ڄٹ تے ڄٹ دا بھولوں

پاکستان دی تریخ اِچ میاں نواز شریف ہوریں مُلک دے پہلے وزیر اعظم ہِن جنہیں کوں اپݨے ملک دے ٹی وی آلیں علامہ اقبالؒ اَتے قائد اعظم محمد علی جناحؒ دے برابر دا ’’مقام‘‘ تے ’’مرتبہ‘‘ ݙتے نِیں۔ او اینویں جو ہُݨ ’’علامہ اقبال‘‘ فرمایا تے ’’قائد اعظمؒ‘‘ فرمایاآلی کار وزیراعظم پاکستان میاں نواز شریف ’’فرمایا‘‘ وی شروع تھی ڳے ۔ علامہ اقبالؒ اَتے قائد اعظمؒ دا ’’مقام‘‘ تے ’’مرتبہ‘‘ کیا ہے؟ ایندے بارے تریخ اپݨا فیصلہ ݙے ݙتے ۔ میاں نواز شریف اَتے ہُݨ آلے اسیݙے ٻنہیں حاکمیں دا ہِیں ملک تے ہِیں قوم دی تریخ اِچ کیا ’’کِردار‘‘ اے؟ تے کیا ’’مقام‘‘ ایہ اَتے’’مرتبہ‘‘ ہے؟ ایں ڳالھ دا نِتارا ایں زمانے دی ’’تریخ‘‘ لِکھݨ آلا کریسے ۔ اَتے ایہ وت مَنّی ہوئی ڳالھ ہے جو ’’تریخ‘‘ کݙانہیں کُوڑ نیں مَاریا ۔ تریخ دے فیصلے ہمیشاں سچّے تے کَھرے ہوندن۔ تریخ کہیں دی ’’رَئی‘‘ نیں رکھدی ‘ ایہ اَساݙی ‘ تُسیݙی سر درد وی کائنی ۔ ڄٹ ڄاݨے تے وِڄوں ڄاݨے … ٹیلی ویژن آلے جیڑھا کم ݙکھیندے پِن ۔او ہِک ڳالھوں تاں ݙاڈھا چنڳاں اِیں۔ او اینویں جوٹی وی تے وزیراعظم دے فرمان ݙیکھ تے پڑھ تے اَتے نال نال سُݨ تے ’’لوک‘‘ ایہ اندازہ لاوݨ جوڳے ضرور تھی ویندن جو اسیݙے خیر نال اُتوں لتھے ’’حاکم‘‘ اَکھیندے کیا ہِن؟ اَتے اسیݙے ’’چَوچدھار‘‘ تھیندا کیا پے۔؟

اسیݙے ’’چوچدھار‘‘ کیا تھیندا پے؟ ایندا تھولا ٻہوں اندازہ ’’ٹیلی ویژن‘‘ دے ہک پروگرام ’’میں اور آپ‘‘ کنوں وی تھیندے۔پچھلے ہک پروگرام اِچ ’’سلیم طاہر‘‘ اَتے اُنہیں دا کیمرہ مین لہور دے ریلوے سٹیشن تے ہوں ویلھے پُنّے جیرھے ویلے ہندوستان کنوں آوݨ آلی ریل گاݙی اُتھاہیں اَئی ‘ اُنہیں ایجھے بندے لبھ گھدے جیرھے ’’کسٹم‘ دے افسریں‘‘ نال رَل کراہیں ہندوستان کنوں ایجھیاں ’’شہیں‘‘ اَتے سامان گھن اَمدِن جنہیں دا آنݨ ݙوہیں ملکیں دے قانون موجب ’’جُرم‘‘ ہے ۔ ہِیں پروگرام اِچ ہک بندے وَڄ وڄا تے آکھیا جو ہندوستان کنوں سمگلنگ کرݨ آلے لوک اسیݙے کئی وَݙے حاکمیں دے سَکّے سَوڑے ہِن جنہیں کنوں کوئی ’’پُچھ پرتیت‘‘ کرݨ آلا کائنی تے نہ کوئی اُنہیں کوں ہتھ پا سڳدے ۔ ٹی وی تے ایہو پروگرام پیش تھیوݨ کنوں ہک ݙینھ بعد ’’وزیر اعظم‘‘ میاں نواز شریف ہوریںلوکیں کوں آکھیا جواو ’’چانہہ‘’ تے ’’پان‘‘ دا خرچہ گھٹ کر ݙیون‘ چس دی ڳالھ ایہ ہے جو سلیم طاہر اَپݨے ہوں پروگرام اِچ ’’ہندوستان‘‘ کنوں سمگل کر تے آندے ہوئے ’’پان‘‘ ݙکھائے ہَن ۔ سمگلریں انہیں دے ٻانہہ ٻیلی بݨݨ آلے کسٹم افسریں دے خلاف کیا کارروائی تھئی؟ کئی پتہ کائنی ۔ پروگرام اِچ سمگلریں دے سَکے سوڑے حاکمیں دی ڳالھ وی تھئی ہئی ۔ اُنہیں کنوں وی ’’کہیں‘‘ پُچھیا ؟ کون پُچھے بھلا؟ حاکمیں کنوں وی کݙاہیں پُچھ ڳچھ کیتی؟ ایجھے پروگرام تاں ݙیہاڑی پیش تھیندے رہندن نہ وی تھیون ’’تاں‘‘ لوکیں کوں کیرھی ڳالھ دا علم کائنی؟…

اُونویں ݙٹھا ونڄے تاں ’’پاکستان‘‘ دے حاکمیں اَتے ٹیلی ویژن دا لیکھا ’’ڄٹ‘‘ تے ’’بھولوں‘‘ آلا ہے ۔ اَکھیندن ’’جو ہک ڄٹ ’’بھولوں‘‘ پالیا ہا ۔ ݙاڈھی سِک نال ۔ بھولوں اوندا ݙاڈھا وفادار ہا اَتے ڄٹ اونکوں ہر ویلھے اپݨے نال رکھدا ہا ۔ ہک واری او اپݨے سکیں کوں مِلݨ دا خاطر انہیں دی وستی ’’ونڄݨ‘‘ کیتے گھروں روانہ تھیا ۔ من بھانوݨاں بھولوںنال ہا ۔ ’’ڄٹ‘‘ اَپݨے بھولوں کیتے چار پنج ’’مانیاں‘‘ ترائے چار وسّل اَتے ’’ڳڑ‘‘ دیاں ݙوں بھیلیاں ۔ ڳنڈھڑی اِچ ٻدھ گھدیاں ۔ ہُنالے دی مُد ہئی ٹُردیں ٹُردیں سجھ سر تے آیا تاں ڄٹ تھک کراہیں ہک وَݨ دی چھاں اِچ ونڄ سُتا۔ ڳنڈھڑی سِر تلوں رکھ گھدس ‘ بھولوں نال تھی ٻیٹھا ۔ ڄٹ دے مونہہ تے سِر تے ٻہݨ آلیاں مکھیاں جھلیندا ٻیٹھا ہا ۔ جھل جھل کک تھیا مکھیاں وَلا وَلا وَل تے ڄٹ دے مونہہ تے آن ٻہندیاں ہَن۔ بھولوں انہیں کوں چنڳیں رِیت اُݙاوݨ دی خاطر ہک ’’پکا بِھکّل ‘‘ ڄٹ دے مونہہ تے کڈھ ماریا ۔اڳوں جو کجھ تھیا ہوسے اندازہ لاوݨ کوئی اوکھی ڳالھ کائنی۔

21؍دسمبر1990ء

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان