open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
آپٹولوجی

## آپٹولوجی
Optology – study of sight 

آپٹولوجی ، یا ݙیکھݨ دی حس دا مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی ݙیکھݨ دے عمل ، اکھیں دی ساخت ، دماغ وچ ݙیکھݨ دے عمل دی پروسیسنگ ، تے ݙیکھݨ دی حس نال جڑے ہوئے امراض دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں ݙیکھݨ دے عمل کوں مکمل طور تے سمجھ سڳوں ، اکھیں دے مختلف حصیاں دے کم کرݨ دے طریقے کوں ڄاݨ سڳوں ، تے ݙیکھݨ دی حس نال جڑے ہوئے مسئلیاں دا حل لبھ سڳوں ۔ آپٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں اکھیں دی اناٹومی ، فزیالوجی ، تے پیتھالوجی دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں اکھیں دے مختلف حصیاں ، جیویں کہ کارنیا ، لینس ، ریٹینا ، تے آپٹک نرو دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں دماغ وچ ݙیکھݨ دے عمل دی پروسیسنگ ، جیویں کہ بصری پروسیسنگ ، رنگاں دی پہچان ، تے گہرائی دی پہچان دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں ݙیکھݨ دی حس نال جڑے ہوئے مختلف امراض ، جیویں کہ موتیا بند ، گلوکوما ، ریٹینل ڈیٹیچمنٹ ، تے میکولر ڈیجنریشن دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم طب ، نیورو سائنس ، فزکس ، تے انجینیئرنگ دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

ݙیکھݨ دی حس انسانی زندگی وچ ٻہوں اہم کردار ادا کریندی ہے ۔ ایہ اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں اپݨے ارد گرد دی دنیا کوں ݙیکھ سڳوں ، معلومات حاصل کر سڳوں ، تے اپݨے ارد گرد دے ماحول نال تعامل کر سڳوں ۔ ݙیکھݨ دی حس اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں رنگاں ، شکلاں ، تے حرکت کوں محسوس کر سڳوں ، تے اساݙے دماغ کوں معلومات فراہم کریندی ہے جیڑھی اساݙے فیصلے کرݨ تے عمل کرݨ وچ مدد کریندی ہے ۔ آپٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں ݙیکھݨ دی حس دے اہمیت کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ۔ 

آپٹولوجی وچ اکھیں دی اناٹومی تے فزیالوجی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اکھیں دی ساخت ، انہاں دے مختلف حصیاں دے کم کرݨ دے طریقے ، تے انہاں دے درمیان تعلقات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ مائیکروسکوپی ، امیجنگ تکنیکاں ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال اکھیں دی ساخت تے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مائیکروسکوپی دی مدد نال اساں اکھیں دے مختلف ٹشوز دی ساخت کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آپٹولوجی وچ دماغ وچ ݙیکھݨ دے عمل دی پروسیسنگ دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، بصری پروسیسنگ ، رنگاں دی پہچان ، تے گہرائی دی پہچان دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ نیورو امیجنگ تکنیکاں ، الیکٹرو فزیالوجی ، تے کمپیوٹیشنل ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال دماغ وچ بصری معلومات دی پروسیسنگ کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، نیورو امیجنگ تکنیکاں دی مدد نال اساں دماغ دے مختلف حصیاں دی سرگرمی کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آپٹولوجی وچ ݙیکھݨ دی حس نال جڑے ہوئے امراض دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، موتیا بند ، گلوکوما ، ریٹینل ڈیٹیچمنٹ ، تے میکولر ڈیجنریشن دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ کلینیکل مشاہدات ، پیتھالوجیکل تجزیے ، تے ایپیڈیمیولوجیکل اسٹڈیز دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ݙیکھݨ دی حس نال جڑے ہوئے امراض کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پیتھالوجیکل تجزیے دی مدد نال اساں اکھیں دے ٹشوز وچ تھیوݨ والی تبدیلیاں کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔
وستی ٻڈھݨ

وستی ٻڈھݨ تحصل کوٹ چھٹہ تے ضلع ݙیرہ غازی خان دی ہک چھوٹی جہی وستی ہے ایندی کل آبادی وچ 4 توں 5 ہزار لوک شامل ہن. ای وستی دی اکثریت آبادی نوجوان نسل تے مشتمل ہے. جیندے وچ اکثر پڑھیے لکھے ہن. وستی ٻڈھݨ وچ اباد مشہور قوماں اچ سنجراݨی ، چنگواݨی ، سہو ، مغل ، لنگاہ ، ماجھی ، شیخ تے بھٹی شامل ہن. ای وستی دیاں مشہور شخصیت وچ. حضرت خواجہ گل محمد شاہ جمالی دا روضہ ، پیر اعظم شاہ جمالی دا روضہ ہے. اے ݙو ہستیاں ای وستی دی شناخت ہن. اے ولی اللّٰہ ہن.  سرائیکی زبان دا ہک نعت گو شاعر ساجد چنگواݨی مرحوم دا تعلق وی ہی وستی نال ہے. اتھوں دے لوکاں دا زریعہ معاش رڑ رہاوݨ ، مال ڈھانڈے دی ݙیکھ بھال تے اکثر نوجوان سعودی ارب تے دوبئ وچ مزدوری  کریندن. ای وستی تے لغاری ہر دفع ووٹ جیت ویدن کیوں اتھوں دے گودے انھاں دا ساتھ ݙیدن.
گاما پہلوان

رستم زماں غلام محمد بخش عرف گاما پہلوان 

گاما پہلوان 1878 وچ امر تسر وچ ڄمے ہن. 1910 کوں ہندوستان واسطے ورلڈ ہیوی ویٹ چیمپئن شپ دا اعزاز اپݨے ناں کیتاں. 

انھاں دی سب توں وݙی شہرت اے ہئ جو او آپݨے وقت دے مشہور فرنگی پہلوان کوں انگلستان وچ ہرایا. گاما پہلوان 52سال دی پہلوانی وچ کݙائی شکست نا کھادی ہس. 

بر صغیر دی تقسیم دے بعد 1947 کوں پاکستان ہجرت کر تے لہور دے وچ آ تے رہݨ لڳ پئے. بھاٹی دروازہ اندرونی لہور وچ ہک مشہور زمانہ کھاڑا ہوندا ہا جتھاں گاما اپݨی پہلوانی دے جوہر ݙکھیندے ہن.

مارشل آرٹس دے بانی تے فائٹر بروس لی گاما پہلوان توں متاثر ہووݨ دا عمر بھر ݙسیندا رہے ڳے. 

گاما پہلوان دی وفات 1960 کوں لہور دے شہر وچ تھی
آرکیڈولوجی

## آرکیڈولوجی
Orchidology – Scientific study of orchids

آرکیڈولوجی ، یا آرکیڈز دا سائنسی مطالعہ ، نباتات دی او لڑی ہے جیڑھی آرکیڈ فیملی دے پودیاں دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں آرکیڈز دی بائیولوجی ، انہاں دی ماحولیات ، انہاں دی ارتقائی تاریخ ، تے انہاں دی افزائش نسل دے طریقے کوں سمجھ سڳوں ۔ آرکیڈولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں آرکیڈز دیاں مختلف ونکیاں کوں ڄاݨ سڳوں ، انہاں دی درجہ بندی کر سڳوں ، تے انہاں دے قدرتی مسکن کوں محفوظ رکھ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں آرکیڈز دے افزائش نسل دے پیچیدہ طریقے کوں سمجھ سڳوں ، جیویں کہ انہاں دی پولینیشن ، انہاں دے بیجاں دی نشوونما ، تے انہاں دی مائیکورائزا دے نال تعلق ۔ ایہ علم بائیولوجی ، ماحولیات ، باغبانی ، تے ارتقائی بائیولوجی دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔

آرکیڈز دنیا دے خوبصورت ترین تے متنوع پودیاں وچوں ہن ، تے انہاں دیاں ونکیاں دی تعداد ہزاراں وچ ہے ۔ آرکیڈز مختلف ماحول وچ پاتے ویندے ہن ، جیویں کہ جنگلات ، پہاڑی علاقے ، تے دلدلی علاقے. آرکیڈز اپݨے خوبصورت پھلاں ، انہاں دی پیچیدہ ساخت ، تے انہاں دی منفرد خوشبو دی وجہ توں مشہور ہن ۔ آرکیڈز انسانی ثقافت وچ وی ہک اہم مقام رکھدن ، تے انہاں دا ذکر مختلف افسانیاں ، لوک قصیاں ، تے فنون لطیفہ وچ ملدے ۔ آرکیڈولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں آرکیڈز دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انہاں دے بارے وچ موجود غلط فہمیاں کوں دور کر سڳوں ۔

آرکیڈولوجی وچ آرکیڈز دی اناٹومی تے فزیالوجی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، آرکیڈز دے پھلاں دی ساخت ، انہاں دے پتیاں دی ساخت ، انہاں دے جڑوں دی ساخت ، تے انہاں دے افزائش نسل دے اعضاء دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ مائیکروسکوپی ، فوٹوگرافی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال آرکیڈز دی جسمانی خصوصیات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مائیکروسکوپی دی مدد نال اساں آرکیڈز دے پھلاں دیاں باریک تفصیلات کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔

آرکیڈولوجی وچ آرکیڈز دی ماحولیات تے افزائش نسل دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، آرکیڈز دے رہݨ سہݨ دے طریقے ، انہاں دی پولینیشن دے طریقے ، انہاں دے بیجاں دی نشوونما دے طریقے ، تے انہاں دے مائیکورائزا دے نال تعلق دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ فیلڈ مشاہدات ، ٹیلی میٹری ، تے ویڈیو گرافی دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال آرکیڈز دے قدرتی ماحول وچ انہاں دے رویے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ٹیلی میٹری دی مدد نال اساں آرکیڈز دے پولینیٹرز دی حرکت تے رویے کوں ٹریک کر سڳدے ہیں ۔

آرکیڈولوجی وچ آرکیڈز دی درجہ بندی تے تحفظ دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، آرکیڈز دیاں مختلف ونکیاں دی سنڄاݨ ، انہاں دی درجہ بندی دے طریقے ، تے انہاں دے قدرتی مسکن دے تحفظ دے طریقے دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ نباتاتی نمونیاں دے تجزیے ، جینیاتی مطالعات ، تے ماحولیاتی سرویز دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال آرکیڈز دی درجہ بندی تے تحفظ دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، جینیاتی مطالعات دی مدد نال اساں آرکیڈز دیاں مختلف ونکیاں دے درمیان تعلق کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔
اصغر ہمدرد

اصغر ہمدرد سرائیکی شاعر ہے. 

## نمونہ کلام
غزل 

غم بھل ویندن جیلھے کوئ غمخوار تسلیاں ݙیندے

اؤکھے  ویلھے  یار  کوں  آ   تے  یار  تسلیاں  ݙیندے

ݙر ہس گھر والئیں دے سامھیں شئیت جواب چا ݙیوے

ہے   مایوس  طبیب   مگر   بیمار   تسلیاں   ݙیندے

وہم، یقین دے  ادھ  وچ  حالی  پیار  کھڑا  ہے  ساݙا

" شک" تاں اہدے چھوڑ ویسے " عتبار" تسلیاں ݙیندے

ملاں  ، بھوپے  پیر ، تعویذ  دے  اولے  جیباں  کٹئین 

جیبوں  خالی  ݙکھے  کوں  دربار   تسلیاں    ݙیندے 

اکھ  دا پردہ  لازم ہے  پر ݙکھ سکھ سانجھا  رکھسوں

وݙا   ادا    ادھ   وچ   ݙے   دیوار ،   تسلیاں   ݙیندے

دشمنی دے وچ  گھر   دا  گھر  مروا  تے   کلھا  رہ  ڳے

نال ہاں  تیݙے ،  نینگر  کوں  ہتھیار  تسلیاں  ݙیندے

ایندی چیلھ ءچ کتنا ٻل ہے اساں خوب سمجھدوں

سدھ نیں حاکم کیوں ول ول بیکار تسلیاں ݙیندے

میں مخلوق دے نال کیتا ہے پیار ،  عمل  ٻیا  کائنی

دوزخ  دے  جو  دڑکے  ملدن  پیار  تسلیاں   ݙیندے

دریا دا جے پیٹ سکے تاں  پیٹ  ملاح  دا  سکدے

ول   ہمدرد  ملاح  کوں  دریا  تار   تسلیاں  ݙیندے

           سئیں اصغر ھمدرد 

Follow Faiz Ahmed Shazim
آرگینولوجی

## آرگینولوجی
Organology –study of form, structure, development, and functions of plant or animal organs

آرگینولوجی ، یا اعضاء دا مطالعہ ، بائیولوجی دی او لڑی ہے جیڑھی پودیاں یا جانوراں دے اعضاء دی شکل ، ساخت ، نشوونما ، تے افعال دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں جانداراں دے اعضاء دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، انہاں دے مختلف پکھاں کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کر سڳوں ۔ آرگینولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں اعضاء دی اناٹومی ، ہسٹولوجی ، تے فزیالوجی دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں اعضاء دی نشوونما دے عمل ، جیویں کہ ایمبریوجینیسس ، تے انہاں دے مختلف ٹشوز دے درمیان تعلقات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں اعضاء دے مختلف افعال ، جیویں کہ نظام ہضم ، نظام تنفس ، تے نظام دوران خون دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم اناٹومی ، ہسٹولوجی ، فزیالوجی ، ایمبریولوجی ، تے پیتھالوجی دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

اعضاء جانداراں دے جسم دے او حصے ہوندن جیڑھے ہک خاص کم سرانجام ݙیندے ہن ۔ ایہ اعضاء مختلف ٹشوز دے مجموعے نال بݨدے ہن ، تے ایہ ہک ٻئے نال مل تے ہک نظام بݨیندے ہن ۔ مثال دے طور تے ، دل ہک عضو اے جیڑھا خون پمپ کرݨ دا کم کریندا ہے ۔ دل مختلف ٹشوز ، جیویں کہ عضلات ، اعصاب ، تے خون دیاں نالیاں نال بݨدا ہے ۔ دل ، خون دیاں نالیاں ، تے خون مل تے نظام دوران خون بݨیندے ہن ۔ آرگینولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں اعضاء دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انہاں دے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھ سڳوں ۔ 

آرگینولوجی وچ اعضاء دی اناٹومی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اعضاء دی شکل ، سائز ، تے محل وقوع دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ ڈائیسیکشن ، امیجنگ تکنیکاں ، تے مائیکروسکوپی دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال اعضاء دی ساخت کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ڈائیسیکشن دی مدد نال اساں اعضاء دے مختلف حصیاں کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آرگینولوجی وچ اعضاء دی ہسٹولوجی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اعضاء دے ٹشوز دی ساخت تے تنظیم دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ مائیکروسکوپی ، ہسٹو کیمسٹری ، تے امیونو ہسٹو کیمسٹری دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال اعضاء دے ٹشوز دے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مائیکروسکوپی دی مدد نال اساں اعضاء دے مختلف ٹشوز دی ساخت کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آرگینولوجی وچ اعضاء دی فزیالوجی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اعضاء دے کم کرݨ دے طریقے ، انہاں دے میٹابولک عمل ، تے انہاں دے اعصابی کنٹرول دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجربات ، کلینیکل مشاہدات ، تے کمپیوٹیشنل ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال اعضاء دے افعال کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری تجربات دی مدد نال اساں اعضاء دے مختلف ٹشوز دے میٹابولک عمل کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔
آرتھو ایپی

## آرتھو ایپی
Orthoepy – Correct pronunciation of a language 

آرتھو ایپی ، یا ہک زبان دا درست تلفظ ، لسانیات دی او لڑی ہے جیڑھی زبان دے اچارݨ دے اصولاں دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں الفاظ کوں صحیح طریقے نال اچار سڳوں ، تے زبان کوں روانی نال ٻول سڳوں ۔ آرتھو ایپی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں مختلف زباناں دے تلفظ دے فرق کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے اصولاں کوں ڄاݨ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زبان دے لہجے ، سر ، تے آہنگ کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دا صحیح استعمال کر سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زبان دے مختلف لہجیاں دے فرق کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے اصولاں کوں ڄاݨ سڳوں ۔ ایہ علم لسانیات ، صوتیات ، تے تعلیم دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

زبان دا درست تلفظ ٻول چال تے لکھت ݙونہاں واسطے ضروری ہے ۔ درست تلفظ نال اساں اپݨے خیالات کوں واضح طور تے بیان کر سڳدے ہیں ، تے اساں ٻئے لوکاں دی ڳالھ کوں صحیح طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ درست تلفظ نال اساں اپݨی زبان تے اپݨی ثقافت نال جڑ سڳدے ہیں ، تے اساں ٻئے لوکاں دی زبان تے ثقافت دا احترام کر سڳدے ہیں ۔ آرتھو ایپی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زبان دے درست تلفظ دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انہاں دے اصولاں کوں سمجھ سڳوں ۔ 

آرتھو ایپی وچ زبان دے صوتیات دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف آوازاں ، انہاں دے اچارݨ دے طریقے ، تے انہاں دے صوتی خصوصیات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ صوتی آلات ، اسپیکٹروگرافی ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے صوتیات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اسپیکٹروگرافی دی مدد نال اساں زبان دے مختلف آوازاں دے فریکوئنسی تے شدت کوں ماپ سڳدے ہیں ۔ 

آرتھو ایپی وچ زبان دے لہجے ، سر ، تے آہنگ دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف لہجے ، انہاں دے اچارݨ دے طریقے ، تے انہاں دے صوتی خصوصیات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ صوتی آلات ، اسپیکٹروگرافی ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے لہجے ، سر ، تے آہنگ کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اسپیکٹروگرافی دی مدد نال اساں زبان دے مختلف لہجے دے فریکوئنسی تے شدت کوں ماپ سڳدے ہیں ۔ 

آرتھو ایپی وچ زبان دے مختلف لہجیاں دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف لہجیاں دے فرق ، انہاں دے اچارݨ دے طریقے ، تے انہاں دے صوتی خصوصیات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ صوتی آلات ، اسپیکٹروگرافی ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے مختلف لہجیاں کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اسپیکٹروگرافی دی مدد نال اساں زبان دے مختلف لہجیاں دے فریکوئنسی تے شدت کوں ماپ سڳدے ہیں ۔
آرتھوگرافی

آرتھوگرافی

Orthography – Set of conventions for written language 

آرتھوگرافی ، یا املا ، ہک زبان دے لکھݨ دے اصولاں دا مجموعہ ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں الفاظ کوں صحیح طریقے نال لکھ سڳوں ، تے زبان کوں واضح طور تے لکھ سڳوں ۔ آرتھوگرافی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں مختلف زباناں دے املا دے فرق کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے اصولاں کوں ڄاݨ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زبان دے حروف تہجی ، رموز اوقاف ، تے املا دے اصولاں کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دا صحیح استعمال کر سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زبان دے مختلف لہجیاں دے املا دے فرق کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے اصولاں کوں ڄاݨ سڳوں ۔ ایہ علم لسانیات ، تعلیم ، تے اشاعت دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

زبان دا درست املا لکھت ݙونہاں واسطے ضروری ہے ۔ درست املا نال اساں اپݨے خیالات کوں واضح طور تے لکھ سڳدے ہیں ، تے اساں ٻئے لوکاں دی لکھت کوں صحیح طریقے نال سمجھ سڳدے ہیں ۔ درست املا نال اساں اپݨی زبان تے اپݨی ثقافت نال جڑ سڳدے ہیں ، تے اساں ٻئے لوکاں دی زبان تے ثقافت دا احترام کر سڳدے ہیں ۔ آرتھوگرافی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زبان دے درست املا دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انہاں دے اصولاں کوں سمجھ سڳوں ۔ 

آرتھوگرافی وچ زبان دے حروف تہجی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف حروف ، انہاں دے لکھݨ دے طریقے ، تے انہاں دے صوتی خصوصیات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ تاریخی دستاویزات ، لسانی تجزیے ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے حروف تہجی کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، تاریخی دستاویزات دی مدد نال اساں زبان دے حروف تہجی دے ارتقاء کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

آرتھوگرافی وچ زبان دے رموز اوقاف دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف رموز ، انہاں دے استعمال دے طریقے ، تے انہاں دے معنوی اثرات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لسانی تجزیے ، ادبی تجزیے ، تے تعلیمی مطالعات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے رموز اوقاف کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لسانی تجزیے دی مدد نال اساں زبان دے مختلف رموز دے معنوی اثرات کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

آرتھوگرافی وچ زبان دے املا دے اصولاں دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف املا دے اصول ، انہاں دے اطلاق دے طریقے ، تے انہاں دے استثنائی حالات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لسانی تجزیے ، تعلیمی مطالعات ، تے لغت سازی دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے املا دے اصولاں کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لغت سازی دی مدد نال اساں زبان دے مختلف الفاظ دے درست املا کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

آرتھوگرافی وچ زبان دے مختلف لہجیاں دے املا دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، زبان دے مختلف لہجیاں دے املا دے فرق ، انہاں دے اطلاق دے طریقے ، تے انہاں دے استثنائی حالات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لسانی تجزیے ، تعلیمی مطالعات ، تے سماجی لسانیات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زبان دے مختلف لہجیاں دے املا کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، سماجی لسانیات دی مدد نال اساں زبان دے مختلف لہجیاں دے املا دے سماجی اثرات کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔
اوریکٹولوجی

## اوریکٹولوجی
Oryctology – mineralogy or paleontology 

اوریکٹولوجی ، ہک اصطلاح ہے جیڑھی معدنیات یا رکازیات ݙونہاں واسطے استعمال تھی سڳدی ہے ۔ عام طور تے ، ایندا مطلب معدنیات دا مطالعہ یا قدیم جیواں دا مطالعہ ہوندے ۔  

معدنیات دے حوالے نال ، اوریکٹولوجی زمین دی سطح تے اندر پاتے ونڄݨ والے قدرتی طور تے بݨݨ والے غیر نامیاتی ٹھوس مادیاں دا مطالعہ ہے ۔ معدنیات دی سنڄاݨ انہاں دی کیمیائی ساخت ، کرسٹل دی ساخت ، طبعی خصوصیات ، تے انہاں دی تشکیل دے حالات دی بنیاد تے کیتی ویندی ہے ۔ معدنیات زمین دی پرت دا بنیادی حصہ ہوندے ہن ، تے انہاں دا استعمال مختلف صنعتاں وچ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، دھاتاں ، جواہرات ، تے تعمیراتی مواد معدنیات توں حاصل کیتے ویندے ہن ۔ معدنیات دا مطالعہ اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں زمین دی ارضیاتی تاریخ کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے قدرتی وسائل کوں پائیدار طریقے نال استعمال کر سڳوں ۔ 

رکازیات دے حوالے نال ، اوریکٹولوجی قدیم جیواں دے رکازاں دا مطالعہ ہے ۔ رکاز او باقیات ہوندے ہن جیڑھے لاکھوں سال پہلے زندہ ہوندے ہن ، تے ایہ چٹاناں وچ محفوظ تھی ویندے ہن ۔ رکاز اساݙی مدد کریندے ہن جو اساں زمین تے زندگی دے ارتقاء کوں سمجھ سڳوں ، تے قدیم ماحولیات دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ۔ رکازات دا مطالعہ اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں ڈائنوسارز ، قدیم پودیاں ، تے ٻئے قدیم جیواں دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ۔ رکازات دا مطالعہ اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں زمین دی ارضیاتی تاریخ کوں سرت سلھاڑ ݙے سڳوں ، تے مختلف ارضیاتی دوراں وچ زندگی دے ارتقاء کوں سمجھ سڳوں ۔
آزمکس

## آزمکس
Osmics – scientific study of smells 

آزمکس ، یا سنگھݨ دی حس دا سائنسی مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی بدبوواں دی کیمسٹری ، انہاں دے انسانی جسم تے اثرات ، تے انہاں دے نفسیاتی تے سماجی پکھاں دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں بدبوواں دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، انہاں دے مختلف پکھاں کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کر سڳوں ۔ آزمکس اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں بدبوواں دی کیمیائی ساخت ، انہاں دے مالیکیولز دے انسانی جسم تے اثرات ، تے انہاں دے دماغ وچ پروسیسنگ دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں بدبوواں دے مختلف نفسیاتی اثرات ، جیویں کہ یادداشتاں ، جذبات ، تے رویے تے انہاں دے اثرات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں بدبوواں دے مختلف سماجی اثرات ، جیویں کہ ثقافتی ترجیحات ، ذاتی صفائی ، تے مارکیٹنگ تے انہاں دے اثرات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم کیمسٹری ، نیورو سائنس ، نفسیات ، سماجیات ، تے مارکیٹنگ دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سنگھݨ دی حس انسانی زندگی وچ ٻہوں اہم کردار ادا کریندی ہے ۔ ایہ اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں اپݨے ارد گرد دے ماحول کوں محسوس کر سڳوں ، خوراک دا ذائقہ ڄاݨ سڳوں ، تے خطرے توں بچ سڳوں ۔ بدبوواں دی مدد نال اساں یادداشتاں کوں تازہ کر سڳدے ہیں ، جذبات دا اظہار کر سڳدے ہیں ، تے سماجی تعلقات قائم کر سڳدے ہیں ۔ آزمکس اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں سنگھݨ دی حس دے اہمیت کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ۔ 

آزمکس وچ بدبوواں دی کیمسٹری دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، بدبوواں دے مالیکیولز دی ساخت ، انہاں دے کیمیائی تعامل ، تے انہاں دے انسانی جسم تے اثرات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ گیس کرومیٹوگرافی ، ماس سپیکٹرو میٹری ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال بدبوواں دی کیمیائی خصوصیات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، گیس کرومیٹوگرافی دی مدد نال اساں بدبوواں دے مختلف مالیکیولز کوں جدا کر سڳدے ہیں ۔ 

آزمکس وچ بدبوواں دے نیورو سائنسی اثرات دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، بدبوواں دے دماغ وچ پروسیسنگ ، انہاں دے یادداشتاں تے جذبات تے اثرات ، تے انہاں دے رویے تے اثرات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ نیورو امیجنگ تکنیکاں ، الیکٹرو فزیالوجی ، تے نفسیاتی تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال بدبوواں دے دماغ تے اثرات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، نیورو امیجنگ تکنیکاں دی مدد نال اساں دماغ دے مختلف حصیاں دی سرگرمی کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آزمکس وچ بدبوواں دے سماجی اثرات دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، بدبوواں دے ثقافتی ترجیحات ، ذاتی صفائی ، تے مارکیٹنگ تے اثرات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ سماجی سرویز ، مارکیٹنگ ریسرچ ، تے ثقافتی مطالعات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال بدبوواں دے سماجی اثرات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، سماجی سرویز دی مدد نال اساں مختلف ثقافتاں وچ بدبوواں دی ترجیحات کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔
آسٹیولوجی

## آسٹیولوجی
Osteology – Scientific study of bones

آسٹیولوجی ، یا ہݙیاں دا سائنسی مطالعہ ، اناٹومی دی او لڑی ہے جیڑھی ہݙیاں دی ساخت ، انہاں دے کم کرݨ دے طریقے ، انہاں دی نشوونما ، تے انہاں دے امراض دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انسانی یا حیوانی ڈھانچے دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، ہݙیاں دے مختلف پکھاں کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کر سڳوں ۔ آسٹیولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں ہݙیاں دی اناٹومی ، ہسٹولوجی ، تے فزیالوجی دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں ہݙیاں دی نشوونما دے عمل ، جیویں کہ اوسفیکیشن (ہݙی بݨݨ دا عمل) ، تے ہݙیاں دے مختلف ٹشوز دے درمیان تعلقات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں ہݙیاں دے مختلف امراض ، جیویں کہ آسٹیوپوروسس (ہݙیاں دا بھر بھرا تھیوݨ) ، فریکچر (ہݙی ترٹݨ) ، تے آسٹیوآرتھرائٹس (جوڑاں دی سوڄ) دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم اناٹومی ، ہسٹولوجی ، فزیالوجی ، پیتھالوجی ، تے آثار قدیمہ دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

ہڈیاں انسانی یا حیوانی جسم دا او اہم حصہ ہوندن جیڑھے جسم کوں سہارا ݙیندے ہن ، اعضاء دی حفاظت کریندے ہن ، تے خون دے خلیات بݨاوݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ ہݙیاں دا مطالعہ اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انسانی یا حیوانی جسم دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انہاں دے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھ سڳوں ۔ آسٹیولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں انسانی یا حیوانی ڈھانچے دے ارتقاء کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے بارے وچ تاریخی معلومات حاصل کر سڳوں ۔ 

آسٹیولوجی وچ ہݙیاں دی اناٹومی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ہݙیاں دی شکل ، سائز ، تے محل وقوع دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ ڈائیسیکشن ، ایکس رے ، سی ٹی سکین ، تے ایم آر آئی دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ہݙیاں دی ساخت کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ایکس رے دی مدد نال اساں ہݙیاں دے فریکچر کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آسٹیولوجی وچ ہݙیاں دی ہسٹولوجی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ہݙیاں دے ٹشوز دی ساخت تے تنظیم دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ مائیکروسکوپی ، ہسٹو کیمسٹری ، تے امیونو ہسٹو کیمسٹری دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ہݙیاں دے ٹشوز دے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مائیکروسکوپی دی مدد نال اساں ہݙیاں دے مختلف ٹشوز دی ساخت کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

آسٹیولوجی وچ ہݙیاں دی فزیالوجی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ہݙیاں دے کم کرݨ دے طریقے ، انہاں دے میٹابولک عمل ، تے انہاں دے اعصابی کنٹرول دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجربات ، کلینیکل مشاہدات ، تے کمپیوٹیشنل ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ہݙیاں دے افعال کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری تجربات دی مدد نال اساں ہݙیاں دے مختلف ٹشوز دے میٹابولک عمل کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

آسٹیولوجی وچ ہݙیاں دے امراض دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، آسٹیوپوروسس ، فریکچر ، تے آسٹیوآرتھرائٹس دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ کلینیکل مشاہدات ، لیبارٹری تجربات ، تے امیجنگ تکنیکاں دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ہݙیاں دے امراض کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، کلینیکل مشاہدات دی مدد نال اساں مختلف امراض دے علامات کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔
اوٹولوجی

## اوٹولوجی
Otology – Branch of medicine for the ear

اوٹولوجی ، یا کن دا طبّی علم ، طب دی او لڑی ہے جیڑھی کن دی ساخت ، اوندے کم کرݨ دے طریقے ، اوندے امراض دی تشخیص ، علاج ، تے روک تھام نال تعلق رکھدی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں کن دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، اوندے مختلف امراض کوں سمجھ سڳوں ، تے اوندے مؤثر علاج کر سڳوں ۔ اوٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں کن دی اناٹومی ، فزیالوجی ، تے پیتھالوجی دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں کن دے مختلف حصیاں ، جیویں کہ بیرونی کن ، وچلا کن ، تے اندرونی کن دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں کن دے مختلف امراض ، جیویں کہ کن دی سوڄ ، کن دا پردہ پھٹݨ ، کن وچ شور ، تے کن دا بہرا پن دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں کن دے امراض دے علاج دے مختلف طریقے ، جیویں کہ دوائیاں ، سرجری ، تے ہیئرنگ ایڈز دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم طب دے کئی شعبیاں ، جیویں کہ اناٹومی ، فزیالوجی ، پیتھالوجی ، فارماکولوجی ، تے سرجری نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

کن انسانی جسم دا او اہم حصہ ہوندے جیڑھا اساݙی سݨݨ دی صلاحیت کوں برقرار رکھدے ۔ کن دی صحت انسانی صحت واسطے ٻہوں اہم ہے ۔ کن دے امراض نہ صرف سݨݨ دی صلاحیت کوں متاثر کریندن ، بھل او جسم دے ٻئے حصیاں کوں وی متاثر کر سڳدیاں ہن ۔ اوٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں کن دی صحت کوں برقرار رکھ سڳوں ، تے اوندے امراض توں بچ سڳوں ۔ 

اوٹولوجی وچ کن دی اناٹومی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، کن دی ساخت ، اوندے مختلف حصیاں ، تے انہاں دے درمیان تعلقات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ مائیکروسکوپی ، امیجنگ تکنیکاں ، تے کمپیوٹیشنل ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال کن دی ساخت کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مائیکروسکوپی دی مدد نال اساں کن دے مختلف ٹشوز دی ساخت کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

اوٹولوجی وچ کن دی فزیالوجی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، کن دے کم کرݨ دے طریقے ، اوندے آواز کوں محسوس کرݨ دی صلاحیت ، تے اوندے توازن برقرار رکھݨ دی صلاحیت دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجربات ، کلینیکل مشاہدات ، تے کمپیوٹیشنل ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال کن دے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری تجربات دی مدد نال اساں کن دے مختلف ٹشوز دے میٹابولک عمل کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

اوٹولوجی وچ کن دی پیتھالوجی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، کن دے مختلف امراض ، انہاں دے اسباب ، علامات ، تے علاج دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ پیتھالوجیکل تجزیے ، کلینیکل مشاہدات ، تے ایپیڈیمیولوجیکل اسٹڈیز دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال کن دے امراض کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پیتھالوجیکل تجزیے دی مدد نال اساں کن دے ٹشوز وچ تھیوݨ والی تبدیلیاں کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔
پیڈونوسولوجی

## پیڈونوسولوجی
Paidonosology – study of children's diseases; pediatrics

پیڈونوسولوجی ، یا ٻالاں دے امراض دا مطالعہ ، طب دی او لڑی ہے جیڑھی ٻالاں دی صحت تے بیماری دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں ٻالاں دے مختلف امراض کوں سمجھ سڳوں ، انہاں دی تشخیص تے علاج کر سڳوں ، تے انہاں دی صحت کوں برقرار رکھ سڳوں ۔ پیڈونوسولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں ٻالاں دی جسمانی نشوونما دے مختلف مراحل ، جیویں کہ پیدائش توں لے تے جوانی تک ، وچ تھیوݨ والے امراض دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں ٻالاں دے مختلف امراض ، جیویں کہ انفیکشن ، پیدائشی نقائص ، جینیاتی امراض ، غذائیت دی تھوڑ ، تے حادثات دے نتیجے وچ تھیوݨ والے امراض دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں ٻالاں دے امراض دی تشخیص تے علاج دے مختلف طریقے ، جیویں کہ طبی معائنے ، لیبارٹری ٹیسٹ ، امیجنگ تکنیک ، تے دوائیاں دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم طب دے کئی شعبیاں ، جیویں کہ پیڈیاٹرکس ، جینیات ، امیونولوجی ، تے انفیکشیس ڈیزیز نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

ٻال انسانی معاشرے دا اہم ترین حصہ ہوندن ۔ انہاں دی صحت مند نشوونما ہک صحت مند معاشرے دی بنیاد ہے ۔ ٻالاں دے امراض دے بارے وچ ڄاݨݨ اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انہاں دی صحت دی حفاظت کر سڳوں ، انہاں دی بیماری دا بروقت علاج کر سڳوں ، تے انہاں کوں ہک صحت مند زندگی گزارݨ وچ مدد کر سڳوں ۔ پیڈونوسولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں ٻالاں دے امراض دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انہاں دے مختلف پکھاں کوں سمجھ سڳوں ۔ 

پیڈونوسولوجی وچ ٻالاں دے امراض دی تشخیص دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ٻالاں دے مختلف امراض دی علامات ، انہاں دے اسباب ، تے انہاں دی تشخیص دے طریقے دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ طبی معائنے ، لیبارٹری ٹیسٹ ، تے امیجنگ تکنیک دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ٻالاں دے امراض دی تشخیص کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری ٹیسٹ دی مدد نال اساں ٻالاں دے خون یا پیشاب وچ انفیکشن دا پتہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیڈونوسولوجی وچ ٻالاں دے امراض دے علاج دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ٻالاں دے مختلف امراض دے علاج دے طریقے ، انہاں دی دوائیاں ، تے انہاں دی سرجری دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ کلینیکل ٹرائلز ، فارماکولوجیکل اسٹڈیز ، تے سرجیکل تکنیک دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ٻالاں دے امراض دا علاج کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، کلینیکل ٹرائلز دی مدد نال اساں ٻالاں دے امراض دے علاج واسطے نویاں دوائیاں دی تاثیر دا جائزہ گھن سڳدے ہیں ۔ 

پیڈونوسولوجی وچ ٻالاں دی صحت دی حفاظت دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ٻالاں دی ویکسینیشن ، انہاں دی غذائیت ، تے انہاں دی صحت مند طرز زندگی دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ ایپیڈیمیولوجیکل اسٹڈیز ، غذائیت دے جائزیاں ، تے صحت عامہ دے پروگراماں دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ٻالاں دی صحت دی حفاظت کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ویکسینیشن پروگراماں دی مدد نال اساں ٻالاں کوں مختلف انفیکشن توں بچا سڳدے ہیں ۔
پیلیو اینتھروپولوجی

## پیلیو اینتھروپولوجی
Palaeoanthropology – Study of ancient humans

پیلیو اینتھروپولوجی ، یا قدیم انسانیات دا مطالعہ ، اینتھروپولوجی دی او لڑی ہے جیڑھی قدیم انساناں دے جیواشم ، انہاں دے ثقافتی باقیات ، تے انہاں دے ارتقائی عمل دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انسانی ارتقاء دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، انسان دے مختلف ارتقائی مراحل کوں سمجھ سڳوں ، تے انسان دے اصل کوں ڄاݨ سڳوں ۔ پيلیو اینتھروپولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں قدیم انساناں دے جیواشم دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کر سڳوں ، انہاں دے ثقافتی باقیات ، جیویں کہ اوزار ، ہتھیار ، تے فن پارے ، دا مطالعہ کر سڳوں ، تے انہاں دے ارتقائی عمل ، جیویں کہ انہاں دی جسمانی نشوونما ، انہاں دی ذہنی صلاحیت ، تے انہاں دے سماجی رویے ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں قدیم انساناں دے مختلف نسلاں ، جیویں کہ آسٹرالوپیتھیکس ، ہومو ہیبیلس ، ہومو ایریکٹس ، تے ہومو نیئنڊرتھلینسس ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم بشریات ، ارضیات ، رکازیات ، تے آثار قدیمہ دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

قدیم انسانیات دا مطالعہ اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انسان دے ارتقاء دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے انسان دے اصل کوں سمجھ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انسان دے مختلف ارتقائی مراحل کوں ڄاݨ سڳوں ، انہاں دی جسمانی تے ذہنی نشوونما کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں دے سماجی تے ثقافتی رویے کوں ڄاݨ سڳوں ۔ پيلیو اینتھروپولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں انسان دے ارتقاء دے بارے وچ موجود غلط فہمیاں کوں دور کر سڳوں ، تے انسان دے بارے وچ سائنسی حقائق کوں سمجھ سڳوں ۔ 

پيلیو اینتھروپولوجی وچ قدیم انساناں دے جیواشم دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، قدیم انساناں دے ہݙیاں ، دانت ، تے کھوپڑیاں دی ڳول ، انہاں دی عمر دا اندازہ لاوݨ ، تے انہاں دی جسمانی خصوصیات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ ارضیاتی سرویز ، رکازیاتی کھدائی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم انساناں دے جیواشم کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ریڈیو کاربن ڈیٹنگ دی مدد نال اساں جیواشم دی عمر دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پيلیو اینتھروپولوجی وچ قدیم انساناں دے ثقافتی باقیات دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، قدیم انساناں دے اوزار ، ہتھیار ، فن پارے ، تے رہݨ سہݨ دے طریقے دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ آثار قدیمہ دی کھدائی ، ثقافتی تجزیے ، تے لیبارٹری تجربات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم انساناں دے ثقافتی رویے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، اوزاراں دے تجزیے دی مدد نال اساں قدیم انساناں دی تکنیکی صلاحیت کوں ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

پيلیو اینتھروپولوجی وچ قدیم انساناں دے ارتقائی عمل دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، قدیم انساناں دی جسمانی نشوونما ، انہاں دی ذہنی صلاحیت ، تے انہاں دے سماجی رویے دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ تقابلی اناٹومی ، جینیاتی مطالعات ، تے سماجی بشریات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم انساناں دے ارتقائی عمل کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، جینیاتی مطالعات دی مدد نال اساں قدیم انساناں دے ڈی این اے دا تجزیہ کر سڳدے ہیں ۔
پیلیوایکتھیولوجی

## پیلیوایکتھیولوجی
Palaeoichthyology – study of ancient fish

پیلیوایکتھیولوجی ، یا قدیم مچھیاں دا مطالعہ ، رکازیات دی او لڑی ہے جیڑھی قدیم مچھیاں دے رکازات دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں مچھیاں دے ارتقاء دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، قدیم مچھیاں دے مختلف تھوکاں دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ، تے انہاں دے ارتقائی عمل کوں سمجھ سڳوں ۔ پیلیوایکتھیولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں قدیم مچھیاں دے رکازات دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کر سڳوں ، انہاں دی جسمانی ساخت ، انہاں دے رہݨ سہݨ دے طریقے ، تے انہاں دے ماحولیاتی تعلقات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں قدیم مچھیاں دے مختلف تھوکاں ، جیویں کہ آرمرڈ مچھیاں ، لنگ فش ، تے قدیم شارک ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں مچھیاں دے ارتقاء دے مختلف مراحل ، جیویں کہ جبڑے والی مچھیاں دا ظہور ، ہݙیاں والیاں مچھیاں دا ارتقاء ، تے جدید مچھیاں دا ظہور ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم رکازیات ، بائیولوجی ، ارضیات ، تے ارتقائی بائیولوجی دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

پیلیوایکتھیولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں مچھیاں دے ارتقاء دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے زندگی دے ارتقاء دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں قدیم مچھیاں دے مختلف تھوکاں دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ، انہاں دی جسمانی ساخت ، انہاں دے رہݨ سہݨ دے طریقے ، تے انہاں دے ماحولیاتی تعلقات کوں سمجھ سڳوں ۔ پیلیوایکتھیولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں مچھیاں دے ارتقاء دے مختلف مراحل کوں ڄاݨ سڳوں ، انہاں دے اسباب تے اثرات کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں توں سبق سکھ سڳوں ۔ 

پیلیوایکتھیولوجی وچ قدیم مچھیاں دے رکازات دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، قدیم مچھیاں دے ہݙیاں ، دانت ، تے خول دی ڳول ، انہاں دی عمر دا اندازہ لاوݨ ، تے انہاں دی جسمانی خصوصیات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ ارضیاتی سرویز ، رکازیاتی کھدائی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم مچھیاں دے رکازات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ریڈیو کاربن ڈیٹنگ دی مدد نال اساں رکاز دی عمر دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیلیوایکتھیولوجی وچ قدیم مچھیاں دی جسمانی ساخت تے انہاں دے رہݨ سہݨ دے طریقے دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، قدیم مچھیاں دے ہݙیاں دے ڈھانچے دا تجزیہ ، انہاں دے دانتوں دے نشانات دا مطالعہ ، تے انہاں دے رہݨ سہݨ دے ماحول دا اندازہ لاوݨ ۔ ایہ مطالعہ تقابلی اناٹومی ، رکازیاتی تجزیے ، تے ماحولیاتی ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم مچھیاں دی جسمانی ساخت تے انہاں دے رہݨ سہݨ دے طریقے کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، تقابلی اناٹومی دی مدد نال اساں قدیم مچھیاں دے جسمانی ڈھانچے دا جدید مچھیاں دے جسمانی ڈھانچے نال موازنہ کر سڳدے ہیں ۔ 

پیلیوایکتھیولوجی وچ مچھیاں دے ارتقاء دے مختلف مراحل دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، جبڑے والی مچھیاں دا ظہور ، ہݙیاں والی مچھیاں دا ارتقاء ، تے جدید مچھیاں دا ظہور دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ رکازیاتی ریکارڈ ، ارضیاتی ریکارڈ ، تے جینیاتی مطالعات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال مچھیاں دے ارتقاء دے مختلف مراحل کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، رکازیاتی ریکارڈ دی مدد نال اساں قدیم مچھیاں دے مختلف تھوکاں دے ظہور تے انہاں دے خاتمے دا پتہ لا سڳدے ہیں ۔
پیلیولیمنولوجی

## پیلیولیمنولوجی
Palaeolimnology – Scientific study of ancient lakes and streams

پیلیولیمنولوجی ، یا قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دا سائنسی مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے رکازات ، تلچھٹ ، تے ٻئے جیولوجیکل ریکارڈز دا مطالعہ کر تے انہاں دے ماضی دے ماحول ، آب و ہوا ، تے حیاتیاتی گھݨ ونک کوں سمجھݨ دی کوشش کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں زمین دی ماضی دی آب و ہوا ، ماحولیات ، تے حیاتیاتی ارتقاء دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے مختلف تھوکاں دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ، تے انہاں دے ارتقائی عمل کوں سمجھ سڳوں ۔ پیلیولیمنولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے رکازات دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کر سڳوں ، انہاں دی تلچھٹ دی ساخت ، انہاں وچ موجود حیاتیاتی باقیات ، تے انہاں دے جیولوجیکل ریکارڈز دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے مختلف تھوکاں ، جیویں کہ گلیشیئل جھلاں ، ٹیکٹونک جھلاں ، تے فلویئل ندی نالیاں دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں زمین دی ماضی دی آب و ہوا تے ماحولیات دے مختلف مراحل ، جیویں کہ گلیشیئل دور ، ہولوسین دور ، تے انسانی اثرات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم رکازیات ، بائیولوجی ، ارضیات ، کیمسٹری ، تے ماحولیات دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

پیلیولیمنولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زمین دی ماضی دی آب و ہوا تے ماحولیات دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے زمین دے ارتقاء دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے مختلف تھوکاں دے بارے وچ ڄاݨ سڳوں ، انہاں دی تلچھٹ دی ساخت ، انہاں وچ موجود حیاتیاتی باقیات ، تے انہاں دے جیولوجیکل ریکارڈز کوں سمجھ سڳوں ۔ پیلیولیمنولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زمین دی ماضی دی آب و ہوا تے ماحولیات دے مختلف مراحل کوں ڄاݨ سڳوں ، انہاں دے اسباب تے اثرات کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں توں سبق سکھ سڳوں ۔ 

پیلیولیمنولوجی وچ قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے رکازات تے تلچھٹ دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ڈائیٹمز ، کلادوکیرا ، تے چائرونومڈز دے رکازات دی ڳول ، تلچھٹ دی ساخت دا تجزیہ ، تے انہاں وچ موجود آئسوٹوپس تے دھاتاں دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ کورنگ ، مائیکروسکوپی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے ماحول کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ڈائیٹمز دے رکازات دی مدد نال اساں جھلاں دی پی ایچ تے غذائیت دے بارے وچ ڄاݨ سڳدے ہیں ۔ 

پیلیولیمنولوجی وچ قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے جیولوجیکل ریکارڈز دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، جھلاں دے کنارےآں دی ساخت ، ندی نالیاں دے چینلز دی ساخت ، تے تلچھٹ دی تہوں دی ساخت دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ جیولوجیکل سرویز ، سیٹلائٹ امیجری ، تے جیوفزیکل سرویز دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال قدیم جھلاں تے ندی نالیاں دے ارتقاء کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، سیٹلائٹ امیجری دی مدد نال اساں جھلاں دے کنارےآں دی تبدیلی دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیلیولیمنولوجی وچ زمین دی ماضی دی آب و ہوا تے ماحولیات دے مختلف مراحل دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، گلیشیئل دور ، ہولوسین دور ، تے انسانی اثرات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ پراکسی ریکارڈز ، ماڈلنگ ، تے تاریخی دستاویزات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زمین دی ماضی دی آب و ہوا تے ماحولیات دے مختلف مراحل کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پراکسی ریکارڈز دی مدد نال اساں ماضی وچ درجہ حرارت تے بارش دی تبدیلی دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔
پیلیوکلیمٹولوجی

## پیلیوکلیمٹولوجی
Palaeoclimatology – Study of changes in ancient climate

پیلیوکلیمٹولوجی ، یا قدیم آب و ہوا وچ تبدیلیاں دا مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی زمین دی ماضی دی آب و ہوا دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں زمین دی آب و ہوا دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، ماضی وچ تھیوݨ والیاں آب و ہوا دیاں تبدیلیاں کوں سمجھ سڳوں ، تے مستقبل دی آب و ہوا دے بارے وچ پیشین گوئیاں کر سڳوں ۔ پیلیوکلیمٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں مختلف پراکسی ریکارڈز ، جیویں کہ برف دے کور ، درخت دے رنگز ، سمندری تلچھٹ ، تے رکازات ، دا مطالعہ کر سڳوں ، تے انہاں دی مدد نال ماضی دی آب و ہوا دے بارے وچ معلومات حاصل کر سڳوں ۔ اساں ماضی وچ تھیوݨ والیاں آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اسباب ، جیویں کہ شمسی تبدیلی ، آتش فشاں پھٹݨ ، تے زمین دی مداری تبدیلیاں ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں ماضی وچ تھیوݨ والیاں آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اثرات ، جیویں کہ سمندر دی سطح وچ تبدیلی ، گلیشیئرز دا پگھلݨ ، تے نباتات تے حیوانات دی ونڈ وچ تبدیلی ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم ارضیات ، جغرافیہ ، بائیولوجی ، کیمسٹری ، تے فزکس دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

پیلیوکلیمٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زمین دی آب و ہوا دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے موجودہ آب و ہوا دی تبدیلی دے تناظر وچ ماضی دی آب و ہوا کوں سمجھ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں ماضی وچ تھیوݨ والیاں آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اسباب تے اثرات کوں ڄاݨ سڳوں ، تے انہاں توں سبق سکھ سڳوں ۔ پیلیوکلیمٹولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں مستقبل دی آب و ہوا دے بارے وچ پیشین گوئیاں کر سڳوں ، تے آب و ہوا دی تبدیلی دے اثرات کوں کم کرݨ واسطے اقدامات کر سڳوں ۔ 

پیلیوکلیمٹولوجی وچ پراکسی ریکارڈز دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، برف دے کورز وچ موجود ہوا دے بلبلے ، درخت دے رنگز دی چوڑائی ، سمندری تلچھٹ وچ موجود آئسوٹوپس ، تے رکازات وچ موجود نباتات تے حیوانات دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجزیے ، شماریاتی تجزیے ، تے ماڈلنگ دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ماضی دی آب و ہوا دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، برف دے کورز وچ موجود ہوا دے بلبلے دی مدد نال اساں ماضی وچ موجود کاربن ڈائی آکسائیڈ دی مقدار دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیلیوکلیمٹولوجی وچ آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اسباب دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، شمسی تبدیلی ، آتش فشاں پھٹݨ ، تے زمین دی مداری تبدیلیاں دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ فلکیاتی مشاہدات ، آتش فشاں ریکارڈ ، تے جیولوجیکل ریکارڈ دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اسباب کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، شمسی تبدیلی دے ریکارڈ دی مدد نال اساں سجھ دی روشنی وچ تبدیلی دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیلیوکلیمٹولوجی وچ آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اثرات دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، سمندر دی سطح وچ تبدیلی ، گلیشیئرز دا پگھلݨ ، تے نباتات تے حیوانات دی ونڈ وچ تبدیلی دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ جیولوجیکل ریکارڈ ، رکازیاتی ریکارڈ ، تے ماحولیاتی ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال آب و ہوا دیاں تبدیلیاں دے اثرات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، جیولوجیکل ریکارڈ دی مدد نال اساں ماضی وچ سمندر دی سطح وچ تبدیلی دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔
پیلیوسیزمولوجی

## پیلیوسیزمولوجی
Paleoseismology – Study of earthquakes that happened in the past

پیلیوسیزمولوجی ، یا ماضی وچ تھیوݨ والے زلزلیاں دا مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی جیولوجیکل ریکارڈز دا مطالعہ کر تے ماضی وچ تھیوݨ والے زلزلیاں دی تاریخ ، انہاں دی شدت ، تے انہاں دے دہرائے ونڄݨ دے وقفے دا اندازہ لڳویندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں زمین دی ٹیکٹونک سرگرمی دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، زلزلیاں دے خطرے دا اندازہ لا سڳوں ، تے زلزلیاں توں بچݨ دے اقدامات کر سڳوں ۔ پیلیوسیزمولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں فالٹ لائنز ، مٹی دی تہوں وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں ، تے سونامی دے نشانات دا مطالعہ کر سڳوں ، تے انہاں دی مدد نال ماضی وچ تھیوݨ والے زلزلیاںں دے بارے وچ معلومات حاصل کر سڳوں ۔ اساں ماضی وچ تھیوݨ والے زلزلیاں دی شدت ، انہاں دے دہرائے ونڄݨ دے وقفے ، تے انہاں دے اثرات دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں زمین دی ٹیکٹونک پلیٹاں دی حرکت ، فالٹ لائنز دی سرگرمی ، تے زلزلیاں دے خطرے دے بارے وچ معلومات حاصل کر سڳوں ۔ ایہ علم جیولوجی ، جیوفزکس ، ارضیات ، تے خطرات دے مطالعے دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

پیلیوسیزمولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زلزلیاں دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے زلزلیاں دے خطرے دا اندازہ لا سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں ماضی وچ تھیوݨ والے زلزلیاں دی تاریخ ، انہاں دی شدت ، تے انہاں دے دہرائے ونڄݨ دے وقفے کوں ڄاݨ سڳوں ، تے انہاں توں سبق سکھ سڳوں ۔ پیلیوسیزمولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زلزلیاں توں بچݨ دے اقدامات کر سڳوں ، تے زلزلیاں دے اثرات کوں کم کرݨ واسطے تیار رہوں ۔ 

پیلیوسیزمولوجی وچ فالٹ لائنز دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، فالٹ لائنز دی کھدائی ، انہاں دی ساخت دا تجزیہ ، تے انہاں وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ جیولوجیکل سرویز ، کھدائی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال فالٹ لائنز دی سرگرمی کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ریڈیو کاربن ڈیٹنگ دی مدد نال اساں فالٹ لائنز وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دی عمر دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیلیوسیزمولوجی وچ مٹی دی تہوں دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مٹی دی تہوں وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں ، جیویں کہ فالٹ سکارپس ، لیکویفیکشن ، تے لینڈ سلائیڈز ، دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ جیولوجیکل سرویز ، کھدائی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال زلزلیاں دی شدت تے انہاں دے اثرات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیکویفیکشن دے نشانات دی مدد نال اساں زلزلے دی شدت دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پیلیوسیزمولوجی وچ سونامی دے نشانات دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ساحلی تلچھٹ وچ سونامی دے نشانات ، جیویں کہ سینڈ شیٹس ، تے انہاں دی عمر دا اندازہ لاوݨ ۔ ایہ مطالعہ جیولوجیکل سرویز ، کھدائی ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال سونامی دی تاریخ تے انہاں دے اثرات کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، سینڈ شیٹس دی مدد نال اساں سونامی دی اونچائی تے انہاں دی پہنچ دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔
پیلینولوجی

## پیلینولوجی
Palynology – Study of pollen and other acid-resistant microoscopic organic material

پیلینولوجی ، یا پولن تے ٻئے تیزاب مزاحم خوردبینی نامیاتی مواد دا مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی پولن ، اسپورز ، تے ٻئے خوردبینی نامیاتی مواد دا مطالعہ کر تے زمین دے ماضی دے ماحول ، نباتات ، تے آب و ہوا دے بارے وچ معلومات حاصل کریندی ہے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں زمین دے ماضی دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں ، نباتات دے ارتقاء کوں سمجھ سڳوں ، تے آب و ہوا دی تبدیلی دے اثرات دا اندازہ لا سڳوں ۔ پيلينولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں تلچھٹ ، مٹی ، تے ہوا وچ موجود پولن تے اسپورز دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کر سڳوں ، انہاں دی سنڄاݨ کر سڳوں ، تے انہاں دی مدد نال ماضی دی نباتات تے آب و ہوا دے بارے وچ معلومات حاصل کر سڳوں ۔ اساں ماضی دے ماحول وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں ، جیویں کہ جنگلات دی توسیع ، زراعت دا آغاز ، تے آب و ہوا دیاں تبدیلیاں ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں نباتات دے ارتقاء دے مختلف مراحل ، جیویں کہ پھول والے پودیاں دا ارتقاء ، تے نباتات دی ونڈ وچ تبدیلیاں ، دا مطالعہ کر سڳوں ۔ ایہ علم نباتیات ، ارضیات ، ماحولیات ، آثار قدیمہ ، تے فرانزک سائنس دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

پيلينولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں زمین دے ماضی دے بارے وچ سائنسی معلومات حاصل کر سڳوں ، تے نباتات دے ارتقاء کوں سمجھ سڳوں ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں ماضی دے ماحول وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں کوں ڄاݨ سڳوں ، انہاں دے اسباب تے اثرات کوں سمجھ سڳوں ، تے انہاں توں سبق سکھ سڳوں ۔ پيلينولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں آب و ہوا دی تبدیلی دے اثرات دا اندازہ لا سڳوں ، تے مستقبل دے ماحول دے بارے وچ پیشین گوئیاں کر سڳوں ۔ 

پيلينولوجی وچ پولن تے اسپورز دی ڳول تے انہاں دا تجزیہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، تلچھٹ ، مٹی ، تے ہوا دے نمونیاں وچوں پولن تے اسپورز کوں کڍݨ ، انہاں دی سنڄاݨ کرݨ ، تے انہاں دی تعداد دا اندازہ لاوݨ ۔ ایہ مطالعہ مائیکروسکوپی ، شماریاتی تجزیے ، تے لیبارٹری تجزیے دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال پولن تے اسپورز دی سنڄاݨ تے انہاں دی تعداد دا اندازہ لاوݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، مائیکروسکوپی دی مدد نال اساں پولن تے اسپورز دی شکل تے ساخت کوں ݙیکھ سڳدے ہیں ۔ 

پيلينولوجی وچ ماضی دے ماحول دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پولن دے ریکارڈ دی مدد نال ماضی دے نباتات دی ساخت دا اندازہ لاوݨ ، تے ماحول وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دا اندازہ لاوݨ ۔ ایہ مطالعہ پولن دے ریکارڈ ، ارضیاتی ریکارڈ ، تے ماحولیاتی ماڈل دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ماضی دے ماحول کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پولن دے ریکارڈ دی مدد نال اساں ماضی وچ جنگلات دی توسیع تے زراعت دے آغاز دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ 

پيلينولوجی وچ نباتات دے ارتقاء دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پولن دے ریکارڈ دی مدد نال پھول والے پودیاں دے ارتقاء دا اندازہ لاوݨ ، تے نباتات دی ونڈ وچ تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دا اندازہ لاوݨ ۔ ایہ مطالعہ پولن دے ریکارڈ ، رکازیاتی ریکارڈ ، تے جینیاتی مطالعات دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال نباتات دے ارتقاء کوں سمجھݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، پولن دے ریکارڈ دی مدد نال اساں پھول والے پودیاں دے مختلف تھوکاں دے ظہور تے انہاں دے خاتمے دا پتہ لا سڳدے ہیں ۔
پیراسائیکولوجی

## پیراسائیکولوجی
Parapsychology – Study of paranormal and psychic phenomena 

پیراسائیکولوجی ، یا مافوق الفطرت تے نفسیاتی مظاہر دا مطالعہ ، سائنس دی او لڑی ہے جیڑھی انہاں مظاہر دا مطالعہ کریندی ہے جیڑھے سائنس دے موجودہ اصولاں نال وضاحت نئیں تھیندے ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں انسانی شعور تے انہاں مظاہر دے بارے وچ مکمل معلومات حاصل کر سڳوں جیڑھے عام طور تے سائنس دی حدود توں ٻاہر سمجھے ویندن ۔ پیراسائیکولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں ٹیلی پیتھی ، کلیرووئینس ، سائیکوکائینیسس ، تے موت دے بعد دی زندگی جیہے مظاہر دا مطالعہ کر سڳوں ۔ اساں انہاں مظاہر دے سائنسی ثبوت ڳول کرݨ دی کوشش کریندے ہیں ، انہاں دی نوعیت کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہیں ، تے انہاں دے ممکنہ اسباب دا مطالعہ کریندے ہیں ۔ ایہ علم نفسیات ، فزکس ، فلسفہ ، تے شماریات دے شعبیاں نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

پیراسائیکولوجی ہک متنازعہ علم ہے ، کیوں جو ایہ انہاں مظاہر دا مطالعہ کریندا ہے جنہاں دے سائنسی ثبوت ڳول کرݨ ٻہوں مشکل ہوندے ۔ تاہم ، پیراسائیکولوجی اساݙی مدد کریندی ہے جو اساں انسانی شعور دے بارے وچ نويں سوالات پچھ سڳوں ، تے انہاں مظاہر دے بارے وچ نويں نظریات پیش کر سڳوں جیڑھے عام طور تے سائنس دی حدود توں ٻاہر سمجھے ویندن ۔ ایہ علم اساݙی مدد کریندا ہے جو اساں اپݨی سوچݨ دی صلاحیت کوں بہتر بݨا سڳوں ، اپݨے استدلال کوں مضبوط بݨا سڳوں ، تے اپݨے علم کوں ودھا سڳوں ۔ 

پیراسائیکولوجی وچ ٹیلی پیتھی دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، ہک شخص دے دماغ توں ݙوجھے شخص دے دماغ تک خیالات دی منتقلی دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجربات ، شماریاتی تجزیے ، تے نفسیاتی جائزیاں دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال ٹیلی پیتھی دے سائنسی ثبوت ڳول کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری تجربات دی مدد نال اساں ݙو لوکاں دے دماغی لہرਾਂ دی جانچ کر سڳدے ہیں ۔ 

پیراسائیکولوجی وچ کلیرووئینس دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، دور دراز واقعات یا اشیاء دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجربات ، شماریاتی تجزیے ، تے نفسیاتی جائزیاں دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال کلیرووئینس دے سائنسی ثبوت ڳول کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری تجربات دی مدد نال اساں لوکاں کوں دور دراز واقعات یا اشیاء دے بارے وچ سوال پچھ سڳدے ہیں ۔ 

پیراسائیکولوجی وچ سائیکوکائینیسس دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، دماغی طاقت نال جسمانی اشیاء کوں حرکت ݙیوݨ دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ لیبارٹری تجربات ، شماریاتی تجزیے ، تے نفسیاتی جائزیاں دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال سائیکوکائینیسس دے سائنسی ثبوت ڳول کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، لیبارٹری تجربات دی مدد نال اساں لوکاں کوں دماغی طاقت نال جسمانی اشیاء کوں حرکت ݙیوݨ دی کوشش کرݨ دی ہدایت ݙے سڳدے ہیں ۔ 

پیراسائیکولوجی وچ موت دے بعد دی زندگی دا مطالعہ وی کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، موت دے بعد شعور دی بقا دا مطالعہ ۔ ایہ مطالعہ نیئر ڈیتھ ایکسپیرینسز ، روحاں نال رابطے دے دعویاں ، تے تاریخی ریکارڈز دی مدد نال کیتا ویندے ۔ انہاں تکنیکاں دا استعمال موت دے بعد دی زندگی دے سائنسی ثبوت ڳول کرݨ واسطے کیتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، نیئر ڈیتھ ایکسپیرینسز دی مدد نال اساں انہاں لوکاں دے تجربات دا مطالعہ کر سڳدے ہیں جیڑھے موت دے قریب پڄ تے واپس آئے ۔