میں

### لکھت: مریم خان گھوٹیہ
جیرھے لوک خاکے دی روح کوں اصلوں نی سمجھدے اوکم ازکم اتنا ضرور جاݨدن جو خاکہ شاید کہیں شخصیت تے خاک پاوݨ یا لفظاں دی چَھمک نال چھنڈکݨ کوں اَکھدن۔خاکہ ہک ایجھی سوکھی ٻجھارت اے جیندے پاروں کہیں شخصیت کوں سُنڄاتا  یا  ٻجھیا ویندے۔مہورت دے طور تے میں سب توں پہلے خود اپݨی ٻوݨی آپ کریندی ہاں تاں جو لوکاں دا ݙر بَھئولیہہ ونڄے۔ پتہ نی ساݙے اُتے کہیں خاکہ لکھیا تاں اَساں کہیں اَویہی دے وات اچ نہ آونڄوں۔حال اے جو خاکہ تاں ہک آݨاں ٹاݨاں یا نقشہ ہوندے جیندے وچ کردارڈھل کراہیں ہک عام یاوت خاص شخصیت دا رُوپ دھار گھندے۔ہُݨ میں اپݨا ں خاکہ آپ ستریندی آں۔

اساں سبھے ݙاݙے آدم دی اَواواڑی ہیں۔ جیرھی ݙاݙی حوّا راہیں ودھی پھلی ۔میݙے والدین دی شادی تھئی تاں انہاں کنوں ودھ اُٻالھ رشتہ داراں کوں پئے گئی جو ٻال کݙاں ڄاسے۔ٻال تاںوت ویلے وقت تے ڄانوݨاں ہوندے پر لوکاں کوں پتہ نی کتھ دی چئو چئو ہئی۔ شادی دے ݙوں سالاں بعداللہ سئیں دی مخلوق نال رل ڳئیم تے اُمیددا بیج پُھٹ پیا۔میݙی اماں سیݨ سودھی ہر بندے دی خواہش ہئی جو اللہ پُتر ݙیو ے ۔نسل کوں پَاݨ لڳے پر میݙا اَبّا دعا منگدا رہ ڳیا جو اللہ سئیں آںݙیویں تاںبختیں تے حیاتی آلی دھی ݙیویں۔ شائد انونکوں سمجھ ہئی جو دھی خالق دی مٹھی ݙات ہوندی اے تے پُترمخلوق دی خواہش ۔ سوہݨے اللہ سئیںابّے دی سُݨی تاںمیںڄم پیُم تاں کثرت دے مُنھ لہہ ڳے۔اَ بّے کوںہرکہیں پھِکی کھل کھلدیں ہوئیں مبارک ݙتی تے میکوں وی اَچوں ٻچوں کر اَلویندے ڳئے۔ میں توݨے جو اُوں ویلے نشوم ہَم پرسمجھ ڳیُم تے ڳویڑ کیتی رَکھیُم جو نکی راݨی تھیویںسیاݨی دنیا ہیوی منافق۔خیر چھٹی دا موقع آیا تاں وَئوڑ پئی جو اَدھا ٹٻر میکوں آپݨی پسند داناں ڈیوݨ چاہندے۔ݙاݙی دا فرمان جاری تھیا جو ایندا ناں شہزادی ہوسے ،ݙاݙے سئیں فاطمہ دی اَڑی چا کیتی ،بّوا سیݨ نورینہ،چاچے سئیں مریم دی صلاح ݙتی،ماسی کوںمیں کِرن لڳیم۔ابّے سئیں ہفتے کھن اچ پرکھ گھدا جو  اے چھوکری اَٹھو پہر لالی آلی کارچلکدی  تے چئوں چئوں لئی رہندی اے لہذا ایندا ناں لالی ہونوݨاں چاہیدے۔جݙاں جو راجپوتݨ گھوٹی ہوݨوݨ پاروںخانم تاںہم سوہم۔ ایں کنوںپہلے جو چَھٹی دی رسم تھیندی کھیر لانوݨ ویلے جمہوریت پسندی دا مظاہرہ کیتا ڳیا۔ مختصر موہری ناں شہزادی مریم فاطمہ نورینہ لالی خانم بغیر کہیں تنازعہ دے رکھ ݙتا ڳیا۔ خیر میںپَلیُم تاں عام ٻالیں سنویں پر پورے ٹٻر دا پیار ملیا ۔بھلا تھیوے میݙی اُستانی دا جئیں میݙے ناں تے اعتراض کریندیں ہوئیں سکول داخلے ویلے میݙے اَبّا سئیں کوں دنیا داری دا ہتھ ݙس کیتا تے میݙا ناں مریم خان داخلہ خارج رجسٹر تے درج تھی ڳیا۔

پڑھائی دی ایݙی شوقین ہم جو اَبّا گھرکنوں سکول تئیںگھیلے ہا وینداپر واپسی تے میں اپݨے قدمیں ٹر تے آندی ہم ۔ویلا گزردا رِہا بہر حال پرائیوئٹ سکول دے سالانہ نتیجے اچ کلاس دی کئی نہ کئی پوزیشن مل ویندی ہئی۔ حیران ضرور تھیندی ہم جو پیپر اچ تاں کُجھ پچھدے ہن میں کُجھ لکھیندی ہم۔ ہُݨ سمجھ آندے جو ابّا سئیں ماسٹر تے اماںدے ڈاکٹر ہونوݨ پاروںاُستانیاںکرم نوازی کریندیاںہن یا نمبر کچھَ کچھ تے ݙیندیاںہن۔ بہر حال بھرا پڑھدے ہن تے اَبّا پڑھیندا ہا۔محنتی ݙاݙھی ہم پرپہلے تاں اُستانیاںدا پڑھایا پلے نہ پوندا ہا۔جیرھیاںتاچھا وی کریندیاں ہن پچھے اَبّا تاں ول اَبّا ہوندے۔

کتابیں دی سنگت دا اثر پیا تاںضرور ہوسے جومیں گوہرپبلک سکول کنوںگرلز ہائی سکول تئیں پُڄ آیم۔پُتلاجُثہ موٹیاں بھل دموسیاں اکھیں ،پتلا نک،ڈھلی ٹور،تکھاعَلا،کھلݨ نال چُگھ پوندن تے روݨ نال ٻاکاں۔گھٹ کھاوݨ تے چوکھا علاوݨ دی عادت ڳالھ سپیݙی تے کم ڈھلا کھل ہک ادھ نال تے چھنڄ ہر کہیںنال،کجھ کجھ اللہ دے ناں تے ݙیندی ہاں ۔شاید ہیں سانگوں اللہ سبھ کُجھ ݙتے۔اَبّا اماّں حال سلامت ان تے ݙوں بھرا میݙا حوصلہ ۔ میٹرک ہک دفعہ فیل تے ݙوجھی واری پاس،ایف ،ایس ،سی ݙوںواری فیل تے تریجھی دفعہ پاس۔ بی ایس پہلی واری پاس او وی چنڳے نمبراں نال۔نرسنگ وی پہلی واری پوزیشن نال پاس تاحال ایم فل کرݨ کیتے اوں یونیورسٹی وچ داخل آں جتھوںمیݙے ݙوہیں بھراواں تعلیم حاصل کیتی اے تے ابّا سئیں اڄاں پی ایچ ݙی کریندے ودن۔گویا میں ابّے دی دھی وی ہاں تے یونیورسٹی فیلو وی۔

کالج اچ پڑھانوݨ دا موقع ملیا تاں خود آپݨیاں اُستانیاں کوں پڑھانوݨ دا شاندار تجربہ حاصل تھیا۔ پڑھیندیں ہوئیں تجربہ تھیا جو ٻال داخلہ گھن فیساں بھر کلاس اچ آکرائیں وی کیوںنی پڑھدے۔سکول تے کالج اچ پڑھدیںہوئیں جیرھیاں چیزاں تے خصلتاںچنڳیاں لگدیاں ہن ہُݨ ٻالاںکوں اُنہاں کنوںبچݨ دی تلقین کریندی گزردی اے۔ رُوٹی کُنی پکاوݨ دی عادت ہے پر رِدھے پکے دے ثواب کیتے اماںکوں بھر پور موقع ݙیندی آں۔ صفائی کیتے گھر اچ مئی رکھی ہوئی ۔

روزی پاݨی اللہ دے ہتھ اے پر محکمہ صحت اچ دل دے وارڈ اچ نرسنگ دی نوکری کیتی ہوئی اے۔ ہکوٻے ݙہاڑے ہک ݙوں دل دے مریض میݙے ہتھوںاڳلے جہان دݙروانہ تھیندن ۔ میݙی تاںکوشش ہوندی اے جو سبھے مریض صحت یاب تھی کراہیں آپݨے گھر ونڄن پر او سدھے اڳلے جہان دی فلائیٹ پکڑیندن۔حکومت میکوںایںٻاݨ ݙاݨ کیتے ادھ لکھ کنوں چوکھی پگھار ݙیندی اے۔محکمہ تے مریض میݙی کارگردگی کنوں خوش اے تے میں اُنہاںکنوںراضی ہاں۔

میݙے بزرگاں عزیزاںاچ اَسی نوے سال کنوں پہلے مرݨ دا رواج ٻہوں گھٹ اے لہذا ایں پاروں میںآکھ سڳدی آںجو میں آپݨی حیاتی دا تریجھا حصہ گزار ٻیٹھی ہاں۔اُنویں تاں حیاتی ہک پُھوکا ہے تے پُھوکے دا کئی پتہ نی ہونداپتہ نی کیڑھے ویلے نکل ونڄے پر پیو ماء تے مریضاں دیاں دعائیںتے اللہ سئیں دی مہربانی پاروں خوش کشادی خوشحالی ہے۔

ݙوں ہزار ٻاوی اچ شادی تھئی چوی اچ اللہ سئیں ودھایا پھلایا۔ جیوݨ ساتھی ݙاݙھا چنڳاں ہے۔اللہ سئیں پَھل پُھل لائے ۔ بختیں آلا بختاور پُتر ہے۔ شوق نال پڑھانوݨ تے جنون نال پڑھݨ میکوںورثے ا چ ملیا ہوئے۔ڈاکٹریں اچ ڈاکٹر تے اُستادیںاچ استادی ہاں۔میں اُنہاں دی روایت دی امین ہاں۔ میݙے پڑݙاڈا،ݙاݙا ٖتے اَبّے اُستاد ہن۔ غریب ٻالاں دی علمی ادبی تے مالی مدد کوں فرض سمجھ تے کریندی ہاں جوہمیشہ ہتھ دا ݙتاتے اپݨا کیتا بݨیا کم ݙیندے۔

## حوالہ: کتاب لڑی چھی ماہی "حوا" [[بہاول پور]] توں چوݨ