سرکاری عہدے ۔ سرائیکی کتنے ہِن ؟

جیویں مختلف وزارتیں تے مختلف محکمیں دے سیکرٹری ،ایڈیشنل سیکرٹری ، ڈپٹی سیکرٹری تے سیکشن آفیسر ہوندن ۔ ایویں انہائیں محکمیں دے چیئرمین، ڈائریکٹر جنرل ، منیجنگ ڈائریکٹر تے تلے بٖئے عہدے وی ہوندن ۔ پہلے تُساں محکمیں دی تفصیل پڑھو ، ول ایں گٖالھ تے غور کرو جو انہائیں محکمیں ءِ چ سرائیکی وسیب دے لوک کتنے ہِن ؟ 

### وفاقی محکمیں دی تفصیل
پاکستان ایکریڈیشن کونسل ۔ پاکستان واٹر فورم۔ پنجاب بورڈ آف ٹیکنیکل ایجوکیشن۔ ٹیوٹا۔ نیشنل کمیشن برائے انسانی حقوق ۔ فیڈرل لینڈ کمیشن ۔ ارسا۔ پاکستان سائنس فاؤنڈیشن ۔ نیشنل انسٹیٹیوٹ آف پاپولیشن سٹڈیز ۔ نیشنل انشورنس کمپنی لمیٹڈ۔ فیڈرل پبلک سروس کمیشن ۔ پاکستان پریس کونسل ۔ فیڈرل بورڈ آف ریونیو۔ پاکستانی پاور ٹی ایلیوئشن فنڈ۔ نیشنل پریس ٹرسٹ۔ پاکستان بیڈ ویئر ایکسپورٹرز ایسوسی ایشن ۔فاطمید فاؤنڈیشن ۔ نیکٹا۔ پنجاب پاور ڈویلپمنٹ کمپنی۔لاہور ٹرانسپورٹ کمپنی۔ نیشنل انوسٹیمنٹ ٹرسٹ۔ پاکستان سٹیل ملز۔ نجکاری بورڈ۔ سی ڈی اے ۔نیب۔پی آئی اے ۔گندھارا آرٹ اینڈ کلچر ایسوسی ایشن۔ پبلک سیفٹی کمیشن۔ پاکستان نیشنل شپنگ کارپوریشن۔سوئی نادرن گیس پائپ لائنز لمیٹڈ۔ ٹریڈنگ کارپوریشن آف پاکستان۔ پاکستان اٹامک انرجی کمیشن۔سول ایوی ایشن کمیشن ۔ پیپکو۔ اپوا پنجاب۔ پاکستان حلال پروڈکٹس ڈویلپمنٹ بورڈ۔ او جی ڈی سی ایل۔پنجاب سوشل سروسز بورڈ۔ سپیشل انٹیلی جنس ایجنسی پنجاب۔ ایمپلائز اولڈ ایج بینیفٹ انسٹیٹیوشن۔سکل ڈویلپمنٹ کونسل۔ ٹرانسپورٹ اتھارٹی پنجاب۔ مسابقتی کمیشن آف پاکستان۔ لیکوڈیشن بورڈ۔پاکستان ہارٹیکلچر ڈویلپمنٹ اینڈ ایکسپورٹ بورڈ۔ نیشنل ٹیلی کمیونیکیشن کارپوریشن۔ نیشنل والنٹیئر موومنٹ۔پاکستان انجینئرنگ کونسل۔ خیبرپختونخواہ چمبر آف کامرس اینڈ انڈسٹری ۔ نیپرا۔ ایرا۔ نیشنل ڈیفنس یونیورسٹی۔انٹی لکچونل پراپرٹی آرگنائزیشن۔ پاکستان آرڈیننس فیکٹریز ۔ نیسکام۔ اپٹما۔

## چڑیاں اُتھو کوئی دھاں کرو
اساں ݙیکھݨا ہے جو اتنے سارے محکمیں دے اعلیٰ تے ادنیٰ عہدے تے سرائیکی وسیب دا آبادی دے مطابق حصہ ہے ؟ جیکر نی تاں سوچݨ دی گٖالھ اے ہے جو حصے دا حق کون کھادی ویندے ؟ جے ایں گٖالھ دا پتہ ہے جو حق کون کھادی بیٹھے تاں ول اساں چپ کیوں بٖیٹھوں؟ کیا کݙاہیں حق چھؤ مارݨ یا گٖوٹھ مار تے بٖہہ ونجٖݨ نال ملدن؟ نہ نہ ایویں کݙاہیں نی تھیندا ، چپ دا ناں موت تے تحریک دا ناں حیاتی اے ۔ چپ نہ کرو ، حق سانگے الاؤ تے لڑ بھڑ تے اپݨے حق اگٖوڑو نہ تاں ماریئے ویسو :۔

چڑیاں اُتھو کوئی دھاں کرو

چپ نہ کرو ، چپ نہ کرو

ہتھ وچ جے کوئی ہتھیار نی

چیں چیں کرو ، چاں چاں کرو

سرائیکی وسیب ہزاریں سالیں توں مہذب تے ہک تہذیب یافتہ خطہ ہے، اتھاں صدیں توں سوہݨیاں ،سوہݨیاں کھیݙاں ، کھیݙیاں ویندن۔ کھیݙیں وچ نکے بٖالیں ، بٖالڑیں تے نینگر تے نینیگریں دیاں آپو واݨیاں کھیݙاں ہن۔ سرائیکی وسیب ءِ چ کھیݙیں دے آپو واݨیں قاعدے ‘ قانون تے ہر کھیݙ دا طریقہ موجود اے ۔ پروفیسر شوکت مغل دی کتاب ’’ سرائیکی وسیب دیاں لوک کھیݙاں ‘‘ وچ ہک ہک کھیݙ دی تفصیل ہے پی ۔ اساں اپݨی وستی ءِ چ جیرھیاں کھیݙیاں کھیݙدے رہ گٖیوں ، انہائیں ءِ چ لُک چھپ، ݙیٹی ݙنا، ہُر وریا، چندیاں ،ڈبیاں ، دپھلیاں ، نو تریݨ، بٖارہاں تریݨ، لݙو ، بازی ، شیدݨ ، چیکل، پینگھ ،دھی دھی، ہݙی پور، ترائے ترݨ، ہیبٖو، نلی، کوݙی ، کشتی ، ملھݨ ، گھرے آلی گوڑھی جئیں توں اڄ دی کرکٹ بݨی اے۔ پر اڄ قومی کھیݙیں ءِ چ سرائیکی دا ناں کائنی، دیسی کھیݙیں کوں مار تے مُکا ݙتا گٖے۔ ایں توں ودھ ظلم اے جو درجناں ایسوسی ایشناں کھیݙیں سانگے پر سرائیکی وسیب اِتھوں وی آؤٹ کر ݙتا گٖے۔ کھیݙیں دیاں ایسوسی ایشناں سرکاری سطح تے منظور شدہ ہِن انہاں اِچ پاکستان وویمن سوئمنگ ایسوسی ایشن ۔ پاکستان سوئمنگ فیڈریشن۔ پاکستان والی بال فیڈریشن۔ پاکستان فٹ بال فیڈریشن۔ پاکستان ویمن کرکٹ بورڈ۔ پاکستان ٹینس فیڈریشن ۔ پاکستان ایکسٹرین فیڈریشن ۔ پاکستان ٹچ بال فیڈریشن۔ پنجاب سائیکلنگ ایسوسی ایشن ۔ پاکستان باڈی بلڈنگ فیڈریشن ۔پاکستان باسکٹ بال فیڈریشن۔ پاکستان گالف ایسوسی ایشن ۔ پاکستان آرچری فیڈریشن ۔ پاکستان برج فیڈریشن۔ پاکستان سوئمنگ ٹیکنیکل آفیشلز ایسوسی ایشن ۔ پاکستان ایتھلیٹکس فیڈریشن۔ پاکستان ویمن ایتھلیٹکس ایسوسی ایشن ۔ پاکستان یاٹنگ ایسوسی ایشن ۔ پاکستان اولمپک ایسوسی ایشن ۔ پاکستان ہاکی فیڈریشن ۔ پاکستان امیچور ایتھلیٹکس فیڈریشن۔ پنجاب باڈی بلڈنگ ایسوسی ایشن ۔ پاکستان کرکٹ بورڈ۔ پنجاب سکواش ایسوسی ایشن ۔پاکستان ٹیبل ٹینس فیڈریشن ۔ پنجاب ٹیبل ٹینس ایسوسی ایشن ۔ پاکستان سکواش فیڈریشن۔ پاکستان روئنگ فیڈریشن۔ پاکستان ڈس ایبل کرکٹ ایسوسی ایشن ۔ پنجاب کبڈی ایسوسی ایشن ۔ پنجاب ایتھلیٹکس ایسوسی ایشن۔ پنجاب سکواش ایسوسی ایشن ۔پاکستان ڈیف کرکٹ ایسوسی ایشن۔ پاکستان کبڈی فیڈریشن۔ پاکستان رگبی یونین۔ پنجاب بیڈمنٹن ایسوسی ایشن ۔ پنجاب جوڈو ایسوسی ایشن ۔ نیٹ بال فیڈریشن آف پاکستان ۔ پاکستان ریسلنگ فیڈریشن ۔ پاکستان ویمن ٹینس ایسوسی ایشن۔ پاکستان امیچور باکسنگ فیڈریشن۔ پاکستان گولف فیڈریشن۔ پاکستان بلیئرڈ اینڈ سنوکر ایسوسی ایشن ۔ پاکستان بیڈمنٹن فیڈریشن ۔ پنجاب ایکسٹرین اینڈ ٹینٹ پیکنگ ایسوسی ایشن ۔ سندھ اولمپک ایسوسی ایشن ۔ پاکستان سائیکلنگ فیڈریشن ۔ پاکستان بلائنڈ کرکٹ کونسل۔ پاکستان جوڈو فیڈریشن ۔ پاکستان ویمن ہاکی فیڈریشن۔ پاکستان ویٹ لفٹنگ فیڈریشن ۔ خیبرپختونخواہ اولمپک ایسوسی ایشن۔ پنجاب سوئمنگ ایسوسی ایشن ۔پنجاب ریسلنگ ایسوسی ایشن ۔ پنجاب بیس بال ایسوسی ایشن ۔ پاکستان جوجسٹو فیڈریشن ۔ پاکستان سپورٹس بورڈ۔ پاکستان چیس فیڈریشن۔ خیبرپختونخواہ سپورٹس بورڈ۔ پاکستان آرمی سپورٹس بورڈ۔ پاکستان ہینڈ بال فیڈریشن۔ پنجاب سپورٹس بورڈ۔ پاکستان سکینگ فیڈریشن۔ پاکستان تائیکوانڈو فیڈریشن۔ پاکستان شوٹنگ بال فیڈریشن۔ پاکستان سیلنگ فیڈریشن ۔ پاکستان جمناسٹک فیڈریشن ۔پنجاب رائفل ایسوسی ایشن ۔ پنجاب اولمپک ایسوسی ایشن ۔ پنجاب ہاکی ایسوسی ایشن ۔ پاکستان پولو ایسوسی ایشن ۔ پاکستان کراٹے فیڈریشن ۔ پاکستان ٹگ آف وار فیڈریشن۔ پاکستان ووشو فیڈریشن۔ نیشنل رائفل ایسوسی ایشن آف پاکستان۔ پنجاب رگبی ایسوسی ایشن۔ پنجاب روئنگ ایسوسی ایشن ۔ پنجاب ویمن ہاکی ایسوسی ایشن ۔ پنجاب جوجسٹو ایسوسی ایشن۔ پاکستان چیس فیڈریشن ۔ پاکستان کیرم فیڈریشن۔ پنجاب سائیکلنگ ایسوسی ایشن۔سارک بیس بال فیڈریشن۔ پنجاب پیرا اولمپکس ایسوسی ایشن ۔ پاکستان سکی فیڈریشن

سوال اے ہے جو سرائیکی وسیب دے لوکیں کوں اتھاں کتنیاں ملازمتاں حاصل اِن ۔ سرائیکی وسیب دے لوکاں کوں انہائیں چ کتنی نمائندگی حاصل اے ؟ کیا سرائیکی وسیب دے لوک تہاݙے غلام رہݨ سانگے پیدا تھین۔ وسیب دے کھݙکاراں تے نینگراں کوں پورا پورا حصہ ݙیو۔

## حوالہ
معروف سرائیکی لکھاری سئیں ظہور احمد دھریجہ دی کتاب (سرائیکی اجرک) وچوں چوݨ