open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ڈیوڈ بالٹیمور

### ڈیوڈ بالٹیمور
ڈیوڈ بالٹیمور (ڄم 7 مارچ ، 1938) ہک امریکی بائیولوجسٹ ، یونیورسٹی دے منتظم تے 1975 وچ فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام حاصل کرݨ والے سائنسدان ہن ۔ او کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) وچ بائیولوجی دے پروفیسر ہن ، جتھاں انہاں 1997 توں 2006 تئیں صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ انہاں وائٹ ہیڈ انسٹیٹیوٹ دی بنیاد رکھی تے 1982 توں 1990 تئیں ایندی ہدایت کاری کیتی ۔ 2008 وچ ، انہاں امریکن ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ڈیوڈ بالٹیمور 7 مارچ 1938 کوں نیو یارک شہر وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم نیو یارک وچ حاصل کیتی تے بعد وچ سوارتھمور کالج توں بی ایس دی ڈگری حاصل کیتی ۔ فیر انہاں میساچوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (MIT) توں بائیولوجی وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، بالٹیمور کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلوشپ تے تحقیق کریندے ریہے ۔ فیر او ایم آئی ٹی وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### ریورس ٹرانسکرپٹیز دی دریافت
بالٹیمور دی سب توں اہم تحقیق وائرس تے ریورس ٹرانسکرپٹیز (reverse transcriptase) انزائم تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ کجھ وائرس ، جنہاں کوں ریٹرو وائرس (retroviruses) آکھیا ویندا ہے ، آر این اے (RNA) توں ڈی این اے (DNA) بݨاوݨ دی صلاحیت رکھدے ہن ۔ ایہ عمل ریورس ٹرانسکرپشن (reverse transcription) سݙیندا اے تے ایندے وچ ریورس ٹرانسکرپٹیز انزائم اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1975 وچ ڈیوڈ بالٹیمور ، ہاورڈ مارٹن ٹیمن تے ریناٹو ڈولبیکو کوں "ٹیومر وائرس تے سیلولر ڈی این اے دے درمیان تعامل بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### وائٹ ہیڈ انسٹیٹیوٹ
1982 وچ بالٹیمور وائٹ ہیڈ انسٹیٹیوٹ دی بنیاد رکھی ، جیڑھا بائیومیڈیکل ریسرچ دا ہک آزاد ادارہ ہے ۔ انہاں 1990 تئیں ایں ادارے دے ڈائریکٹر ریہے ۔ 

### کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech)
1997 وچ بالٹیمور کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) دے صدر بݨے ۔ انہاں 2006 تئیں ایں عہدے تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
ڈیوڈ بالٹیمور ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں بائیولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال وائرس تے کینسر کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### سماجی تے سیاسی سرگرمیاں
بالٹیمور سائنس تے تعلیم دے حوالے نال کئی سماجی تے سیاسی سرگرمیاں وچ وی شامل ریہے ہن ۔ 

### ایوارڈ تے آدر
بالٹیمور کوں کئی ایوارڈ تے آدر نال نوازیا ڳیا ہے ، جنہاں وچ نوبل انعام وی شامل ہے ۔
ریناٹو ڈولبیکو

### ریناٹو ڈولبیکو
ریناٹو ڈولبیکو ہک اطالوی نژاد امریکی وائرولوجسٹ ہن جنہاں 1975 وچ آنکو وائرسز تے کم کرݨ تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام جتیا ۔ آنکو وائرسز اینجھے وائرس ہوندے ہن جیڑھے جانوراں دے سیلز کوں انفیکٹ کر تے کینسر پیدا کر سڳدے ہن ۔ انہاں یونیورسٹی آف ٹورین وچ جیوسیپے لیوی دے ماتحت تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں دے نال پڑھݨ والے سالواڈور لوریا تے ریٹا لیوی-مونٹالکینی وی ہن ، جیڑھے وی انہاں دے نال امریکہ چلے ڳئے تے نوبل انعام جتے ۔ انہاں کوں ݙوجھی عالمی جنگ وچ اطالوی فوج وچ بھرتی کیتا ڳیا ہا ، پر بعد وچ او مزاحمت وچ شامل تھی ڳئے ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ریناٹو ڈولبیکو 22 فروری 1914 کوں اٹلی وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم اٹلی وچ حاصل کیتی تے بعد وچ یونیورسٹی آف ٹورین توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، ڈولبیکو کجھ عرصہ ڈاکٹر دے طور تے کم کریندے ریہے ۔ پر سائنس نال انہاں دی دلچسپی انہاں کوں تحقیق دے پاسے گھن ڳئی ۔ انہاں امریکہ وچ انڈیانا یونیورسٹی تے بعد وچ کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### آنکو وائرسز تے تحقیق
ڈولبیکو دی سب توں اہم تحقیق آنکو وائرسز تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ کجھ وائرس جانوراں دے سیلز کوں انفیکٹ کر تے کینسر پیدا کر سڳدے ہن ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ ایہ وائرس سیلز دے جینیٹک میٹیریل وچ تبدیلیاں پیدا کر تے کینسر پیدا کریندے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1975 وچ ریناٹو ڈولبیکو ، ڈیوڈ بالٹیمور تے ہاورڈ مارٹن ٹیمن کوں "ٹیومر وائرس تے سیلولر ڈی این اے دے درمیان تعامل بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
ریناٹو ڈولبیکو ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں وائرولوجی تے کینسر ریسرچ دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال کینسر کوں سمجھݨ تے ایندے علاج دے طریقے لبھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
ریناٹو ڈولبیکو 19 فروری 2012 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
باروخ سیموئل بلومبرگ

## باروخ سیموئل بلومبرگ
(Baruch Samuel Blumberg The Discoverer of Hepatitis B)

باروخ سیموئل بلومبرگ (28 جولائی 1925 – 5 اپریل 2011) ، جنہاں کوں بیری بلومبرگ دے ناں نال وی سنڄاتا ویندا ہا ، ہک امریکی طبیب ، جینیٹکس دے ماہر تے 1976 وچ فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام دے شریک وصول کنندہ ہن (کارلٹن گاجدوسیک دے نال) ، نیشنل انسٹیٹیوٹس آف ہیلتھ (NIH) تے فاکس چیس کینسر سینٹر وچ محقق دی حیثیت نال ہیپاٹائٹس بی وائرس تے کم کرݨ تے ۔ او 2005 توں اپݨی موت تئیں امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دے صدر ریہے ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
باروخ بلومبرگ 28 جولائی 1925 کوں نیو یارک شہر وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین یہودی ہن ۔ بلومبرگ ابتدائی تعلیم نیو یارک وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کولمبیا یونیورسٹی توں بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ۔ فیر انہاں کولمبیا یونیورسٹی کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، بلومبرگ کجھ عرصہ مختلف ہسپتالاں وچ انٹرن شپ تے ریزیڈنسی کیتی ۔ فیر انہاں نیشنل انسٹیٹیوٹس آف ہیلتھ (NIH) وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### ہیپاٹائٹس بی وائرس تے تحقیق
بلومبرگ دی سب توں اہم تحقیق ہیپاٹائٹس بی وائرس تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ ہیپاٹائٹس بی ہک وائرس دی وجہ توں تھیوݨ والی بیماری اے جیڑھی جگر کوں نقصان پہنچیندی ہے ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ ہیپاٹائٹس بی دا وائرس خون تے ٻئے جسمانی سیالاں دے ذریعے پھیلدا ہے ۔ 

### ہیپاٹائٹس بی ویکسین دی تیاری
بلومبرگ دی تحقیق دی وجہ توں ہیپاٹائٹس بی دی ویکسین تیار کرݨ وچ مدد ملی ۔ ایں ویکسین دنیا بھر وچ لکھاں لوکاں کوں ایں بیماری توں بچایا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1976 وچ باروخ بلومبرگ تے ڈینیل کارلٹن گاجدوسیک کوں "مختلف ونکی دے متعدی امراض دی ابتدا تے پھیلاؤ نال متعلق دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی
بلومبرگ 2005 توں اپݨی موت تئیں امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دے صدر ریہے ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
باروخ بلومبرگ ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں طب تے سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ہیپاٹائٹس بی کوں سمجھݨ تے ایندے علاج تے بچاؤ دے طریقے لبھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
باروخ بلومبرگ 5 اپریل 2011 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
دامان دا اجڑی

دامان سرائیکی دا اجڑی، سرائیکی ثقافت تے زبان وچ اک خاص مقام رکھدے۔ دامان علاقہ پچادھ چوٹی بالا، جو کہ سرائیکی وسیب دا حصہ ہے، اپنی فطری خوبصورتی، صحرائی مناظر، تے روایتی طرزِ زندگی دے لئی مشہور ہے۔ اجڑی، جیہڑا کہ چرواہا ہوندے، دامان دی دھرتی تے اپنے ریوڑ (بکریاں یا بھیڑاں) دے نال فطرت دے نال ہم آہنگ ہو کے رہندے۔
دامان دے اجڑیاں دی زندگی دے چند خاص پہلو:
1.فطرت نال گہرا تعلق۔
دامان دے اجڑیاں دی زندگی دا مرکز انہاں دا ریوڑ ہوندے۔ اوہ صحرا، ویرانے، تے پہاڑیاں وچ اپنے ریوڑ کو چَراندے ہوئے فطرت دے نال گہرا تعلق رکھدے ہن ۔ موسمی تبدیلیاں، گرمی، سردی، تے بارشاں دا مقابلہ کردے ہوئے اوہ اپنے ریوڑ دی حفاظت تے دیکھ بھال کرنے وچ ماہر ہوندن 
2.روایتی موسیقی تے بانسری۔
اجڑیاں دی زندگی وچ موسیقی دا اک اہم کردار ہوندے۔ بانسری، جیہڑی کہ اوہ اپنے ریوڑ دے نال صحرا وچ وجیندے رہے ویندن، نہ صرف انہاں دی تفریح دا ذریعہ ہوندی ہے بلکہ ایہ انہاں دی ثقافتی شناخت دا وی حصہ ہوندی ہے۔ بانسری دی دھن صحرا دے خاموش ماحول وچ اک خاص رومانوی فضا پیدا کر دیندی ہے۔
3.سادہ تے پاکیزہ زندگی۔
اجڑیاں دی زندگی سادگی تے پاکیزگی دی عکاس ہوندی ہے۔ اوہ دنیاوی لالچ، دھوکہ، تے دیگر معاشرتی برائیوں توں دور ہو کے اک پُر سکون زندگی گزاردے ہن ۔ انہاں دی زندگی وچ اخلاقی اقدار تے فطری اصولاں دی پاسداری دا خاص خیال رکھیا جاندا ہے۔
4.روایتی کھانے تے کھویا۔
اجڑیاں دی زندگی وچ کھویا (دودھ توں بݨایا گیا حلوہ) تے دیگر روایتی کھانے خاص اہمیت رکھدے نیں۔ ایہ نہ صرف انہاں دی غذائی ضروریات کو پورا کرنے وچ مددگار ہوندے 
بلکہ انہاں دی ثقافتی روایات کو وی زندہ رکھدے ہن۔
5.جدید دور دے چیلنجز۔  
جدید دور دی ٹیکنالوجی تے معاشرتی تبدیلیاں نے اجڑیاں دی زندگی کو وی متاثر کیتے۔ موبائل فونز، ریڈیو، تے دیگر جدید آلات نے انہاں دی روایتی زندگی وچ تبدیلیاں لا ݙتیاں ہن۔ پر، اوہ اپنی ثقافتی روایات کو زندہ رکھݨ دی کوشش کریندے ہن۔
6۔ تہوار تے میلے۔  
تہوار تے میلے اجڑیاں دی زندگی وچ خاص اہمیت رکھدے ہن۔ ایہ مواقع انہاں کوں اپنی روایات کوں منانے تے اپنی ثقافت کو زندہ رکھݨ دا موقع فراہم کرنے۔ عید، عرس، تے دیگر میلے انہاں دی زندگی وچ خوشی تے رنگ بھر ݙیندے ہن ۔
7۔ دامان دے اجڑیاں دی زندگی دا پیغام:
دامان دے اجڑیاں دی زندگی سادگی، محنت، تے فطرت دے نال گہرے تعلق دی عکاس ہے۔ اوہ اپنی روایات، موسیقی، تے طرزِ زندگی دے ذریعے اک منفرد ثقافتی شناخت قائم کرنے۔ انہاں دی زندگی دا ایہ پیغام ہے کہ سادگی تے فطرت دے نال ہم آہنگی وچ ہی حقیقی سکون تے خوشی پائی ونج سگدی ہے
دامان دے اجڑیاں دی زندگی، فطرت دی گود وچ بݨیا ہویا اک خوبصورت قصہ ہے، جیہڑا سادگی تے محنت دے رنگ نال بھریا ہویا ہے۔"
میکس ڈیلبروک

### میکس ڈیلبروک
میکس لڈوگ ہیننگ ڈیلبروک ہک جرمن نژاد امریکی بائیو فزکس دان ہن جنہاں 1930 دے ݙہاکے دے آخر وچ مالیکیولر بائیولوجی دے تحقیقی پروگرام کوں شروع کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں طبیعی سائنسداناں دی دلچسپی کوں بائیولوجی وچ ودھایا ، خاص طور تے بنیادی تحقیق دے حوالے نال جتھاں جینز کوں طبعی طور تے سمجھݨ دی کوشش کیتی گئی ، جیڑھا اوں وقت ہک معمہ ہئی ۔ 1945 وچ ڈیلبروک ، سالواڈور لوریا تے الفریڈ ہرشے دی قیادت وچ بݨݨ والے فیج گروپ جینیٹکس دے اہم پہلواں کوں سمجھݨ وچ نمایاں سوبھ حاصل کیتی ۔ انہاں ترائے سائنسداناں کوں 1969 وچ "وائرس دے ریپلیکیشن میکانزم تے جینیٹک بݨتر بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ او پہلے فزکس دان ہن جنہاں اوں چیز دی پیش گوئی کیتی جینکوں ہݨ ڈیلبروک سکیٹرنگ دے ناں نال سنڄاتا ویندا ہے ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
میکس ڈیلبروک 4 ستمبر 1906 کوں برلن ، جرمنی وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک تاریخ دان ہن ۔ ڈیلبروک ابتدائی تعلیم برلن وچ حاصل کیتی تے بعد وچ گوٹنگن یونیورسٹی توں فزکس وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، ڈیلبروک کجھ عرصہ یورپ وچ مختلف یونیورسٹیاں وچ تحقیق کریندے ریہے ۔ 1937 وچ او امریکہ چلے ڳئے تے کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### فیج گروپ تے تحقیق
امریکہ وچ ڈیلبروک بیکٹیریوفیجز (Bacteriophages) یعنی وائرس جیڑھے بیکٹیریا تے حملہ کریندے ہن ، تے تحقیق شروع کیتی ۔ انہاں سالواڈور لوریا تے الفریڈ ہرشے دے نال مل تے فیج گروپ بݨایا ۔ اوں گروپ بیکٹیریوفیجز دی جینیٹکس تے ریپلیکیشن تے اہم تحقیق کیتی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ بیکٹیریوفیجز وچ جینیٹک میٹیریل ڈی این اے (DNA) ہوندا اے تے ایں ڈی این اے وچ موجود جینز بیکٹیریا دی بݨتر تے افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔ 

### ڈیلبروک سکیٹرنگ
ڈیلبروک فزکس وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں سب توں پہلے ایہ پیش گوئی کیتی کہ گاما ریز (Gamma rays) ایٹمی نیوکلیائی (Nuclei) نال ٹکرا تے سکیٹر تھی سڳدے ہن ۔ ایں عمل کوں ہݨ ڈیلبروک سکیٹرنگ دے ناں نال سنڄاتا ویندا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1969 وچ میکس ڈیلبروک ، سالواڈور لوریا تے الفریڈ ہرشے کوں "وائرس دے ریپلیکیشن میکانزم تے جینیٹک بݨتر بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ

میکس ڈیلبروک ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں بائیو فزکس تے جینیٹکس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال مالیکیولر بائیولوجی دے شعبے کوں ودھارا ملیا تے جینز دے بارے وچ اساݙی سمجھ وچ ٻہوں اضافہ تھیا ۔ 

### وفات
میکس ڈیلبروک 9 مارچ 1981 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ انھاں دی وفات نال سائنس دا ہک سنہرا دور ختم تھیا ۔ پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
روجر گیلمین

## روجر گیلمین
(Roger Charles Louis Guillemin The Explorer of Brain Hormones)

روجر چارلس لوئس گیلمین ہک فرانسیسی نژاد امریکی نیورو سائنسدان ہن ۔ انہاں 1976 وچ نیشنل میڈل آف سائنس حاصل کیتا ، تے 1977 وچ نیورو ہارمونز تے کم کرݨ تے اینڈریو شالی تے روزالین یالو دے نال طب وچ نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
روجر گیلمین 11 جنوری 1924 کوں لیون ، فرانس وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک ڈاکٹر ہن ۔ گیلمین ابتدائی تعلیم فرانس وچ حاصل کیتی تے بعد وچ مونٹریال یونیورسٹی توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، گیلمین کجھ عرصہ کینیڈا تے امریکہ وچ مختلف ہسپتالاں وچ انٹرن شپ تے ریزیڈنسی کیتی ۔ ول انہاں میساچوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (MIT) وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### نیورو ہارمونز تے تحقیق
گیلمین دی سب توں اہم تحقیق نیورو ہارمونز تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ دماغ وچ کجھ اینجھے ہارمونز وی ہوندے ہن جیڑھے پٹیوٹری گلینڈ (pituitary gland) دے افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔ پٹیوٹری گلینڈ ہک چھوٹا جہا گلینڈ اے جیڑھا دماغ وچ موجود اے تے ایہ ٻہوں سارے ہارمونز پیدا کریندا اے جیڑھے جسم دے مختلف افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔ گیلمین کئی نیورو ہارمونز دی شناخت کیتی تے انہاں دے افعال دا مطالعہ کیتا ۔ 

### نوبل انعام
1977 وچ روجر گیلمین ، اینڈریو شالی تے روزالین سوسمین یالو کوں "پیپٹائڈ ہارمونز دی تیاری دے حوالے نال دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
روجر گیلمین ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں نیورو سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال دماغ تے اینڈوکرائن سسٹم دے افعال کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
روجر گیلمین 21 فروری 2024 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
کارلٹن گاجدوسیک

## کارلٹن گاجدوسیک
(Daniel Carleton Gajdusek The Explorer of Kuru)

ڈینیل کارلٹن گاجدوسیک ہک امریکی طبیب تے طبی محقق ہن جنہاں کوں (باروخ سیموئل بلومبرگ دے نال) 1976 وچ کورو دی منتقلی تے کم کرݨ تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ کورو ہک اینجھی بیماری ہئی جیڑھی پاپوا نیو گنی دے قبیلے وچ عام ہئی تے دماغ نوں نقصان پہنچیندی ہئی ۔ گاجدوسیک پتہ لڳایا کہ ایہ بیماری ہک "غیر روایتی وائرس" دی وجہ توں تھیندی ہے ۔ 1996 وچ گاجدوسیک تے ٻالاں نال بدسلوکی دے الزامات لڳے ہن تے سزا ہووݨ دے بعد انہاں 12 مہینے جیل وچ گزارے تے ول یورپ وچ خود ساختہ جلاوطنی اختیار کرݨ توں بعد اتھاں ای فوت تھئے ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ڈینیل گاجدوسیک 9 ستمبر 1923 کوں یونکرز ، نیو یارک وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین ہنگری نال تعلق رکھدے ہن ۔ گاجدوسیک ابتدائی تعلیم نیو یارک وچ حاصل کیتی تے بعد وچ ہارورڈ یونیورسٹی توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، گاجدوسیک کجھ عرصہ مختلف ہسپتالاں وچ انٹرن شپ تے ریزیڈنسی کیتی ۔ ول انہاں نیشنل انسٹیٹیوٹس آف ہیلتھ (NIH) وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### کورو تے تحقیق
گاجدوسیک دی سب توں اہم تحقیق کورو بیماری تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ کورو ہک اینجھی بیماری ہے جیڑھی دماغ نوں نقصان پہنچیندی اے تے ایہ ہک "غیر روایتی وائرس" دی وجہ توں تھیندی ہے ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ ایہ بیماری قبیلے دے لوکاں وچ ہک خاص ونکی دی رسم دی وجہ توں پھیلدی ہے ، جیندے وچ او مردیاں دا دماغ کھاندے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1976 وچ ڈینیل گاجدوسیک تے باروخ سیموئل بلومبرگ کوں "مختلف ونکی دے متعدی امراض دی ابتدا تے پھیلاؤ نال متعلق دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### ٻالاں نال بدسلوکی دے الزامات
1996 وچ گاجدوسیک تے ٻالاں نال بدسلوکی دے الزامات لڳے ہن ۔ انہاں تے کئی ٻالکاں نال جنسی زیادتی کرݨ دا الزام ہا ، جنہاں وچوں کجھ او ٻالک وی شامل ہن جیڑھے انہاں دے نال راہندے ہن ۔ مقدمے دے بعد انہاں کوں سزا تھئی تے انہاں 12 مہینے جیل وچ گزارے ۔ 

### وفات
جیل توں نکلݨ دے بعد گاجدوسیک یورپ چلے ڳئے تے اتھاں ای 2008 وچ فوت تھئے ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
ڈینیل گاجدوسیک ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں طب تے سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال کورو بیماری کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ پر ٻالاں نال بدسلوکی دے الزامات دی وجہ توں انہاں دی ساکھ خراب تھئی ۔
روزالین یالو

## روزالین سسمین یالو
(Rosalyn Sussman Yalow The Inventor of Radioimmunoassay)

روزالین سسمین یالو ہک امریکی طبی فزکس دان ہن ، تے 1977 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام (روجر گیلمین تے اینڈریو شالی دے نال) ریڈیو امیونوایسی تکنیک دی ترقی کیتے حاصل کیتا ۔ او جرٹی کوری دے بعد ݙوجھی عورت تے امریکہ وچ پیدا تھیوݨ والی پہلی عورت ہن جنہاں کوں فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
روزالین سسمین یالو 19 جولائی 1921 کوں نیویارک شہر وچ پیدا تھئیں ۔ انہاں دے والدین یہودی ہن ۔ یالو ابتدائی تعلیم نیویارک وچ حاصل کیتی تے بعد وچ ہنٹر کالج توں فزکس وچ بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
بی اے مکمل کرݨ توں بعد ، یالو کجھ عرصہ سیکرٹری دے طور تے کم کیتا ۔ ول انہاں یونیورسٹی آف الینوائے ایٹ اربانا-شیمپین توں نیوکلیئر فزکس وچ ایم ایس تے پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### ریڈیو امیونوایسی دی ایجاد
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، یالو برونکس وی اے ہسپتال وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ اتھاں انہاں ریڈیو امیونوایسی (radioimmunoassay) ناں دی ہک نویں تکنیک تیار کیتی ۔ ایہ تکنیک ہارمونز تے ٻئے بائیولوجیکل مالیکیولز دی مقدار کوں خون وچ ماپݨ کیتے استعمال تھیندی ہے ۔ ایہ ہک ٻہوں حساس تکنیک اے تے ایندی مدد نال ٻہوں گھٹ مقدار وچ وی مالیکیولز دا پتہ لڳایا جا سڳدا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1977 وچ روزالین سسمین یالو ، روجر گیلمین تے اینڈریو شالی کوں "پیپٹائڈ ہارمونز دی تیاری دے حوالے نال دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
روزالین سسمین یالو ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں طب تے سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجاد کردہ تکنیک ریڈیو امیونوایسی طب تے تحقیق وچ انقلاب برپا کر ݙتا ہے ۔ 

### وفات
روزالین سسمین یالو 30 مئی 2011 کوں نیویارک وچ فوت تھئیں ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئی ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
اینڈریو شالی

### اینڈریوشالی
اینڈریو وکٹر "اینڈریو" شالی ہک پولش نژاد امریکی اینڈوکرائنولوجسٹ ہن ۔ انہاں کوں روجر گیلمین تے روزالین یالو دے نال 1977 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایں انعام انہاں دی ایں تحقیق کوں سراہا جیندے وچ انہاں دریافت کیتا کہ ہائپوتھلمس پٹیوٹری گلینڈ دے ذریعے ہارمون دی تیاری تے رہائی کوں کنٹرول کریندا ہے ، جیڑھا جسم وچ ٻئے ہارمونز دے ریگولیشن کوں کنٹرول کریندا ہے ۔ بعد وچ شالی ہائپوتھلمک ہارمونز دے بارے وچ اپݨے علم کوں برتھ کنٹرول تے کینسر دے علاج دے ممکنہ طریقے لبھݨ کیتے استعمال کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
اینڈریو شالی 30 نومبر 1926 کوں پولینڈ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم پولینڈ وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کینیڈا دی میک گل یونیورسٹی توں بائیو کیمسٹری وچ بی ایس سی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ ول انہاں میساچوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (MIT) توں بائیو کیمسٹری وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، شالی کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلوشپ تے تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او بایلر کالج آف میڈیسن وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### ہائپوتھلمک ہارمونز تے تحقیق
شالی دی سب توں اہم تحقیق ہائپوتھلمک ہارمونز تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ ہائپوتھلمس ، جیڑھا دماغ دا ہک چھوٹا جہا حصہ ہے ، کجھ اینجھے ہارمونز پیدا کریندا اے جیڑھے پٹیوٹری گلینڈ دے افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔ پٹیوٹری گلینڈ ہک چھوٹا جہا گلینڈ اے جیڑھا دماغ وچ موجود اے تے ایہ ٻہوں سارے ہارمونز پیدا کریندا اے جیڑھے جسم دے مختلف افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔ شالی کئی ہائپوتھلمک ہارمونز دی شناخت کیتی تے انہاں دے افعال دا مطالعہ کیتا ۔ 

### نوبل انعام
1977 وچ اینڈریو شالی ، روجر گیلمین تے روزالین سوسمین یالو کوں "پیپٹائڈ ہارمونز دی تیاری دے حوالے نال دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### بعد دی زندگی وچ تحقیق
بعد وچ شالی ہائپوتھلمک ہارمونز دے بارے وچ اپݨے علم کوں برتھ کنٹرول تے کینسر دے علاج دے ممکنہ طریقے لبھݨ کیتے استعمال کیتا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
اینڈریو شالی ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں اینڈوکرائنولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ہارمونز دے افعال کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
اینڈریو شالی 17 اکتوبر 2024 کوں فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
ہاورڈ مارٹن ٹیمن

### ہاورڈ مارٹن ٹیمن
(Howard Martin Temin)

ہاورڈ مارٹن ٹیمن ہک امریکی جینیٹکس دے ماہر تے وائرولوجسٹ ہن ۔ انہاں 1970 دے ݙہاکے وچ یونیورسٹی آف وسکونسن–میڈیسن وچ ریورس ٹرانسکرپٹیز دریافت کیتا ، جیندے کیتے انہاں 1975 وچ ریناٹو ڈولبیکو تے ڈیوڈ بالٹیمور دے نال فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ہاورڈ ٹیمن 10 دسمبر 1934 کوں فلاڈیلفیا ، پنسلوانیا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین یہودی ہن ۔ ٹیمن ابتدائی تعلیم فلاڈیلفیا وچ حاصل کیتی تے بعد وچ سوارتھمور کالج توں بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ۔ فیر انہاں کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) توں زولوجی (Zoology) وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، ٹیمن کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلوشپ تے تحقیق کریندے ریہے ۔ فیر او یونیورسٹی آف وسکونسن–میڈیسن وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### ریورس ٹرانسکرپٹیز دی دریافت
ٹیمن دی سب توں اہم تحقیق ریورس ٹرانسکرپٹیز (reverse transcriptase) انزائم تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ کجھ وائرس ، جنہاں کوں ریٹرو وائرس (retroviruses) آکھیا ویندا ہے ، آر این اے (RNA) توں ڈی این اے (DNA) بݨاوݨ دی صلاحیت رکھدے ہن ۔ ایہ عمل ریورس ٹرانسکرپشن (reverse transcription) سݙیندا اے تے ایندے وچ ریورس ٹرانسکرپٹیز انزائم اہم کردار ادا کریندا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1975 وچ ہاورڈ ٹیمن ، ریناٹو ڈولبیکو تے ڈیوڈ بالٹیمور کوں "ٹیومر وائرس تے سیلولر ڈی این اے دے درمیان تعامل بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ

ہاورڈ ٹیمن ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں بائیولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال وائرس تے کینسر کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
ہاورڈ ٹیمن 9 فروری 1994 کوں وسکونسن وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی وفات نال سائنس دا ہک سنہرا دور ختم تھیا ۔ پر انہاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
ڈینیل ناتھنز

## ڈینیل ناتھنز
(Daniel Nathans The DNA Mapper)

ڈینیل ناتھنز ہک امریکی مائیکروبیالوجسٹ ہن ۔ انہاں 1978 وچ ریسٹرکشن انزائمز دی دریافت تے ریسٹرکشن میپنگ وچ ایندے استعمال تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ڈینیل ناتھنز 30 اکتوبر 1928 کوں ڈیلاویئر ، امریکہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین روسی یہودی ہن جیڑھے ہجرت کر تے امریکہ آئے ہن ۔ ناتھنز ابتدائی تعلیم ڈیلاویئر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ یونیورسٹی آف ڈیلاویئر توں کیمسٹری وچ بی ایس دی ڈگری حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
بی ایس مکمل کرݨ توں بعد ، ناتھنز جان ہاپکنز یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا تے مائیکروبیالوجی وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، ناتھنز کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلوشپ تے تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او جان ہاپکنز یونیورسٹی وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### ریسٹرکشن انزائمز تے تحقیق
ناتھنز دی سب توں اہم تحقیق ریسٹرکشن انزائمز (restriction enzymes) تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ بیکٹیریا وچ کجھ اینجھے انزائمز ہوندے ہن جیڑھے ڈی این اے (DNA) کوں خاص جاہیں توں کٹ سڳدے ہن ۔ انہاں انزائمز کوں ریسٹرکشن انزائمز وی آکھیا ویندا ہے ۔ انہاں دی دریافت نال ڈی این اے تے جینیٹک انجینئرنگ دے شعبے وچ انقلاب برپا تھی ڳیا ۔ 

### ریسٹرکشن میپنگ
ناتھنز ریسٹرکشن انزائمز کوں استعمال کر تے ڈی این اے دا نقشہ بݨاوݨ دا طریقہ وی تیار کیتا ، جیڑھا ریسٹرکشن میپنگ (restriction mapping) دے ناں نال سنڄاتا ویندا ہے ۔ ایں طریقے نال ڈی این اے وچ جینز دی ترتیب معلوم کرݨ وچ مدد ملی ۔ 

### نوبل انعام
1978 وچ ڈینیل ناتھنز ، ورنر آربر تے ہیملٹن سمتھ کوں "ریسٹرکشن اینڈونیوکلیئز دی دریافت تے مالیکیولر جینیٹکس دی ترقی وچ ایندے اطلاق  کیتے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
ڈینیل ناتھنز ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں مائیکروبیالوجی تے جینیٹکس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ڈی این اے تے جینیٹک انجینئرنگ دے بارے وچ اساݙی سمجھ وچ ٻہوں اضافہ تھیا ہے ۔ 

### وفات
ڈینیل ناتھنز 16 نومبر 1999 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
ہیملٹن سمتھ

## ہیملٹن سمتھ
ہیملٹن اوتھنیل سمتھ ہک امریکی مائیکروبیالوجسٹ تے نوبل انعام یافتہ سائنسدان ہن ۔ انہاں 23 اگست 1931 کوں نیو یارک وچ جنم گھدا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
سمتھ یونیورسٹی لیبارٹری ہائی سکول آف اربرنا ، الینوائے توں گریجویشن کیتی ۔ انہاں یونیورسٹی آف الینوائے ایٹ اربرنا-شیمپین وچ داخلہ گھدا ، پر 1950 وچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے منتقل تھئے ، جتھاں انہاں 1952 وچ ریاضی وچ بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ۔ انہاں 1956 وچ جانز ہاپکنز سکول آف میڈیسن توں طبی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
1956 تے 1957 دے درمیان سمتھ واشنگٹن یونیورسٹی ان سینٹ لوئس میڈیکل سروس کیتے کم کیتا ۔ 1975 وچ ، انہاں کوں گوگنہیم فیلو شپ ݙتی گئی ، جیڑھی انہاں یونیورسٹی آف زیورخ وچ گزاری ۔ 

### ریسٹرکشن انزائمز دی دریافت
سمتھ دی سب توں اہم تحقیق ریسٹرکشن انزائمز (restriction enzymes) تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ بیکٹیریا وچ کجھ اینجھے انزائمز ہوندے ہن جیڑھے ڈی این اے (DNA) کوں خاص جاہیں توں کٹ سڳدے ہن ۔ انہاں انزائمز کوں ریسٹرکشن انزائمز وی آکھیا ویندا ہے ۔ انہاں دی دریافت نال ڈی این اے تے جینیٹک انجینئرنگ دے شعبے وچ انقلاب برپا تھی ڳیا ۔ 

### نوبل انعام
1978 وچ ہیملٹن سمتھ ، ورنر آربر تے ڈینیل ناتھنز کوں "ریسٹرکشن اینڈونیوکلیئز دی دریافت تے مالیکیولر جینیٹکس دی ترقی وچ ایندے اطلاق  کیتے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ

ہیملٹن سمتھ ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں مائیکروبیالوجی تے جینیٹکس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ڈی این اے تے جینیٹک انجینئرنگ دے بارے وچ اساݙی سمجھ وچ ٻہوں اضافہ تھیا ہے ۔ 

ہیملٹن سمتھ ہݨ وی زندہ ہن تے سائنس دے شعبے وچ اپݨا کردار ادا کریندے پئے ہن ۔
ایلن کورماک

## ایلن کورماک
(Allan MacLeod Cormack The Inventor of CT Scan)

ایلن میکلوڈ کورماک (23 فروری 1924 – 7 مئی 1998) ہک جنوبی افریقی امریکی فزکس دان تے ٹفٹس یونیورسٹی وچ فزکس دے پروفیسر ہن جنہاں 1979 وچ ایکس رے کمپیوٹڈ ٹوموگرافی (سی ٹی) تے کم کرݨ تے گڈفری ہونس فیلڈ دے نال فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام جتیا ۔ ایہ ہک اہم تے غیر معمولی سوبھ ہئی کیوں جو کورماک دے کول کہیں وی سائنسی شعبے وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری نہ ہئی ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ایلن کورماک 23 فروری 1924 کوں جنوبی افریقہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم جنوبی افریقہ وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کیپ ٹاؤن یونیورسٹی توں فزکس وچ بی ایس سی تے ایم ایس سی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، کورماک کجھ عرصہ برطانیہ وچ ریڈار ریسرچ اینڈ ڈیولپمنٹ اسٹیبلشمنٹ وچ کم کریندے ریہے ۔ ول او امریکہ چلے ڳئے تے ٹفٹس یونیورسٹی وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### سی ٹی سکین دی ایجاد
کورماک دی سب توں اہم ایجاد سی ٹی سکین (CT scan) ہئی ۔ انہاں ایکس رے ٹیکنالوجی کوں استعمال کر تے جسم دے اندرونی اعضا دی تصویراں بݨاوݨ دا طریقہ تیار کیتا ۔ سی ٹی سکین دی مدد نال ڈاکٹر جسم دے اندرونی اعضا کوں تفصیل نال ݙیکھ سڳدے ہن تے بیماریاں دی تشخیص کر سڳدے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1979 وچ ایلن کورماک تے گڈفری ہونس فیلڈ کوں "کمپیوٹڈ ٹوموگرافی دی ترقی  کیتے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
ایلن کورماک ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں طب تے سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجاد سی ٹی سکین طب وچ انقلاب برپا کر ݙتا ہے ۔ 

### وفات
ایلن کورماک 7 مئی 1998 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی ایجاد ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
گڈفری ہونس فیلڈ

## گڈفری ہونس فیلڈ
(Sir Godfrey Newbold Hounsfield The Inventor of CT Scan)

سر گڈفری نیوبولڈ ہونس فیلڈ ہک برطانوی الیکٹریکل انجینئر ہن جنہاں ایکس رے کمپیوٹڈ ٹوموگرافی (سی ٹی) دی تشخیصی تکنیک تیار کرݨ وچ اپݨا حصہ ادا کرݨ تے ایلن کورماک دے نال 1979 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
گڈفری ہونس فیلڈ 28 اگست 1919 کوں ناٹنگھم شائر ، برطانیہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک کسان ہن ۔ ہونس فیلڈ ابتدائی تعلیم ناٹنگھم شائر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ لندن دے سٹی اینڈ گلڈز کالج توں الیکٹریکل انجینئرنگ دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، ہونس فیلڈ کجھ عرصہ برطانوی ریڈار ریسرچ اینڈ ڈیولپمنٹ اسٹیبلشمنٹ وچ کم کریندے ریہے ۔ ول او EMI کمپنی وچ شامل تھی ڳئے جتھاں انہاں سی ٹی سکین دی تیاری تے کم شروع کیتا ۔ 

### سی ٹی سکین دی ایجاد
ہونس فیلڈ دی سب توں اہم ایجاد سی ٹی سکین (CT scan) ہئی ۔ انہاں ایکس رے ٹیکنالوجی کوں استعمال کر تے جسم دے اندرونی اعضا دیاں تصویراں بݨاوݨ دا طریقہ تیار کیتا ۔ سی ٹی سکین دی مدد نال ڈاکٹر جسم دے اندرونی اعضا کوں تفصیل نال ݙیکھ سڳدے ہن تے بیماریاں دی تشخیص کر سڳدے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1979 وچ گڈفری ہونس فیلڈ تے ایلن میکلوڈ کورماک کوں "کمپیوٹڈ ٹوموگرافی دی ترقی  کیتے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
گڈفری ہونس فیلڈ ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں طب تے سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجاد سی ٹی سکین طب وچ انقلاب برپا کر ݙتا ہے ۔ 

### وفات
گڈفری ہونس فیلڈ 12 اگست 2004 کوں برطانیہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی ایجاد ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
سرائیکی ثقافتی رسم و رواج چوٹی بالا

سرائیکی ثقافت وچ  چوٹی بالا دے رسم و رواج دا گہرا تعلق ہے۔ سرائیکی خطہ، جیہڑا پاکستان دے جنوبی پنجاب، سندھ، بلوچستان تے خیبر پختونخوا دے کچھ علاقیاں تک پھیلیا ہویا ہے، اپݨی منفرد ثقافت، زبان، موسیقی، رقص تے تہواراں دی وجہ نال مشہور ہے۔ چوٹی بالا سرائیکی ثقافت دا ہک اہم حصہ ہے تے ایں دے رسم و رواج وچوں کجھ درج ذیل ہن:

1-چوٹی بالا دا ثقافتی میلہ 

چوٹی بالا وچ حضرت محب دریا رحمتہ اللہ علیہ دے سالانہ عرس تےتھیندے ایں میلہ اچ کبڈی ،دروک ، کشتی ،گھوڑ سواری ،اٹھاں دا دروک دا مقابلہ تھیندے اتے علاقائی ثقافتی ورثہ دے سٹال وی لائے ویندیں

## 2. سرائیکی موسیقی تے رقص
سرائیکی موسیقی چوٹی بالا دی تقریب دا ہک لازمی حصہ ہے۔ سرائیکی لوک گیت، جیہڑے محبت، جذبات تے ثقافتی ورثے نال جڑے ہوندے ہن، ایں موقع تے گائے ویندے ہن۔ سرائیکی رقص، جیویں جو "جھومر" تے "ڈھولک" دے ناچ، ایں تقریب وچ خاص طور تے پیش کیتے ویندے ہن۔

## 3. روایتی پوشاک
چوٹی بالا دی تقریب دے موقع تے مرد تے عورتاں روایتی سرائیکی پوشاک پین٘دے ہن۔ مرد عام طور تے "شلوار قمیض" تے "سرائیکی ٹوپی" پین٘دے ہن جبکہ عورتاں "گھاگرا چولی" تے "چادر" پین٘دیاں ہن۔ ایہ پوشاک سرائیکی ثقافت دی پہچان ہن۔

4. میلے تے تہوار
سرائیکی خطے وچ مہینے دے مختلف میلے تے تہوار منائے ویندے ہن، جیہڑے چوٹی بالا دے رسم و رواج نال جڑے ہوئے ہن۔ ایہ میلے ثقافتی ورثے، موسیقی، رقص تے کھیلاں دا ہک اہم ذریعہ ہن۔

## 5. مہمان نوازی
سرائیکی ثقافت وچ مہمان نوازی دا ہک خاص مقام ہے۔ چوٹی بالا دی تقریب دے موقع تے مہماناں دا خاص خیال رکھا ویندا ہے تے انہاں کوں روایتی کھاݨے پیش کیتے ویندے ہن۔

## 6. روایتی کھاݨے
چوٹی بالا دی تقریب دے موقع تے روایتی سرائیکی کھاݨے، جیویں جو "ساگ"، "باچرے جوار دی روٹی"، "کھیر"، تے "لسی" پیش کیتے ویندے ہن۔ ایہ کھاݨے سرائیکی ثقافت دا ہک اہم حصہ ہن۔

## 7. زبان تے شاعری
چوٹی بالا تے۔ مضافاتی موضعیں دی زبان بلوچی ہے آتے سرائیکی وسیب اچ رہن دی وجہ توں سرائیکی زبان زد عام ہے کہ ہن سرائیکی زبان مادری زبان دا درجہ حاصل کر چکی ہے
سرائیکی زبان تے شاعری چوٹی بالا دے رسم و رواج وچ ہک اہم کردار ادا کریندی ہے۔ سرائیکی شاعری وچ محبت، جذبات تے ثقافتی ورثے دا ذکر ہوندا ہے۔ ایں تقریب دے موقع تے سرائیکی شاعری پڑھی ویندی ہے تے لوک گیت گائے ویندے ہن۔

## 8. مذہبی تے روحانی پہلو
چوٹی بالا دی تقریب وچ مذہبی تے روحانی پہلو وی شامل ہوندے ہن۔ ایں موقع تے دعاواں منگیاں ویندیاں ہن تے اللہ تعالیٰ دا شکر ادا کیتا ویندا ہے۔

سرائیکی ثقافت وچ چوٹی بالا دے رسم و رواج دا ہک خاص مقام ہے تے ایہ تقریب نہ صرف خاندان دے لوگاں کیتے ہک خوشی دا موقع ہوندا ہے بلکہ ایہ سرائیکی ثقافتی ورثے دی ہک جھلک وی پیش کریندی ہے۔
باروج بیناسیرف

## باروج بیناسیرف
باروج بیناسیرف ہک وینزویلا نژاد امریکی ایمیونولوجسٹ ہن جنہاں 1980 وچ "میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس جینز دی دریافت" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام جین ڈاؤسیٹ تے جارج سنیل دے نال مشترکہ طور تے حاصل کیتا ۔ ایہ جینز سیل دی سطح تے پروٹین مالیکیولز پیدا کریندے ہن جیڑھے ایمیون سسٹم کیتے آپݨے تے ٻیگانے وچ فرق کرݨ کیتے اہم ہوندے ہن ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
باروج بیناسیرف 29 اکتوبر 1920 کوں وینزویلا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین مراکش یہودی ہن جیڑھے وینزویلا ہجرت کر ڳئے ہن ۔ بیناسیرف ابتدائی تعلیم وینزویلا وچ حاصل کیتی تے بعد وچ فرانس چلے ڳئے جتھاں انہاں تعلیم جاری رکھی ۔ ول او امریکہ چلے ڳئے تے ورجینیا یونیورسٹی توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، بیناسیرف کجھ عرصہ مختلف ہسپتالاں وچ انٹرن شپ تے ریزیڈنسی کیتی ۔ ول انہاں نیشنل انسٹیٹیوٹس آف ہیلتھ (NIH) وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس تے تحقیق
بیناسیرف دی سب توں اہم تحقیق میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس (major histocompatibility complex - MHC) تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ ایم ایچ سی جینز سیل دی سطح تے پروٹین مالیکیولز پیدا کریندے ہن جیڑھے ایمیون سسٹم کیتے آپݨے تے ٻیگانے وچ فرق کرݨ کیتے اہم ہوندے ہن ۔ انہاں پروٹینز کوں ہسٹوکمپیٹیبلٹی اینٹیجنز (histocompatibility antigens) وی آکھیا ویندا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1980 وچ باروج بیناسیرف ، جین ڈاؤسیٹ تے جارج ڈیوس سنیل کوں "میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس دی جینیٹک بݨتر دی دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
باروج بیناسیرف ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں ایمیونولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ایمیون سسٹم کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
باروج بیناسیرف 2 اگست 2011 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
روجر سپیری

### روجر سپیری
(Roger Wolcott Sperry The Explorer of Brain Secrets)

روجر وولکوٹ سپیری ہک امریکی نیوروپسیکالوجسٹ ، نیوروبائیولوجسٹ ، کاگنیٹیو نیورو سائنسدان تے نوبل انعام یافتہ ہن جنہاں ڈیوڈ ہبل تے ٹورسٹن ویزل دے نال مل تے سپلٹ برین ریسرچ تے کم کرݨ تے 1981 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 2002 وچ شائع تھیوݨ والے ریویو آف جنرل سائیکالوجی سروے وچ ، سپیری کوں ویہویں صدی دے 44ویں سب توں زیادہ حوالہ ݙتے ڳئے ماہر نفسیات دے طور تے درجہ ݙتا ڳیا ہے ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
روجر سپیری 20 اگست 1913 کوں کنیکٹیکٹ ، امریکہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک بزنس مین ہن ۔ سپیری ابتدائی تعلیم کنیکٹیکٹ وچ حاصل کیتی تے بعد وچ اوبرلن کالج توں انگریزی وچ بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
بی اے مکمل کرݨ توں بعد ، سپیری روچیسٹر یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا تے سائیکالوجی وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، سپیری کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلوشپ تے تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### سپلٹ برین ریسرچ
سپیری دی سب توں اہم تحقیق سپلٹ برین (split-brain) تے ہئی ۔ انہاں اینجھے مریضاں دا مطالعہ کیتا جنہاں دے دماغ دے ݙونہاں حصیاں (hemispheres) کوں جوڑݨ والے اعصاب کوں کٹ ݙتا ڳیا ہا (یہ عمل مرڳی دے علاج کیتے کیتا ویندا ہا) ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ دماغ دے ݙونہاں حصے مختلف افعال کوں کنٹرول کریندے ہن ۔ مثال تے طور تے ، دماغ دا کھٻا پاسا عام طور تے زبان تے منطق کوں کنٹرول کریندا ہے ، جݙاں جو دماغ دا سڄا حصہ تخلیقی صلاحیت تے جذبات کوں کنٹرول کریندا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1981 وچ روجر سپیری ، ڈیوڈ ہنٹر ہبل تے ٹورسٹن نیلز ویزل کوں "دماغ دے ݙونہاں حصیاں دے افعال دی ونڈ بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
روجر سپیری ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں نیورو سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال دماغ دے افعال کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
روجر سپیری 17 اپریل 1994 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
جارج سنیل

## جارج ڈیوس سنیل
(George Davis Snell The Founder of Tissue Transplant)

جارج ڈیوس سنیل ہک امریکی چوہا جینیٹکس دے ماہر تے بنیادی ٹرانسپلانٹ ایمیونولوجسٹ ہن ۔ انہاں 1980 وچ باروج بیناسیرف تے جین ڈاؤسیٹ دے نال فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام "سیل دی سطح تے جینیٹکلی متعین ڈھانچیاں دے بارے وچ دریافتاں" تے حاصل کیتا جیڑھے ایمیونولوجیکل رد عمل کوں منظم کریندے ہن ۔ سنیل خاص طور تے "جینیٹک عوامل دریافت کیتے جیڑھے ہک فرد توں ݙوجھے فرد وچ ٹشو ٹرانسپلانٹ کرݨ دے امکانات دا تعین کریندے ہن ۔ ایہ سنیل ہا جنہاں H اینٹیجنز دا تصور پیش کیتا ۔ " چوہیاں تے سنیل دے کم دی وجہ توں انساناں (تے تمام فقاری جانوراں) وچ HLA ، میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس دی دریافت تھئی جیڑھا چوہیاں وچ H-2 کمپلیکس دے مشابہ ہے ۔ انہاں اہم جینز دی شناخت کامیاب ٹشو تے اعضا دی پیوند کاری کیتے ضروری ہئی ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
جارج ڈیوس سنیل 19 دسمبر 1903 کوں الینوائے ، امریکہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم الینوائے وچ حاصل کیتی تے بعد وچ ڈارٹ ماؤتھ کالج توں بی ایس دی ڈگری حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
بی ایس مکمل کرݨ توں بعد ، سنیل ہارورڈ یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا تے زولوجی (Zoology) وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، سنیل کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلوشپ تے تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او جیکسن لیبارٹری وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### H اینٹیجنز تے تحقیق
سنیل دی سب توں اہم تحقیق H اینٹیجنز (H antigens) تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ ایہ اینٹیجنز سیل دی سطح تے موجود ہوندے ہن تے ایہ ایمیون سسٹم کیتے آپݨے تے ٻیگانے وچ فرق کرݨ کیتے اہم ہوندے ہن ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ ایہ اینٹیجنز ٹشو ٹرانسپلانٹ دی سوبھ یا ناکامی دا تعین کریندے ہن ۔ 

### میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس
سنیل دے کم دی وجہ توں انساناں وچ HLA ، میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس دی دریافت تھئی ۔ ایہ کمپلیکس جینز دا ہک گروہ اے جیڑھا سیل دی سطح تے پروٹین پیدا کریندا اے تے ایہ پروٹین ٹشو ٹرانسپلانٹ دی سوبھ یا ناکامی دا تعین کریندے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1980 وچ جارج ڈیوس سنیل ، باروج بیناسیرف تے جین ڈاؤسیٹ کوں "میجر ہسٹوکمپیٹیبلٹی کمپلیکس دی جینیٹک بݨتر دی دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
جارج ڈیوس سنیل ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں ایمیونولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ٹشو ٹرانسپلانٹ دی سوبھ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
جارج ڈیوس سنیل 6 جون 1996 کوں امریکہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
ٹورسٹن ویزل

## ٹورسٹن ویزل
(Torsten Nils Wiesel The Connection Between Eye and Brain)

ٹورسٹن نیلز ویزل ہک سویڈش نیورو فزیالوجسٹ ہن ۔ انہاں ڈیوڈ  ہبل دے نال مل تے 1981 وچ ویژول سسٹم وچ معلومات دی پراسیسنگ بارے دریافتاں تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ ایہ انعام روجر  سپیری دے نال مشترکہ طور تے دتا ڳیا جنہاں دماغ دے ݙوہیں حصیاں تے آزادانہ تحقیق کیتی ہئی ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ٹورسٹن ویزل 3 جون 1924 کوں سویڈن وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم سویڈن وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کارولنسکا انسٹیٹیوٹ توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، ویزل کجھ عرصہ مختلف ہسپتالاں وچ انٹرن شپ تے ریزیڈنسی کیتی ۔ ول انہاں جانز ہاپکنز یونیورسٹی وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### ویژول سسٹم تے تحقیق
ویزل دی سب توں اہم تحقیق ویژول سسٹم (visual system) تے ہئی ۔ انہاں ڈیوڈ ہبل دے نال مل تے پتہ لڳایا کہ ویژول کورٹیکس وچ موجود سیلز روشنی کوں کیویں پراسیس کریندے ہن تے کیویں تصویراں دی شناخت کریندے ہن ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ ویژول کورٹیکس دی نشوونما بچپن وچ تجربے نال متاثر تھیندی ہے ۔ 

### نوبل انعام
1981 وچ ٹورسٹن ویزل ، ڈیوڈ ہنٹر ہبل تے راجر وولکوٹ سپیری کوں "دماغ دے ݙونہاں حصیاں دے افعال دی ونڈ بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
ٹورسٹن ویزل ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں نیورو سائنس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال اکھ تے دماغ دے افعال کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
ٹورسٹن ویزل ہݨ وی زندہ ہن تے سائنس دے شعبے وچ اپݨا کردار ادا کریندے پئے ہن ۔
سنے برگسٹروم

## سنے برگسٹروم
(Karl Sune Detlof Bergström The Explorer of Prostaglandins)

کارل سنے ڈیٹلوف برگسٹروم ہک سویڈش بائیو کیمسٹ ہن ۔ 1975 وچ ، انہاں کوں سویڈن وچ نوبل فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرز وچ مقرر کیتا ڳیا ، تے بینگٹ آئی سیموئلسن دے نال کولمبیا یونیورسٹی توں لوئیسا گراس ہوروٹز انعام نال نوازیا ڳیا ۔ انہاں 1982 وچ بینگٹ سیموئلسن تے جان آر وین دے نال پراسٹاگلینڈنز تے متعلقہ مادیاں بارے دریافتاں تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
کارل برگسٹروم 10 جنوری 1916 کوں سویڈن وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم سویڈن وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کارولنسکا انسٹیٹیوٹ توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، برگسٹروم کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او کارولنسکا انسٹیٹیوٹ وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### پراسٹاگلینڈنز تے تحقیق
برگسٹروم دی سب توں اہم تحقیق پراسٹاگلینڈنز (prostaglandins) تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ ایہ مادے جسم وچ مختلف ونکی دے افعال ادا کریندے ہن ، جنہاں وچ سوزش ، درد ، تے بلڈ پریشر شامل ہن ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ پراسٹاگلینڈنز کیویں بݨدے ہن تے کیویں کم کریندے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1982 وچ کارل برگسٹروم ، بینگٹ آئی سیموئلسن تے جان آر وین کوں "پراسٹاگلینڈنز تے متعلقہ مادیاں دی دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### لوئیسا گراس ہوروٹز انعام
برگسٹروم تے بینگٹ آئی سیموئلسن کوں انہاں دی تحقیق دی اہمیت دے پیش نظر کولمبیا یونیورسٹی توں لوئیسا گراس ہوروٹز انعام وی ݙتا ڳیا ۔ 

### نوبل فاؤنڈیشن
1975 وچ برگسٹروم کوں سویڈن وچ نوبل فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرز وچ مقرر کیتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
کارل برگسٹروم ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں بائیو کیمسٹری دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال پراسٹاگلینڈنز دے افعال کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
کارل برگسٹروم 15 اگست 2004 کوں سویڈن وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
جان آر وین

### سر جان رابرٹ وین
سر جان رابرٹ وین ہک برطانوی فارماکولوجسٹ ہن جنہاں ایہ سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا کہ ایسپرین کیویں درد توں آرام ݙیندی اے تے سوڄ کوں گھٹ کریندی ہے ۔ انہاں دے کم دی وجہ توں دل تے خون دیاں نالیاں دی بیماری دے نویں علاج دریافت تھئے تے اے سی ای انہیبیٹرز متعارف کرائے ڳئے ۔ انہاں کوں 1982 وچ سنے برگسٹروم تے بینگٹ سیموئلسن دے نال "پراسٹاگلینڈنز تے متعلقہ حیاتیاتی طور تے فعال مادیاں بارے دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
سر جان وین 29 مارچ 1927 کوں ہیرفورڈ شائر ، برطانیہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک ویٹرنری سرجن ہن ۔ وین ابتدائی تعلیم ہیرفورڈ شائر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ آکسفورڈ یونیورسٹی توں فارماکولوجی دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، وین کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او رائل کالج آف سرجنز وچ بطور پروفیسر کم شروع کیتا ۔ 

### ایسپرین تے پراسٹاگلینڈنز تے تحقیق
وین دی سب توں اہم تحقیق ایسپرین (aspirin) تے پراسٹاگلینڈنز (prostaglandins) تے ہئی ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ ایسپرین پراسٹاگلینڈنز دی پیداوار کوں روک تے درد تے سوڄ کوں کم کریندی ہے ۔ پراسٹاگلینڈنز اینجھے مادے ہوندے ہن جیڑھے جسم وچ درد ، سوڄ ، تے بخار پیدا کریندے ہن ۔ وین دی تحقیق دی وجہ توں دل تے خون دیاں نالیاں دی بیماری دے نویں علاج دریافت تھئے تے اے سی ای انہیبیٹرز (ACE inhibitors) متعارف کرائے ڳئے ۔ اے سی ای انہیبیٹرز ہائی بلڈ پریشر دے علاج کیتے استعمال تھیندے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1982 وچ سر جان وین ، سنے برگسٹروم تے بینگٹ سیموئلسن کوں "پراسٹاگلینڈنز تے متعلقہ حیاتیاتی طور تے فعال مادیاں دی دریافتاں" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
سر جان وین ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں فارماکولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال درد ، سوڄ ، تے دل دی بیماری دے علاج وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
سر جان وین 19 نومبر 2004 کوں برطانیہ وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
باربرا میک کلنٹوک

## باربرا میک کلنٹوک
باربرا میک کلنٹوک ہک امریکی سائنسدان تے سائٹو جینیٹکس دی ماہر ہن جنہاں کوں 1983 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ میک کلنٹوک 1927 وچ کارنیل یونیورسٹی توں نباتات وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ اتھاں انہاں مکئی دی سائٹو جینیٹکس دی ترقی دے رہنما دے طور تے اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا ، جیڑھا انہاں دی باقی زندگی دی تحقیق دا مرکز ہئی ۔ 1920 دے ݙہاکے دے آخر توں ، میک کلنٹوک کروموسومز دا مطالعہ کیتا تے ایہ پتہ لڳایا کہ او مکئی وچ تولید دے دوران کیویں تبدیل تھیندے ہن ۔ انہاں مکئی دے کروموسومز کوں ݙیکھݨ دی تکنیک تیار کیتی تے خوردبینی تجزیہ کوں استعمال کر تے ٻہوں سارے بنیادی جینیٹک نظریات پیش کیتے ۔ انہاں نظریات وچوں ہک خیال مییوسس دے دوران کراسنگ اوور دے ذریعے جینیٹک ریکمبینیشن دا تصور ہئی - ہک میکانزم جیندے ذریعے کروموزوم معلومات دا تبادلہ کریندے ہن ۔ انہاں کوں اکثر مکئی دا پہلا جینیٹک نقشہ بݨاوݨ دا سہرا ݙتا ویندا ہے ، جیڑھا کروموزوم دے خطیاں کوں جسمانی خصوصیات نال ڳنڈھیندا ہے ۔ انہاں ٹیلیومیر تے سینٹرومیئر دے کردار کوں ظاہر کیتا ، کروموزوم دے علاقے جیڑھے جینیٹک معلومات دے تحفظ وچ اہم ہن ۔ انہاں کوں شعبے دے بہترین لوکاں وچ شمار کیتا ویندا ہا ، انہاں کوں باوقار فیلوشپ نال نوازیا ڳیا ، تے 1944 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
باربرا میک کلنٹوک 16 جون 1902 کوں کنیکٹیکٹ ، امریکہ وچ پیدا تھئیں ۔ انہاں دے والد ہک ڈاکٹر ہن ۔ میک کلنٹوک ابتدائی تعلیم کنیکٹیکٹ وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کارنیل یونیورسٹی توں نباتات وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ توں بعد ، میک کلنٹوک کارنیل یونیورسٹی وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### مکئی تے تحقیق
میک کلنٹوک دی سب توں اہم تحقیق مکئی تے ہئی ۔ انہاں مکئی دے کروموسومز دا مطالعہ کیتا تے ایہ پتہ لڳایا کہ او تولید دے دوران کیویں تبدیل تھیندے ہن ۔ انہاں کراسنگ اوور دے ذریعے جینیٹک ریکمبینیشن دا تصور وی پیش کیتا ۔ 

### ٹیلیومیر تے سینٹرومیئر
میک کلنٹوک ٹیلیومیر (telomere) تے سینٹرومیئر (centromere) دے کردار کوں وی ظاہر کیتا ۔ ایہ کروموزوم دے علاقے ہن جیڑھے جینیٹک معلومات دے تحفظ وچ اہم ہن ۔ 

### نوبل انعام
1983 وچ باربرا میک کلنٹوک کوں "موبائل جینیٹک عناصر دی دریافت کیتے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
باربرا میک کلنٹوک ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں جینیٹکس دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال جینز کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
باربرا میک کلنٹوک 2 ستمبر 1992 کوں امریکہ وچ فوت تھئیں ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
جارجز کوہلر

## جارجز کوہلر
(Georges Jean Franz Köhler The Inventor of Monoclonal Antibodies)

جارجز جین فرانز کوہلر ہک جرمن بائیولوجسٹ ہن ۔ انہاں سیزر مل سٹائن تے نیلز جیرنے دے نال مل تے 1984 وچ "ایمیون سسٹم تے مونوکلونل اینٹی باڈیز دی تیاری تے کم" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ مل سٹائن تے کوہلر دی مونوکلونل اینٹی باڈیز پیدا کرݨ دی تکنیک تشخیص ، علاج تے ٻہوں ساری ٻئی سائنسی ایپلی کیشنز کیتے اینٹی باڈیز دے استعمال دی بنیاد رکھی ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
جارجز کوہلر 17 اپریل 1946 کوں برلن ، جرمنی وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ابتدائی تعلیم جرمنی وچ حاصل کیتی تے بعد وچ فرائیبرگ یونیورسٹی توں بائیولوجی دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، کوہلر کجھ عرصہ مختلف یونیورسٹیاں وچ تحقیق کریندے ریہے ۔ ول او انگلینڈ چلے ڳئے جتھاں انہاں سیزر مل سٹائن دے نال کم شروع کیتا ۔ 

### مونوکلونل اینٹی باڈیز دی تیاری
کوہلر دی سب توں اہم تحقیق مونوکلونل اینٹی باڈیز (monoclonal antibodies) تے ہئی ۔ انہاں سیزر مل سٹائن دے نال مل تے ہک اینجھی تکنیک تیار کیتی جیندے ذریعے مونوکلونل اینٹی باڈیز پیدا کیتے ونڄ سڳدے ہن ۔ مونوکلونل اینٹی باڈیز اینجھے اینٹی باڈیز ہوندے ہن جیڑھے ہک ای ونکی دے سیلز توں پیدا تھیندے ہن تے ہک خاص اینٹیجن (antigen) کوں نشانہ بݨیندے ہن ۔ ایں تکنیک طب تے سائنس دے شعبے وچ انقلاب برپا کر ݙتا ۔ 

### نوبل انعام
1984 وچ جارجز کوہلر ، سیزر مل سٹائن تے نیلز کاج جیرنے کوں "ایمیون سسٹم دی نشوونما تے کنٹرول وچ خاصیت دے بارے وچ نظریات تے مونوکلونل اینٹی باڈیز دی تیاری دے اصول دی دریافت" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
جارجز کوہلر ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں بائیولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال مونوکلونل اینٹی باڈیز دی تیاری ممکن تھئی ، جنہاں دا استعمال طب ، تشخیص ، تے علاج وچ ٻہوں مفید ہے ۔ 

### وفات
جارجز کوہلر 1 مارچ 1995 کوں جرمنی وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
نیلز جیرنے

### نیلز کاج جیرنے
(Niels Kaj Jerne The Thinker of the Immune System)

نیلز کاج جیرنے ہک ڈینش ایمیونولوجسٹ ہن ۔ انہاں 1984 وچ جارجز کوہلر تے سیزر مل سٹائن دے نال "ایمیون سسٹم دی نشوونما تے کنٹرول وچ خاصیت دے بارے وچ نظریات تے مونوکلونل اینٹی باڈیز دی تیاری دے اصول دی دریافت" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
نیلز جیرنے 23 دسمبر 1911 کوں لندن وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین ڈینش ہن ۔ جیرنے ابتدائی تعلیم ڈنمارک وچ حاصل کیتی تے بعد وچ کوپن ہیگن یونیورسٹی توں طب (Medicine) دی تعلیم حاصل کیتی ۔ سائنس نال انہاں دی دلچسپی اینہی دور وچ ودھݨ لڳی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
طب دی تعلیم مکمل کرݨ توں بعد ، جیرنے کجھ عرصہ مختلف ہسپتالاں وچ انٹرن شپ تے ریزیڈنسی کیتی ۔ ول انہاں مختلف یونیورسٹیاں وچ بطور محقق کم شروع کیتا ۔ 

### ایمیون سسٹم تے تحقیق
جیرنے دی سب توں اہم تحقیق ایمیون سسٹم (immune system) تے ہئی ۔ انہاں ایمیون سسٹم دی نشوونما تے کنٹرول وچ خاصیت دے بارے وچ نظریات پیش کیتے ۔ انہاں ایہ وی پتہ لڳایا کہ مونوکلونل اینٹی باڈیز (monoclonal antibodies) کیویں بݨدے ہن ۔ مونوکلونل اینٹی باڈیز اینجھے اینٹی باڈیز ہوندے ہن جیڑھے ہک ای ونکی دے سیلز توں پیدا تھیندے ہن تے ہک خاص اینٹیجن (antigen) کوں نشانہ بݨیندے ہن ۔ 

### نوبل انعام
1984 وچ نیلز کاج جیرنے ، جارجز کوہلر تے سیزر مل سٹائن کوں "ایمیون سسٹم دی نشوونما تے کنٹرول وچ خاصیت دے بارے وچ نظریات تے مونوکلونل اینٹی باڈیز دی تیاری دے اصول دی دریافت" تے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### مہاندرے سائنسدان دی حیثیت نال سنڄاݨ
نیلز کاج جیرنے ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں ایمیونولوجی دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی تحقیق نال ایمیون سسٹم کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ہے ۔ 

### وفات
نیلز کاج جیرنے 7 اکتوبر 1994 کوں فرانس وچ فوت تھئے ۔ او ایں جہان توں جھوک لݙا ڳئے ، پر انھاں دی تحقیق ہمیشاں سائنسداناں کوں روشنی ݙیندی راہسی ۔
نوجوان سماج دا مستقبل ہوندن

چوٹی بالا دے نوجواناں کوں ست سلام! نوجوان کہیں وی سماج دا مستقبل ہوندن تے او سیاسی تے سماجی تبدیلی دے اہم کردار ہن۔ سیاسی جماعتیں نال سامنڑاں کرݨ تے اپݨے حقوق تے خیالات دا اظہار کرݨ نوجواناں دی ذمہ داری ہے۔ ایہ عمل نہ صرف سماجی بیداری کوں فروغ ݙیندا ہے بلکہ سیاسی نظام وچ شفافیت تے جوابدہی کوں وی یقینی بݙیندا ہے۔

نوجواناں کوں چاہیدا ہے کہ او سیاسی جماعتیں نال مثبت تے تعمیری انداز وچ سامنڑاں کرن، اپݨے حقوق دے بارے وچ آگاہ رہن تے سماجی انصاف کیتے کم کرن۔ ایں طرح، اوہ نہ صرف اپݨے علاقے دی ترقی وچ کردار ادا کر سڳدن بلکہ پورے سماج کوں وی مثبت تبدیلی دی طرف گھن ونڄ سڳدن۔

چوٹی بالا دے نوجواناں دی حوصلہ افزائی تے حمایت کیتی ونڄݨی چاہیدی ہے، تاکہ اوہ اپݨے مقاصد وچ کامیاب تھی سڳن تے اپݨے علاقے دی ترقی کیتے مثبت کردار ادا کر سڳن۔ ست سلام اوہناں دے جذبے، محنت تے عزم کوں، جیہڑا اوہ اپݨے سماج تے ملک دی بہتری کیتے ݙکھیندن۔