لوئس الواریز

### لوئس الواریز
لوئس والٹر الواریز (13 جون 1911 – 1 ستمبر 1988) ہک امریکی تجرباتی ماہر طبیعیات ، موجد ، تے پروفیسر ہن جنہاں کوں ہائیڈروجن ببل چیمبر استعمال کریندے ہوئے ذراتی طبیعیات اچ ریزوننس سٹیٹس دی دریافت تے 1968 اچ طبیعیات اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 2007 اچ امریکن جرنل آف فزکس تبصرہ کیتا ، "لوئس الواریز ویہویں صدی دے سب توں شاندار تے نتیجہ خیز تجرباتی ماہرین طبیعیات اچوں ہک ہن ۔"

1936 اچ یونیورسٹی آف شکاگو توں پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد ، الواریز یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے اچ ارنسٹ لارنس کیتے ریڈی ایشن لیبارٹری اچ کم کرݨ ڳئے ۔ الواریز ریڈیو ایکٹیو نیوکلیائی اچ K-الیکٹران کیپچر دا مشاہدہ کرݨ کیتے تجربات دا ہک سیٹ تیار کیتا ، جیڑھا بیٹا ڈیکے تھیوری ولوں پیش گوئی کیتا ڳیا ہا پر پہلے کݙاہیں نی ݙٹھا ڳیا ۔ انہاں سائیکلوٹرون استعمال کر تے ٹریٹیم تیار کیتا تے ایندی زندگی دی پیمائش کیتی ۔ فیلکس بلاک دے نال مل تے ، انہاں نیوٹران دی مقناطیسی لمحے دی پیمائش کیتی ۔

1940 اچ ، الواریز ایم آئی ٹی ریڈی ایشن لیبارٹری اچ شامل تھئے ، جتھاں انہاں ݙوجھی عالمی جنگ دے کئی ریڈار منصوبیاں اچ حصہ پاتا ، ابتدائی بہتری توں گھن تے شناختی دوست یا دشمن (IFF) ریڈار بیکنز تک ، جنہاں کوں ہݨ ٹرانسپونڈر آکھیا ویندے ، ہک اینجھے نظام تک جیڑھا VIXEN دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا تاں جو دشمن آبدوزاں کوں ایہ احساس تھیوݨ توں روکا ونڄ سڳے جو انہاں کوں نویں ہوائی مائیکرو ویو ریڈاراں ولوں ڳول گھدا ڳیا ہے ۔ ریڈار نظام جیندے کیتے الواریز سب توں زیادہ مشہور ہن تے جئیں ہوا بازی اچ ، خاص طور تے جنگ دے بعد برلن ایئر لفٹ اچ ، اہم کردار ادا کیتا ، او گراؤنڈ کنٹرولڈ اپروچ (GCA) ہا ۔ الواریز رابرٹ اوپن ہائیمر کیتے مین ہٹن منصوبے تے کم کرݨ کیتے لاس الاموس آوݨ توں پہلے اینریکو فرمی کیتے جوہری ری ایکٹرز تے کم کرݨ کیتے یونیورسٹی آف شکاگو اچ کجھ مہینے گزارئے ۔ الواریز دھماکہ خیز لینز دے ڈیزائن تے پھٹݨ والے برج وائر ڈیٹونیٹرز دی تیاری تے کم کیتا ۔ پروجیکٹ البرٹا دے رکن دے طور تے ، انہاں بی-29 سپر فورٹریس توں ٹرینیٹی جوہری تجربہ ݙٹھا ، تے بعد اچ بی-29 دی گریٹ آرٹسٹ توں ہیروشیما تے بمباری ݙٹھی ۔

جنگ دے بعد الواریز مائع ہائیڈروجن ببل چیمبر دے ڈیزائن اچ شامل ہن جئیں انہاں دی ٹیم کوں ذراتی تعامل دیاں لکھاں تصویراں گھنݨ ، انہاں تعاملات کوں ماپݨ تے تجزیہ کرݨ کیتے پیچیدہ کمپیوٹر سسٹم تیار کرݨ ، تے نویں ذرات تے ریزوننس سٹیٹس دے پورے خانداناں کوں دریافت کرݨ دی اجازت ݙتی ۔ ایں کم دے نتیجے اچ انہاں کوں 1968 اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ او مصری اہراماں کوں ایکس رے کرݨ دے ہک منصوبے اچ شامل ہن تاں جو نامعلوم چیمبراں دی تلاش کیتی ونڄ سڳے ۔ اپݨے پتر ، ماہر ارضیات والٹر الواریز دے نال ، انہاں الواریز دا مفروضہ تیار کیتا جیڑھا تجویز کریندا ہے جو معدومیت دا واقعہ جئیں غیر ایویئن ڈائنوسورز کوں ختم کر ݙتا ہا او ہک کشودرگرہ دے اثر دا نتیجہ ہا  ۔

### ابتدائی زندگی
لوئس والٹر الواریز ہک رومن کیتھولک خاندان اچ سان فرانسسکو اچ 13 جون 1911 کوں پیدا تھئے ہن ، والٹر سی الواریز دا ݙوجھا ٻال تے سب توں وݙا پتر ، ہک معالج ، تے انہاں دی ذال ہیریئٹ née سمتھ ، تے لوئس ایف الواریز دا پوترا ، ہک ہسپانوی معالج ، جیڑھا اسپین دے آسٹوریاس اچ پیدا تھیا ہا ، جیڑھا کجھ دیر کیوبا اچ رہیا ہا تے آخر کار ریاست ہائے متحدہ امریکہ اچ آباد تھی ڳیا ، جئیں میکولر کوڑھ دی تشخیص کیتے ہک بہتر طریقہ ڳولیا ۔ انہاں دی ہک وݙی بھیݨ ، گلیڈیز ، ہک چھوٹا بھرا ، باب ، تے ہک چھوٹی بھیݨ ، برنائس ہن ۔ انہاں دی ماسی ، میبل الواریز ، کیلیفورنیا دی ہک فنکارہ ہن جیڑھی آئل پینٹنگ اچ مہارت رکھدی ہن ۔

انہاں 1918 توں 1924 تک سان فرانسسکو دے میڈیسن سکول ، تے ول سان فرانسسکو پولی ٹیکنک ہائی سکول اچ تعلیم حاصل کیتی ۔ 1926 اچ ، انہاں دے والد میو کلینک اچ ہک محقق بݨ ڳئے ، تے خاندان روشیسٹر ، مینیسوٹا منتقل تھی ڳیا ، جتھاں الواریز روشیسٹر ہائی سکول اچ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں ہمیشہ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے اچ ونڄݨ دی توقع رکھی ہئی ، پر روشیسٹر اچ انہاں دے استاداں دی تاکید تے ، او ایندی بجائے یونیورسٹی آف شکاگو ڳئے ، جتھوں انہاں 1932 اچ بیچلر دی ڈگری ، 1934 اچ ماسٹر دی ڈگری ، تے 1936 اچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ انڈر گریجویٹ دے طور تے ، انہاں دا تعلق فائی گاما ڈیلٹا برادری نال ہا ۔ پوسٹ گریجویٹ دے طور تے او گاما الفا منتقل تھی ڳئے ۔

1932 اچ ، شکاگو اچ ہک گریجویٹ طالب علم دے طور تے ، انہاں طبیعیات دا شعبہ دریافت کیتا تے افسانوی ماہر طبیعیات البرٹ اے مائیکلسن دا سامان استعمال کرݨ دا ہک نادر موقع ملیا ۔ الواریز گائیگر کاؤنٹر ٹیوباں دا ہک آلہ وی تیار کیتا جیڑھا کائناتی شعاع ٹیلی سکوپ دے طور تے ترتیب ݙتا ڳیا ہا ، تے انہاں دے فیکلٹی مشیر آرتھر کامپٹن دی نگرانی اچ ، میکسیکو سٹی اچ ہک تجربہ کیتا تاں جو کائناتی شعاعاں دے نام نہاد مشرقی-مغربی اثر دی پیمائش کیتی ونڄ سڳے ۔ مغرب توں زیادہ آوݨ والی تابکاری دا مشاہدہ کریندے ہوئے ، الواریز نتیجہ کڈھیا جو بنیادی کائناتی شعاعاں مثبت طور تے چارج تھیندیاں ہن ۔ کامپٹن نتیجے اچ نکلݨ والے مقالے کوں فزیکل ریویو کوں بھیڄا ، جئیں اچ الواریز دا ناں سب توں اتے ہا ۔

نوبل انعام یافتہ آرتھر کامپٹن ، نوجوان گریجویٹ طالب علم لوئس الواریز دے نال 1933 اچ یونیورسٹی آف شکاگو اچ انہاں دے ڈاکٹریٹ دے مشیر دے طور تے خدمات انجام ݙتے ۔ الواریز دی بھیݨ ، گلیڈیز ، برکلے دے ماہر طبیعیات ارنسٹ لارنس کیتے جز وقتی سیکرٹری دے طور تے کم کریندی ہئی ، تے انہاں الواریز دا ذکر لارنس نال کیتا ۔ لارنس ول الواریز کوں شکاگو اچ انہاں دے نال صدی دی ترقی دی نمائش دا دورہ کرݨ دی دعوت ݙتی ۔ 1936 اچ زبانی امتحانات مکمل کرݨ دے بعد ، الواریز ، جیڑھے ہݨ جیرالڈائن سمتھوک نال شادی شدہ ہن ، اپݨی بھیݨ کوں آکھیا جو او ݙیکھے جو کیا لارنس کول ریڈی ایشن لیبارٹری اچ کوئی نوکری موجود ہے ۔ گلیڈیز کولوں ستت ہک ٹیلی گرام آیا جئیں اچ لارنس دی طرفوں نوکری دی پیشکش ہئی ۔ ایندے نال یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے نال ہک لمبی رفاقت دا آغاز تھیا ۔ الواریز تے سمتھوک یونیورسٹی آف شکاگو دے ہک چیپل اچ شادی کیتی تے ول کیلیفورنیا روانہ تھئے ۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن ، والٹر تے جین ۔ انہاں 1957 اچ طلاق گھدی ۔ 28  ݙاہ مبر 1958 کوں ، انہاں جینٹ ایل لینڈیس نال شادی کیتی ، تے انہاں دے ݙو ٻئے ٻال ہن ، ڈونلڈ تے ہیلن ۔

### ابتدائی کم
ریڈی ایشن لیبارٹری اچ انہاں لارنس دی تجرباتی ٹیم دے نال کم کیتا ، جیڑھی رابرٹ اوپن ہائیمر دی سربراہی اچ نظریاتی ماہرین طبیعیات دے ہک گروپ دی حمایت نال ہئی ۔ الواریز ریڈیو ایکٹیو نیوکلیائی اچ K-الیکٹران کیپچر دا مشاہدہ کرݨ کیتے تجربات دا ہک سیٹ تیار کیتا ، جیڑھا بیٹا ڈیکے تھیوری ولوں پیش گوئی کیتا ڳیا ہا پر کݙاہیں نی ݙٹھا ڳیا ۔ انہاں اپݨے ریڈیو ایکٹیو ذرائع توں نکلݨ والے پوزیٹران تے الیکٹران کوں ہک پاسے کرݨ کیتے میگنیٹس استعمال کریندے ہوئے ، صرف K کیپچر توں آوݨ والیاں "نرم" ایکس ریز دا پتہ لاوݨ کیتے ہک خاص مقصد والا گائیگر کاؤنٹر ڈیزائن کیتا ۔ انہاں 1937 اچ فزیکل ریویو اچ اپݨے نتائج شائع کیتے ۔

جݙاں ڈیوٹیریم (ہائیڈروجن-2) کوں ڈیوٹیریم نال بمباری کیتی ویندی ہے ، تاں فیوژن رد عمل یا تاں ٹریٹیم (ہائیڈروجن-3) جمع ہک پروٹان یا ہیلیم-3 جمع ہک نیوٹران پیدا کریندا ہے (2H + 2H → 3H + p یا 3He + n) ۔ ایہ سب توں بنیادی فیوژن رد عمل اچوں ہک ہے ، تے تھرمونیوکلیئر ہتھیار تے کنٹرولڈ نیوکلیئر فیوژن تے موجودہ تحقیق دی بنیاد ہے ۔ اوں ویلھے انہاں ݙو رد عمل دی مصنوعات دی استحکام نامعلوم ہئی ، پر موجودہ نظریات دی بنیاد تے ہانس بیتھ دا خیال ہا جو ٹریٹیم مستحکم ہوسی تے ہیلیم-3 غیر مستحکم ہوسی ۔ الواریز اوں دے برعکس ثابت کیتا انہاں 60 انچ سائیکلوٹرون آپریشن دی تفصیلات دے بارے اچ اپݨے علم کوں استعمال کریندے ہوئے ۔ انہاں مشین کوں ڈبل آئنائزڈ ہیلیم-3 نیوکلیائی کوں تیز کرݨ کیتے ٹیون کیتا تے تیز آئنز دی ہک بیم حاصل کرݨ دے قابل تھئے ، ایں طراں سائیکلوٹرون کوں ہک قسم دے سپر ماس سپیکٹومیٹر دے طور تے استعمال کیتا ۔ چونکہ تیز ہیلیم گہری گیس دے کنواں توں آیا ہا جتھاں ایہ لکھاں سالاں توں ہا ، ہیلیم-3 جزو مستحکم ہا  ۔ بعد اچ الواریز سائیکلوٹرون تے 2H + 2H رد عمل استعمال کر تے ریڈیو ایکٹیو ٹریٹیم تیار کیتا تے ایندی زندگی دی پیمائش کیتی ۔

1938 اچ ، ول سائیکلوٹرون دے بارے اچ اپݨے علم کوں استعمال کریندے ہوئے تے جینکوں ہݨ ٹائم آف فلائٹ تکنیک دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے ایجاد کریندے ہوئے ، الواریز تھرمل نیوٹران دی ہک مونو اینرجیٹک بیم تیار کیتی ۔ ایندے نال انہاں تجربات دی ہک لمبی سیریز شروع کیتی ، فیلکس بلاک دے نال مل تے ، نیوٹران دی مقناطیسی لمحے دی پیمائش کیتی ۔ انہاں دا نتیجہ μ0 = 1.93 ± 0.02 μN ، جیڑھا 1940 اچ شائع تھیا ، پہلے والے کم تے ہک وݙی پیش رفت ہئی ۔

ݙوجھی عالمی جنگ ریڈی ایشن لیبارٹری 1940 اچ ریاست ہائے متحدہ امریکہ اچ برطانوی ٹزارڈ مشن سرکردہ امریکی سائنسداناں کوں کیویٹی میگنیٹرون دی مختصر طول موج پلسڈ ریڈار تیار کرݨ کیتے کامیاب ایپلی کیشن ݙکھائی ۔ نیشنل ڈیفنس ریسرچ کمیٹی ، جیڑھی کجھ مہینے پہلے صدر فرینکلن روزویلٹ ولوں قائم کیتی ڳئی ہئی ، مائیکرو ویو ریڈار دی فوجی ایپلی کیشنز تیار کرݨ دے مقصد کیتے میساچوسٹس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (MIT) اچ ہک مرکزی قومی لیبارٹری بݨائی ۔ لارنس فوری طور تے اپݨے بہترین "سائیکلوٹرونیرز" بھرتی کیتے ، جنہاں اچ الواریز وی شامل ہن ، جیڑھے ایں نویں لیبارٹری اچ شامل تھئے ، جیڑھی 11 نومبر 1940 کوں ریڈی ایشن لیبارٹری دے ناں نال ڄاݨی ویندی ہئی ۔ الواریز کئی ریڈار منصوبیاں اچ حصہ پاتا ، ابتدائی بہتری توں گھن تے شناختی دوست یا دشمن (IFF) ریڈار بیکنز تک ، جنہاں کوں ہݨ ٹرانسپونڈر آکھیا ویندا ہے ، ہک اینجھے نظام تک جیڑھا VIXEN دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا تاں جو دشمن آبدوزاں کوں ایہ احساس تھیوݨ توں روکا ونڄ سڳے جو انہاں کوں نویں ہوائی مائیکرو ویو ریڈاراں ولوں ڳول گھدا ڳیا ہے ۔ دشمن آبدوزاں اوں ویلھے تک انتظار کریسن جݙاں تک ریڈار سگنل مضبوط تھیوݨ لڳے تے ول ٻُڈ ونڄن ، حملے توں بچ ونڄن ۔ پر VIXEN ہک ریڈار سگنل بھیڄیندا ہا جئیں دی طاقت آبدوز توں فاصلے دا مکعب ہئی تاں جو جیویں ای او آبدوز دے قریب پہنچے ، سگنل—جیویں جو آبدوز ولوں ماپیا ویندا ہے—مستقل طور تے کمزور تھیندا ویندا ہا ، تے آبدوز فرض کیتا جو جہاز دور تھیندا ویندا ہے ۔

پہلے منصوبیاں اچوں ہک برطانوی لمبی موج والے ریڈار توں نویں مائیکرو ویو سینٹی میٹر بینڈ ریڈار اچ منتقلی کیتے ساز و سامان بݨاوݨا ہا جیڑھا کیویٹی میگنیٹرون دی وجہ توں ممکن تھیا ہا ۔ مائیکرو ویو ارلی وارننگ سسٹم (MEW) تے کم کریندے ہوئے ، الواریز ہک لکیری ڈائپول ایرے اینٹینا ایجاد کیتا جئیں نہ صرف تابکاری فیلڈ دے ناپسندیدہ سائڈ لوبز کوں دٻایا بھل جو میکانکی سکیننگ دی لوڑ دے بغیر الیکٹرانک طور تے سکین وی کیتا ونڄ سڳدا ہا ۔ ایہ پہلا مائیکرو ویو فیزڈ-ارے اینٹینا ہا ، تے الواریز اینکوں نہ صرف MEW اچ بھل جو ݙو اضافی ریڈار سسٹمز اچ وی استعمال کیتا ۔ اینٹینا ایگل پریسجن بمباری ریڈار کوں خراب موسم اچ یا بدلاں اچوں درست بمباری دی حمایت کرݨ دے قابل بݨایا ۔ ایہ جنگ اچ کافی دیر نال مکمل تھیا؛ حالانکہ کجھ B-29s ایگل نال لیس ہن تے ایہ چنڳی طراں کم کریندا ہا ، ایہ ٻہوں دیر نال آیا جئیں نال زیادہ فرق نہ پیا ۔

ریڈار نظام جیندے کیتے الواریز سب توں زیادہ مشہور ہن تے جئیں ہوا بازی اچ ، خاص طور تے جنگ دے بعد برلن ایئر لفٹ اچ ، اہم کردار ادا کیتا ، او گراؤنڈ کنٹرولڈ اپروچ (GCA) ہا ۔ الواریز دے ڈائپول اینٹینا کوں ٻہوں زیادہ کونیی ریزولوشن حاصل کرݨ کیتے استعمال کریندے ہوئے ، GCA زمینی مبنی ریڈار آپریٹرز کوں خاص پریسجن ڈسپلے ݙیکھݨ دی اجازت ݙیندا ہے تاں جو لینڈنگ طیارے کوں پائلٹ کوں زبانی احکامات بھیڄ تے رن وے تے رہنمائی کیتی ونڄ سڳے ۔ ایہ نظام سادہ ، براہ راست ، تے چنڳی طراں کم کریندا ہا ، حتیٰ جو پہلے توں غیر تربیت یافتہ پائلٹاں نال وی ۔ ایہ اوں قدر کامیاب ہا جو فوج اینکوں جنگ دے بعد کئی سالاں تک استعمال کرݨا جاری رکھیا ، تے ایہ اڄ وی کجھ ملکاں اچ 1980 دے ݙہاکے تک زیر استعمال ہا  ۔ الواریز کوں 1945 اچ نیشنل ایروناٹک ایسوسی ایشن دا کولیر ٹرافی ݙتی ڳئی "تمام موسم تے ٹریفک حالات اچ طیاریاں دی محفوظ لینڈنگ کیتے گراؤنڈ کنٹرول اپروچ سسٹم دے تصور تے ترقی اچ انہاں دی واضح تے شاندار پہل قدمی کیتے" ۔

الواریز 1943 دا ہنالا انگلینڈ اچ GCA دی جانچ کرݨ ، خراب موسم اچ جنگ توں واپس آوݨ والے جہازاں کوں لینڈ کراوݨ ، تے برطانوی کوں نظام دے استعمال دی تربیت ݙیوݨ اچ گزاریا ۔ اتھاں انہاں دی ملاقات نوجوان آرتھر سی کلارک نال تھئی ، جیڑھا آر اے ایف ریڈار ٹیکنیشن ہا ۔ کلارک بعد اچ ریڈار ریسرچ سٹیشن اچ اپݨے تجربات کوں اپݨے ناول گلائیڈ پاتھ دی بنیاد دے طور تے استعمال کیتا ، جئیں اچ الواریز دا ہک پتلا ویس بدلیا ہویا ورژن شامل ہے ۔ کلارک تے الواریز ہک طویل مدتی دوستی پیدا کیتی ۔ 

### مین ہٹن منصوبہ
لاس الاموس اچ رابرٹ اوپن ہائیمر دی سربراہی اچ ، الواریز 1943 دے آخر اچ جوہری بمب تے کم کرݨ کیتے لاس الاموس لیبارٹری ڳئے ۔ انہاں دا گروپ دھماکہ خیز لینزاں دی تیاری تے کم کریندا ہا ، جیڑھے ایٹم بم دے امپلوژن قسم دے ڈیزائن اچ استعمال تھیندے ہن ۔ انہاں دھماکہ خیز برج وائر ڈیٹونیٹر تیار کرݨ اچ وی کم کیتا ، جیڑھے تیز رفتار تے بیک وقت دھماکے پیدا کرݨ کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ الواریز لاس الاموس اچ ٻہوں سارے سائنسداناں دی بھرتی وی کیتی ، جنہاں اچ کلاڈ شینن وی شامل ہن ، جیڑھے بعد اچ کمپیوٹر سائنسدان بݨ ڳئے ۔

جولائی 16 ، 1945 کوں ، الواریز ٹرینیٹی ٹیسٹ دا مشاہدہ کیتا ، جیڑھا ایٹم بم دا پہلا دھماکہ ہا ، اکیس میل دور ہک B-29 سپر فورٹریس توں ۔ انہاں ہک پیراشوٹ وی تیار کیتا جیڑھا دھماکے دی طاقت کوں ماپ سڳدا ہا ، پر ایہ اوں ویلھے کم نہ کر سکا ۔ دھماکے دے بعد ، انہاں اپݨے ساتھیاں نال مل تے دھماکے دی نوعیت دا سائنسی مطالعہ کیتا ۔

اگست 6 ، 1945 کوں ، الواریز ہیروشیما تے بمباری دے مشاہدے کیتے ، جیڑھا انہاں دے دوست نارمن ریمسی دے نال اڑدے ہوئے ہک B-29 طیارے توں کیتا ڳیا ۔ انہاں ہک سائنسی مشاہدہ کار دے طور تے کم کیتا ، تے دھماکے دی طاقت دا اندازہ لاوݨ کیتے آلات نال لیس ہک تریجھا طیارہ وی اڑایا ۔ انہاں بعد اچ لکھیا

"میں ݙٹھا جو شہر دے اتے ہک سفید روشنی چمکیلی ، ٻہوں چمکدار ، جیڑھی سجھ توں وی زیادہ چمکدار ہئی ۔ میکوں کجھ سیکنڈاں کیتے اپݨیاں اکھیاں بند کرݨیاں پئیاں ۔ میں اپݨیاں اکھیاں ول کھولیاں تے ݙٹھا جو ہک وݙا ، بھورا ، بھا دا گولہ ہے ۔ ایہ تیزی نال ودھدا ویندا ہا تے اتے ویندا پیا ہا ، تے کجھ دیر بعد ایہ ہک کالا ، دھواں دار ، مشروم وانگوں بادل بݨ ڳیا ۔"

جنگ دے بعد ، الواریز ہیروشیما تے ناگاساکی تے بمباری دے اثرات دا مطالعہ کرݨ کیتے جاپان دا دورہ کیتا ۔ انہاں تباہی دی وسعت ݙیکھ تے صدمہ محسوس کیتا ، پر انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا جو بمباری جنگ کوں ختم کرݨ اچ مدد کیتی ۔

جوہری ہتھیاراں دی تیاری اچ اپݨے کردار تے اپݨے خیالات دے بارے اچ ، الواریز بعد اچ آکھا

"میں کݙاہیں نی سوچیا جو میں کوئی غلط کم کریندا پیاں ۔ میکوں لڳدا ہا جو ایہ جنگ ختم کرݨ دا سب توں چنڳاں طریقہ ہے ۔ پر میں ایں ڳالھ توں وی واقف ہم جو ایہ ہک خوفناک ہتھیار ہا ، تے اینکوں دوبارہ کݙاہیں استعمال نی کرݨا چاہیدا ۔" 

### جنگ دے بعد
ببل چیمبر جنگ دے بعد ، الواریز برکلے اچ لاریئنس ریڈی ایشن لیبارٹری (جیڑھا ہݨ لارنس برکلے نیشنل لیبارٹری دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے) اچ واپس آ ڳئے ۔ انہاں مائع ہائیڈروجن ببل چیمبر دی تیاری اچ حصہ پاتا ، جیڑھا انہاں دے خیال اچ انہاں دا سب توں اہم ایجاد ہا  ۔ ببل چیمبر انہاں کوں ذراتی تعامل دیاں لکھاں تصویراں گھنݨ دی اجازت ݙیندا ہا ، تے انہاں انہاں تصویراں دا تجزیہ کرݨ کیتے پیچیدہ کمپیوٹر سسٹم تیار کیتے ۔ ایں کم دے نتیجے اچ نویں ذرات تے ریزوننس سٹیٹس دے پورے خانداناں دی دریافت تھئی ۔ ایں کم کیتے انہاں کوں 1968 اچ طبیعیات اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

ببل چیمبر ہک اینجھا آلہ ہے جیڑھا ذراتی طبیعیات اچ استعمال تھیندا ہے ۔ ایہ ہک کنٹینر ہے جیڑھا مائع نال بھریا ہوندے ، عام طور تے مائع ہائیڈروجن ، جیڑھا اوں دے اٻلݨ دے نقطے توں کجھ ڈگری گرم ہوندے ۔ جݙاں کوئی چارج شدہ ذرہ چیمبر اچوں گزردا ہے ، تاں ایہ ہک نشان چھوڑ ݙیندا ہے جیڑھا ببل دی ہک سیریز ولوں بݨایا ویندا ہے ۔ ببل دی تصویراں گھن تے ذرے دے رستے دا پتہ لایا ونڄ سڳدا ہے ۔

الواریز دا ببل چیمبر پہلے والے ببل چیمبراں توں ٻہوں وݙا تے زیادہ طاقتور ہا  ۔ ایندے نال او ٻہوں زیادہ ذراتی تعاملات دا مطالعہ کرݨ دے قابل تھئے ۔ انہاں اینکوں کئی نویں ذرات دریافت کرݨ کیتے استعمال کیتا ، جنہاں اچ اومیگا مائنس بیریون وی شامل ہے ۔ 

### ببل چیمبر
یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے اچ ہک مکمل پروفیسر دے طور تے واپس آندے ہوئے ، الواریز کول ٻہوں سارے خیالات ہن جو او جنگ دے ویلھے دے ریڈار علم کوں ذراتی ایکسلریٹر کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیویں استعمال کر سڳدے ۔ بھانویں جو انہاں اچوں کجھ کامیاب تھیوݨ والے ہن ، ایں ویلھے دا "وݙا خیال" ایڈون میکمیلن کولوں ایندے فیز سٹیبلٹی دے تصور نال آندا جئیں دی وجہ توں سنکرو سائیکلوٹرون  بݨیا ۔ ایں تصور کوں بہتر تے وسیع کریندے ہوئے ، لارنس دی ٹیم اوں ویلھے دا دنیا دا سب توں وݙا پروٹان ایکسلریٹر ، بیواٹرون بݨیسی ، جیڑھا 1954 اچ کم کرݨ لڳا ۔ بھانویں جو بیواٹرون دلچسپ ذرات دی وافر مقدار پیدا کر سڳدا ہا ، خاص طور تے ثانوی تصادم اچ ، انہاں پیچیدہ تعاملات دا اوں ویلھے پتہ لاوݨ تے تجزیہ کرݨ مشکل ہا ۔

ذراتی پٹڑیاں کوں ݙیکھݨ کیتے ہک نویں پیش رفت کریندے ہوئے ، جیڑھا ڈونلڈ گلیزر ولوں بݨایا ڳیا ہا تے ببل چیمبر دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا ، الواریز محسوس کیتا جو ایہ آلہ بالکل اوہو ہا جیڑھا لوڑیندا ہا ، اگر اینکوں مائع ہائیڈروجن نال کم کرݨ کیتے بݨایا ونڄ سڳے ۔ ہائیڈروجن نیوکلیائی ، جیڑھے پروٹان ہن ، بیواٹرون ولوں پیدا کردہ ذرات نال تعامل کیتے سب توں سادہ تے سب توں زیادہ مطلوبہ ہدف بݨائے ۔ انہاں چھوٹے چیمبراں دی ہک سیریز بݨاوݨ کیتے ہک ترقیاتی پروگرام شروع کیتا ، تے ارنسٹ لارنس کیتے آلے دی حمایت کیتی ۔

گلیزر دا آلہ ہک چھوٹا گلاس سلنڈر (1 سینٹی میٹر ضرب 2 سینٹی میٹر) ہا جیڑھا ایتھر نال بھریا ہویا ہا  ۔ آلے اچ اچانک دٻاؤ کوں گھٹ کرݨ نال ، مائع کوں ہک عارضی طور تے زیادہ گرم حالت اچ رکھیا ونڄ سڳدا ہا ، جیڑھا گزرݨ والے ذرے دی پریشان کن پٹڑی دے نال اٻلدا ہا ۔ گلیزر خود بخود اٻلݨ توں پہلے کجھ سیکنڈاں تک زیادہ گرم حالت برقرار رکھݨ دے قابل ہا  ۔ الواریز دی ٹیم مائع ہائیڈروجن استعمال کریندے ہوئے 1.5 انچ ، 2.5 انچ ، 4 انچ ، 10 انچ تے 15 انچ دے چیمبر بݨائے ، تے شیشے دیاں کھڑکیاں نال دھات نال بݨائے ، تاں جو پٹڑیاں دی تصویر کشی کیتی ونڄ سڳے ۔ چیمبر کوں ایکسلریٹر بیم دے نال ہم آہنگی اچ سائیکل کیتا ونڄ سڳدا ہا ، ہک تصویر گھدی ونڄ سڳدی ہئی ، تے چیمبر کوں اڳلے بیم سائیکل کیتے وقت اچ دوبارہ کمپریس کیتا ونڄ سڳدا ہا  ۔

ایں پروگرام تقریباً 7 فٹ (2.1 میٹر) لمبا مائع ہائیڈروجن ببل چیمبر بݨایا ، درجناں ماہرین طبیعیات تے گریجویٹ طلباء کوں سینکڑوں انجینئرز تے تکنیشیئنز دے نال مل تے ملازم رکھیا ، ذراتی تعامل دیاں لکھاں تصویراں گھدیاں ، تعاملات کوں ماپݨ تے تجزیہ کرݨ کیتے کمپیوٹر سسٹم تیار کیتے ، تے نویں ذرات تے ریزوننس سٹیٹس دے خانداناں کوں دریافت کیتا ۔ ایں کم دے نتیجے اچ الواریز کوں 1968 اچ طبیعیات اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ، "ابتدائی ذراتی طبیعیات اچ انہاں دی فیصلہ کن شراکت کیتے ، خاص طور تے وݙی تعداد اچ گونجدیاں حالتاں دی دریافت ، جیڑھی ہائیڈروجن ببل چیمبراں تے ڈیٹا تجزیہ استعمال کرݨ دی تکنیک دی ترقی نال ممکن تھئی ۔" 

### سائنسی جاسوسی دا کم
الواریز تجویز پیش کیتی جیڑھی ہائی الٹیٹیوڈ پارٹیکل فزکس تجربہ (HAPPE) دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا ، جیڑھا اصل اچ انتہائی زیادہ توانائی والے ذراتی تعاملات دا مطالعہ کرݨ کیتے غبارے اچ اتے چاتا ونڄݨ والا ہک وݙا سپر کنڈکٹنگ میگنیٹ دے طور تے تصور کیتا ڳیا ہا  ۔ ویلھے دے نال تجربے دا مرکز کائنات تے ابتدائی کائنات اچ ذرات تے تابکاری ݙوہیں دے کردار دے مطالعہ دی طرف بدل ڳیا ۔ ایہ ہک وݙی کوشش ہئی ، جیندے اچ زیادہ بلندی تے غبارے دی پروازاں تے زیادہ اڑان والے U-2 طیاریاں نال ڈیٹیکٹرز کوں اتے چاتا ویندا ہا ، تے کائناتی پس منظر تابکاری تے COBE سیٹلائٹ توں پیدا تھیوݨ والے تجربات دا ہک ابتدائی پیش خیمہ ہا (جیندے نتیجے اچ 2006 دا نوبل انعام ملیا ، جارج سموٹ تے جان میتھر ولوں مشترکہ طور تے) ۔

الواریز 1965 اچ مصری اہراماں کوں نامعلوم چیمبراں دی تلاش کیتے میون ٹوموگرافی تجویز کیتی ۔ قدرتی طور تے تھیوݨ والی کائناتی شعاعاں کوں استعمال کریندے ہوئے ، انہاں دا منصوبہ ہا جو  چݨگ چیمبراں ، اوں ویلھے دی زیادہ توانائی والی ذراتی طبیعیات اچ معیاری سامان ، خفری دے اہرام دے تلے ہک ڄاݨے ونڄݨ والے چیمبر اچ رکھئے ونڄن ۔ مختلف سمتاں اچ کائناتی شعاعاں دی شرح کوں ماپݨ نال ڈیٹیکٹر اوورلیئنگ چٹان دی ساخت اچ کہیں وی خلاء دی موجودگی کوں ظاہر کریسی ۔

الواریز ریاست ہائے متحدہ امریکہ تے مصر توں ماہرین طبیعیات تے ماہرین آثار قدیمہ دی ہک ٹیم جمع کیتی ، ریکارڈنگ دا سامان بݨایا ڳیا تے تجربہ کیتا ڳیا ، بھانویں جو اینکوں 1967 دی چھ روزہ جنگ روک ݙتا ۔ جنگ دے بعد ول شروع تھیندے ہوئے ، ایہ کوشش جاری رہی ، گھسݨ والی کائناتی شعاعاں کوں ریکارڈ کرݨ تے تجزیہ کرݨ جاری رکھیا ڳیا جݙاں تک جو 1969 اچ ، انہاں امریکن فزیکل سوسائٹی کوں اطلاع ݙتی جو سروے شدہ اہرام دے 19 فیصد اچ کوئی چیمبر نی ملئے ۔

نومبر 1966 اچ ، لائف میگزین 1963 دی "زاپروڈر فلم" توں تصویراں دی ہک سیریز شائع کیتی ، جینکوں جان ایف کینیڈی دے قتل دا سب توں مکمل  ݙاہ تاویز سمجھیا ویندا ہا  ۔ الواریز ، بصریات تے فوٹو تجزیہ دے ماہر ، تصویراں توں متوجہ تھئے تے انہاں ایں ڳالھ دا مطالعہ کرݨا شروع کر ݙتا جو فلم توں کیا سکھیا ونڄ سڳدا ہے ۔ الواریز نظریہ تے تجربے ݙوہیں اچ ثابت کیتا جو صدر دے سر دا پچھوں ول مڑݨ اوں دے پچھوں گولی مارے ونڄݨ دے مطابق ہا جینکوں "جیٹ اثر" نظریہ آکھیا ویندا ہا  ۔ الواریز دے نظریہ کوں بعد اچ ٻئے محققاں بہتر تے تصدیق کیتا ۔ الواریز بندوق دی فائرنگ دے وقت تے شاک ویو دی وی جانچ کیتی جئیں کیمرے کوں پریشان کیتا ، تے کیمرے دی رفتار تے وی روشنی پاتی ، ٻہوں ساری تفصیلات دی نشاندہی کیتی جیڑھیاں ایف بی آئی فوٹو تجزیہ کاراں یا تاں نظر انداز کر ݙتیاں یا غلط سمجھیاں ۔ انہاں ہک مقالہ تیار کیتا جیڑھا ہک سبق دے طور تے ہا ، جئیں اچ ماہر طبیعیات کیتے غیر رسمی صلاح ہئی جیڑھا کیس دی سچائی تک پہنچݨ دا ارادہ رکھدا ہا  ۔  

### ڈائنوسور معدومیت دا مفروضہ
لوئس تے والٹر الواریز اٹلی دے گوبیو اچ کے-ٹی باؤنڈری تے ، 1981 1980 اچ الواریز تے انہاں دے پتر ، ماہر ارضیات والٹر الواریز ، جوہری کیمیا دان فرینک آسارو تے ہیلن مائیکل دے نال ، "ہک اینجھی آفت کوں بے نقاب کیتا جئیں زمین کوں لرزا ݙتا تے زمین دی تاریخ دی عظیم دریافتاں اچوں ہک ہے ۔"

1970 دے ݙہاکے دے دوران ، والٹر الواریز مرکزی اٹلی اچ ارضیاتی تحقیق کریندے پئے ہن ۔ اتھاں انہاں ہک گھاٹی دیاں دیواراں تے ہک آؤٹ کراپ ڳولیا جئیں دے چونے دے پتھر دیاں تہاں کریٹاسیئس-پیلیوجین باؤنڈری دے اتے تے تلے ݙوہیں اچ شامل ہن ۔ بالکل باؤنڈری تے مٹی دی ہک پتلی تہہ ہے ۔ والٹر اپݨے والد کوں ݙسایا جو ایہ تہہ اوں جاہ دی نشان دہی کریندی ہے جتھاں ڈائنوسور تے ٻہوں کجھ ٻیا معدوم تھی ڳیا ہا تے کوئی نی ڄاݨدا ہا جو کیوں ، یا مٹی دے بارے اچ کیا ہا—ایہ ہک وݙا معمہ ہا ، تے انہاں دا ارادہ اینکوں حل کرݨ دا ہا  ۔

الواریز کوں لارنس برکلے لیبارٹری اچ جوہری کیمیا داناں تک رسائی ہئی تے او فرینک آسارو تے ہیلن مائیکل دے نال کم کرݨ دے قابل ہن ، جنہاں مٹی دا مطالعہ کرݨ کیتے نیوٹران ایکٹیویشن تجزیہ دی تکنیک استعمال کیتی ۔ 1980 اچ ، الواریز ، الواریز ، آسارو ، تے مائیکل کریٹاسیئس-پیلیوجین معدومیت (اوں ویلھے کریٹاسیئس-ٹرشیری معدومیت سݙیندا ہا) کیتے ہک بیرونی زمین دی وجہ تجویز کرݨ والا ہک اہم مقالہ شائع کیتا ۔ انہاں دے مضمون دی اشاعت دے بعد دے سالاں اچ ، مٹی اچ کجل ، شیشے دے گولے ، صدمہ زدہ کوارٹز کرسٹل ، خوردبینی ہیرے ، تے صرف وݙے درجہ حرارت تے دٻاؤ دے حالات اچ بݨݨ والے نایاب معدنیات وی پاتے ڳئے ۔

1980 دے مقالے دی اشاعت ارضیاتی برادری توں تنقید سامݨے آئی ، تے ہک سائنسی بحث شروع تھی ڳئی ۔  ݙاہ  سال بعد ، الواریز دی موت دے بعد ، میکسیکو دے یوکاٹن جزیرہ نما دے ساحل توں ہک وݙے اثر والا کھݙا ہووݨ دے شواہد ملئے ، جئیں نظریہ دی حمایت کیتی ۔ ٻئے محققاں بعد اچ پتہ لایا جو ڈائنوسورز دی اینڈ-کریٹاسیئس معدومیت ارضیاتی لحاظ نال ہزاراں سالاں اچ تیزی نال تھئی ہوسی ، نہ کہ لکھاں سالاں اچ جیویں جو پہلے فرض کیتا ویندا ہا  ۔ جݙاں جو متبادل معدومیت دے نظریات تجویز کیتے ڳئے ہن ، جنہاں اچ دکن ٹریپس اچ ودھدی ہوئی آتش فشانی وی شامل ہے ، اثر والا کھݙا نظریہ متعلقہ علماء اچ غالب ہے ۔

ہوا بازی، اپݨی جیوݨ جوڳ اچ ، الواریز آکھیا ، "میں اپݨے آپ کوں ݙو الڳ الڳ کیریئر رکھݨ والا سمجھدا ہاں ، ہک سائنس اچ تے ݙوجھا ہوا بازی اچ ۔ میں ݙوہیں کوں تقریباً یکساں طور تے فائدہ مند پاتا ہے ۔" ایندے اچ ہک اہم شراکت انہاں دی اݙرڑݨ دی خوشی ہئی ۔ انہاں 1933 اچ اݙرڑݨ سکھیا ، بعد اچ انسٹرومنٹ تے ملٹی انجن ریٹنگز حاصل کیتیاں ۔ اڳلے 50 سالاں اچ انہاں 1000 گھنٹیاں توں زیادہ پرواز دا وقت جمع کیتا ، جیندے زیادہ تر حصے کمانڈر ان چیف دے طور تے ہن ۔ انہاں آکھیا ، "میں کجھ اینجھیاں سرگرمیاں نی ݙٹھیاں جیڑھیاں کمانڈر ان چیف ہووݨ تے اپݨے مسافراں دی زندگیاں دی ذمہ داری ہووݨ جتنا اطمینان بخش ہن ۔"

الواریز ہوا بازی اچ ٻہوں ساریاں پیشہ ورانہ شراکت کیتیاں ۔ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران انہاں ٻہوں ساری ہوا بازی نال متعلقہ ٹیکنالوجیز دی تیاری دی رہنمائی کیتی ۔ انہاں دے کجھ منصوبے اتے بیان کیتے ڳئے ہن ، جنہاں اچ گراؤنڈ کنٹرولڈ اپروچ (GCA) وی شامل ہے جیندے کیتے انہاں کوں 1945 اچ کولیر ٹرافی ݙتی ڳئی ہئی ۔ انہاں کول ریڈار ٹرانسپونڈر دا بنیادی پیٹنٹ وی ہا ، جیندے کیتے انہاں حقوق امریکی حکومت کوں 1 ڈالر اچ منتقل کر ݙتے ۔

بعد اچ اپݨے کیریئر اچ الواریز شہری تے فوجی ہوا بازی نال متعلق ٻہوں ساری اعلیٰ سطحی مشاورتی کمیٹیاں اچ خدمات انجام ݙتیاں ۔ انہاں اچ مستقبل دی ہوائی نیویگیشن تے ایئر ٹریفک کنٹرول سسٹمز تے ہک فیڈرل ایوی ایشن ایڈمنسٹریشن ٹاسک گروپ ، صدر دی سائنس ایڈوائزری کمیٹی ملٹری ایئر کرافٹ پینل ، تے ہک کمیٹی شامل ہئی جیڑھی ایں ڳالھ دا مطالعہ کریندی ہئی جو سائنسی برادری کیویں غیر جوہری جنگ نال لڑݨ کیتے ریاست ہائے متحدہ امریکہ دیاں صلاحیتاں کوں بہتر بݨاوݨ اچ مدد کر سڳدی ہے ۔

الواریز دیاں ہوا بازی دیاں ذمہ داریاں ٻہوں ساریاں مہم جوئیاں دا باعث بݨیاں ۔ مثال تے طور تے ، GCA تے کم کریندے ہوئے او پہلا شہری بݨ ڳئے جئیں کاک پٹ توں ٻاہر اپݨے ݙیکھݨ دے نال کم اڑان بھری ۔ انہاں B-29 سپر فورٹریس تے لاک ہیڈ F-104 سٹار فائٹر سمیت ٻہوں سارے فوجی طیارے وی کو پائلٹ دی سیٹ توں اݙارئے ۔ ایندے علاوہ ، او ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران مائلز ماسٹر اچ ہک مسافر دے طور تے ہک حادثے اچ وی بچ ڳئے ۔ 

### موت
الواریز 1 ستمبر 1988 کوں غذائی نالی دے کینسر کیتے حالیہ آپریشنز دی ہک سیریز توں پیچیدگیاں دی وجہ توں فوت تھی ڳئے ۔ انہاں دی باقیات کوں نذر آتش کیتا ڳیا ، تے انہاں دی کیری مونٹیری بے تے کھنڈا ݙتی ڳئی ۔ انہاں دے کاغذات یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے اچ دی بینکرافٹ لائبریری اچ ہن ۔

مقبول ثقافت اچ الواریز دا ہک پتلا ویس بدلیا ہویا ورژن سر آرتھر سی کلارک دے 1963 دے ناول گلائیڈ پاتھ اچ ݙکھائی ݙیندا ہے ۔

کرسٹوفر نولان دی ہدایت کاری اچ 2023 دی فلم اوپن ہائیمر اچ ، الواریز دا کردار اداکار ایلکس وولف ادا کیتا ہا  ۔ 

### اعزازات تے انعامات
امریکن فزیکل سوسائٹی دے فیلو (1939) تے صدر (1969) نیشنل ایروناٹکس ایسوسی ایشن دا کولیر ٹرافی (1946) نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن (1947) میڈل فار میرٹ (1947) امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دے فیلو (1953) امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے فیلو (1958) کیلیفورنیا سائنسدان آف دی ایئر (1960) البرٹ آئن سٹائن ایوارڈ (1961) امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ (1961) نیشنل میڈل آف سائنس (1963) مائیکلسن ایوارڈ (1965) طبیعیات اچ نوبل انعام (1968) نیشنل اکیڈمی آف انجینئرنگ دے رکن (1969) یونیورسٹی آف شکاگو ایلومنی میڈل (1978) نیشنل انوینٹرز ہال آف فیم (1978) یو ایس ڈیپارٹمنٹ آف انرجی دا اینریکو فرمی ایوارڈ (1987) آئی ای ای ای آنریری رکنیت (1988) بوائے سکاؤٹس آف امریکہ الواریز کیتے اپݨے کب سکاؤٹ سپرنووا ایوارڈ دا ناں رکھیا (2012) چھوٹا سیارہ 3581 الواریز انہاں دے تے انہاں دے پتر ، والٹر الواریز دے ناں تے رکھیا ڳیا ہے ۔