ولہیم اوسٹوالڈ

### ولہیم اوسٹوالڈ
فریڈرش ولہیم اوسٹوالڈ (2 ستمبر 1853 – 4 اپریل 1932) ہک جرمن کیمیا دان تے فلسفی ہا ۔ اوسٹوالڈ کوں جیکوبس ہینریکس وین ٹ ہوف ، والتھر نرنسٹ تے سوانتے آرہنیئس دے نال فزیکل کیمسٹری دے شعبے دے بانیوں اچوں ہک سمجھا ویندا ہے ۔ اینکوں اتپریرک ، کیمیائی توازن تے رد عمل دی رفتار دے شعبیاں اچ ایندیاں سائنسی شراکت کیتے 1909 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

1906 اچ تعلیمی زندگی توں ریٹائر تھیوݨ دے بعد ، اوسٹوالڈ فلسفہ ، فن تے سیاست اچ ٻہوں زیادہ ملوث تھی ڳیا ۔ انہاں انہاں شعبیاں اچوں ہر ہک اچ اہم شراکت کیتیاں ۔ اینکوں ہک پولی میتھ دے طور تے بیان کیتا ڳیا ہے ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
اوسٹوالڈ نسلی طور تے بالٹک جرمن ہا جیڑھا ریگا ، روسی سلطنت (ہݨ لیٹویا) اچ ماسٹر کوپر گوٹفریڈ ولہیم اوسٹوالڈ تے الزبتھ لیوکل دے گھر پیدا تھیا ہا ۔ او ترائے ٻالاں اچوں وچکارلا ٻال ہا ، یوجین دے بعد تے گوٹفریڈ توں پہلے پیدا تھیا ہا ۔ اوسٹوالڈ کوں ٻلپݨ اچ ای سائنس اچ دلچسپی پیدا تھی ڳئی ہئی تے او اپݨے گھر اچ تجربے کریندا ہا ، خاص طور تے آتش بازی تے فوٹوگرافی دے متعلق ۔ 

اوسٹوالڈ 1872 اچ ڈورپٹ یونیورسٹی (ہݨ یونیورسٹی آف ٹارٹو ، ایسٹونیا) اچ داخل تھیا ۔ انہاں 1875 اچ اتھاں اپݨے کینڈیڈیٹنشریفٹ امتحانات مکمل کیتے ۔ ڈورپٹ اچ اپݨے وقت دے دوران ، اوسٹوالڈ کوں انسانیت ، فنون تے فلسفہ نال ٻہوں زیادہ واسطہ پیا ، جیڑھا 1906 اچ تعلیم توں ریٹائر تھیوݨ دے بعد ایندے کماں دا مرکز بݨ ڳیا ۔ 

### گزر گزران
اوسٹوالڈ 1875 اچ ڈورپٹ یونیورسٹی اچ ہک آزاد بلا معاوضہ محقق دے طور تے اپݨا کیریئر شروع کیتا ۔ انہاں کارل شمٹ دی لیبارٹری اچ کم کیتا ، ایندے ہم عصر جوہان لیمبرگ دے نال ۔ لیمبرگ اوسٹوالڈ کوں غیر نامیاتی مرکبات دے تجزیہ تے توازن تے کیمیائی رد عمل دی شرح دی پیمائش دے ٻہوں سارے بنیادی اصول سکھائے ۔ لیمبرگ اوسٹوالڈ کوں کئی ارضیاتی مظاہر دی کیمیائی بنیاد وی سکھائی ۔ انہاں کماں اوسٹوالڈ دی بعد دی تحقیقی کوششاں دا حصہ بݨایا ۔ کارل شمٹ دی لیبارٹری اچ اپݨے کم دے علاوہ ، اوسٹوالڈ آرتھر وون اوٹنگن دے نال یونیورسٹی دے فزکس انسٹی ٹیوٹ اچ وی تعلیم حاصل کیتی ۔ 

تقریباً 1877 اچ ، اڄاں وی ڈورپٹ یونیورسٹی اچ کیمسٹری لیبارٹری اچ ہک بلا معاوضہ محقق دے طور تے اپݨا کم جاری رکھدے ہوئے ، اوٹنگن دا اسسٹنٹ ریگا منتقل تھیوݨ دے بعد اوسٹوالڈ فزکس انسٹی ٹیوٹ اچ ہک معاوضہ دار اسسٹنٹ بݨ ڳیا ۔ انہاں کجھ عرصے کیتے ڈورپٹ ہائی سکول اچ ریاضی تے سائنس پڑھا تے وی اپݨا گزارا کیتا ۔ 

اوسٹوالڈ کیمیائی وابستگی دے سوالاں تے انہاں رد عملاں اچ ٻہوں دلچسپی رکھدا ہا جیڑھے کیمیائی مرکبات بݨیندے ہن ۔ ایہ اوں ویلھے کیمیا داناں کوں درپیش مرکزی نظریاتی سوال ہا ۔ اپݨے ابتدائی کم دے حصے دے طور تے ، اوسٹوالڈ ہک ترائے جہتی وابستگی ٹیبل تیار کیتا جئیں درجہ حرارت دے اثرات دے نال نال تیزاب تے بنیاداں دے وابستگی مستقل مزاج دا وی حساب کتاب کیتا ۔ اوسٹوالڈ ماس ایکشن ، الیکٹرو کیمسٹری تے کیمیائی حرکیات دی وی تحقیق کیتی ۔ 

اوسٹوالڈ 1877 اچ ڈورپٹ یونیورسٹی توں اپݨی مجسٹریل ڈگری مکمل کیتی ، جیندے نال او لیکچر ݙیوݨ تے پڑھاوݨ کیتے چارج کرݨ دے قابل تھی ڳیا ۔ اوسٹوالڈ 1878 اچ کارل شمٹ کوں اپݨے تھیسس مشیر دے طور تے ڈورپٹ یونیورسٹی اچ اپݨا ڈاکٹریٹ مقالہ شائع کیتا ۔ ایندا ڈاکٹریٹ تھیسس وولوم کیمیشے انڈ آپٹیش-کیمیشے Studien ("وولومیٹرک تے آپٹیکل-کیمیکل اسٹڈیز") دے عنوان نال ہا ۔ 1879 اچ ، او کارل شمٹ دا ہک معاوضہ دار اسسٹنٹ بݨ ڳیا ۔ 

1881 اچ ، اوسٹوالڈ ریگا پولیٹیکنیکم (ہݨ ریگا ٹیکنیکل یونیورسٹی) اچ کیمسٹری دا پروفیسر بݨ ڳیا ۔ 1887 اچ ، او لیپزگ یونیورسٹی منتقل تھی ڳیا جتھاں او فزیکل کیمسٹری دا پروفیسر بݨ ڳیا ۔ اوسٹوالڈ 1906 اچ ریٹائر تھیوݨ تک لیپزگ یونیورسٹی دی فیکلٹی اچ رہا ۔ انہاں 1904 تے 1905 اچ ہارورڈ یونیورسٹی اچ پہلے "ایکسچینج پروفیسر" دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

اوسٹوالڈ دے تعلیمی کیریئر دے دوران ، ایندے ٻہوں سارے تحقیقی شاگرد ہن جیڑھے اپݨے طور تے ماہر سائنسدان بݨ ڳئے ۔ انہاں اچ مستقبل دے نوبل انعام یافتہ سوانتے آرہنیئس ، جیکوبس ہینریکس وین ٹ ہوف تے والتھر نرنسٹ شامل ہن ۔ ٻئے شاگرداں اچ آرتھر نوئز ، ویلس روڈنی وٹنی تے کیکونائی ایکیدا شامل ہن ۔ ایہ سارے شاگرد فزیکل کیمسٹری اچ اپݨیاں شراکت کیتے قابل ذکر بݨ ڳئے ۔ 

1901 اچ ، البرٹ آئن سٹائن اوسٹوالڈ دی لیبارٹری اچ تحقیقی پوزیشن کیتے درخواست ݙتی ۔ ایہ آئن سٹائن دی خصوصی اضافیت تے اشاعت توں چار سال پہلے ہا ۔ اوسٹوالڈ آئن سٹائن دی درخواست رد کر ݙتی ، حالانکہ بعد اچ ڈوہیں اچ مضبوط باہمی احترام پیدا تھی ڳیا ۔ بعد اچ ، اوسٹوالڈ آئن سٹائن کوں 1910 اچ تے دوبارہ 1913 اچ نوبل انعام کیتے نامزد کیتا ۔ 

1906 اچ ریٹائر تھیوݨ دے بعد ، اوسٹوالڈ فلسفہ ، سیاست تے ٻئے انسانیت اچ سرگرم تھی ڳیا ۔ 

اپݨے تعلیمی کیریئر دے دوران ، اوسٹوالڈ سائنسی ادب کیتے 500 توں ودھ اصل تحقیقی مقالے تے تقریباً 45 کتاباں شائع کیتیاں ۔ 

### سائنسی سوبھاں
نائٹرک ایسڈ دا عمل

اوسٹوالڈ امونیا دی آکسیڈیشن نال نائٹرک ایسڈ دی سستی تیاری دا عمل ایجاد کیتا ۔ ایندے واسطے اینکوں پیٹنٹ ملئے ۔ اوسٹوالڈ دے پیٹنٹ وچ اک کیٹالسٹ استعمال تھیا ہا تے ایندے وچ او حالات بیان کیتے ڳئے ہن جنہاں وچ نائٹرک ایسڈ دی پیداوری نظریاتی حد دے نیڑے ہئی ۔ بنیادی عمل دے کجھ پہلو تقریبا 64 سال پہلے کولمین وی پیٹنٹ کیتے ہن ۔ کولمین دا عمل صنعتی طور تے اہم نہ بن سڳیا ، شئیت امونیا دے سستے ذرائع دی کمی دی وجہ نال ۔ اوسٹوالڈ دی دریافت دے تھوڑے عرصے بعد ، امونیا دا سستا ذریعہ دستیاب تھیا ، جیڑھا جو ہابر تے بوش دی نائٹروجن فکسنگ دے عمل دی ایجاد (1911 یا 1913 تک مکمل تھیا) دا نتیجہ ہئی ۔ انہاں ڈوہاں کامیابیاں دے ملاپ نال کھاداں تے دھماکہ خیز مواد دی زیادہ اقتصادی تے وݙے پیمانے تے پیداوری شروع تھئی ، جیڑھی جو جرمنی وچ پہلی عالمی جنگ دے دوران گھٹ ہئی ۔ اینکوں اکثر اوسٹوالڈ دا عمل آکھیا ویندے ۔ ایہ عمل نائٹرک ایسڈ دی تیاری واسطے اڄ وی وݙے پیمانے تے استعمال تھیندا ہے ۔ 

### اوسٹوالڈ دا ڈائلیوشن قانون
اوسٹوالڈ ڈائلیوشن تھیوری تے وی اہم تحقیق کیتی جیندے نتیجے وچ انہاں ڈائلیوشن دے قانون دا تصور پیش کیتا جیندی کݙاہیں کݙاہیں "اوسٹوالڈ دا ڈائلیوشن قانون" وی آکھیا ویندے ۔ ایہ تھیوری ڈسدی اے جو کمزور الیکٹرولائٹ دا رویہ ماس ایکشن دے اصولاں دی پیروی کریندا ہے ، جیڑھا جو لامحدود ڈائلیوشن تے وݙے پیمانے تے منتشر تھیندا ہے ۔ کمزور الیکٹرولائٹس دی ایہ خصوصیت تجرباتی طور تے دیکھی ون٘ج سکدی ہے ، جیویں جو الیکٹرو کیمیکل تعیناتیاں نال ۔ 

### کیٹالیسس
کیمیائی رد عمل دی رفتار تے تیزیاں تے تیزاباں تے اساساں دے مطالعے تے تحقیق دے ذریعے ، اوسٹوالڈ پتہ لایا جو کجھ کیمیائی ری ایکٹنٹس دے حل وچ تیزاب یا اساس دی مقدار کیمیائی عمل دی رفتار تے مضبوط اثر رکھی سگدی ہے ۔ انہاں محسوس کیتا جو ایہ کیمیائی کیٹالیسس دے تصور دا اظہار اے جیندا سب توں پہلے برزیلیئس ذکر کیتا ہا ۔ اوسٹوالڈ ایہ خیال پیش کیتا جو کیٹالسٹ او مادہ اے جیڑھا جو کیمیائی رد عمل دی رفتار کوں تیز کریندا ہے بغیر ری ایکٹنٹس یا مصنوعات دا حصہ بݨئے ہوئے ۔ کیمیائی کیٹالیسس دی سمجھ وچ اوسٹوالڈ دی پیشرفت حیاتیاتی عملاں وچ وݙے پیمانے تے لاگو تھئی ، جیویں جو اینزیمیٹک کیٹالیسس تے کئی صنعتی عملاں وچ وی ۔ کیٹالسٹ اوسٹوالڈ دے ایجاد کردہ نائٹرک ایسڈ دے عمل وچ وی استعمال تھیندا ہے ۔ 

### کرسٹلائزیشن
اوسٹوالڈ ٹھوس چیزاں دے کرسٹلائزیشن دے رویے دا مطالعہ کیتا ، خاص طور تے او ٹھوس چیزاں جیڑھیاں مختلف شکلاں وچ کرسٹلائز تھی سڳدیاں ہن ، جیندا جو پولی مورفزم دے ناں نال ڄاتا ویندے ۔ انہاں دریافت کیتا جو ٹھوس چیزاں ضروری نئیں جو اپݨی سب توں زیادہ تھرموڈینامک طور تے مستحکم شکل وچ کرسٹلائز تھیوݨ بھل جو کݙاہیں کݙاہیں ٻئی شکلاں وچ وی کرسٹلائز تھی سڳدیاں ہن جیڑھیاں جو ہر پولی مورفک شکل دی کرسٹلائزیشن دی نسبتی رفتار تے منحصر ہوندیاں ہن ۔ اوسٹوالڈ پتہ لایا جو نسبتی رفتار ٹھوس پولی مورف تے مائع شکل دے درمیان سطحی تناؤ تے منحصر ہوندیاں ہن ۔ کئی عام مواد ایندا رویہ ظاہر کریندن ، جیندے وچ معدنیات تے مختلف نامیاتی مرکبات شامل ہن ۔ اینکوں اوسٹوالڈ دا اصول آکھیا ویندا ہے ۔ 

اوسٹوالڈ محسوس کیتا جو ٹھوس یا مائع حل وقت دے نال نال تبدیل تھیندے رہ سڳدن ۔ جݙاں جو غیر تھرموڈینامک طور تے ترجیحی پولی مورف پہلے کرسٹلائز تھی سڳدا ہے ، زیادہ تھرموڈینامک طور تے مستحکم شکلاں وقت دے نال نال بݨدیاں رہ سڳدیاں ہن ۔ اکثر ایندا نتیجہ وݙے کرسٹل دی تشکیل دی صورت وچ نکلدا ہے ، کیوں جو او وݙی تعداد وچ چھوٹے کرسٹل دے مقابلے وچ زیادہ تھرموڈینامک طور تے مستحکم ہوندن ۔ اینکوں اوسٹوالڈ رائیپیننگ آکھیا ویندا اے تے ایہ کئی حالات وچ مشاہدہ کیتا ویندا ہے ۔ ایندی روزمرہ دی مثال او کھردری ساخت اے جیڑھی جو آئس کریم وقت دے نال نال تیار کریندی ہے ۔ ارضیاتی پیمانے تے ، کئی معدنیات اوسٹوالڈ رائیپیننگ ظاہر کریندن جیویں جو انہاں دیاں کرسٹل شکلاں وقت دے نال نال تبدیل تھیندیاں ہن ۔ 

حل پذیری تے کرسٹلائزیشن نال جڑیا ہویا اوسٹوالڈ دا ایہ پتہ لڳاوݨا ہا جو ٹھوس چیز دا تحلیل تھیوݨا کرسٹل دے سائز تے منحصر ہوند ہے ۔ جݙاں کرسٹل چھوٹے ہوندن ، عام طور تے اک مائیکرون توں وی گھٹ ، تاں حل وچ ٹھوس چیز دی حل پذیری ودھ ویندی ہے ۔ اوسٹوالڈ اینکوں ریاضیاتی طور تے اوسٹوالڈ-فرنڈلیچ مساوات دے ناں نال ڄاتی ون٘ڄݨ والی مساوات وچ بیان کیتا ۔ اوسٹوالڈ پہلی واری اپݨی دریافت 1900 وچ شائع کیتی ہئی ، تے ایندی ریاضیاتی مساوات کوں جرمن کیمیا دان ہربرٹ فرنڈلیچ 1909 وچ بہتر کیتا ہا ۔ ایہ ریاضیاتی تعلق نظام وچ مادہ دے جزوی دباؤ تے وی لاگو تھیندا ہے ۔ اوسٹوالڈ-فرنڈلیچ مساوات نظام وچ ذرہ دے سطحی تناؤ کوں وی حساب وچ گھندی ہے ، نال نال وکرتا تے درجہ حرارت کوں وی ۔ حل پذیری دی سائز تے انحصار کݙاہیں کݙاہیں کم حل پذیری آلیاں دوائیاں دی تشکیل وچ استعمال تھیندا اے تاں جو مریض دی طرفوں انہاں دا استعمال ودھایا ون٘ج سکے ۔ سائز تے انحصار اوسٹوالڈ رائیپیننگ وچ وی کردار ادا کریندا ہے ۔ 

جرمن کیمیا دان رافیل ای لیسگانگ نال تعاون کریندے ہوئے ، اوسٹوالڈ محسوس کیتا جو مادے ہک متواتر فیشن وچ کرسٹلائز تھی سڳدن جیندے وچ کرسٹلائزیشن دا رویہ ہک مقامی یا وقتی نمونے دی پیروی کریندا ہے ۔ کجھ حالات وچ ، ایندے نتیجے وچ تھیوݨ والا متواتر کرسٹلائزیشن دا رویہ آسانی نال بصری طور تے مشاہدہ کیتا ون٘ج سڳدا ہے ، مثال دے طور تے ، مختلف ارضیاتی تشکیلات وچ ۔ لیسگانگ پہلے خاص لیبارٹری تجربات وچ ایندا مطالعہ کیتا ہا ، تے اپݨے نتائج اوسٹوالڈ کوں ݙکھائے ہن ۔ اوسٹوالڈ ول ایندے واسطے ہک ریاضیاتی ماڈل تیار کیتا جیڑھا جو مشاہدات دی وضاحت کرݨ دا کم کریندا ہا تے ایہ محسوس کیتا جو متواتر کرسٹلائزیشن دا رویہ کتنا وسیع ہے ۔ انہاں مشاہدات کوں لیسگانگ رنگز دے ناں نال ڄاتا ڳیا ۔ 

### اوسٹوالڈ ویسکومیٹر
اوسٹوالڈ 1900 دے آس پاس کیمسٹری دی لغت وچ "مول" دا لفظ متعارف کرایا ۔ انہاں ہک مول دی تعریف کیتی جو ایہ ہک مادہ دا مالیکیولر وزن اے جیڑھا جو ماس گرام دی اکائیاں وچ ہے ۔ اوسٹوالڈ دے مطابق ایہ تصور آئیڈیل گیس نال جڑیا ہویا ہا ۔ ستم ظریفی دی ڳالھ ہے جو مول دے تصور دی اوسٹوالڈ دی ترقی براہ راست انہاں دی اینرجیٹکس دی تھیوری نال جڑی ہوئی ہئی ، جیڑھی جو ایٹمی تھیوری دے خلاف فلسفیانہ طور تے مخالف ہئی ، جیندے خلاف او (ارنسٹ ماخ دے نال) آخری مزاحمت کاراں وچوں ہک ہا ۔ انہاں آرنلڈ سومرفیلڈ نال ہک ڳالھ بات وچ وضاحت کیتی جو او جین پیرین دے براؤنیئن حرکت تے تجربات نال قائل تھئے ہن ۔ 

1906 وچ اوسٹوالڈ کوں ایٹمی وزن دی بین الاقوامی کمیٹی دا رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ پہلی عالمی جنگ دے نتیجے وچ ، ایہ رکنیت 1917 وچ ختم تھی ڳئی تے جنگ دے بعد دوبارہ شروع نہ تھئی ۔ کمیٹی دی 1917 دی سالانہ رپورٹ ہک غیر معمولی نوٹ نال ختم تھیندی ہئی: "یورپی جنگ دی وجہ نال کمیٹی کوں خط و کتابت وچ ٻہوں مشکل پیش آئی ہے ۔ جرمن رکن ، پروفیسر اوسٹوالڈ ، دی رپورٹ دے سلسلے وچ کوئی خبر نئیں ملی ۔ ممکن اے جو جرمنی وچ یا راستے وچ خطوط دی سنسر شپ دی وجہ نال کوئی غلط فہمی تھئی ہووے" ۔ 

### سائنسی پیمائش
کیمیائی توازن ، کیمیائی وابستگی ، تے تیزاب اساس دے تعاملات وچ اوسٹوالڈ دی تحقیقات دے حصے دے طور تے ، انہاں محسوس کیتا جو ٻہوں سارے قائم شدہ تجزیاتی طریقے زیر تحقیق کیمیائی نظاماں کوں خراب کریندن ۔ انہاں ایں واسطے انہاں اہم بنیادی مظاہر کوں سمجھݨ واسطے جسمانی پیمائش کوں متبادل طریقے دے طور تے استعمال کیتا ۔ اینجھی ہک جسمانی پیمائش مائع دی واسکاسیٹی ، یا  دی مزاحمت دی پیمائش ہے ۔ اوسٹوالڈ ایندے واسطے ہک آلہ ایجاد کیتا جیڑھا جو بلباں تے مشتمل ہا جیڑھے جو مائع واسطے ذخائر دے طور تے کم کریندے ہن جیندے درمیان ہک کیپلیری ، یا پتلی نالی ہئی ۔ مائع کوں ہک ذخیرے توں ݙوجھے ذخیرے تک کیپلیری توں گزرݨ وچ لڳݨ والا وقت مائع دی واسکاسیٹی دی علامت ہے ۔ ہک حوالہ حل استعمال کریندے ہوئے ، مائع دی واسکاسیٹی کوں مقدار وچ بیان کیتا ون٘ج سڳدا ہے ۔ اوسٹوالڈ عام طور تے ایں آلے کوں آبی حل وچ حل پذیر چیزاں دے رویے دا مطالعہ کرݨ واسطے استعمال کریندا ہا ۔ ایہ آلے اوسٹوالڈ ویسکومیٹر دے ناں نال ڄاتے ڳئے تے اڄ کل تحقیق تے کوالٹی کنٹرول دے مقاصد واسطے وݙے پیمانے تے استعمال تھیندن ۔ 

اوسٹوالڈ ہک پائپیٹ ڈیزائن کیتا جیڑھا جو مائعات ، خاص طور تے سیرس سیال کوں منتقل کرݨ تے ماپݨ واسطے استعمال تھی سڳدا ہا ۔ ایندے ڈیزائن کوں بعد وچ اوٹو فولن بہتر کیتا ۔ ایں ونکی دے پائپیٹ دے نچلے سرے تے ہک بلب ہوندے ہن جیڑھا جو ہک خاص ڈیزائن دی خصوصیت ہے ۔ ایہ اوسٹوالڈ-فولن پائپیٹ دے ناں نال ڄاتا ڳیا تے اڄ کل وݙے پیمانے تے استعمال تھیندا ہے ۔ 

### رنگاں دی سائنس
1906 وچ اکیڈمیا توں ریٹائر تھیوݨ دے بعد ، اوسٹوالڈ رنگاں دی درجہ بندی وچ دلچسپی ڳھدی ، جیڑھی جو سائنسی تے فنی ݙوہاں لحاظ نال مفید تھی سڳدی ہئی ۔ انہاں 1916–8 دے عرصے دوران دی کلر پرائمر تے دی کلر اٹلس وی شائع کیتے ۔ انہاں اشاعتاں مختلف بصری رنگاں دے درمیان تعلقات قائم کیتے ۔ 

اوسٹوالڈ انہاں کوں رنگین جاہ دی تریخی جہتی نمائندگی دے طور تے پیش کیتا جیڑھی جو ݙو شنکواں تے مشتمل ہک ٹوپولوجیکل ٹھوس ہے ۔ شنکواں دا ہک سرہ خالص سفید ہوندے جݙاں جو ݙوجھا خالص کالا ہوندے ۔ اٹھ بنیادی رنگ ݙوہاں شنکواں دے محیط یا خم دار سطحاں دے نال نال پیش کیتے ڳئے ہن ۔ ایں نمائندگی وچ ، ہر رنگ سفید ، کالا ، تے اٹھ بنیادی رنگاں دا مرکب ہے ۔ ایں طرحاں ، تریخی آزادیاں ہوندیاں ہن جیڑھیاں جو ہر رنگ دی نمائندگی کریندیاں ہن ۔ 

رنگاں دی ایہ نمائندگی انہاں دی درجہ بندی دی طرف ہک اہم ابتدائی قدم ہا ، جیڑھا جو انسانی اکھ دے ذریعے رنگ دی ادراک کوں ہک معروضی نظام نال تبدیل کریندا ہا ۔ وقت دے نال ، رنگ سائنس وچ اوسٹوالڈ دی پیشرفت HSL تے HSV رنگ نظام دا حصہ بݨ ڳئی ۔ رنگاں دی درجہ بندی تے اوسٹوالڈ دا زیادہ تر کم ڈوئچر ورک بنڈ نال تعاون وچ کیتا ڳیا ، جیڑھا جو مصوراں تے معماراں دی ہک انجمن ہئی ۔ 

### علمی جریدے تے سوسائٹیاں
1887 وچ ، اوسٹوالڈ پیئر ریویو سائنسی جریدہ Zeitschrift für Physikalische Chemie دی بنیاد رکھی ، جیڑھا جو فزیکل کیمسٹری دے شعبے وچ اصل تحقیق وچ مہارت رکھدا ہا ۔ انہاں 1922 تک ایندے ایڈیٹر ان چیف دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 1894 وچ ، اوسٹوالڈ جرمن الیکٹرو کیمیکل سوسائٹی بݨائی جیڑھی جو آخر کار ڈوئچے بنسن-گیسیلشافٹ für angewandte physikalische Chemie [جرمن بنسن-سوسائٹی برائے اطلاقی فزیکل کیمسٹری] بݨ ڳئی ۔ انہاں 1889 وچ جریدہ Klassiker der exakten Wissenschaften بݨایا ، جیندے 250 توں زیادہ جلد شائع تھی چکیاں ہن ۔ 

فلسفے وچ اپݨی دلچسپی دے حصے دے طور تے ، 1902 وچ اوسٹوالڈ جریدہ Annalen der Naturphilosophie (فطری فلسفے دے سالنامے) شروع کیتا ۔ 1927 وچ ، انہاں جریدہ Die Farbe (رنگ) شروع کیتا ۔ 

اوسٹوالڈ میونخ وچ Die Brücke انسٹی ٹیوٹ دے ڈائریکٹرز وچوں ہک ہا ، تے انہاں 1911 وچ ایندی بنیاد رکھݨ وچ کردار ادا کیتا ۔ ایہ انسٹی ٹیوٹ اوسٹوالڈ دے نوبل انعام دی رقم نال سپانسر کیتا ڳیا ہا ۔ انسٹی ٹیوٹ دے ذریعے ، اوسٹوالڈ دا ارادہ علمی اشاعتاں واسطے ہک معیاری نظام تیار کرݨ دا ہا ۔ 1911 وچ ، اوسٹوالڈ کیمیکل سوسائٹیز دی ایسوسی ایشن بݨائی ، جیڑھی جو مختلف کیمیائی سوسائٹیز کوں منظم کرݨ تے انہاں دی کارکردگی کوں بہتر بݨاوݨ دی کوشش کریندی ہئی ۔ ایہ ایسوسی ایشن سائنسی سوسائٹی دی ہک مثال ہے ۔ اوسٹوالڈ کیمیکل سوسائٹیز دی ایسوسی ایشن دے پہلے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

### انسانیت تے سیاست وچ علمی سانجھ
کیمسٹری وچ اپݨی تحقیق دے علاوہ ، ولہیم اوسٹوالڈ شعبیاں دی وسیع رینج وچ وی نتیجہ خیز ہا ۔ ایندا شائع شدہ کم ، جیندے وچ ٻہوں سارے فلسفیانہ لکھتاں شامل ہن ، تقریبا چالیس ہزار صفحات تے مشتمل ہے ۔ اوسٹوالڈ برٹا وون سٹنر دی امن تحریک وچ وی شامل ہا ۔ 

انہاں دیاں ٻئیاں دلچسپیاں وچ ، اوسٹوالڈ ہک پرجوش شوقیہ مصور ہا جیڑھا جو اپݨے رنگ خود بݨیندا ہا ۔ انہاں 1,000 توں زیادہ پینٹنگز دے نال نال 3,000 توں زیادہ پیسٹلز تے رنگاں دے مطالعے کیتے ۔ اوسٹوالڈ واسطے ، سائنس تے فنون ݙوہیں ہک ٻئے کوں سہارا ݙیوݨ والے روجھیمے دے شعبے ہن ۔ 

"شاعری ، موسیقی تے پینٹنگ میکوں تازگی تے نواں حوصلہ ݙتا ، جݙاں سائنسی کم نال تھکاوٹ تھی ویندی ہئی تاں میکوں اپݨے اوزار چھوڑݨ تے مجبور تھیوݨا پوندا ہا" ۔ 

اوسٹوالڈ سائنس تے فنون کوں ہک مشترکہ مقصد رکھݨ والے سمجھدے ہن ، جیڑھا جو "مناسب تصورات دی تشکیل دے ذریعے ظاہری شکل دی لامحدود تنوع نال نبڑݨا" ہے ۔ ایں مقصد دی طرف ، سائنس "دانشورانہ خیالات" بݨیندی اے؛ فن "بصری خیالات" بݨیندا ہے ۔ 

اوسٹوالڈ دی زندگی دیاں آخری ݙہاکیاں وچ رنگاں دی تھیوری وچ مضبوط دلچسپی پیدا تھئی ۔ انہاں ایں شعبے وچ کئی لکھتاں لکھیاں ، جیویں جو انہاں دے Malerbriefe (ہک مصور کوں خطوط ، 1904) تے Die Farbenfibel (دی کلر پرائمر ، 1916) ۔ رنگاں دی تھیوری وچ انہاں دے کم البرٹ ہنری منسیل توں متاثر ہن ، تے بدلے وچ پیٹ مونڈریان تے ڈی سٹائل دے ٻئے ممبراں تے پال کلی تے باؤہاؤس سکول دے ٻئے ممبراں کوں متاثر کیتا ۔ اوسٹوالڈ دیاں تھیوریاں امریکی فیبر برن تے ایگبرٹ جیکبسن کوں وی متاثر کیتا ۔ 

او بین الاقوامی زبان دی تحریک وچ وی دلچسپی رکھدے ہن ، پہلے ایسپیرانتو سکھی ، ول بعد وچ آئیڈو دی حمایت کیتی ۔ او بین الاقوامی معاون زبان اپناوݨ واسطے وفد دی کمیٹی دے رکن ہن ۔ اوسٹوالڈ 1909 وچ اپݨے نوبل انعام دی ادھی رقم آئیڈو تحریک کوں ݙتی ، آئیڈو میگزین پروگریسو کوں فنڈ ݙتا جیڑھا جو انہاں 1908 وچ تجویز کیتا ہا ۔ اوسٹوالڈ بعد وچ پہلی عالمی جنگ دے دوران قوم پرستی دے انتہائی دور وچ اپݨی زبان Weltdeutsch بݨاوݨ تے ڳیا ۔ 

اوسٹوالڈ دی ہک مسلسل دلچسپی نظام سازی دے ذریعے اتحاد ہئی ۔ خاص طور تے ، اوسٹوالڈ محسوس کیتا جو توانائی دی کارکردگی معاشرے تے ثقافت دے تمام پہلوآں وچ ہک متحد تھیم ہے ۔ سیاسی معاملات وچ ، توانائی دی کارکردگی وچ اوسٹوالڈ دی دلچسپی سیاسی معاملات تئیں ودھ ڳئی جیویں جو محنت دی تنظیم دی ضرورت ہے ۔ 

نظام سازی دے ذریعے اتحاد وچ اوسٹوالڈ دی دلچسپی انہاں کوں مونزم دے فلسفے کوں اپناوݨ تے مجبور کیتا ۔ شروع وچ ، مونزم آزاد خیال ، امن پسند ، تے بین الاقوامی ہا ، جیڑھا جو سماجی تے سیاسی اصلاحات دی حمایت کرݨ واسطے اقدار دی بنیاد سائنس وچ ڳولیندا ہا ۔ اوسٹوالڈ خود سائنس تے مبنی اخلاقیات دا ہک نظام تیار کیتا ، جیندے مرکز وچ ایہ خیال ہا جو ہک شخص کوں "توانائی ضائع نئیں کرنی چاہیدی ، بھل جو اینکوں ایندی سب توں مفید شکل وچ تبدیل کرݨ چاہیدا ہے" ۔ 

1911 وچ ، اوسٹوالڈ ڈوئچر مونیسٹن بنڈ (مونسٹ ایسوسی ایشن) دے صدر بݨ ڳئے ، جیڑھی جو ارنسٹ ہیکل بݨائی ہئی ۔ اوسٹوالڈ (تے ٻئے مونسٹ) یوجینکس تے یوتھاناسیا کوں فروغ ݙیندے ہن ، پر صرف رضاکارانہ انتخاب دے طور تے تکلیف کوں روکݨ دے ارادے نال ۔ ایہ تجویز کیتا ڳیا ہے جو اینجھے خیالات دے مونسٹ دے فروغ بعد وچ نیشنل سوشلسٹ دے سوشل ڈارونزم دی قبولیت کوں بالواسطہ طور تے آسان بݨایا ۔ اوسٹوالڈ نازییاں دے یوجینکس تے یوتھاناسیا کوں رضاکارانہ سرکاری پالیسیاں دے طور تے اپناوݨ تے نافذ کرݨ توں پہلے مر ڳیا ہا ، تاں جو انہاں دی نسل پرست نظریاتی پوزیشناں دی حمایت کیتی ون٘ج سکے ۔ اوسٹوالڈ دے مونزم کارل جی جنگ دی نفسیاتی ونکیاں دی شناخت کوں وی متاثر کیتا ۔ 

### آدر تے ایوارڈ
اوسٹوالڈ کوں 1905 وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا بین الاقوامی اعزازی رکن تے 1906 وچ یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا بین الاقوامی رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ انہاں کوں 1909 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام کیٹالیسس کوں سمجھݨ وچ انہاں دی شراکت تے کیمیائی توازن تے رد عمل دی رفتار کوں سمجھݨ والے بنیادی اصولاں دی تحقیقات واسطے ملا ۔ انہاں کوں 1904 توں شروع تھی تے 20 واری نوبل انعام واسطے نامزد کیتا ڳیا ، تے انہاں اپݨے انعام دے بعد ٻئے سائنسداناں دی نوبل انعام واسطے نو نامزدگیاں پیش کیتیاں ۔ ایندے وچ البرٹ آئن سٹائن دیاں ݙو نامزدگیاں وی شامل ہن ۔ اوسٹوالڈ اپݨے نوبل انعام دی رقم وچوں 40,000 امریکی ڈالر توں زیادہ آئیڈو زبان دے مقصد کوں اڳوں تے ودھاوݨ واسطے ݙتے ۔ انہاں کوں 1912 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا بین الاقوامی رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ 

1923 وچ ، اوسٹوالڈ کوں ولہیم ایکسنر میڈل نال نوازا ڳیا ، جیڑھا جو اوسٹوالڈ دی سائنسی شراکت دے اقتصادی اثر کوں سراہیندا ہا ۔ 

1904 وچ انہاں کوں رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا غیر ملکی رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ او جرمنی ، سویڈن ، ناروے ، نیدرلینڈز ، روس ، برطانیہ ، تے ریاستہائے متحدہ وچ سائنسی societies دے اعزازی رکن بݨ ڳئے ۔ اوسٹوالڈ کوں جرمنی ، برطانیہ تے ریاستہائے متحدہ دی مختلف یونیورسٹیاں توں اعزازی ڈاکٹریٹ ملی ۔ 1899 وچ انہاں کوں سیکسنی دے بادشاہ گہیمرات بݨایا ، جیڑھا جو اوں وقت اوسٹوالڈ دی علمی شراکت دی ہک سراہنا ہئی ۔ 

جرمنی دے گریما وچ ولہیم اوسٹوالڈ پارک تے میوزیم ہے ، جیڑھا جو اوسٹوالڈ دے تعطیلاتی گھر دی جاہ تے ہے ۔ ایہ ادارہ اوسٹوالڈ دے ٻہوں سارے علمی کماں دا گھر وی ہے ۔ 

اوسٹوالڈ کریٹر ، جیڑھا جو زمین دے چندر دے دور والے پاسے تے ہے ، ولہیم اوسٹوالڈ دے اعزاز وچ ایندا ناں رکھیا ڳیا ہا ۔ 

### گھروڳی زندگی
24 اپریل 1880 کوں اوسٹوالڈ ہیلین وون ریہر (1854–1946) نال شادی کیتی ، جنہاں نال انہاں دے پنج ٻچے ہن ۔ ایہ ہن: گریٹے ، (1882–1960) جیڑھی جو ریگا وچ پیدا تھئی تے گروسبوٹن وچ فوت تھئی؛ وولف گینگ (1883–1943) جیڑھا جو 1883 وچ ریگا وچ پیدا تھیا تے ڈریسڈن وچ فوت تھیا؛ الزبتھ (1884–1968) جیڑھی جو ریگا وچ پیدا تھئی تے گروسبوٹن وچ فوت تھئی؛ والٹر (1886–1958) جیڑھا جو ریگا وچ پیدا تھیا تے فرائیبرگ ام بریسگاؤ وچ فوت تھیا؛ تے کارل اوٹو (1890–1958) جیڑھا جو لیپزگ وچ پیدا تھیا تے لیپزگ وچ فوت تھیا ۔ وولف گینگ اوسٹوالڈ کولائیڈ کیمسٹری دے شعبے وچ ہک مشہور سائنسدان بݨ ڳیا ۔ 

اوسٹوالڈ کوں سکاٹش رائٹ میسنری وچ شامل کیتا ڳیا تے او بیروتھ وچ گرینڈ لاج "زور اوفگینڈن سونے" دا گرینڈ ماسٹر بݨ ڳیا ۔ 

1887 وچ ، او لیپزگ منتقل تھی ڳیا جتھاں انہاں اپݨی باقی دی زندگی کم کیتا ۔ ریٹائرمنٹ دے وقت ، او سیکسنی دے گروسبوٹن دے قریب ہک دیہاتی جاگیر وچ منتقل تھی ڳیا جیندا ناں انہاں "لینڈ ہاؤس اینرجی" رکھیا ۔ او اپݨی زندگی دے باقی حصے زیادہ تر دیہاتی جاگیر وچ ریہے ۔ 

اپݨے مذہبی خیالات تے ، اوسٹوالڈ ملحد ہا ۔ اوسٹوالڈ 4 اپریل 1932 کوں لیپزگ دے ہک ہسپتال وچ فوت تھی ڳیا ، تے انہاں کوں لیپزگ دے قریب گروسبوٹن وچ انہاں دی دیہاتی جاگیر وچ دفن کیتا ڳیا ۔ 

### فکشن وچ
اوسٹوالڈ جوزف سکبیل دے 2010 دے ناول ، اے کوریبل رومینٹک وچ ہک کردار دے طور تے ظاہر تھیندا ہے ۔ 

انہاں دا ذکر اٹالو سویوو دے 1923 دے ناول ، لا کوسینسزا دی زینو وچ وی تھیا ہے ، جیندا ترجمہ زینو دی کانشینس دے طور تے کیتا ڳیا ہے ۔