open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سوماٹولوجی

## سوماٹولوجی
Somatology – science of substances 

سوماٹولوجی، اینتھروپولوجی دی او لڑی ہے جیڑھی انسانی نسل دی جسمانی نشوونما دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایں علم وچ انسانی جسم دی ساخت، شکل، تے نشوونما دے مختلف پہلوآں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سوماٹولوجی دا مقصد انسانی نسل دے جسمانی ارتقاء کوں سمجھݨ، مختلف انسانی گروہوں دے درمیان جسمانی اختلافات دا مطالعہ کرݨا، اتے انسانی صحت تے نشوونما دے بارے وچ معلومات فراہم کرݨ ہے۔ ایں علم دا تعلق حیاتیاتی اینتھروپولوجی، اناٹومی، فزیالوجی، اتے جینیات نال جڑیا ہویا ہے۔

سوماٹولوجی وچ انسانی جسم دی ساخت تے شکل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ سوماٹولوجسٹ انسانی جسم دے مختلف حصیاں، جیویں کہ ہݙیاں، پٹھیاں، تے اعضاء، دی ساخت تے شکل دا مطالعہ کریندے ہن۔ او انسانی جسم دے مختلف پیمائشاں وی گھیندے ہن، جیویں کہ قد، وزن، تے کھوپڑی دی پیمائش، اتے انہاں پیمائشاں دا استعمال کر تے مختلف انسانی گروہوں دے درمیان جسمانی اختلافات دا مطالعہ کریندے ہن۔ او انسانی جسم دے مختلف پہلوآں، جیویں کہ جلد دا رنگ، والاں دی ساخت، اتے اکھیں دا رنگ، دا وی مطالعہ کریندے ہن۔ انسانی جسم دی نشوونما دا مطالعہ وی سوماٹولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ سوماٹولوجسٹ انسانی جسم دی پیدائش توں لے تے بالغ تھیوݨ تک دی نشوونما دا مطالعہ کریندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف عوامل، جیویں کہ غذائیت، ماحول، اتے جینیات، انسانی جسم دی نشوونما کوں متاثر کریندے ہن۔ او انسانی جسم دی عمر ودھݨ دے عمل دا وی مطالعہ کریندے ہن۔

سوماٹولوجی انسانی نسل دے جسمانی ارتقاء کوں سمجھݨ وچ مدد کریندی ہے۔ سوماٹولوجسٹ انسانی فوسلز دا مطالعہ کر تے انسانی نسل دے جسمانی ارتقاء دے بارے وچ معلومات جمع کریندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں انسانی جسم وقت دے نال نال تبدیل تھیا ہے، اتے کیویں مختلف انسانی گروہوں دے درمیان جسمانی اختلافات پیدا تھئے ہن۔ سوماٹولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ حیاتیاتی اینتھروپولوجی وچ، سوماٹولوجی دا استعمال انسانی نسل دے جسمانی ارتقاء تے مختلف انسانی گروہوں دے درمیان جسمانی اختلافات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ طب وچ، سوماٹولوجی دا استعمال انسانی صحت تے نشوونما دے بارے وچ معلومات فراہم کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ کھیݙ سائنس وچ، سوماٹولوجی دا استعمال کھلاڑیوں دی جسمانی کارکردگی کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔

سوماٹولوجی دا مطالعہ انسانی نسل دے جسمانی ارتقاء تے انسانی جسم دی ساخت، شکل، اتے نشوونما کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سوماٹولوجسٹ انسانی جسم دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انسانی صحت تے نشوونما دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ہن۔ سوماٹولوجی دا مطالعہ جدید حیاتیاتی اینتھروپولوجی، اناٹومی، فزیالوجی، اتے جینیات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
سنو ہائیڈرولوجی

## سنو ہائیڈرولوجی
Snow hydrology – Field of snow science concerning its composition and dispersion

سنو ہائیڈرولوجی، برف سائنس دا او شعبہ ہے جیڑھا برف دی ترکیب تے پھیلاؤ نال تعلق رکھدے ۔ ایں علم وچ برف دی تشکیل ، برف دی خصوصیات ، برف دے  پگھرݨدے عمل ، تے برف دے پاݨی دی واہک دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سنو ہائیڈرولوجی دا مقصد برف دے پاݨی دے وسائل کوں سمجھݨ ، برفانی تودیاں دے اثرات دا اندازہ لاوݨ ، تے برفانی علاقیاں وچ سیلاب تے کر سالی دے خطرات کوں گھٹاوݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق موسمیات ، جغرافیہ ، تے آبی وسائل انجینئرنگ نال جڑیا ہویا ہے ۔

سنو ہائیڈرولوجی وچ برف دی تشکیل تے خصوصیات دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ سنو ہائیڈرولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں برف دے کرسٹلز بݨدے ہن ، اتے کیویں برف دی کثافت ، نمی ، تے درجہ حرارت مختلف موسمی حالات وچ تبدیل تھیندے ہن ۔ او برف دیاں مختلف ونکیاں دا وی مطالعہ کریندے ہن ، جیویں کہ تازہ برف ، گھنی برف ، اتے گلیشیئر برف ۔ برف دے  پگھرݨدے عمل دا مطالعہ وی سنو ہائیڈرولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سنو ہائیڈرولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں شمسی تابکاری ، ہوا ، اتے درجہ حرارت برف دے  پگھرݨکوں متاثر کریندے ہن ۔ او برف دے  پگھرݨدی شرح دا اندازہ لاوݨ کیتے مختلف ماڈل دا استعمال کریندے ہن ، اتے برف دے  پگھرݨدے پاݨی دی واہک دا مطالعہ کریندے ہن ۔

برف دے پاݨی دی واہک دا مطالعہ سنو ہائیڈرولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ سنو ہائیڈرولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں برف دے  پگھرݨدا پاݨی ندیوں تے جھیلاں وچ ویندے ہن ، اتے کیویں ایہ پاݨی آبی وسائل کوں متاثر کریندے ۔ او برف دے  پگھرݨدے پاݨی دی واہک دے ماڈل دا استعمال کر تے سیلاب تے کر سالی دے خطرات دا اندازہ لاوݨ دی کوشش کریندے ہن ۔ برفانی تودیاں دے اثرات دا مطالعہ وی سنو ہائیڈرولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سنو ہائیڈرولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں برفانی تودیاں پہاڑی علاقیاں وچ پاݨی دی واہک کوں متاثر کریندیاں ہن ، اتے کیویں ایہ تودیاں سیلاب تے لینڈ سلائیڈز دا سبب بݨ سڳدیاں ہن ۔ او برفانی تودیاں دی نگرانی کیتے مختلف تکنیکاں دا استعمال کریندے ہن ، اتے انہاں دے اثرات کوں گھٹاوݨ کیتے اقدامات کریندے ہن ۔

سنو ہائیڈرولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ آبی وسائل انتظام وچ ، سنو ہائیڈرولوجی دا استعمال پاݨی دے وسائل دی منصوبہ بندی اتے انتظام کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سیلاب دی پیش گوئی وچ ، سنو ہائیڈرولوجی دا استعمال برف دے  پگھرݨدے پاݨی دی واہک دا اندازہ لاوݨ اتے سیلاب دی پیش گوئی کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ گلیشیئر سائنس وچ ، سنو ہائیڈرولوجی دا استعمال گلیشیئرز دے  پگھرݨدے عمل دا مطالعہ کرݨ اتے گلیشیئرز دے اثرات دا اندازہ لاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سنو ہائیڈرولوجی دا مطالعہ برف دے پاݨی دے وسائل کوں سمجھݨ اتے برفانی علاقیاں وچ خطرات کوں گھٹاوݨ وچ مدد کریندے ۔ سنو ہائیڈرولوجسٹ برف دے بارے وچ معلومات جمع کر تے پاݨی دے وسائل دی منصوبہ بندی اتے انتظام کیتے سائنسی معلومات فراہم کریندے ہن ۔ سنو ہائیڈرولوجی دا مطالعہ جدید موسمیات ، جغرافیہ ، اتے آبی وسائل انجینئرنگ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سپیکٹرولوجی

## سپیکٹرولوجی
Spectrology – Study involving matter and electromagnetic radiation

سپیکٹرولوجی، مادے تے برقی مقناطیسی تابکاری دے درمیان تعلق دا مطالعہ ہے ۔ ایں علم وچ مادے ولوں جذب یا خارج تھیوݨ والی برقی مقناطیسی تابکاری دا تجزیہ کیتا ویندا ہے ۔ سپیکٹرولوجی دا مقصد مادے دی ساخت، ترکیب، تے خصوصیات دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ ہے ۔ ایں علم دا تعلق فزکس، کیمسٹری، فلکیات، تے مواد سائنس نال جڑیا ہویا ہے ۔

سپیکٹرولوجی وچ سپیکٹروسکوپی دے مختلف طریقیاں دا استعمال کیتا ویندا ہے ۔ سپیکٹروسکوپی او عمل ہے جیندے وچ برقی مقناطیسی تابکاری دے سپیکٹرم دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سپیکٹرم برقی مقناطیسی تابکاری دی طول موج یا فریکوئنسی دے لحاظ نال شدت دا گراف ہوندے ۔ مختلف ونکی دے سپیکٹروسکوپی طریقے موجود ہن، جیویں کہ جذب سپیکٹروسکوپی، اخراج سپیکٹروسکوپی، تے رامن سپیکٹروسکوپی۔ ہر طریقہ مادے دے بارے وچ مختلف ونکی دی معلومات فراہم کریندے ۔ جذب سپیکٹروسکوپی وچ، مادے ولوں جذب تھیوݨ والی برقی مقناطیسی تابکاری دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ اخراج سپیکٹروسکوپی وچ، مادے ولوں خارج تھیوݨ والی برقی مقناطیسی تابکاری دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ رامن سپیکٹروسکوپی وچ، مادے ولوں بکھری تھیوݨ والی برقی مقناطیسی تابکاری دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔

سپیکٹرولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ کیمسٹری وچ، سپیکٹرولوجی دا استعمال مادے دی ترکیب تے مالیکیولر ساخت دا تعین کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ فزکس وچ، سپیکٹرولوجی دا استعمال ایٹم تے مالیکیول دے توانائی دی سطح دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ فلکیات وچ، سپیکٹرولوجی دا استعمال تاریاں، سیاریاں، تے ݙوجھے فلکیاتی اجسام دی ترکیب تے خصوصیات دا تعین کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ مواد سائنس وچ، سپیکٹرولوجی دا استعمال مواد دی خصوصیات تے مائیکرو اسٹرکچر دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ مثال دے طور تے، سپیکٹرولوجی دا استعمال دھاتاں، پولیمرز، تے سیرامکس دی خصوصیات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔

سپیکٹرولوجی دا مطالعہ مادے تے برقی مقناطیسی تابکاری دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ اتے مادے دی ساخت، ترکیب، تے خصوصیات دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ وچ مدد کریندے ۔ سپیکٹرولوجسٹ سپیکٹروسکوپی دے مختلف طریقیاں دا استعمال کر تے مادے دے بارے وچ معلومات جمع کریندے ہن، جیڑھی مختلف سائنسی تے صنعتی شعبیاں وچ استعمال تھیندی ہے ۔ سپیکٹرولوجی دا مطالعہ جدید فزکس، کیمسٹری، فلکیات، تے مواد سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سپیلولوجی

## سپیلولوجی
Speleology – Science of cave and karst systems

سپیلولوجی، غاراں اتے کارسٹ نظاماں دی سائنس ہے ۔ ایں علم وچ غاراں دی تشکیل، ساخت، خصوصیات، اتے غاراں وچ موجود بائیولوجی دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سپیلولوجی دا مقصد غاراں دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ ، غاراں دی ارضیاتی تاریخ دا پتا ڳولݨا ، اتے غاراں دے حیاتیاتی گھݨ ونک کوں محفوظ کرݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق جغرافیہ، ارضیات، بائیولوجی، اتے ماحولیات نال جڑیا ہویا ہے ۔

سپیلولوجی وچ غاراں دی تشکیل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ غاراں زیادہ تر چونا پتھر دے علاقیاں وچ بݨدیاں ہن، جتھے بارش دا پاݨی کاربن ڈائی آکسائیڈ نال مل تے کاربونک ایسڈ بݨاوݨ دے بعد چونا پتھر کوں گھول ݙیندا ہے ۔ سپیلولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں پاݨی چونا پتھر دی دراڑاں وچوں گزر تے غاراں بݨاوݨ دا عمل شروع کریندا ہے ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں وقت دے نال نال غاراں دی شکل تبدیل تھیندی راہندی ہے ۔ غاراں دی ساخت اتے خصوصیات دا مطالعہ وی سپیلولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سپیلولوجسٹ غاراں دے نقشے بݨاوݨ کیتے مختلف تکنیکاں دا استعمال کریندے ہن ، اتے غاراں دی لمبائی، چوڑائی، اتے گہرائی دا اندازہ لاوݨ کیتے پیمائشاں گھندے ہن ۔ او غاراں وچ موجود معدنیات، جیویں کہ سٹالیکٹائٹس اتے سٹالگمائٹس، دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔

غاراں وچ موجود بائیولوجی دا مطالعہ سپیلولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ غاراں وچ مختلف ونکی دے جاندار پاتے ویندے ہن ، جیویں کہ کیڑے، مچھیاں، اتے چمگادڑاں ۔ سپیلولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ ایہ جاندار غاراں دے تاریک اتے نم ماحول وچ کیویں زندہ راہندے ہن ۔ او غاراں وچ موجود حیاتیاتی گھݨ ونک دا مطالعہ کر تے غاراں دے ماحول کوں محفوظ کرݨ کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ کارسٹ نظاماں دا مطالعہ وی سپیلولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ کارسٹ نظام چونا پتھر دے علاقیاں وچ موجود زیر زمین پاݨی دے نظاماں کوں آہدن ۔ سپیلولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں پاݨی کارسٹ نظاماں وچ ویندے ہن ، اتے کیویں ایہ پاݨی سطح دے پاݨی دے وسائل کوں متاثر کریندے ۔

سپیلولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ ماحولیاتی تحفظ وچ، سپیلولوجی دا استعمال غاراں دے ماحول کوں محفوظ کرݨ اتے غاراں دے حیاتیاتی گھݨ ونک کوں برقرار رکھݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ آبی وسائل انتظام وچ، سپیلولوجی دا استعمال کارسٹ نظاماں دے پاݨی دے وسائل کوں سمجھݨ اتے انہاں دے پائیدار استعمال کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سیاحت وچ، سپیلولوجی دا استعمال غاراں دی سیاحت کوں ودھاوݨ اتے غاراں دے قدرتی ماحول دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سپیلولوجی دا مطالعہ غاراں اتے کارسٹ نظاماں دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ اتے انہاں دے تحفظ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔ سپیلولوجسٹ غاراں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے غاراں دے ماحول کوں محفوظ کرݨ اتے غاراں دے قدرتی وسائل دے پائیدار استعمال کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سپیلولوجی دا مطالعہ جدید جغرافیہ، ارضیات، بائیولوجی، اتے ماحولیات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سپرمولوجی

## سپرمولوجی
Spermology– study of seeds

سپرمولوجی، بیجاں دے مطالعے دا ناں ہے، جیڑھے ہک حفاظتی بیرونی خول وچ بند جنینی پودے ہوندے ہن۔ ایں علم وچ بیجاں دی ساخت، تشکیل، انکرن، تے مختلف ونکیاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سپرمولوجی دا مقصد بیجاں دی بائیولوجی کوں سمجھݨ، نباتات دی افزائش دے عمل کوں بہتر بݨاوݨا، اتے زراعت تے ماحولیات وچ بیجاں دے کردار کوں سمجھݨ ہے۔ ایں علم دا تعلق نباتیات، زراعت، ماحولیات، اتے جینیات نال جڑیا ہویا ہے۔

سپرمولوجی وچ بیجاں دی ساخت دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ ٻج ہک پیچیدہ ساخت ہوندے ہن، جیندے وچ جنین، اینڈوسپرم، اتے ٻج دا کوٹ شامل ہوندے ہن۔ جنین او پودا ہے جیڑھا وݙا تھی تے نواں پودا بݨدے۔ اینڈوسپرم جنین کوں خوراک فراہم کریندا ہے۔ ٻج دا کوٹ ٻج کوں بیرونی ماحول توں بچاوݨ دا کم کریندا ہے۔ سپرمولوجسٹ بیجاں دے مختلف حصیاں دی ساخت دا مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ حصے بیجاں دے انکرن تے افزائش وچ کردار ادا کریندے ہن۔ بیجاں دی تشکیل اتے انکرن دا مطالعہ وی سپرمولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ ٻج پھلاں دے بیضے توں بݨدے ہن۔ انکرن او عمل ہے جیندے وچ ٻج توں نواں پودا بݨدا ہے۔ سپرمولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں مختلف عوامل، جیویں کہ درجہ حرارت، نمی، اتے روشنی، بیجاں دی تشکیل اتے انکرن کوں متاثر کریندے ہن۔

ٻجاں دیاں مختلف ونکیاں دا مطالعہ سپرمولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے۔ بیجاں دیاں مختلف ونکیاں ہوندیاں ہن، جیڑھیاں مختلف خصوصیات رکھدیاں ہن۔ سپرمولوجسٹ بیجاں دیاں مختلف ونکیاں دی سنڄاݨ کریندے ہن، اتے انہاں دی درجہ بندی کریندے ہن۔ او ایہ وی مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں مختلف ونکیاں دے ٻج مختلف ماحول وچ افزائش کریندے ہن۔ بیجاں دا زراعت اتے ماحولیات وچ کردار دا مطالعہ وی سپرمولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ ٻج زراعت وچ فصلاں دی افزائش کیتے استعمال تھیندے ہن۔ ٻج ماحولیات وچ نباتات دی افزائش اتے حیاتیاتی گھݨ ونک کوں برقرار رکھݨ وچ اہم کردار ادا کریندے ہن۔ سپرمولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں ٻج زراعت اتے ماحولیات وچ کردار ادا کریندے ہن، اتے کیویں بیجاں دے استعمال نال زراعت اتے ماحول کوں بہتر بݨایا ونڄ سڳدے۔

سپرمولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ زراعت وچ، سپرمولوجی دا استعمال فصلاں دی افزائش کیتے بہتر ٻج تیار کرݨ اتے بیجاں دے انکرن دے عمل کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ماحولیات وچ، سپرمولوجی دا استعمال نباتات دی افزائش اتے حیاتیاتی گھݨ ونک کوں برقرار رکھݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ نباتیات وچ، سپرمولوجی دا استعمال بیجاں دی بائیولوجی اتے ارتقاء دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سپرمولوجی دا مطالعہ بیجاں دی بائیولوجی کوں سمجھݨ اتے زراعت اتے ماحولیات وچ بیجاں دے کردار کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سپرمولوجسٹ بیجاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے بیجاں دے استعمال نال زراعت اتے ماحول کوں بہتر بݨاوݨ کیتے اقدامات کریندے ہن۔ سپرمولوجی دا مطالعہ جدید نباتیات، زراعت، ماحولیات، اتے جینیات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
سفگنولوجی

## سفگنولوجی
Sphagnology – study of peat moss

سفگنولوجی، پیٹ ماس دے مطالعے دا ناں ہے ۔ پیٹ ماس، سفگنم جینس نال تعلق رکھݨ والا ہک خاص ونکی دا ماس ہے، جیڑھا نم تے تیزابی ماحول وچ ودھدا ہے ۔ سفگنولوجی وچ پیٹ ماس دی ساخت، افزائش، ماحولیات، تے اقتصادی اہمیت دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ ایں علم دا مقصد پیٹ ماس دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ، پیٹ ماس دے ماحولیاتی کردار دا پتا ڳولݨا، اتے پیٹ ماس دے پائیدار استعمال دے طریقے ڳولݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق نباتیات، ماحولیات، ارضیات، اتے جغرافیہ نال جڑیا ہویا ہے ۔

سفگنولوجی وچ پیٹ ماس دی ساخت اتے افزائش دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ پیٹ ماس دی ساخت ٻہوں منفرد ہوندی ہے ۔ ایندے پتے پاݨی جذب کرݨ دی صلاحیت رکھدے ہن ، جیڑھا اینکوں نم ماحول وچ ودھݨ وچ مدد کریندے ۔ پیٹ ماس دی افزائش وی ٻہوں سست ہوندی ہے ، اتے ایہ کئی سالاں وچ صرف کجھ انچ ودھدا ہے ۔ سفگنولوجسٹ پیٹ ماس دے مختلف حصیاں دی ساخت دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ حصے پیٹ ماس دی افزائش اتے بقا وچ کردار ادا کریندے ہن ۔ پیٹ ماس دی ماحولیات دا مطالعہ وی سفگنولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ پیٹ ماس نم اتے تیزابی ماحول وچ ودھدا ہے ، جیویں کہ دلدلاں تے دلدلی جنگلات ۔ پیٹ ماس کاربن کوں جذب کرݨ دی صلاحیت رکھدے ، جیڑھا اینکوں آب و ہوا دی تبدیلی دے خلاف جنگ وچ اہم کردار ادا کرݨ دی اہلیت ݙیندا ہے ۔ سفگنولوجسٹ پیٹ ماس دے مختلف ماحول وچ کردار دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں پیٹ ماس ماحولیاتی نظام کوں متاثر کریندا ہے ۔

پیٹ ماس دی اقتصادی اہمیت دا مطالعہ سفگنولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ پیٹ ماس دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کیتا ویندا ہے ، جیویں کہ باغبانی ، زراعت ، اتے طب ۔ پیٹ ماس باغبانی وچ مٹی دی اصلاح دے طور تے استعمال تھیندا ہے ، جیڑھا مٹی دی پاݨی جذب کرݨ دی صلاحیت کوں ودھیندا ہے ۔ پیٹ ماس زراعت وچ فصلاں دی افزائش کیتے استعمال تھیندا ہے ، اتے طب وچ زخم دی پٹی دے طور تے استعمال تھیندا ہے ۔ سفگنولوجسٹ پیٹ ماس دے مختلف استعمالات دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں پیٹ ماس دا پائیدار استعمال کیتا ونڄ سڳدے ۔ پیٹ ماس دے تحفظ دا مطالعہ وی سفگنولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ پیٹ ماس دا ماحول مختلف انسانی سرگرمیاں دی وجہ توں خطرے وچ ہے ۔ سفگنولوجسٹ پیٹ ماس دے تحفظ کیتے مختلف اقدامات کریندے ہن ، جیویں کہ پیٹ ماس دے قدرتی ماحول کوں محفوظ کرݨ اتے پیٹ ماس دے پائیدار استعمال دے طریقے ڳولݨا ۔

سفگنولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ ماحولیاتی تحفظ وچ ، سفگنولوجی دا استعمال پیٹ ماس دے قدرتی ماحول کوں محفوظ کرݨ اتے پیٹ ماس دے ماحولیاتی کردار دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ زراعت وچ ، سفگنولوجی دا استعمال پیٹ ماس دے پائیدار استعمال دے طریقے ڳولݨ اتے فصلاں دی افزائش کیتے پیٹ ماس دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ باغبانی وچ ، سفگنولوجی دا استعمال مٹی دی اصلاح کیتے پیٹ ماس دے استعمال کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سفگنولوجی دا مطالعہ پیٹ ماس دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ اتے پیٹ ماس دے پائیدار استعمال دے طریقے ڳولݨ وچ مدد کریندے ۔ سفگنولوجسٹ پیٹ ماس دے بارے وچ معلومات جمع کر تے پیٹ ماس دے تحفظ اتے پائیدار استعمال کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سفگنولوجی دا مطالعہ جدید نباتیات ، ماحولیات ، ارضیات ، اتے جغرافیہ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
کارتیکا نائر

کارتیکا نائرہک بھارتی فلمی اداکارہ ہن، جیہڑی  زیادہ تر ملیالم تے تمل فلماں نال منسلک ہن۔ اوہ 1990ء دے ݙہاکے دے آخر وچ پیدا تھئی تے انہاں دی پہلی فلم "نینتھان" (2017ء) ہئی، جیندے وچ انہاں نے ہک معصوم زنانی دا کردار ادا کیتا۔ کارتیکا دی اداکاری وچ سادگی تے جذبات دی گہرائی کوں خاص پذیرائی ملی ہے۔ انہاں دیاں نمایاں فلماں وچ "سندھا ساموتیرام" تے "کالکی" شامل ہن۔ اوہ نویں نسل دی اداکارہ دے طور تے اپݨے انداز نال فلمی دنیا وچ مقبول تھیندی پئی ہن تے سماجی مسائل تے الویندے ہوئیں کرداراں کوں ترجیح ݙیندیں ہن۔

## حوالہ
سپونجولوجی

## سپونجولوجی
Spongology – study of sponges 

سپونجولوجی، سپنجاں دے مطالعے دا ناں ہے ۔ سپنج ، سمندری تے میٹھے پاݨی وچ پاتے ونڄݨ والے سادہ ترین کثیر خلوی جانور ہوندے ہن ۔ ایں علم وچ سپنجاں دی ساخت ، بائیولوجی ، ماحولیات ، ارتقاء ، اتے اقتصادی اہمیت دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سپونجولوجی دا مقصد سپنجاں دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ ، سپنجاں دے حیاتیاتی گھݨ ونک دا پتا ڳولݨا ، اتے سپنجاں دے پائیدار استعمال دے طریقے ڳولݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق بائیولوجی ، ماحولیات ، ارضیات ، اتے سمندری بائیولوجی نال جڑیا ہویا ہے ۔

سپونجولوجی وچ سپنجاں دی ساخت اتے بائیولوجی دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ سپنجاں دی ساخت ٻہوں سادہ ہوندی ہے ۔ انہاں وچ کوئی مخصوص اعضاء یا بافت نئیں ہوندے ۔ انہاں دا جسم چھیداں نال بھریا ہوندے ، جیڑھے پاݨی کوں اندر ونڄݨ دی اجازت ݙیندے ہن ۔ سپنجاں فلٹر فیڈر ہوندے ہن ، یعنی او پاݨی وچ موجود چھوٹے ذرات کوں کھاندے ہن ۔ سپونجولوجسٹ سپنجاں دیاں مختلف ونکیاں دی ساخت دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں انہاں دی ساخت انہاں دے ماحول وچ بقا وچ مدد کریندی ہے ۔ سپنجاں دی ماحولیات دا مطالعہ وی سپونجولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سپنج مختلف سمندری اتے میٹھے پاݨی دے ماحول وچ پاتے ویندے ہن ، جیویں کہ مرجانی چٹاناں ، غاراں ، اتے گہرے سمندر ۔ سپنج ماحولیاتی نظام وچ اہم کردار ادا کریندے ہن ، جیویں کہ پاݨی کوں صاف کرݨ اتے ݙوجھے جانداراں کوں خوراک فراہم کرݨ ۔ سپونجولوجسٹ سپنجاں دے مختلف ماحول وچ کردار دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سپنج ماحولیاتی نظام کوں متاثر کریندے ہن ۔

سپنجاں دی ارتقاء دا مطالعہ سپونجولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ سپنج زمین تے موجود قدیم ترین جانوراں وچوں ہن ۔ سپونجولوجسٹ سپنجاں دے فوسلز دا مطالعہ کر تے سپنجاں دے ارتقاء دے بارے وچ معلومات جمع کریندے ہن ۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سپنج وقت دے نال نال تبدیل تھئے ہن ، اتے کیویں انہاں دی ساخت اتے بائیولوجی تبدیل تھئی ہے ۔ سپنجاں دی اقتصادی اہمیت دا مطالعہ وی سپونجولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سپنجاں دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کیتا ویندا ہے ، جیویں کہ طب ، کاسمیٹکس ، اتے ماحولیاتی بحالی ۔ سپنجاں وچ مختلف کیمیائی مرکبات پاتے ویندے ہن ، جیڑھے دوائیاں بݨاوݨ وچ استعمال تھیندے ہن ۔ سپنجاں دا استعمال کاسمیٹکس وچ قدرتی سپنج دے طور تے وی کیتا ویندا ہے ۔ سپونجولوجسٹ سپنجاں دے مختلف استعمالات دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں سپنجاں دا پائیدار استعمال کیتا ونڄ سڳدے ۔

سپونجولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ سمندری بائیولوجی وچ ، سپونجولوجی دا استعمال سپنجاں دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ اتے سپنجاں دے حیاتیاتی گھݨ ونک دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ طب وچ ، سپونجولوجی دا استعمال سپنجاں وچ موجود کیمیائی مرکبات دا مطالعہ کرݨ اتے دوائیاں بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ ماحولیاتی بحالی وچ ، سپونجولوجی دا استعمال سپنجاں دے استعمال نال آلودہ پاݨی کوں صاف کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سپونجولوجی دا مطالعہ سپنجاں دے قدرتی ماحول کوں سمجھݨ اتے سپنجاں دے پائیدار استعمال دے طریقے ڳولݨ وچ مدد کریندے ۔ سپونجولوجسٹ سپنجاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے سپنجاں دے تحفظ اتے پائیدار استعمال کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سپونجولوجی دا مطالعہ جدید بائیولوجی ، ماحولیات ، ارضیات ، اتے سمندری بائیولوجی کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔ سپونجولوجسٹ کوں بائیولوجی ، ماحولیات ، ارضیات ، اتے سمندری بائیولوجی وچ مہارت ہووݨی ضروری ہے ۔ انہاں کوں سپنجاں دی ساخت ، بائیولوجی ، ماحولیات ، ارتقاء ، اتے اقتصادی اہمیت دا مطالعہ کرݨ دی صلاحیت ہووݨی چاہیدی ہے ۔
سٹاسیولوجی

## سٹاسیولوجی
Stasiology – study of political parties 

سٹاسیولوجی، سیاسی جماعتاں دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ سیاسی جماعتاں دی تشکیل، ساخت، افعال، اتے رویے دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سٹاسیولوجی دا مقصد سیاسی جماعتاں دے کردار کوں سمجھݨ، جمہوری نظام وچ انہاں دی اہمیت دا پتا ڳولݨا، اتے سیاسی جماعتاں دے رویے دے نمونیاں دا تجزیہ کرݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق سیاسیات، سوشیالوجی، اتے تاریخ نال جڑیا ہویا ہے ۔

سٹاسیولوجی وچ سیاسی جماعتاں دی تشکیل اتے ساخت دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ سیاسی جماعتاں مختلف سماجی، اقتصادی، اتے سیاسی عوامل دی وجہ توں بݨدیاں ہن ۔ سٹاسیولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں مختلف تھوک سیاسی جماعتاں بݨاوندے ہن، اتے کیویں انہاں جماعتاں دی ساخت وقت دے نال نال تبدیل تھیندی ہے ۔ او سیاسی جماعتاں دے تنظیمی ڈھانچے، ممبرشپ، اتے قیادت دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔ سیاسی جماعتاں دے افعال دا مطالعہ وی سٹاسیولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سیاسی جماعتاں جمہوری نظام وچ مختلف افعال انجام ݙیندیاں ہن، جیویں کہ امیدواراں کوں نامزد کرݨ، انتخابی مہم چلاوݨ، پالیسیاں بݨاوݨ، اتے حکومت وچ حصہ گھنݨ ۔ سٹاسیولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں سیاسی جماعتاں ایہ افعال انجام ݙیندیاں ہن، اتے کیویں انہاں دے افعال جمہوری نظام کوں متاثر کریندے ہن ۔

سیاسی جماعتاں دے رویے دا مطالعہ سٹاسیولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ سیاسی جماعتاں مختلف حالات وچ مختلف رویے اختیار کریندیاں ہن ۔ سٹاسیولوجسٹ ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں سیاسی جماعتاں انتخابی مہم دے دوران، پالیسیاں بݨاوݨ ویلھے، اتے حکومت وچ حصہ گھندے ویلھے رویہ اختیار کریندیاں ہن ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف عوامل، جیویں کہ عوامی رائے، میڈیا، اتے ݙوجھیاں سیاسی جماعتاں، سیاسی جماعتاں دے رویے کوں متاثر کریندے ہن ۔ سٹاسیولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ سیاسی تجزیہ وچ، سٹاسیولوجی دا استعمال سیاسی جماعتاں دے رویے دا تجزیہ کرݨ اتے انتخابی نتائج دی پیش گوئی کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ جمہوری اصلاحات وچ، سٹاسیولوجی دا استعمال سیاسی جماعتاں دے کردار کوں بہتر بݨاوݨ اتے جمہوری نظام کوں مضبوط کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سیاسی تعلیم وچ، سٹاسیولوجی دا استعمال سیاسی جماعتاں دے بارے وچ آگاہی ݙیوݨ اتے شہریاں کوں سیاسی عمل وچ حصہ گھنݨ دی ترغیب ݙیوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔

سٹاسیولوجی دا مطالعہ سیاسی جماعتاں دے کردار کوں سمجھݨ اتے جمہوری نظام وچ انہاں دی اہمیت دا پتا ڳولݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹاسیولوجسٹ سیاسی جماعتاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے سیاسی تجزیہ، جمہوری اصلاحات، اتے سیاسی تعلیم کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سٹاسیولوجی دا مطالعہ جدید سیاسیات، سوشیالوجی، اتے تاریخ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سفگمولوجی

## سفگمولوجی
Sphygmology – Study of the pulse

سفگمولوجی، نبض دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ نبض دی رفتار ، تال ، طاقت ، تے شکل دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سفگمولوجی دا مقصد انسانی جسم وچ خون دی واہک کوں سمجھݨ ، دل دی صحت دا اندازہ لاوݨ ، اتے مختلف بیماریاں دی تشخیص کرݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق طب ، فزیالوجی ، اتے کارڈیالوجی نال جڑیا ہویا ہے ۔

سفگمولوجی وچ نبض دی رفتار دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ نبض دی رفتار دل دی دھڑکن دی تعداد فی منٹ ہوندی ہے ۔ عام طور تے ، بالغاں وچ نبض دی رفتار 60 توں 100 دھڑکناں فی منٹ ہوندی ہے ۔ نبض دی رفتار عمر ، جسمانی سرگرمی ، اتے صحت دی حالت دے مطابق تبدیل تھی سڳدی ہے ۔ سفگمولوجسٹ نبض دی رفتار دا مطالعہ کر تے دل دی صحت دا اندازہ لڳاوندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف عوامل نبض دی رفتار کوں متاثر کریندے ہن ۔ نبض دی تال دا مطالعہ وی سفگمولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ نبض دی تال دل دی دھڑکن دی باقاعدگی ہوندی ہے ۔ عام طور تے ، نبض دی تال باقاعدہ ہوندی ہے ۔ تاہم ، کجھ بیماریاں وچ نبض دی تال بے قاعدہ تھی ویندی ہے ۔ سفگمولوجسٹ نبض دی تال دا مطالعہ کر تے دل دی دھڑکن دی باقاعدگی دا اندازہ لڳاوندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف بیماریاں نبض دی تال کوں متاثر کریندیاں ہن ۔

نبض دی طاقت دا مطالعہ سفگمولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ نبض دی طاقت خون دی واہک دی قوت ہوندی ہے ۔ عام طور تے ، نبض دی طاقت درمیانی ہوندی ہے ۔ تاہم ، کجھ بیماریاں وچ نبض دی طاقت کمزور یا مضبوط تھی ویندی ہے ۔ سفگمولوجسٹ نبض دی طاقت دا مطالعہ کر تے خون دی واہک دی قوت دا اندازہ لڳاوندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف بیماریاں نبض دی طاقت کوں متاثر کریندیاں ہن ۔ نبض دی شکل دا مطالعہ وی سفگمولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ نبض دی شکل خون دی لہر دی شکل ہوندی ہے ۔ عام طور تے ، نبض دی شکل ہموار ہوندی ہے ۔ تاہم ، کجھ بیماریاں وچ نبض دی شکل تیز یا سست تھی ویندی ہے ۔ سفگمولوجسٹ نبض دی شکل دا مطالعہ کر تے خون دی لہر دی شکل دا اندازہ لڳاوندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف بیماریاں نبض دی شکل کوں متاثر کریندیاں ہن ۔

سفگمولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ طب وچ ، سفگمولوجی دا استعمال دل دی صحت دا اندازہ لاوݨ اتے مختلف بیماریاں دی تشخیص کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ فزیالوجی وچ ، سفگمولوجی دا استعمال انسانی جسم وچ خون دی واہک دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ کارڈیالوجی وچ ، سفگمولوجی دا استعمال دل دیاں بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سفگمولوجی دا مطالعہ انسانی جسم وچ خون دی واہک کوں سمجھݨ اتے دل دی صحت دا اندازہ لاوݨ وچ مدد کریندے ۔ سفگمولوجسٹ نبض دے بارے وچ معلومات جمع کر تے مختلف بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سفگمولوجی دا مطالعہ جدید طب ، فزیالوجی ، اتے کارڈیالوجی کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سپلنکنولوجی

## سپلنکنولوجی
Splanchnology – Study of the visceral organs

سپلنکنولوجی، انسانی جسم دے اندرونی اعضاء دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ پیٹ، سینہ، اتے گردن وچ موجود اعضاء دی ساخت، افعال، اتے بیماریاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے۔ سپلنکنولوجی دا مقصد انسانی جسم دے اندرونی اعضاء دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ، انہاں دی صحت کوں سمجھݨ، اتے مختلف بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق اناٹومی، فزیالوجی، اتے طب نال جڑیا ہویا ہے۔

سپلنکنولوجی وچ اندرونی اعضاء دی ساخت دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے۔ سپلنکنولوجسٹ پیٹ، سینہ، اتے گردن وچ موجود مختلف اعضاء، جیویں کہ جگر، گردے، معدہ، پھیپھڑے، دل، اتے تھائیرائیڈ گلینڈ، دی ساخت دا مطالعہ کریندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ اعضاء ہک ݙوجھے نال جڑے ہوئے ہن، اتے کیویں انہاں دی ساخت انہاں دے افعال کوں متاثر کریندی ہے۔ اندرونی اعضاء دے افعال دا مطالعہ وی سپلنکنولوجی دا ہک اہم حصہ ہے۔ سپلنکنولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں اندرونی اعضاء مختلف جسمانی افعال، جیویں کہ ہاضمہ، ساہ، خون دی گردش، اتے ہارمون دی پیداوار، کوں انجام ݙیندے ہن۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف عوامل، جیویں کہ خوراک، ورزش، اتے بیماریاں، اندرونی اعضاء دے افعال کوں متاثر کریندے ہن۔

اندرونی اعضاء دیاں بیماریاں دا مطالعہ سپلنکنولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے۔ سپلنکنولوجسٹ مختلف بیماریاں دا مطالعہ کریندے ہن، جیڑھیاں اندرونی اعضاء کوں متاثر کریندیاں ہن، جیویں کہ ہیپاٹائٹس، گردے دی پتھری، معدے دا السر، نمونیا، دل دیاں بیماریاں، اتے تھائیرائیڈ دیاں بیماریاں۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ بیماریاں اندرونی اعضاء دی ساخت اتے افعال کوں متاثر کریندیاں ہن، اتے کیویں انہاں دا علاج کیتا ونڄ سڳدے۔ سپلنکنولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ طب وچ، سپلنکنولوجی دا استعمال اندرونی اعضاء دیاں بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ سرجری وچ، سپلنکنولوجی دا استعمال اندرونی اعضاء دی سرجری کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ ریڈیالوجی وچ، سپلنکنولوجی دا استعمال اندرونی اعضاء دیاں تصویراں حاصل کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔

سپلنکنولوجی دا مطالعہ انسانی جسم دے اندرونی اعضاء دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ اتے انہاں دی صحت کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے۔ سپلنکنولوجسٹ اندرونی اعضاء دے بارے وچ معلومات جمع کر تے مختلف بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کیتے اقدامات کریندے ہن۔ سپلنکنولوجی دا مطالعہ جدید اناٹومی، فزیالوجی، اتے طب کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔ سپلنکنولوجسٹ کوں اناٹومی، فزیالوجی، اتے طب وچ مہارت ہووݨی ضروری ہے۔ انہاں کوں اندرونی اعضاء دی ساخت، افعال، اتے بیماریاں دا مطالعہ کرݨ دی صلاحیت ہووݨی چاہیدی ہے۔
سٹیٹکس

## سٹیٹکس
Statics – Branch of mechanics concerned with balance of forces in nonmoving systems

سٹیٹکس، میکانکس دی او لڑی ہے جیڑھی غیر متحرک نظاماں وچ قوتاں دے توازن نال تعلق رکھدی ہے ۔ ایں علم وچ انہاں قوتاں دا مطالعہ کیتا ویندا ہے جیڑھیاں ہک جسم کوں ساکن حالت وچ رکھدیاں ہن ۔ سٹیٹکس دا مقصد ایہ سمجھݨ ہے کہ کیویں مختلف قوتاں ہک ݙوجھے کوں منسوخ کریندیاں ہن ، اتے کیویں ہک جسم توازن وچ راہندے ۔ ایں علم دا تعلق فزکس، ریاضی، اتے انجینئرنگ نال جڑیا ہویا ہے ۔

سٹیٹکس وچ قوتاں دے توازن دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ جدوں ہک جسم ساکن حالت وچ ہوندے ، تاں اوندے تے لڳݨ والی تمام قوتاں دا مجموعہ صفر ہوندا ہے ۔ ایندا مطلب ایہ ہے کہ جسم تے لڳݨ والی تمام قوتاں ہک ݙوجھے کوں منسوخ کر ݙیندیاں ہن ، اتے جسم حرکت نئیں کریندا ۔ سٹیٹکس دے ماہرین ایہ مطالعہ کریندے ہن کہ کیویں مختلف قوتاں ، جیویں کہ وزن ، رد عمل دی قوت ، اتے رڳڑ ، ہک ݙوجھے کوں منسوخ کر ݙیندیاں ہن ، اتے کیویں جسم توازن وچ راہندے ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں جسم دی شکل اتے ساخت قوتاں دے توازن کوں متاثر کریندیاں ہن ۔

سٹیٹکس دا استعمال انجینئرنگ دے ڈیزائن اتے تجزیے وچ تھی سڳدے ۔ سٹیٹکس دے اصولاں کوں استعمال کر تے انجینئر محفوظ اتے پائیدار ڈھانچے ، مشیناں ، اتے ݙوجھے انجینئرنگ سسٹم ڈیزائن کریندے ہن ۔ مثال دے طور تے ، سٹیٹکس دا استعمال پلاں ، عمارتاں ، اتے ݙوجھے ڈھانچیاں دے ڈیزائن وچ کیتا ویندا ہے ، تاں جو ایہ یقینی بݨایا ونڄ سڳے کہ ایہ ڈھانچے ٻوجھ دے تحت محفوظ رہن ۔ سٹیٹکس دا استعمال مواد دی جانچ اتے تجزیے وچ وی کیتا ویندا ہے ۔ سٹیٹکس دے ماہرین مختلف تجرباتی تکنیکاں دا استعمال کر تے مواد دی خصوصیات دا تعین کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مواد مختلف قوتاں دے تحت برتاؤ کریندے ہن ۔ مثال دے طور تے ، سٹیٹکس دا استعمال مواد دی مضبوطی ، لچک ، اتے ترٹݨ دی مزاحمت دا تعین کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔

سٹیٹکس دا مطالعہ قوتاں دے توازن کوں سمجھݨ اتے انجینئرنگ دے ڈیزائن اتے تجزیے کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹیٹکس دے ماہرین قوتاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے انجینئرنگ دے مسائل دے حل ڳولیندے ہن ۔ سٹیٹکس دا مطالعہ جدید فزکس ، ریاضی ، اتے انجینئرنگ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔ سٹیٹکس دے ماہرین کوں فزکس ، ریاضی ، اتے انجینئرنگ وچ مہارت ہووݨی ضروری ہے ۔ انہاں کوں قوتاں دے توازن دا مطالعہ کرݨ ، انجینئرنگ دے ڈیزائن اتے تجزیے وچ سٹیٹکس دے اصولاں دا استعمال کرݨ ، اتے مواد دی جانچ اتے تجزیہ کرݨ دی صلاحیت ہووݨی چاہیدی ہے ۔
کرشمہ تنا

کرشمہ تنا ہک  بھارتی اداکارہ تے ماڈل ہن، جیہڑی بالی ووڈ فلماں، ٹیلی ویژن ڈرامیاں تے ویب سیریز وچ کم کریندی ہے۔ اوہ 21 دسمبر 1983ء کوں ممبئی وچ پیدا تھئی۔ کرشمہ نے اپݨے کیریئر دا آغاز ٹیلی ویژن ڈرامہ "کیسا یہ پیار ہے" نال کیتا۔ انہاں کوں فلم "گرینڈ مستی" (2016ء) تے ویب سیریز "سکریڈ گیمز" (2018ء) دے ذریعے وݙی شہرت ملی۔ اوہ ریئلٹی شو "ناچ بلیے" دی فاتح وی ہن۔ کرشمہ دی اداکاری وچ طاقت تے لچک کوں سراہیا ویندے۔ اوہ فیشن ڈیزائننگ وچ وی دلچسپی رکھیندیں ہن تے سماجی خدمت دے کمیاں نال جڑیاں ہوئین۔

## حوالہ
کنیکا

دِویا سوبرامنیام، جیڑھی کنیکا (تمل)، کنیہا (ملیالم)، تے شراونتی (تیلگو) دے ناں نال مشہور ہن، ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہن۔ اوہ 1990ء دے ݙہاکے وچ جنوبی بھارتی فلمیں وچ نمایاں تھئی۔ کنیکا نے تمل فلم "دیوا" (1995ء) نال شہرت حاصل کیتی، جیندے وچ انہاں دی اداکاری کوں سُݨیا ڳیا۔ ملیالم وچ "اناریان" تے تیلگو وچ "شراونتی" جیہاں فلماں نے انہاں  کوں جنوبی سنیما دی ہک اہم چہرہ بݨا ݙِتّا۔ اداکاری دے علاوہ، اوہ ہک رقاصہ وی ہن تے کلاسیکل ڈانس وچ مہارت رکھیندی ہے۔ کنیکا ہݨ وی فلمی پروجیکٹس وچ سرگرم ہن تے نویں اداکاراواں کوں تربیت ݙیندیاں پیا ہن۔

## حوالہ
سٹیلر ایسٹرونومی

## سٹیلر ایسٹرونومی
Stellar astronomy – Study of stars and stellar evolution

سٹیلر ایسٹرونومی، تاریاں تے تاریاں دے ارتقاء دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ تاریاں دی ساخت، تشکیل، خصوصیات، اتے موت دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دا مقصد تاریاں دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ، کائنات دی ساخت کوں سمجھݨ، اتے زندگی دے ارتقاء دے بارے وچ جانݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق فلکی فزکس، کاسمولوجی، اتے سیاروی سائنس نال جڑیا ہویا ہے ۔

سٹیلر ایسٹرونومی وچ تاریاں دی ساخت اتے تشکیل دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ تارے گیس اتے دھوڑ دے وݙے بادل توں بݨدے ہن، جیڑھے کشش ثقل دی وجہ توں سکڑدے ہن ۔ جدوں گیس اتے دھوڑ دا بادل کافی گھنا تھی ویندے، تاں اوندے مرکز وچ نیوکلیئر فیوژن شروع تھی ویندی ہے، جیڑھا تارے کوں روشنی اتے حرارت ݙیندا ہے ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دے ماہرین تاریاں دے اندرونی حصے دی ساخت دا مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں نیوکلیئر فیوژن تارے کوں توانائی ݙیندی ہے ۔ او تاریاں دی تشکیل دے عمل دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف عوامل، جیویں کہ گیس اتے دھوڑ دی مقدار، تارے دے سائز اتے ونکی کوں متاثر کریندے ہن ۔

تاریاں دی خصوصیات اتے موت دا مطالعہ وی سٹیلر ایسٹرونومی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ تاریاں دی مختلف خصوصیات ہوندیاں ہن، جیویں کہ انہاں دا سائز، درجہ حرارت، چمک، اتے عمر ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دے ماہرین تاریاں دی خصوصیات دا مطالعہ کرݨ کیتے مختلف تکنیکاں دا استعمال کریندے ہن، جیویں کہ سپیکٹروسکوپی اتے فوٹومیٹری ۔ او تاریاں دی موت دے عمل دا وی مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف ونکی دے تارے مختلف طریقے نال مردے ہن ۔ مثال دے طور تے، چھوٹے تارے سفید بونے بݨدے ہن، جدوں کہ وݙے تارے سپرنووا بݨدے ہن ۔

تاریاں دا ارتقاء سٹیلر ایسٹرونومی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ تارے اپنی زندگی دے دوران تبدیل تھیندے راہندے ہن ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دے ماہرین تاریاں دے ارتقاء دے مختلف مراحل دا مطالعہ کریندے ہن، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں تارے اپنی زندگی دے دوران تبدیل تھیندے ہن ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں تاریاں دا ارتقاء کائنات دی ساخت اتے زندگی دے ارتقاء کوں متاثر کریندا ہے ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ فلکی فزکس وچ، سٹیلر ایسٹرونومی دا استعمال تاریاں دی ساخت، تشکیل، خصوصیات، اتے موت دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ کاسمولوجی وچ، سٹیلر ایسٹرونومی دا استعمال کائنات دی ساخت اتے ارتقاء دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سیاروی سائنس وچ، سٹیلر ایسٹرونومی دا استعمال سیاریاں دی تشکیل اتے ارتقاء دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔

سٹیلر ایسٹرونومی دا مطالعہ تاریاں دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ، کائنات دی ساخت کوں سمجھݨ، اتے زندگی دے ارتقاء دے بارے وچ ڄاݨݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دے ماہرین تاریاں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے فلکی فزکس، کاسمولوجی، اتے سیاروی سائنس کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سٹیلر ایسٹرونومی دا مطالعہ جدید فلکی فزکس، کاسمولوجی، اتے سیاروی سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
کرشمہ کپور

کرشمہ کپور ہک  بھارتی بالی وڈ اداکارہ ہن، جیہڑی  21 ستمبر 1980ء کوں ممبئی، بھارت وچ پیدا تھئی۔ اوہ مشہور کپور خاندان نال تعلق رکھیندی ہن تے بالی ووڈ دیاں وݙیاں اداکاراں وچوں ہک ہن۔ کرشمہ نے اپݨے کیریئر دا آغاز 2000ء دی فلم "ریفیوجی" نال کیتا، جیندے وچ انہاں دے کردار کوں ݙٹھا ڳیا۔ انہاں دیاں مشہور فلماں وچ "کبھی خوشی کبھی غم"، "جب وی میٹ"، تے "3 ایڈیئٹس" شامل ہن۔ کرشمہ کوں انہاں دی بے باک اداکاری تے فیشن دے کیتے وی پہچاݨیا ویندے۔ اوہ 6 واری فلم فیئر ایوارڈ دی فاتح تھئی تے بھارتی سنیما وچ انہاں دا وݙا مقام ہے۔ ذاتی زندگی وچ اوہ اداکارہ کرینہ کپور دی بھیݨ ہےتے سماجی خدمت دے کماں وچ وی حصہ ڳھندیں ہے۔

## حوالہ
سٹیمیٹکس

## سٹیمیٹکس
Stemmatics – study of relationships between text

سٹیمیٹکس، جینکوں سٹیمیٹولوجی وی آکھیا ویندے، متنی تغیرات دی سُن٘ڄاݨ اتے متن دے درمیان تعلقات دے مطالعے دا ناں ہے۔ ایں علم وچ قدیم مخطوطات دے درمیان تعلقات دا تجزیہ کیتا ویندا ہے، تاں جو انہاں دے اصل ماخذ دا پتہ ڳولیا ونڄ سڳے۔ سٹیمیٹکس دا مقصد متن دی تاریخ کوں سمجھݨ، مختلف مخطوطات دے درمیان تعلقات دا نقشہ بݨاوݨا، اتے متن دی اصل شکل کوں بحال کرݨا ہے۔ ایں علم دا تعلق تنقیدی متون، فلسفہ، اتے تاریخ نال جڑیا ہویا ہے۔

سٹیمیٹکس وچ متنی تغیرات دی سُن٘ڄاݨ ہک بنیادی پہلو ہے۔ قدیم مخطوطات وچ اکثر تغیرات پاتے ویندے ہن، جیڑھے نقل نویساں دی غلطیاں، جان ٻوجھ تے کیتی ڳئی تبدیلیاں، یا ݙوجھے عوامل دی وجہ توں تھیندے ہن۔ سٹیمیٹکس دے ماہرین مخطوطات دے درمیان تغیرات دا موازنہ کریندے ہن، اتے انہاں تغیرات دی نوعیت دا تجزیہ کریندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف تغیرات مختلف مخطوطات وچ ظاہر تھیندے ہن، اتے کیویں ایہ تغیرات متن دی تاریخ دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ہن۔ متن دے درمیان تعلقات دا مطالعہ وی سٹیمیٹکس دا ہک اہم حصہ ہے۔ سٹیمیٹسٹ مخطوطات دے درمیان تعلقات دا نقشہ بݨاوݨ کیتے مختلف تکنیکاں دا استعمال کریندے ہن، جیویں کہ سٹیمما کوڈیکم۔ سٹیمما کوڈیکم ہک درخت نما ڈایاگرام ہے، جیڑھا مختلف مخطوطات دے درمیان تعلقات کوں ظاہر کریندے۔ سٹیمیٹسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف مخطوطات ہک ݙوجھے نال جڑے ہوئے ہن، اتے کیویں انہاں دے تعلقات متن دی تاریخ دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ہن۔

متن دی اصل شکل کوں بحال کرݨا سٹیمیٹکس دا ہک خاص شعبہ ہے۔ سٹیمیٹسٹ مخطوطات دے درمیان تعلقات دا تجزیہ کر تے متن دی اصل شکل کوں بحال کرݨ دی کوشش کریندے ہن۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف تغیرات متن دی اصل شکل کوں تبدیل کر ݙیندے ہن، اتے کیویں انہاں تغیرات کوں دور کر تے متن دی اصل شکل کوں بحال کیتا ونڄ سڳدے۔ سٹیمیٹکس دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے۔ تنقیدی متون وچ، سٹیمیٹکس دا استعمال قدیم متون دی اصل شکل کوں بحال کرݨ اتے انہاں دے درمیان تعلقات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ فلسفہ وچ، سٹیمیٹکس دا استعمال فلسفیانہ متون دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے انہاں دے درمیان تعلقات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔ تاریخ وچ، سٹیمیٹکس دا استعمال تاریخی متون دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے انہاں دے درمیان تعلقات دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے۔

سٹیمیٹکس دا مطالعہ متنی تغیرات دی سُن٘ڄاݨ اتے متن دے درمیان تعلقات دے مطالعے وچ مدد کریندے۔ سٹیمیٹسٹ مخطوطات دے بارے وچ معلومات جمع کر تے تنقیدی متون، فلسفہ، اتے تاریخ کیتے اقدامات کریندے ہن۔ سٹیمیٹکس دا مطالعہ جدید تنقیدی متون، فلسفہ، اتے تاریخ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے۔
سٹیریوکیمسٹری

## سٹیریوکیمسٹری
Stereochemistry –study of chemistry of the relative spatial arrangement of atoms

سٹیریوکیمسٹری، کیمسٹری دی ہک ننڈھی لڑی ہے جیڑھی مالیکیول دی ساخت بݨاوݨ والے ایٹماں دی نسبتا مکانی سرت سلھاڑ دی کیمسٹری اتے انہاں دی ہیرا پھیری دا مطالعہ کریندی ہے ۔ ایں علم وچ مالیکیولز دے ترے جہتی ڈھانچے اتے انہاں دی کیمیائی خصوصیات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سٹیریوکیمسٹری دا مقصد ایہ سمجھݨ ہے کہ کیویں مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت انہاں دے کیمیائی رد عمل اتے حیاتیاتی سرگرمیاں کوں متاثر کریندی ہے ۔ ایں علم دا تعلق نامیاتی کیمسٹری، حیاتیاتی کیمسٹری، اتے دوائیوں دی کیمسٹری نال جڑیا ہویا ہے ۔

سٹیریوکیمسٹری وچ مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ مالیکیولز دے ایٹم ترے جہتاں وچ سرت سلھاڑ ݙتے ویندے ہن، جیڑھی انہاں دی ترے جہتی ساخت بݨیندی ہے ۔ مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت انہاں دی کیمیائی خصوصیات کوں متاثر کریندی ہے ۔ مثال دے طور تے، ݙو مالیکیولز جیڑھے ہک ݙوجھے دے آئینے دی تصویر ہوندے ہن، انہاں دیاں کیمیائی خصوصیات مختلف تھی سڳدیاں ہن ۔ سٹیریوکیمسٹری دے ماہرین مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت دا مطالعہ کرݨ کیتے مختلف تکنیکاں دا استعمال کریندے ہن، جیویں کہ ایکس رے کرسٹالوگرافی اتے نیوکلیئر میگنیٹک ریزوننس ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت انہاں دے کیمیائی رد عمل اتے حیاتیاتی سرگرمیاں کوں متاثر کریندی ہے ۔

مالیکیولز دی ہیرا پھیری دا مطالعہ وی سٹیریوکیمسٹری دا ہک اہم حصہ ہے ۔ سٹیریوکیمسٹ مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت کوں تبدیل کرݨ کیتے مختلف طریقے استعمال کریندے ہن ۔ مثال دے طور تے، او کیمیائی رد عمل استعمال کر تے مالیکیولز وچ ایٹماں دی سرت سلھاڑ تبدیل کر سڳدے ہن ۔ او مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت کوں تبدیل کر تے انہاں دی کیمیائی خصوصیات کوں وی تبدیل کر سڳدے ہن ۔ مالیکیولز دی ہیرا پھیری دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ دوائیوں دی کیمسٹری وچ، مالیکیولز دی ہیرا پھیری دا استعمال نويں دوائیاں بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ حیاتیاتی کیمسٹری وچ، مالیکیولز دی ہیرا پھیری دا استعمال حیاتیاتی مالیکیولز دی ساخت اتے افعال دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ نامیاتی کیمسٹری وچ، مالیکیولز دی ہیرا پھیری دا استعمال نويں نامیاتی مرکبات بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔

سٹیریوکیمسٹری دا مطالعہ مالیکیولز دی ترے جہتی ساخت اتے انہاں دی ہیرا پھیری کوں سمجھݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹیریوکیمسٹ مالیکیولز دے بارے وچ معلومات جمع کر تے دوائیوں دی کیمسٹری، حیاتیاتی کیمسٹری، اتے نامیاتی کیمسٹری کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سٹیریوکیمسٹری دا مطالعہ جدید نامیاتی کیمسٹری، حیاتیاتی کیمسٹری، اتے دوائیوں دی کیمسٹری کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سٹوچیولوجی

## سٹوچیولوجی
Stoichiology – science of elements of animal tissues 

سٹوچیولوجی ، جانوراں دے ٹشوز (animal tissues) دے عناصر (elements) دی سائنس ہے ۔ ایں علم وچ جانوراں دے ٹشوز وچ موجود مختلف کیمیائی عناصر (chemical elements) دی مقدار ، تناسب (ratio) ، اتے انہاں دے حیاتیاتی کردار (biological roles) دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سٹویچیولوجی دا مقصد جانوراں دے ٹشوز دی ساخت اتے افعال کوں سمجھݨ ، مختلف حیاتیاتی عمل (biological processes) وچ کیمیائی عناصر دے کردار دا پتا ڳولݨا ، اتے جانوراں دی صحت تے بیماری وچ کیمیائی عناصر دی اہمیت دا اندازہ لاوݨ ہے ۔ ایں علم دا تعلق حیاتیاتی کیمسٹری (biochemistry) ، فزیالوجی (physiology) ، اتے غذائیت نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سٹوچیولوجی وچ جانوراں دے ٹشوز وچ موجود کیمیائی عناصر دی مقدار اتے تناسب دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ جانوراں دے ٹشوز وچ مختلف کیمیائی عناصر پاتے ویندے ہن ، جیویں کہ کاربن (carbon) ، ہائیڈروجن (hydrogen) ، آکسیجن ، نائٹروجن (nitrogen) ، فاسفورس (phosphorus) ، اتے سلفر (sulfur) ۔ سٹویچیولوجسٹ (stoichiologists) مختلف تکنیکاں (techniques) دا استعمال کر تے جانوراں دے ٹشوز وچ موجود کیمیائی عناصر دی مقدار اتے تناسب دا اندازہ لڳاوندے ہن ۔ او ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف عوامل ، جیویں کہ غذا ، عمر ، اتے صحت دی حالت (health condition) ، کیمیائی عناصر دی مقدار اتے تناسب کوں متاثر کریندے ہن ۔ جانوراں دے ٹشوز وچ کیمیائی عناصر دے حیاتیاتی کردار دا مطالعہ وی سٹویچیولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ کیمیائی عناصر جانوراں دے ٹشوز وچ مختلف حیاتیاتی عمل انجام ݙیندے ہن ، جیویں کہ پروٹین (proteins) دی تشکیل ، انزائم (enzymes) دی سرگرمی ، اتے ہڈیوں دی مضبوطی ۔ سٹویچیولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف کیمیائی عناصر مختلف حیاتیاتی عمل وچ کردار ادا کریندے ہن ، اتے کیویں انہاں دی تھوڑ (deficiency) یا زیادتی (excess) جانوراں دی صحت کوں متاثر کریندی ہے ۔ 

جانوراں دی صحت تے بیماری وچ کیمیائی عناصر دی اہمیت دا مطالعہ سٹویچیولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ کیمیائی عناصر دی تھوڑ یا زیادتی جانوراں وچ مختلف بیماریاں دا سبب بݨ سڳدی ہے ۔ مثال دے طور تے ، کیلشیم (calcium) دی تھوڑ ہڈیوں دی کمزوری (weakness) دا سبب بݨ سڳدی ہے ، جدوں کہ آئرن (iron) دی تھوڑ خون دی تھوڑ (anemia) دا سبب بݨ سڳدی ہے ۔ سٹویچیولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف کیمیائی عناصر جانوراں دی صحت کوں متاثر کریندے ہن ، اتے کیویں انہاں دی تھوڑ یا زیادتی کوں دور کیتا ونڄ سڳدے ۔ سٹویچیولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ غذائیت وچ ، سٹویچیولوجی دا استعمال جانوراں دی صحت کیتے متوازن غذا تیار کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ ویٹرنری میڈیسن (veterinary medicine) وچ ، سٹویچیولوجی دا استعمال جانوراں دیاں بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ حیاتیاتی کیمسٹری وچ ، سٹویچیولوجی دا استعمال حیاتیاتی عمل وچ کیمیائی عناصر دے کردار دا مطالعہ کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ 

سٹویچیولوجی دا مطالعہ جانوراں دے ٹشوز دی ساخت اتے افعال کوں سمجھݨ اتے جانوراں دی صحت تے بیماری وچ کیمیائی عناصر دی اہمیت دا اندازہ لاوݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹویچیولوجسٹ جانوراں دے ٹشوز دے بارے وچ معلومات جمع کر تے غذائیت ، ویٹرنری میڈیسن ، اتے حیاتیاتی کیمسٹری کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سٹویچیولوجی دا مطالعہ جدید حیاتیاتی کیمسٹری ، فزیالوجی ، اتے غذائیت کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
سٹومیٹولوجی

## سٹومیٹولوجی
Stomatology – Study of oral medicine – study of the mouth

سٹومیٹولوجی ، منہ (mouth) دے مطالعے دا ناں ہے ، جیندے وچ زبانی دوائی (oral medicine) وی شامل ہے ۔ ایں علم وچ منہ دی ساخت ، افعال ، اتے بیماریاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سٹومیٹولوجی دا مقصد منہ دی صحت (oral health) کوں سمجھݨ ، منہ دی مختلف بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨا ، اتے منہ دی صحت کوں برقرار رکھݨ دے طریقے ڳولݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق دندان سازی (dentistry) ، طب (medicine) ، اتے سرجری نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سٹومیٹولوجی وچ منہ دی ساخت اتے افعال دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ منہ ہک پیچیدہ ساخت ہے ، جیندے وچ ݙند (teeth) ، مسوڑھے (gums) ، زبان (tongue) ، تالو (palate) ، اتے لعاب دہن دے غدود (salivary glands) شامل ہوندے ہن ۔ سٹومیٹولوجسٹ (stomatologists) منہ دے مختلف حصیاں دی ساخت دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ حصے مختلف افعال ، جیویں کہ چباݨا (chewing) ، ڳالھ مہاڑ (speaking) ، اتے نگلݨا (swallowing) ، کوں انجام ݙیندے ہن ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں لعاب دہن (saliva) منہ دی صحت کوں برقرار رکھݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ منہ دیاں بیماریاں دا مطالعہ وی سٹومیٹولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ منہ مختلف بیماریاں دا شکار تھی سڳدے ، جیویں کہ ݙنداں دی خرابی (tooth decay) ، مسوڑھیاں دیاں بیماریاں (gum diseases) ، منہ دے السر (mouth ulcers) ، اتے منہ دا کینسر (oral cancer) ۔ سٹومیٹولوجسٹ منہ دی مختلف بیماریاں دی تشخیص کریندے ہن ، اتے انہاں دا علاج کرݨ کیتے مختلف طریقے استعمال کریندے ہن ، جیویں کہ ݙنداں دی صفائی (dental cleaning) ، فلنگز (fillings) ، روٹ کینال (root canals) ، اتے سرجری ۔ 

زبانی دوائی (oral medicine) سٹومیٹولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ زبانی دوائی منہ دیاں بیماریاں دے علاج کیتے دوائیاں (medications) دے استعمال دا مطالعہ کریندی ہے ۔ سٹومیٹولوجسٹ مختلف دوائیاں دا استعمال کر تے منہ دے درد (mouth pain) ، انفیکشن ، اتے سوڄ (inflammation) دا علاج کریندے ہن ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف دوائیاں منہ دی صحت کوں متاثر کریندیاں ہن ۔ منہ دی صحت کوں برقرار رکھݨ دے طریقے ڳولݨا وی سٹومیٹولوجی دا ہک اہم مقصد ہے ۔ سٹومیٹولوجسٹ لوکاں کوں منہ دی صفائی دے بارے وچ تعلیم ݙیندے ہن ، اتے انہاں کوں ݙنداں دی باقاعدہ جانچ (regular dental checkups) کراوݨ دی ترغیب ݙیندے ہن ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں متوازن غذا اتے تمباکو نوشی (smoking) توں پرہیز (avoidance) منہ دی صحت کوں برقرار رکھݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ 

سٹومیٹولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ دندان سازی وچ ، سٹومیٹولوجی دا استعمال ݙنداں دیاں بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ طب وچ ، سٹومیٹولوجی دا استعمال منہ دیاں بیماریاں دا مطالعہ کرݨ اتے انہاں دے علاج کیتے دوائیاں تجویز کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سرجری وچ ، سٹومیٹولوجی دا استعمال منہ دی سرجری کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ سٹومیٹولوجی دا مطالعہ منہ دی صحت کوں سمجھݨ اتے منہ دی مختلف بیماریاں دی تشخیص اتے علاج کرݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹومیٹولوجسٹ منہ دے بارے وچ معلومات جمع کر تے دندان سازی ، طب ، اتے سرجری کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سٹومیٹولوجی دا مطالعہ جدید دندان سازی ، طب ، اتے سرجری کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔
کانچنا (اداکارہ)

کانچنا  بھارتی فلمی اداکارہ ہن، جیہڑی  تیلگو تے تمل فلماں وچ اپݨے کرداراں دی وجہ نال مشہور ہن۔ اوہ 1960ء دے ݙہاکے وچ فلمی دنیا وچ داخل تھئی تے 1970ء دے ݙہاکے وچ "بالناگمما"، "اللہ رکو" جیہاں فلماں نال مقبول تھئین۔ کانچنا دی اداکاری وچ طنز تے جذبات دی شدت کوں خاص پذیرائی ملی۔ اوہ ہک ورسٹائل اداکارہ ہن جیڑھیاں ولن، کامیڈی تے ڈرامائی کرداراں وچ یکساں مہارت رکھیندیاں ہن۔ 1980ء دے بعد اوہ ٹیلی ویژن ڈرامیاں وچ وی نظر آئین تے ہݨ تک فلمی دنیا نال جڑیاں ہویاں ہن۔

## حوالہ
سٹریٹوگرافی

## سٹریٹوگرافی
Stratography – art of leading an army 

سٹریٹوگرافی ، فوج دی قیادت (leading an army) دا فن ہے ۔ ایں علم وچ فوج دی حکمت عملی (military strategy) ، جنگی تدابیر (tactics) ، رسد ، اتے قیادت (leadership) دے اصولاں دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ سٹریٹوگرافی دا مقصد جنگ وچ کامیابی حاصل کرݨ کیتے فوج دی موثر قیادت کرݨ دے طریقے ڳولݨا ، فوج دی طاقت کوں ودھاوݨا ، اتے جنگی صورتحال (battlefield situations) دا تجزیہ کرݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق ملٹری سائنس (military science) ، تاریخ ، اتے نفسیات (psychology) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

سٹریٹوگرافی وچ فوج دی حکمت عملی اتے جنگی تدابیر دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ حکمت عملی جنگ دے وݙے منصوبے (grand plan) کوں آہدن ، جیندے وچ دشمن (enemy) کوں شکست ݙیوݨ کیتے مختلف حربے (techniques) استعمال کیتے ویندے ہن ۔ جنگی تدابیر جنگ دے میدان (battlefield) وچ استعمال تھیوݨ والے چھوٹے منصوبے ہوندے ہن ، جیندے وچ فوج دی نقل و حرکت ، حملے (attacks) ، اتے دفاع (defense) شامل ہوندے ہن ۔ سٹریٹوگرافرز (stratographers) مختلف تاریخی جنگاں (historical battles) دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں کامیاب فوجی رہنماواں (military leaders) حکمت عملی اتے جنگی تدابیر دا استعمال کیتا ۔ او فوج دی طاقت اتے کمزوری دا وی تجزیہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف جنگی صورتحال وچ فوج کوں استعمال کیتا ونڄ سڳدے ۔ رسد دا مطالعہ وی سٹریٹوگرافی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ رسد فوج کوں خوراک ، اسلحہ ، اتے ݙوجھے ضروری سامان (supplies) فراہم کرݨ دے عمل کوں آہدن ۔ کامیاب جنگ کیتے موثر رسد دا نظام (logistics system) ٻہوں ضروری ہے ۔ سٹریٹوگرافرز رسد دے مختلف پہلوآں دا مطالعہ کریندے ہن ، جیویں کہ رسد دی منصوبہ بندی ، نقل و حمل ، اتے ونڈ ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں رسد دی تھوڑ (shortages) جنگ دے نتائج کوں متاثر کر سڳدی ہے ۔ 

قیادت دا مطالعہ سٹریٹوگرافی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ کامیاب فوجی رہنماواں وچ مختلف خصوصیات (qualities) ہوندیاں ہن ، جیویں کہ حوصلہ (courage) ، فیصلہ سازی (decision-making) ، اتے ٹیم ورک (teamwork) ۔ سٹریٹوگرافرز مختلف فوجی رہنماواں دی قیادت دے انداز (leadership styles) دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں انہاں دی قیادت انہاں دی فوج دی کارکردگی کوں متاثر کریندی ہے ۔ او ایہ وی ݙیکھدے ہن کہ کیویں مختلف حالات وچ فوجی رہنماواں کوں اپنی فوج دی قیادت ہوم اکنامکس چاہیدی ہے ۔ سٹریٹوگرافی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ فوجی تربیت (military training) وچ ، سٹریٹوگرافی دا استعمال فوجی افسران (military officers) کوں حکمت عملی ، جنگی تدابیر ، رسد ، اتے قیادت دے اصول سکھاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ فوجی منصوبہ بندی (military planning) وچ ، سٹریٹوگرافی دا استعمال جنگ دے منصوبے بݨاوݨ اتے فوج دی نقل و حرکت دی منصوبہ بندی کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ فوجی تجزیہ (military analysis) وچ ، سٹریٹوگرافی دا استعمال جنگی صورتحال دا تجزیہ کرݨ اتے دشمن دی طاقت اتے کمزوری دا پتا ڳولݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ 

سٹریٹوگرافی دا مطالعہ جنگ وچ کامیابی حاصل کرݨ کیتے فوج دی موثر قیادت کرݨ دے طریقے ڳولݨ وچ مدد کریندے ۔ سٹریٹوگرافرز فوجی حکمت عملی ، جنگی تدابیر ، رسد ، اتے قیادت دے بارے وچ معلومات جمع کر تے فوجی تربیت ، فوجی منصوبہ بندی ، اتے فوجی تجزیہ کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ سٹریٹوگرافی دا مطالعہ جدید ملٹری سائنس ، تاریخ ، اتے نفسیات کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔