سوچ تے جدوجہد ݙو منفرد رستے ہن

تحریر فیصل شہزاد چغتائی

سوچ ہر بندہ وسیب دے سانگے سوہنڑی رکھیندے لیکن جدوجہد کوئی کوئی کریندے اج سوشل میڈیا تِ چلن والی ہوا دور دور تک ویندی پئی ھِ سلام ھِ ہر فرد واحد کوں جو زبان نال محبت رکھیندے تِ ایندی فلاح دی خاطر جدوجہد اچ بلامعاوضہ مسروف ھِ ۔۔۔۔ ھک مثال کجھ ایویں ھِ کہ سوچاں انسان کون کھا ویندن، تِ اساں کوں وراثت اچ ھن تک سوچاں ھی ملن تِ لگدا ایویں ھِ کہ وقت دی رفتار دے نال اے سوچاں ھک ڈینہیں کھا ویسن، نا کم مکسن نا ھی سوچاں اگر کجھ مک ویسی تاں صرف کجھ ناں جو لفظ سرائیکی دی شان دی خاطر رات ڈینہیں جدوجہد کرن اچ مصروف ھن، آخر کیوں ۔۔۔۔ کیا وجہہ ھِ ؟؟؟ اصل منڈھ یا پاندھ کوئی نی لبھیندا سبھ اپنڑاں اپنڑاں قبلہ بنڑاں تِ سجدیاں اچ مصروف ھن قبولیت ھِ یا کینی اے تاں اللہ جانڑندے لیکن ناں دے مسلمان تاں سبھ ہیسے ۔ خیر ۔۔۔۔ وسیب ھِ کیا ۔۔۔۔ اے تقریبان سبھ جانڑدن تِ ایں تِ وسن والے سالہاسال توں بے یار و مدد گار لوگ ہر حکومت نال ھک لو لا تِ بہہ ویندن کہ ھن اے حکومت آسی یا ویسی حالات سیٹ تھئی ویسن ، ایں سال چنگا نا ھِ اگلا سال چنگا ہوسی، 2001 توں ھن تک 2016 دی اخیر تک چنگے سال دے منتظر ھیں ، اے چنگا سال آخر کڈھن آسی کیا ایندے واسطے کہیں ھک دی جدوجہد کافی ھِ؟؟؟؟ یا سوچ کافی ھِ ؟؟؟؟ درحقیقت آساں عادی بن چکے ہیں حالات ، موسم ، وقت ، تِ رنگ ڈھنگ دے، تِ اپنڑیاں عادتاں ، اپنڑی انا توں ودھ تِ کہیں کوں منظور ھی نی کریندے۔۔۔۔۔۔۔ سوچ تِ جدوجہد در حقیقت منفرد رستے کینی۔ سوچ ھی دل اچ کجھ کرن دی جدوجہد پیدا کریندی ھِ جیویں پاکستان دے بارے اچ ھن تک ایہو آکھا ویندے جیئں ویلے ہندستان اچ کلمہ پڑھا گیا اوں ڈینہیں ھی پاکستان بن گیا ھا، تِ بظاہر وجود اچ 1947 اچ آیا لیکن سوچِ اقبال ھائی، ہمت قائد ھائی، مکمل ٹیم ورک ھا، اج اگر سبھ اپنڑیں اپنڑیں مصلحے کچھاں اچ پا تِ اپنڑی پسندیدہ جگہ تِ نماز ادا کرن لگ ویسوں تاں فرق تاں دلاں اچ آسن، دین اچ کیتھاں لکھا گئے کہ مسجد اچ اے سی ہوسی تاں نماز جائز ھِ یا ہیٹر ہوسن تاں نماز پڑھن اچ مزہ آسی، دین اچ تاں صرف اتنا ھِ کہ صدق دل نال اپنڑیں اللہ کوں قبول کرو تِ ایندے واسطے صدق دل نال سجدہ کرو، لیکن ایں پاک ہستی کوں سجدے واسطے پاکیزگی لازمی ھِ تہارت ، وضو، اللہ کوں دل اچ آباد کرن واسطے پہلے دل توں نفرتاں مٹاون دی لوڑ ھِ اے شائد اساں بھلدے ویندے ہیں، کوئی وی چنگا کم کرن واسطے اپنڑاں پروفائل چنگا رکھیندے ہیں اگر اساڈے دل اچ نفرتاں ہوسن، حسد ہوسی ، بغض ہوسی معذرت نال جو موجودہ حالات اچ تقریبان ہر دل اچ نمایاں نظر آندا پئے کیا دلاں اچ اللہ وسسی؟ نا ممکن ۔۔۔۔ جو دین دا درس ھِ اوندی پہل تہارت ھِ تِ سوچ کوں یکسو کر تِ خالق حقیقی دے سامنڑیں خود کو حاضر کر ڈیون ھِ تِ اللہ دی ذات تِ کامل یقین ھِ سیدھی راہ ھِ ۔۔۔۔

سرائیکی خطے دا وجود چند ڈینہاں دی گالھ کینی خطے دی زبان قدیم لوکل زبان جو قبل از 6000 سال توں ودھ چلدی آندی ھِ تِ دریائے سندھ دے ڈوھیں پاسے خطے دا وجود ملدے تِ ولی اللہ دے مزارات تِ نیلا رنگ اساڈے ہنر منداں دی نشانیاں ھن، پردی دنیا اچ اساڈے لوگ ہنر دی وجہہ توں زندہ رھے ھن تِ ھن تک زندہ ھن صرف تِ صرف اپنڑی محنت ، جدوجہد تِ ھنر دی وجہہ توں ہر شعبہ اچ زندہ ھنِ جیویں ہر انسان دی پہچان گھرانے نال ہوندی ھِ ایویں ہر فرد دی پہچان اساڈے اپنڑیں گھر نال ھِ تِ اے گھر سرائیکی خطہ ھِ کجھ بھیرا محبت نال سرائیکستان تِ کجھ لوگ ایں کوں سرائیکی پٹی تِ کجھ ریاستی پٹی آدھن، وقت گزردا ویندے تِ چنگے لوگ وی اپنڑی اپنڑی محنتاں تِ محبتاں دے پھول رہا تِ ٹردے ویندن، تاکہ انہاں پھلاں دی بو دور دور تک ونجے۔ خوشبو پھلاون برا کم کینی؟ چنگا کم ھِ لیکن اگر کجھ الفاظ تحریراں نفرتاں پیدا کرن تِ او خوشبو دی بجائے معاشرے دے ذھن خراب کرن اچ بہوں وڈا کردار ادا کریندن تِ ایندے نال امن دا پیغام نی ملدا، پوری دنیا اچ اگر سرائیکی خطے نال جڑا ھک فرد وی ملسی تاں اونداں کردار محنت ، محبت ، ملنساری، تِ امن اچ رہاون اچ ملسی، اساڈیاں نسلاں ختم تھئی گئن خطے نال محبت کر کر تِ ۔۔۔۔ لیکن ! ڈوکھ اتنا ھِ کہ اساں غیراں کوں چھوڑ اپنڑیں لوگ ھی اساڈی سوچ کوں منفی رنگ ڈیندے پھیردے ہیں ۔۔۔ آخر کیوں نفرتاں دے تاجر بن چکے ہیں جو بھیرا کجھ چنگے دی کوشش کریندے اوندے واسطے اے سوچ رکھیندے ہیں کہ ایندے اچ ایندا کوئی فائدہ ہوسی، یا ایندے اچ اساں کوں کیا فائدہ ملسی؟ جیئں ویلے تک اساں اپنڑی ذات نال سنجیدہ نا تھیسوں اوں ویلے تک نا تاں مخلصی ظار تھیسی تِ نا ھی الفاظ سوہنڑیں لکھے ویسن سوہنڑیں الفاظ لکھن یا سوچ رکھن سوہنڑیں دل نال ہوندے ہر کوئی سوہنڑیں الفاظ کیوں نی لکھیندا؟؟ کیونکہ اللہ نے کجھ لوگاں کوں منتخب کیتے سبھ دے کم کرن واسطے سبھ بھیراواں دے حقوق دی جنگ لڑن واسطے سبھ کو ھک کرن واسطے سبھ کوں محبت امن دا درس ڈیون واسطے ۔ اج جو درس اساڈی آرگنائزیشن ڈیندی پئی ھِ ایندے اچ ھک لفظ وی نفرتاں دی عکاسی نی کریندا ہر بھیرا دی خوبصورتی واسطے کم کریندے پئے ہین ہر بھیرا دے حقوق دی جنگ لڑدے پئے ہیں بنیادی خامیاں اساڈی بالاں کو نا ملن والی تعلیم ھِ اساڈے بال ان پڑھ نی انہاں کوں ان پڑھ بنڑاوان واسطے کہیں نا کہیں سوچ دا عمل دخل ھِ تعلیم عام صرف مخصوص زبان نال منسلک لوگاں دے بالاں واسطے نا انصافی ھِ تِ اے نا انصافی اور لسانیت ھن تک چلدی آندی پئی ھِ انصاف دے دروازیاں توں گھن تِ تعلیم ، ہسپتال ہر جا تِ ھک لفظ سفارش چلدا پئے جو صرف تِ صرف کجھ من گھڑت ذاتاں تِ زباناں دی فرضی وراثت بنڑے پئے ھن ۔ اساڈا سرائیکی خطہ ایندی ثقافت ایندی زبان ھن ھائی جیک تھیئ چکی ھِ دعویدار گلی گلی پھیردن اور پوری دنیا اچ چیخ چیخ کہ کوڑ ماڑن کو فخر سمجھدن لیکن صد ھا افسوس کہ سچ سچ ہوندے، سرائیکی خطے دا نشان مٹاون نا ممکن شہ ھِ جیتھاں محبت دا ناں آسی اتھا سرائیکی آسی جیتھاں محنت دا ناں آسی اتھا سرائیکی آسی جیتھاں امن دا نا آسی اتھا سرائیکی آسی سرائیکی لفظ تعصب نی محبت امن ھِ اور سوچ ھی کجھ کرن دی جدوجہد پیدا کریندی ھِ اپنڑیں سوچاں سوہنڑیاں کرن دی ضرورت ھِ دل نفرت توں پاک کر تِ محبتاں ونڈن دی ضرورت ھِ ہر سرائیکی خطے نال جڑے ہر فرد واسطے دل اچ محبت رکھن دی ضرورت ھِ بغض کوں کڈھ تِ جگہ کوں پاک کرن دی ضرورت ھِ تاکہ ہر دل اچ اللہ تِ اوندے سوہنڑیں نبی حضرت محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم دی محبت دی لذت آوے تِ سبھ ایں مضبوط رسی نال جڑے رہاں تِ اللہ سبھ بھیراواں کوں عمر فاروق دے دور دی خاک نصیب کرے تِ اساڈے خطے تِ ھک مستحق وی رلدا نا ملے سبھ کہیں نا کہیں دی مدد کرن والے بن ونجو ، تِ ہر سال لبھیندے پھیروں کہ کوئی ھِ جیکوں زکوات ضرورت ہووے تاں رابطہ کرے کہیں کوں مدد دی لوڑ ہووے تاں رابطہ کرے کہیں دی مدد لکھاں کروڑاں نال نی اساں سبھ دے ھک تھیون نال وی تھئی سکدی ھِ اگر اساں ھک تھیون چاھوں تاں ھک تھئی تِ چند روپے دے عوض خانداناں کوں معاشی طور تِ مستحکم کر سکدے ہیں پہل کون کریسی؟ ھک تھیون دی ۔۔۔۔ کیا تساں پہل کریسو، ھک تھیون واسطے پہلے سوچ پیدا کرنی ہوندی ھِ ایندے بعد جدوجہد ھک تھیون دی ۔۔۔۔ سبھ دی رائے دے منتظر

## حوالے