والتھر ہرمین نرنسٹ

### والتھر ہرمین نرنسٹ
والتھر ہرمین نرنسٹ (25 جون 1864 – 18 نومبر 1941) ہک جرمن فزیکل کیمیا دان ہا جیڑھا جو تھرموڈینامکس ، فزیکل کیمسٹری ، الیکٹرو کیمسٹری ، تے ٹھوس حالت طبیعیات وچ اپݨے کم واسطے ڄاتا ویندا ہا ۔ تھرموڈینامکس دے ترائے قانون واسطے ایندی تشکیل ایندی مدد کیتی ، جیندے واسطے اینکوں 1920 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ او 1887 وچ نرنسٹ مساوات تیار کرݨ واسطے وی ڄاتا ویندا ہے ۔ 

انہاں زیورخ ، برلن ، گراز تے ورزبرگ دیاں یونیورسٹیاں وچ فزکس تے ریاضی دی تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں 1887 وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 1889 وچ ، انہاں لیپزگ یونیورسٹی وچ اپݨی ہیبیلیٹیشن مکمل کیتی ۔ 

### ابتدائی زندگی تے گزر گزران
نرنسٹ جرمنی دے بریسن وچ پیدا تھیا ہا (ہݨ Wąbrzeźno ، پولینڈ) گستاو نرنسٹ (1827–1888) تے اوٹیلی نیرگر (1833–1876) دے گھر ۔ ایندا پیو ہک ملکی جج ہا ۔ نرنسٹ دیاں ترائے وݙیاں بھیݨاں تے ہک چھوٹا بھرا ہا ۔ ایندی بھیݨ کولرا نال فوت تھی ڳئی ۔ نرنسٹ جرمنی دے گراؤڈینز (ہݨ Grudziądz ، پولینڈ) وچ ایلیمنٹری سکول ڳیا ۔ 

### پڑھائی
نرنسٹ 1883 وچ زیورخ یونیورسٹی وچ انڈرگریجویٹ تعلیم شروع کیتی ، ول برلن وچ ہک وقفے دے بعد ، او زیورخ واپس ڳیا ۔ انہاں اپݨا تھیسس گراز یونیورسٹی وچ لکھیا ، جتھاں لوڈوگ بولٹزمین پروفیسر ہا ، حالانکہ انہاں البرٹ وون ایٹنگ ہاؤسن دی ہدایت وچ کم کیتا ۔ انہاں ایٹنگ ہاؤسن تے نرنسٹ اثرات دریافت کیتے: جو درجہ حرارت گریڈینٹ وچ ہک دھاتی کنڈکٹر تے عمودی طور تے لاڳو مقناطیسی فیلڈ برقی صلاحیت دا فرق پیدا کریندے ، بدلے وچ ، ہک برقی صلاحیت دا فرق تھرمل گریڈینٹ پیدا کریندے ۔ ول ، او فریڈرک کولراؤش دے ماتحت ورزبرگ یونیورسٹی وچ منتقل تھی ڳیا جتھاں انہاں اپݨا تھیسس پیش کیتا تے دفاع کیتا ۔ 

ولہیم اوسٹوالڈ اینکوں لیپزگ یونیورسٹی وچ فزیکل کیمسٹری دے پہلے شعبے وچ بھرتی کیتا ۔ نرنسٹ اتھاں ہک معاون دے طور تے پڄ ڳیا ، حل وچ برقی رو دے تھرموڈینامکس تے کم کریندا ہا ۔ لیکچرر دے طور تے ترقی پزیر تھیوݨ تے ، انہاں مختصر طور تے ہیڈلبرگ یونیورسٹی وچ پڑھایا تے ول گوٹنگن یونیورسٹی منتقل تھی ڳیا ۔ ترائے سال بعد ، انہاں کوں میونخ وچ پروفیسر شپ دی پیشکش تھئی ۔ پروشیا وچ رکھݨ واسطے حکومت انہاں واسطے گوٹنگن وچ ہک کرسی بݨائی ڳئی ۔ اتھاں ، انہاں ہک مشہور ٹیکسٹ بک تھیوریٹیکل کیمسٹری لکھی ، جیڑھی جو انگریزی ، فرانسیسی تے روسی وچ ترجمہ تھئی ۔ انہاں آئن دے برقی صلاحیت واسطے نرنسٹ مساوات وی اخذ کیتی جیڑھی جو جھلی ولوں وکھ کیتے ڳئے آئن دی غیر مساوی مقدار ولوں پیدا تھیندی اے جیڑھی جو آئن واسطے پارگمی ہوندی ہے ۔ ایندی مساوات سیل فزیالوجی تے نیورو بایولوجی وچ وݙی پیمانے تے استعمال تھیندی ہے ۔ 

اوں وقت استعمال تھیوݨ والا کاربن الیکٹرک فلیمینٹ لیمپ مدھم تے مہنگا ہا کیوں جو اینکوں ایندے بلب وچ ویکیوم دی ضرورت ہئی ۔ نرنسٹ نایاب زمینی آکسائیڈز دے فلیمینٹ نال ہک ٹھوس باڈی ریڈی ایٹر ایجاد کیتا ، جیڑھا جو نرنسٹ گلوور دے ناں نال ڄاتا ویندا ہے ، ایہ اڄاں وی انفراریڈ سپیکٹروسکوپی دے شعبے وچ اہم ہے ۔ فلیمینٹ دی مسلسل اوہمک ہیٹنگ نال کنڈکشن تھیندی ہے ۔ گلوور 2 توں 14 مائیکرو میٹر تئیں طول موج وچ چنڳی طرحاں کم کریندے ۔ ایہ چمکدار روشنی ݙیندے پر صرف گرم تھیوݨ دے بعد ۔ نرنسٹ ہک ملین مارک وچ پیٹنٹ ویچ ݙتا ، سمجھداری نال رائلٹی دا انتخاب نہ کرݨا کیوں جو ستت غیر فعال گیس نال بھریا ٹنگسٹن فلیمینٹ لیمپ متعارف کرایا ڳیا ہا ۔ اپݨی دولت نال ، نرنسٹ 1898 وچ اٹھارہاں موٹراں وچوں پہلی موٹر خرید کیتی جیڑھی جو انہاں اپݨی زندگی دے دوران رکھی ہئی تے شکار واسطے پنج سو ہیکٹر توں زیادہ دی ملکی جائیداد خرید کیتی ۔ انہاں اپݨی ابتدائی موٹراں دی طاقت کوں نائٹرس آکسائیڈ دا سلنڈر گھن تے ودھایا جیڑھا جو او کاربوریٹر وچ انجیکٹ کر سڳدا ہا ۔ گوٹنگن وچ اٹھارہاں نتیجہ خیز سالاں دے بعد ، اوسموٹک دباؤ تے الیکٹرو کیمسٹری دی تحقیقات کرݨ تے ایہ نظریہ پیش کرݨ دے بعد جو اعصاب کیویں کم کریندن ، او برلن منتقل تھی ڳیا ، تے اینکوں گہیمرات دا خطاب ݙتا ڳیا ۔ 

نرنسٹ 1912 ، میکس لیبرمین دی تصویر 1905 وچ ، انہاں اپݨا "نیا ہیٹ تھیورم" تجویز کیتا ، جیڑھا بعد وچ تھرموڈینامکس دے تریی قانون دے ناں نال ڄاتا ڳیا ۔ انہاں ݙیکھایا جو جیویں درجہ حرارت مطلق صفر دے قریب پڄدے ، اینٹروپی صفر دے قریب پڄ ویندی ہے - جݙاں جو آزاد توانائی صفر توں اتے رہندی ہے ۔ ایہ او کم اے جیندے واسطے اینکوں سب توں زیادہ یاد کیتا ویندا ہے ، کیوں جو ایندے نال کیمیا داناں کوں گرمی دی پیمائش توں آزاد توانائی (تے ایں واسطے توازن پوائنٹس) دا تعین کرݨ دے قابل بݨایا ڳیا ۔ تھیوڈور رچرڈز دعویٰ کیتا جو نرنسٹ ایندا خیال چوری کر گھدا ہا ، پر نرنسٹ کوں تقریبا عالمگیر طور تے دریافت دا سہرا ݙتا ویندا ہے ۔ نرنسٹ قیصر ولہیم نال دوستانہ تھی ڳیا ، جینکوں انہاں یارہاں ملین مارک دی ابتدائی سرمایہ کاری نال سائنس دی ترقی واسطے قیصر ولہیم گیسیلشافٹ قائم کرݨ تے راضی کیتا ۔ نرنسٹ دی لیبارٹری دریافت کیتا جو گھٹ درجہ حرارت تے خاص حرارت نمایاں طور تے گھٹ تھیندی اے تے ممکنہ طور تے مطلق صفر تے غائب تھی ویندی ہے ۔ ایہ کمی مائعات تے ٹھوس واسطے البرٹ آئن سٹائن دے 1909 دے پیپر وچ کرائیوجینک درجہ حرارت تے خاص حرارت دی کوانٹم میکانکس تے پیش گوئی کیتی ڳئی ہئی ۔ نرنسٹ اتنا متاثر تھیا جو اوں زیورخ تئیں دا سفر کیتا تاں جو آئن سٹائن نال ملاقات کرے ، جیڑھا جو 1909 وچ زیورخ وچ نسبتاً نامعلوم ہا ، ایں واسطے لوکاں آکھیا: "آئن سٹائن ہک چالاک بندہ ہے جے عظیم نرنسٹ برلن توں زیورخ تئیں ایندے نال ڳالھ کرݨ واسطے آندا ہے ۔ " نرنسٹ تے پلانک برلن وچ ہک خصوصی پروفیسر شپ قائم کرݨ واسطے لابنگ کیتی تے نرنسٹ ایندے بندوبست وچ مدد کیتی ۔ 1913 وچ او سوئٹزرلینڈ ڳئے تاں جو آئن سٹائن کوں اینکوں قبول کرݨ تے راضی کرن؛ ہک خواب دی نوکری: جرمنی دی سب توں وݙی یونیورسٹی وچ ہک ناں والی پروفیسر شپ ، تدریسی فرائض توں بغیر ، اینکوں تحقیق واسطے آزاد چھوڑ ݙتا ڳیا ۔ 

### پہلی عالمی جنگ
1914 وچ ، نرنسٹ اپݨے ساتھی کارکناں تے شاگرداں دی میزبانی کریندے پئے ہن جنہاں کوں او ہک نجی ریلوے کار وچ اپݨی ملکی جائیداد تے گھن ڳیا ہا جݙاں انہاں کوں پتہ لڳا جو جنگ دا اعلان تھی ڳیا ہے ۔ انہاں دے ݙو وݙے پتر فوج وچ شامل تھی ڳئے ، جݙاں جو پیو رضاکارانہ ڈرائیور کور وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ انہاں نائنٹی تھری دے منشور تے دستخط کر تے جرمن فوج دے مخالفین دے ظلم دے الزامات دے خلاف حمایت کیتی ۔ 21 اگست 1914 کوں ، انہاں برلن توں فرانس وچ جرمن رائٹ ونگ دے کمانڈر تئیں دستاویزات چلا ݙتیاں ، انہاں دے نال ݙو ہفتے تئیں اڳوں ودھدے ریہے جݙاں تئیں او رات کوں پیرس دیاں روشنیاں نہ ݙیکھ سڳے ۔ مارنے دی جنگ وچ صورتحال بدل ڳئی ۔ جݙاں خندقاں وچ تعطل شروع تھیا ، او گھر واپس ڳیا ۔ انہاں کرنل میکس باؤر نال رابطہ کیتا ، جیڑھا جو گولہ بارود دا ذمہ دار سٹاف افسر ہا ، ایں خیال نال جو دفاع کرݨ والیاں کوں آنسو گیس چھوڑݨ والے گولیاں نال انہاں دیاں خندقاں توں ٻاہر کڈھیا ون٘ج سڳے ۔ جݙاں ایندے خیال کوں آزمایا ڳیا تاں ہک مبصر فرٹز ہابر ہا ، جئیں دلیل ݙتی جو ٻہوں زیادہ گولیاں دی ضرورت ہوسی ، ایہ بہتر ہوسی جو ہوا توں بھاری زہریلی گیس دا ہک بادل چھوڑا ون٘ج سڳے ۔ 22 اپریل 1915 کوں کلورین دا پہلا حملہ مضبوط انفنٹری حملے دی حمایت نال نہ ہا ، ایں واسطے ایہ موقع جو گیس تعطل کوں تروڑ ݙیسی ناقابل واپسی طور تے ختم تھی ڳیا ۔ نرنسٹ کوں آئرن کراس سیکنڈ کلاس نال نوازا ڳیا ۔ امپیریل جرمن فوج وچ سٹاف سائنٹیفک ایڈوائزر دے طور تے ، انہاں دھماکہ خیز مواد تے تحقیق دی ہدایت کیتی ، جیندے وچوں زیادہ تر ایندی لیبارٹری وچ کیتا ڳیا جتھاں انہاں گوانائیڈین پرکلوریٹ تیار کیتا ۔ ول انہاں خندق مارٹر دی تیاری تے کم کیتا ۔ انہاں کوں آئرن کراس فرسٹ کلاس تے بعد وچ پور لی میرائٹ نال نوازا ڳیا ۔ جݙاں ہائی کمان غیر محدود آبدوز جنگ شروع کرݨ تے غور کریندی پئی ہئی ، انہاں قیصر توں درخواست کیتی جو او ریاستہائے متحدہ دی ہک مخالف دے طور تے وݙی صلاحیت دے بارے وچ خبردار کرݨ دا موقع ݙیوے ۔ او نہ سݨیسن ، جنرل ایرک لوڈنڈورف اینکوں "نااہل بکواس" آکھ تے خاموش کر ݙتا ۔ 

### پرکھ پرچول ݙو واپسی
نرنسٹ اپݨی کتاب "دی فاؤنڈیشنز آف دی نیو ہیٹ تھیورم" شائع کیتی ۔ 1918 وچ ، فوٹو کیمسٹری دا مطالعہ کرݨ دے بعد ، انہاں ایٹمی زنجیری رد عمل دا نظریہ پیش کیتا ۔ ایندے وچ ݙسایا ڳیا اے جو جݙاں کوئی رد عمل جیندے وچ آزاد ایٹم بݨدے ہن جیڑھے جو ہدف مالیکیولز کوں ٻہوں زیادہ آزاد ایٹم وچ تحلیل کر سڳدن ہک زنجیری رد عمل دا باعث بݨدے ہن ۔ ایندا نظریہ جوہری فیوژن دے قدرتی عمل نال قریبی تعلق رکھدا ہے ۔ 

1920 وچ ، او تے ایندا خاندان مختصر طور تے بیرون ملک فرار تھی ڳیا کیوں جو او اتحادی جنگی مجرماں دی فہرست وچ سائنسداناں وچوں ہک ہا ۔ اوں سال بعد انہاں کوں تھرمو کیمسٹری تے کم دی تعریف وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا ۔ او 1921–1922 واسطے برلن یونیورسٹی دا ریکٹر منتخب تھیا ۔ انہاں ہک ایجنسی قائم کیتی تاں جو سرکاری تے نجی فنڈز کوں نوجوان سائنسداناں تئیں پہنچایا ون٘ج سڳے تے ریاستہائے متحدہ وچ سفیر بݨݨ توں انکار کر ݙتا ۔ ݙو ناخوشگوار سالاں واسطے ، او فزیکالش-ٹیکنیشے ریخسانسٹالٹ (نیشنل فزیکل لیبارٹری) دا صدر ریہا ، جتھاں او "معمولی پن تے لال فیتے دے مرکب" نال نہ نبڑ سڳیا ۔ 1924 وچ ، او برلن وچ انسٹی ٹیوٹ آف فزیکل کیمسٹری دا ڈائریکٹر بݨ ڳیا ۔ 

1927 وچ ، گھٹ درجہ حرارت تے خاص حرارت وچ کمی کوں گیساں تئیں ودھایا ڳیا ۔ انہاں کائناتی شعاعاں تے کائنات دے نظریات دا مطالعہ کیتا ۔ 

حالانکہ ہک پریس ریلیز وچ اینکوں "مکمل طور تے غیر موسیقی والا" ݙسایا ڳیا ہا ، نرنسٹ 1930 وچ بیچسٹائن تے سیمنز کمپنیاں دے نال مل تے ہک الیکٹرک پیانو ، نیو-بیچسٹائن-فلگل تیار کیتا ، جیڑھا جو ساؤنڈنگ بورڈ کوں ویکیوم ٹیوب ایمپلیفائرز نال بدل ݙیندا ہا ۔ پیانو برقی مقناطیسی پک اپ استعمال کیتے تاں جو الیکٹرانک طور تے تبدیل شدہ تے ایمپلیفائیڈ آواز پیدا کیتی ون٘ج سڳے جیویں جو ہک الیکٹرک گٹار وچ ۔ دراصل ، او ہک پیانو نواز ہا ، کݙاہیں کݙاہیں آئن سٹائن دے وائلن نال سنگت کریندا ہا ۔ 

### سامیت دشمنی کوں رد کرݨ
1933 وچ ، نرنسٹ کوں پتہ لڳا جو ہک ساتھی ، جیندے نال انہاں تعاون کرݨ دی سوچ رکھی ہئی ، اینکوں شعبے توں برخاست کر ݙتا ڳیا ہا کیوں جو او یہودی ہا ۔ نرنسٹ فورا ہابر نال ملݨ واسطے ڳیا تاں جو ایندے انسٹی ٹیوٹ وچ ہک پوزیشن دی درخواست کرے ، جیڑھا جو حکومت دے کنٹرول وچ نہ ہا ، صرف ایہ ڄاݨݨ واسطے جو ہابر انگلینڈ منتقل تھیندا پیا ہے ۔ ستت ، نرنسٹ تے ایندی نسلی اصلیت تے حکومت دا فارم بھرݨ توں انکار کرݨ تے مشکل وچ پئے ڳیا ۔ انہاں اپݨی پروفیسر شپ توں استعفیٰ ݙے ݙتا پر قیصر ولہیم انسٹی ٹیوٹ دے بورڈ توں کڈھ ݙتا ڳیا ۔ او خاموشی نال ملک وچ ریہا؛ 1937 وچ او آکسفورڈ یونیورسٹی ڳیا تاں جو اعزازی ڈگری حاصل کرے ، ایندی وݙی دھی ، ایندے شوہر تے اپݨے ترائے ݙوہتریاں نال وی ملاقات کیتی ۔ 

### موت
نرنسٹ کوں 1939 وچ دل دا شدید دورہ پیا ہا ۔ او 1941 وچ زبیلے ، جرمنی (ہݨ Niwica ، پولینڈ) وچ فوت تھی ڳیا ۔ اینکوں ترائے واری دفن کیتا ڳیا ۔ اینکوں پہلی واری ایندی موت دی جاہ دے قریب دفن کیتا ڳیا ۔ تاہم ، ایندی باقیات کوں برلن منتقل کر ݙتا ڳیا ، جتھاں اینکوں ݙوجھی واری دفن کیتا ڳیا ۔ آخر کار انہاں کوں دوبارہ منتقل کر ݙتا ڳیا تے گوٹنگن ، جرمنی وچ میکس پلانک ، اوٹو ہان تے میکس وون لاؤ دی قبراں دے قریب دفن کر ݙتا ڳیا ۔ 

### گھروڳی زندگی تے ٹٻر
نرنسٹ 1892 وچ ایما لوہمیئر نال شادی کیتی جیندے وچوں ایندے ݙو پتر تے ترائے دھیاں ہن ۔ نرنسٹ دے ݙوہیں پتر پہلی عالمی جنگ وچ لڑدے ہوئے فوت تھی ڳئے ۔ 

لیپزگ یونیورسٹی وچ اپݨے ساتھیاں ، جیکوبس ہینریکس وینٹ ہوف تے سوانٹے آرہنیئس دے نال ، او کیمسٹری دے اندر ہک نویں نظریاتی تے تجرباتی انکوائری دے شعبے دی بنیاد رکھدا پیا ہا تے تجویز کیتا ہا جو استعمال نہ تھیوݨ والی کوئلے دی سیماں کوں بھا لا ݙتی ون٘ج سڳے تاں جو عالمی درجہ حرارت ودھایا ون٘ج سڳے ۔ او ایڈولف ہٹلر تے نازیزم دا ہک واضح نقاد ہا ، تے ایندیاں ترائے دھیاں وچوں ݙو یہودی مرداں نال شادی کیتی ۔ ہٹلر دے اقتدار وچ آوݨ دے بعد او ہجرت کر ڳئے ، ہک انگلینڈ تے ݙوجھا برازیل ۔ 

### شخصیت
نرنسٹ میکانکی ذہن رکھدا ہا کیوں جو او ہمیشہ ایندے بارے وچ سوچیندا ہا جو نویاں دریافتاں کوں صنعت تے کیویں لاڳو کیتا ون٘ج سڳے ۔ ایندے شوق وچ شکار تے ماہی گیری شامل ہن ۔ ایندا دوست البرٹ آئن سٹائن "ایندی بچگانہ بیکاری تے خود اطمینان" تے کھلدا ہا ۔ "ایندا اپݨا مطالعہ تے لیبارٹری ہمیشہ انتہائی افراتفری دے پہلو پیش کریندی ہئی جینکوں ایندے ساتھی کارکناں مناسب طور تے 'زیادہ توں زیادہ اینٹروپی دی حالت' قرار ݙتا ہا ۔ "

### آدر ماݨ
1923 وچ ، ماہر نباتات اگناز اربن نرنسٹیا شائع کیتا ، جیڑھا جو میکسیکو توں پھولدار پودیاں دی ہک نسل ہے ، جیڑھی جو روبیاسی خاندان وچ ہے تے ایندے اعزاز وچ اوندا ناں رکھیا ڳیا ہے ۔