جان وارکپ کارنفورتھ

### جان وارکپ کارنفورتھ
سر جان وارکپ کارنفورتھ جونیئر (7 ستمبر 1917 – 8 دسمبر 2013) ہک آسٹریلوی-برطانوی کیمیاء دان ہئی جیڑھا اینزائم کائٹیلائزڈ ری ایکشنز دی سٹیریوکیمسٹری تے اپݨے کم کیتے 1975 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتیا ، تے نیو ساؤتھ ویلز وچ پیدا تھیوݨ والا کلھا نوبل انعام یافتہ بݨیا ۔ 

کارنفورتھ انہاں اینزائمز دی تحقیق کیتی جیڑھے آرگینک کمپاؤنڈز ، سبسٹریٹس وچ تبدیلیاں کوں کائٹیلائز کریندے ہن ، ہک سبسٹریٹ دی زنجیراں تے حلقیاں وچ ہائیڈروجن ایٹم دی جاء گھن تے ۔ مختلف ٹیرپینز ، اولیفنز تے سٹیرائیڈز دی بݨتر دی سرت سلھاڑ تے تفصیل وچ ، کارنفورتھ خاص طور تے ایہ طے کیتا کہ سبسٹریٹ وچ ہائیڈروجن ایٹم دا کون سا جھرمٹ ہک اینزائم ولوں تبدیل کیتا ڳیا ہئی تاں جو سبسٹریٹ وچ ہک خاص تبدیلی کیتی ونڄے ، جیندے نال او کولیسٹرول دی بائیو سنتھیسس کوں تفصیل نال بیان کرݨ دے قابل تھی ڳیا ۔ ایں کم کیتے ، انہاں 1975 وچ ولادیمیر پریلاگ دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام ونڈیا ، تے 1977 وچ انہاں کوں نائٹ دا خطاب ݙتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے خاندان
سڈنی وچ پیدا تھیوݨ والا کارنفورتھ ، آکسفورڈ تعلیم یافتہ سکول ماسٹر تے استاد جان وارکپ کارنفورتھ تے ہلڈا ایپر (1887–1969) دا پتر تے چار ٻالاں وچوں ݙوجھا ہئی ، جیڑھی مشنری تے پریس بائیٹیرین وزیر کرسٹوفر ایپر دی پوتری ہئی ۔ اپݨی شادی توں پہلے ، ایپر ہک زچگی نرس ہئی ۔ 

کارنفورتھ کوں سڈنی دے نال نال نیو ساؤتھ ویلز دے اُبھے پاسوں آرمیدیل وچ وی پالیا ڳیا ، جتھاں انہاں پرائمری سکول دی تعلیم حاصل کیتی ۔ 

تقریباً 10 سال دی عمر وچ ، کارنفورتھ ٻیرگی دی علامتاں محسوس کیتیاں ، جیندے نتیجے وچ اوٹوسکلیروسس دی تشخیص تھئی ، جیڑھا مڈل ایئر دی ہک بیماری ہے جیڑھی ٻیرگی دا باعث بݨدی ہے ۔ ایندی وجہ توں او 20 سال دی عمر وچ مکمل طور تے ٻیرا تھی ڳیا پر ایں انہاں دے کیریئر دی سمت کوں وی متاثر کیتا جیڑھا قانون توں ہٹ تے کیمسٹری دی طرف ہئی ، جیڑھا انہاں دا اصل مطلوبہ شعبہ تعلیم ہئی ۔ سر ہیری کروٹو نال ویگا سائنس ٹرسٹ کیتے ہک انٹرویو وچ ، کارنفورتھ وضاحت کیتی

"میں کجھ ایہو جیہا ڳولݨا ہئی جیندے وچ ٻیرگی دا نقصان ٻہوں زیادہ نہ ہووے ۔ میں کیمسٹری کوں چݨیا ۔ سب توں زیادہ آزاد کرݨ والی ڳالھ ایہ احساس ہئی کہ ادب مکمل طور تے درست نئیں ۔ ایندے نال مینکوں پہلی واری ٻہوں جھٹکا لگا ، تے ول ہک سنسنی ۔ کیوں جو میں اینکوں ٹھیک کر سڳدا ہاں! تے ہمیشاں ، تے اوں وقت توں ، میں مکمل طور تے بنیادی ادب تے بھروسہ کیتا ہے ۔ "

### تعلیم
کارنفورتھ سڈنی بوائز ہائی سکول وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں تعلیمی طور تے شاندار کارکردگی دا مظاہرہ کیتا ، انگریزی ، ریاضی ، سائنس ، فرانسیسی ، یونانی تے لاطینی وچ ٹیسٹ پاس کیتے ، تے انہاں دے کیمسٹری دے استاد ، لیونارڈ ("لین") باسیر توں متاثر تھی تے اپݨے کیریئر دی سمت کوں قانون توں کیمسٹری وچ تبدیل کر ݙتا ۔ کارنفورتھ 16 سال دی عمر وچ سڈنی بوائز ہائی سکول دی 1933 دی کلاس دے ڈکس دے طور تے گریجویشن کیتی ۔ 

1934 وچ ، کارنفورتھ میٹرک کیتا تے یونیورسٹی آف سڈنی وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں یونیورسٹی آف سڈنی دے سکول آف کیمسٹری وچ آرگینک کیمسٹری دی تعلیم حاصل کیتی تے جتھوں انہاں 1937 وچ فرسٹ کلاس آنرز تے یونیورسٹی میڈل دے نال بیچلر آف سائنس دی ڈگری حاصل کیتی ۔ اپݨی تعلیم دے دوران ، انہاں دی ٻیرگی ودھدی ڳئی ، جیندے نال لیکچرز سݨݨ مشکل تھی ڳیا ۔ اوں وقت ، او ہیئرنگ ایڈز استعمال نئیں کر سڳدے ہن کیوں جو آواز خراب تھی ویندی ہئی ، تے او خاص طور تے لیپ ریڈنگ استعمال نئیں کریندے ہن ۔ 

یونیورسٹی آف سڈنی وچ تعلیم حاصل کرݨ دے دوران ، کارنفورتھ اپݨی مستقبل دی ذال ، ساتھی کیمیاء دان تے سائنسی ساتھی ، ریٹا ہیرارڈینس نال ملا ۔ ہیرارڈینس سینٹ جارج گرلز ہائی سکول دی گریجویٹ ہئی تے ہک ممتاز تعلیمی سوبھ حاصل کرݨ والی ہئی جیڑھا نیو ساؤتھ ویلز لیونگ سرٹیفکیٹ امتحان وچ کیمسٹری وچ ریاست وچ سرفہرست ہئی ۔ ہیرارڈینس 1936 وچ فرسٹ کلاس آنرز تے آرگینک کیمسٹری وچ یونیورسٹی میڈل دے نال بیچلر آف سائنس دی ڈگری حاصل کیتی ، کارنفورتھ توں ہک سال اڳوں ۔ ہیرارڈینس 1937 وچ ایم ایس سی دی ڈگری وی حاصل کیتی ، ہک ماسٹر تھیسس لکھیا جیندے عنوان ہئی "وٹامن بی 1 دے پائریڈین اینالاگ کوں تیار کرݨ دیاں کوششاں" ۔ 

1939 وچ ، کارنفورتھ تے ہیرارڈینس ، ہک ݙوجھے توں آزادانہ طور تے ، ݙو سائنس ریسرچ سکالرشپس (1851 ریسرچ فیلوشپ) وچوں ہک جیتی ، جیڑھا رائل کمیشن فار دی ایگزیبیشن آف 1851 توں ݙو سال کیتے بیرون ملک رہݨ کیتے ہئی ۔ یونیورسٹی آف آکسفورڈ وچ ، ہیرارڈینس سومرویل کالج دی ممبر ہئی جݙݨ کہ کارنفورتھ سینٹ کیتھرینز کالج وچ ہئی تے انہاں سر رابرٹ رابنسن دے نال کم کیتا ، جنہاں دے نال انہاں 14 سال تک تعاون کیتا ۔ آکسفورڈ وچ اپݨے وقت دے دوران ، کارنفورتھ رابنسن کیتے تے انہاں دے نال کم کرݨ کوں حوصلہ افزا پاتا ، تے ݙوہیں اکثر اوں وقت تئیں بحث کریندے ہن جݙݨ تئیں ہک دے کول ݙوجھے دے جوابی دلیل دے خلاف ہک مضبوط دلیل نہ ہوندی ۔ 1941 وچ ، کارنفورتھ تے ہیرارڈینس ݙوہیں آرگینک کیمسٹری وچ ڈی فل دی ڈگری حاصل کیتی ۔ اوں وقت ، آسٹریلیا وچ کوئی ایہو جیہے ادارے یا سہولیات موجود نہ ہن جتھاں کیمسٹری وچ پی ایچ ڈی کیتی ونڄ سڳدی ۔ 

### سنوپرے کم
آکسفورڈ آمد دے بعد تے ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، کارنفورتھ پینسلین تے کم کوں ٻہوں متاثر کیتا ، خاص طور تے اینکوں صاف کرݨ تے اینکوں مرتکز کرݨ وچ ۔ پینسلین عام طور تے اپݨی خام شکل وچ ٻہوں غیر مستحکم ہوندی ہے  ایندے نتیجے وچ ، اوں وقت دے محققین ایں دوا تے ہاورڈ فلورے دے کم تے کم کریندے پئے ہن ۔ 1940 وچ ، کارنفورتھ تے ٻئے کیمیاء داناں من مانی اکائیاں وچ پینسلین دی پیداوار کوں ماپیا تاں جو انہاں حالات کوں سمجھا ونڄے جیڑھے پینسلین دی پیداوار تے سرگرمی کوں ودھارا ݙیندے ہن ، تے انہاں دی کیمسٹری آف پینسلین لکھݨ وچ حصہ پاتا ۔ 

1946 وچ ، کارنفورتھ ، جیڑھے ہݨ شادی شدہ ہن ، آکسفورڈ چھوڑ ڳئے تے میڈیکل ریسرچ کونسل (MRC) وچ شامل تھی ڳئے ، نیشنل انسٹیٹیوٹ فار میڈیکل ریسرچ (NIMR) وچ کم کریندے ہوئے ، جتھاں انہاں سٹیرولز ، بشمول کولیسٹرول دی تیاری وچ اپݨا پچھلا کم جاری رکھیا ۔ رابنسن دے نال کارنفورتھ دا تعاون جاری ریہا تے ودھیا ۔ 1951 وچ ، انہاں رابرٹ برنز ووڈورڈ دے نال بیک وقت ، غیر خوشبو دار سٹیرائیڈز دی پہلی مکمل تیاری مکمل کیتی ۔ NIMR وچ ، کارنفورتھ ٻہوں سارے حیاتیاتی سائنسداناں نال تعاون کیتا ، جیندے وچ جارج پاپجاک وی شامل ہن ، جنہاں دے نال انہاں دی کولیسٹرول وچ دلچسپی ہئی ۔ انہاں ݙوہاں کوں 1968 وچ پولیئسوپرینائڈز تے سٹیرائیڈز کیتے بائیو سنتھیٹک رستے کوں واضح کرݨ تے انہاں دے شاندار مشترکہ کم دی سن٘ڄاݨ وچ ڈیوی میڈل ملا ۔ 

MRC وچ کم کرݨ دے دوران ، کارنفورتھ کوں واروک یونیورسٹی وچ پروفیسر مقرر کیتا ڳیا تے 1965 توں 1971 تئیں اتھاں ملازم ریہا ۔ 

1975 وچ ، کارنفورتھ کوں ولادیمیر پریلاگ دے نال کیمسٹری دا نوبل انعام ونڈیا ڳیا ۔ اپݨی قبولیت دی تقریر وچ ، کارنفورتھ آکھیا

"اپݨے پورے سائنسی کیریئر وچ میری ذال میری سب توں مستقل ساتھی رہی ہے ۔ انہاں دی تجرباتی مہارت کم وچ وݙے تعاون کیتے  انہاں میرے کیتے ٻیرگی دے نال آوݨ والیاں مواصلات دیاں مشکلات کوں حد توں زیادہ آسان کر ݙتا ہے ۔ انہاں دی حوصلہ افزائی تے ہمت میری مضبوط ترین حمایت رہی ہے ۔ "

1975 وچ ، او رائل سوسائٹی ریسرچ پروفیسر دے طور تے برائٹن وچ سسیکس یونیورسٹی وچ وی منتقل تھی ڳئے ۔ کارنفورتھ اتھاں پروفیسر دے طور تے ریہا تے اپݨی موت تئیں تحقیق وچ سرگرم ریہا ۔ 

### ذاتی زندگی
1941 وچ ، جیڑھا سال انہاں یونیورسٹی آف آکسفورڈ توں گریجویشن کیتی ہئی ، کارنفورتھ ریٹا ہیریئٹ ہیرارڈینس (پیدائش 1915) نال شادی کیتی ، جنہاں نال انہاں دا ہک پتر ، جان ، تے ݙو دھیاں ، برینڈا تے فلپا ہن ۔ کارنفورتھ ہیرارڈینس نال اوں وقت ملا ہئی جݙݨ انہاں یونیورسٹی آف سڈنی وچ اپݨے ݙوجھے سال وچ ہک کلیسن فلاسک توڑ ݙتا ہئی  کارنفورتھ اپݨی گلاس بلونگ دی مہارت تے بلو پائپ دی ورتوں نال اوں توڑ کوں ٹھیک کیتا ۔ ریٹا کارنفورتھ 6 نومبر 2012 کوں ، ہک لمبی بیماری دے بعد ، اپݨے گھر وچ اپݨے خاندان دے نال فوت تھی ڳئی ۔ 

ہک اہم مصنف یا پیپر جیڑھا انہاں دی سوبھ کیتے لازمی ہئی ، کارنفورتھ آکھیا کہ او جرمن کیمیاء دان ہرمین ایمیل فشر دے کم توں خاص طور تے متاثر ہن ۔ 

کارنفورتھ 8 دسمبر 2013 کوں سسیکس وچ 96 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳیا ۔ 

### آدر تے ایوارڈ
کارنفورتھ کوں 1975 وچ میجر جنرل ایلن سٹریٹن دے نال مشترکہ طور تے آسٹریلین آف دی ایئر قرار ݙتا ڳیا ۔ 1977 وچ ، کارنفورتھ کوں انہاں دے الما میٹر ، یونیورسٹی آف سڈنی ولوں آنریری ڈاکٹر آف سائنس دے ایوارڈ نال نوازا ڳیا ۔

ڈیوی میڈل (1968  مشترکہ طور تے جارج جوزف پاپجاک دے نال)

1953 وچ رائل سوسائٹی دا فیلو منتخب تھیا

آرڈر آف دی برٹش ایمپائر دا کمانڈر (سی بی ای  1972)

کیمسٹری دا نوبل انعام (1975)

رائل میڈل (1976)

نائٹ بیچلر (1977)

آسٹریلین اکیڈمی آف سائنس دا نمائندہ فیلو (1977)

رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا غیر ملکی رکن (1978 توں)

کوپلے میڈل (1982)

آرڈر آف آسٹرلیا دا ساتھی (اے سی  1991)

سینٹینری میڈل (2001)

رائل سوسائٹی کیتے کارنفورتھ دے انتخاب دا سرٹیفکیٹ ایویں ہے

"ہک شاندار اصلیت تے غیر معمولی تجرباتی مہارت ، خاص طور تے مائیکرو کیمیکل ہیرا پھیری وچ آرگینک کیمیاء دان دے طور تے ممتاز ۔ او پہلا شخص ہئی جیڑھا پینسلینامین دی درست بݨتر کوں بیان کرݨ والا تے امینو ایسڈ کوں تیار کرݨ والا ہئی ۔ پینسلین دی تیاری وچ اہم شراکت ادا کرݨ دے بعد انہاں خاص طور تے اوکسازول گروپ دی کیمسٹری تیار کیتی تے پہلی واری اوکسازول خود بݨایا ۔ 

اینڈروجینک ہارمونز تے ٻئے سٹیرائیڈز دی مکمل تیاری وچ انہاں جیڑھا اہم حصہ گھدا ہے اونکوں تحقیق وچ انہاں دے تمام تعاون کنندگان شکرگزاری نال سن٘ڄاݨدے ہن ۔ 

قدرتی مصنوعات تے کیموتھراپی تے متفرق کم وی انفرادی سوچ ، ایجاد ، تے شاندار تکنیکی سوبھ کوں یکساں طور تے ظاہر کریندا ہے ۔ "

### مقبول ثقافت
کارنفورتھ کامیڈی انک دے ہک ایپی سوڈ وچ ہک سکٹ دا مرکز ہئی ، جیندے وچ ہک خیالی ہو وانٹس ٹو بی اے ملینئر؟ مدمقابل (جینکوں جینیویو مورس ادا کیتا) توں ملین ڈالر دے سوال کیتے پچھیا ویندا ہے "کون سے آسٹریلوی سائنسدان 1975 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتیا؟" جیویں کہ تھیندا ہے ، مدمقابل خوشی نال دعویٰ کریندا ہے کہ او کارنفورتھ دے ݙوجھے کزن ہن (حالانکہ او تقریبا 50 سال انہاں توں چھوٹے ہن) تے ڄاݨدے ہن کہ کارنفورتھ جواب ہے ، اعتماد نال کارنفورتھ دی زندگی تے سوبھاں دے بارے وچ ٻہوں مخصوص تے باطنی حقائق دی ہک گچھا بیان کریندے ہن ، اوں سارے وقت میزبان (ایڈی میک گوائر دی ہک طنزیہ تصویر کشی) ضد نال تے مسلسل ڈرامائی اثر کیتے اونکوں کئی منٹاں تئیں پچھدا رہندا ہے کہ کیا او ایندے بارے وچ مزید سوچݨا چاہیسی ۔ 

7 ستمبر 2017 کوں ، گوگل انہاں دی 100ویں سالڳنڈھ گوگل ڈوڈل نال منائی ۔ 

رائل آسٹریلین کیمیکل انسٹیٹیوٹ (RACI) آسٹریلوی یونیورسٹی وچ مکمل تھیوݨ والے کیمیکل سائنس وچ بہترین پی ایچ ڈی تھیسس کیتے اپݨے انعام کوں کارنفورتھ میڈل دا ناں ݙے تے کارنفورتھ کوں خراج تحسین پیش کریندا ہے ۔