واہ جو ساݙی عید

چاند ستاروں سے کیا پوچھوں کب دن میرے پھرتے ہیں

یہ توبیچارے خود ہیں بھکاری ݙیڑے ڈیرے پھرتے ہیں

عید کرݨ سب دا حق ہے بھانویں جو او غریب ہے بھاویں او امیر ہے ، پر امیر دی عید سعید بݨ ویندی ہے تے غریب دی عید ٹھڈے شُکارے بھریندے ، گزر ویندی ہے ۔ جیویں تیویں اے وݙاتا سوہݨاں ݙینہہ آخر پر کہیں گزارݨا ہوندے۔ لیکن میں سمجھدی آں جو اَڄ دا امیر وی درمیانی سطح تے آ کھڑے ۔ یا تاں ٻہوں امیر خوش ہے جو اوکوں کوئی پتہ نی اَمدکیا ہے خرچ کیا ہے ۔ یا وَت او غریب بندہ خوش ہے جیکوں کہیں شئے دا ݙر کائنی ۔ ٻانہہ سِر تلے رکھ تے سُم ویندے۔

رات چندر رات ہئی تے میݙی ہک سہیلی اعتکاف وچ ٻیٹھی ہئی ۔ چنگے کھاندے پیندے لوک ہن۔ میں وی کم کار توں فارغ تھیُم تے سوچیاجو اَڄ وقت ہے ، ونڄ کے سہیلی کوں مبارک ݙتی آواں ، وَت مصروفیت ودھ ویسی ۔ اے سوچ کراہیں میں اپݨے وݙے پُتر کوں نال لایا ۔ تے سہیلی دے گھر پُڄ ڳیُم ۔ سلام دُعا دے بعدڳالھیں وچ چنگا لحظہ گزر ڳیا تے اتنی دیر وچ میݙی سہیلی دی اماں نے اپݨے نوکراں کوں آواز ݙتی تے ہزار ہزار دے کئی نوٹ اوندی تلی تے رکھ کراہیں آکھیا جو توں چنڳی مشہور دُکان تے لڳا ونڄ تے ݙاہ ٻارہاں مٹھای دیاں ٹوکریاں بݨوائی آ۔ تے ݙوجھے نوکر کوں آکھیا توں فروٹ منڈی ونڄ کے تے سُتھرا سوہݨاں فروٹ گھدی آ۔ تے جیڑھا میں باقی سامان لکھ ݙتے او سنبھال گھن آویں ۔ تے بھاڳاں (گھر دی نوکرانی) کوں ݙے چا ، او اپݨے اپݨے ٹِکاݨے تے ہر شئے لیسی ۔ ڳالھیں وَت شروع تھی ڳیاں ۔ چاہ آ ڳئی ، اساں چاہ پیوݨ شروع کر ݙتی ، لحظہ گزریا تے میݙی سہیلی دا بھرا اندر وڑیا تے آکݨ لڳا ، اماں اماں میکوں ݙو چار ہزار ݙیئو ، میں اَڄ چندر رات دوستیں نال ٹُر پھر آنواں۔ ماء نے پُتر دا متھا چُمیا تے کھلدیں ہوئیں آکھیا ٻچہ دھیان کریں ، گݙی ہولے چلاویں جو اَڄ ٻہوں رش ہوسی ۔ تے واپس وی جلدی وَل آنویں۔ ساری رات ٻاہر نہ گزار ݙیویں۔اے سُݨ کراہیں میݙا چیتا جیڑھا پہلے ہی رلیا ٻیٹھا ہی ۔ مزید چکریج ڳیا ۔ یا اللہ اے کیا ٻالی ، ایہو سوچیندی ٻیٹھی ہَم تے میݙی سہیلی دی چھوٹی بھیݨ آ ڳئی تے اماں کوں آکھݨ لڳی ، اماں ڈرائیور کوں آکھو ذرا میݙے نال ڄلے ، میں اپݨیاں پنج ست سہیلیاں کوں عید ݙیوݨی ہے۔اے سُݨ تے میں سوچیا اُٹھی بھئی رضوانہ اے ٻہوں مصروف ہن ، عید دیاں تیاریاں وچ ۔ اِنھاں دا وقت ضائع نہ کر۔

بس وَت میں خدا حافظ آکھ تے ٻاہر کچن دے سامݨے توں گزریم تے تے چلہیاں تے رکھے ہوے وݙے وݙے دیڳڑیں تے نظر پئی تے میݙی سہیلی آکھیا ۔ سویرے ناشتہ میں پُچھساں ڳری ، چھونہاریں دا توں انتظار کریں ، میں شکریہ آکھ تے ٹُر ڳئی۔ ایویں ہک ݙو ڳلیاں گزرݨ دے بعد اڳلی ڳلی وچوں زور زور دے رووݨ دی آواز نے میݙے پیر روک گھدے ۔ میں کھڑ تے سُݨݨ لڳ ڳیُم ۔ شئیت اے کہیں ریڑھی چھاٻے والے دا گھر ہئی ۔ جتھاں چھوٹے چھوٹے معصوم ٻال اپݨے پیئو دے خالی ہتھ آوݨ تے رو رو تے نڈھال تھیندے پے ہَن۔ جو نہ ساݙے کپڑے ہِن نہ ساݙیاں جُتیاں تے نہ ڳری چھونہارے ، نہ اساں بازار ڳئے ۔ ݙوجھے پاسوں ہک تریمت دی آواز اَئی واہ میݙے مولا ! تیݙی وݙی شان ۔ ایویں بُکھا تِرسا رکھݨا ہاوی تے پیدا ہی کیوں کیتا ہاوی ۔ یا میکوں موت چا ݙے یا ٻالیں کوں ۔ میݙے کولوں انھاں ٻالاں دیاں شکلاں نی ݙٹھیاں ویندیاں ۔ فجر عید ہے تے میݙا ربّا میݙا چُلہا ٹھڈا پے تھیا ۔ میں اے ساریاں ڳالھیں سُݨ تے ݙاڈھا ٹھڈا ساہ بھریا تے تُرٹے قدماں نال گھر ٹُر پیُم ۔ تھوڑی ٻہوں جیڑھی عید دی خوشی ہئی او وی سَوا تھی ڳئی۔

ڳری چھونہارے میں وی بݨائے ، ٻالیں دے حسبِ توفیق کپڑے وی سوائے ۔ صفائیاں ستھریاں وی کیتیاں ، مہماناں کیتے تھوڑا ٻہوں پھل فروٹ مٹھائی میں وی منگوائی ۔ سب کجھ ٻالیں دی خوشی سانگھے میں وی کیتا۔

پر جیڑھا نظارہ رات میں سہیلی دے گھر ݙٹھا تے وَت ݙوجھا ڳلی دی نُکڑ تے کھڑ تے سُݨیا او ہر ویلے فلمی سین دی کار میݙے اَڳوں آندا رہ ڳیا۔تے میݙے دِل دی ساری خوشی اُنھیں بُکھے تے مونجھے ٻالاں دے ہنجواں وچ رُلی رہ ڳئی ۔ تے میں اللہ توں فریاد کیتی میݙے مولا یا تے گاݙے بھر بھر تے ݙیندیں یا وَت کہیں کوں بُکھا سُمیندیں۔ ایندے وچ تیݙی کیا مصلحت ہے۔ 

واہ جو ساݙی عید ۔ہک ٹھڈا ساہ بھر کراہیں میں وَت گہریاں سوچاں وچ گم تھی ڳیُم۔

ہر پاسوں گھمݨ گھیر اِچ ہیں

ساݙے چن ارمان دا کیا پُچھدیں

کوئی اِتھ رُل ڳئے کوئی اُتھ رُل ڳئے 

رُل ڳئے انسان دا کیا پُچھدیں

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: سُکے پتراں دا ݙُسکار، رضوانہ تبسم درانی ، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ملتان