جیرارڈ موراؤ

جیرارڈ موراؤ

جیرارڈ البرٹ موراؤ (ڄمݨ دی تاریخ 22 جون 1944) ہک فرانسیسی سائنسدان تے الیکٹریکل انجینئرنگ تے لیزرز دے شعبے وچ سرخیل ہن ۔ انہاں کوں 2018 وچ ڈونا سٹریکلینڈ دے نال ، چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن دی ایجاد کیتے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ، جیڑھا بعد وچ الٹرا شارٹ پلس ، ٻہوں زیادہ شدت (پیٹاواٹ) لیزر پلس پیدا کرݨ کیتے استعمال تھیا ۔

1994 وچ ، موراؤ تے انہاں دی ٹیم یونیورسٹی آف مشی گن وچ دریافت کیتا جو ماحول وچ ٹیراواٹ شدت دی لیزر بیم دے خود فوکسنگ ریفریکشن تے خود کمزور کرݨ والے ڈفریکشن دے درمیان توازن آئنائزیشن تے لیزر بیم دے کم تھیوݨ نال "فلامنٹ" پیدا کریندے ہن جیڑھے بیم کیتے ویو گائیڈز دے طور تے کم کریندے ہن ، ایں طرح ڈائیورجنس کوں روکیندے ہن ۔

## کیریئر
مورو 2005 توں 2009 تئیں ENSTA وچ لیباروائر ڈی آپٹیک اپلیکی دے ڈائریکٹر پئے ہن ۔ او ایکول پولیٹیکنک وچ پروفیسر تے ہاؤٹ کولیج دے رکن ہن تے یونیورسٹی آف مشی گن وچ اے ڈی مور ممتاز یونیورسٹی پروفیسر ایمریٹس ہن جتھاں انہاں 16 سال توں زیادہ عرصے تئیں پڑھایا ہے ۔ او 1990 وچ یونیورسٹی آف مشی گن وچ سینٹر فار الٹرا فاسٹ آپٹیکل سائنس دے بانی ڈائریکٹر ہن ۔ انہاں پہلے ENSTA تے ایکول پولیٹیکنک دے لیباروائر ڈی آپٹیک اپلیکی وچ الٹرا فاسٹ سائنسز تے ہک تحقیقی گروپ دی قیادت کیتی ہئی ، 1973 وچ پیئر تے میری کیوری یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کرݨ دے بعد ۔ ایندے بعد او امریکہ ڳئے تے 1977 وچ یونیورسٹی آف روچسٹر وچ پروفیسر بݨئے ، جتھاں انہاں تے انہاں دے اوں ویلھے دے شاگرد ڈونا سٹریکلینڈ یونیورسٹی وچ لیبارٹری فار لیزر اینرجیٹکس وچ اپݨا نوبل انعام جیتنے والا کم تیار کیتا ۔ جوڑے مشترکہ طور تے چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن دی ایجاد کیتی ، جیڑھا "زیادہ شدت ، الٹرا شارٹ آپٹیکل پلس پیدا کرݨ دا ہک طریقہ" ہے ۔ سٹریکلینڈ دا ڈاکٹریٹ تھیسس "الٹرا برائٹ لیزر دی ترقی تے ملٹی فوٹون آئنائزیشن تے ہک ایپلی کیشن" تے ہا ۔

2000 دے ݙہاکے وچ ، موراؤ کوں فرانسیسی فلم کمپنی ولوں ایکسٹریم لائٹ انفراسٹرکچر (ELI) کیتے ہک تشہیری ویڈیو وچ پیش کیتا ڳیا ۔

## نوبل انعام
2 اکتوبر 2018 کوں ، موراؤ تے ڈونا سٹریکلینڈ کوں چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن تے انہاں دے مشترکہ کم کیتے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں انعام دا ادھا حصہ ونڈیا ، جݙݨ جو ٻیا ادھا حصہ آرتھر اشکن کوں "آپٹیکل ٹوئزر دی ایجاد کیتے ݙتا ڳیا جیڑھا ذرات ، ایٹم ، وائرس تے ٻئے جاندار سیلز کوں انہاں دی لیزر بیم انگلیاں نال پکڑدے ۔"

مورو تے سٹریکلینڈ پایا جو لیزر کوں کھینچݨ نال ایندی پیک پاور گھٹ تھی ویندی ہے ، جیڑھا ول عام آلات استعمال کریندے ہوئے ٻہوں زیادہ ایمپلیفائی کیتا ونڄ سڳدے ۔ اینکوں ول انہاں مختصر مدت ، ٻہوں طاقتور لیزر پیدا کرݨ کیتے کمپریس کیتا ونڄ سڳدا ہا جیڑھا او ڳولیندے ہن ۔ ایہ تکنیک ، جیڑھا سٹریکلینڈ دی پہلی سائنسی اشاعت وچ بیان کیتا ڳیا ہا ، چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن (CPA) دے ناں نال ڄاݨیا ڳیا ۔ او شئیت اوں ویلھے بے خبر ہن جو انہاں دے اوزار انہاں کوں اݨڄاݨ طریقے نال قدرتی مظاہر دا مطالعہ کرݨ دے قابل بݨیسن ۔ CPA کوں تعریف دے مطابق ہک لیزر پلس پیدا کرݨ کیتے وی استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے جیڑھا صرف ہک ایٹو سیکنڈ ، ہک سیکنڈ دا اربواں حصہ تئیں رہندے ۔ انہاں ٹائم سکیلز تے ، ایہ نہ صرف کیمیائی رد عمل دا مطالعہ کرݨ ممکن تھی ڳیا ، بھل جو ایہ وی جو انفرادی ایٹم دے اندر کیا تھیندا ہے ۔

دی گارڈین تے سائنٹیفک امریکن سٹریکلینڈ تے موراؤ دے کم دے آسان خلاصے فراہم کیتے: ایندے "نے ہݨ تئیں دے سب توں مختصر ، سب توں زیادہ شدید لیزر بیم کیتے راہ ہموار کیتی ۔" "الٹرا بریف ، الٹرا شارپ بیم انتہائی درست کٹ بݨاوݨ کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدے ہن ایں کیتے انہاں دی تکنیک ہݨ لیزر مشیننگ وچ استعمال تھیندی ہے تے ڈاکٹروں کوں لکھاں اصلاحی لیزر اکھ دی سرجری کرݨ دے قابل بݨیندی ہے ۔ کینیڈا دے وزیر اعظم جسٹن ٹروڈو موراؤ تے سٹریکلینڈ دی کامیابیاں کوں سراہا: "انہاں دا اختراعی کم اصلاحی اکھ دی سرجری سمیت ایپلی کیشنز وچ ݙٹھا ونڄ سڳدا ہے ، تے توقع کیتی ویندی ہے جو او مستقبل وچ کینسر تھراپی تے ٻئی فزکس ریسرچ تے نشابر اثر مرتب کریسن ۔"

## ایوارڈز تے اعزازات
·        1995 – OSA ولوں آر ڈبلیو ووڈ انعام

·        1997 – SPIE ہیرلڈ ای ایڈگرٹن ایوارڈ

·        2002 – نیشنل اکیڈمی آف انجینئرنگ دے رکن

·        2004 – IEEE LEOS کوانٹم الیکٹرانکس ایوارڈ

·        2005 – لیزر سائنس تے کوانٹم آپٹکس کیتے ولیس ای لیمب ایوارڈ

·        2009 – OSA ولوں چارلس ہارڈ ٹاؤنز ایوارڈ

·        2016 – فریڈرک آئیوز میڈل

·        2016 – برتھولڈ لیبنگر زوکونفٹسپریس

·        2018 – امریکن فزیکل سوسائٹی ولوں آرتھر ایل شالو انعام برائے لیزر سائنس

·        2018 – نوبل انعام برائے فزکس ، آرتھر اشکن تے ڈونا سٹریکلینڈ دے نال

·        2020 – ولنیئس یونیورسٹی دی اعزازی ڈاکٹریٹ

·        25 فروری 2020 – بلغاریائی اکیڈمی آف سائنسز دی اعزازی ڈاکٹریٹ ، تقریب