قرۃ العین بختیاری

قرۃ العین بختیاری ہِک پاکستانی سماجی کاروباری تے کمیونٹی آرگنائزر ہِن، جنّھاں کوں انسٹی ٹیوٹ برائے ڈویلپمنٹ اسٹڈیز اینڈ پریکٹسز دی بانی ہووݨ دے ناطے ڄاݨا ویندے۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
قرۃ العین بختیاری 25 دسمبر 1949ء کوں پاکستان دے شہر کراچی دے باہر مہاجر بستی وِچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں نے سینٹ ایگنس پرائمری اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی، لڑکیاں دے پی ای سی ایچ ایس ہائی اسکول وِچ پڑھائیاں کِیتِیاں تے ول سینٹ جوزف ہائی اسکول وِچ داخلہ گِھدّا۔ انّھاں نے اپݨی زندگی دے پہلے 22 سال ایں کیمپ وِچ گُزارے، 16 سال دی عُمر وِچ دانتاں دے ڈاکٹر نال شادی کِیتی۔ اوہ جامعہ کراچی وِچ تعلیم کِیتے ڳئیاں، جِتّھاں انّھاں نے سوشل ورک وِچ ماسٹر ڈگری حاصل کِیتی۔ انّھاں نے 1987ء وِچ برطانیہ دے لفبرو یونیورسٹی وِچ کمیونٹی ڈویلپمنٹ وِچ پی ایچ ڈی دی تعلیم مکمل کِیتی۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
ڈاکٹر بختیاری نے اپݨا کم 1971ء وِچ شمالی کراچی دے ہِک شانتی شہر اورنگی تُوں شروع کِیتا۔ 1978ء تُوں 1982ء تئیں، انڈرگریجویٹ ڈگری مکمل کرݨ دے دوران، ڈاکٹر بختیاری نے عوامی صحت تے صفائی ستھرائی تے توجہ مرکوز کِریندے ہوئے، رضاکار، محقق تے کمیونٹی آرگنائزر دی حیثیت نال کراچی دے آس پاس دیاں بستیاں وِچ کم جاری رکھّیا۔ ایں دوران، انّھاں نے مشرقی پاکستان، موجودہ بنگلہ دیش، تُوں صحت دی دیکھ بھال تے تعلیم تک رسائی فراہم کرݨ والے ٻہوں سارے نویں مہاجرین دی مدد کِیتی۔ بختیاری اورنگی وِچ نکاسی آب تے صفائی ستھرائی دے معاملات وِچ گہری دلچسپی گِھندیاں ہَن، جِیندے وِچ اورنگی پائلٹ پروجیکٹ دے نال ڄَمّے سالاں تئیں کم کرݨ شامل ہئی۔ بختیاری نے اپݨے پیشے دے انتخاب کوں مہاجر دی حیثیت نال اپݨے تجربات نال منسوب کِیتا ہئی۔

ول بختیاری کوں بلوچستان دی صوبائی حکومت (پاکستان) نے اورنگی پائلٹ پروجیکٹ ماڈل کوئٹہ وِچ لاوݨ کِیتے سݙّیا۔ ڈاکٹر بختیاری کوئٹہ ڳئیاں تے 1980ء دی دہائی وِچ بلوچستان وِچ لڑکیاں دی تعلیم فراہم کرݨ تے کم کرݨ شروع کر ݙِتّا۔ انّھاں نے لڑکیاں دی تعلیم فراہم کرݨ کِیتے کمیونٹی سپورٹ پروسیس دے تصور کوں تشکیل ݙِتّا تے اِیندے دی رہنمائی کِیتی، لڑکیاں کِیتے 2200 کمیونٹی سپورٹ اسکول قائم کِیتے، جِنّھاں وِچ 5 سال دے عرصے وِچ 300،000 لڑکیاں شامل تِھیسن۔

بختیاری ہوم نیٹ جنوبی ایشیا دے بورڈ وِچ خدمات انجام ݙین٘دیاں پئیاں ہِن۔

### انسٹی ٹیوٹ برائے ڈویلپمنٹ اسٹڈیز اینڈ پریکٹسز
1998ء وِچ، تعلیم وِچ اپݨے کم کوں جاری رکھیندے ہوئے، ڈاکٹر قرۃ العین بختیاری نے انسٹی ٹیوٹ فار ڈویلپمنٹ اینڈ پریکٹسس (آئی ڈی ایس پی) دی بنیاد رکھّی، جیڑھا ہِک مقامی تعلیم دا نمونہ ہِے جیڑھا مقامی تے سرکاری یا تعلیمی کفالت تُوں آزاد کم کریندے۔ ایہ اسکول ہِک بنیادی تعلیم فراہم کرݨ دے نال نال طلبہ کوں معاشرتی ترقی، تنظیم تے تعاون دے بارے وِچ پڑھین٘دا ہِے۔ ایہ انسٹی ٹیوٹ پاکستان بھر وِچ سیکھݨ دیاں جاہیں کُھلین٘دا ہِے جیڑھیاں پسماندہ پس منظر تُوں تعلق رکھݨ والے نوجواناں کوں اپݨیاں برادریاں دی خدمت تے خدمت کِیتے تربیت فراہم کریندیاں ہِن۔ فی الحال اسکول غیر رسمی تے غیر ڈگری توں نوازیا ویندا پئے، تاہم آئی ڈی ایس پی کوئٹہ وِچ ہِک نصاب تے کیمپس تیار کرݨ دے انّھاں دے خیالات تے مبنی یونیورسٹی دے قیام تے کم کرین٘دا پئے۔

## اعزاز، سجاوٹ، ایوارڈز تے تمیز
ڈاکٹر بختیاری کوں 2006ء وِچ امن دے نوبل انعام کِیتے نامزد کِیتا ڳیا ہئی۔ انّھاں نے 2006ء وِچ آئی ڈی ایس پی دے نال کم کرݨ کِیتے اسکل ایوارڈ برائے سوشل انٹرپرینیورشپ وی جِتیا ہئی۔ اوہ اشوک فیلو ہِن۔ بختیاری کوں 2017ء دے پاکستان ویمن فیسٹیول دے ذریعے کم تِھیوݨ والی عدم مساوات دے زمرے دی فاتح قرار ݙے تے اعزاز نال نوازیا ڳیا ہئی۔

## اشاعتاں، تقریراں تے انٹرویو
بختیاری نے ٹی ای ڈی ایکس کراچی وِچ 2011ء وِچ خطاب کِیتا۔ اوہ 2015ء وِچ انڈس ویلی اسکول یونیورسٹی دے کانووکیشن وِچ اسپیکر ہَن۔ بختیاری نے 2007ء وِچ گلوبل فلاںتھروپی فورم وِچ وی خطاب کِیتا۔

## حوالے

ونکی:پاکستانی کاروباری شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:سماجی کارجویان
ونکی:پاکستانی معلمین
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:کاروبار وِچ پاکستانی زنانیاں
ونکی:کاروباری زنانیاں