گیرہارڈ ہرزبرگ

### گیرہارڈ ہرزبرگ
گیرہارڈ ہائنرش فریدریش اوٹو جولیئس ہرزبرگ ( 25 دسمبر 1904 – 3 مارچ 1999) ہک جرمن کینیڈین ماہر طبیعیات تے طبیعی کیمیا دان ہن ، جنہاں کوں 1971 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا ، "مالیکیول دی الیکٹرانک بݨتر تے جیومیٹری ، خاص طور تے فری ریڈیکلز دے علم وچ انہاں دی خدمات دے اعتراف وچ" ۔ ہرزبرگ دا بنیادی کم ایٹمی تے مالیکیولی سپیکٹروسکوپی نال تعلق رکھدا ہئی ۔ او انہاں تکنیکاں کوں استعمال کرݨ کیتے مشہور ہن جیڑھیاں ڈائیٹامک تے پولیٹامک مالیکیولز ، بشمول فری ریڈیکلز جیڑھے کہیں ٻئے طریقے نال تحقیق کرݨ مشکل ہن ، دی بݨتر دا تعین کریندیاں ہن ، تے فلکیاتی اجسام دے کیمیائی تجزیہ کیتے وی انہاں دا کم اہم ہے ۔ ہرزبرگ 1973 توں 1980 تئیں اوٹاوا ، کینیڈا وچ کارلیٹن یونیورسٹی دے چانسلر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

### ابتدائی زندگی تے خاندان
ہرزبرگ 25 دسمبر 1904 کوں ہیمبرگ ، جرمنی وچ البن ایچ ہرزبرگ تے ایلا بائبر دے گھر پیدا تھئے ہن ۔ انہاں دا ہک وݙا بھائی ، والٹر ، جنوری 1904 وچ پیدا تھیا ہئی ۔ ہرزبرگ خسرہ تھیوݨ دے بعد ، وورشول (پری سکول) دیر نال شروع کیتا ۔ گیرہارڈ تے انہاں دا خاندان ملحد ہئی تے انہاں ایں حقیقت کوں لکا تے رکھیا ۔ انہاں دے والد 1914 وچ ، 43 سال دی عمر وچ ، ڈروسی تے دل دی تکلیف دی وجہ توں پیچیدگیاں دا شکار تھیوݨ دے بعد فوت تھی گئے ۔ ہرزبرگ اپݨے والد دی وفات دے تھوڑی دیر بعد وورشول توں گریجویشن کیتی ۔ انہاں 1929 وچ لوئیس اوٹنگر نال شادی کیتی ، جیڑھی ہک سپیکٹروسکوپسٹ تے ساتھی محقق ہن ۔ (لوئیس ہرزبرگ ، 1971 وچ فوت تھی گئیں ۔ )

### نازی ظلم تے کینیڈا ہجرت
1933 وچ ، نازی پارٹی ہک قانون متعارف کرایا جیندے وچ یہودی ذالاں والے مرداں کوں یونیورسٹیاں وچ پڑھاوݨ توں منع کر ݙتا ڳیا ۔ ہرزبرگ ڈارمسٹڈٹ یونیورسٹی وچ لیکچرر دے طور تے کم کریندے پئے ہن ۔ انہاں دی ذال تے ساتھی محقق ، لوئیس ہرزبرگ ، یہودی ہن ، لہذا انہاں 1933 دے آخر وچ جرمنی چھوڑݨ دا منصوبہ بݨاوݨا شروع کر ݙتا ۔ جرمنی چھوڑݨ ہک مشکل کم ہئی کیوں جو ہزاراں جرمنیاں کوں نازی ظلم توں فرار تھیوݨ وچ ٻہوں ساریاں رکاوٹاں دا سامݨا ہئی ۔ تاہم ، ہرزبرگ پہلے یونیورسٹی آف سسکاچیوان توں جان سپنکس ناں دے ہک مہمان طبیعی کیمیا دان نال کم کیتا ہئی ۔ سپنکس ہرزبرگ کوں ساسکatoon دی یونیورسٹی وچ نوکری ݙیواوݨ وچ مدد کیتی ۔ جݙاں ہرزبرگ تے انہاں دی ذال 1935 وچ جرمنی چھوڑ ڳئے تاں نازیاں انہاں کوں صرف 2.50 ڈالر فی کس دے برابر رقم تے ذاتی سامان گھن ونڄݨ ݙتا ۔ 

### تعلیم تے کیریئر
ابتدائی طور تے ، ہرزبرگ فلکیات وچ کیریئر بݨاوݨ تے غور کیتا ، پر ہیمبرگ آبزرویٹری وچ انہاں دی درخواست واپس کر ݙتی ڳئی تے انہاں کوں مشورہ ݙتا ڳیا کہ او نجی مالی مدد دے بغیر ایں شعبے وچ کیریئر نہ بݨاون ۔ گیلیرٹینشول ڈیس جوہانیمس توں ہائی سکول مکمل کرݨ دے بعد ، ہرزبرگ نجی سکالرشپ دی مدد نال ڈارمسٹڈٹ یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی وچ اپݨی تعلیم جاری رکھی ۔ ہرزبرگ 1928 وچ ہانس راؤ دے ماتحت اپݨا ڈاکٹریٹ مکمل کیتا ۔ 

1928–30 یونیورسٹی آف گوٹنگن تے برسٹل یونیورسٹی وچ جیمز فرینک ، میکس بورن ، جان لینارڈ جونز دے ماتحت پوسٹ ڈاکٹریٹ کم

1930 ڈارمسٹڈٹ یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی پرائیویٹ ڈوزنٹ (لیکچرر) تے فزکس وچ سینئر اسسٹنٹ

1935 مہمان پروفیسر ، یونیورسٹی آف سسکاچیوان (ساسکاچیوان ، کینیڈا)

1936–45 فزکس دے پروفیسر ، یونیورسٹی آف سسکاچیوان

1939 رائل سوسائٹی آف کینیڈا دے فیلو

1945–8 سپیکٹروسکوپی دے پروفیسر ، یرکس آبزرویٹری ، یونیورسٹی آف شکاگو (شکاگو ، امریکہ)

1948 ڈائریکٹر آف دی ڈویژن آف پیور فزکس ، نیشنل ریسرچ کونسل آف کینیڈا

1951 رائل سوسائٹی آف لندن دے فیلو

1957–63 بین الاقوامی یونین آف پیور اینڈ اپلائیڈ فزکس دے نائب صدر

1956–7 کینیڈین ایسوسی ایشن آف فزکسسٹس دے صدر

1960 رائل سوسائٹی آف لندن دے بیکیرین لیکچرر

1965 امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے رکن

1966–7 رائل سوسائٹی آف کینیڈا دے صدر

1968 یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن

1968 آرڈر آف کینیڈا دے ساتھی

1968 جارج فشر بیکر نان ریزیڈنٹ لیکچرر انہاں کیمسٹری ایٹ کارنیل یونیورسٹی (ایتھاکا ، یونائیٹڈ سٹیٹس)

1969 ولارڈ گبز ایوارڈ

1969 نیشنل ریسرچ کونسل آف کینیڈا وچ فزکس دی ری کمبائنڈ ڈویژن وچ ممتاز ریسرچ سائنسدان

1970 کیمیکل سوسائٹی آف لندن دے لیکچرر ، فیراڈے میڈل حاصل کیتا

1971 کیمسٹری دا نوبل انعام "مالیکیولز ، خاص طور تے فری ریڈیکلز دی الیکٹرانک بݨتر تے جیومیٹری دے علم وچ انہاں دی خدمات کیتے"

1971 رائل سوسائٹی آف لندن توں رائل میڈل

1972 امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دے رکن

1973-1980 کارلیٹن یونیورسٹی (اوٹاوا ، اونٹاریو ، کینیڈا) دے چانسلر

1981 ورلڈ کلچرل کونسل دے بانی رکن

1992 کینیڈا دی کوئینز پریوی کونسل وچ حلف

1999 94 سال دی عمر وچ وفات

### آدر تے ایوارڈ
ہرزبرگ دا سب توں اہم ایوارڈ 1971 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ہئی ، جیڑھا انہاں کوں "مالیکیولز ، خاص طور تے فری ریڈیکلز دی الیکٹرانک بݨتر تے جیومیٹری دے علم وچ انہاں دی خدمات کیتے" ݙتا ڳیا ۔ پیشکاری تقریر دے دوران ، ایہ ڳالھ نوٹ کیتی ڳئی کہ ایوارڈ دے وقت ، ہرزبرگ کوں "دنیا دا سب توں وݙا مالیکیولی سپیکٹروسکوپسٹ سمجھیا ویندا ہئی ۔ "

ہرزبرگ کوں ٻہوں ساری سائنسی societies دی رکنیت یا فیلوشپ نال نوازا ڳیا ، انہاں ٻہوں سارے ایوارڈ تے مختلف ملکاں وچ آنریری ڈگریاں حاصل کیتیاں ۔ این ایس ای آر سی گیرہارڈ ہرزبرگ کینیڈا گولڈ میڈل فار سائنس اینڈ انجینئرنگ ، کینیڈا دا سب توں وݙا تحقیقی ایوارڈ ، 2000 وچ انہاں دے ناں تے رکھیا ڳیا ۔ کینیڈین ایسوسی ایشن آف فزکسسٹس دا وی ہک سالانہ ایوارڈ انہاں دے ناں تے ہے ۔ ہرزبرگ انسٹیٹیوٹ آف آسٹرروفزکس انہاں دے ناں تے ہے ۔ انہاں کوں انٹرنیشنل اکیڈمی آف کوانٹم مالیکیولر سائنس دا ممبر بݨایا ڳیا ۔ ایسٹرائڈ 3316 ہرزبرگ انہاں دے ناں تے ہے ۔ 1964 وچ انہاں کوں او ایس اے ولوں فریڈرک آئیوز میڈل نال نوازا ڳیا ۔ بعد وچ انہاں کوں سوسائٹی دا آنریری ممبر بݨایا ڳیا ۔ کارلیٹن یونیورسٹی وچ انہاں دے ناں تے ہک عمارت ہے جیڑھی فزکس تے میتھمیٹکس/سٹیٹسٹکس ڈیپارٹمنٹس نال تعلق رکھدی ہے ، ہرزبرگ لیبارٹریز ۔ ہرزبرگ 1951 وچ رائل سوسائٹی (ایف آر ایس) دے فیلو منتخب تھئے ۔