open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ایسونزو دیاں جنگاں 1915

## ایسونزو دیاں جنگاں 1915
ایسونزو دیاں جنگاں پہلی عالمی جنگ وچ آسٹریا-ہنگری اتے اطالوی فوجاں دے درمیان ٻارھاں جنگاں دی ہک سیریز ہئی ، جیڑھی زیادہ تر موجودہ سلووینیا دے علاقے تے اتے باقی اٹلی وچ ایسونزو دریا دے نال اطالوی محاذ دے پوادھی حصے تے جون 1915 اتے نومبر 1917 دے درمیان لڑی ڳئی ۔ 

پہلی عالمی جنگ دے دوران ، آسٹریا-ہنگری اتے اٹلی دے درمیان ایسونزو دریا دے کنارے ٻارھاں جنگاں تھیاں ۔ ایہ جنگاں جون 1915 توں نومبر 1917 تک جاری ریہاں ۔ انہاں جنگاں دا مقصد آسٹریا-ہنگری توں اطالوی علاقے تے قبضہ کرݨا ہئی ، پر ݙونہائیں پاسیاں کوں وݙا نقصان تھیا ۔ انہاں جنگاں وچ ٻہوں سارے فوجی ماریئے ڳئے اتے پھٹوڑی تھئے ۔ 

ایسونزو دیاں جنگاں پہاڑی علاقے وچ لڑیاں ڳئیاں ، جیندے پاروں ݙونہائیں پاسیاں کوں سخت مشکلاں دا سامݨا کرݨا پیا ۔ انہاں جنگاں وچ خندقاں دی جنگ دا استعمال کیتا ڳیا ، جیندے وچ فوجی زمین دے اندر خندقاں بݨا تے لڑدے ہن ۔ انہاں جنگاں وچ توپاں ، مشین گناں اتے زہریلی گیس دا وی استعمال کیتا ڳیا ۔ انہاں جنگاں وچ ݙونہائیں پاسیاں کوں وݙا نقصان تھیا ۔ 

ایسونزو دیاں جنگاں پہلی عالمی جنگ وچ ہک اہم واقعہ ہن ۔ انہاں جنگاں وچ ݙونہائیں پاسیاں کوں وݙا نقصان تھیا پر کوئی وی پاسہ فیصلہ کن فتح حاصل نہ کر سڳیا ۔ انہاں جنگاں دے نتیجے وچ اطالوی محاذ تے جنگ دا خاتمہ تھیا اتے ݙونہائیں پاسیاں اپݨی توجہ ݙوجھے محاذ تے مرکوز کیتی ۔ انہاں جنگاں پہلی عالمی جنگ دے دوران انسانی مصائب کوں وی ظاہر کیتا ۔
ایلووائسک دی جنگ 2014

## ایلووائسک دی جنگ 2014
ایلووائسک دی جنگ 7 اگست 2014 کوں شروع تھئی ، جݙݨ یوکرین دی مسلح افواج اتے یوکرین دے حامی نیم فوجی دستیاں ڈونیٹسک پیپلز ریپبلک (ڈی پی آر) نال منسلک روس نواز باغیاں اتے روسی مسلح افواج دے دستیاں توں ایلووائسک شہر تے قبضہ کرݨ دی کوشش شروع کیتی ۔ بھانویں جو یوکرینی افواج 18 اگست کوں شہر وچ داخل تھیوݨ وچ کامیاب تھی ڳئیاں ، پر 24 اتے 26 اگست دے درمیان انہاں کوں سرحد پار کرݨ والی اتے جنگ وچ شامل تھیوݨ والی روسی فوجی افواج گھیر گھدا ۔ کئی ݙینہاں دے گھیرے دے بعد ، یوکرینی افواج ڈی پی آر دی انسانی راہداری کھولݨ دی تجویز کوں ایں شرط تے مسترد کر ݙتا کہ او اپݨیاں بکتر بند گاݙیاں اتے گولہ بارود چھوڑ ݙیسن ، اتے 29 اگست 2014 دی سویل کوں اپݨے ہتھیاراں دے نال ایلووائسک توں نکلݨ شروع تھئی ڳئے ۔ روسی پاسے ولوں انخلاء کرݨ والے یوکرینی فوجیاں تے فائرنگ کیتی ڳئی ، جیندے وچ ٻہوں سارے فرار تھیوݨ دی کوشش وچ ماریئے ڳئے ۔ 

2014 وچ ، یوکرین دے پوادھی حصے وچ روس نواز باغیاں اتے یوکرینی فوج دے درمیان جنگ چھڑ پئی ۔ ایلووائسک شہر ، جیڑھا روس نواز باغیاں دے کنٹرول وچ ہئی ، یوکرینی فوج کیتے تزویراتی طور تے اہم ہئی ۔ یوکرینی فوج 7 اگست 2014 کوں ایلووائسک تے قبضہ کرݨ دی کوشش شروع کیتی ۔ یوکرینی فوج شروع وچ شہر وچ داخل تھیوݨ وچ کامیاب تھی ڳئی ، پر روسی فوج مداخلت کر تے انہاں کوں گھیر گھدا ۔ 

یوکرینی فوج کئی ݙینہاں تک گھیرے وچ رہی ۔ روسی فوج انہاں کوں ہتھیار سٹݨ دی پیشکش کیتی ، پر یوکرینی فوج انکار کر ݙتا ۔ 29 اگست 2014 کوں ، یوکرینی فوج ہتھیاراں دے نال شہر توں نکلݨ دی کوشش کیتی ۔ روسی فوج انہاں تے فائرنگ کیتی ، جیندے وچ ٻہوں سارے یوکرینی فوجی ماریئے ڳئے ۔ ایں واقعے کوں ایلووائسک قتل عام دے ناں نال ڄاݨیا ویندے ۔ 

ایلووائسک دی جنگ یوکرین دی جنگ وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ یوکرینی فوج دی شکست انہاں دی طاقت کوں کمزور کر ݙتا اتے روسی مداخلت دی شدت کوں ظاہر کیتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ یوکرین اتے روس دے درمیان تعلقات ودھیک خراب تھئی ڳئے ۔ ایں واقعے یوکرین دی جنگ دے دوران انسانی حقوق دیاں خلاف ورزیاں تے وی روشنی پاتی ۔
انکرمن دی جنگ 1854

## انکرمن دی جنگ 1854
انکرمن دی جنگ 5 نومبر 1854 کوں کریمین جنگ دے دوران برطانیہ اتے فرانس دی اتحادی فوجاں اتے شاہی روسی فوج دے درمیان لڑی ڳئی ۔ ایں جنگ روسی فوج دی اتحادی فوجاں کوں میدان وچ شکست ݙیوݨ دی ہمت کوں تروڑ ݙتا ، اتے ایندے بعد سیواستوپول دا محاصرہ تھیا ۔ جنگ دے دوران دھند دی وجہ توں فوجیاں دے اپݨی مرضی نال لڑݨ دے کردار ایں جنگ کوں "فوجیاں دی جنگ" دا ناں ݙتا ۔ 

1854 وچ ، کریمین جنگ دے دوران ، برطانیہ ، فرانس اتے روس دے درمیان انکرمن دے مقام تے جنگ تھئی ۔ روسی فوج ، جیڑھی سیواستوپول دے قلعے دا دفاع کریندی پئی ہئی ، اتحادی فوجاں تے حملہ کیتا ۔ اتحادی فوجاں ، جیڑھیاں دھند دی وجہ توں اپݨے منصوبیاں تے عمل نہ کر سڳیاں ، روسی حملے دا مقابلہ کیتا ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے درمیان سخت لڑائی تھئی ، جیندے وچ ٻہوں سارے فوجی ماریئے ڳئے ۔ 

دھند دی وجہ توں ، جنگ وچ شامل فوجیاں کوں اپݨی مرضی نال لڑݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ فوجیاں دلیری نال لڑائی کیتی اتے روسی فوج کوں سخت نقصان پڄایا ۔ اتحادی فوجاں روسی فوج کوں پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور کر ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ روسی فوج دی ہمت ترٹ ڳئی اتے انہاں سیواستوپول دا محاصرہ جاری رکھݨ دا فیصلہ کیتا ۔ 

انکرمن دی جنگ کریمین جنگ وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ اتحادی فوجاں دی فتح روسی فوج دی ہمت کوں تروڑ ݙتا اتے سیواستوپول دے محاصرے کوں جاری رکھݨ دا موقع ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ اتحادی فوجاں دی طاقت ودھ ڳئی ۔
امجن دریا دی جنگ 1951

## امجن دریا دی جنگ 1951
امجن دریا دی جنگ ، جینکوں لمے کوریا وچ سولما-ری دی جنگ یا گلوسٹر ہل دی جنگ دے ناں نال وی ڄاݨیا ویندے ، یا چین وچ ژومالی دی جنگ دے ناں نال ڄاݨیا ویندے ، 22–25 اپریل 1951 کوں کوریائی جنگ دے دوران تھئی ۔ چینی پیپلز والنٹیر آرمی (PVA) دے فوجیاں لمے کوریا دے راڄ ڳڑھ سیول تے دوبارہ قبضہ کرݨ دی کوشش وچ تھلے امجن دریا تے اقوام متحدہ کمانڈ (UN) دے ٹھکاݨیاں تے حملہ کیتا ۔ ایہ حملہ چینی بہاری جارحیت دا حصہ ہئی ، جئیں دا مقصد جنوری توں مارچ 1951 وچ اقوام متحدہ دے کامیاب جوابی حملیاں دی سیریز دے بعد میدان جنگ وچ پہل دوبارہ حاصل کرݨا ہئی ، جئیں اقوام متحدہ دیاں فوجاں کوں کنساس لائن تے 38ویں متوازی حد توں پرے قائم تھیوݨ دی اجازت ݙتی ہئی ۔ 

22 اپریل 1951 کوں ، کوریائی جنگ دے دوران ، چینی پیپلز والنٹیر آرمی (PVA) اقوام متحدہ کمانڈ (UN) دے ٹھکاݨیاں تے امجن دریا دے کنارے حملہ کیتا ۔ چینی فوج دا مقصد سیول تے دوبارہ قبضہ کرݨا ہئی ۔ اقوام متحدہ دی فوج وچ برطانوی ، امریکی اتے کجھ ٻئے ملکاں دے فوجی شامل ہن ۔ چینی فوج زوردار حملہ کیتا اتے اقوام متحدہ دی فوج کوں سخت مزاحمت دا سامݨا کرݨا پیا ۔ 

اقوام متحدہ دی فوج چینی فوج دے حملے دا دلیری نال مقابلہ کیتا ۔ برطانوی گلوسٹرشائر رجمنٹ خاص طور تے دلیری دا ݙیکھالا کیتا ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے درمیان سخت لڑائی تھئی ۔ چینی فوج اقوام متحدہ دی فوج تے کئی وار حملے کیتے ، پر اقوام متحدہ دی فوج انہاں حملیاں کوں پسپا کر ݙتا ۔ 25 اپریل 1951 تک ، چینی فوج پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھئی ڳئی ۔ 

امجن دریا دی جنگ کوریائی جنگ وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ اقوام متحدہ دی فوج دی فتح چینی فوج دی وِکھ ودھائی کوں روک ݙتا اتے سیول کوں بچا ڳیا ۔ ایں جنگ اقوام متحدہ دی فوج دی دلیری اتے چینی فوج دی جارحیت کوں وی ظاہر کیتا ۔ گلوسٹرشائر رجمنٹ دی دلیری کوں خاص طور تے سراہیا ڳیا ۔ ایں جنگ کوریائی جنگ دے دوران اقوام متحدہ دی فوج دی اہمیت کوں وی ظاہر کیتا ۔
جیکسن دی جنگ 1863

## جیکسن دی جنگ 1863
جیکسن دی جنگ 14 مئی 1863 کوں جیکسن ، مسیسیپی وچ امریکی خانہ جنگی دے دوران وکسبرگ فوجی چڑھی دے حصے دے طور تے لڑی ڳئی ۔ اپریل 1863 دے آخر وچ مسیسیپی ریاست وچ داخل تھیوݨ دے بعد ، یونین آرمی دے میجر جنرل یولیسس ایس گرانٹ اپݨی فوج کوں اندرونی علاقے وچ منتقل کیتا تاں جو تزویراتی مسیسیپی دریا دے قصبے وکسبرگ ، مسیسیپی تے حملہ کیتا ونجے ۔ 12 مئی کوں لڑی ڳئی ریمنڈ دی جنگ گرانٹ کوں یقین ݙیوایا کہ جنرل جوزف ای جانسٹن دی کنفیڈریٹ فوج کوں محفوظ طریقے نال نظر انداز کرݨ ٻہوں مضبوط ہئی ، ایں واسطے انہاں میجر جنرلز جیمز بی میک فیرسن اتے ولیم ٹی شرمین دی اڳواݨی وچ ݙو کور جانسٹن دے جیکسن وچ پوزیشن تے قبضہ کرݨ کیتے بھیڄے ۔ جانسٹن دا خیال ہئی کہ شہر قابل دفاع نئیں اتے انہاں پچھوں تے ہٹݨ شروع کر ݙتا ۔ بریگیڈیئر جنرل جان گریگ کوں کنفیڈریٹ ریئر گارڈ دی کمان ݙتی ڳئی ، جئیں 14 مئی کوں جیکسن وچ شرمین اتے میک فیرسن دے فوجیاں نال لڑائی کیتی اتے بعد وچ پچھوں تے ہٹ ڳیا ۔ شہر تے قبضہ کرݨ دے بعد ، یونین فوجیاں معاشی اتے فوجی بنیادی ڈھانچے کوں تباہ کر ݙتا اتے شہریاں دے گھراں کوں وی لٹیا ۔ گرانٹ ول وکسبرگ ول ودھیا ، جینکوں انہاں 18 مئی کوں گھیرے وچ گھن گھدا اتے 4 جولائی کوں قبضہ کر گھدا ۔ کمک ملݨ دے باوجود ، جانسٹن وکسبرگ گیریژن کوں بچاوݨ دی صرف ہک کمزور کوشش کیتی ، اتے جولائی دے ادھ وچ ݙوجھی وار جیکسن توں ٻاہر کڈھ ݙتا ڳیا ۔ 

1863 وچ ، امریکی خانہ جنگی دے دوران ، یونین آرمی دے میجر جنرل یولیسس ایس گرانٹ وکسبرگ تے قبضہ کرݨ کیتے مسیسیپی وچ وِکھ ودھائی شروع کیتی ۔ 14 مئی 1863 کوں ، گرانٹ دی فوج جیکسن شہر تے حملہ کیتا ، جیڑھا کنفیڈریٹ آرمی دے جنرل جوزف ای جانسٹن دے کنٹرول وچ ہئی ۔ جانسٹن جیکسن شہر کوں ناقابل دفاع سمجھدے ہوئے پچھوں تے ہٹݨ دا فیصلہ کیتا ۔ 

یونین فوج جیکسن شہر تے قبضہ کرݨ دے بعد ، انہاں شہر دے معاشی اتے فوجی بنیادی ڈھانچے کوں تباہ کر ݙتا اتے شہریاں دے گھراں کوں وی لٹیا ۔ گرانٹ ول وکسبرگ تے حملہ کیتا اتے شہر کوں گھیرے وچ گھن گھدا ۔ 4 جولائی 1863 کوں ، وکسبرگ ہتھیار سٹ ݙتے اتے یونین فوج شہر تے قبضہ کر گھدا ۔ 

جیکسن دی جنگ امریکی خانہ جنگی وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ یونین فوج دی فتح وکسبرگ تے قبضہ کرݨ دا دڳ سدھا کیتا ، جیڑھا مسیسیپی دریا تے کنٹرول حاصل کرݨ کیتے اہم ہئی ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ کنفیڈریٹ آرمی دی ݙاڈھ ورائی دا زور ترٹ ڳیا اتے یونین دی فتح یقینی تھئی ڳئی ۔
جیکسن دی جنگ 1862

## جیکسن دی جنگ 1862
جیکسن دی جنگ ، جینکوں سالم قبرستان دی جنگ وی آکھیا ویندے ، 19 دسمبر 1862 کوں امریکی خانہ جنگی دے دوران میڈیسن کاؤنٹی ، ٹینیسی وچ لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ یونین اتے کنفیڈریٹ فوجاں دے درمیان تھئی ، جیڑھی ٹینیسی ریاست وچ کنٹرول حاصل کرݨ دی کوشش دا حصہ ہئی ۔ 

19 دسمبر 1862 کوں ، یونین اتے کنفیڈریٹ فوجاں جیکسن شہر دے نیڑے سالم قبرستان دے مقام تے آمݨے سامݨے تھیاں ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے درمیان سخت لڑائی تھئی ۔ کنفیڈریٹ فوج ، جیڑھی تعداد وچ گھٹ ہئی ، یونین فوج دے حملے دا مقابلہ کرݨ دی کوشش کیتی ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے فوجیاں دلیری نال لڑائی کیتی ، پر یونین فوج دی تعداد اتے وسائل زیادہ ہن ۔ 

یونین فوج کنفیڈریٹ فوج تے زوردار حملہ کیتا اتے انہاں کوں سخت نقصان پڄایا ۔ کنفیڈریٹ فوج پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھئی ڳئی ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ یونین فوج جیکسن شہر اتے اوندے اوں پاس دے علاقے تے کنٹرول حاصل کر گھدا ۔ کنفیڈریٹ فوج کوں وݙا نقصان تھیا ۔ 

جیکسن دی جنگ امریکی خانہ جنگی وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ یونین فوج دی فتح ٹینیسی ریاست وچ انہاں دی پوزیشن مضبوط کیتی اتے کنفیڈریٹ فوج دی طاقت کوں کمزور کر ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ یونین فوج ٹینیسی ریاست تے کنٹرول حاصل کرݨ دی وِکھ ودھائی جاری رکھی اتے کنفیڈریٹ فوج دے خلاف اپݨی برتری قائم کیتی ۔
یانکاؤ دی جنگ 1645

## یانکاؤ دی جنگ 1645
یانکاؤ دی جنگ ، جینکوں یانکوف ، یانکاؤ یا یانکووٹز وی آکھیا ویندے ، 6 مارچ 1645 کوں جدید چیک قصبے یانکوف دے نیڑے وسطی بوہیمیا وچ تھئی ۔ 1618 توں 1648 تک تھیوݨ والی تریہہ سالہ جنگ دی چھیکڑی وݙیاں جنگاں وچوں ہک ، ایہ جنگ سویڈش اتے شاہی فوجاں دے درمیان لڑی ڳئی ، جیندے وچ ہر پاسے تقریباً 16,000 فوجی شامل ہن ۔ 

6 مارچ 1645 کوں ، تریہہ سالہ جنگ دے دوران ، سویڈش فوج اتے شاہی فوج دے درمیان یانکاؤ دے مقام تے جنگ تھئی ۔ سویڈش فوج دی اڳواݨی جنرل لینارٹ ٹورسٹینسن کریندے پئے ہن ، جݙاں جو شاہی فوج دی اڳواݨی فیلڈ مارشل میلچیور وون ہاتزفیلڈ کریندے پئے ہن ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے فوجیاں دی تعداد تقریباً برابر ہئی ، ہر پاسے تقریباً 16,000 فوجی موجود ہن ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے درمیان سخت لڑائی تھئی ۔ 

سویڈش فوج شاہی فوج تے زوردار حملہ کیتا اتے انہاں کوں سخت نقصان پڄایا ۔ شاہی فوج ، جیڑھی دفاعی پوزیشن وچ ہئی ، سویڈش حملے دا مقابلہ نہ کر سڳی ۔ فیلڈ مارشل ہاتزفیلڈ جنگ وچ پھٹوڑی تھئی ڳئے اتے شاہی فوج کوں وݙا نقصان تھیا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ سویڈش فوج فیصلہ کن فتح حاصل کیتی اتے شاہی فوج پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھئی ڳئی ۔ 

یانکاؤ دی جنگ تریہہ سالہ جنگ وچ ہک اہم موڑ ہئی ۔ ایں جنگ وچ سویڈش فوج دی فتح انہاں دی ݙاڈھ ورائی کوں ودھایا اتے شاہی فوج دی طاقت کوں کمزور کر ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ سویڈن تریہہ سالہ جنگ وچ اپݨی پوزیشن مضبوط کیتی اتے شاہی فوج دے خلاف اپݨی برتری قائم کیتی ۔ ایں جنگ یورپ دے سیاسی منظرنامے تے ݙونگھا اثر پایا ۔
جاراما دی جنگ 1937

## جاراما دی جنگ 1937
جاراما دی جنگ (6-27 فروری 1937) جنرل فرانسسکو فرانکو دے قوم پرستاں دی ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران میڈرڈ دے عین پوادھی پاسوں دریائے جاراما دے نال جمہوری خطوط کوں ہٹاوݨ دی کوشش ہئی ۔ افریقہ دی فوج توں ایلیٹ ہسپانوی لیجیونیئرز اتے مراکشی ریگولرز بین الاقوامی بریگیڈز سمیت جمہوری مرکز دی جمہوری فوج کوں پچھوں تے سور ݙتا ، پر کئی ݙینہاں دی سخت لڑائی دے بعد کوئی پیش رفت حاصل نہ تھئی سڳی ۔ پکڑی ڳئی زمین دے نال جمہوری جوابی حملے وی ناکام تھئی ڳئے ، جیندے نتیجے وچ ݙونہائیں پاسیاں کوں وݙا نقصان تھیا ۔ 

1937 وچ ، ہسپانوی خانہ جنگی دے دوران ، جنرل فرانسسکو فرانکو دی قوم پرست فوج میڈرڈ دے پوادھی پاسوں دریائے جاراما دے کنارے جمہوری فوج تے حملہ کیتا ۔ قوم پرست فوج دا مقصد جمہوری فوج دے خطوط کوں تروڑ تے میڈرڈ تے قبضہ کرݨا ہئی ۔ قوم پرست فوج وچ ہسپانوی لیجیونیئرز اتے مراکشی ریگولرز شامل ہن ، جیڑھے جنگی مہارت وچ ماہر ہن ۔ 

جمہوری فوج ، جیندے وچ بین الاقوامی بریگیڈز دے رضاکار وی شامل ہن ، قوم پرست حملے دا دلیری نال مقابلہ کیتا ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے درمیان کئی ہفتیاں تک سخت لڑائی تھئی ۔ قوم پرست فوج جمہوری فوج دے خطوط کوں کجھ حد تک پچھوں تے سور ݙتا ، پر او کوئی وݙی پیش رفت حاصل نہ کر سڳے ۔ جمہوری فوج جوابی حملے وی کیتے ، پر او وی ناکام تھئی ڳئے ۔ 

جاراما دی جنگ ہسپانوی خانہ جنگی وچ ہک خونی اتے فیصلہ کن جنگ ہئی ۔ ݙونہائیں پاسیاں کوں وݙا نقصان تھیا پر کوئی وی پاسہ فتح حاصل نہ کر سڳیا ۔ ایں جنگ میڈرڈ دے دفاع وچ جمہوری فوج دی ہمت کوں ظاہر کیتا اتے قوم پرست فوج دی وِکھ ودھائی کوں روک ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ ہسپانوی خانہ جنگی دا رخ تبدیل تھئی ڳیا ۔
جاوا سمندر دی جنگ 1942

## جاوا سمندر دی جنگ 1942
جاوا سمندر دی جنگ ݙوجھی عالمی جنگ دی بحرالکاہل فوجی چڑھی دی ہک فیصلہ کن بحری جنگ ہئی ۔ ایہ جنگ 27 فروری اتے 1 مارچ 1942 دے درمیان جاوا سمندر وچ تھئی ۔ ایں جنگ وچ جاپانی بحریہ اتحادی بحریہ کوں سخت شکست ݙتی ۔ اتحادی بحریہ وچ امریکی ، برطانوی ، ڈچ اتے آسٹریلوی جنگی جہاز شامل ہن ۔ 

جاپانی بحریہ ، جیڑھی جنگی حکمت عملی اتے تربیت یافتہ فوجیاں وچ ماہر ہئی ، اتحادی بحریہ تے زوردار حملہ کیتا ۔ اتحادی بحریہ ، جیڑھی تعداد وچ گھٹ ہئی اتے جنگی تجربے وچ وی کمزور ہئی ، جاپانی حملے دا مقابلہ نہ کر سڳی ۔ جاپانی جنگی جہازاں اتحادی جنگی جہازاں تے گولے برسائے اتے انہاں کوں وݙا نقصان پڄایا ۔ اتحادی بحریہ دے کئی جنگی جہاز ڈبو ݙتے ڳئے ۔ 

ایں جنگ دے نتیجے وچ جاپانی بحریہ جاوا سمندر تے کنٹرول حاصل کر گھدا ۔ اتحادی بحریہ کوں وݙا نقصان تھیا اتے انہاں کوں پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ جاپانی بحریہ جاوا جزیرے تے آسانی نال قبضہ کر گھدا ۔ ایں جنگ وچ جاپانی بحریہ دی برتری قائم تھئی ڳئی ۔ 

جاوا سمندر دی جنگ ݙوجھی عالمی جنگ وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ جاپانی بحریہ دی فتح لمے پوادھی ایشیا وچ انہاں دی پوزیشن مضبوط کیتی اتے اتحادی فوجاں کوں وݙا نقصان پڄایا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ جاپان انڈونیشیا اتے ملائشیا تے قبضہ کر گھدا اتے اتحادی فوجاں دی وِکھ ودھائی کوں روک ݙتا ۔ ایں جنگ بحرالکاہل جنگ دے دوران جاپانی بحریہ دی ݙاڈھ ورائی کوں ظاہر کیتا ۔
فائزہ مشتاق

فائزہ مشتاق (اردو: فائزہ مشتاق؛ پیدائش: 18 جولائی 1981ء) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی مئی 2015ء توں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
اوہ 18 جولائی 1981ء کوں منڈی بہاؤالدین وچ پیدا تھئی ہن۔

انّھاں نے 2004ء وچ انسٹی ٹیوٹ آف ایڈمنسٹریٹو سائنسز، لاہور توں ہیومن ریسورس مینجمنٹ وچ پوسٹ گریجویٹ ڈگری حاصل کیتی۔

## سیاسی حیاتی
اوہ 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پاکستان مسلم لیگ (ن) (پی ایم ایل-این) دی امیدوار دے طور تے حلقہ پی پی-116 (منڈی بہاؤالدین-I) توں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی نشست کِیتے لڑیاں پر کامیاب نہ تھئی ہن۔

مئی 2015ء وچ، اوہ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہن۔

اوہ 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے دوبارہ منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
فائزہ احمد ملک

فائزہ احمد ملک (اردو: فائزہ احمد ملک)(پیدائش 15 مئی 1970) ہک پاکستانی سیاست دان ہے جیڑھی 2002 توں مئی 2018 تک پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی ممبر رہی ہَئی۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
اوہ 15 مئی 1970 کوں پاکستان دے شہر لاہور وِچ پیدا تھئی ہَئی۔ انّھاں نے 1989 وِچ کوئین میری کالج لاہور توں بیچلر آف آرٹس دی تعلیم حاصل کِیتی۔

## سیاسی حیاتی

### 2002دے عام انتخابات
اوہ 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَئی۔

فائزہ ملک سیاست وِچ براہ راست چَن٘واو وِچ حصہ گِھن کے پارلیمنٹ دا حصہ کائے نہ بݨیں بلکہ خواتین کِیتے پہلی واری مخصوص نشستاں وِدھارے دے بعد پی پی پی نے انّھاں کوں پارلیمنٹ وِچ بھیڄݨ کِیتے خواتین دی مخصوص نشست دا استعمال کِیتا۔

### 2008 دے عام انتخابات
اوہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پیپلز پارٹی دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے دوبارہ منتخب تھئی ہَئی۔

## 2013 دے عام انتخابات
اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پیپلز پارٹی دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے تریجھی واری وی منتخب تھئی ہَئی۔ 

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
نیلوفر بختیار

نیلوفر بختیار (پیدائش: 9 ستمبر 1957ء) ہک پاکستانی سرکاری اہلکار ہن۔ اوہ وزیر اعظم شوکت عزیز دی کابینہ وچ وفاقی وزیر برائے سیاحت رہی ہن یہاں تک جو ہک سکینڈل نے انّھاں کوں استعفیٰ ݙیوݨ تے مجبور کیتا۔ نیلوفر بختیار نے زنانیاں دی سماجی حیثیت کوں بہتر بݨاوݨ دے نال نال صحت تے تعلیم دے شعبیاں وچ وی کم کیتا ہئی۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
نیلوفر بختیار ہڈالی وچ ہک پشتون گھرانے وچ پیدا تھئی ہن۔ انّھاں دا خاندان سماجی کم کِیتے مشہور ہئی۔ انّھاں دے خاندان دا فوجی خدمات دا پس منظر وی ہئی۔ انّھاں دے پِیؤ فوج توں کرنل دی حیثیت نال ریٹائر تھئے ہن جبکہ انّھاں دے ݙو بِھرا بریگیڈیئر دے عہدے توں ریٹائر تھئے ہن۔ نیلوفر بختیار دی امّاں بیگم علی ملک ہک معروف سماجی کارکن ہن تے 1971ء دی جنگ دے بعد جنگی قیدیاں دی وطن واپسی دی قومی کمیٹی دی بانی تے چیئرپرسن وی تھئی ہن۔

نیلوفر بختیار نے پریزنٹیشن کانونٹ گرلز ہائی اسکول، راولپنڈی وچ تعلیم حاصل کیتی۔ انّھاں نے پنجاب یونیورسٹی توں بیچلر آف آرٹس تے کارنیگی میلن یونیورسٹی دے ہینز کالج توں پبلک ایڈمنسٹریشن وچ ماسٹرز کیتا۔

## کَم کار آلی حیاتی
نیلوفر بختیار کوں 28 جون توں 2 جولائی 1999ء کوں سان ڈیاگو، کیلیفورنیا، امریکا وچ منعقدہ ایسوسی ایشن دے 82ویں بین الاقوامی کنونشن وچ دی انٹرنیشنل ایسوسی ایشن آف لائنز کلبز دی ڈائریکٹر دے طور تے ݙو سال دی مدت کِیتے منتخب کیتا ڳیا۔ شوگر دے مریضاں وچ نابینا پن دی روک تھام دے مرکز دی چیئرمین تے دماغی طور تے معذور بچیاں کِیتے وی کم کریندی ہن۔

## سیاسی حیاتی
انّھاں نے 1990ء وچ پاکستان مسلم لیگ وچ شمولیت اختیار کیتی۔ انّھاں نے 1990ء، 1993ء تے 1997ء وچ پاکستان مسلم لیگ دی انتخابی مہم دی سربراہی کیتی۔ ٻیا تنظیماں وچ جنہاں دی اوہ سربراہ ہن یا انہاں دی رکن ہن، انہاں وچ شامل ہن: راولپنڈی وچ پاکستان مسلم لیگ دی خواتین ونگ دی صدر، مرکزی رکن 1996ء توں ورکنگ کمیٹی۔ تحریک نجات دے دوران حکومت مخالف مظاہریاں دے خلاف حکومتی آپریشن دے دوران انّھاں کوں جیل وچ پا ݙتا ڳیا۔ اوہ متعدد تعلیمی تے شہری اداریاں دے بورڈ وچ خدمات انجام ݙیندی ہن۔

### خاندان
انّھاں نے احمد بختیار نال شادی کیتی۔ انّھاں دے ݙو پُتر تے ہک دھی ہن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:پشتون زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
غلام بی بی بھروانہ

غلام بی بی بھروانہ (جنم: 5 مئی 1977ء) ہک پاکستانی سیاست دان زنانی ہن جیڑھی اگست 2018ء توں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہن۔ ایں توں پہلے اوہ 2002ء توں مئی 2018ء تئیں قومی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## ابتدائی حیاتی
غلام بی بی بھروانہ 5 مئی 1977ء کوں پاکستان وچ پیدا تھئی ہن۔ انّھاں نے جامعہ خواتین کالج لاہور توں بی اے دی ڈگری تے پنجاب یونیورسٹی توں بیچلر آف لا دی ڈگری حاصل کیتی۔

## سیاسی حیاتی

### 2002ء دے عام انتخابات
غلام بی بی بھروانہ 2002ء دے عام انتخابات وچ حلقہ این اے-87 توں مسلم لیگ (ق) دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہن۔ انّھاں نے وزیر مملکت برائے تعلیم دی حیثیت نال خدمات انجام ݙتیاں۔

### پاکستان دے عام انتخابات، 2013ء
انّھاں نے پاکستان عام انتخابات، 2013ء وچ پنجاب دے حلقہ این اے-88 وچ پاکستان مسلم لیگ (ن) توں انتخاب وچ حصہ گھدا تے کامیابی حاصل کیتی۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ضلع جھنگ دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
غزالہ سیال

غزالہ سیال سندھ، پاکستان نال تعلق رکھݨ والی ہک سیاست دان ہِن۔ غزالہ جون 2013 توں سندھ دی صوبائی اسمبلی دی رکن ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
اوہ 29 جنوری 1966 کوں ضلع خیرپور وِچ پیدا تھئی ہَئی۔ انّھاں نے جامعہ شاہ عبد اللطیف توں ایل ایل بی دی ڈگری حاصل کِیتی تے بعد وِچ ایں جامعہ توں ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کِیتی۔ ایں دے بعد غزالہ نے ماسٹر آف لا کِیتا۔

## سیاسی حیاتی
اوہ 2013 دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دی امیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَئی۔

ایں دے بعد اوہ پاکستان پیپلز پارٹی پارلیمنٹیرینز دی امیدوار دے طور تے پاکستانی عام انتخابات، 2018 وِچ مخصوص نشست تے سندھ دی صوبائی اسمبلی کِیتے وَلا منتخب تھئی ہَئی۔ 

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:سندھ صوبائی اسمبلی دیاں اراکین زنانیاں
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
نگینہ خان

نگینہ خان (اردو: نگینہ خان) ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی خیبرپختونخوا دی دسویں صوبائی اسمبلی دی ممبر دی حیثیت نال پارلیمنٹ دا حصہ رہی ہَن تے عوامی مسائل دے حوالے نال خدمات انجام ݙیندی رہی ہِن۔ 

## سیاسی حیاتی
نگینہ خان 2013 دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار دے طور تے خیبرپختونخوا دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَئی۔

خیبرپختونخوا اسمبلی دی رکن دی حیثیت نال، انّھاں نے خیبرپختونخوا اسمبلی دے پارلیمانی سیکرٹری برائے قانون تے پارلیمانی امور دے فرائض سر انجام ݙتے۔

مئی 2016 وِچ، نگینہ خان خیبرپختونخوا دی صوبائی اسمبلی وِچ زنانیاں کاکس دے قیام دی قرارداد وِچ شامل تھئی ہَئی۔

### سینیٹ انتخابات وِچ فراڈ
مارچ 2018 وِچ، انّھاں تے 2018 سینیٹ انتخابات وِچ سیاسی وفاداری بدلݨ تے پاکستان تحریک انصاف کوں دھوکہ ݙیوݨ دا الزام لایا ڳیا۔

الزام دی تحقیقات دے بعد پارٹی چیئرمین عمران خان نے انّھاں کوں پاکستان تحریک انصاف توں کڈھݨ دا اعلان کِیتا تے اپݨی حیثیت دی وضاحت کِیتے انّھاں کوں شوکاز نوٹس جاری کِیتا۔

شوکاز نوٹس دا جواب ݙیوݨ دی بجائے، انّھاں نے اُوہ پارٹی جیندے کِیتے اپݨی وفاداری بدلی ہَئی، اوندے نال ساز باز کرݨ شروع کر ݙِتی۔

اپریل 2018 وِچ، اوہ پاکستان تحریک انصاف چھوڑ کے پاکستان پیپلز پارٹی وِچ شامل تھئی ڳئی۔

## تعلیم
نگینہ خان نے آرٹس وِچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کر رکھی ہِے۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:خیبر پختونخوا صوبائی اسمبلی دیاں ارکان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نفیسہ عنایت اللہ خان خٹک

نفیسہ عنایت اللہ خان خٹک (انگریزی: Nafeesa Inayatullah Khan Khattak)  ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی  اگست 2018ء توں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہن۔ ایں توں پہلے اوہ جون 2013ء توں مئی 2018ء تؑئیں قومی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## تعلیم
نفیسہ عنایت اللہ خان خٹک نے میٹرک تک تعلیم حاصل کیتی ہئی۔

## سیاسی حیاتی

### 2013ء دے عام انتخابات
نفیسہ عنایت اللہ خان خٹک 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہن۔

### 2018ء دے عام انتخابات
نفیسہ عنایت اللہ خان خٹک 2018ء دے عام انتخابات وچ خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن دوبارہ منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پشتون زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نفیسہ شاہ

نفیسہ شاہ (انگریزی: Nafisa Shah) ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی چوݙہویں قومی اسمبلی پاکستان دی رکن رہی ہِن۔ حال وِچ اوہ پندرہویں قومی اسمبلی پاکستان دی رکن منتخب تھئی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
نفیسہ شاہ 20 جنوری 1968ء  کوں خیرپور، سندھ وِچ پیدا تھئی ہَئی۔

سندھ دے سابقہ وزیر اعلیٰ قائم علی شاہ دی دِیہہ ہِن۔

انّھاں نے سماجی تے ثقافتی بشریات وِچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری جامعہ اوکسفرڈ توں حاصل کِیتی۔

## سیاسی حیاتی
2001ء توں 2007ء تک اوہ ضلع خیرپور دی ناظم رہی ہَن۔

پاکستان دے عام انتخابات 2008ء وِچ انّھاں نے زنانیاں دی مخصوص نشست کِیتے پاکستان پیپلز پارٹی دی امیدوار دی حیثیت نال انتخابات وِچ حصہ گِھدّا تے کامیاب تھئیں تے قومی اسمبلی پاکستان دی رکن بݨیں۔

2008ء توں 2013ء دے درمیان انسانی ترقی دے قومی کمیشن دی سربراہ تے زنانیاں دی پارلیمانی کوکس دی جنرل سیکرٹری دے طور تے کم کِیتا۔

اوہ دولت مشترکہ پارلیمانی ایسوسی ایشن دی نائب صدر رہی ہِن۔

انّھاں نے انسانی ترقی دے قومی کمیشن دی سربراہی وی کِیتی۔

2011ء وِچ انّھاں کوں سندھ وِچ ناموسی قتل تے اپݨے مطالعہ کِیتے جامعہ اوکسفرڈ توں پی ایچ ڈی دی ڈگری ݙتی ڳئی۔

پاکستان دے عام انتخابات، 2013ء وِچ اوہ زنانیاں دی مخصوص نشست کِیتے پاکستان پیپلز پارٹی دی امیدوار دی حیثیت نال انتخابات وِچ حصہ گِھدّا تے کامیاب تھئیں تے ݙوجھی واری قومی اسمبلی پاکستان دی رکن بݨیں۔

## تصنیفاں
نفیسہ شاہ نے غیرت دے ناں تے زنانیاں دے قتل نال تعلق رکھݨ والی تحقیق تے مبنی کتاب لکھی، ایہ اصل وِچ پی ایچ ڈی دا مقالہ ہِے۔

انّھاں دی ٻیاں کتاباں ایہ ہِن:

* Honour Unmasked: Gender Violence, Law, and Power in Pakistan – 2016
* Honour and Violence: Gender, Power and Law in Southern Pakistan.

## حوالے

ونکی:سندھی سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
نفیسہ امین

نفیسہ امین (اردو: نفیسہ امین، انگریزی: Nafisa Ameen) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی اکتوبر 2018ء توں جنوری 2023ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## سیاسی حیاتی
اوہ 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پاکستان مسلم لیگ (ن) (پی ایم ایل-این) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:پنجاب دے سیاست دان
ونکی:پنجاب دیاں شخصیتاں
ونکی:پنجاب دیاں زنانیاں سیاست دان
ونکی:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی
نخت شکیل خان

نخت شکیل خان ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہی ہِن، اُوہ جون 2013 توں مئی 2018 تئیں ممبر قومی اسمبلی رہ چُکی ہِن۔

## سیاسی حیاتی

### پاکستان دے عام انتخابات، 2013ء
اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ متحدہ قومی موومنٹ دی امیدوار دے طور تے سندھ توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَئی۔ 

## حوالے

ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نعیمہ کشور خان

نعیمہ کشور خان (انگریزی: Naeema Kishwar Khan)  ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی ارکان رہی ہِن۔

## تعلیم
نعیمہ کشور خان نے شرعی قوانین دی ڈگری حاصل کِیتی ہِے۔

## سیاسی حیاتی
نعیمہ کشور خان 2010ء وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے جمیعت علمائے اسلام دی امیدوار دی حیثیت نال خیبر پختونخوا دی صوبائی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَئی۔

### 2013ء دے عام انتخابات
نعیمہ خان 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے جمیعت علمائے اسلام دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَئی۔

پلڈاٹ نے چودہویں قومی اسمبلی دے تریجھے پارلیمانی سال دے دوران، انّھاں دی بہترین کارکردگی دی وجہ نال، انّھاں کوں "ایم این اے آف دی ایئر" دا خطاب ݙتا۔

## حوالے

ونکی:پشتون زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نصیبہ چنا

نصیبہ چنہ (اردو: نصیبہ چنا، انگریزی: Nasiba Channa) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی اگست 2018ء توں اگست 2023ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## سیاسی حیاتی

### پاکستان دے عام انتخابات 2018ء
نصیبہ چنا 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ سندھ توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دی امیدوار دے طور تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھ دے سیاستدان
نگہت پروین

نکہت پروین (انگریزی: Nighat Parveen) (جنم: 22 مارچ 1948ء – وفات: 24 اپریل 2019ء) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی مارچ 2008ء توں مئی 2018ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## سیاسی حیاتی

### 2008ء دے عام انتخابات
نکہت پروین 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہن۔

### 2013ء دے عام انتخابات
نکہت پروین 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن وَلا منتخب تھئی ہن۔

## ذاتی حیاتی
نکہت پروین 22 مارچ 1948ء کوں پاکستان دے شہر جہلم وچ پیدا تھئی ہن۔

## فوتڳی
نکہت پروین 24 اپریل 2019ء توں چند ݙین٘ہ پہلے اپݨی اکھ دے آپریشن کِیتے اسلام آباد دے ہک نجی اسپتال وچ ڳئی ہن جتھاں انّھاں کوں برین ہیمرج (دماغی شریان پھٹݨا) تھی ڳیا ہئی۔ وفات توں پہلے اوہ کوما وچ ہن۔ نکہت پروین دا انتقال 24 اپریل 2019ء کوں تھیا تے انّھاں کوں قریب دے ہک قبرستان وچ دفن کیتا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نصرت واحد

نصرت واحد (اردو: نصرت واحد، انگریزی: Nusrat Wahid) ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018 توں جنوری 2023 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہی ہِن۔

## سیاسی حیاتی
اوہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی امیدوار دے طور تے سندھ توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَئی۔

### استعفیٰ
اپریل 2022 وِچ، اوہ امریکہ دے غیر ملکی مداخلت نال رژیم تبدیلی دے بعد تمام پاکستان تحریک انصاف ارکان دے نال قومی اسمبلی دی نشست توں استعفیٰ ݙے ݙِتّا۔

## ٻاہرلے جوڑ
"مسز. نصرت واحد"، ممبر پروفائل، قومی اسمبلی پاکستان، 13 نومبر 2022 کوں بازیافت۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نشاط افزاء

نشاط افزا (1935–2016) ہک پاکستانی سیاست دان ہَن، جیڑھی 2002 توں 2007 تک پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
نشاط افزا 25 اگست 1935 کوں پیدا تھئی ہَن۔

انّھاں نے پنجاب یونیورسٹی توں گریجویشن کِیتا تے بیچلر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کِیتی۔

انّھاں نے گورنمنٹ کالج لاہور توں ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## سیاسی حیاتی

### [[:ur:پاکستان_کے_عام_انتخابات،_2002ء|2002 دے پاکستانی عام انتخابات]]
نشاط افزا 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جامعہ پنجاب دے فضلا
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی
ونکی:پنجاب دیاں زنانیاں سیاست دان
ونکی:پنجاب دیاں شخصیتاں
ونکی:پنجاب دے سیاست دان
نسیمہ حفیظ پانیزئی

نسیمہ حفیظ پانیزئی (اردو: نسیمہ حفیظ پانیزئی، انگریزی: Naseema Hafeez Panezai) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## سیاسی حیاتی

### پاکستان دے  عام انتخابات، 2013ء
اوہ 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ بلوچستان توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پختونخوا ملی عوامی پارٹی دی امیدوار دے طور تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:بلوچستان دیاں شخصیتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:بلوچ شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نسیم لودھی (سیاستدان)

نسیم لودھی ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی 2002 توں مئی 2018 تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
نسیم لودھی 15 ستمبر 1948 کوں لاہور وِچ پیدا تھئی ہَن۔

انّھاں نے 2002 وِچ بیچلر آف بزنس ایڈمنسٹریشن دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## سیاسی حیاتی
نسیم لودھی 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔

نومبر 2003 توں 2007 تئیں اوہ پنجاب دی صوبائی وزیر برائے آبادی بہبود رہی ہَن۔

اوہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے وَلا منتخب تھئی ہَن۔

اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے دوبارہ منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
شوبھنا سمرتھ

شوبھنا سمرتھ ہک بھارتی فلمی اداکارہ، ہدایت کار تے پروڈیوسر ہن جنہاں نے ہندی فلم انڈسٹری وچ ٹاکی فلمیں دے شروع دے ݙیہاڑے وچ اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا تے 1950 دے ݙہاکے  تک مرکزی کردار ادا کریندے رہی۔ انہاں نے مراٹھی سنیما وچ شروعات کیتی ہئی۔ انہاں دی پہلی ہندی فلم نگہین نفرت ہئی جیہڑی 1935ء وچ ریلیز تھئی ہئی۔ شوبھنا سمرتھ رام راجیا (1943ء) وچ سیتا دے کردار کیتے سب توں زیادہ مشہور ہن۔ 1997ء وچ، فنون لطیفہ وچ کردار ادا کرݨ تے انہاں کوں فلم فیئر خصوصی ایوارڈ نال نوازیا ڳیا۔

بعد وچ شوبھنا نے اینجھی فلم دی پروڈکشن تے ہدایت کاری کیتی جیندے  وچ انہاں نے اپݨیاں دھیری ، نوتن تے تنوجہ کوں متعارف کرایا۔

## ابتدائی زندگی
شوبھنا سمرتھ 17 نومبر 1916ء کوں برطانوی ہند دے بمبئی وچ پیدا تھئیاں ہن۔ انہاں دا اصلی ناں سروج شیلوتری ہئی۔ شوبھنا اپݨے ماء پیو دی کلہی اولاد ہن، انہاں دے پیو پربھاکر شیلوتری ہک "سرخیل بینکر" ہن جنہاں نے بمبئی وچ اپݨی دھی دے ناں نال، شیلوٹری بینک، ہک بینک دا آغاز کیتا ہئی۔ انہاں دی ماء  رتن بائی نے 1936ء وچ مراٹھی فلم سوراجیاچیا سیمیواڑ وچ فلم وچ کم کیتا۔ شوبھنا نے ابتدائی تعلیم، ہک سال تک بمبئی دے کیتھیڈرل اسکول وچ حاصل کیتی۔ 1928ء وچ، انہاں دے پیو کوں مالی نقصان برداشت کرݨا پیا تے انہاں دا کاروبار ختم تھی ڳیا۔ ایندے بعد 1931ء وچ انہاں دا خاندان بنگلور منتقل تھی ڳیا۔

## ذاتی زندگی
شوبھنا دی شادی ممبئی نال تعلق رکھݨ آلے ہدایت کار تے سینوماگرافر کمسن سمرت نال تھئی ہئی۔ ایں شادی توں انہاں دے ترائے دھیری، نوتن، تنوجہ تے چترا ہن تے ہک پتر جیندا ناں جے دیپ ہئی۔

## حوالہ
نسرین جلیل

نسرین جلیل (اردو: نسرین جلیل؛ پیدائش: 22 فروری 1944ء، لاہور) ہک پاکستانی سیاست دان تے متحدہ قومی موومنٹ دی ہک سینئر رہنما ہن۔ اوہ 2012ء توں 2018ء تک سندھ توں پاکستان دی سینیٹ دی رکن رہی ہن۔ ایں توں پہلے اوہ کراچی دی ڈپٹی میئر وی رہی ہن۔

## ابتدائی حیاتی
نسرین جلیل 22 فروری 1944ء کوں لاہور وچ پیدا تھئی ہن، اُس وقت ایہ برطانوی ہند دا حصہ ہئی، انّھاں دا ٹٻّر یونائیٹڈ پروونسز دا ہئی پر کراچی وچ آباد تھی ڳیا ہئی۔ انّھاں دے والد، ظفر الاحسن لاری، 1947ء وچ برطانوی ہندوستانی سلطنت دے دوران لاہور دے ڈپٹی کمشنر ہن، تے بعد وچ اوہ انڈین سول سروس (ICS) آفیسر دے طور تے کم کیتا۔ انّھاں دی بھیݨ یاسمین لاری ہک پاکستانی معمار ہن۔

## سیاسی حیاتی
نسرین جلیل مارچ 1994ء وچ پاکستان دی سینیٹ کِیتے ݙہ سالہ مدت کِیتے منتخب تھئی ہن۔ اوہ سینیٹ دی قائمہ کمیٹیاں برائے تجارت، خارجہ امور، کشمیر امور تے شمالی امور، تے صحت، سماجی بہبود تے خصوصی تعلیم دی رکن وی ہن تے انسانی حقوق دے فنکشنل کمیٹی دی چیئرپرسن وی ہن۔

جنوری 2006ء وچ اوہ کراچی دی نائب ناظم بݨی ہن، حلف برداری دی تقریب دے دوران نسرین جلیل نے عہد کیتا جو شہر دے پسماندہ علاقیاں کوں ترقی ݙتی ویسی تے زنانیاں دے حقوق دی حفاظت کیتی ویسی۔

2 مارچ 2012ء کوں تھیوݨ والے سینیٹ انتخابات وچ، نسرین جلیل سندھ توں سینیٹر دے طور تے منتخب تھئی ہن۔

نسرین جلیل متحدہ قومی موومنٹ خالد مقبول گروپ (ایم کیو ایم-پی) دی کوآرڈینیٹ کمیٹی دی ڈپٹی کنوینر ہن۔

اوہ سینیٹ دی قائمہ کمیٹی برائے مالیات، محصولات، معاشی امور، شماریات، منصوبہ بندی تے نجکاری دی چیئرپرسن وی ہن۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:عراقی نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:لاہور دے سیاست دان
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
سلک اسمتا

سلک سمتا، جِنہاں دا اصل ناں وجیہ لکشمی ہئی، ہِک بھارتی فلمی اداکارہ ہَن جِنہاں 1980 تے 1990 دے ݙہاکے   وِچ تامل، تیلگو، ملیالم، کنڑ تے ہندی فلماں وِچ کم کیتا۔انہاں دی پہلی وݙی فلم "Vandichakkaram" (1980) ہئی، جیندے وِچ انہاں دے کردار 'سلک' نے انھاں کوں شہرت ݙیوائی تے ایہو ناں انھاں دی سُنڄاݨ بݨ ڳیا۔ سلک سمتا نے اپݨی دلکش اداکاری تے رقص نال فلمی صنعت وِچ ہِک منفرد مقام حاصل کیتا۔ بدقسمتی نال، 1996 وچ انھاں دی حیاتی دا اختتام تھیا۔

## متعلقہ روابط

* بھارتی فلمی اداکارا ؤں کی فہرست
* بھارتی سنیما

## حوالہ

ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نغمہ مشتاق

link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Beautiful_view_of_Punjab_Assembly_Lahore_-_panoramio.jpg|alt=Beautiful view of Punjab Assembly Lahore - panoramio.jpg|thumb|پنجاب اسمبلی لاہور
نغمہ مشتاق لانگ (جنم: 1968ء) ہک پاکستانی سیاست دان تے سابق وزیر پنجاب ہن، جیڑھی 3 واری پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہن، تے اگست 2018ء توں ہک واری وَل صوبائی اسمبلی دی رکن ہن۔ ایں توں پہلے نغمہ مشتاق لانگ 2008ء توں 2010ء تئیں تے ول مئی 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پنجاب اسمبلی دی رکن رہی ہن۔ ملک مشتاق لانگ دے وفات پا ونجݨ دے ہک سال بعد انّھاں نے اپݨے ہی ڈرائیور نال نکاح کر گھدا جیڑھا ہݨ تئیں قائم ہئی۔ ایں ڈرائیور نال انّھاں دی ہک دھی وی ہئی جیندے وجہ توں انّھاں دی لانگ برادری دی اکثریت انّھاں نال نفرت کریندی ہئی۔

## ابتدائی حیاتی
نغمہ مشتاق لانگ 1968ء وچ پیدا تھئی ہن۔ اوہ پنجاب دے سابق رکن صوبائی اسمبلی ملک مشتاق احمد لانگ دی ذال ہن۔

## سیاسی حیاتی
نغمہ مشتاق لانگ پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-206 (ملتان-12) توں پاکستان مسلم لیگ (ق) دی امیدوار دی حیثیت نال منتخب تھئی ہن۔ انّھاں نے 28,109 ووٹ حاصل کیتے تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دے امیدوار کوں ہرا ݙتا۔

نغمہ مشتاق لانگ دی مخالف امیدوار نے انّھاں دی گریجویشن ڈگری کوں چیلنج کر ݙتا ہئی، جیندے تے نغمہ مشتاق لانگ نے اپریل 2010ء وچ اپݨی پنجاب اسمبلی دی نشست توں استعفیٰ ݙے ݙتا ہئی۔

دسمبر 2013ء وچ، اوہ آبادی دی بہبود کِیتے پارلیمانی سیکرٹری دے عہدے تے فائز رہی ہن۔

اوہ 2018ء دے عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-223 (ملتان-12) توں مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے وَلا منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پنجاب دیاں شخصیتاں
ونکی:پنجاب دے سیاست دان
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دے ارکان نا مکمل
ونکی:پنجاب دیاں زنانیاں سیاست دان
ونکی:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
شویتا گلاٹی

شویتا گلاٹی ہِک بھارتی ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن جِہڑیاں ہندی ڈرامیاں وِچ اپݨی اداکاری دے کیتے ڄاݨی ویندیاں ہِن۔ انہاں نے "Dill Mill Gayye" وِچ ڈاکٹر رِدھِما گپتا دا کردار ادا کیتا، جِہڑا ناظرین وِچ ٻہوں مقبول تھیا۔ ایندے علاوہ انہاں نے "Remix" تے "Jo Biwi Se Kare Pyaar" جئیں ڈرامیاں وِچ وی کم کیتا ہِے۔ شویتا دی معصوم شکل تے مضبوط اداکاری نے انھاں کوں ٹیلی ویژن انڈسٹری وِچ ہِک خاص مقام ݙیوایا۔

## متعلقہ روابط

* بھارتی فلمی اداکارا ؤں کی فہرست
* بھارتی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ممبئی دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
نصرت سلطانہ

نصرت سلطانہ ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں سندھ دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
اوہ 13 جون 1952ء کوں میرپور خاص ، سندھ وچ پیدا تھئی ہن۔

انّھاں نے سندھ یونیورسٹی توں سندھی وچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی ہئی۔

## سیاسی حیاتی
اوہ 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ پاکستان پیپلز پارٹی دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے سندھ دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سندھو مینن

سندھو مینون (ڄَمݨ دی تریخ: 17 جون 1985) ہِک بھارتی فلمی اداکارہ ہن جِنہاں ملیالم، تامل، تیلگو تے کنڑ زباناں دی فلماں وِچ کم کیتا ہِے۔ انہاں دا تعلق بنگلور، کرناٹک توں ہِے، تے انہاں نے 1994 وچ اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا۔ سندھو مینون دی اداکاری دی صلاحیتاں نے انھاں کوں بھارتی فلمی صنعت وِچ ہِک نمایاں مقام ݙیوایا۔

## متعلقہ روابط

* بھارتی فلمی اداکارا ؤں کی فہرست
* بھارتی سنیما

## حوالہ

ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سمون سنگھ

سمون سنگھ ہِک بھارتی فلمی تے ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن۔ انہاں نے ٹیلی ویژن سیریل "Heena" (1998) وِچ مرکزی کردار ادا کر کے شہرت حاصل کیتی۔ ایندے علاوہ انہاں نے "Kabhi Khushi Kabhie Gham" (2001) تے "Kal Ho Naa Ho" (2003) جیہاں فلماں وِچ معاون کردار ادا کیتے ہن۔ سمون سنگھ دی اداکاری دی ڳوڑیائی تے متنوع کرداراں نے انھاں کوں ناظرین وِچ مقبول بݨایا۔

## متعلقہ روابط

* بھارتی فلمی اداکارا ؤں کی فہرست
* بھارتی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:بھارتی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
جدہ تے قبضہ 1813

## جدہ تے قبضہ 1813
جدہ تے قبضہ 1813 وچ مغربی عرب دے بندرگاہی شہر جدہ وچ عثمانی-سعودی جنگ دے حصے دے طور تے تھیا ۔ ایں واقعے وچ عثمانی فوجاں سعودی فوجاں کوں شکست ݙے تے جدہ شہر تے قبضہ کر گھدا ۔ ایہ واقعہ سلطنت عثمانیہ اتے سعودی ریاست دے درمیان ݙاڈھ ورائی دی چھک تاݨ دا حصہ ہئی ۔ 

1813 وچ ، عثمانی فوجاں محمد علی پاشا دی اڳواݨی وچ جدہ شہر تے حملہ کیتا ۔ سعودی فوجاں ، جیڑھیاں عبداللہ بن سعود دی اڳواݨی وچ ہن ، عثمانی فوجاں دے مقابلے وچ تعداد وچ گھٹ ہن ۔ عثمانی فوجاں جدید ہتھیاراں اتے جنگی حکمت عملی دا استعمال کیتا ، جیندے نال سعودی فوجاں کوں سخت نقصان تھیا ۔ ݙونہائیں فریقاں دے درمیان سخت لڑائی تھئی ۔ 

عثمانی فوجاں جدہ شہر تے قبضہ کر گھدا اتے سعودی فوجاں پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھئی ڳئیاں ۔ ایں واقعے دے نتیجے وچ سلطنت عثمانیہ حجاز دے علاقے تے دوبارہ کنٹرول حاصل کر گھدا ۔ سعودی ریاست کوں وݙا نقصان تھیا اتے انہاں دی ݙاڈھ ورائی دا زور ترٹ ڳیا ۔ ایں واقعے سلطنت عثمانیہ دی برتری کوں ثابت کیتا ۔ 

جدہ تے قبضہ عثمانی-سعودی جنگ وچ ہک اہم موڑ ہئی ۔ ایں واقعے سلطنت عثمانیہ دی ݙاڈھ ورائی کوں ودھایا اتے سعودی ریاست دے زوال دا دڳ سدھا کیتا ۔ ایں واقعے دے نتیجے وچ سلطنت عثمانیہ حجاز دے علاقے تے اپݨا کنٹرول تکڑا کیتا اتے سعودی ریاست دے خلاف اپݨی وِکھ ودھائی جاری رکھی ۔
جیماپس دی جنگ 1792

## جیماپس دی جنگ 1792
جیماپس دی جنگ (6 نومبر 1792) آسٹرین نیدرلینڈز (ہݨ بیلجیئم) دے ہیناؤٹ وچ جیماپس قصبے دے نیڑے ، مونس دے کول ، پہلی اتحاد دی جنگ دے دوران تھئی ، جیڑھی فرانسیسی انقلابی جنگاں دا حصہ ہئی ۔ جنگ دی پہلی وݙی جارحانہ جنگاں وچوں ہک ، ایہ نوخیز فرانسیسی جمہوریہ دیاں فوجاں دی فتح ہئی ، اتے ایں وچ فرانسیسی آرمی ڈو نورڈ ، جیندے وچ ٻہوں سارے غیر تجربہ کار رضاکار شامل ہن ، ہک خاص طور تے چھوٹی باقاعدہ آسٹرین فوج کوں شکست ݙتی ۔ 

6 نومبر 1792 کوں ، فرانسیسی انقلابی جنگاں دے دوران ، فرانسیسی فوج اتے آسٹرین فوج دے درمیان جیماپس دے مقام تے جنگ تھئی ۔ فرانسیسی فوج ، جیندے وچ ٻہوں سارے غیر تجربہ کار رضاکار شامل ہن ، آسٹرین فوج تے زوردار حملہ کیتا ۔ آسٹرین فوج ، جیڑھی تعداد وچ گھٹ ہئی ، فرانسیسی حملے دا مقابلہ نہ کر سڳی ۔ ݙونہائیں فریقاں دے درمیان سخت لڑائی تھئی ۔ 

فرانسیسی فوج آسٹرین فوج کوں سخت شکست ݙتی ۔ آسٹرین فوج کوں وݙا نقصان تھیا اتے انہاں کوں پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ فرانسیسی فوج آسٹرین نیدرلینڈز دے وݙے حصے تے قبضہ کر گھدا ۔ ایں جنگ فرانسیسی فوج دی ہمت کوں ودھایا ۔ 

جیماپس دی جنگ فرانسیسی انقلابی جنگاں وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ وچ فرانسیسی فوج دی فتح انہاں دی ݙاڈھ ورائی کوں ظاہر کیتا اتے آسٹرین بادشاہی دی طاقت کوں کمزور کر ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ فرانسیسی انقلاب دی حمایت وچ اضافہ تھیا اتے فرانسیسی فوج یورپ وچ اپݨی وِکھ ودھائی جاری رکھی ۔ ایں جنگ یورپ دے سیاسی منظرنامے تے ݙونگھا اثر پایا ۔
جینان دی جنگ 1948

## جینان دی جنگ 1948
جینان دی جنگ 16 ستمبر توں 24 ستمبر 1948 تک کومیٹانگ (KMT یا چینی نیشنل پارٹی) اتے چینی کمیونسٹ پارٹی (CCP) دے درمیان لڑی ڳئی ہک اہم جنگ ہئی ، جیڑھی چینی خانہ جنگی دے دوران تھئی ۔ کمیونسٹ پوادھی چین فیلڈ آرمی شانڈونگ صوبے دے راڄ ڳڑھ اتے ابھے پوادھی چین دے ہک وݙے شہری مرکز اتے نقل و حمل دے مرکز جینان شہر دا محاصرہ کیتا اتے بالآخر اوندے تے قبضہ کر گھدا ، جئیں دی جنگ دے وقت تقریباً 600,000 آبادی ہئی ۔ کمیونسٹ فتح ہوائیہی فوجی چڑھی دا دڳ سدھا کیتا ۔ 

16 ستمبر 1948 توں 24 ستمبر 1948 تک ، چینی خانہ جنگی دے دوران ، کومیٹانگ (نیشنل پارٹی) اتے چینی کمیونسٹ پارٹی دے درمیان جینان شہر وچ جنگ تھئی ۔ چینی کمیونسٹ پوادھی چین فیلڈ آرمی جینان شہر دا محاصرہ کیتا ، جیڑھا شانڈونگ صوبے دا راڄ ڳڑھ ہئی ۔ کومیٹانگ فوج ، جیڑھی شہر دا دفاع کریندی پئی ہئی ، کمیونسٹ حملے دا مقابلہ نہ کر سڳی ۔ 

کمیونسٹ فوج جینان شہر تے زوردار حملہ کیتا اتے شہر تے قبضہ کر گھدا ۔ کومیٹانگ فوج کوں وݙا نقصان تھیا اتے انہاں کوں پچھوں تے ہٹݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ کمیونسٹ فوج شانڈونگ صوبے تے کنٹرول حاصل کر گھدا ۔ ایں جنگ کمیونسٹاں دی ݙاڈھ ورائی کوں ودھایا ۔ 

جینان دی جنگ چینی خانہ جنگی وچ ہک اہم موڑ ہئی ۔ ایں جنگ وچ کمیونسٹ فوج دی فتح انہاں دی ہمت کوں ودھایا اتے کومیٹانگ فوج دی طاقت کوں کمزور کر ݙتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ کمیونسٹ فوج ہوائیہی فوجی چڑھی دا دڳ سدھا کیتا ، جیڑھی چینی خانہ جنگی وچ ہک فیصلہ کن جنگ ہئی ۔ ایں جنگ کمیونسٹاں دی فتح دا دڳ سدھا کیتا ۔
جٹ لینڈ دی جنگ 1916

## جٹ لینڈ دی جنگ 1916
جٹ لینڈ دی جنگ پہلی عالمی جنگ دے دوران ایڈمرل سر جان جیلی کو دی اڳواݨی وچ برطانیہ دی رائل نیوی گرینڈ فلیٹ اتے وائس ایڈمرل رین ہارڈ شیر دی اڳواݨی وچ امپیریل جرمن نیوی دی ہائی سیز فلیٹ دے درمیان ہک بحری جنگ ہئی ۔ ایہ جنگ 31 مئی توں 1 جون 1916 تک ڈنمارک دے جزیرہ نما جٹ لینڈ دے شمالی سمندر دے ساحل توں دور وسیع پیمانے تے جنگی چالاں اتے تریہہ وݙے مقابلیاں وچ تھئی ۔ ایہ جنگ جنگ دی سب توں وݙی بحری جنگ اتے جنگی جہازاں دی واحد مکمل پیمانے دی جھڑپ ہئی ، اتے اوندے نتیجے وچ رائل نیوی جنگ دے باقی حصے کیتے جرمن سطحی ٻیڑے کوں شمالی سمندر اتے بحر اوقیانوس تک رسائی توں محروم رکھی ۔ جرمنی اوندے بعد ٻیڑے توں ٻیڑے دے تمام رابطیاں توں پرہیز کیتا ۔ جٹ لینڈ وی کہیں وی جنگ وچ ، بنیادی طور تے جنگی جہازاں دی لڑی ڳئی چھیکڑی وݙی بحری جنگ ہئی ۔

پہلی عالمی جنگ دے دوران ، 31 مئی توں 1 جون 1916 تک ، برطانیہ دی رائل نیوی اتے جرمنی دی امپیریل نیوی دے درمیان جٹ لینڈ دے مقام تے ہک وݙی بحری جنگ تھئی ۔ ایہ جنگ جنگی جہازاں دی تاریخ وچ سب توں وݙی جنگ ہئی ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے جنگی جہازاں ہک ٻئے تے زوردار حملے کیتے ۔ ایہ جنگ شمالی سمندر وچ لڑی ڳئی ۔

رائل نیوی دی اڳواݨی ایڈمرل سر جان جیلی کو کریندے پئے ہن ، جݙاں جو جرمن نیوی دی اڳواݨی وائس ایڈمرل رین ہارڈ شیر کریندے پئے ہن ۔ ݙونہائیں پاسیاں دے جنگی جہازاں دلیری نال لڑائی کیتی ۔ ایں جنگ وچ ݙونہائیں پاسیاں کوں وݙا نقصان تھیا ، پر کوئی وی پاسہ فیصلہ کن فتح حاصل نہ کر سڳیا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ رائل نیوی شمالی سمندر اتے بحر اوقیانوس تے کنٹرول حاصل کر گھدا ۔

جٹ لینڈ دی جنگ پہلی عالمی جنگ وچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جنگ بحری جنگ دے انداز کوں تبدیل کر ݙتا اتے جنگی جہازاں دی اہمیت کوں ظاہر کیتا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ جرمنی دی بحری ݙاڈھ ورائی دا زور ترٹ ڳیا اتے برطانیہ دی بحری طاقت ودھ ڳئی ۔ ایں جنگ پہلی عالمی جنگ دے دوران بحری طاقت دی اہمیت کوں وی ظاہر کیتا ۔