open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
زینب عباس

زینب عباس دی پیدائش 14 فروری 1989ء کوں تھئی۔ اوہ ہک پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان تے میک اپ آرٹسٹ ہن۔

## ذاتی حیاتی اَتے تعلیم
زینب عباس ناصر عباس تے سیاست دان عندلیب عباس دے گھر، لاہور وِچ پیدا تھئیاں۔ انّھاں دے والد فیصل آباد تے حافظ آباد کرکٹ ٹیماں وِچ باؤلر دے طور تے کھیݙدے ہَن، جبکہ انّھاں دی والدہ پاکستان تحریک انصاف دی سینئر ممبر ہن، جو زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئیاں ہن۔ انّھاں کوں وفاقی پارلیمانی سیکرٹری برائے امور خارجہ مقرر کِیتا ڳیا ہئی۔ زینب عباس نے انگلینڈ توں مارکیٹنگ تے حکمت عملی وِچ ایم بی اے دی ڈگری حاصل کیتی۔ نومبر 2019ء وِچ، زینب عباس نے لاہور وِچ حمزہ کاردار نال شادی کیتی۔ حمزہ کاردار سابق وزیر خزانہ تے اسٹیٹ بینک آف پاکستان دے سابق گورنر، شاہد حفیظ کاردار دے صاحبزادے تے پاکستان کرکٹ ٹیم دے پہلے کپتان عبد الحفیظ کاردار دے پوتے ہن۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
زینب عباس نے 2015ء تک اپݨے اسٹوڈیو دے نال میک اپ آرٹسٹ دی حیثیت نال کم کِیتا۔ انّھاں نے سبھ توں پہلے ورلڈ کپ کرکٹ پروگرام کِیتے آڈیشن ݙتا تے اِیں طرح کرکٹ تے تبصرے دے ذریعے اپݨے کیریئر دا آغاز کِیتا۔ انّھاں نے پاکستان دے آزاد خبرنامے ڈان تے دنیا نیوز کِیتے کھیݙاں دے تبصرے وی لکھے ہن۔ زینب عباس ویب گاہ ٹاک شو "ساول کرکٹ کا" دے علاوہ دنیا نیوز تے اسپورٹس پروگرام "کرکٹ دیوانگی" دی میزبانی وی کر چُکیاں ہن۔  2019ء وِچ، زینب عباس انٹرنیشنل کرکٹ کونسل دے کرکٹ ورلڈ کپ وِچ پہلی پاکستانی زنانی پیش کنندہ بݨ ڳئیاں۔

## تنازعات
زینب عباس اپݨے کیریئر وِچ کجھ تنازعات وِچ وی مبتلا رہیاں ہن، جو عام طور تے انّھاں دے سوشل میڈیا تے آف فیلڈ کھلاڑیاں دے نال تھیوݨ والی ڳالھ مہاڑ نال متعلق ہن۔ نومبر 2018ء وِچ، زینب عباس نے پاکستانی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑی بابر اعظم کوں ٹویٹ کر تے اپݨی پہلی ٹیسٹ سنچری تے مبارکباد ݙتی: "اچھی طرح کھیݙا - مکی آرتھر کوں 'بیٹے' دی سنچری تے مبارکباد ݙیندیاں ہاں۔" بابر اعظم نے اِیندا جواب ݙیندے ہوئے آکھیا: "کجھ آکھݨ توں پہلے سوچو تے اپݨیاں حدود کوں عبور کرݨ دی کوشش نہ کرو!!!"۔ سوشل میڈیا تے لوکاں دی رائے مختلف تے متنازع رہی، کجھ کھیݙاں دے شوقین افراد نے اِیہ دعویٰ کر تے زینب عباس دا دفاع کِیتا جو اوہ کوچ دے طور تے مکی آرتھر دی تعریف کریندیاں پئیاں ہن۔ کجھ لوکاں نے اِیہ آکھیا جو زینب عباس غیر ذمہ دار ہن۔   

## حوالے

ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پیش کنندگان
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
سینڈرا برنہارڈ

سینڈرا برنہارڈ ہِک امریکی اداکارہ، کامیڈین، ڳائیکہ اَتے مصنفہ ہے۔ او اپݨے تیز و طرار مزاحیہ انداز اَتے بے باک بیانات کیتے مشہور ہن۔ انہاں فلماں اَتے ٹیلی ویژن شوز وِچ مختلف معاون کردار ادا کیتے ہن، جنہاں وِچ روزین (Roseanne) وِچ نینسی بارٹلیٹ دا کردار قابل ذکر ہے۔ برنہارڈ نے کئی ون وومن شوز وی لکھیے اَتے پرفارم کیتے ہن، جنہاں وِچ انہاں دی ذاتی زندگی اَتے سماجی تبصرے شامل ہوندے ہن۔ انہاں دا منفرد اَتے جارحانہ انداز انہاں کوں ٻئے فنکاراں توں ممتاز کریندا ہے۔ او ایل جی بی ٹی کیو+ کمیونٹی دی ہِک مضبوط حامی ہن اَتے اپݨے کم دے ذریعے سماجی مسائل تے روشنی پیندی رہندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سینڈرا بولاک

سینڈرا بولوک ہِک آسکر ایوارڈ یافتہ امریکی اداکارہ اَتے پروڈیوسر ہے۔ او 1990 دے ݙہاکے  توں ڳھن تے ہݨ تئیں ہالی ووڈ دی صف اول دی اداکاراواں وِچ شمار تھیندی ہے۔ انہاں "اسپیڈ" (Speed)، "مس کنجینیئلٹی" (Miss Congeniality)، "دی پروپوزل" (The Proposal)، اَتے "گریویٹی" (Gravity) جیہاں کامیاب اَتے مقبول فلماں وِچ مرکزی کردار ادا کیتے ہن۔ بولوک اپݨی ورسٹائل اداکاری، مزاحیہ ٹائمنگ تے ڈرامائی گہرائی کِیتے ڄاݨی ویندی ہن۔ انہاں "دی بلائنڈ سائیڈ" (The Blind Side) وچ اپݨی شاندار اداکاری کِیتے بہترین اداکارہ دا آسکر ایوارڈ جتیا۔ او ہک کامیاب پروڈیوسر وی ہن تے تفریحی صنعت وچ ہک بااثر شخصیت ہِن۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ٹیلی ویژن پروڈیوسر زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سوفیا بش

سوفیا بش ہِک امریکی اداکارہ، ہدایت کارہ اَتے سماجی کارکن ہے۔ او ٹیلی ویژن سیریز "ون ٹری ہل" (One Tree Hill) وِچ اپݨے کردار بروک ڈیوس کیتے سب توں وَدھ مشہور ہے۔ اِیں شو وِچ انہاں دی مضبوط اَتے متحرک شخصیت نے نوجوان ناظرین کوں ٻہوں متاثر کیتا۔ ایندے علاوہ انہاں "شکاگو پی ڈی" (Chicago P.D.) اَتے "شکاگو میڈ" (Chicago Med) جیہاں کامیاب ٹیلی ویژن سیریز وِچ وی اہم کردار ادا کیتے ہن۔ بش اپݨی اداکاری دے نال نال سماجی مسائل تے اپݨی آواز بلند کرݨ اَتے مختلف فلاحی کماں وِچ وَدھ چڑھ تے حصہ ڳھِنݨ کِیتے وی ڄاݨی ویندی ہن۔ او زنانیاں دے حقوق اَتے ماحولیاتی تحفظ جیویں اہم موضوعات تے کھل کے ڳالھ مہاڑ کریندی ہِن۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ملیحہ سمیع

ملیحہ سمیع ہک پاکستانی کمرشل پائلٹ ہن۔ 1990 وِچ، اوہ ملک دی پہلی زنانی بݨ ڳئیاں جنہاں نے کمرشل ہوائی جہاز کوں فرسٹ آفیسر دے طور تے اُڑایا۔

## پس منظر
سمیع چھ بھیݨ بھران٘واں وِچ اکلوتی دِھی ہن جنہاں دا تعلق کوئٹہ، بلوچستان، پاکستان نال ہے۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
سمیع نے پاکستان سول ایوی ایشن اتھارٹی (سی اے اے) کِیتے چھ سال توں زیادہ عرصے تک کم کِیتا، جتھاں انّھاں نے جہاز دے شریک پائلٹ دی حیثیت نال چھوٹے، جڑواں انجن والے طیارے اُڑائے۔

1989 دے بعد ملیحہ کوں پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن نے باقاعدہ پائلٹ دی تربیت وِچ شرکت کِیتے بلایا ہئی۔ انّھاں دے ساتھیاں وِچ عائشہ رابعہ نوید وی ہَن، جو تجارتی ہوائی جہاز دی کپتانی کرݨ والی پہلی زنانی بݨیاں۔ سمیع نے 1990 وِچ فرسٹ آفیسر دی حیثیت نال پہلی پرواز کیتی ہئی۔ فروری 1994 وِچ، ملیحہ، کراچی توں کوئٹہ تے اسلام آباد دی پرواز کِیتے وسیع باڈی ایئربس اے 300 پرواز چلاوݨ والی پہلی پاکستانی زنانی پائلٹ بݨ ڳئیاں۔ سمیع اِیہ پہلی پاکستانی زنانی پائلٹ وی ہَن جنہاں نے 1990 وِچ کراچی-پنجگور-تربت-گوادر سیکٹر تے شیڈول فوکر پرواز چلائی ہئی۔ ملیحہ 1996 وِچ ائیربس A310 اُڑاوݨ والی کمپنی وِچ پہلی زنانی پائلٹ ہَن۔

سمیع نے امریکا وِچ ریفریشر تے ٹریننگ دے متعدد کورساں وِچ وی حصہ گھِدا۔ انّھاں نے ملائشیا دے شہر کوالالمپور وِچ ترے ہفتیاں دے تربیتی پروگرام وِچ وی شرکت کیتی۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:پاکستانی ہوا باز زنانیاں
ونکی:پاکستانی ہوا باز
سوسن اینٹون

سوسن اینٹون ہِک امریکی اداکارہ، ڳائیکہ اَتے ماڈل ہِن۔ انہاں 1970 اَتے 1980 دے ݙہاکیاں  وِچ ٹیلی ویژن شوز اَتے فلماں وِچ اپݨی خوبصورتی اَتے باصلاحیت اداکاری نال سُنڄاݨ بݨائی۔ او "گولڈینگن" (Goldengirl) جیویں فلماں اَتے متعدد ٹیلی ویژن سیریز وِچ نظر آئیں۔ اینٹون نے براڈوے تے وی پرفارم کیتا اَتے ہِک ڳائیکہ دے طور تے وی اپݨی سُنڄاݨ بݨائی، انہاں دے کئی ڳاݨے ریلیز تھئے۔ انہاں دی ورسٹائل صلاحیتاں اَتے دلکش شخصیت نے انہاں کوں تفریحی صنعت وِچ ہِک نمایاں مقام ݙیوایا۔ انہاں اپݨی کیریئر وِچ مختلف قسم دے کردار ادا کیتے اَتے اپݨی مضبوط پرفارمنس نال ہمیشہ ناظرین کوں متاثر کیتا۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سیڈ چاریس

سیڈ چاریس ہِک امریکی اداکارہ اَتے رقاصہ ہے۔ او 1940 اَتے 1950 دے ݙہاکیاں  دی ہالی ووڈ دی سنہری دور دی ہِک مشہور شخصیت ہن۔ چاریس اپݨی غیر معمولی رقص دی صلاحیتاں اَتے لمبی ڄھنڳھاں کیتے مشہور ہن، جیندی وجہ توں انہاں کوں "ٹانگیں" (Legs) دا لقب ݙتا ڳیا ہئی۔ انہاں جین کیلی اَتے فریڈ آسٹائر جیویں عظیم رقاصاں دے نال کئی یادگار میوزیکل فلماں وچ کم کیتا، جنہاں وِچ "سنگن ان دی رین" (Singin' in the Rain) اَتے "دی بینڈ ویگن" (The Band Wagon) شامل ہن۔ انہاں دی خوبصورتی اَتے رقص دی مہارت نے انہاں کوں اِیں دور دی ہِک سحر انگیز اداکارہ بݨا ݙتا۔ اگرچہ او اداکاری وِچ وی باصلاحیت ہن، لیکن انہاں دی رقص دی پرفارمنس نے انہاں کوں ہمیشہ ہِک خاص مقام بخشا۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سٹاکارڈ چینینگ

سٹاکارڈ چینینگ ہِک امریکی اداکارہ ہے جنہاں دا کیریئر تھیٹر، فلم اَتے ٹیلی ویژن تے محیط ہے۔ انہاں 1978 دی میوزیکل فلم "گریس" (Grease) وِچ بیٹی ریزو دے کردار کیتے بین الاقوامی شہرت ملی۔ ایندے علاوہ اُنہاں "دی ویسٹ ونگ" (The West Wing) ٹیلی ویژن سیریز وِچ فرسٹ لیڈی ایبی بارٹلیٹ دا اہم کردار ادا کیتا، جیندے کیتے انہاں ایمی ایوارڈ وی جتیا۔ چینینگ نے اپݨے طویل کیریئر وچ مختلف قسم دے مضبوط اَتے یادگار کردار نبھائے ہن۔ او اپݨی طاقتور اداکاری اَتے ورسٹائل صلاحیتاں کیتے ڄاݨی ویندی ہن۔ تھیٹر وِچ وی انہاں دی شراکت قابل قدر ہے اَتے انہاں کئی براڈوے پروڈکشنز وچ اہم کردار ادا کیتے ہن۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
سٹیفنی کورٹنی

سٹیفنی کورٹنی ہِک امریکی اداکارہ اَتے کامیڈین ہے۔ او سب توں وَدھ انشورنس کمپنی پروگریسو کار انشورنس دے اشتہارات وِچ اپݨے کردار فلورنس کیتے مشہور ہن۔ اِیں کردار نے انہاں کوں گھر گھر وِچ سُنڄاݨ ݙیوائی ہے۔ ایندے علاوہ انہاں کُجھ ٹیلی ویژن شوز اَتے فلماں وِچ وی نکے کردار ادا کیتے ہن، لیکن فلورنس دا کردار انہاں  دی سُنڄاݨ بݨ ڳیا ہے۔ کورٹنی دی مزاحیہ ٹائمنگ اَتے فلورنس دے طور تے انہاں دی دلکش شخصیت نے اِیں اشتہاری مہم کوں ٻہوں کامیاب بݨایا ہے۔ اگرچہ او بنیادی طور تے  ہک کمرشل اداکارہ دے طور تے ڄاݨی ویندی ہے، لیکن انہاں دی اداکاری دی صلاحیتاں انہاں دے ٻئے کماں وچ وی جھلکدی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
عائشہ رابعہ نوید

عائشہ رابعہ نوید ہِک پاکستانی سابقہ کمرشل پائلٹ ہِن، جنّھاں نے پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن (پی آئی اے) کِیتے قومی ایئر لائن کِیتے اُڑان بھری ہئی۔ 2005ء وِچ اوہ شیڈول تجارتی پرواز دی کپتانی کرݨ والی پہلی پاکستانی زنانی بݨین۔ 2006ء وِچ اوہ ہِک پاکستانی مسافر بردار پرواز دی پہلی زنانی عملے دی کپتانی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی
نوید دے والد ہِک ڈاکٹر ہَن جیڑھے شوقیہ طور تے جہاز اُڑیندے ہَن۔ انّھاں دے چاچا ایئرلائن دے پائلٹ ہَن۔ ایندے دے نتیجے وِچ، اوہ اڄاں اُڑان والے کلباں دا دورہ کریندی ہَن۔ انّھاں نے چھوٹی عُمر وِچ ہی پرواز سِکھݨ شروع کر ݙِتی ہئی۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
عائشہ شکریہ خانم تُوں ٻہوں متاثر ہَن، جیڑھیاں ملک دی پہلی زنانی ہوا باز ہَن۔ عائشہ کوں پہلے پرائیویٹ پائلٹ دا لائسنس مِلیا۔ ول انّھاں کوں کمرشل پائلٹ دا لائسنس مِل ڳیا۔

1980ء وِچ، انّھاں نے پاکستان انٹرنیشنل ایئرلائن کِیتے پائلٹ کِیتے درخواست ݙِتی تے انّھاں دا چُنݨ تِھیا۔ انّھاں نے سول ایوی ایشن اتھارٹی کِیتے لاہور ائیرپورٹ تے ائیر ٹریفک کنٹرولر دی حیثیت نال وی خدمات انجام ݙِتّیاں۔ جنرل ضیاءالحق دے قدامت پسند حکمرانی دے دوران، عائشہ کوں اپݨی تربیت ترک کرݨی پئی تے انّھاں نے ایئر لائن کِیتے سیلز اینڈ مارکیٹنگ پروفیشنل بݨݨ دا انتخاب کِیتا۔ 1989ء وِچ انّھاں کوں پائلٹ دی تربیت وِچ شرکت کِیتے آکھیا ڳیا۔ 1990ء وِچ، اوہ پہلی افسر دی حیثیت نال کمرشل اُڑان بھرݨ والی ݙوجھی زنانی بݨ ڳئین۔ 2005ء وِچ، عائشہ کمرشل ایئر لائن دی پہلی پاکستانی زنانی کپتان بݨ ڳئین۔ اُوں ویلے انّھاں دے کول پرواز دے 6000 گھنٹیاں دا تجربہ ہئی۔ اوہ 2017ء وِچ ائیربس A310 دی کیپٹن دی حیثیت نال ریٹائر تِھی ڳئین۔ ریٹائرمنٹ دے ویلے تئیں اوہ فوکر، بوئنگ 737، بوئنگ 747، ایئربس 300 تے ایئربس 310 اُڑا چُکّی ہَن۔

## کیریئر دے کارنامے

* زنانیاں دے عملے دی پہلی پرواز (2006ء)
* تجارتی شیڈول پرواز دی پہلی پاکستانی زنانی کپتان (2005ء)
* مٹھی پاکستان انٹرنیشنل ایئر لائن دی زنانی پائلٹ فوکر ایف 27 تے۔
* فوکر ایف 27 تے پہلی زنانی کپتان۔
* پاکستان انٹرنیشنل ایئرلائنز دے احاطے وِچ آن والیاں تمام منزلاں تے پرواز کِیتی۔
* پاکستان ایئر لائن پائلٹ ایسوسی ایشن کلب (پالپا) دے رُکن۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستانی ہوا باز زنانیاں
ونکی:پاکستانی ہوا باز
شکریہ خانم

شکریہ خانم پاکستان دی پہلی زنانی ہَن جنہاں نے کمرشل پائلٹ لائسنس حاصل کِیتا ہئی۔

## ابتدائی حیاتی
شکریہ خانم 1934ء وِچ پیدا تھئیاں۔ انّھاں نے اپݨی ابتدائی تعلیم لاہور وِچ حاصل کیتی تے گورنمنٹ کالج لاہور توں گریجوئیسن کِیتا۔ انّھاں نے 12 جولائی 1959ء کوں سی پی ایل یعنی کمرشل پائلٹ لائسنس حاصل کِیتا۔ اِیندے توں پہلے کہیں پاکستانی زنانی نے اِیہ لائسنس حاصل نی کِیتا ہئی۔

## کیرئیر دا آغاز
شکریہ خانم نے جݙاں پاکستان دی پہلی زنانی پائلٹ دا لائسنس حاصل کِیتا، اُوں دور وِچ پی آئی اے دے قوانین دے مطابق زنانیاں کوں کمرشل پروازاں اُڑاوݨ دی اجازت نی ہئی، لہذا انّھاں نے پی آئی اے ٹریننگ سینٹر وِچ فلائیٹ انسٹرکٹر دے طور تے ملازمت دی پیشکش قبول کیتی۔ جتھاں اوہ زیرِ تربیت پائلٹ کیڈٹس کوں تربیت ݙیندیاں ہَن۔ اوہ کراچی فلائنگ کلب نال وی منسلک رہیاں۔ پی آئی اے دیاں اِیہ پالیسیاں اڳلی ترے دہائیاں تک بدستور جاری رہیاں۔ تاہم 1989ء وِچ ملیحہ سمیع تے عائشہ رابعہ کوں اِیں ڳالھ دی اجازت ملی تے اِیں طرح کیپٹن عائشہ رابعہ نوید پاکستان وِچ پہلی کمرشل پائلٹ بݨیاں جنہاں کوں کپتان دے طور تے طیارہ اُڑاوݨ دا موقع مِلیا۔ شکریہ خانم نے تا زندگی شادی نی کیتی ہئی تے کراچی وِچ اوہ اپݨے گھر وِچ تنہا رہندیاں ہَن۔ اوہ ہک معزز تے اعلیٰ تعلیم یافتہ گھرانے دی فرد ہَن۔ ممتاز صافی تے اینکر پرسن ڈاکٹر شاہد مسعود انّھاں دے بھانجے ہن۔

## فوتڳی
شکریہ خانم کوں مئی 2017ء وِچ چوٹ لڳݨ دے باعث ہسپتال منتقل کِیتا ڳیا۔ دورانِ علاج تشخیص تھیا جو اوہ جگر دے کینسر وِچ مبتلا ہَن جو آخری سٹیج تے پُڄ چُکیا ہئی۔ لہذا انّھاں کوں کراچی توں لاہور گھِن آیا ڳیا۔ تے اوہ ہفتہ 13 مئی 2017ء کوں انتقال کر ڳئیاں۔

## تاثرات
ممتاز صحافی تے اینکر پرسن ڈاکٹر شاہد مسعود نے انّھاں دی وفات تے بی بی سی اردو دے طاہر عمران نال ڳالھ مُہاڑ کریندے ہوئے تاثرات ریکارڈ کروائے:

"شکریہ خانم ٻہوں باہمت تے نڈر زنانی ہَن تے ہک ایں دور نال تعلق رکھدیاں ہَن جو اَڄ دے نسبت ٻہوں روشن خیالی دا دور ہئی۔ شکریہ خانم کوں جنرل ضیا دے دور وِچ گراؤنڈ کر تے جہاز اُڑاوݨ توں منع کر ݙتا ڳیا، کیونکہ شکریہ خانم دے بقول جنرل ضیا کوں اِیں ڳالھ تے اعتراض ہئی جو ہک زنانی ہو تے ہک مرد دے نال اکیلے کاک پِٹ وِچ رہسوں؟ اوہ اکثر حیران تھی تے آکھدیاں ہَن جو میں انہی مرداں دے نال پرواز دی تیاری کریندی ہاں، انہی دے نال تربیت گھندی ہاں تے اِیہ سب میرے کم دے ساتھی ہن تاں پرواز وِچ کیا مسئلہ ہے؟ تے اِیں پرواز تے فضائی میزبان وی تاں زنانیاں ہوندیاں ہن تاں اِیہ کیہڑا اعتراض ہے؟"

شکریہ خانم دے بارے وِچ کیپٹن عائشہ رابعہ نوید نے آکھیا:

"شکریہ خانم نے ہک ایں دور وِچ پائلٹ بݨݨ دا فیصلہ کِیتا جیڑھا دور مکمل طور تے مرداں دا پیشہ سمجھا ویندا ہئی۔ تے اوہ انہاں سبھ مرداں دے ہم پلہ ہَن جنہاں کوں اوہ تربیت ݙیندیاں ہَن۔ 1990 وِچ پی آئی اے تربیت کِیتے آنݨ تے انّھاں دی ملاقات شکریہ خانم نال تھئی جنہاں نے انّھاں دے آنݨ تے ٻہوں خوشی دا اظہار کِیتا تے انّھاں نے مجھے 'پراعتماد رہوݨ تے اپݨیاں صلاحیتاں تے بھروسا کرݨ دا آکھیا تاکہ مجھ تے اِیہ آکھ تے انگلی نہ چکی ون٘ڄ سڳے جو میں ہک زنانی پائلٹ ہاں۔"

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی معلمین
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
شر (اداکارہ)

شر ہِک امریکی ڳائیکہ، اداکارہ اَتے ٹیلی ویژن دی میزبان ہے۔ او اپݨی منفرد آواز، فیشن دے بے باک انداز اَتے کئی ݙہاکے تے محیط کامیاب کیریئر کیتے مشہور ہے۔ 1960 دے ݙہاکےوچ سونی اینڈ شر دے جوڑی دے طور تے شہرت حاصل کرݨ دے بعد، انہاں ہِک کامیاب سولو کیریئر بݨایا اَتے موسیقی دے مختلف اصناف وِچ اپݨی صلاحیتاں دا لوہا منوایا۔ شر نے اداکاری وِچ وی کامیابی حاصل کیتی اَتے "مون سٹرک" (Moonstruck) وِچ اپݨی اداکاری کیتے بہترین اداکارہ دا آسکر ایوارڈ جتیا۔ او اپݨی مضبوط شخصیت اَتے تفریحی صنعت و چ ہِک آئیکون دی حیثیت رکھیندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
شہلا ضیاء

شہلا ضیاء (12 فروری 1947ء - 10 مارچ 2005ء) ہِک پاکستانی وکیل تے کارکن ہَن، جیڑھیاں زنانیاں دے حقوق دی وکالت کِیتے مشہور ہَن۔

## ذاتی حیاتی
ضیاء لاہور وِچ ہِک پنجابی گھرانے وِچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں دے والد محمود علی خان تحریک پاکستان دے سرگرم کارکن ہَن، جݙاں کہ انّھاں دی والدہ ستنم محمود ہِک ماہر تعلیم ہَن۔ انّھاں نے 1960ء دی دہائی وِچ پنجاب یونیورسٹی تُوں تعلیم حاصل کِیتی۔ ایں جامعہ تُوں انّھاں نے قانون وِچ بیچلر ڈگری حاصل کِیتی۔ اوہ قانونی ڈگری حاصل کرݨ والیاں پہلی پاکستانی زنانیاں وِچوں ہِک بݨ ڳئین۔

انّھاں دے ݙو پُتر تے ترئے دِھیاں ہَن۔ انّھاں دی ہِک دِھی ملیحہ ضیاء لاری ہے، جیڑھی ہِک وکیل تے انسانی حقوق دی کارکن وی ہے۔ اوہ علالت دے بعد 58 سال دی عُمر وِچ فوت تِھی ڳئین۔

## قانونی کَم تے سرگرمی
ضیاء زنانیاں دے حقوق دی تنظیم عورت فاؤنڈیشن دے بانیاں دے نال نال 1980ء وِچ اے جی ایچ ایس زنانیاں دی قانونی فرم تے قانونی امدادی مرکز دی بانی ہَن۔ 1983ء وِچ، لاہور ہائیکورٹ دے سامݨے 1983ء دے قانون شواہد دے خلاف احتجاج کرݨ تے، ضیاء کوں متعدد ٻیاں زنانیاں دے نال قید کر ݙِتا ڳیا، جیڑھے ہِک مرد گواہ دی گواہی کوں ݙو زنانیاں دی طرحاں پیش کرݨ تے اثر پاوݨ والے کُجھ حالات وِچ  ہئی۔ اوہ ویمن ایکشن فورم وِچ وی سرگرم ہَن۔ ضیاء نے اِنّھاں قوانین نال لڑݨ کِیتے شہرت حاصل کِیتی جیڑھے زنانیاں تے مذہبی اقلیتاں دے نال امتیازی سلوک رکھیندے ہَن۔

ضیاء نے حکومت وِچ مقرر کردہ، پاکستان وِچ زنانیاں دی حیثیت دی جانچ کرݨ والے ہِک کمیشن وِچ خدمات انجام ݙِتّیاں، تے 1997ء وِچ اوندی تصنیف تِھیوݨ والی رپورٹ دی شریک مصنفہ ہَن۔ جݙاں پاکستان دی قومی اسمبلی نے پندرہویں آئینی ترمیم دے ذریعے 1998ء وِچ شریعت قانون دی منظوری ݙِتی، تاں ضیاء کوں متعدد سرکاری اداریاں وِچ اپݨے عہدیاں تُوں استعفیٰ ݙیوݨ تے مجبور کِیتا ڳیا۔

پاکستانی سپریم کورٹ وِچ 1994ء وِچ تِھیوݨ والے ہِک مقدمے وِچ ضیاء مدعی ہَن، جیندے وِچ مدعی صحت دے خطرات دا حوالہ ݙیندے ہوئے الیکٹرک گرڈ اسٹیشن دی تعمیر دے خلاف قانونی چیلنج ہئی۔ ایہ فیصلہ پاکستان وِچ ماحولیاتی قانون وِچ ہِک اہم مقام سمجھا ویندے، کیوں جو خیال ہے کہ صحت مند ماحول دے حق کوں آئینی طور تے تحفظ حاصل ہے تے اوہ زندگی تے وقار دے حق وِچ آ ڳیا ہے۔

## حوالے

ونکی:پاکستانی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
نزہت پٹھان

نزہت پٹھان (سندھی: نزهت پٺاڻ؛ پیدائش: 12 فروری 1965ء) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن، جیڑھیاں اگست 2018ء تُوں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رُکن رہین۔ اِیں تُوں پہلے، اوہ 2002ء تُوں 2013ء تئیں سندھ دی صوبائی اسمبلی دی رُکن وی رہ چُکّین۔

## ابتدائی حیاتی تے تعلیم
اوہ 19 فروری 1965ء کوں پاکستان دے شہر حیدرآباد، سندھ وِچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں نے سیاسیات وِچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری تے اکنامکس وِچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## سیاسی حیاتی
اوہ 2002ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دی اُمیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی کِیتے چُݨیاں ڳئین۔

مارچ 2006ء وِچ، انّھاں نے پی پی پی کوں چھوڑ ݙِتّا تے پاکستان مسلم لیگ (ق) وِچ شامل تِھی ڳئین۔ 2006ء دے ہِک انٹرویو وِچ انّھاں نے آکھیا کہ اوہ پِچھلے 27 سالاں تُوں پی پی پی نال وابستہ ہَن۔

2006ء وِچ انّھاں کوں وزیراعلیٰ ارباب غلام رحیم دی صوبائی سندھ کابینہ وِچ شامل کِیتا ڳیا تے انّھاں کوں وزیراعلیٰ دے مشیر دے طور تے مقرر کِیتا ڳیا۔

اوہ 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ ق دی اُمیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی کِیتے ٻیاں چُݨیاں ڳئین۔

2011ء وِچ، انّھاں نے مسلم لیگ (ق) کوں چھوڑ ݙِتّا تے پاکستان مسلم لیگ (ہم خیال) وِچ شمولیت اختیار کر گِھدّی۔

اکتوبر 2016ء وِچ انّھاں نے ہِک واری ٻیا سیاسی پارٹی بدلی تے ایں واری اوہ پاکستان تحریک انصاف نال منسلک تِھی ڳئین۔ اوہ سندھ وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی زنانیاں ونگ دی سیکرٹری جنرل دے عہدے تے فائز تِھی ڳئین۔

اوہ 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ سندھ تُوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پی ٹی آئی دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رُکن چُݨیاں ڳئین۔

اپریل 2022ء وِچ امریکہ دی طرف تُوں بیرونی مداخلت دے نتیجے وِچ رجیم چینج دے بعد تمام تحریک انصاف دے اراکین دے نال انّھاں نے قومی اسمبلی دی سیٹ تُوں استعفیٰ کائنی ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
مہناز ملک

مہناز ملک (پیدائش: 4 فروری 1977ء) ہک برطانوی-پاکستانی بیرسٹر، افسانہ نگار تے مصنف ہن۔ اوہ پاکستان تے برطانیہ تے امریکا دے درمیان تعاون کوں بہتر بݨاوݨ وِچ شامل ہن۔ انّھاں نے پاکستان وِچ زیر حراست بچیاں کوں قانونی مدد فراہم کرݨ کِیتے ہک منصوبہ بݨاوݨ کِیتے یورپ تے برطانیہ دی فنڈنگ حاصل کیتی۔ اوہ سرمایہ کاراں تے ریاستاں دے پیچیدہ بین الاقوامی تنازعات وِچ مہارت رکھدی ہن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
مہناز ملک پاکستان وِچ پیدا تھئی۔ 1995ء وِچ کراچی گرامر اسکول توں گریجویشن کرݨ دے بعد، ملک نے برٹش کونسل شیوننگ اسکالرشپ حاصل کیتی، جیندے نال اوہ برطانیہ وِچ انڈرگریجویٹ تعلیم حاصل کرݨ وِچ کامیاب تھی ڳئیاں، جتھاں انّھاں نے کیمبرج یونیورسٹی وِچ قانون تے تحقیق کرݨ دا انتخاب کِیتا۔ ملک نے بی اے دے نال گریجویشن کِیتا۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
گریجویشن دے بعد، مہناز کوں امریکہ، انگلستان تے پاکستان وِچ قانون دی مشقاں کِیتے داخل کرایا ڳیا۔ انّھاں کوں 2002ء وِچ نیویارک دے بار وِچ تے 2012ء وِچ انگلستان تے ویلز وِچ داخل کِیتا ڳیا ہئی۔ 1965ء وِچ ریکارڈز شروع تھیوݨ دے بعد توں اوہ آئی سی ایس آئی ڈی دی منسوخی کمیٹی وِچ تعینات تھیوݨ والی سبھ توں کم عمر زنانی ہن، تے عالمی بینک دے آئی سی ایس آئی ڈی پینل آف آربیٹریٹرز دی رکن وی ہن۔

نیویارک اسٹیٹ بار ایسوسی ایشن دے بین الاقوامی ڈویژن دا ہک پاکستان باب 2004ء وِچ بݨایا ڳیا ہئی جیندے نال ملک کوں باب دا چیئر مقرر کِیتا ڳیا ہئی۔ اِیندا مقصد پاکستان تے امریکہ دے درمیان قانونی رابطیاں کوں بہتر بݨاوݨ تے ݙوہاں ملکاں دے درمیان تعاون دے معاملات کوں بہتر بݨاوݨ ہئی۔ اِیہی سال انّھاں نے برٹش پاکستان لا کونسل قائم کیتی۔ 2006ء وِچ اِیں کونسل تے انگلستان تے ویلز لا سوسائٹی دے نال کم کریندے ہوئے، ملک نے "پروجیکٹ ایڈووکیٹ" قائم کِیتا تاکہ قانونی نظام کوں اُنہاں بچیاں دی مدد کِیتے استعمال کِیتا ون٘ڄ سڳے جو پاکستان وِچ خوراک دی چوری ورگے جرائم وِچ قید ہَن۔ اِیہ پروجیکٹ چیری بلیئر نے شروع کِیتا ہئی تے انّھاں نے پاکستان وِچ زیر حراست بچیاں دی مدد کِیتے 80 نوجوان وکلا کوں مفت قانونی مشورہ فراہم کرݨ کِیتے سائن اپ کِیتا ہئی۔ اِیں اسکیم کِیتے فنڈنگ یورپی کمیشن توں آئی جیڑھی نے 400,000 پاؤنڈ ݙتے تے لا سوسائٹی تے یو کے حکومت دی طرفوں جنہاں نے 50,000 پاؤنڈ توں زیادہ ݙتے۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شیری ایپلبائی

شیری ایپلبائی ہِک امریکی اداکارہ اَتے ہدایت کارہ ہے۔ او ٹیلی ویژن سیریز "روزو ویل" (Roswell) وِچ اپݨے کردار لیز پارکر کیتے سب توں وَدھ مشہور ہن۔ ایندے علاوہ انہاں "ان ریل" (Unreal) اَتے "لائف ان انڈیفرنٹ پیسز" (Life Unexpected) جیہاں سیریز وِچ وی اہم کردار ادا کیتے ہن۔ ایپلبائی نے متعدد ٹیلی ویژن شوز دی ہدایت کاری وی کیتی ہِے اَتے اداکاری دے نال نال ہدایت کاری وِچ وی اپݨی صلاحیتاں دا مظاہرہ کریندی پئی ہے۔ انہاں دی مضبوط پرفارمنس اَتے ورسٹائل صلاحیتاں نے انہاں کوں انڈسٹری وِچ ہِک قابل احترام مقام ݙیوایا ہِے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سپنا زیدی

سپنا زیدی ہِک پاکستانی نژاد امریکی صحافی، وکیل، کونسل برائے جمہوریت تے رواداری، مڈل ایسٹ فورم وِچ اسلامسٹ واچ دی اسسٹنٹ ڈائریکٹر تے مسلم ورلڈ ٹوڈے تے پاکستان ٹوڈے دی ایڈیٹر ان چیف ہِن۔ اوہ حقوق بچگاں انسٹی ٹیوٹ دی ڈپٹی ڈائریکٹر وی ہِن۔

1999ء وِچ سپنا زیدی نے جامعہ کیلیفورنیا، سان ڈیاگو تُوں اعلیٰ تعلیم حاصل کِیتی تے اِیں جامعہ تُوں پولیٹیکل تھیوری وِچ بی اے تے مشرق قریب تے مذہب دی تاریخ وِچ بی اے دی ڈگری حاصل کِیتی۔ 2003ء وِچ اُنّھاں نے نیو یارک لا اسکول تُوں جے ڈی دی ڈگری حاصل کِیتی۔ لا اسکول تُوں گریجویشن دی تکمیل دے بعد زیدی نے نیو یارک تے نیو جرسی وِچ کنبہ، جلاوطنی تے پناہ دے امیگریشن قانون دی تعلیم حاصل کِیتی تے مشق کِیتی۔

2008ء وِچ، سپنا زیدی کوں اسلامسٹ واچ دی اسسٹنٹ ڈائریکٹر مقرر کِیتا ڳیا۔

زیدی، پاکستانی مسلم صحافی تے پاکستان ٹیلی وژن دے جنرل منیجر تشبیہ سید دی دِھی ہِن۔

## اشاعتاں
سپنا زیدی دیاں کُجھ اشاعتیں دی تفصیل درج ذیل وِچ درج ہِے:

* سپنا زیدی۔ "امریکی انسداد امریکین ازم کوں مسلم دنیا وِچ ایکسپورٹ کرݨا"۔ واشنگٹن کا معائنہ کرنے والا۔ 28 اکتوبر، 2009ء
* سپنا زیدی۔ "کیا اسلام غیرت دے ناں تے قتل کوں جائز قرار ݙین٘دا ہِے؟"۔ پجاما میڈیا۔ 27 ستمبر، 2008ء
* سپنا زیدی۔ "متحدہ اسلامی اقوام"۔ امریکی تماشائی۔ 4 دسمبر، 2008ء
* سپنا زیدی۔ "ابھی تک حلال اسلامیت دا سبھ توں وݙّا حملہ"۔ مسلم دنیا آج۔ 10 اکتوبر، 2008ء
* سپنا زیدی۔ "شریعت نال نفرت ہِے"۔ فرنٹ پیج میگزین۔ 2008ء

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی صحافی زنانیاں
ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:امریکی صحافی
ونکی:امریکی صحافی زنانیاں
ونکی:امریکی وکیل زنانیاں
شرلی بوتھ

شرلی بوتھ ہِک امریکی سٹیج، فلم اَتے ٹیلی ویژن اداکارہ ہے۔ او اپݨی مزاحیہ اَتے ڈرامائی ݙونہیں پاسو دی اداکاری کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔ بوتھ نے اپݨے کیریئر وچ ترائے ٹونی ایوارڈز تے ݙو ایمی ایوارڈز جیتے، اَتے فلم "کم بیک، لٹل شیبا" (Come Back, Little Sheba) وچ اپݨی اداکاری کیتے بہترین اداکارہ دا آسکر ایوارڈ حاصل کیتا۔ ٹیلی ویژن تے انھاں کوں سیٹ کام "ہیزل" (Hazel) وچ اپݨی مرکزی کردار کیتے وسیع پیمانے تے سُنڄاݨ ملی۔ انہاں دی باصلاحیت اداکاری نے انہاں کوں تفریحی صنعت وِچ ہِک معتبر مقام بخشا۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شاہدہ جمیل

شاہدہ نکہت جمیل (پیدائش: 30 جنوری 1944ء) ہِک پاکستانی وکیل تے سیاست دان ہِن، جنّھاں نے وزیر قانون پاکستان دی حیثیت نال خدمات انجام ݙِتّیاں۔

## ابتدائی تعلیم تے ٹٻّر
شاہدہ جمیل، مرحوم شاہ احمد سلیمان (ہِک تاجر تے سر شاہ سلیمان دے پُتر) تے مرحوم بیگم اختر سلیمان (ممتاز سماجی کارکن تے حسینین شہید سہروردی دی دِھی) دی اکلوتی دِھی ہِن۔

انّھاں کوں 1973ء وِچ بار دی اجازت مِل ڳئی۔ اِیں تُوں پہلے انّھاں نے سندھ مسلم لا کالج تُوں گریجویشن کِیتی ہئی تے سینٹ جوزف کالج دے توسط نال کراچی یونیورسٹی تُوں پولیٹیکل سائنس تے انگلش لٹریچر وِچ بیچلر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کِیتی ہئی۔

انّھاں دی شادی چوہدری محمد جمیل (سپریم کورٹ آف پاکستان دے سینئر وکیل تے پاکستان سپریم کورٹ بار ایسوسی ایشن دے سابق نائب صدر) نال تِھئی ہے۔ انّھاں دے ݙو پُتر ہِن، زاہد جمیل (کراچی وِچ ہِک بیرسٹر) تے شاہد جمیل (لندن وِچ ہِک وکیل)۔

## سیاست
اوہ 1999ء وِچ صوبہ سندھ دی وزیر قانون دے طور تے مقرر تِھیوݨ والی پہلی زنانی بݨین تے 2000ء وِچ پاکستان دی وزیر قانون، انصاف تے انسانی حقوق تے پارلیمانی امور بݨ ڳئین۔ اوہ 2007ء تُوں 2008ء تئیں وزیراعظم محمد میاں سومرو دی نگراں حکومت وِچ وزیر برائے زنانیاں ترقی، سماجی بہبود تے خصوصی تعلیم دے فرائض وی انجام ݙے چُکّین۔

## تصنیفات تے تالیفات
شاہدہ جمیل نے سماجی سیاسی ماحولیات تے قومی سلامتی، جرائم دی اطلاع ݙہاݨ، جنوبی ایشیا وِچ داخلی سلامتی نظام تے قومی سلامتی دے خدم تے خال وغیرہ تے اوندے اثرات جیہاں مختلف موضوعات تے گہرائی نال تحقیقی مطالعہ کِیتا ہے۔

انّھاں دے شائع تِھیوݨ والے مضامین وِچ "آزاد عدلیہ"، "انٹرنیشنل ہیومنٹریٹ لا"، 1992ء وِچ ڈیلی نیوز وِچ تے "دی لیگسی آف نیگٹیو ازم"، 1995ء وِچ "دی لیڈر" — جیندے وِچ اللہ دا ناں شامل کِیتا ویندے — "القرآن"، 1997ء وِچ "دی نیشن" وِچ تے 1997ء وِچ "مسلح افواج تے پاکستان موومنٹ"، ڈان وِچ شائع تِھئین۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
جلیلہ حیدر

جلیلہ حیدر (ہزارگی/اردو: جلیله حیدر؛ پیدائش: 10 دسمبر 1988ء) کوئٹہ نال تعلّق رکّھݨ والی انسانی حقوق دی وکیل تے سیاسی کارکن ہِن۔ جلیلہ کوئٹہ دی ہزارہ اقلیتی برادری نال تعلّق رکّھݨ والی پہلی وکیل زنانی ہِن۔ اوہ عوامی ورکرز پارٹی (اے ڈبلیو پی) دی رُکن تے ویمن ڈیموکریٹک فرنٹ (ڈبلیو ڈی ایف) دی بلوچستان دی رہنما ہِن، نال ہی اوہ پشتون تحفظ موومنٹ دی کارکن وی ہِن۔ انّھاں نے ہِک تنظیم دی بنیاد وی رکّھی ہے جیندا مقصد نادار ٻالاں تے کمزور زنانیاں کوں باختیار بݨاوݨ ہے۔

انّھاں دا نام بی بی سی دی 2019ء دی 100 زنانیاں وِچ شامل کِیتا ڳیا تے مارچ 2020ء وِچ ریاستہائے متحدہ امریکا دے محکمہ خارجہ دے ذریعے بین الاقوامی جری زنانیاں دے طور تے چُݨیا ڳیا۔

## تعلیم
حیدر نے بلوچستان یونیورسٹی تُوں بین الاقوامی تعلّقات وِچ ماسٹر ڈگری حاصل کِیتی ہوئی ہے۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
حیدر کمزور برادریاں دے حقوق دی حامی رہین ہِن تے انّھاں نے انسانی حقوق دی پامالی تے انّھاں تے تِھیوݨ والیاں زیادتیاں دے خلاف اظہار خیال کِیتا ہے۔ انّھاں نے بلوچ سیاسی کارکناں دے لاپتہ تِھیوݨ تے انّھاں دے قتل دے خلاف مہم چَلائی ہے تے ہزارہ برادری دی نسل کشی دے خلاف مظاہرے تے دھرنے ݙتّے۔ اوہ پشتون دے نال تِھیوݨ والے مظالم دے خلاف وی مظاہریاں وِچ حصہ گِھن٘دین تے ڳالھ مُہاڑ کریندین تے انّھاں دے مطابق انّھاں کوں یقین ہے کہ انّھاں دا درد ہِک جیہا ہے کیوں جو اوہ سبھ مشترکہ طور تے آئین پاکستان وِچ اپݨے حقوق زندگی دی ضمانت دا مطالبہ کریندے پئین۔ حیدر نے کوئٹہ وِچ پشتون تحفظ موومنٹ دے اجلاس تُوں خطاب کِیتا۔ مارچ 2018ء وِچ، جیندے دے سبب انّھاں کوں تنقید تے ہراساں کرݨ دی شکایات سامݨے آئین۔

## کامیابیاں
انّھاں کوں ہم ٹی وی ویمن لیڈر ایوارڈ 2020ء وی ݙِتا ڳیا۔

## دھمکیاں
حیدر کوں انّھاں دے معاشرے تُوں تنقید تے انسانی حقوق دی زیادتیاں دے خلاف سرگرمی تے ریاستی تے غیر ریاستی عناصر دی طرف تُوں دھمکیاں تے ہراسانی دا سامݨا کرݨا پِیا۔ مارچ 2019ء وِچ، حیدر دا نام پشتون تحفظ موومنٹ دے عوامی اجتماعات وِچ شرکت دے بعد پاکستان دی ایکزٹ کنٹرول لسٹ (ای سی ایل) وِچ ڈال ݙِتا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:بلوچستان دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:زنانیت پسند پاکستانی
ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:پاکستان وِچ زنانیت
ونکی:پاکستان وِچ زنانیاں
ونکی:پاکستان وِچ زنانیاں دے حقوق
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شہره آغداشلو

شهره آغداشلو ہِک ایرانی-امریکی اداکارہ ہے۔ انہاں فلم، ٹیلی ویژن اَتے تھیٹر وِچ کم کیتا ہِے۔ آغداشلو 2003 دی فلم "ہاؤس آف سینڈ اینڈ فوگ" (House of Sand and Fog) وِچ اپݨی معاون کردار کیتے اکیڈمی ایوارڈ کیتے نامزد تھیاں اَتے ٹیلی ویژن سیریز "ہاؤس آف صدام" (House of Saddam) وِچ اپݨی اداکاری کیتے ایمی ایوارڈ جتیا۔ او مشرق وسطیٰ دے کرداراں کوں پیچیدگی اَتے گہرائی دے نال پیش کرݨ کیتے ڄاݨی ویندی ہن۔ انہاں دی مضبوط اَتے بااثر پرفارمنس نے انہاں کوں بین الاقوامی سطح تے سُنڄاݨ ݙیوائی ہِے۔
ونکی:فلمی اداکار
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
فرانسس باویر

فرانسس باویر ہِک امریکی اسٹیج اَتے ٹیلی ویژن اداکارہ ہے۔ او 1960 دے ݙہاکے دے مشہور سیٹ کام "دی اینڈی گریفتھ شو" (The Andy Griffith Show) وِچ آنٹ بی دے پیارے کردار کیتے سب توں وَدھ مشہور ہن۔ اِیں کردار نے انہاں کوں گھر گھر وِچ مقبول بݨا ݙتا اَتے انہاں اِیں کردار کِیتے ایمی ایوارڈ وی جِتیا۔ باویر نے اپݨے طویل کیریئر وِچ مختلف قسم دے کردار ادا کیتے، لیکن آنٹ بی دا کردار انہاں دی سب توں یادگار اَتے محبوب ترین تخلیق ہے۔ انہاں دی نرم دل اَتے مضبوط شخصیت نے ناظرین دے دلیں وِچ ہِک خاص جاء بݨائی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جامعہ کولمبیا دے فضلا
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
فے بائنٹر

فے بائنٹر ہِک امریکی سٹیج اَتے فلم اداکارہ ہن۔ انہاں 1930 اَتے 1940 دے ݙہاکیاں  وِچ ہِک کامیاب کیریئر گزاریا اَتے "جیزیبل" (Jezebel) وِچ اپݨی معاون کردار کیتے بہترین معاون اداکارہ دا اکیڈمی ایوارڈ جتیا۔ اینہہ سال، او "وائٹ بینر" (White Banners) وِچ اپݨی مرکزی کردار کیتے بہترین اداکارہ دے اکیڈمی ایوارڈ کیتے وی نامزد تھیاں۔ بائنٹر اپݨی مضبوط اَتے باوقار اداکاری کِیتے ڄاݨی ویندی ہن اَتے انہاں مختلف قسم دے یادگار کردار نبھائے۔ انہاں دی شراکت نے ہالی ووڈ دے سنہری دور وِچ ہِک اہم مقام حاصل کیتا۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
فیبی کیٹس

فیبی کیٹس ہِک سابقہ امریکی اداکارہ اَتے ماڈل ہے۔ او 1980 دے ݙہاکے دی نوجوانیں دی فلماں وِچ اپݨی خوبصورتی اَتے دلکش اداکاری کِیتے ڄاݨی ویندی ہے، جنہاں وِچ "فاسٹ ٹائمز ایٹ رِجمونٹ ہائی" (Fast Times at Ridgemont High) اَتے "گریملنز" (Gremlins) قابل ذکر ہے۔ انہاں فلماں وِچ انہاں دے کردار نے انہاں کوں نوجوانیں وِچ ہِک مقبول آئیکون بݨا ݙتا۔ کیٹس نے 1990 دے ݙہاکے  دے اوائل وِچ اداکاری چھوڑ ݙتی اَتے اپݨے خاندان تے توجہ مرکوز کیتی۔ اگرچہ انہاں دا فلمی کیریئر مختصر رَہیا، لیکن 1980 دے ݙہاکے  دی پاپ کلچر وِچ انہاں دا ہِک نمایاں مقام ہِے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ایمان زینب مزاری

ایمان زیب مزاری-وزیر ہِک پاکستانی انسانی حقوق دی زنانی وکیل ہِن۔

## حیاتی دا احوال
مزاری شیرین مزاری تے تابش حزیر دے ہاں ڄَمّیاں ہَن۔ اوہ بلوچ نسل نال تعلق رکھین٘دیاں ہِن۔ اُنّھاں نے ایڈنبرا یونیورسٹی تُوں گریجویشن کِیتی، جِتّھاں اُنّھاں نے اپݨی تعلیم حاصل کریندے ہوئے اپݨے قانونی کیریئر دا آغاز کِیتا۔

21 مئی 2022ء کوں اُنّھاں دی اَمّاں شیرین مزاری کوں پولیس نے زمین دی ملکیت تے منتقلی دے معاملے وِچ گرفتار کِیتا ہئی۔ اِیہے ݙین٘ہ سوشل میڈیا تے ہِک ویڈیو سامݨے آئی جیندے وِچ مزاری کوں اِیں ویلے دے چیف آف آرمی اسٹاف (سی او اے ایس) قمر جاوید باجوہ دے بارے وِچ بیانات ݙیندے ہوئے ݙکھایا ڳیا ہئی۔ اِیندے بعد 26 مئی کوں جنرل ہیڈ کوارٹر (جی ایچ کیو) دے جج ایڈوکیٹ جنرل برانچ دی نمائندگی کرݨ والے لیفٹیننٹ کرنل سید ہمایوں افتخار دی شکایت دی بنیاد تے مزاری دے خلاف فرسٹ انفارمیشن رپورٹ (ایف آئی آر) دائر کِیتی ڳئی۔ ایف آئی آر وِچ الزام لایا ڳیا جو مزاری نے پاکستانی فوج دے خلاف "توہین آمیز تے نفرت انگیز" تبصرے کِیتے ہَن۔ اِیندے بعد، اسلام آباد ہائی کورٹ (آئی ایچ سی) نے مزاری کوں قبل از گرفتاری ضمانت ݙے ݙِتی۔ مزاری دے اپݨے بیانات تے پچھتاوا ظاہر کرݨ دے بعد اِیہ کیس بعد وِچ آئی ایچ سی دے چیف جسٹس اطہر من اللہ نے خارج کر ݙِتّا۔

20 اگست 2023ء کوں اُنّھاں کوں 18 اگست کوں اسلام آباد وِچ پشتون تحفظ تحریک (پی ٹی ایم) دے حقوق گروپ دے زیر اہتمام ہِک ریلی دے بعد گرفتار کِیتا ڳیا۔ سوشل میڈیا تے گردش کرݨ والیاں ویڈیوز وِچ اُنّھاں کوں ہِک تقریر کریندے ہوئے ݙکھایا ڳیا ہِے جِتّھاں اُنّھاں نے مبینہ اغوا تے فوج کوں شدید تنقید دا نشانہ بݨایا۔ تاہم، 28 اگست کوں ضمانت تے رہا تِھیوݨ دے فوراً بعد، اُنّھاں کوں دہشت گردی دے الزامات نال متعلق ہِک نویں کیس دے سلسلے وِچ اڈیالہ جیل دے ٻاہر تُوں دوبارہ گرفتار کِیتا ڳیا۔ 2 ستمبر کوں اسلام آباد دی انسداد دہشت گردی دی عدالت (اے ٹی سی) نے اِیں معاملے وِچ مزاری دی گرفتاری دے بعد ضمانت دی منظوری ݙے ݙِتی۔

دسمبر 2023ء وِچ، اُنّھاں نے انسانی حقوق دے وکیل عبد الحادی چٹھہ نال شادی کِیتی۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شرمین عبید چنائے

شرمین عبید چنائے (ولادت: 12 نومبر 1987ء) ہِک پاکستانی فلم ساز تے صحافی ہِن۔ اوہ دنیا بھر وِچ اپݨیاں دستاویزی فِلماں تے متنازع موضوعات تے روشنی پاوݨ کِیتے مشہور ہِن۔ چنائے کوں ݙو واری آسکر ایوارڈ تے ایمی ایوارڈ نال نوازیا ڳیا ہِے۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
شرمین عبید چنائے 12 نومبر 1987ء کوں کراچی، پاکستان وِچ ڄَمّی ہَن۔ اُنّھاں نے ابتدائی تعلیم کراچی تُوں حاصل کِیتی تے بعد وِچ سمتھ کالج تے ہاورڈ یونیورسٹی تُوں تعلیم حاصل کِیتی۔ اُنّھاں نے بین الاقوامی تعلقات تے تاریخ وِچ ماسٹرز دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
چنائے نے اپݨے کیریئر دا آغاز صحافت تُوں کِیتا تے بعد وِچ دستاویزی فِلماں دی دنیا وِچ قدم رکھّا۔ اُنّھاں نے دنیا بھر وِچ زنانیاں دے حقوق، ٻالاں دے استحصال تے دہشت گردی دے موضوعات تے کئی دستاویزی فِلماں بݨائیاں۔ اُنّھاں دیاں مشہور دستاویزی فِلماں وِچ "سیونگ فیس" تے "اے گرل ان دی ریور: دی پرائس آف فورگیونس" شامل ہِن، جِنّھاں کوں بین الاقوامی سطح تے پزیرائی مِلی تے اُنّھاں کوں اکیڈمی ایوارڈز نال نوازا ڳیا۔

### سیونگ فیس
"سیونگ فیس" 2012ء وِچ ریلیز تِھیوݨ والی ہِک دستاویزی فلم ہِے جیندے وِچ پاکستان وِچ زنانیاں دے خلاف تیزاب حملیاں دے مسئلے تے روشنی پائی ڳئی ہِے۔ اِیہ فلم چنائے کوں اکیڈمی ایوارڈ ݙِیوݨ وِچ معاون ثابت تِھئی۔

### ''اے گرل ان دی ریور: دی پرائس آف فورگیونس''
"اے گرل ان دی ریور: دی پرائس آف فورگیونس" 2015ء دی ہِک دستاویزی فلم ہِے جیندے وِچ پاکستانی معاشرے وِچ نام نہاد عزت دے ناں تے قتل دے مسئلے تے روشنی پائی ڳئی ہِے۔ اِیہ فلم کوں وی اکیڈمی ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔

## ایوارڈز تے  اعزازات
چنائے کوں اپݨیاں فلمی خدمات دے اعتراف وِچ کئی بین الاقوامی اعزازات نال نوازا ڳیا ہِے، جِنّھاں وِچ ݙو اکیڈمی ایوارڈز، ہِک ایمی ایوارڈ تے کئی ٻئے اعزازات شامل ہِن۔

## ذاتی حیاتی
شرمین عبید چنائے نے اپݨیاں کامیابیاں دے نال نال اپݨے ملک کِیتے وی بے پناہ خدمات انجام ݙِتیاں ہِن۔ اوہ کراچی وِچ مقیم ہِن تے اپݨی پروڈکشن کمپنی دے ذریعے فلم سازی دے شعبے وِچ مزید کم کرین٘دیاں پئیاں ہِن۔

## حوالے

ونکی:اِکویہویں صدی دیاں پاکستانی زنانیاں
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند
ونکی:زنانیت پسند پاکستانی
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:گجراتی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ہدایت کار
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلم ہدایت کار
ونکی:پاکستانی صحافی
ونکی:پاکستانی صحافی زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ہلال امتیاز گِھنّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مہرین جبار

مہرین جبار (پیدائش: 29 دسمبر 1971ء) نیویارک شہر وِچ مقیم ہِک پاکستانی فلم تے ٹیلی ویژن ہدایتکار تے پروڈیوسر ہِن۔ اوہ پاکستانی میڈیا دی مشہور شخصیت جاوید جبار دی دِھی ہِن۔ اوہ بیو ظفر دی بھانجی وی ہِن۔ مہرین جبار مشہور پاکستانی-برطانوی گلوکار، اداکار تے ہدایتکار یاسر اختر دی کزن ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
مہرین پاکستان دے شو بزنس دے قریبی حلقیاں وِچ پلی بڑھیاں۔ اُنّھاں دے والد، جاوید جبار ہِک سابق فلمی سینیٹر تے کابینہ دے وزیر رہݨ دے علاوہ ہِک فلمساز تے ٻہوں کامیاب آدمی ہَن۔ کراچی دے سینٹ جوزف کالج تُوں بی اے دی ڈگری حاصل کرݨ دے بعد، مہرین فلم پڑھݨ کِیتے امریکہ ڳئیاں تے 1993ء وِچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، لاس اینجلس وِچ فلم، ٹیلی ویژن تے ویڈیو گرافی وِچ ݙو سالہ پروگرام مکمل کِیتا۔ اِیندے بعد اوہ پاکستان واپس آ ڳئیاں تے "تصویر" پروڈکشن دے بینر تلے ڈراما سیریز / سیریل دی ہدایتکاری کِیتی تے تیار کِیتیاں ڳئیاں، جِنّھاں وِچ تقریباً تمام کوں پاکستانی پریس نے سراہا۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
مہرین ہِک پاکستانی نژاد امریکی ہدایتکار ہِن جیڑھیاں انڈسٹری دے 20 سال دے تجربے دی مالک ہِن، اُنّھاں دا کیریئر ٻہوں شاندار رہیا ہِے۔ اوہ ڈائریکٹر / پروڈیوسر آف ریلیٹی، فِلماں تے ٹی وی سیریز کِیتے پاکستانی تے جنوب ایشیائی ٹیلی ویژن کِیتے کم کریندیاں پئیاں ہِن جِنّھاں وِچ اُنّھاں نے تنقیدی تے تجارتی کامیابی وی حاصل کِیتی ہِے۔

## فلموگرافی

### فلماں

## ایوارڈز اَتے نامزدگی

* "رام چند پاکستانی" نے بین الاقوامی فیڈریشن آف فلم نقاد تُوں ایف آئی پی آر ایس سی آئی ایوارڈ جِتیا تے لندن فلم فیسٹیول (2008ء) وِچ 13ویں سالانہ ستیجیت رے ایوارڈز دا اعزاز حاصل کِیتا۔
* اعزاز جِتیا- انڈس ڈراما ایوارڈ (2004ء) "ہرجائی" کِیتے بہترین ہدایتکار
* اعزاز جِتیا- انڈس ویژن ینگ اچیورز ایوارڈ (2002ء)
* اعزاز جِتیا- لکس اسٹائل ایوارڈز (2002ء) "اور زندگی بدلدی ہے" کوں بہترین ٹی وی سیریز کِیتے نامزد کِیتا ڳیا
* اعزاز جِتیا- کارا فلم فیسٹیول (2001ء) "مرحوم کرنل دیاں دِھیاں" کِیتے بہترین ہدایتکار تے بہترین درمیانے درجے دی فلم
* اعزاز جِتیا- 9ویں لکس اسٹائل ایوارڈز (2010ء) دوحہ وِچ بہترین ٹی وی ڈائریکٹر
* نامزد کردہ- 10واں لکس اسٹائل ایوارڈز (2011ء) "دام" کِیتے بہترین ٹی وی ڈائریکٹر
* اعزاز جِتیا- پاکستان میڈیا ایوارڈ (2010ء) بہترین ڈراما "سیٹلائٹ ملال"
* نامزد- ہم ایوارڈز (2012ء) بہترین ہدایتکار برائے "متاع جان ہے تو"۔

## حوالے

ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلم پروڈیوسر
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسرز
ونکی:ٹیلی ویژن پروڈیوسر زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
سنیتا کوہلی

سنیتا کوہلی (انگریزی: Sunita Kohli) ہِک بھارتی انٹیرئر ڈیزائنر، ماہر تزئین کاری تے ماہر تعمیر نو ہِن۔ انّھاں نے راشٹرپتی بھون، بھارتی پارلیمان تے حیدرآباد ہاؤس دی تعمیر نو تے تزئین کاری دا کارنامہ انجام ݙِتّا۔

حکومت ہند نے انّھاں کوں 1992ء وِچ پدم شری اعزاز نال نوازیا۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
انّھاں دی ولادت لاہور وِچ اندر پرکاش تے چند سور دے گھر تِھئی تے انّھاں دی پرورش لکھنؤ وِچ ہِک لبرل خاندان وِچ تِھئی۔ انّھاں دے والد آریہ سماج نال تعلّق رکھیندے ہَن تے انّھاں نے تقسیم ہند دے بعد لاہور تُوں لکھنؤ آ ڳئے ہَن۔ ابتدائی تعلیم لکھنؤ وِچ حاصل کرݨ دے بعد انّھاں نے لیڈی سری رام کالج برائے نسواں، دہلی یونیورسٹی تُوں انگریزی ادب وِچ گریجویشن کِیتا تے لکھنؤ یونیورسٹی تُوں ایم اے دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## ذاتی حیاتی
انّھاں دی شادی 1971ء وِچ رمیش کولہ نال تِھئی۔ انّھاں دے ترئے اولاد ہِن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
صبیحہ سومار

صبیحہ سومر (پیدائش: 29 ستمبر 1961) ہک پاکستانی فلمساز تے پروڈیوسر ہن۔ اوہ اپݨیاں آزاد دستاویزی فلماں کِیتے مشہور ہن۔ انّھاں دی پہلی فیچر لینتھ فلم خاموش پانی (خاموش پانی) ہئی، جو 2003 وِچ ریلیز تھئی ہئی۔ اوہ پاکستان وِچ صنف، مذہب، پدرانہ تے بنیاد پرستی دے موضوعات تے کھوج کِیتے مشہور ہن۔

اوہ شرمین عبید چنوئی تے ثمر من اللہ دے نال، صرف ترے پاکستانی زنانیاں آزاد دستاویزی فلم ساز ہن جنہاں نے پاکستان توں ٻاہر اپݨا کم ݙکھایا ہے۔

## ابتدائی حیاتی
سومر 1961 وِچ کراچی وِچ پیدا تھئیاں۔ انّھاں دے والدین اصل وِچ بمبئی (ہݨ ممبئی) دے رہنے والے ہَن تے تقسیم دے دوران کراچی منتقل تھی ڳئے ہَن۔ جݙاں سومر وݙی تھیندی پئی ہَن، انّھاں دے والدین نے ٻہوں ساریاں اجتماعات دی میزبانی کیتی جیندے وِچ صوفی شاعری، موسیقی تے شراب شامل ہَن۔ انّھاں نے کراچی گرائمر اسکول وِچ تعلیم حاصل کیتی۔

سومر نے جامعہ کراچی وِچ فارسی ادب دی تعلیم حاصل کیتی۔ اِیندے بعد 1980-83 وِچ نیو یارک دے سارہ لارنس کالج وِچ فلم سازی تے پولیٹیکل سائنس دی تعلیم حاصل کیتی۔ انّھاں نے بین الاقوامی تعلقات وِچ انگلینڈ دی کیمبرج یونیورسٹی توں پوسٹ گریجویٹ ڈگری مکمل کیتی۔

## فلماں

## ایوارڈز تے نامزدگیاں

## حوالے

ونکی:پاکستانی زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:پاکستانی فلم ہدایت کار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
عصمت دری دی ثقافت

عصمت دری دی ثقافت (انگریزی: rape culture) ہِک ترتیب ہِے، جیویں جو کُجھ سماجی نظریات نے بیان کِیتا ہِے، جیندے وِچ جنسیت تے جنسیت دے بارے وِچ اِیں ترتیب دے رویاں دی وجہ نال عصمت دری کوں عام تے معمول بݨایا ویندے۔ عصمت دری دے کلچر نال عام طور تے جُڑے رویاں وِچ شکار تے الزام تراشی، قحبہ گرانہ شرم، جنسی اعتراض، عصمت دری کوں معمولی قرار ݙیوݨا، وݙے پیمانے تے عصمت دری توں انکار، جنسی تشدد تُوں تِھیوݨ والے نقصان کوں تسلیم کرݨ توں انکار یا اِنّھاں دا کُجھ مجموعہ شامل ہِے۔ اِیندا استعمال سماجی گروہاں دے اندر رویے کوں بیان کرݨ تے وضاحت کرݨ کِیتے کِیتا ڳیا ہِے، بشمول قید وِچ تِھیوݨ والی عصمت دری تے اِیویں تنازعات والے علاقیاں وِچ جِتّھاں جنگی عصمت دری کوں نفسیاتی جنگ دے طور تے استعمال کِیتا ویندے۔ تمام معاشریاں وِچ تاریخی طور تے عصمت دری دی ثقافت ہووݨ دا الزام لایا ڳیا ہِے۔

## ٻِیا ݙیکھو

* آبرو ریزی

## حوالے

ونکی:انگریزی جملے
ونکی:عمرانی اصطلاحواں
ونکی:عصمت فروشی
ونکی:زنانیت اتے جنسیت
ونکی:نسوانیت اَتے جنسیت
ونکی:نسائیتی اصطلاحواں
ونکی:زنانیتی اصطلاحواں
ونکی:زنانیاں دے خلاف تشدد
زنانیاں دی قومی تنظیم

زنانیاں دی قومی تنظیم یا ناو (NOW) ہِک امریکی نسائیتی تنظیم ہے جیڑھی 1966ء وِچ قائم تِھئی۔ ایندے پورے امریکا تے واشنگٹن ڈی سی وِچ 550 تُوں وَدھ دفاتر ہِن۔ ایندی بنیاد جون 1966ء وِچ دی سکسیسر ٹو دی پریزیڈینٹل کمیشن آن دی سٹیٹس آف وومن دے 28 ارکان تے انّھاں دے علاوہ ٻئے 21 زنانیاں نے رکّھی۔ جیڑھے بعد وِچ اکتوبر 1966ء وِچ ایندی بانی بݨین، سو کل مِل تے 49 بانی ارکان ہَن۔ ایندے بانی اِیں حوالے نال کافی متفق ہَن کہ حکومت زنانیاں نال برتے ون٘ڄݨ والے امتیاز دے خلاف قانون کوں لاگو کائنی کر رہی ہے۔ ایندے مقاصد واشنگٹن وِچ ایندی بنیاد رکھیندے ویلے طے کِیتے ڳئے ہَن، جنّھاں وِچ واضح طور تے اِیں ضرورت تے زور ݙِتا ڳیا کہ اوہ ویلھا آ ڳیا ہے جݙاں موجودہ حالات دے تحت زنانیاں کوں امریکی تے انسان ہووݨ دے طور تے برابر مواقع فراہم کرݨ تے آزادی انتخاب تُوں روکݨ دے قوانین دے خلاف ٹھوس اقدامات چاتے ون٘ڄݨ۔ جیڑھے نہ صرف زنانیاں دے تحفظات کوں وی اپݨے ایجنڈے وِچ شامل کِیتا تے ایندے تحریر کردہ ہِک بیان وِچ مقاصد دا تعین کِیتا ڳیا کہ امریکی معاشرے وِچ زنانیاں کوں مرکزی دھارے وِچ گِھن آوݨ کِیتے عملی جدوجہد کِیتی ویسی۔ ایندے میدان ایہ ہوسن:

# اسقاط حمل تے افزائش نسل کِیتے صحت دی فراہمی۔
# زنانیاں دے خلاف تشدد۔
# نسل پرستی دا خاتمہ۔
# ہم جنس پرست زنانیاں دے حقوق۔
# معاشی انصاف۔

تنظیم دا فیصلہ ہئی کہ اِنّھاں تبدیلیاں کوں عملی صورت ݙیوݨ کِیتے محنت نال عوام کوں ہموار کرݨ کِیتے ریلیاں، مارچ تے کانفرنساں منعقد کِیتیاں ویسن۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:واشنگٹن ڈی سی وِچ زنانیاں
ونکی:زنانیت دی ݙوجھی لہر
ونکی:آزاد خیال زنانیت
کترینہ باوڈین

کترینہ باوڈین ہِک امریکی اداکارہ ہے۔ او ٹیلی ویژن سیریز "30 راک" (30 Rock) وِچ اپݨے کردار سیری ڈونین کیتے سب توں وَدھ مشہور ہن۔ ایندے علاوہ انہاں "امریکن ری یونین" (American Reunion) اَتے "ٹکر اینڈ ڈیل ورسز ایول" (Tucker & Dale vs Evil) جیہاں فلماں وِچ وی کم کیتا ہِے۔ باوڈین نے مزاحیہ اَتے ڈرامائی ݙونہاں طرح دے کرداراں وِچ اپݨی صلاحیتاں دا مظاہرہ کیتا ہے۔ "30 راک" وِچ انہاں دی پرفارمنس نے انہاں کوں وسیع پیمانے تے سُنڄاݨ ݙیوائی اَتے انہاں اپݨی دلکش شخصیت اَتے اداکاری نال ناظرین کوں متاثر کیتا۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
لبرلز (سویڈن)

لبرلز ((سویڈنی: Liberalerna)، ل)  سویڈن دی ہِک اَزاد خیال اَتے سماجی اَزاد خیال سیاسی جماعت ہے۔ اِیہ پارلیمان سویڈن دی سَتّویں وݙّی جماعت ہے۔ ٢٢ نومبر 2015ء تئیں اِین٘دا ناں لبرل پیپلز پارٹی ہَئی۔ 

## انتخابی نتیجے


ImageSize  = width:700 height:300
PlotArea   = left:40 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = late
Colors = 
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:25
ScaleMajor = unit:year increment:5 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData = 
  color:cobar width:15 align:center

  bar:1936 from:0 till:12.9
  bar:1940 from:0 till:12.0
  bar:1944 from:0 till:12.9
  bar:1948 from:0 till:22.8
  bar:1952 from:0 till:24.4
  bar:1956 from:0 till:23.8
  bar:1958 from:0 till:18.2
  bar:1960 from:0 till:17.5
  bar:1964 from:0 till:17.1
  bar:1968 from:0 till:15.0
  bar:1970 from:0 till:16.2
  bar:1973 from:0 till:9.4
  bar:1976 from:0 till:11.1
  bar:1979 from:0 till:10.6
  bar:1982 from:0 till:5.9
  bar:1985 from:0 till:14.2
  bar:1988 from:0 till:12.2
  bar:1991 from:0 till:9.1
  bar:1994 from:0 till:7.2
  bar:1998 from:0 till:4.7
  bar:2002 from:0 till:13.4
  bar:2006 from:0 till:7.5
  bar:2010 from:0 till:7.1
  bar:2014 from:0 till:5.4

 

## حوالے

ونکی:آزاد خیال جماعتاں
ونکی:سویڈن وِچ آزاد خیال جامعتاں
ونکی:آزاد خیال زنانیت
کرزما کارپینٹر

کرزما کارپینٹر ہِک امریکی اداکارہ ہے۔ او ٹیلی ویژن سیریز "بفی دی ویمپائر سلیئر" (Buffy the Vampire Slayer) اَتے ایندے اسپن آف "اینجل" (Angel) وِچ اپݨے کردار کورڈیلیا چیس کِیتے سب توں ودھ مشہور ہن۔ انہاں شوز وِچ انہاں دی مضبوط اَتے مزاحیہ اداکاری نے انہاں کوں مداحاں وچ مقبول بݨا ݙتا۔ کارپینٹر نے ٻئے ٹیلی ویژن شوز اَتے فلماں وِچ وی کم کیتا ہِے، اَتے اپݨی دلکش شخصیت اَتے باصلاحیت اداکاری نال انڈسٹری وِچ اپݨی جاء بݨائی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے