بیری باریش

### بیری باریش
بیری کلارک باریش (ڄمݨ دی تاریخ 27 جنوری 1936) ہک امریکی تجرباتی فزکس دان تے نوبل انعام یافتہ ہن ۔ او کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ لنڈے پروفیسر آف فزکس ، ایمریٹس ہن تے گریویٹیشنل ویوز دے ہک وݙے ماہر ہن ۔

2017 وچ ، باریش کوں رینر وائس تے کیپ تھورن دے نال "LIGO ڈیٹیکٹر تے گریویٹیشنل ویوز دی مشاہدے وچ فیصلہ کن شراکت" کیتے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں آکھیا ، "میں نہ ڄاندا ہا جو میں کامیاب تھیساں یا نہ ۔ میں ڈردا ہا جو میں ناکام تھی ویساں ، لیکن کیوں جو میں کوشش کیتی ، میݙی ہک وݙی کامیابی تھئی ۔"

2018 وچ ، او یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، ریورسائیڈ دی فیکلٹی وچ شامل تھئے ، تے یونیورسٹی دے فیکلٹی وچ ݙوجھے نوبل انعام جیتنے والے بݨئے ۔

خزاں 2023 وچ ، او سٹونی بروک یونیورسٹی وچ فزکس وچ صدر دے ممتاز انڈوؤڈ چیئر دے طور تے شامل تھئے ۔

2023 وچ ، باریش کوں صدر بائیڈن وائٹ ہاؤس دی ہک تقریب وچ نیشنل میڈل آف سائنس نال نوازیا ڳیا ۔

ڄمݨ تے تعلیم

باریش اوماہا ، نیبراسکا وچ ڄمے ہن ، انہاں دے پیو دا ناں لی تے ماء دا ناں ہیرلڈ باریش ہا ۔ انہاں دے والدین دے خاندان پولینڈ دے ہک حصے توں یہودی مہاجر ہن جیڑھا ہݨ بیلاروس وچ ہے ۔ ݙوجھی جنگ عظیم دے فوراً بعد ، خاندان لاس فیلیز ، لاس اینجلس منتقل تھی ڳیا ۔ انہاں جان مارشل ہائی سکول تے ٻئے سکولاں وچ تعلیم حاصل کیتی ۔

انہاں فزکس وچ بی اے دی ڈگری (1957) تے تجرباتی ہائی انرجی فزکس وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری (1962) یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے توں حاصل کیتی ۔ او 1963 وچ کیلٹیک وچ بطور ہک نویں تجرباتی کوشش دے حصے دے طور تے پارٹیکل فزکس وچ قومی لیبارٹریاں وچ فرنٹیئر پارٹیکل ایکسلریٹر استعمال کرݨ کیتے شامل تھئے ۔ 1963 توں 1966 تئیں ، او ہک تحقیقی فیلو ہن ، تے 1966 توں 1991 تئیں فزکس دے اسسٹنٹ پروفیسر ، ایسوسی ایٹ پروفیسر تے پروفیسر ہن ۔ 1991 توں 2005 تئیں ، او لنڈے پروفیسر آف فزکس بݨئے ، تے ایندے بعد لنڈے پروفیسر آف فزکس ، ایمریٹس بݨئے ۔ 1984 توں 1996 تئیں ، او کیلٹیک ہائی انرجی فزکس گروپ دے پرنسپل انویسٹیگیٹر ہن ۔

## تحقیق
سب توں پہلے ، باریش دے تجربے فرمی لیب وچ کیتے ڳئے ہن ، جتھاں ہائی انرجی نیوٹرینو دے تصادم نال نیوکلیئن دی کوارک ساخت کوں ظاہر کیتا ڳیا ۔ ٻئے لوکاں دے نال ، ایہ تجربے اوہناں وچوں پہلے ہن جنہاں ہک کرنٹ مشاہدہ کیتا جیڑھا کمزور تے نیوٹرل ہا ، جیڑھا سلام ، گلاشو تے وینبرگ دے الیکٹرو ویک یونیفیکیشن تھیوریز دا ہک اہم حصہ ہا ۔

1980 دے ݙہاکے وچ ، انہاں MACRO دی ہدایت کیتی ، جیڑھا اٹلی دے گران ساسو دی ہک غار وچ ہک تجربہ ہا ، جئیں ایگزوٹک پارٹیکلز کوں ڳولیا جنہاں کوں میگنیٹک مونپول آکھیا ویندا ہا تے انہاں گھسݨ والے کائناتی شعاعواں دا وی مطالعہ کیتا ، جنہاں وچ نیوٹرینو پیمائش وی شامل ہن جنہاں اہم تصدیقی ثبوت فراہم کیتا جو نیوٹرینو دا وزن ہوندے تے او آسکیلیٹ کریندے ہن ۔

1991 وچ ، باریش کوں کیلٹیک وچ میکسائن تے رونالڈ لنڈے پروفیسر آف فزکس دے طور تے نامزد کیتا ڳیا ۔

1990 دے ݙہاکے دی موہر وچ ، انہاں GEM (Gammas, Electrons, Muons) دی سربراہی کیتی ، جیڑھا ہک تجربہ ہا جیڑھا سپر کنڈکٹنگ سپر کولائیڈر وچ چلدا ، جیڑھا سابقہ پروجیکٹ L* دے بعد منظور تھیا ہا جیڑھا سیموئل ٹنگ (تے باریش بطور چیئرمین آف کولیبریشن بورڈ) دی قیادت وچ ہا ، اینکوں SSC دے ڈائریکٹر رائے شوٹرز مسترد کر ݙتا ہا ۔ باریش GEM دے ترجمان ہن ۔

بارش 1994 وچ لیزر انٹرفیرومیٹر گریویٹیشنل ویو آبزرویٹری (LIGO) دے پرنسپل انویسٹیگیٹر تے 1997 وچ ڈائریکٹر بݨئے ۔ انہاں 1994 وچ NSF نیشنل سائنس بورڈ ولوں فنڈنگ دی منظوری ، 1997 وچ لیونگسٹن ، LA تے ہینفورڈ ، WA وچ LIGO انٹرفیرومیٹر دی تعمیر تے کمیشننگ دے ذریعے کوشش دی قیادت کیتی ۔ انہاں LIGO سائنٹیفک کولیبریشن بݨائی ، جیڑھا ہݨ سائنس کوں انجام ݙیوݨ کیتے دنیا بھر وچ 1000 توں زیادہ تعاون کنندگان تے مشتمل ہے ۔

ابتدائی LIGO ڈیٹیکٹر ڈیزائن حساسیت تے پہنچے تے فلکیاتی ذرائع تے ٻہوں سیماواں مقرر کیتیاں ۔ ایڈوانسڈ LIGO تجویز اوں ویلھے تیار کیتی ڳئی جݙاں باریش ڈائریکٹر ہن ، تے انہاں LIGO تے ایڈوانسڈ LIGO وچ اہم کردار ادا کرݨا جاری رکھیا ہے ۔ ݙو 30 سجھ ماس بلیک ہولز دے انضمام دا پہلا پتہ 14 ستمبر 2015 کوں لڳا ہا ۔ ایہ 1916 وچ آئن سٹائن ولوں پیش گوئی کیتی ڳئی گریویٹیشنل ویوز دا پہلا براہ راست پتہ ہا تے بلیک ہولز دے جوڑے دے انضمام دا پہلا مشاہدہ ہا ۔ باریش 11 فروری 2016 کوں CERN وچ سائنسی سامعین کوں ایں دریافت دی پہلی پیشکش کیتی ، عوامی اعلان دے نال نال ۔

2001 توں 2002 تئیں ، باریش ہائی انرجی فزکس ایڈوائزری پینل دے سب پینل دے شریک چیئرمین دے طور تے خدمات انجام ݙتے جئیں امریکی ہائی انرجی فزکس کیتے ہک طویل مدتی منصوبہ تیار کیتا ۔ انہاں کمیشن آف پارٹیکلز اینڈ فیلڈز تے انٹرنیشنل یونین آف پیور اینڈ اپلائیڈ فزکس (IUPAP) نال یو ایس لائزن کمیٹی دی صدارت کیتی ہے ۔ 2002 وچ ، انہاں NRC بورڈ آف فزکس اینڈ آسٹرانومی نیوٹرینو فیسیلٹیز اسسمنٹ کمیٹی رپورٹ ، "نیوٹرینوز اینڈ بیونڈ" دی صدارت کیتی ۔

2005 توں 2013 تئیں ، باریش انٹرنیشنل لینیئر کولائیڈر (ILC) کیتے گلوبل ڈیزائن ایفرٹ دے ڈائریکٹر ہن ۔ ILC دنیا بھر وچ پارٹیکل فزکس کیتے سب توں زیادہ ترجیحی مستقبل دا منصوبہ ہے ، کیوں جو ایہ CERN وچ لارج ہیڈرون کولائیڈر دی TeV انرجی سکیل دی تلاش وچ مدد کرݨ دا وعدہ کریندے ۔ ایں مہتواکانک کوشش کوں دنیا بھر وچ منفرد طور تے مربوط کیتا ویندا ہے ، جیڑھا بین الاقوامی تعاون وچ ہک وݙا قدم ہے جیڑھا تصور توں ڈیزائن توں فزکس وچ وݙے پیمانے دے منصوبیاں کیتے عمل درآمد تئیں ویندا ہے ۔

## اعزازات تے ایوارڈ
2002 وچ ، انہاں امریکن ایسوسی ایشن آف فزکس ٹیچرز دا کلوپسٹگ میموریل ایوارڈ حاصل کیتا ۔ باریش کوں یونیورسٹی آف بولونا (2006) تے یونیورسٹی آف فلوریڈا (2007) ولوں اعزاز ݙتا ڳیا جتھاں انہاں اعزازی ڈاکٹریٹ حاصل کیتے ۔ 2007 وچ ، انہاں یونیورسٹی آف منی سوٹا وچ وین ویک لیکچرز ݙتے ۔ یونیورسٹی آف گلاسگو باریش کوں 2013 وچ سائنس دی اعزازی ڈگری نال نوازیا ۔

باریش کوں 2016 ورلڈ سائنس فیسٹیول وچ آن دی شولڈرز آف جائنٹس سیریز وچ بطور ٹائٹن آف فزکس اعزاز ݙتا ڳیا ۔

2016 وچ ، باریش کوں اینریکو فرمی انعام "LIGO تے LIGO-Virgo سائنسی تعاون دی تشکیل وچ انہاں دی بنیادی ݙات تے چیلنجنگ تکنیکی تے سائنسی پہلواں نال نمٹݨ وچ انہاں دے کردار کیتے ݙتا ڳیا جنہاں دے حل نال گریویٹیشنل ویوز دا پہلا پتہ لڳا ۔"

باریش فزیکل سائنس دے زمرے وچ 2016 سمتھسونین میگزین دے امریکی ایجاد ایوارڈ دے وصول کنندہ ہن ۔

باریش کوں 2017 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ولوں ہینری ڈریپر میڈل "LIGO دی ترقی دے دوران انہاں دے بصیرت مندانہ تے محوری قیادت دے کردار ، سائنسی رہنمائی ، تے ناول انسٹرومنٹ ڈیزائن کیتے ݙتا ڳیا جیڑھا LIGO دے تصادم بلیک ہولز توں گریویٹیشنل ویوز دی دریافت کیتے بہت اہم ہا ، ایں طرح آئن سٹائن دی 100 سالہ گریویٹیشنل ویوز دی پیش گوئی دی براہ راست تصدیق تھئی تے گریویٹیشنل ویو فلکیات دے ہک نویں شعبے دا آغاز تھیا ۔"

باریش یورپی فزیکل سوسائٹی دے 2017 Giuseppe and Vanna Cocconi انعام دے وصول کنندہ ہن جنہاں کوں "LIGO آبزرویٹری وچ انہاں دے پیش پیش تے قائدانہ کردار کیتے جنہاں دی وجہ توں گریویٹیشنل ویوز دا براہ راست پتہ لڳا ، جیڑھا کائنات کیتے ہک نویں دریچہ کھولدا ہے ۔"

باریش کوں گریویٹیشنل ویوز تے انہاں دے کم کیتے 2017 شہزادی آف آسٹوریاس ایوارڈ نال نوازیا ڳیا (مشترکہ طور تے کپ تھورن تے رینر وائس دے نال) ۔ 

باریش کوں 2017 وچ فدان ژونگژی سائنس ایوارڈ نال نوازیا ڳیا جیڑھا انہاں دی LIGO دی تعمیر تے ابتدائی کارروائیاں وچ قیادت ، بین الاقوامی LIGO سائنسی تعاون دی تخلیق ، تے LIGO کوں چھوٹے سائنس توں وݙے سائنس وچ کامیابی نال تبدیل کرݨ کیتے ہا جیڑھا کجھ تحقیقی گروپس ولوں چلایا ویندا ہا ، جیندے وچ وݙے تعاون تے وݙے انفراسٹرکچر شامل ہن ، جنہاں بالآخر گریویٹیشنل ویو دی دریافت کوں ممکن بݨایا (مشترکہ طور تے کپ تھورن تے رینر وائس دے نال) ۔

2017 وچ ، انہاں فزکس دا نوبل انعام جتیا (مشترکہ طور تے رینر وائس تے کپ تھورن دے نال) "LIGO ڈیٹیکٹر تے گریویٹیشنل ویوز دے مشاہدے وچ فیصلہ کن ݙات کیتے" ۔

2018 وچ ، باریش کوں یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے ولوں سال دے بہترین الومینس دے طور تے اعزاز ݙتا ڳیا ۔

2018 وچ ، انہاں سدرن میتھوڈسٹ یونیورسٹی وچ اعزازی ڈاکٹریٹ حاصل کیتی ۔

2018 وچ ، انہاں کوں صوفیہ یونیورسٹی سینٹ کلیمنٹ اوہریدسکی دی اعزازی ڈگری ڈاکٹر ہونورس کازہ نال نوازیا ڳیا ۔

2023 وچ ، انہاں کوں افتتاحی کوپرنیکس انعام نال نوازیا ڳیا ، جیڑھا پولینڈ دی حکومت ولوں "انہاں لوکاں کوں ݙتا ویندا ہے جنہاں عالمی سائنس دی ترقی وچ غیر معمولی ݙات کیتی ہے ۔"

2023 وچ ، انہاں کوں "سائنس کیتے مثالی خدمات ، بشمول ذیلی ایٹمی ذرات تے شاندار پرکھ پرچول کیتے" نیشنل میڈل آف سائنس نال نوازیا ڳیا ۔ لیزر انٹرفیرومیٹر گریویٹیشنل ویو آبزرویٹری دی انہاں دی قیادت ضم تھیوݨ والے بلیک ہولز توں گریویٹیشنل ویوز دی پہلی دریافت کیتی ، جیڑھا آئن سٹائن دے نظریہ اضافیت دے ہک اہم حصے دی تصدیق کریندا ہے ۔ انہاں کائنات دی ساݙی سمجھ تے ساݙے قوم دے حیرت تے دریافت دے احساس کوں وسیع کیتا ہے ۔

باریش کوں درج ذیل تنظیماں وچ منتخب کیتا ڳیا ہے تے فیلوشپ حاصل کیتی ہے:

·        امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز (AAAS)

·        نیشنل اکیڈمی آف سائنسز (NAS)

·        نیشنل سائنس بورڈ (NSB)

·        فیلو آف امریکن فزیکل سوسائٹی (APS) (صدر 2011)

·        فیلو آف امریکن ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس (AAAS)

## خاندان
بیری باریش ساموآن باریش نال شادی شدہ ہن ۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن ، سٹیفنی باریش تے کینتھ باریش ، پروفیسر تے چیئر آف فزکس اینڈ آسٹرانومی یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، ریورسائیڈ وچ ، تے ترائے پوتے پوتیاں ہن ، میلو باریش چیمبرلین ، تھیئا چیمبرلین ، تے ایریل باریش ۔