گزری وہاݨی

گزری وہانْی
تحریر : ظہور دھریجہ
نسیم سیمی : 
پچھلے ہفتے جگ مشہور گلوکارہ تے ڈٖوہڑے دی ملکہ نسیم سیمی فوت تھی گٖن ‘ ڈٖو سالیں توں بیمار ہَن ، حکومت کوں اپیلاں کر کر تھک گٖیوسے ‘ علاج نہ کرایا گٖیا ۔ اوڑک نسیم سیمی ساہ جُھنْ جُھنْ تے مر گٖئی ۔ چدھڑ موڑ تحصیل شجاع آباد غریب بھینْ بھرانویں نسیم سیمی کوں آہاں تے سسکیاں نال دفن کیتا ۔ڈٖوجھے ڈٖینھ نسیم سیمی دے غریب بھرا تڈٖے تے بٖیٹھے ہن جو کجھ لوک نسیم سیمی دے پُتر عمران فیصل نال دشمنی مٹاونْ سانگے گھر پُجٖ گٖے تے اسلحہ تانْ گھدا ۔ اساں تے بٖئے لوکیں احتجاج کیتا پر غریب لوکیں کوں صلح نامہ ڈٖے تے جان چھڑاونْی پی ۔ ذہن تے بٖہوں بٖوجھ ہا ، اوں جٖہاڑے فاضل پور اچ سوجھل دھرتی واس دا کٹھ وی ہئی ۔ تھکئے ہاریئے اُتھاں پُجٖوسے پر تھکیڑا ایں سانگے لہہ گٖیا جو کٹھ بٖہوں کامیاب تھیا ۔ سرائیکی اگٖوانْ شاہنواز خاں مشوری تے عثمان کریم بھٹہ کوں مبارخاں ڈٖیندے سئیں نور تھہیم ایڈووکیٹ نال خانپور لنگھ گٖیوسے ۔اُتھوں اگٖلی منزل بنگلہ گنگنْ آلا چولستان ہئی ۔ 
فکر فرید سیمینار:
بنگلہ کنگنْ آلا چولستان ونجٖنْ توں پہلے لیاقت پور سئیں سراج ساغر انتظار اچ ہَن ۔ میں تے آصف دھریجہ لیاقت پور پُجٖے تاں اُتھاں سئیں حیدر جاوید سید ‘ سئیں لالہ اقبال تے بٖئے ڈھیر سارے سنگتیاں نال ملاقات تھئی ‘ ڈٖوپہریں د ی مانی جندو پیر اچ عظیم سرائیکی شاعر سئیں صوفی نجیب اللہ نازش کول ہئی ۔ اُتھاں دلچسپ سرائیکی سنگت دے ڈھیر سارے شاعریں نال ملاقات تھئی ۔ سئیں صوفی نجیب اللہ نازش دے پُتر خالد نجیب وی نال تھی پے تے روہی ٹُر پیوسے۔ کنگنْ آلے بنگلے پُجٖ گٖیوسے ۔ صاحبزادہ سئیں شیر میاں عباسی وسیع انتظامات کیتے ہوئے ہَن ۔ وڈٖے وڈٖے لوک آئے ہوئے ہَن ۔ کنگنْ آلے بنگلے دے نال ہیڈ رازقاں دا علاقہ ہے جتھاں وفاقی وزیر چوہدری طارق بشیر چیمہ دی بَچھ تے سرائیکی آبادی نال ظلم کیتا گٖے ۔ میں سوچیا جو ایں موقع تے مظلومیں دے حق اچ گٖالھ کرویسوں جو اساں کے تئیں ظلم سہسوں پر عصمت اللہ شاہ صیب ہر واری آلی کار ایں واری وی آکھیا جو سئیں تُساں بٖی کوئی گٖالھ نی کرنْی ۔ صاحبزادہ شیر میاں عباسی صیب دی خلوص تے محبت کوں سلام جو او اتنا وڈٖا اہتمام کریندن ۔ شیت او وی نہ روکیندے ہوون پر عصمت اللہ شاہ دا میکوں ارمان لگٖا ۔ میں سٹیج تے شکریہ ادا کر تے تلے لہہ آیا ‘ اے میڈٖا احتجاج ہا ۔ عصمت اللہ شاہ صیب اپنْی طرفوں آونْ آلے ریسرچ سکالریں دی کھوچری وی کریندے رہ گٖے تے موضوع توں ہٹ تے انہاں ایس ای کالج دے واقعے دا وی ذکر کیتا ۔ میں انتظار کریندا رہ گٖیم جو ہیڈ رازقاں دا وی ذکر تھیسے پر کہیں نہ کیتا ۔ صدارتی خطاب سجادہ نشین سئیں خواجہ معین الدین کوریجہ دا ہا ‘ انہاں وی کوئی گٖالھ نہ کیتی ۔ انت میں اُٹھی تے آکھیا جو سئیں اے تاں دعا کراؤ چا جو ہیڈ رازقاں دے مظلومیں کوں انصاف ملے انہاں فرمایا اے دعا درگاہ بھرچونڈی شریف دے پیر سئیں کرویسن پر بھرچونڈی شریف دے پیر آف بھرچونڈی شریف میاں عبدالخالق سئیں دعا تاں کرائی پر ہیڈ رازقاں دے مظلومیں دے حق اچ نہ کرائی۔ جیویں تقریراں مُکیاں تاں لوک گٖالھیں کرنْ پئے گٖئے جو کیا اساں سرائیکی اتنے بزدل تھی گٖیوں جو مظلوم دا ساتھ ڈٖیونْ تاں اپنْی جاہ ریہا انہاں دے حق اچ انصاف واسطے دعا وی نی منگ سگدے ۔ میڈٖے کول مجاہد جتوئی صیب آئے تے عذر گناہ بد تر از گناہ وانگے آکھیا جو خواجہ صیب کوں تاں پتہ وی کینھی جو واقعہ کیا ہے ؟ میں آکھیا جو مرشد جٖانْی جٖانْ ہوندے، سارے جہان کوں پتہ ہے جو ہیڈ رازقاں وچ کیا تھئے ، چلو من گھندوں جو خواجہ صیب کوں پتہ کینھی تاں تہاکوں تاں ہے ، تُساں چپ کیوں؟ بہرحال میکوں صاحبزادہ شیر میاں عباسی سئیں دے عمل دا بٖہوں احترام اے ‘ انہاں میڈٖی گٖالھ کوں رد وی نی کیتی پر میں اے گٖالھ آکھنْ توں نی رہ سگٖدا جو جیرھے لوک وسیب دے مظلومیں دا ساتھ نی پے ڈٖیندے او وسیب دے تے اللہ دے ڈٖیونْے دار تھیسن ۔ 
جھوک دی ہارڈ ڈیسک:
کنگنْ آلے بنگلے میڈٖے کول سواری کائنا ہئی پر میڈٖے ہاں تے اتنا بار ہا جو میں اُتھاں ہک منٹ نہ پیا کھڑ سگٖدا ہم۔ بھلا تھیوے سئیں سردار چھٹیرے خان عباسی دا او میکوں بہاولپور اپنْے نال گھدی آئے ۔ رات دا میں اُتھاں رہ پیُم ۔ اللہ خُش رکھے سئیں سردار چھٹیرے خان عباسی آکھیا جو اساں وی روہی دے لوک ہیسے ‘ اساکوں ذاتی طور تے پتہ ہے ہیڈ رازقاں دے وچ سرائیکیں نال بٖہوں ظلم تھئے ‘ تُساں جو آکھئے ایندی اللہ تہاکوں جزا ڈٖیسے ۔ تھکیڑا انویں ہئی ہیڈ رازقاں دے مسئلے تے مونجھاں وی ہَن ۔ بٖئی شام کوں جھوک آیا تاں ڈٖسیا گٖیا جو جھوک دی ہارڈ ڈیسک چوری تھی گٖی اے ‘ میڈٖے پیریں تلوں زمین نکل گٖی کیونجو ہارڈ ڈیسک تاں اٹھ ڈٖاہ ہزار دی ہوسے پر اوندے وچ جیرھا ڈیٹا ہئی اوندا نہ کوئی مُل اے تے نہ کوئی بدل ۔ میں سٹاف نال نراض تھیا تاں انہاں اُلٹا میڈٖے اُتے چا سٹیا جو اتھاں کہیں کوں جھل ول کائنی جو بندہ آوے ‘ جو چیز چاوے پیا ‘ رکھے پیا ‘ کمپیوٹریں کوں کھیڈٖ بنْا بٖہے ‘ تُساں نی روکیندے ۔ سئیں عاشق بزدار تے سئیں منور بزدار وی تشریف گھن آئے ، انہاں ڈٖاڈھا ارمان کیتا۔ اوں ڈٖینھ توں گھن تے احٖ تئیں میں ہک ہک کوں آکھدا بٖیٹھاں جو خدا واسطے ہارڈ ڈیسک واپس کر ڈٖیو ۔ تہاکوں جے پیسیں دی ضرورت اے تاں اساں کوئی شئے ویچ تے تہاکوں ڈٖوڑے پیسے ڈٖے ڈٖیندوں پر تُساں مہربانی کرو کیونجو اے میڈٖا ذاتی نی سرائیکی دا قومی نقصان اے ۔ ہارڈ ڈیسک اچ جیرھا کجھ ہئی او ہُنْ دوبارہ حاصل نی تھی سگٖدا پر ہالی تک کتھاؤں مثبت جواب نی ملیا ۔ کجھ لوک ہروں بھروں نراض وی تھی گٖن ‘ حال اوہو اے جو بھئی چوری وی ہوندی تھیوے تے ست کھلے وی ہُوں کوں مارو ۔ اے احساس کہیں کوں کائنی جو میڈٖے نال کیا پی گزردی اے ۔ گٖاونْ سنْوسے تے ولا رو پیوسے جو ’’ جیندیں خاطر در در رُل گٖے ، کملے دیوانے ہُل گٖے، ککھاں دے سانویں تُل گٖئے ، اجٖاں او نراض اے ، اجٖاں او نراض اے۔‘‘ 
صلا ڈٖیو :
ہارڈ ڈیسک دے مسئلے تے پریشان ہاں ، کوئی سمجھ نی امدی کیا کراں ؟ پولیس ڈٖے معاملہ ویندے تاں او تاں پُچھ گُچھ اُتھاؤں شروع کریسن جتھوں چوری تھی اے ، ڈٖاہ بندیں دا منہ خراب تھیسے ، سخت پریشان آں کیا کراں ، تُساں صلاح ڈٖیو ، سئیں احمد خان طارق فرمائے :
ڈٖے سجٖنْ سوہنْی صلاء کیا راہ گھناں کیا کر گھناں 
در گھر دے ڈٖکھ بھئیوال ہِن میں در گھناں یا گھر گھناں
ہائی کورٹ اچ پیشی :
اجٖاں چِیتا جاہ تے آیا نہ ہا جو لہوروں فون آ گٖیا جو ہائیکورٹ دی طرفوں سرائیکی تعلیم آلی پیشی نکل آئی اے ، اساڈٖے وکیل سئیں سید نثار صفدر ایڈووکیٹ تے انہاں دے اسسٹنٹ سئیں مقصود بھٹی آکھیا جو تہاڈٖا آونْ ضروری اے ۔ جیویں کھڑا ہم ‘ اونویں لہور روانہ تھی گٖیم ‘ سویلے ہائی کورٹ پُجٖ گٖیوسے ‘ جسٹس فرخ عرفان خان صیب دے کول کیس ہا ‘ کیونجو اساڈٖا ڈڈھ سال توں کیس دائر ہا جو پنجابی تعلیم دی رِٹ اچ اساکوں وی فریق بنْایا ونجٖے پر اجٖاں تک اساکوں اوں کیس دے وچ فریق نہ بنْایا گٖیا ہئی ، انج پیشیاں لگٖدیاں ہن ۔پنجابی تعلیم دا فیصلہ پچھلے مہینے آ گٖے ۔ اساں ہُنْ نویں سِروں تیاری کیتی تے دلائل وچ لکھیا جو پنجاب اچ پہلے توں سرائیکی تے پنجابی تعلیم انجو انج تھیندی پی اے ۔جیویں جو 
٭ پی ایچ ڈی،سرائیکی انج تے پنجابی انج تھیندی اے 
٭ ایویں ایم فل ، ایم اے ، بی اے تے ایف اے وی انجو انج تھیندی اے 
٭ میٹرک دا الگ نصاب منظور تھی گٖے 
٭ پبلک سروس کمیشن دی طرفوں سرائیکی لیکچرر انج تے پنجابی لیکچرر دا انج اشتہار آندے 
٭ وفاقی حکومت دا ادارہ اکادمی ادبیات سرائیکی کتاب کوں انج تے پنجابی کتاب کوں انج ایوارڈ ڈٖیندے
٭ ریڈیو ٹیلیویژن تے سرائیکی دے انج تے پنجابی دے انج پروگرام تھیندن
٭ حکومت سرائیکی اخبار دا انج تے پنجابی اخبار دا انج ڈیکلریشن جاری کیتا ہویا ہے
٭ جیکر ہُنْ تَلویں سطح تے سرائیکی کوں پنجابی دے نال سلہاڑیا گٖیا تاں وڈٖا گٖڑدھال مچسے 
٭ ما بٖولی اچ تعلیم بٖال دا بنیادی حق ہے ، عجب گٖالھ ہے جو بدیسی زباناں زبردستی پڑھایاں ویندین تے دیس دے زبانیں واسطے اساں منتاں ودے کریندوں تے عدالتیں اچ دھکے ودے کھمدوں ۔ 
لہٰذا انصاف دے تقاضے پورے کریندیں ہوئیں پرائمری سطح تے وی سرائیکی کوں انج مضمون دے طور تے پڑھایا ونجٖے۔ کیونجوخیبرپختونخواہ حکومت تے بلوچستان حکومت اپنْے صوبیں اچ بٖولی ونجٖنْ آلیاں ساریاں زباناں ماء بٖولی دے طور تے پڑھاونْ دا نہ صرف اعلان کیتے بلکہ اسمبلی توں بٖل وی پاس کرائے۔ 
سئیں سید نثار صفدر ایڈووکیٹ جنہاں دا تعلق دیرہ اسماعیل خان نال ہے تے انہاں سرائیکی گریجویٹ ایسوسی ایشن وی بنْائی ہئی ، میکوں تسلی ڈٖیندے ہوئیں ملتان بھیجٖئے جو تہاڈٖا کیس مضبوط اے ، تہاکوں انصاف ضرور ملسے پر کجھ وقت لگٖسے ۔ میں آکھیا سئیں ٹھیک اے حیاتی اچ انصاف مل گٖیاتاں جی بسم اللہ نہ تاں ایہو انصاف میڈٖی قبر تے رکھ آویجو ۔ ظہور دھریجہ