر دا ٹُرنا ‘ تیز ٹُرو ٹُک تِیروں

پَہوتا آن سسّی دی گورے عقل شتر وزیروں

تازی گور ݙٹھی شاہ زادے ‘ پُچھیا اُوس فقیروں

ہاشم : ’’کون بزرگ سمائیا؟ واقف کر اِس پِیروں‘‘

125(ہاشم شاہ کول ایہ بندنمبر123ہے ۔ ش م)

آکھے اوس فقیر پُنّوں نوں ‘ کھول حقیقت ساری

’’آہی نال پری دی صورت ‘ گرمی مار اُتاری

جپدی نام پُنّوں دا آہی ‘ درد عشق دی ماری

ہاشم نام مکان نا ڄاݨاں آہی کون وچاری‘‘

126(ہاشم شاہ کول ایہ بندنمبر124ہے ۔ ش م)

گَل  سُن ہوت زمین تے ڈِگیا ‘ کھائے کلیجا کانی

کُھل گئی گور ‘ پیا وچ قبرے ‘ پھیر مِلی دل جانی

حاضر عشق گئی رَل مِٹّی ‘ صورت حُسن جوانی

ہاشم عشق کمال سسّی دا جگ وچ رہے کہانی

………

(ٹمپل نے ہیٹھ عنوان اِچ لکھے جو پنّوں ہوت قبیلے دا نہ ہا ۔ ش م)

٭٭٭

## متن
نمبر1                                                                                 (ہاشم شاہ بند نمبر14۔ ش م)

اوڑک خوف اُتار نجومی بات کرے من بھاݨی

’’عشقوں کمال سسّی دا ‘ جد ہووے جوان سیاݨی

مبّل مست تھلاں وچ مرسی درد فراق رنجاݨی

ہاشم داغ لگا وے کُل نوں تیرے ‘ پاوے جہان کہاݨی

نمبر2                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر17۔ ش م)

کہے وزیر : ’’کی دوش سسّی نوں ؟ لکھیا لیکھ لکھاری

بے تقصیر کُہاوے کنیاں ‘ تیرے نِشٹ ہو جا کُل ساری

اِس تے پاپ ناہور ودھیرے ‘ تیرے قوم ہو جا ہتیاری

ہاشم پا صندوق رِڑھاوے ‘ اے وی مُول چُکے کر خواری‘‘

نمبر3                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر17۔ ش م)

کر تدبیر کیتے ترے چھاندے ‘ خرچ ݙتّا کرنالے

تس دے مِلک ہوئیا اِک چھاندا ‘ شِیر چُگاہوݨ والے

دوجا داج جہیز سسّی نوں ‘ ہور پڑھاوݨ والے

ہاشم لکھ تعویذ حقیقت ‘ حرف سسّی گل ڈالے

نمبر4                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر21۔ ش م)

چَنّݨ چِیر میدانے سِٹیا ‘ بیٹھ کاری گر گھڑیا

بُوٹا بیل سُنہری کرکے لعل جواہر جڑیا

پائے زنجیر چَوپہر پنجرے ‘ بیٹھ بے درداں گھڑیا

ہاشم بولن دی چاہ کجھ نا ‘ آن دُکھاں لڑ پھڑیا

نمبر5                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر23۔ ش م)

سسی پائے صندوق رِڑھا لئی جیکر نوح طوفان وڳیندا

باشک ناگ نوں ہاتھ نا آوے دَھول پناہ منگیندا

پار اُروار بلائیں بُریاں‘ جتھے دیو دانو ٹِھل رہیندا

ہاشم دیکھ نصیب سسّی دا ‘اجے کی کجھ ہور کریندا؟

نمبر6                                                                              (ہاشم شاہ بند نمبر24۔ ش م)

ٹُریا ٹور زنجیر صبر دا چائیاں رزق مُہاراں

گرد وچ فلک ہوئیا سر گرداں ‘ باز ملاّح کہاراں

سورج ویکھ ہوئیا جَل خونی ‘ پَین لَشکاں چمکاراں

ہاشم دیکھ سسّی وچ گھیری ‘ جتھے دشمن لکھ ہزاراں

نمبر7                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر25۔ ش م)

آدم خور جناور جَل دے راکھش رُوپ سرائیں

مگر مچھ ‘ کَچھ ‘ جل ہوڑی ‘ ناگ ‘ سرار بلائیں

تیندوئے ‘ قہر ‘ جمبھوراں ‘ بولن لاون زور اُٹھائیں

ہاشم موت لکھی وچ تھل دے ‘ مارے کون اُٹھائیں؟

نمبر8                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر27۔ ش م)

(نامکمل بند) اَتّا نائوں مشال فرشتہ ‘ بزرگ نیک سِتاری

دیکھا اوں صندوق ڈردے ‘ من وچ خوف چِتاری

ہاشم گئے اوہدے ہوش دماغوں دیکھ صندوق سِتاری

نمبر9                                                                               (ہاشم شاہ بند نمبر35۔ ش م)

(نامکمل بند)  ’’بیٹی جوان اَتّے گھر ڄنمی‘ اوہدی صورت شکل شہزادی‘‘

بادشاہاں نوں چُگ بولدیا:’’لائق ہئے کُل تہاݙی‘‘

نمبر10                           (ہاشم شاہ بند نمبر36۔ ش م)

گھٹیا نفر اَتّے دے گھر نوں ‘ پاس اَتّے دے آئیا

’’کہہ کہاں بیٹی ‘ کی کرئیے آپاں ؟ لکھیا حضوروں آئیا‘‘

کھول تعویذ سسّی نے گل دا ‘ ہاشم دے ہتھ پھڑائیا

بانچ لے ‘ وے پیئو لِکھیا میرا (ہاشم) ڄام پرایا

نمبر11                             (ہاشم شاہ بند نمبر37۔ ش م)

(نامکمل بند)                                            لہو گرم ہوئیا ‘ دِل بھدیا ‘ اوڑک اولاد پیاری

نمبر12                           (ہاشم شاہ بند نمبر87۔ ش م)

(نامکمل بند)  متّاں دین سسّی نوں ماپے : ’’آئیو دھی پَواہیں

دھوبی ذات کمین کرکے ‘ تینوں چھڈ گئے تجھ تاہِیں‘‘

نمبر13                           (ہاشم شاہ بند نمبر87دا حصہ نظردے ۔ ش م)

(نامکمل بند)                                            بند نمبر 34نال وی ملیا ہوئے۔ ش م)

’’دھوبی ذات جھینویں جنیدی ‘ میں دھی بادشاہاں دی

کرمی لکھیا کدھی نہیںٹلدا ‘ ہونی ہار نہیں جاندی

نمبر14                           (ہاشم شاہ بند نمبر103۔ دا حصہ نظردے ۔ش م)

(نامکمل بند)  سسّی نوں کھوج پنوں دا لج پیا ‘ مگرے جاندی بھجیّ

نمبر15                           (یہ اضافی بند ہے۔ ش م)

جَوں جَوں کھوج آگاری جاندا‘ وال پٹے پَٹ سٹدی

سسّی دی گوٹک وانگ کبوتراں لٹک لٹک جند ٹُٹدی

’’نٹدیاں نٹدیاں کجیاں نالوں مینوں کر جا چُکدی مُکدی

ہاشم بولن دی چاہ کُجھ نا میرے نرد جوڑیاں ٹُٹدی

نمبر16                          (ہاشم شاہ بند نمبر115۔ ش م)

(نامکمل بند ) اُڑیا بَھوَر سسّی دے طرفوں ‘ پِھرپنوں وَل ڈھائیا

’’لکھاں یار اَساں سنگ تیرے ‘ قول قرار نبھائیا

سسّی مر گئی وچ مارُو تھل دے ‘ روح رخصت لے کر آئیا‘‘

نمبر17                           (ہاشم شاہ بند نمبر19۔ ش م)

واہ کلام نصیب سسّی دے نام لِیاں دل ڈردا

تختوں چاہ سِٹے سُلطاناں ‘ خیر منگاوے دَر دَر دا

بَیل غریب نکاوَل جِیہا ‘ چاہ زمین سر دَھردا

ہاشم بولن دی چاہ کُجھ نا ‘ رب جو چاہے سو کردا

نمبر18                           (ہاشم شاہ بند نمبر113۔ ش م)

(نامکمل بند)  اَیَّڑ  چھوڑ ایالی  ٹُریا  ‘ دِل  ڈردا  پَوں دَھردا

اُتر شوق گیا جو دِل دا ‘ مال ‘ دِھیان ‘ پُت گھر دا

دیکھ شکل سسّی دی اُس نے بیٹھ فقیری کردا

نمبر19                           (ہاشم شاہ بند نمبر114۔ ش م)

(نامکمل بند )   گل  وچ الفی  ‘  سِر ببرانی ‘ بہہ  گیا قبر  سِرہانے

اِکّو جان ‘ رہا جگ فانی‘‘ ہور کلام نا جانے

نمبر20                         (ہاشم شاہ بند نمبر122۔ ش م)

شابش آکھو اُس کرہے نوں تیز دھرے پَوں تیروں

پہنچا آن سسّی دے قبرے عقلوں تُرت وزیروں

تازی گور دیکھی شہزادے پُچھیا اوس فقیروں

’’اِتھے کون فقیر سمانا؟ واقف کرو فقیرو‘‘

نمبر21                           (ہاشم شاہ بند نمبر123۔ ش م)

آکھیا اُس فقیر پنوں نوں کھول حقیقت ساری

’’آ گئی نار ‘ پری دی صورت ‘ گرمی مار اُتاری

جپدی ناں پُنوں دا ‘ آ گئی تیغ ہجر دی ماری

ہاشم تھاں اُکاں نہیں ڄاندا ‘ آ گئی کون بپاری‘‘

نمبر22                         (ہاشم شاہ بند نمبر124۔ ش م)

سُندے سارے زمین پر ڈِگیا ‘ کھائے کلیجہ کانی

کُھل گیا گور ‘ پِیا وچ قبرے ‘ پِھر ملے دِل جانی

خاطر عشق دے اوہ رَل ماٹی‘ اوہدی صورت حسن جوانی

ہاشم عشق سسّی دے لگیا ‘ اوہدی پئے جائے جہان کہانی

(حکایت نمبر40۔جلد سوم)

## حوالہ
وسیبی قصے، ترجمہ /لکھت وٹاندرا :  شوکت مغل ، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرز ‘ ملتان