open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کاجول دیوگن مکھرجی

کاجول ہندی فلماں دی ہک مشہور اداکارہ ہن۔ اوہ 5 اگست 1974ء کوں ممبئی، مہاراشٹرا وچ ڄمیاں ہن۔ انہاں دی ماء تنوجا مکھرجی ہک مراٹھی اداکارہ ہن تے نانی شوبھنا سمرتھ وی ہک مشہور اداکارہ ہن۔ کاجول دے ہیو شومو مکھرجی ہک فلم ہدایتکار تے فلمساز ہن، جنہاں دا 2008ء وچ انتقال تھی ڳیا۔ کاجول دی نکی بھیݨ تنشا وی ہک اداکارہ ہن۔ کاجول دے خاندان وچ ٻہوں سارے فلمی شخصیتاں شامل ہن، جنہاں وچ انہاں دی ٻواجوہی مکھرجی تے ݙاݙاششادھر مکھرجی شامل ہن۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
کاجول نے اپݨے بچپن کو "انتہائی شرارتی" قرار ݙتا ہے۔ اوہ بچپن توں ہی ضدی تے دلکش ہن۔ انہاں دے ماء پیو دے الگ تھیوݨ دے باوجود، اوہ انہاں دی ݙاݙی دی ݙیکھ بھال وچ پرورش پاتی ہے ۔ کاجول نے سینٹ جوزف کانونٹ اسکول، پانچگانی توں تعلیم حاصل کیتی تے رقص جاہیں غیر نصابی سرگرمیاں وچ وی حصہ ڳھدا۔

## کیریئر
کاجول نے 1992ء وچ فلم بے خودی نال اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز کیتا۔ 1993ء وچ فلم بازیگر وچ شاہ رخ خان دے نال انہاں دی جوڑی نے شہرت حاصل کیتی۔ انہاں دی مشہور فلماں وچ دل والے دلہنیا لے جائیں گے، کچھ کچھ ہوتا ہے، فنا، تے مائی نیم از خان شامل ہن۔

## ذاتی زندگی
24 فروری 1999ء کوں کاجول نے اداکار اجے دیوگن نال شادی کیتی۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن، ہک دھی نيسا تے ہک پتر یگ۔ کاجول نے اپݨے کیریئر وچ 6 فلم فیئر ایوارڈز جتیے ہن، جنہاں وچوں 5 بہترین اداکارہ دے ایوارڈز ہن۔ 2011ء وچ انہاں کوں پدما شری اعزاز نال نوازیا ڳیا۔

## حوالہ
سارکولوجی

## سارکولوجی
Sarcology – study of fleshy parts of the body 

سارکولوجی ، جسم دے گوشت والے حصیاں دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ پٹھیاں ، چربی (fat) ، تے ݙوجھے نرم ٹشوز (soft tissues) دی ساخت ، افعال ، تے بیماریاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سارکولوجی دا مقصد انسانی جسم دے گوشت والے حصیاں دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ ، انہاں دی صحت کوں برقرار رکھݨا ، تے انہاں دیاں بیماریاں دی تشخیص تے علاج کرݨ ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق اناٹومی (anatomy) ، فزیالوجی (physiology) ، پیتھالوجی (pathology) ، تے طب (medicine) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سارکولوجی وچ پٹھیاں دی ساخت تے افعال دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ پٹھے انسانی جسم دے او حصے ہوندے ہن جیڑھے حرکت پیدا کریندے ہن ۔ سارکولوجسٹ (sarcologists) پٹھیاں دی مختلف ساختاں دا مطالعہ کریندن ، جیویں کہ پٹھیاں دے فائبرز (fibers) ، پٹھیاں دے ٹینڈنز (tendons) ، تے پٹھیاں دے لیگامینٹس (ligaments) ۔ او پٹھیاں دے مختلف افعال دا وی مطالعہ کریندن ، جیویں کہ پٹھیاں دا سنگڑݨ (contraction) ، پٹھیاں دا پھیلݨ (relaxation) ، تے پٹھیاں دی طاقت ۔ چربی دی ساخت تے افعال دا مطالعہ وی ایں علم دا اہم حصہ ہے ۔ چربی انسانی جسم دا او حصہ ہے جیڑھا توانائی ذخیرہ کریندا ہے ، جسم کوں گرم رکھدا ہے ، تے اعضاء (organs) کوں تحفظ ݙیندا ہے ۔ سارکولوجسٹ چربی دے مختلف ٹشوز دا مطالعہ کریندن ، جیویں کہ ایڈیپوز ٹشو (adipose tissue) ۔ او چربی دے مختلف افعال دا وی مطالعہ کریندن ، جیویں کہ لیپڈ میٹابولزم (lipid metabolism) ۔ 

نرم ٹشوز دیاں بیماریاں دا مطالعہ سارکولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ نرم ٹشوز مختلف ونکیاں دیاں بیماریاں دا شکار تھی سڳدے ہن ، جیویں کہ پٹھیاں دی سوڄ (muscle inflammation) ، چربی دی سوڄ (fat inflammation) ، تے نرم ٹشوز دے ٹیومرز (tumors) ۔ سارکولوجسٹ نرم ٹشوز دیاں مختلف بیماریاں دی تشخیص کرݨ کیتے مختلف طریقے استعمال کریندے ہن ، جیویں کہ جسمانی معائنہ (physical examination) ، امیجنگ تکنیکاں (imaging techniques) ، تے بایوپسی (biopsy) ۔ نرم ٹشوز دے علاج دا مطالعہ وی ایں علم دا اہم حصہ ہے ۔ سارکولوجسٹ نرم ٹشوز دیاں بیماریاں دے علاج کیتے مختلف طریقے استعمال کریندے ہن ، جیویں کہ دوائیاں (medications) ، فزیوتھراپی (physiotherapy) ، تے سرجری ۔ 

سارکولوجی دا مطالعہ انسانی صحت تے گہرا اثر پوندے ۔ انسانی جسم دے گوشت والے حصے انسانی زندگی کیتے ضروری ہوندے ہن ۔ سارکولوجسٹ جسم دے گوشت والے حصیاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی صحت کوں برقرار رکھݨ تے انہاں دیاں بیماریاں دا علاج کرݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ سارکولوجی دا مطالعہ جدید اناٹومی ، فزیالوجی ، پیتھالوجی ، تے طب کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
اسکیٹولوجی

## اسکیٹولوجی
Scatology – Study of faeces – study of excrement or obscene literature 

اسکیٹولوجی ، پاخانے (faeces) دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ پاخانے دی ساخت ، ترکیب ، تے انسانی صحت تے ماحول تے ایندے اثرات دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ اسکیٹولوجی دا مقصد پاخانے دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ ، انسانی صحت تے ماحول دے بارے وچ ایندے اثرات کوں سمجھݨ ، تے پاخانے دے استعمال دے نویں طریقے ڳولݨا ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق بائیولوجی (biology) ، کیمسٹری (chemistry) ، طب (medicine) ، تے ماحولیاتی سائنس (environmental science) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

اسکیٹولوجی وچ پاخانے دی ساخت تے ترکیب دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ پاخانہ انسانی جسم دا او فضلہ (waste) ہے جیڑھا ہضم دے عمل دے بعد باقی بچ ویندے ۔ اسکیٹولوجسٹ (scatologists) پاخانے دی مختلف ساختاں دا مطالعہ کریندن ، جیویں کہ پاخانے دے بیکٹیریا ، پاخانے دے فائبرز ، تے پاخانے دے ݙوجھے مرکبات (compounds) ۔ او پاخانے دی مختلف ترکیب دا وی مطالعہ کریندن ، جیویں کہ پاخانے وچ پاݨی ، پروٹین ، تے کاربوہائیڈریٹس (carbohydrates) دی مقدار ۔ انسانی صحت تے پاخانے دے اثرات دا مطالعہ وی ایں علم دا اہم حصہ ہے ۔ پاخانہ انسانی صحت دے بارے وچ معلومات فراہم کر سڳدے ۔ اسکیٹولوجسٹ پاخانے دا مطالعہ کر تے مختلف بیماریاں دی تشخیص کر سڳدن ، جیویں کہ آندر (intestine) دیاں بیماریاں ، تے غذائیت دیاں خامیاں ۔ او پاخانے دے ماحول تے اثرات دا وی مطالعہ کریندن ، جیویں کہ پاخانہ پاݨی تے مٹی دی آلودگی دا سبب بݨ سڳدے ۔ 

پاخانے دے استعمال دے نویں طریقے ڳولݨا اسکیٹولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ پاخانہ کھاد (fertilizer) دے طور تے استعمال تھی سڳدے ۔ اسکیٹولوجسٹ پاخانے کوں کھاد دے طور تے استعمال کرݨ دے نویں طریقے ڳولیندن ، جیویں کہ پاخانے توں بایو گیس (biogas) بݨاوݨا ۔ او پاخانے توں ݙوجھے مفید مواد بݨاوݨ دے طریقے وی ڳولیندن ، جیویں کہ بائیو پلاسٹک (bioplastics) ۔ اسکیٹولوجی دا مطالعہ انسانی صحت تے ماحول تے گہرا اثر پوندے ۔ پاخانہ انسانی صحت تے ماحول دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ۔ اسکیٹولوجسٹ پاخانے دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انسانی صحت تے ماحول کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ اسکیٹولوجی دا مطالعہ جدید بائیولوجی ، کیمسٹری ، طب ، تے ماحولیاتی سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔ اسکیٹولوجسٹ کوں بائیولوجی ، کیمسٹری ، طب ، تے ماحولیاتی سائنس وچ مہارت ہووݨی ضروری ہے ۔ انہاں کوں پاخانے دی ساخت ، ترکیب ، تے انسانی صحت تے ماحول تے ایندے اثرات دا مطالعہ کرݨ دی صلاحیت ہووݨی چاہیدی ہے ۔ 

ایں دے نال نال ، اسکیٹولوجی دا ہک ݙوجھا مطلب فحش ادب (obscene literature) دا مطالعہ وی ہے ۔ ایں صورت وچ ، ایں علم وچ فحش ادب دی تاریخ ، اثرات ، تے سماجی اثرات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ ایں پہلو وچ ، اسکیٹولوجی ادب ، سماجیات ، تے نفسیات نال جڑیا ہویا ہے ۔
رونولوجی

رونولوجی

Runology – Study of Runic alphabets

رونولوجی ، رونک حروف تہجی (Runic alphabets) دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ رونک حروف تہجی دی اصلیت (origin) ، ارتقاء ، استعمال ، تے معنی  دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ رونک حروف تہجی قدیم جرمنک (Germanic) لوکاں ولوں استعمال کیتا ویندا ہئی ، خاص طور تے اسکینڈینیویا (Scandinavia) ، برطانوی جزائر  ، تے آئس لینڈ وچ ۔ رونک حروف تہجی دے نشانات کوں رونز (runes) آکھیا ویندا ہے ، تے انہاں دا استعمال تحریر ، جادو ، تے پیش گوئی (divination) کیتے کیتا ویندا ہئی ۔ 

رونولوجی دے ماہرین (runologists) رونک حروف تہجی دی تاریخ تے ارتقاء دا مطالعہ کریندے ہن ۔ انہاں دا خیال ہے کہ رونک حروف تہجی شمالی اٹلی وچ استعمال تھیوݨ والے قدیم حروف تہجی توں نکلی ہے ۔ رونک حروف تہجی دے مختلف ورژن ہوندے ہن ، جیویں کہ ایلڈر فوتھارک (Elder Futhark) ، ینگر فوتھارک (Younger Futhark) ، تے اینگلو سیکسن فوتھورک (Anglo-Saxon Futhorc) ۔ ہر ورژن دے اپݨے نشانات تے معنی ہوندے ہن ۔ رونولوجسٹ رونک حروف تہجی دے مختلف ورژن دے درمیان فرق کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہن ، تے انہاں دے ارتقاء دے عمل دا جائزہ گھیندے ہن ۔ 

رونک حروف تہجی دے استعمال دا مطالعہ وی رونولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ رونک حروف تہجی دا استعمال مختلف مقاصد کیتے کیتا ویندا ہئی ، جیویں کہ پتھر ، لکڑی ، تے دھات  تے لکھݨ ۔ رونولوجسٹ رونک نوشتہ جات (runic inscriptions) دا مطالعہ کر تے انہاں دے معنی تے مقصد کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہن ۔ او رونک نوشتہ جات دے سماجی  ، ثقافتی (cultural) ، تے مذہبی سیاق و سباق  دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔ رونک حروف تہجی دے معنی دا مطالعہ رونولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ ہر رونک نشان دا اپݨا معنی ہوندا ہے ، جیڑھا مختلف چیزاں یا تصورات  دی نمائندگی کریندا ہے ۔ رونولوجسٹ رونک نشاناں دے معنی کوں سمجھݨ کیتے مختلف ذرائع (sources) دا استعمال کریندے ہن ، جیویں کہ قدیم جرمنک ادب ، اسکینڈینیویا دی افسانوی لوک قصیاں (Norse mythology) ، تے تاریخی ریکارڈز ۔ 

رونولوجی دا مطالعہ انسانی تاریخ  تے ثقافت  تے گہرا اثر پوندے ۔ رونک حروف تہجی قدیم جرمنک لوکاں دی زندگی تے عقائد  دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ہن ۔ رونولوجسٹ رونک حروف تہجی دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی تاریخ تے ثقافت کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ رونولوجی دا مطالعہ جدید لسانیات (linguistics) ، آثار قدیمہ (archaeology) ، تے تاریخ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سکیماٹونکس

## سکیماٹونکس
Schematonics – art of using gesture to express tones 

سکیماٹونکس ، اشاریاں (gestures) دے ذریعے سر (tones) ظاہر کرݨ دا فن ہے ۔ ایں فن وچ جسمانی حرکات (body movements) دا استعمال کر تے موسیقی دے مختلف پکھاں ، جیویں کہ سر ، تال (rhythm) ، تے اظہار (expression) ، کوں ظاہر کیتا ویندا ہے ۔ سکیماٹونکس دا مقصد موسیقی دے تجربے کوں بصری (visual) تے جسمانی (physical) طور تے ودھاوݨا ، تے موسیقی دے فنکار  تے سامعین  دے درمیان رابطہ قائم کرݨ ہوندے ۔ ایں فن دا تعلق موسیقی ، تھیٹر  ، تے ڈانس  نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سکیماٹونکس وچ مختلف ونکی دے اشارے استعمال کیتے ویندے ہن ، جیویں کہ ہتھاں دے اشارے (hand gestures) ، بازوواں دے اشارے (arm gestures) ، تے جسم دے اشارے (body gestures) ۔ ہتھاں دے اشارے سر دی پچ (pitch) تے تال دی رفتار (tempo) کوں ظاہر کرݨ کیتے استعمال کیتے ویندے ہن ۔ بازوواں دے اشارے موسیقی دی شدت (volume) تے ڈائنامکس (dynamics) کوں ظاہر کرݨ کیتے استعمال کیتے ویندے ہن ۔ جسم دے اشارے موسیقی دے مجموعی اظہار تے جذبات  کوں ظاہر کرݨ کیتے استعمال کیتے ویندے ہن ۔ سکیماٹونکس وچ اشاریاں دا زبان (language) دا استعمال کیتا ویندا ہے ، جیڑھی موسیقی دے مختلف پکھاں کوں ظاہر کرݨ کیتے استعمال تھیندی ہے ۔ اشاریاں دی زبان موسیقی دے فنکار تے سامعین دے درمیان رابطے دا ذریعہ بݨدی ہے ۔ 

سکیماٹونکس دا استعمال مختلف موسیقی دے پرفارمنسز وچ تھی سڳدے ۔ کنڈکٹرز آرکسٹرا کوں کنٹرول کرݨ کیتے سکیماٹونکس دا استعمال کریندے ہن ۔ ڈانسرز موسیقی دے تال تے سر کوں ظاہر کرݨ کیتے سکیماٹونکس دا استعمال کریندے ہن ۔ تھیٹر اداکار موسیقی دے جذبات تے اظہار کوں ظاہر کرݨ کیتے سکیماٹونکس دا استعمال کریندے ہن ۔ سکیماٹونکس دا استعمال موسیقی دی تعلیم  وچ وی تھی سڳدے ۔ موسیقی دے استاد سکیماٹونکس دا استعمال کر تے شاگرداں کوں موسیقی دے مختلف پکھاں کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ سکیماٹونکس دا استعمال موسیقی دی تخلیق وچ وی تھی سڳدے ۔ موسیقار سکیماٹونکس دا استعمال کر تے موسیقی دے نویں خیالات تے تصورات  پیدا کریندے ہن ۔ 

سکیماٹونکس دا مطالعہ موسیقی دے تجربے کوں ودھاوݨ تے موسیقی دے فنکار تے سامعین دے درمیان رابطہ قائم کرݨ وچ مدد کریندے ۔ سکیماٹونکس دے ماہرین اشاریاں دی زبان دے بارے وچ معلومات جمع کر تے موسیقی دے مختلف پکھاں کوں ظاہر کرݨ دے نویں طریقے ڳولیندے ہن ۔
کناکم ٹی

**ٹی کنکم** (تقریباً 1927 – 21 جولائی 2015) ہک بھارتی تیلگو ڈراما تے فلم اداکارہ تے گائیکہ ہَن، جیڑھیاں 1940ء توں 1960ء دے ݙہاکے وِچ سرگرم رہیاں۔ انّھاں نے ایں دور دیاں کجھ مشہور تے مقبول ہٹ فلماں وِچ کم کِیتا۔

## حیاتی
کنکم دا جنم 1927ء وِچ کھڑگپور وِچ تِھیا تے بعد وِچ اوہ وجئے واڑہ منتقل تِھی ڳئیاں۔ انّھاں نے چھوٹی عُمر توں ای آل انڈیا ریڈیو تے لوک گیت گاوݨا شروع کر ݙِتّا۔ انّھاں نے پلناتی یودھم وِچ "نایکورالو ناگمّا" تے کُروکشیترم ڈرامے وِچ "شری کرشن" دا کردار ادا کرکے شہرت حاصل کِیتی۔ انّھاں نے شری رام، چنتامنی سمیت ٻئے کئی کردار وی کِیتے تے پورے آندھرا پردیش وِچ ڈرامے پیش کِیتے۔ انّھاں دے ہم عصر فنکاراں وِچ پیساپتی نرسمہا مُرتی، شنمکھی انجنیا راجو، کلیانم رگھورامیاہ، ریلنگی تے مادھواپیڈی ستیام شامل ہَن۔

## فلمی کیریئر
کنکم نے کجھ فلماں وِچ گیت وی گائے جنہاں وِچ رکشا ریکھا فلم دا "چیئی چیئی کالوپوکورا" تے شاوکا رو فلم دا "بھالے ڈورالاکو" شامل ہِن۔

## اعزازات
انّھاں نے 2004ء وِچ آندھرا پردیش سرکار دی طرفوں "نندموری تارکا راماراؤ تھیٹر آرٹ ایوارڈ" حاصل کِیتا۔ 

## وفات
کنکم 21 جولائی 2015ء کوں 88 سال دی عُمر وِچ انتقال کر ڳئیاں۔

## فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی سٹیج اداکار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دے ہندوستانی گائیک
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی گائیک زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
کجن بائی

کجن بائی دا اصل ناں جہاں آرا کجن ہئی تے لوک انہاں کوں کجن بائی یا مس کجن آہدے ہن تے سݙیندےہن۔ اوہ 1920ء تے 1930ء دےݙہاکے وچ ہندی سنیما دی ہک مشہور گلوکارہ تے اداکارہ ہن۔ انہاں کوں "بنگال دی کوئل" آکھیا ویندا ہئی۔ اوہ الواوݨ آلیاں فلماں دے ابتدائی دور وچ ہک ماڈرن اداکارہ، کلاسیکی گلوکارہ، فیشن آئیکن تے خوبصورت اداکارہ ہن۔ انہاں کوں "لارک آف ہندی سنیما" تے "بنگال دی بلبل" دے لقب نال وی ڄاݨیا ویندا ہئی۔

## حالات زندگی
جہاں آرا کجن دی ولادت 15 فروری 1915ء کوں لکھنؤ وچ ہک مشہور مغنیہ دے گھر تھئی۔ اوہ بھاگلپور دے نواب چمی صاحب دے دربار وچ اپݨی آواز تے موسیقی دی صلاحیتاں کیتے مشہور ہن۔ کجن نے ابتدائی تعلیم گھر تے حاصل کیتی تے انگریزی وی سکھی۔ انہاں کوں اردو ادب تے وی دسترس حاصل ہئی تے انہاں نے شاعری وی لکھی، جیندے وچ انہاں دا تخلص "ادا" ہئی۔ انہاں نے پٹنہ دے استاد حسین خان توں کلاسیکی موسیقی دی تعلیم حاصل کیتی تے پٹنہ دی ہک تھیٹر کمپنی وچ کم کیتا۔ بعد وچ اوہ کولکاتا دی الفریڈ کمپنی وچ شامل تھئین تے مدن تھیٹر نال وابستہ رہین۔

1931ء وچ صوتی سنیما دے آغاز دے نال، کجن بائی بالی ووڈ دی پہلی سپراسٹار بݨ ڳئی۔ انہاں دی فلم شیریں فرہاد، جیندے وچ 42 ڳاݨے ہن، نے ہندوستان وچ زبردست شہرت حاصل کیتی۔ انہاں دی ٻیاں مشہور فلماں وچ لیلا مجنوں، اندر سبھا، بلوا منگل، شکنتلا، تے علی بابا تے چالیس چور شامل ہن۔

## وفات
کجن بائی دی وفات 1945ء کوں ممبئی، مہاراشٹر، بھارت وچ تھئی۔ اوہ اپݨے دور دی ہک منفرد تے حسین اداکارہ تے گلوکارہ دے طور تے یاد کیتا ویندے۔

## حوالہ
کاجل اگروال

کاجل اگروال  ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہن۔ اوہ 19 جون 1985ء کوں ممبئی وچ ہک پنجابی ٹٻر وچ ڄمیاں ہن۔ کاجل نے ممبئی دے اسکول تے کالج توں تعلیم مکمل کیتی تے ماس میڈیا وچ گریجویشن کیتی۔ انہاں دا فلمی کیریئر حادثاتی طور تے شروع تھیا۔ انٹرن شپ دے دوران ہک فوٹوگرافر نے انہاں کوں ماڈلنگ دی ترغیب ݙتی تے انہاں دے پورٹ فولیو کوں ساؤتھ انڈیا دے ہک ڈائریکٹر کوں بھیڄا۔ ایندے بعد انہاں کوں فلمی دنیا وچ قدم رکھݨ دا موقع ملیا۔

## فلمی کیریئر
کاجل نے اپݨے کیریئر دا آغاز تیلگو تے تامل فلماں نال کیتا۔ 2004ء وچ انہاں نے ہندی فلم کیوں ہو گیا ناں وچ ہک مختصر کردار ادا کیتا۔ 2007ء وچ انہاں دی پہلی تیلگو فلم لکشمی کلیانم ریلیز تھئی، جیندے وچ انہاں نے مرکزی کردار ادا کیتا۔ ایہ فلم باکس آفس تے کامیاب رہی تے کاجل ساؤتھ انڈسٹری دی ہک مشہور ہیروئن بݨ ڳئی۔ انہاں دی ٻیاں مشہور فلماں وچ مگادھیرا، آریہ 2، توپاکی، تے بزنس مین شامل ہن۔

2011ء وچ کاجل نے ہندی فلم سنگھم نال بالی ووڈ وچ قدم رکھیا۔ ایہ فلم باکس آفس تے زبردست کامیاب رہی تے کاجل کوں بہترین نویں اداکارہ دے کیتے ایوارڈز ملیے۔ 2012ء وچ انہاں نے اکشے کمار دے نال فلم اسپیشل 26 وچ کم کیتا۔

## اعزازات
کاجل اگروال کوں 2009ء، 2010ء تے 2011ء دے دوران تیلگو تے ہندی فلماں وچ بہترین کارکردگی کیتے فلم فیئر ایوارڈز کیتے نامزد کیتا ڳیا۔ 2010ء تے 2013ء وچ انہاں کوں بہترین اداکارہ دا سینما ایوارڈ (ساؤتھ انڈین مووی ایوارڈ) ݙتا ڳیا۔

کاجل اگروال ہݨ بالی ووڈ تے ساؤتھ انڈین فلم انڈسٹری ݙوہاں وچ کم کرݨ آلی ہک مشہور اداکارہ ہن۔

## فلموگرافی

## حوالہ
سائیاگرافی

## سائیاگرافی
Sciagraphy – Study of perspective shadow projection – art of shading

سائیاگرافی ، پرسپیکٹیو شیڈو پروجیکشن (perspective shadow projection) دے مطالعے دا ناں ہے ، جیڑھا شیڈنگ دا فن وی سݙویندے ۔ ایں علم وچ روشنی تے پچھانویں دے تعامل دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ، خاص طور تے ݙو یا ترائے جہتی تصویراں  وچ ۔ سائیاگرافی دا مقصد تصویراں وچ گہرائی ، حجم (volume) ، تے حقیقت پسندی (realism) پیدا کرݨا ہوندے ۔ ایں فن دا تعلق ڈرائنگ (drawing) ، پینٹنگ (painting) ، آرکیٹیکچر (architecture) ، تے کمپیوٹر گرافکس (computer graphics) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سائیاگرافی وچ روشنی دے مختلف ذرائع (light sources) تے انہاں دے پچھانویں تے اثرات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ قدرتی روشنی (natural light) ، جیویں کہ سجھ دی روشنی (sunlight) ، تے مصنوعی روشنی (artificial light) ، جیویں کہ بلب دی روشنی (bulb light) ، مختلف ونکیاں دے پچھانویں پیدا کریندے ہن ۔ سائیاگرافر (sciagraphers) روشنی دی سمت ، شدت (intensity) ، تے رنگ (color) دا مطالعہ کر تے پچھانویں دی شکل ، سائز ، تے گہرائی دا تعین کریندے ہن ۔ او مختلف شیڈنگ تکنیکاں (shading techniques) دا استعمال کر تے تصویراں وچ پچھانویں پیدا کریندے ہن ، جیویں کہ ہیچنگ (hatching) ، کراس ہیچنگ (cross-hatching) ، تے سمودھنگ (smoothing) ۔ 

سائیاگرافی دا استعمال مختلف فنی (artistic) تے تکنیکی شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ ڈرائنگ تے پینٹنگ وچ ، سائیاگرافی دا استعمال تصویراں وچ حقیقت پسندی پیدا کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ آرکیٹیکچر وچ ، سائیاگرافی دا استعمال عمارتاں دے ڈیزائن وچ روشنی تے پچھانویں دے اثرات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ کمپیوٹر گرافکس وچ ، سائیاگرافی دا استعمال ترائے جہتی ماڈل (three-dimensional models) وچ حقیقت پسندانہ پچھانویں پیدا کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سائیاگرافی دا استعمال فلم  تے ویڈیو گیم  انڈسٹری وچ وی تھی سڳدے ۔ فلم میکرز تے ویڈیو گیم ڈویلپرز سائیاگرافی دا استعمال کر تے حقیقت پسندانہ مناظر (scenes) تے کردار (characters) بݨاوݨ کیتے کریندے ہن ۔ 

سائیاگرافی دا مطالعہ تصویراں وچ گہرائی ، حجم ، تے حقیقت پسندی پیدا کرݨ وچ مدد کریندے ۔ سائیاگرافر روشنی تے پچھانویں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے تصویراں وچ حقیقت پسندانہ پچھانویں پیدا کرݨ دے نویں طریقے ڳولیندے ہن ۔ سائیاگرافی دا مطالعہ جدید ڈرائنگ ، پینٹنگ ، آرکیٹیکچر ، تے کمپیوٹر گرافکس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔ سائیاگرافر کوں ڈرائنگ ، پینٹنگ ، آرکیٹیکچر ، تے کمپیوٹر گرافکس وچ مہارت ہووݨی ضروری ہے ۔ انہاں کوں روشنی تے پچھانویں دے تعامل دا مطالعہ کرݨ ، مختلف شیڈنگ تکنیکاں دا استعمال کرݨ ، تے تصویراں وچ حقیقت پسندانہ پچھانویں پیدا کرݨ دی صلاحیت ہووݨی چاہیدی ہے ۔
کناکا (اداکارہ)

کناکا مہالکشمی  ہِک بھارتی فلمی اداکارہ ہِن، جیہڑی تیلگو تے کناڑا فلماں وچ کم کریندیں ہن۔ اوہ 1970ء دے ݙہاکے وچ فلمی دنیا وچ داخل تھئی تے اپݨے دور دی ہِک مقبول ہیروئن ہن۔ کناکا دیاں نمایاں فلماں وچ "اللڑموجوڈو"، "مایا بازار" تے "ڈاکٹر چکرورتی" شامل ہن۔ اداکاری دے علاوہ، اوہ ہک گلوکارہ وی ہن تے کئی فلماں وچ اپݨی آواز ݙتی ہے۔ کناکا ہݨ وی فلمی پروجیکٹس نال جڑیاں ہوئین تے نویں اداکاریں کوں تربیت ݙیندیاں  ہن۔

## حوالہ
کامنا جیٹھ ملانی

کامنا جیٹھملانی ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہِن، جیہڑی ہندی تے تیلگو فلماں وچ نظر آئین۔ اوہ 1990ء دے ݙہاکے وچ فلم "دل والے" نال بالی ووڈ وچ قدم رکھیا۔ کامنا دی اداکاری وچ جوش تے توانائی کوں خاص طور تے سراہیا ویندے۔ انہاں دیاں مشہور فلماں وچ "راجا کو رانی سی پیار ہو گیا"، "جٹس" تے "تیرے نام" شامل ہن۔ اوہ ٹیلی ویژن ڈرامیاں تے ریئلٹی شوز وچ وی حصہ ڳھندیاں ہن۔ کامنا سماجی خدمت دے کماں وچ وی سرگرم ہن تے ٻالیں دی تعلیم دے فروغ دے کیتے کم کریندیاں  ہن۔

## حوالہ
سائنسی ماڈلنگ

## سائنسی ماڈلنگ
Scientific modelling – Scientific activity that produces models

سائنسی ماڈلنگ ، ہک سائنسی سرگرمی ہے جیڑھی ماڈل بݨویندی ہے ۔ ایندے وچ ماڈل دے اطلاق دا مطالعہ کیتا ویندا ہے تاں جو ہک خاص مسئلے  کوں سمجھا ونڄ سڳے ۔ سائنسدان  مختلف ونکیاں دے ماڈل استعمال کریندے ہن تاں جو پیچیدہ نظاماں کوں سادہ  بݨا تے سمجھا ونڄ سڳے ۔ ایہ ماڈل ریاضی (mathematical) ، جسمانی (physical) ، یا کمپیوٹر  دی شکل وچ تھی سڳدن ۔ سائنسی ماڈلنگ دا مقصد ایہ ہے کہ حقیقی دنیا دے واقعات کوں سمجھݨ تے انہاں دی پیشگوئی کرݨ وچ مدد ملے ۔ 

سائنسی ماڈلنگ دے عمل وچ کئی مراحل شامل ہوندے ہن ۔ سب توں پہلے ، سائنسدان ہک مسئلے دی نشاندہی کریندے ہن جیڑھا او سمجھݨ چاہندے ہن ۔ ول او مسئلے دے متعلق معلومات جمع کریندے ہن ، جیویں کہ تجرباتی اعداد و شمار  یا مشاہدات  ۔ ایں معلومات دی بنیاد تے ، سائنسدان ہک ماڈل بݨویندے ہن جیڑھا مسئلے دے بنیادی پہلوآں  کوں ظاہر کریندا ہے ۔ ماڈل بݨاوݨ دے بعد ، سائنسدان ایندی جانچ  کریندے ہن تاں جو ایہ ݙیکھ سڳن کہ ایہ حقیقی دنیا دے واقعات کوں کتنی حد تک درست طریقے نال بیان کریندا ہے ۔ جے ماڈل درست نئیں ہوندا ، تاں سائنسدان ایندے وچ تبدیلیاں کریندے ہن تے ایندی دوبارہ جانچ کریندے ہن ۔ ایں عمل کوں کئی واری دہرایا ویندا ہے جݙݨ تک کہ ہک درست ماڈل نہ بݨ ونڄے ۔ 

سائنسی ماڈلنگ دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ مثال دے طور تے ، موسمیات (meteorology) وچ ، ماڈل موسم (weather) دی پیشگوئی کرݨ کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ ماحولیاتی سائنس (environmental science) وچ ، ماڈل آلودگی دے اثرات دا مطالعہ کرݨ کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ طب (medicine) وچ ، ماڈل بیماریاں دے پھیلاؤ (spread) دا مطالعہ کرݨ تے نویں علاج تیار کرݨ کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ فزکس (physics) وچ ، ماڈل کائنات دے بنیادی قوانین کوں سمجھݨ کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ معاشیات (economics) وچ ، ماڈل معاشی رجحانات دی پیشگوئی کرݨ کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ 

سائنسی ماڈلنگ دا مطالعہ سائنس دی ترقی وچ اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ ماڈل سائنسداناں کوں پیچیدہ نظاماں کوں سمجھݨ تے انہاں دی پیشگوئی کرݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ ماڈل نویں تجربات ڈیزائن کرݨ تے نویں نظریات  تیار کرݨ وچ وی مدد کریندے ہن ۔
کملینی مکھرجی

کملینی مکھرجی ہِک بھارتی فلمی اداکارہ ہِن، جیہڑی  زیادہ تر تیلگو تے تمل سنیما نال منسلک ہن۔ اوہ 14 جنوری 1984ء کوں کولکاتا، بھارت وچ پیدا تھئی۔ کملینی نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز 2004ء وچ تیلگو فلم "آنند" نال کیتا، جیندے وچ انہاں دے کردار کوں وݙی پزیرائی ملی۔ انہاں دی مشہور فلماں وچ "گھرشنا"، "وندھے ماترم" تے "آشا" شامل ہن۔ کملینی کوں انہاں دی معصوم اداکاری تے فلمی کہاݨیاں وچ گہرائی ڳھݨ آوݨ دی صلاحیت دے سبب سُݨیا ڳیا ہے۔ اوہ سماجی مسائل تے روشنی پئیندیں ہوئے فلماں وچ کم کرݨ کوں ترجیح ݙیندیاں ہن۔ ذاتی زندگی وچ اوہ ہک پرسکون شخصیت دی مالک ہن تے یوگا تے سفر دے شوقین ہن۔

## حوالہ
سائنسی پروگرامنگ

## سائنسی پروگرامنگ
Scientific programming – study of programming 

سائنسی پروگرامنگ ، ہک مشین (machine) کوں ہدایات ݙیوݨ دی زبان  ہے ، تے ایہ پروگرامنگ (programming) دے مطالعے دا ناں وی ہے ۔ ایندے وچ کمپیوٹر کوں ہدایات ݙیوݨ کیتے مختلف پروگرامنگ زباناں (programming languages) دا استعمال کیتا ویندا ہے ، تاں جو سائنسی مسائل کوں حل کیتا ونڄ سڳے ۔ سائنسی پروگرامنگ دا مقصد پیچیدہ سائنسی حساب کتاب (calculations) ، ڈیٹا تجزیہ (data analysis) ، تے سمیولیشنز (simulations) کوں خودکار (automate) بݨاوݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق کمپیوٹر سائنس (computer science) ، ریاضی (mathematics) ، تے مختلف سائنسی شعبیاں (scientific disciplines) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سائنسی پروگرامنگ وچ مختلف پروگرامنگ زباناں استعمال تھیندیاں ہن ، جیویں کہ پائتھن (Python) ، آر (R) ، سی پلس پلس (C++) ، تے فورٹران (Fortran) ۔ پائتھن ہک مقبول زبان ہے جیڑھی سائنسی کمپیوٹنگ ، ڈیٹا سائنس (data science) ، تے مصنوعی ذہانت (artificial intelligence) وچ استعمال تھیندی ہے ۔ آر اعداد و شمار دے تجزیہ (statistical analysis) تے گرافکس (graphics) کیتے استعمال تھیندی ہے ۔ سی پلس پلس تے فورٹران اعلیٰ کارکردگی کمپیوٹنگ (high-performance computing) کیتے استعمال تھیندیاں ہن ، جیڑھا پیچیدہ سائنسی سمیولیشنز کیتے ضروری ہے ۔ سائنسی پروگرامرز (programmers) الگورتھمز (algorithms) تے ڈیٹا سٹرکچرز (data structures) دا استعمال کر تے سائنسی مسائل دے حل کیتے پروگرام لکھدے ہن ۔ او لائبریریز تے پیکجز دا استعمال وی کریندے ہن جیڑھے خاص سائنسی حساب کتاباں تے تجزیہ کیتے پہلے توں موجود ہوندن ۔ 

سائنسی پروگرامنگ دا استعمال مختلف سائنسی شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ فزکس (physics) وچ ، سائنسی پروگرامنگ دا استعمال پیچیدہ سمیولیشنز کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ، جیویں کہ ذراتی فزکس (particle physics) تے فلکیات (astronomy) ۔ کیمسٹری (chemistry) وچ ، سائنسی پروگرامنگ دا استعمال مالیکیولر ماڈلنگ (molecular modeling) تے کیمیائی رد عمل (chemical reactions) دی سمیولیشن کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ بائیولوجی (biology) وچ ، سائنسی پروگرامنگ دا استعمال جینومکس (genomics) ، بائیو انفارمیٹکس (bioinformatics) ، تے ایکولوجی (ecology) وچ ڈیٹا تجزیہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ ارضیات (geology) وچ ، سائنسی پروگرامنگ دا استعمال جغرافیائی ڈیٹا (geological data) دا تجزیہ کرݨ تے ارضیاتی ماڈل (geological models) بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ 

سائنسی پروگرامنگ دا مطالعہ سائنسی تحقیق وچ اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ سائنسی پروگرامنگ دے ذریعے سائنسدان پیچیدہ مسائل کوں حل کر سڳدن ، ڈیٹا دا تجزیہ کر سڳدن ، تے سمیولیشنز کر سڳدن جیڑھے تجربات  دے ذریعے ممکن نئیں ۔ سائنسی پروگرامرز کوں پروگرامنگ زباناں ، الگورتھمز ، تے ڈیٹا سٹرکچرز وچ مہارت ہووݨی ضروری ہے ۔ انہاں کوں سائنسی مسائل کوں حل کرݨ کیتے پروگرام لکھݨ ، ڈیٹا دا تجزیہ کرݨ ، تے سمیولیشنز کرݨ دی صلاحیت ہووݨی چاہیدی ہے ۔ سائنسی پروگرامنگ دا مطالعہ سائنسی ترقی (scientific progress) کوں تیز کرݨ تے نویں سائنسی دریافت (scientific discoveries) کرݨ وچ مدد کریندا ہے ۔
کلپنا موہن

کلپنا موہن  ہِک بھارتی فلمی اداکارہ ہن، جیہڑی تمل تے ملیالم فلماں وچ اپݨے کرداراں دی وجہ نال مشہور ہن۔ اوہ 1980ء دے ݙہاکے دے آخر وچ فلمی دنیا وچ داخل تھئی تے انہاں دی پہلی فلم "نیا پتھائگل" ہئی، جیندے وچ انہاں نے ہِک معصوم زنانی دا کردار ادا کِیتا۔ کلپنا دی اداکاری وچ جذبات کوں اصلیت نال پیش کرݨ دی خاصیت ہِے۔ انہاں دیاں نمایاں فلماں وچ "کادل کوٹھائی"، "تھینا ورستھائی" تے "اورو وڈوگارا" شامل ہن۔ اوہ فلمی دنیا توں علاوہ ٹیلی ویژن ڈرامیاں وچ وی کم کریندیں ہن تے سماجی خدمت دے کماں وچ وی حصہ ڳھندیا ہن۔

## حوالہ
سکریپوفیلی

## سکریپوفیلی
Scripophily – Study and collection of stock and bond certificates

سکریپوفیلی ، سٹاک تے بانڈ سرٹیفکیٹس دے مطالعے تے جمع کرݨ دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ قدیم تے تاریخی سٹاک تے بانڈ سرٹیفکیٹس دی تاریخ  ، ڈیزائن ، تے اہمیت دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سکریپوفیلی دے شوقین انہاں سرٹیفکیٹس کوں انہاں دی فنکارانہ خوبصورتی ، تاریخی اہمیت ، تے سرمایہ کاری دی صلاحیت دی وجہ توں جمع کریندے ہن ۔ ایں علم دا تعلق مالیات ، تاریخ  ، آرٹ ، تے جمع کرݨ دے شوق  نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سٹاک تے بانڈ سرٹیفکیٹس کمپنیاں تے حکومتاں ولوں جاری کیتے ویندے ہن تاں جو سرمایہ کٹھا کیتا ونڄ سڳے ۔ سٹاک سرٹیفکیٹس کمپنی وچ ملکیت دی نمائندگی کریندے ہن ، جݙاں جو بانڈ سرٹیفکیٹس قرض (debt) دی نمائندگی کریندے ہن ۔ سکریپوفیلی دے شوقین انہاں سرٹیفکیٹس کوں انہاں دی تاریخی اہمیت دی وجہ توں جمع کریندے ہن ۔ مثال دے طور تے ، انویہویں صدی دے ریلوے  یا کان کنی (mining) کمپنیاں دے سرٹیفکیٹس اس دور دی معاشی (economic) سرگرمیاں تے صنعتی ترقی  دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ہن ۔ او انہاں سرٹیفکیٹس کوں انہاں دے فنکارانہ ڈیزائن دی وجہ توں وی جمع کریندے ہن ۔ قدیم سرٹیفکیٹس اکثر پیچیدہ نقاشی (engravings) ، واٹر مارکس ، تے رنگین پرنٹس نال سجے ہوندے ہن ، جیڑھے انہاں کوں فن دے قیمتی نمونے بݨا ݙیندے ہن ۔ 

سکریپوفیلی دے شوقین انہاں سرٹیفکیٹس کوں سرمایہ کاری دی صلاحیت دی وجہ توں وی جمع کریندے ہن ۔ کجھ قدیم تے نایاب سرٹیفکیٹس دی قیمت وقت دے نال ودھ سڳدی ہے ۔ مثال دے طور تے ، او کمپنیاں جیڑھیاں ناکام تھی ڳئیاں یا جنہاں دا انضمام تھی ڳیا ، انہاں دے سرٹیفکیٹس دی قیمت ودھ سڳدی ہے ۔ سکریپوفیلی دے شوقین انہاں سرٹیفکیٹس کوں انہاں دی کہانی  دی وجہ توں وی جمع کریندے ہن ۔ ہر سرٹیفکیٹ دی اپݨی کہانی ہوندی ہے ، جیڑھی کمپنی دی تاریخ ، سرمایہ کاراں دی زندگی ، تے اس دور دے سماجی  تے سیاسی  واقعات دے بارے وچ معلومات فراہم کریندی ہے ۔ 

سکریپوفیلی دا مطالعہ مالیاتی تاریخ ، کاروباری تاریخ ، تے آرٹ دی تاریخ وچ اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ سکریپوفیلی دے شوقین انہاں سرٹیفکیٹس دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انہاں دی تاریخ تے اہمیت کوں محفوظ کریندے ہن ۔
کلپنا (ملیالم اداکارہ)

کلپنا  ہک  بھارتی فلمی اداکارہ ہن، جیہڑا  تیلگو تے تمل فلماں وچ اپݨے کرداریں دی وجہ نال پہچاݨی ویندی ہن۔ انہاں نے 1980ء دے ݙہاکے وچ فلم "سیتا کماری" نال شہرت حاصل کیتی۔ کلپنا دی اداکاری وچ طنز تے مزاح دا عنصر نمایاں ہئی، جیندے نال اوہ عوامی دلچسپی دا مرکز بݨ ڳئی۔ انہاں دیاں مشہور فلماں وچ "میا بیوی"، "جگدیش" تے "پلنڈی" شامل ہن۔ 2016ء وچ انہاں دا انتقال تمل ناڈو وچ تھیا۔ اوہ اپݨے دور دی ہک متحرک اداکارہ دے طور تے یاد کِیتیاں ویندین۔

## حوالہ
سبرینہ جاوید

سبرینہ جاوید (اردو: سبرینہ جاوید، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن۔ سبرینہ اگست 2018 توں جنوری 2023 تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رُکن رہی ہَن۔

## حیاتی دا احوال
اُوہ 2003 وِچ تحریک انصاف (پی ٹی آئی) وِچ شامل تھئی۔ انھاں نے اپݨی سیاسی حیاتی  دا آغاز بنیادی سطح توں کِیتا اَتے سیاسیات وِچ ماسٹرز دی ڈگری رکھین٘دی ہِن۔ 23 مارچ 2013 کوں جہلم ضلع دے عوام دے ذریعے تحریک انصاف دے اندرونی پارٹی انتخابات وِچ جہلم ضلع دی زنانیاں ونگ دی صدر منتخب تھئی۔ اُوہ نے 15 اگست 2018 توں جنوری 2023 تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی پلاننگ اینڈ ڈویلپمنٹ قائمہ کمیٹی، ہائر ایجوکیشن قائمہ کمیٹی اَتے ماحولیات اَتے تحفظ قائمہ کمیٹی وِچ خدمات انجام ݙِتیاں۔

اُوہ  ہائی ٹیک یونیورسٹی ٹیکسلا دے بورڈ آف چیئرمین وِچ وی رہی ہِن۔

اُون٘ہاں کوں ترقی وِچ پارلیمانیاں دے کردار تے پاکستانی پارلیمانی وفد دا حصہ بݨایا ڳیا ہئی۔ اُون٘ہاں متحدہ عرب امارات، برطانیہ، سعودی عرب، بینکاک، سنگاپور، آسٹریلیا اَتے یوگنڈا دا دورہ کِیتا ہِے۔

2018 وِچ انھاں کوں تحریک انصاف پارٹی دا ٹکٹ پی پی-24 (اُوہ ویلے پی پی-25) جہلم کِیتے ݙِتّا ڳیا ہئی، پر اُون٘ہاں کوں اِیہ واپس کرݨا پیا کیوں جو اُون٘ہاں اپݨے نامزدگی دے کاغذات وقت تے جمع کائے نِھیں ہَن۔ اُون٘ہاں 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں۔[1]

اُون٘ہاں جون 2023 تک پنجاب کِیتے صاف پاݨی اَتے صفائی اَتے میٹرنگ کِیتے چینی نجی سرمایہ کاری وِچ 5 ارب ڈالر گِھن آئیاں۔ مارچ 2022 وِچ واسا پنجاب اَتے چینی نجی سرمایہ کاراں دے درمیان ہِک معاہدہ تِھیا۔ شرائط 30 نومبر 2022 کوں حتمی تِھئیاں۔ اِیہ پنجاب دی تاریخ وِچ 75 سالاں وِچ واحد وݙی سرمایہ کاری ہئی۔

## ٹٻّر
اُون٘ہاں میجر (ریٹائرڈ) جوید عنایت خان کیانی دی زوجہ ہِن، مرحوم کرنل عبد العزیز دی دھی ہِن، اَتے پنڈ گولنڈازن تحصیل سوہاوہ دے مرحوم کرنل محمد عنایت خان کیانی دی وݙی نُوں ہِن۔ اِیں خاندان کوں مخیر اَتے سماجی کارکن دے طور تے ڄاݨا ویندے۔ انھاں دے نانھیال دے دادا، مولوی محمد حسین، پاکستان دی آزادی دے فوراً بعد آزاد کشمیر دی پہلی قانون ساز اسمبلی دے رُکن ہَن اَتے آزاد کشمیر دی پہلی کابینہ وِچ وزیر خزانہ ہَن۔

اُون٘ہاں دے ترے پُتر ہِن؛ ہِک پاکستان آرمی وِچ لیفٹیننٹ کرنل دے طور تے فعال خدمت وِچ ہِن، جبکہ ݙو اپݨے شعبیاں وِچ پیشہ ور ہِن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
سیڈیمینٹولوجی

## سیڈیمینٹولوجی
Sedimentology – Study of natural sediments and their formation processes

سیڈیمینٹولوجی ، قدرتی تلچھٹ تے انہاں دے بݨݨ دے عمل دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ چٹاناں ، مٹی ، ریت ، تے ݙوجھے ذرات  دے جمع تھیوݨ ، نقل و حرکت ، تے تبدیل تھیوݨ دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سیڈیمینٹولوجی دا مقصد زمین دی سطح تے سمندر وچ تلچھٹ دے رویے کوں سمجھݨ ، تے انہاں دے ذریعے زمین دی تاریخ  تے ماحولیاتی تبدیلیاں  دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق ارضیات (geology) ، جغرافیہ (geography) ، ماحولیاتی سائنس (environmental science) ، تے انجینئرنگ (engineering) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سیڈیمینٹولوجی وچ تلچھٹ دیاں مختلف ونکیاں دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ، جیویں کہ کلائسٹک تلچھٹ (clastic sediments) ، کیمیائی تلچھٹ (chemical sediments) ، تے نامیاتی تلچھٹ (organic sediments) ۔ کلائسٹک تلچھٹ چٹاناں دے ترٹݨ (weathering) تے کٹاو (erosion) دے نتیجے وچ بݨدی ہے ۔ کیمیائی تلچھٹ پاݨی وچ گھلݨ والے معدنیات دے جمع تھیوݨ نال بݨدی ہے ۔ نامیاتی تلچھٹ جانداراں دے باقیات (remains) دے جمع تھیوݨ نال بݨدی ہے ۔ سیڈیمینٹولوجسٹ (sedimentologists) تلچھٹ دے ذرات دے سائز ، شکل ، تے ترکیب (composition) دا مطالعہ کریندن تاں جو انہاں دے بݨݨ دے عمل کوں سمجھ سڳن ۔ او تلچھٹ دے جمع تھیوݨ دے ماحول (depositional environments) دا وی مطالعہ کریندن ، جیویں کہ دریا ، جھیلاں ، سمندر ، تے صحرا ۔ 

تلچھٹ دے بݨݨ دے عمل دا مطالعہ سیڈیمینٹولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ تلچھٹ مختلف عملاں (processes) دے ذریعے بݨدی ہے ، جیویں کہ کٹاو ، نقل و حرکت ، جمع تھیوݨ ، تے ڈائیجینیسس (diagenesis) ۔ کٹاو چٹاناں کوں چھوٹے ذرات وچ تبدیل کر ݙیندا ہے ۔ نقل و حرکت پاݨی ، ہوا ، یا برف دے ذریعے ذرات کوں ہک جاہ توں ݙوجھی جاہ پہنچاوݨ دا ناں ہے ۔ جمع تھیوݨ ذرات دے ہک جاہ تے جمع تھیوݨ دا ناں ہے ۔ ڈائیجینیسس جمع تھیوݨ دے بعد تلچھٹ وچ تھیوݨ والیاں کیمیائی تے طبیعیاتی تبدیلیاں دا ناں ہے ۔ سیڈیمینٹولوجسٹ تلچھٹ دے بݨݨ دے مختلف عملاں دا مطالعہ کر تے زمین دی سطح تے تھیوݨ والیاں تبدیلیاں کوں سمجھݨ دی کوشش کریندن ۔ 

سیڈیمینٹولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ تیل تے گیس دی ڳول وچ ، سیڈیمینٹولوجی دا استعمال تیل تے گیس دے بھنڈار (reservoirs) دی سنڄاݨ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ ماحولیاتی سائنس وچ ، سیڈیمینٹولوجی دا استعمال آلودگی دے اثرات دا مطالعہ کرݨ تے ماحولیاتی تبدیلیاں دی پیشگوئی کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ انجینئرنگ وچ ، سیڈیمینٹولوجی دا استعمال ݙیم ، پل ، تے ݙوجھے انفراسٹرکچر  دے ڈیزائن وچ تلچھٹ دے رویے کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سیڈیمینٹولوجی دا مطالعہ زمین دی تاریخ تے ماحولیاتی تبدیلیاں کوں سمجھݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ سیڈیمینٹولوجسٹ تلچھٹ دے بارے وچ معلومات جمع کر تے زمین دی سطح تے تھیوݨ والیاں تبدیلیاں کوں سمجھݨ دے نویں طریقے ڳولیندے ہن ۔ سیڈیمینٹولوجی دا مطالعہ جدید ارضیات ، جغرافیہ ، ماحولیاتی سائنس ، تے انجینئرنگ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
ساجدہ یوسف

ساجدہ یوسف (اردو: ساجدہ یوسف، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جیڑھی اگست 2018 توں مئی 2022 تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رُکن رہی ہَن۔

## سیاسی حیاتی
انھاں 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں۔ 16 اپریل 2022 کوں پنجاب دے وزیر اعلیٰ دے انتخاب وِچ پارٹی پالیسی دے خلاف ووٹ ݙیوݨ دی وجہ توں انھاں کوں نشست توں محروم کر ݙِتّا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے صوبائی اسمبلی دے ارکان
سسمولوجی

## سسمولوجی
Seismology – Scientific study of earthquakes and propagation of elastic waves through a planet

سسمولوجی ، زلزلے تے سیارے وچوں لچکدار لہراں (elastic waves) دے پھیلاؤ دے سائنسی مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ زلزلے دی وجوہات ، اثرات ، تے پیشگوئی دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سسمولوجی دا مقصد زمین دی اندرونی ساخت کوں سمجھݨ ، زلزلے دے خطرے دا اندازہ  لاوݨ ، تے زلزلے توں بچݨ دے طریقے ڳولݨا ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق جیو فزکس (geophysics) ، ارضیات (geology) ، تے انجینئرنگ (engineering) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سسمولوجی وچ زلزلے دیاں مختلف ونکیاں دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ، جیویں کہ ٹیکٹونک زلزلے (tectonic earthquakes) ، آتش فشاں زلزلے (volcanic earthquakes) ، تے انسانی ساختہ زلزلے (induced earthquakes) ۔ ٹیکٹونک زلزلے زمین دے ٹیکٹونک پلیٹاں دی حرکت دی وجہ توں تھیندے ہن ، جیڑھے سب توں عام تے تباہ کن زلزلے ہوندے ہن ۔ آتش فشاں زلزلے آتش فشاں پھٹݨ (volcanic eruptions) دی وجہ توں تھیندے ہن ۔ انسانی ساختہ زلزلے انسانی سرگرمیاں دی وجہ توں تھیندے ہن ، جیویں کہ تیل تے گیس  دی کھدائی  یا ݙیم دی تعمیر ۔ سسمولوجسٹ (seismologists) سسموگراف (seismographs) دا استعمال کر تے زلزلے دی لہراں (seismic waves) ریکارڈ کریندے ہن ، تے انہاں لہراں دے ذریعے زلزلے دی شدت (magnitude) ، مقام ، تے گہرائی دا تعین کریندے ہن ۔ 

سیارے وچوں لچکدار لہراں دے پھیلاؤ دا مطالعہ سسمولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ زلزلے دی لہراں زمین دے اندروں سفر کریندیاں ہن ، تے انہاں دی رفتار (speed) تے سمت زمین دی اندرونی ساخت دے بارے وچ معلومات فراہم کریندیاں ہن ۔ سسمولوجسٹ زلزلے دی لہراں دا مطالعہ کر تے زمین دے کور (core) ، مینٹل (mantle) ، تے کرسٹ (crust) دے بارے وچ معلومات حاصل کریندے ہن ۔ او مختلف سسمک ماڈل (seismic models) دا استعمال کر تے زمین دی اندرونی ساخت دی تصویر بݨاوݨ دی کوشش کریندے ہن ۔ زلزلے دے خطرے دا اندازہ لاوݨ سسمولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ سسمولوجسٹ زلزلے دے تاریخی ڈیٹا (historical data) ، سسمک ڈیٹا ، تے ارضیاتی ڈیٹا دا استعمال کر تے زلزلے دے خطرے دے نقشے (hazard maps) بݨاوݨ دی کوشش کریندے ہن ۔ انہاں نقشیاں دی مدد نال زلزلے دے خطرے والے علاقیاں دی نشاندہی کیتی ویندی ہے ، تے زلزلے توں بچݨ دے اقدامات  کیتے ویندے ہن ۔ 

سسمولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ انجینیئرنگ وچ ، سسمولوجی دا استعمال زلزلے دے خلاف عمارتاں ، پل ، تے ݙوجھے انفراسٹرکچر  دے ڈیزائن وچ کیتا ویندا ہے ۔ قدرتی آفات دے انتظام وچ ، سسمولوجی دا استعمال زلزلے دے اثرات دا اندازہ لاوݨ تے امدادی کارروائیاں دی منصوبہ بندی کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سائنسی تحقیق وچ ، سسمولوجی دا استعمال زمین دی اندرونی ساخت تے ٹیکٹونک پلیٹاں دی حرکت دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سسمولوجی دا مطالعہ انسانی زندگی تے ماحول تے گہرا اثر پوندے ۔ سسمولوجسٹ زلزلے دے بارے وچ معلومات جمع کر تے زلزلے دے خطرے کوں گھٹاوݨ تے انسانی زندگی کوں بچاوݨ وچ مدد کریندے ہن ۔
کلکی کوچھیلن

کلکی کوچھیلن ہک  فرانسیسی نژاد بھارتی اداکارہ تے ماڈل ہن، جیہڑی 10 جنوری 1984ء کوں تمل ناڈو، بھارت وچ پیدا تھئی۔ انہاں نے 2009ء وچ فلم "دیو ڈی" وچ اپݨے کردار دے کیتے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ جیتا۔ کلکی دی اداکاری وچ تجریدیت تے بے باکی کوں سراہیا ویندے۔ اوہ غیر روایتی کرداریں کوں چُݨݨ دے کیتے مشہور ہن، جیویں "مارگاریٹا ود اے سٹرا" تے "دی ایکسیڈنٹل پرائم منسٹر"۔ کلکی ہک مصنفہ تے حقوق نسواں دی علمبردار وی ہن۔ انہاں نے تھیٹر وچ وی کم کِیتے تے سماجی مسائل تے آواز اُٹھاوݨ دے کیتے مشہور ہِن۔

## حوالہ
سیلینوڈیسی

## سیلینوڈیسی
Selenodesy – Study of the surface and shape of the Moon

سیلینوڈیسی، چندر دی سطح تے شکل دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ چندر دی سطح دے جغرافیائی خدوخال، ٹپوگرافی، تے جیومیٹری دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سیلینوڈیسی دا مقصد چندر دی ساخت تے ارتقاء کوں سمجھݨ، تے زمین تے چندر دے درمیان تعلق دا جائزہ گھنݨا ہوندے۔ ایں علم دا تعلق فلکیات، جیوڈیسی، تے پلانیٹری جیولوجی نال جڑیا ہویا ہے۔

سیلینوڈیسی وچ چندر دی سطح دے مختلف جغرافیائی خدوخال دا مطالعہ کیتا ویندا ہے، جیویں کہ کریٹرز، ماریہ، تے پہاڑ۔ کریٹرز چندر دی سطح تے شہاب ثاقباں دے ٹکراوݨ نال بݨݨ والے گڑھے ہوندے ہن۔ ماریہ چندر دی سطح تے لاوے دی واہک نال بݨݨ والے ہموار میدان ہوندے ہن۔ پہاڑ چندر دی سطح تے ٹیکٹونک سرگرمیاں یا شہاب ثاقباں دے ٹکراوݨ نال بݨݨ والے اچے علاقے ہوندے ہن۔ سیلینوڈیسٹ ٹیلیسکوپ، خلائی جہازاں، تے لیزر الٹیمیٹرز دا استعمال کر تے چندر دی سطح دی تفصیلی تصویراں تے ڈیٹا حاصل کریندے ہن۔ او چندر دی سطح دی ٹپوگرافی دا نقشہ بݨاوݨ کیتے مختلف تکنیکاں دا استعمال کریندے ہن۔

چندر دی شکل دا مطالعہ وی سیلینوڈیسی دا ہک اہم حصہ ہے۔ چندر ہک مکمل کرہ نئیں ہے، بھل ہک بیضوی شکل دا ہے۔ سیلینوڈیسٹ چندر دی شکل دا تعین کرݨ کیتے مختلف جیومیٹریکل ماڈل دا استعمال کریندے ہن۔ او چندر دی کشش ثقل دے میدان دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیڑھا چندر دی اندرونی ساخت دے بارے وچ معلومات فراہم کریندا ہے۔ چندر دی سطح تے شکل دے ارتقاء دا مطالعہ سیلینوڈیسی دا ہک خاص شعبہ ہے۔ سیلینوڈیسٹ چندر دی سطح دے جغرافیائی خدوخال تے شکل وچ وقت دے نال تھیوݨ والیاں تبدیلیاں دا مطالعہ کریندے ہن۔ او چندر دی ٹیکٹونک سرگرمیاں، آتش فشاں سرگرمیاں، تے شہاب ثاقباں دے ٹکراوݨ دے اثرات دا جائزہ گھیندے ہن۔

سیلینوڈیسی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ خلائی مشناں دی منصوبہ بندی وچ، سیلینوڈیسی دا استعمال چندر دی سطح تے لینڈنگ سائٹس دا تعین کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ پلانیٹری جیولوجی وچ، سیلینوڈیسی دا استعمال چندر دی ساخت تے ارتقاء دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ جیوڈیسی وچ، سیلینوڈیسی دا استعمال زمین تے چندر دے درمیان تعلق دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سیلینوڈیسی دا مطالعہ چندر دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ تے زمین تے چندر دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سیلینوڈیسٹ چندر دی سطح تے شکل دے بارے وچ معلومات جمع کر تے چندر دے بارے وچ نویں دریافت کریندے ہن۔ سیلینوڈیسی دا مطالعہ جدید فلکیات، جیوڈیسی، تے پلانیٹری جیولوجی کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
سیمینٹکس

## سیمینٹکس
Semantics – Study of meaning in language

سیمینٹکس، زبان وچ معنی دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ الفاظ، فقریاں، تے ݙوجھے لسانی اکائیاں دے معنیاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سیمینٹکس دا مقصد ایہ سمجھݨ ہے کہ انسان الفاظ دے ذریعے آپݨے خیالات تے تصورات کوں کیویں ظاہر کریندے ہن، تے مختلف لسانی اکائیاں دے درمیان معنوی تعلق کیویں قائم تھیندے ہن۔ ایں علم دا تعلق لسانیات، فلسفہ، تے کمپیوٹر سائنس نال جڑیا ہویا ہے۔

سیمینٹکس وچ لفظاں دے معنیاں دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ ہر لفظ دا ہک خاص معنی ہوندا ہے، جیڑھا ہک خاص تصور یا چیز دی نمائندگی کریندا ہے۔ سیمینٹکس دے ماہرین لفظاں دے معنیاں دیاں مختلف ونکیاں دا مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ ڈینوٹیشن، جیڑھا لفظ دا لغوی معنی ہوندا ہے، تے کوننوٹیشن، جیڑھا لفظ دا ضمنی معنی ہوندا ہے۔ مثال دے طور تے، لفظ "گھر" دا ڈینوٹیشن ہک عمارت ہے جیڑھی رہݨ کیتے استعمال تھیندی ہے، جݙاں جو ایندا کوننوٹیشن آرام، حفاظت، تے خاندان ہو سڳدے۔ فقریاں دے معنیاں دا مطالعہ وی سیمینٹکس دا ہک اہم حصہ ہے۔ فقریاں دے معنیاں دا انحصار انہاں وچ موجود لفظاں دے معنیاں تے انہاں دے درمیان تعلقات تے ہوندا ہے۔ سیمینٹکس دے ماہرین فقریاں دے معنیاں دیاں مختلف ونکیاں دا مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ سچائی شرطاں، جیڑھیاں ایہ ݙسیندیاں ہن کہ ہک فقرہ کݙݨ سچا ہوندا ہے، تے معنوی تعلقات، جیویں کہ مترادف، متضاد، تے شمولیت۔

سیمینٹکس وچ ݙوجھے لسانی اکائیاں دے معنیاں دا مطالعہ وی شامل ہے۔ ایندے وچ محاورے، استعارے، تے ݙوجھے علامتی اظہار شامل ہوندے ہن۔ سیمینٹکس دے ماہرین انہاں لسانی اکائیاں دے معنیاں کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہن، تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ ایہ کیویں زبان دے مجموعی معنی وچ حصہ پیندے ہن۔ سیمینٹکس دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ لسانیات وچ، سیمینٹکس دا استعمال زبان دے ساخت تے معنوی نظام کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ فلسفہ وچ، سیمینٹکس دا استعمال زبان دے فلسفے تے ذہن دے فلسفے وچ کیتا ویندا ہے۔ کمپیوٹر سائنس وچ، سیمینٹکس دا استعمال قدرتی زبان دی پروسیسنگ تے مصنوعی ذہانت وچ کیتا ویندا ہے۔

سیمینٹکس دا مطالعہ انسانی زبان تے سوچ کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سیمینٹکس دے ماہرین الفاظ، فقریاں، تے ݙوجھے لسانی اکائیاں دے معنیاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ایہ ݙسیندے ہن کہ انسان کیویں زبان دے ذریعے آپݨے خیالات دا اظہار کریندے ہن۔ سیمینٹکس دا مطالعہ جدید لسانیات، فلسفہ، تے کمپیوٹر سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
ساجدہ ذوالفقار

ساجدہ ذو الفقار (اردو: ساجدہ ذوالفقار، انگریزی: Sajida Zulfiqar)  ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جیڑھی اگست 2018ء توں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رُکن ہِن۔ اِیں توں پہلے اُوہ  جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں قومی اسمبلی دی رُکن ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
ساجدہ ذو الفقار نے شادی کرݨ توں پہلے اپݨیاں 3 بھیݨاں اَتے پِیؤ ماء دے نال پشاور وِچ ساری زندگی گزاری۔ انھاں دی شادی کم عُمری وِچ ہی کر ݙِتی ڳئی ہئی۔

ساجدہ نے پشاور یونیورسٹی توں اپݨی بنیادی سطح دی تعلیم حاصل کِیتی۔

## سیاسی حیاتی

### 2013ء دے عام انتخابات
ساجدہ ذو الفقار 2013ء دے عام انتخابات وِچ خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رُکن منتخب تھئی۔

### 2018ء دے عام انتخابات
ساجدہ 2018ء دے عام انتخابات وِچ خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رُکن دوبارہ منتخب تھئی۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پشتون زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سیلینولوجی

## سیلینولوجی
Selenology – Structure and composition of the Moon – study of the Moon 

سیلینولوجی، چندر دی ساخت تے ترکیب دے مطالعے دا ناں ہے، یعنی چندر دے بارے وچ سائنسی مطالعہ۔ ایں علم وچ چندر دی اندرونی تے بیرونی ساخت، اوندے پتھراں، مٹی، تے ݙوجھے مواد دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سیلینولوجی دا مقصد چندر دے بݨݨ تے ارتقاء کوں سمجھݨ، تے زمین تے چندر دے درمیان تعلق دا جائزہ گھنݨا ہوندے۔ ایں علم دا تعلق فلکیات، پلانیٹری جیولوجی، تے جیو فزکس نال جڑیا ہویا ہے۔

سیلینولوجی وچ چندر دی اندرونی ساخت دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ سائنسدان چندر دے کور، مینٹل، تے کرسٹ دے بارے وچ معلومات حاصل کریندے ہن۔ او سسمک ڈیٹا، گریویٹی ڈیٹا، تے میگنیٹک ڈیٹا دا استعمال کر تے چندر دی اندرونی ساخت دا نقشہ بݨاوݨ دی کوشش کریندے ہن۔ چندر دا کور لوہے تے ݙوجھے دھاتاں دا بݨیا ہویا ہے، مینٹل سلیکیٹ پتھراں دا بݨیا ہویا ہے، تے کرسٹ اینورتھوسائٹ پتھراں دا بݨیا ہویا ہے۔ چندر دی بیرونی ساخت دا مطالعہ وی سیلینولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ سائنسدان چندر دی سطح دے جغرافیائی خدوخال دا مطالعہ کریندے ہن، جیویں کہ کریٹرز، ماریہ، تے پہاڑ۔ او چندر دی مٹی دا وی مطالعہ کریندے ہن، جیڑھی شہاب ثاقباں دے ٹکراوݨ نال بݨݨ والے ذرات دا مجموعہ ہے۔

چندر دے پتھراں تے مٹی دی ترکیب دا مطالعہ سیلینولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے۔ سائنسدان چندر توں لیائے ڳئے پتھراں تے مٹی دے نمونیاں دا تجزیہ کریندے ہن تاں جو انہاں دی کیمیائی تے معدنیاتی ترکیب دا تعین کر سڳن۔ او چندر دی سطح توں حاصل تھیوݨ والے سپیکٹرل ڈیٹا دا وی استعمال کریندے ہن تاں جو چندر دی سطح دے مواد دی ترکیب دا اندازہ لا سڳن۔ چندر دے پتھراں تے مٹی وچ زمین دے پتھراں تے مٹی توں مختلف عناصر تے معدنیات پاتے ویندے ہن۔ چندر دے بݨݨ تے ارتقاء دا مطالعہ سیلینولوجی دا ہک ٻیا اہم پہلو ہے۔ سائنسدان مختلف نظریات دا استعمال کر تے چندر دے بݨݨ دے عمل کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہن۔ او چندر دی ٹیکٹونک سرگرمیاں، آتش فشاں سرگرمیاں، تے شہاب ثاقباں دے ٹکراوݨ دے اثرات دا جائزہ گھیندے ہن۔ چندر دے بݨݨ دے بارے وچ سب توں مقبول نظریہ ہے، جیندے مطابق چندر زمین تے ہک وݙے شہاب ثاقب دے ٹکراوݨ نال بݨیا ہے۔

سیلینولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ خلائی مشناں دی منصوبہ بندی وچ، سیلینولوجی دا استعمال چندر دی سطح تے لینڈنگ سائٹس دا تعین کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ پلانیٹری جیولوجی وچ، سیلینولوجی دا استعمال چندر دی ساخت تے ارتقاء دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ جیو فزکس وچ، سیلینولوجی دا استعمال چندر دی اندرونی ساخت دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سیلینولوجی دا مطالعہ چندر دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ تے زمین تے چندر دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سیلینولوجسٹ چندر دے بارے وچ معلومات جمع کر تے چندر دے بارے وچ نویں دریافت کریندے ہن۔ سیلینولوجی دا مطالعہ جدید فلکیات، پلانیٹری جیولوجی، تے جیو فزکس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
کترینہ کیف

کترینہ کیف ہک برطانوی ہندستانی اداکارہ تے ماڈل ہن جیہڑی ہندی زبان دی فلماں وچ کم کریندی ہن۔ انہاں نے تیلگو تے ملیالم زبان دی فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ کترینہ کوں ہندوستان دی خوبصورت ترین زنانیاں وچ شمار کیتا ویندا ہے۔

## ابتدائی زندگی
کترینہ کیف 15 جولائی 1984ء کوں ہانگ کانگ وچ ڄمیاں ہن۔ انہاں دے پیو محمد کیف ہک ہندوستانی کشمیری ہن تے ماء سوزانا ٹرکوٹ انگریز ہن۔ انہاں دے ماء پیو دے درمیان طلاق تھی ڳئی ہئی جݙݨ کترینہ دی عمر ٻہوں نکی ہئی۔ کترینہ دا ہک بھرا تے چھی بھیݨیں ہن۔ ممبئی، ہندوستان آوݨ توں پہلے اوہ کئی ممالک وچ رہیاں ہن۔

## کیریئر
کترینہ کیف نے 14 سال دی عمر وچ ماڈلنگ شروع کیتی۔ 2003ء وچ انہاں نے اپݨی پہلی فلم بوم وچ کم کیتا۔ انہاں دی ٻیاں مشہور فلماں وچ سنگھ از کنگ، زندگی نہ ملے گی دوبارہ، تیس مار خاں، تے نمستے لندن شامل ہن۔

کترینہ کیف ہݨ بالی ووڈ دی ہک مشہور تے کامیاب اداکارہ ہن۔

## حوالہ
سیمینٹولوجی

## سیمینٹولوجی
Semantology – science of meanings of words 

سیمینٹولوجی، لفظاں دے معنیاں دی سائنس ہے۔ ایں علم وچ الفاظ دے ارتقاء، استعمال، تے مختلف سیاق و سباق وچ انہاں دے معنیاں دے تغیر دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سیمینٹولوجی دا مقصد ایہ سمجھݨ ہے کہ الفاظ کیویں معنوی نظام وچ کم کریندے ہن، تے کیویں انسانی سوچ تے مواصلات کوں متاثر کریندے ہن۔ ایں علم دا تعلق لسانیات، فلسفہ، نفسیات، تے ثقافتی علوم نال جڑیا ہویا ہے۔

سیمینٹولوجی وچ لفظاں دے معنیاں دے ارتقاء دا مطالعہ ہک اہم پہلو ہے۔ الفاظ وقت دے نال نال آپݨے معنی بدل سڳدے ہن، یا انہاں دے نال نویں معنی جڑ سڳدے ہن۔ سیمینٹولوجسٹ تاریخی لسانیات دے ذریعے لفظاں دے معنیاں دے ارتقاء دا جائزہ گھیندے ہن، تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سماجی، ثقافتی، تے تکنیکی تبدیلیاں الفاظ دے معنیاں کوں متاثر کریندیاں ہن۔ مثال دے طور تے، لفظ "کمپیوٹر" دا معنی 1950 دی دہائی وچ ہک وݙی مشین ہئی، جݙاں جو اڄ ایندا معنی ہک چھوٹا ذاتی آلہ ہے۔ لفظاں دے استعمال دا مطالعہ وی سیمینٹولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ سیمینٹولوجسٹ مختلف متون، تقریراں، تے ݙوجھے لسانی مواد دا تجزیہ کر تے ݙیکھدے ہن کہ الفاظ کیویں حقیقی زندگی وچ استعمال تھیندے ہن۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف سماجی تھوک تے ثقافتی تھوک الفاظ کوں مختلف طریقے نال استعمال کریندے ہن۔

مختلف سیاق و سباق وچ الفاظ دے معنیاں دے تغیر دا مطالعہ سیمینٹولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے۔ ہک لفظ دا معنی اوندے ارد گرد دے الفاظ تے جملیاں تے منحصر تھی سڳدے۔ سیمینٹولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سیاق و سباق الفاظ دے معنیاں کوں محدود یا وسیع کر سڳدے۔ مثال دے طور تے، لفظ "سرد" دا معنی موسم دے حوالے نال ٹھنڈا ہو سڳدے، یا شخصیت دے حوالے نال بے حس۔ سیمینٹولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ لسانیات وچ، سیمینٹولوجی دا استعمال زبان دے معنوی نظام کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ فلسفہ وچ، سیمینٹولوجی دا استعمال زبان دے فلسفے تے ذہن دے فلسفے وچ کیتا ویندا ہے۔ نفسیات وچ، سیمینٹولوجی دا استعمال انسانی سوچ تے زبان دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ثقافتی علوم وچ، سیمینٹولوجی دا استعمال ثقافتی معنیاں تے علامات کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔

سیمینٹولوجی دا مطالعہ انسانی زبان تے سوچ کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سیمینٹولوجسٹ الفاظ دے معنیاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ایہ ݙسیندے ہن کہ کیویں انسان الفاظ دے ذریعے آپݨے خیالات دا اظہار کریندے ہن، تے کیویں الفاظ انسانی سوچ کوں متاثر کریندے ہن۔ سیمینٹولوجی دا مطالعہ جدید لسانیات، فلسفہ، نفسیات، تے ثقافتی علوم کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
سیماسیولوجی

## سیماسیولوجی
Semasiology – Branch of linguistics about what words mean

سیماسیولوجی، لسانیات دی او لڑی ہے جیڑھی الفاظ دے معنیاں دے بارے وچ ڳالھ کریندی ہے۔ ایں علم وچ الفاظ دے معنوی تعلقات، معنوی تبدیلی، تے مختلف سیاق و سباق وچ الفاظ دے معنیاں دا مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سیماسیولوجی دا مقصد ایہ سمجھݨ ہے کہ انسان الفاظ دے ذریعے آپݨے خیالات تے تصورات کوں کیویں ظاہر کریندے ہن، تے کیویں الفاظ انسانی سوچ تے مواصلات کوں متاثر کریندے ہن۔ ایں علم دا تعلق سیمینٹکس، لغویات، تے تاریخی لسانیات نال جڑیا ہویا ہے۔

سیماسیولوجی وچ الفاظ دے معنوی تعلقات دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ الفاظ دے درمیان مختلف معنوی تعلقات ہوندے ہن، جیویں کہ مترادف، متضاد، شمولیت، تے ہومونیمی۔ مترادف الفاظ او ہوندے ہن جنہاں دے معنی ہک جیہے ہوندے ہن، جیویں کہ "گھر" تے "مکان"۔ متضاد الفاظ او ہوندے ہن جنہاں دے معنی ہک ݙوجھے دے مخالف ہوندے ہن، جیویں کہ "چنگا" تے "برا"۔ شمولیت او تعلق ہے جݙاں ہک لفظ ݙوجھے لفظ دے معنی وچ شامل ہوندا ہے، جیویں کہ "پھل" تے "گلاب"۔ ہومونیمی او تعلق ہے جݙاں ݙو یا زیادہ الفاظ دی شکل ہک جیڑھی ہوندی ہے، لیکن انہاں دے معنی مختلف ہوندے ہن، جیویں کہ "بینک" (مالی ادارہ) تے "بینک" (دریا دا کنارہ)۔ سیماسیولوجسٹ انہاں تعلقات دا مطالعہ کر تے الفاظ دے معنوی نظام کوں سمجھݨ دی کوشش کریندے ہن۔

معنوی تبدیلی دا مطالعہ وی سیماسیولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ الفاظ دے معنی وقت دے نال نال تبدیل تھی سڳدے ہن، یا انہاں دے نال نویں معنی جڑ سڳدے ہن۔ سیماسیولوجسٹ تاریخی لسانیات دے ذریعے لفظاں دے معنیاں دی تبدیلی دا جائزہ گھیندے ہن، تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سماجی، ثقافتی، تے تکنیکی تبدیلیاں الفاظ دے معنیاں کوں متاثر کریندیاں ہن۔ مثال دے طور تے، لفظ "موبائل" دا معنی پہلے صرف حرکت کرݨ والا ہویا کردا ہا، لیکن اڄ ایندا معنی ہک چھوٹا ٹیلی فون ہے۔ مختلف سیاق و سباق وچ الفاظ دے معنیاں دا مطالعہ سیماسیولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے۔ ہک لفظ دا معنی اوندے ارد گرد دے الفاظ تے جملیاں تے منحصر تھی سڳدے۔ سیماسیولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سیاق و سباق الفاظ دے معنیاں کوں محدود یا وسیع کر سڳدے۔ مثال دے طور تے، لفظ "سرد" دا معنی موسم دے حوالے نال ٹھنڈا ہو سڳدے، یا شخصیت دے حوالے نال بے حس۔

سیماسیولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ لغویات وچ، سیماسیولوجی دا استعمال لغات بݨاوݨ تے الفاظ دے معنیاں کوں درست طریقے نال بیان کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ لسانیات وچ، سیماسیولوجی دا استعمال زبان دے معنوی نظام کوں سمجھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ کمپیوٹر سائنس وچ، سیماسیولوجی دا استعمال قدرتی زبان دی پروسیسنگ تے مصنوعی ذہانت وچ کیتا ویندا ہے۔ سیماسیولوجی دا مطالعہ انسانی زبان تے سوچ کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سیماسیولوجسٹ الفاظ دے معنیاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ایہ ݙسیندے ہن کہ کیویں انسان الفاظ دے ذریعے آپݨے خیالات دا اظہار کریندے ہن، تے کیویں الفاظ انسانی سوچ کوں متاثر کریندے ہن۔ سیماسیولوجی دا مطالعہ جدید لسانیات، لغویات، تے کمپیوٹر سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔