مایوسی ، نا اُمیدی آلے رویے

میڈے خیال اِچ سبھ توں مایوس کن لمحات اَتے رویے قل خوانی اُتے ݙٹھے ونڄ سڳدن ۔ ڈَٹھے دِل نال ہر کوئی کم کریندا پیا ہوندے ،پتہ ہوندے جو اساݙا ایہ ونڄݨ آلا بندہ ، تھیوݨ آلا کھاݨا پورا نی تھیوݨا ، وَت وی ڈَٹھے دِل نال لوکیں دے ݙکھالے کیتے سبھے کم کریندن ۔ ایہ او رویے ہِن جنھاں سب کجھ مُک ویندے ، مثال ݙیندن فلاݨے دے قل کر تے آیا بیٹھاں یعنی سبھو کجھ مُکا تے آیا بیٹھاں ، مایوسی آلے رویے ایں آکھ سڳدوں جیویں ہک مزدور کوں مغرب تئیں کم نی ملیا اَتے او خالی ہتھ ، خالی کھیسے ، خالی دماغ ، خالی سوچیںدے نال نا اُمید اَتے ٻوجھل مَݨ مَݨ دے پیر محسوس کریندیں خالی سفر کرتے گھر آلے پاسے لہندے شام دے سِجھ آلی کار ہولے ہولے ٹُردا پیا ہوندا۔ اوندے خالی اَتے مایوس دماغ اِچ کوئی شئے آندی وی ہے تاں او گھر اِچ نچدی بُکھ ہے ۔ زال دیاں کھا ونڄݨ کوں تیار اَکھیں اَتے ٻالاں دے سوالیہ منہ اُنھیں سارے سوالیں دا جواب اُوں کنوں کانے نی او تاں بس ایہ چاہندے جو زمین وات پٹے تاں میں وڑ ونڄاں ۔ مایوس بندے دی ایہ کیفیت ہوندی اے جو اپݨے آپ کنوں ٻانہاں کنوں او فرار چاہندے ۔ ایہو جہیں حالات اِچ کجھ لوک بھٹک ویندن ، غلط رستیاں اُتے ٹُر پوندن اَتے کجھ اللہ سئیں کنوں موت منگدن ۔ کجھ لوک حالات کنوں مایوس تھی تے عجیب حرکتاں وی کرݨ پئے ویندن ۔ ساݙے ہک ہمسائے کوں جیرھا ٻہوں شریف بندہ ہا چور ہمسائے چوری آپ کیتی اَتے ناں اوں شریف دا گھن تے پکڑوا ݙتا جو مَیں نی ایہ چوری ہے ۔ پولیس آئی اوں شریف کوں پکڑ ڳئی او حیران ، پریشان جو میں اے کم کیتا نی اَتے ایہ کیا تھی ڳیا میݙے نال ، پولیس پُچھیا ہاں بھئی چوری تم نے کی ہے ؟ (ہاں بھئی چوری تئیں کیتی اے؟)اوں شودے کوں اُردو تاں آندی ہئی ۔ آکھݨ لڳیا ’’جناب کے حضور کے مہاجر کے شیتیر کے کہیں بے چا گھدا ہے گا نام میݙا گِھدا ہے گا۔(جناب والا حضور والا مہاجر دا شتیر (شہتیر) کئیں چا گھدے ناں میݙا گھندا پئے) اماں جی دے ماما جی چیئرمین اَتے زیلدار ہن ۔ تھاݨے ونڄݨ اَتے اِنھاں دی گواہی ݙیون جو اے میݙا شریف ہمسایہ ہے اَتے اوں شودے کوں رہائی ملی ، نہ تاں او شودا ایویں مایوس جیل اِچ مر کھپ ونڄے ہا ۔ پچھلے مہینے اساݙی ہک مِس کوں رکشے توں ڈھہ تے زخمی تھیوݨ دا حادثہ پیش آیا ۔ ڈاکٹریں جواب ݙتا جو 70فیصد بچݨ دی اُمید کائنی ۔انھاں دیاں ہݙیاں تُرٹ ڳئین ۔ آپریشن ممکن کائنی ، کجھ ݙینہہ ہسپتال آلیں رکھ جواب ݙے ݙتا ، گھر مایوس تھی آ گئے ، ہر کہیں آکھیا رب کنوں دُعا کرو ۔ نِکے نِکے ٻال ہِن ۔ رب معجزہ کریسی ، تھیا وی ایویں معجزہ ۔ ہُݨ او تقریباً ٹھیک ہِن جنہاں کوں تکلیف توں بچݨ کیتے نشے دے ٹیکے لا سٹیندے ہن ۔ اَڄ رب دا ٻہوں شکر کریندن جو رب مایوسی اِچ اُمید بݨائی اے ایویں ساݙی ہک ہمسائی اولاد نہ تھیوݨ کیتے مایوس ہئی ۔ امریکہ تئیں دی رپورٹ ہئی جو ایہ ماء نی بݨ سڳدی ۔ رب راضی تھیا تاں مایوسی کوں اُمید اِچ بدل ݙتا ۔ رب سئیں اَڄ اُوں ساݙی ہمسائی دے ترائے ٻال ہِن ۔ اُوں ذات دے ’’کُن‘‘ آکھݨ دی دیر اے ساری مایوسی اُمید اِچ بدل ویندی اے۔تے اپݨے ناں کرا چھوڑی ، جو ایہ فضول خرچی مَیں نہ کرݨ ݙیساں۔ ایہ مَیں اپݨے ٻالاں کیتے رکھیساں ۔ خیر اَبا جی وی ایہ زمین ضائع نہ کیتی ہئی بلکہ ایہ سارے پیسے ٻالاں کوں کھواوݨ پِلاوݨ اَتے پڑھائی لکھائی اُتے لائے ہَن ۔ اساݙے گھر سویرے قیمہ ، ساگ گوشت ، گھوبی گوشت پکے ہا تاں شام کوں سری پاوے یا اوجھڑی پکے ہا ۔جو کہیں کوں بھانویں ہا او ہو پکے ہا ترائے تے بھانویں چار کُنیاں تھی ونڄن ہا ، اماں ہوریں ہر کہیں دی فرمائش اُتے پکا چھڑیندے ہَن اپݨی تھکاوٹ نہ ݙہدے ہَن سارا ݙینہ تواء چُلھ تے کھڑا رہندا ہا جیرھا آوے گھر اُونکوں ہوں ویلھے تازی روٹی پکا تے ݙیوݨی ۔ سارے سکے آہدے ہَن محلے آلے آہدے ہَن جمیل دی ماء تاں ہر بندے دی پسند دی بھاڄی پکیندی اے اَتے ہر ویلھے تواء چاڑھی راہندی اے ، جو ٻالیں کوں تازی روٹی ݙیساں ۔ ابا جی کوں کریلے گوشت ٻہوں بھاندے ہَن ، کریلے قیمہ وی ، ول کریلے گوشت دے بعد کھیر سوڈھا وی ضرور ہوندا ہا ۔ اماں کِھلدے ہَن جو تہاݙے ابا جی شادی دے بعد پہلا سوال ایہو کیتا ہا جو تیکوں کریلے گوشت پکاوݨ آندے۔ میݙی بھڄائی تاں ٻہوں چنگے کریلے گوشت پکیندی ہے اماں جی آکھیا ، میں آکھیا جیا مَیں چنگا پکیندی ہاں ، تہاکوں چنگا نہ لڳے کیا پتہ ، خیر جئیں ویلھے مَیں پکایا تاں اُنھاں آکھیا  ایہ تاں میݙی بھڄائی کنوں وی تئیں چنگا پکائی ۔اماں آہدن مَیں آکھیا میݙی ماء آہدن تساں ایں نہ آکھیا کرو ، اساں چنگا پکا گھدوں ۔ کیا پتہ ٻئے دے گھر کیویں پکدے ، کیویںانھاں دے گھر دا ذائقہ ہے کوئی کھاوے تاں چنگا لڳسی تاں تعریف کر ݙیسن ، بھرانوں پڑھیا وی چنگے اِداریں اِچ خرچہ تاں وَل تھیوݨاں ہا ، پڑھائی دا وی ، وَل ایہو نی صرف جو اپݨے کھاوݨ پیوݨ اَتے خرچ کیتا صرف بلکہ ابا جی مہمان نواز وی ٻہوں زیاد ہ ہَن ، ݙو چار مہمان روزانہ آوِن یا اَبا جی دے دوست نال لڳے آوِن تاں کوئی ڳالھ ہئی نہ ہئی آہدے ہَن مہمان رب دی رحمت ہوندن جئیں ݙینہ مہمان نہ ہوون ، میکوں ایویں لڳدے میں روٹی وی نمہی کھادی ۔ ایہ سخاوت ، ایہ مہمان نوازی صرف ابّا جی تئیں نہ ہئی بلکہ سلیم بھرا وی اَبا جی وانگوں ٻہوں سخی اَتے مہمان نواز ساری تنخواہ لوکیں اُتے خرچ کرن ہا ۔ اماں ہوریں سارا ݙینہ روٹیاں دا ہاٹ پاٹ بھر رکھن ہا ۔ ݙوں ترائے سالݨ پکے لاتھے ہوون ہا ، بھنڈی قیمہ، کریلے گوشت ، مٹر قیمہ وغیرہ ۔ اماں آہدے ہَن انھاں دی عادت ہے مہمان نوازی دی تتے ویلھے کون پکاوے ، پکی پئی ہووے تاں ٹھیک اے ، جے سلیم بھئی دوستاں نال ہوٹل دا پروگرام بݨاوݨ ہا چا تاں روٹیاں دا ہاٹ پاٹ ڈھانڈیں کیتے کھوہ تے چا ویندے ہَ لوکیں دے گھر شام کوں وی روٹیاں کم لگپ ویندی پر ساݙی اماں جی آہدے ہَن میں اپݨے ٻالاں کوں تازی روٹی ݙیساں ایہ پروتھی روٹی دے ہیلکے کائنی ، تازی روٹی پکا ݙیساں مَیں ۔آپ راݨا وکیل صاحب سلیم بھئی نال جݙاں اکیڈمی پڑھیندے ہَن ݙوہیں SSSسبجیکٹ سپیشلسٹ ہن ۔ شہر سلطان ہائر سیکنڈری سکول شہر سلطان اِچ سروکیل صاحب کوں بھئی پہلے گھر بیٹھک اِچ ٻلہا کٹھے کھاݨا کھاوِن ہا ، وَل اکیڈمی پڑھاوݨ کٹھے ونڄن ہا او آہدے ہَن کٹھے اکیڈمی ویندوں۔ میݙا اِتھاں گھر اے میݙا فرض بݨدے ۔ ہک پردیسی بھرا کولیگ کوں وی اپݨے نال کھاݨا کھواواں۔

سر وکیل صاحب وی دوستاں وچ جتھاں ٻاہون ہا آکھن ہا (یار سلیم ہاشمی کے گھر جب بھی جائو بہترین کھانا تیارملتا ہے)سلیم ہاشمی دے گھر جݙاں ونڄوں بہترین کھاݨا تیار مِلدے ۔ سلیم بھئی کِھل تے آکھن ہا یار ایہ کم اماں دا ہے میکوں کئی پتا نی ہوندا ٻس ساݙے گھر ہر ویلھے اللہ دا شکر اے سوہن حلوے ، گجریلے دیاں کڑھائیاں انڈیں دے حلوے ، گاجر کھیر اچھے اچھے سالن سبھ تیار مِلسی ۔ ساݙا گھرانہ شروع دا ادبی اَتے کھاوݨ پیوݨ آلا مشہور ہے ۔اَڄ وی شمیم بھئی دا گھر اُونویں ہے مہمان نوازی اِچ ہمسایاں کوں پکرݨ بھابی اماں ہوریںوانگوں سخی ہے کوئی ہمسائی کوئی سوال سٹے مثلاً کہیں ہمسائی کلو اَٹا منگسے تاں بھابی ݙوں کلو چا ݙیسی ۔ مہماناں کیتے وی اونویں کھاݨا تیار مِلدے ۔ ہمسائیاں دی خیر چنگائی ہے تاں دیگچے پکا تے بھڄویسی ۔ اللہ تعالیٰ آباد تے سلامت رکھے ۔ ایہ فیصلہ تساݙے اُتے ہے جو اساݙے ابا جی کوں فضول حرچ آکھیا ونڄ سڳیندے؟ انھاں اپݨے ٻالاں اُتے خرچ کیتے تاں بہترین خرچ ہے ثواب ہے۔اللہ تعالیٰ اساݙے والدین اَتے بھرا سلیم ہاشمی کوں جنت وچ اعلیٰ مقامات عطا کرے (آمین)

## حوالہ
کتاب: رَلے پندھ کریسوں ، مصنّف: زاہدہ اجمل ہاشمی، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرز‘ ملتان