اَلاھے کیوں؟

اسیݙا ہک یار ہا ۔ ݙاڈھاگھاٹا تے جگری یار ’’بہشتی‘‘ ببتی بندہ ہا ۔ گڑنگ نشئی ۔ ’’ساوی‘‘ پیندا ہا تے رَڄ تے پیندا ہا ۔ پر عام ’’بھنگائیں‘‘ آنگے نہ ’’بَدلدا‘‘ ہا نہ ’’ݙکدا‘‘ ہا۔ اَپݨے پیریں تے رہندا ہا تے ’’قیم‘‘ رہندا ہا ‘ مجال اے جو ذہن کوں لوݙا آوِس یا زبان وِلہڑس۔ ’’پی‘‘ ,’’پُرباش‘‘ تھی تے ہتھوں اوندا ذہن ٻیا تکھا تھی ویندا ہا اَتے وَل اوندیاں ڳالھیں سُݨݨ لیئق ہوندیاں ہَن سوچ سمجھ سُدھ سُرت تے سُݨہپ آلیاں ڳالھیں۔

رَل وَسدِیں سَکّیں ‘سَوڑیں ‘سنگتیں ‘ساتھیں سبھنائیں کوں علم ہا جو او سَاوی پیوݨ دا ہیلکا اے ۔ پَر او ہَر ہک نال ٻہہ تے نہ پیندا ہا تے نہ وَت کہیندے آکھیے اَکھوائے تے ’’فرمائشی گھوٹا‘‘ لیندا ہا … ہک ݙوں ’’یار‘‘ ہانِس جنہائیں نال ٻہہ تے پیندا ہا تے ہُنائیں کوں پلا تے خُش تھیندا ہا ۔ کھٹݨ کماوݨ آلا سَاوا سَوکھا بندہ ہا ’’پیوݨ‘‘ کنوں پہلے ’’چنگاں چوکھا‘‘ کھاوݨ دا بندوبست کر تے ٻہندا ہا ۔ اونکوں علم ہا جو ’’مُنشی مُک مُکا‘‘ کوں ’’بھڳواس‘‘ بھمدے اَتے’’مولوی بھن تروڑ‘‘ کوں ’’جوڑے‘‘ ݙاڈھے وَݨدِن… ݙونہائیں ݙے ݙیکھ تے کِھلے ہا تے آکھے ہا ’’تُسیݙا میݙا‘‘ آپواَپݨا ‘ اَنجو اَنج اَتے کٹھا ’’بَھنڈݨ‘‘ تھیندا پے… پہلے آئو ہک ’’جُٹی‘‘ لا گھنوں… او ’’گھٹی‘‘ لاوݨ کنوں پہلے وݙا ’’تردُل‘‘ کریندا ہا ۔ ’’بدام بھنݨ کیتے کشتی آلی سلھ جیݙی کاٹھی دی ’’کھوڑی‘‘ اَتے ہتھی آلی لکڑ دی ’’ݙنگلی‘‘ بݨوائی ہوئی ہَس ۔ بِدام بھنیندیں ہوئیں ایں ڳالھ دا وݙا خیال رکھیندا ہا جو ’’بِدام‘‘ بھڄے ’’ڳرّی‘‘ نہ بھڄے۔ نکتیاں ہویاں ثبوتیاں ڳرّیاں چنڳیں رِیت دھو تے وَل چِتھ چکھ تے ’’مِٹھیاں ‘ کوڑیاں ڳریاں نکھیڑے ہا ۔ انجو انج کر رکھے ہا … ݙوجھے پیالے اِچ خشخاس پُسا رکھدا ہا ۔ اوندی مَل نِگار نِتار تے دھووے ہا ۔ خجی دے رنگیل بھوتریں دی بݨی ہوئی ’’واٹویں‘‘, ’’وَنئیں‘‘ آلی تَݙیّ وِچھاوے ہا … سُکی ہوئی ’’سَاوی تُری ‘‘ دی بݨی ہوئی ’’سُٻی‘‘ نال مَل مَل تے ’’دورہ‘ ݙنڈکا‘‘ دھووے ہا ۔ ’’ݙنڈکا‘‘ چنڳیں رِیت چھلیا مُچھیا تے رَندیا ہویا ہا ۔ جینکوں اُتے تلے ݙوں وِڈھے پئے ہوئے ہَن تے ہُنائیں وِڈھیں اِچ نِکے نِکے گھنگھرو ’’ڳانی‘‘ آنگے ٻدھے ہوئے ہَن۔

’’دورہ‘ ݙنڈکا‘تݙی تے رکھ ’’تَݨی آلی ٹُکڑیلی ڳتھلی‘‘ اِچوں اَپݨے’’ وَزَم‘‘ یا لوڑ موجب ’’ٻونی‘‘ کڈھے ہا ۔ تھولی تھولی تَلّی تے رکھ کراہیں مَلے ہاَ۔ دھوتا نپیڑیا ہویا صاف سُتھرا چھاݨا مونڈھے تے رکھ کھنگورہ مار اوکڑوں تھی ٻہے ہا تے وَل گھوٹا لاوے ہا ۔ بہشتی ’’وݙے ذوق شوق تے پیار پریم نال گھوٹا لیندا ہا ۔ مرضی موجب گھوٹ گھنے ہا تے وَل چھاݨݨ کیتے اَپݨے ہتھیں اعتباری ’’پیالے بھئی‘‘ کوں ’’شینہہ دے کن‘‘ (چھالے دے پاند ‘ وٹھوَاوِے ہا… چھان چُھوݨ تے سڄے ہتھ کنوں ٻیٹھے ہوئے سنگتی دے پیالے اِچ پہلے پاوے ہا تے ’’وَنڈ‘‘ اَپݨے پیالے تے آن مُکاوے ہا۔ حصے سَنویں ’’سَوائی‘‘ دی ونڈ اِی ایئیں کرے ہا…’’خالی پیٹ‘‘ پیندا ہا۔پیالے اِچ تِیلا کھڑائو مجال اے کہیں پاسے نِوّے ۔ پیالہ ݙونہیں ہتھیں اِچ گھن چَپَیں نال لاوے ہا ۔ چَپ ایئیں تھولے جیہے ٻوڑے ہا‘ نکی جیہی سُرکی بھر لَبیں تے زبان پھیرے ہا ۔ وَل پیالہ اڳوں رکھ پلتھی مار آسودہ تھی ٻہے ہا۔ ساتھ ݙیوݨ آلیں ݙے ݙیکھ ٹہکارہ مار تے کِھلے ہا … آکھے ہا لڳن گھوگھٹ سَڄے ہتھ اِچ پکڑ کھٻی ٻانہہ اُتے چا اُچی آواز اِچ نعرہ مارے ہا ’’آعَ‘‘ رَڳڑی تے پیتی کُوڑا… ڳیا … دی… اوندی کݙاہیں نہ بَھلّی وار جیں عاشقیں دی قدر نہ کیتی … یا وَت آکھے ہا ’’بھنگ‘‘ پی اَڑٻنگ تھی… مونجھاں مُنجھاریاں پَرے سَٹ چھوڑ‘ مُکیسی موذیں کوں … پَر کݙاہیں ’’پی‘‘ پُرباش تھی ’’بہشتی‘‘ آپ مونجھا تھی ویندا ہا ۔ ٹھڈا ساہ بَھر تے آکھے ہا واہ میݙا مالک آ ! قربان تیݙی قذرت توں ’’بے سَنتیں‘‘ کوں سوبھ ݙتی۔’’چوریں‘‘ کوں ’’چوکیدار‘‘ چا بݨائی ۔ ݙاکو تھاݨیدار بݨیے وَدّن ‘ قصائی ݙاکدار بݨیے ٻیٹھن ۔ ’’نَاہر‘‘ آجڑی بݨ ڳن … چوک دے چندرے ’’چودھری‘‘ اِن ۔ ’’کاݨیاں کجّل پَئی وَدِین۔ اندھے چھپر ٹپدے وَدن‘ کُکڑیں بانگاں وَدیاں ݙیندین ۔ ٻانبھݨ مسیت وڑ ڳن ‘ کِراڑی دا ناں غلام فاطمہ رکھیج ڳے ۔ مُلاں مَڑھی اِچ متھا ٹیکی پے ۔ جنہائیں کوں نَئی اُسترا نہ ݙیندا ہا او … ڳل اِچ پئی وَدِن ۔ جیرھے کٹہڑے اِچ کھڑݨ دے ݙا دے ہن ہُنائیں کوں ’’کُرسی‘‘ تے چَڑھا ٻلہائی ‘ سُوریں کوں سَوڑیں پوائینیں۔ تیݙا کیا ویندے ؟ بھوڳ اِچ تاں اَسّاں اے سے تے اَسّاں جیہے اِن جیرھے نہ ’’پَھر‘‘ سڳدن تے نہ وَت کُجھ ’’کر‘‘ سڳدن ۔ اچھا تیݙی مرضی جیئیں تُوں راضی۔

اللہ ڄاݨے اسیکوں او اَپݨا بہشتی یار تے اوندیاں ڳالھیں اَڄ کلھ کیوں ݙاڈھیاں یاد اَمدین؟ اَلاھے کیوں؟۔

27جولائی 1997ء

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان