جہاں آرا شاہ نواز

بیگم جہان آرا شاہنواز، جیڑھی جہان آرا شاہنواز دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨی  ویندی ہِن (7 اپریل 1896ء – 27 نومبر 1979ء)، ہک ممتاز فعالیت پسند تے سیاست دان ہَن جیڑھی پنجاب وِچ پاکستان دی آزادی توں پہلے تے بعد وِچ سرگرم رہی۔ اوہ کوئین میری کالج، لاہور توں تعلیم یافتہ ہَن۔ آل انڈیا مسلم لیگ دی سرگرم رکن ہووݨ دے نال نال، اوہ زنانیاں دے حقوق کِیتے وی ہک اہم وکیل ہَن۔ اوہ سر محمد شفیع دی دِیہہ تے میاں محمد شاہنواز دی زال ہَن۔

## ٹٻّر
جہان آرا شاہنواز لاہور دے باغبانپورہ دے مشہور آرائیں میاں ٹٻّر نال تعلق رکھیندی ہَن۔ اُنّھاں دے پِیؤ سر محمد شفیع ہک ممتاز وکیل تے سیاست دان ہَن۔

## سیاسی حیاتی
1918ء وِچ، جہان آرا شاہنواز نے آل انڈیا مسلم ویمن کانفرنس وِچ کامیابی نال ہک قرارداد پیش کِیتی جیڑھی کثیر شادی دے خلاف ہئی۔

1935ء وِچ، اُنّھاں نے پنجاب پراونشل ویمن مسلم لیگ دی بنیاد رکھی۔

1930ء دی راؤنڈ ٹیبل کانفرنس وِچ، اوہ تے رادھابائی سببرایَن اِیں کانفرنس وِچ نامزد تھیوݨ والیاں زنانیاں دی تنظیماں دے واحد فعال ارکان ہَن۔ اُنّھاں نے مقننہ وِچ زنانیاں کِیتے 5 فیصد نشستاں دی تحریک کِیتی، پر اِیہ کامیاب کائے نہ تھی سڳی۔

1937ء وِچ، اوہ پنجاب قانون ساز اسمبلی دی رکن منتخب تھئیں تے تعلیم، طبی امداد تے عوامی صحت کِیتے پارلیمانی سیکرٹری مقرر تھئی۔

1938ء وِچ، اوہ آل انڈیا مسلم لیگ دی ویمن سنٹرل سب کمیٹی دی رکن بݨ ڳئی۔

1942ء وِچ، ہندوستان دی حکومت نے اُنّھاں کوں نیشنل ڈیفنس کونسل دا رکن مقرر کِیتا، پر مسلم لیگ نے اپݨے ارکان کوں ڈیفنس کونسل توں استعفیٰ ݙیوݨ دا کہیا۔ اُنّھاں نے انکار کِیتا تے اِیں وجہ نال مسلم لیگ توں کڈھ ݙتیاں ڳئیں۔ البتہ، اوہ 1946ء وِچ دوبارہ لیگ وِچ شامل تھئیں تے اِیں سال مرکزی آئین ساز اسمبلی دی رکن منتخب تھئیں۔1 اِیں سال اُنّھاں نے ایم اے اسپہانی دے نال امریکہ دے ہک گڈول مشن تے وی ڳئیں تاکہ مسلم لیگ دے نقطہ نظر کوں واضح کر سڳن۔

1947ء وِچ، پنجاب وِچ سول نافرمانی تحریک دے دوران اُنّھاں کوں ٻئے مسلم لیگ رہنماواں دے نال گرفتار کِیتا ڳیا۔

1948ء وِچ، اُنّھاں نے لاہور دیاں سڑکیں تے ہزاراں زنانیاں دے ہک احتجاج دی قیادت کِیتی، جیڑھا زنانیاں کِیتے بہتر معاشی مواقع دی حوصلہ افزائی کرݨ والے بل کوں ایجنڈے توں ہٹاوݨ دے خلاف ہئی۔ وزیر اعظم لیاقت علی خان نے مداخلت کِیتی تے 1948ء دا مسلم پرسنل لاء آف شریعت پاس تھیا، جیڑھا زنانیاں دے جائیداد، بشمول زرعی زمین، وراثت دے حق کوں قانونی طور تے تسلیم کریندا ہئی، جیڑھا برطانوی راج دے دوران تسلیم کائے نہ ڳیا ہئی۔

اوہ آل انڈیا مسلم ویمن کانفرنس دی صوبائی شاخ دی صدر ست سالاں تک رہیاں تے آل انڈیا مسلم ویمن کانفرنس دی سنٹرل کمیٹی دی نائب صدر وی رہیاں۔

اوہ ایشیا وِچ پہلی زنانی ہَن جیڑھیاں ہک قانون ساز اجلاس دی صدارت کِیتی۔

اوہ انجمن حمایت اسلام دے تعلیمی تے یتیم خانہ کمیٹیاں، لاہور دے کئی اسپتالاں، تے مادری تے بچے دی بہبود دیاں کمیٹیاں نال وی منسلک ہَن۔

اوہ آل انڈین جنرل کمیٹی آف ریڈ کراس سوسائٹی دی رکن وی ہَن۔

## فوتڳی تے وِرثہ
جہان آرا شاہنواز دی وفات 27 نومبر 1979ء کوں 83 سال دی عمر وِچ تھئی۔1 اُنّھاں دے ترئے ٻال ہَن: احمد شاہنواز سینئر، ہک کیمیکل انجینئر تے پہلے ہندوستانی جیڑھا میساچوسٹس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (ایم آئی ٹی) وِچ پڑھیا، نسیم شاہنواز (نسیم جہان)، جیڑھیاں جنرل اکبر خان نال شادیاں کِیتیاں تے بعد وِچ پاکستان پیپلز پارٹی دی سیاست دان بݨیاں، تے ممتاز شاہنواز، جیڑھیاں 1948ء وِچ ہوائی حادثے وِچ فوت تھی ڳئیں، جݙاں اوہ اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی وِچ پاکستان دی نمائندگی کِیتے ویندی پئیں ہَن۔

جہان آرا شاہنواز نے پاکستان دی معاشی خودمختاری کِیتے کم کِیتا۔ اوہ اِیں نظریے تے ہَن کہ پاکستان دی خارجہ پالیسی تجارت تے مبنی ہووݨی چاہیدی ہِے، امداد تے کائے نہ۔

## کتاباں
جہان آرا شاہنواز نے ہک ناول "حسن آرا بیگم" تے اپݨی یادداشتاں "فادر اینڈ ڈاٹر: اے پولیٹیکل آٹوبائیوگرافی" لکھیاں۔ اوہ زنانیاں تے ادبی رسالیاں کِیتے وی لکھدیاں ہَن۔

## حوالے

ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں