ایچی نیگیشی

## ایچی نیگیشی جاپانی کیمیاء دان تے نوبل انعام یافتہ سائنسدان
ایچی نیگیشی (14 جولائی 1935 – 6 جون 2021) ہک جاپانی کیمیاء دان ہا جیڑھا نیگیشی کپلنگ دی دریافت کیتے سب توں زیادہ ڄاݨیا ویندا ہا ۔ انہاں اپݨے کیریئر دا زیادہ تر حصہ ریاستہائے متحدہ اچ پرڈیو یونیورسٹی اچ گزاریا ، جتھاں او ہربرٹ سی براؤن ڈسٹنگوئشڈ پروفیسر تے نیگیشی-براؤن انسٹی ٹیوٹ دے ڈائریکٹر ہن ۔ انہاں کوں 2010 دا نوبل انعام کیمسٹری اچ "نامیاتی سرت سلھاڑ اچ پیلیڈیم کٹیلائزڈ کراس کپلنگز کیتے" رچرڈ  ہیک تے اکیرا سوزوکی دے نال مشترکہ طور تے ݙتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
نیگیشی جولائی 1935 اچ مانچوکو دی راجدھانی زن جنگ (جیڑھا ہݨ چانگچون دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے) اچ پیدا تھیا ہا ۔ 1936 اچ انہاں دے پیو دی منتقلی دے بعد جیڑھے ساؤتھ منچوریا ریلوے اچ کم کریندے ہن ، او ہاربن منتقل تھی ڳیا تے اٹھ سال اتھاں ریہا ۔ 1943 اچ ، جݙاں او نو سال دا ہا ، نیگیشی خاندان انچیون منتقل تھی ڳیا ، تے ہک سال بعد کیونگسونگ پریفیکچر (ہݨ سیول) منتقل تھی ڳیا ، ݙونہیں جاپان دے زیر قبضہ کوریا اچ ہن ۔ نومبر 1945 اچ ، ݙوجھی عالمی جنگ دے ختم تھیوݨ دے ترائے مہینے بعد ، او جاپان منتقل تھی ڳئے ۔ کیوں جو او ہک طالب علم دے طور تے شاندار ہا ، گرامر سکول توں گریجویشن توں ہک سال اڳوں ، انہاں کوں ہک اشرافیہ سیکنڈری سکول ، شونان ہائی سکول اچ داخلہ مل ڳیا ۔ 17 سال دی عمر اچ ، انہاں یونیورسٹی آف ٹوکیو اچ داخلہ حاصل کیتا ۔ 1958 اچ یونیورسٹی آف ٹوکیو توں گریجویشن کرݨ دے بعد ، نیگیشی تیجین اچ اپݨی انٹرنشپ کیتی ، جتھاں انہاں پولیمر کیمسٹری تے تحقیق کیتی ۔ بعد اچ ، انہاں فلبرائٹ سکالرشپ جتݨ دے بعد ریاستہائے متحدہ اچ اپݨی تعلیم جاری رکھی تے پروفیسر ایلن آر ڈے دی نگرانی اچ 1963 اچ یونیورسٹی آف پنسلوانیا توں پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ 

### کیریئر
پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد ، نیگیشی ہک علمی محقق بݨݨ دا فیصلہ کیتا ۔ بھانویں جو او ہک جاپانی یونیورسٹی اچ کم کرݨ دی امید رکھدا ہا ، پر انہاں کوں کوئی پوزیشن نہ مل سڳی ۔ 1966 اچ انہاں تیجین توں استعفیٰ ݙے ݙتا ، تے پرڈیو یونیورسٹی اچ پوسٹ ڈاکٹریٹ ایسوسی ایٹ بݨ ڳیا ، جیڑھا مستقبل دے نوبل انعام یافتہ ہربرٹ سی براؤن دے ماتحت کم کریندا ہا ۔ 1968 توں 1972 تک او پرڈیو اچ انسٹرکٹر ریہا ۔ 

1972 اچ ، او سیراکیوز یونیورسٹی اچ اسسٹنٹ پروفیسر بݨ ڳیا ، جتھاں انہاں ٹرانزیشن میٹل کٹیلائزڈ ری ایکشنز دا اپݨا زندگی بھر دا مطالعہ شروع کیتا ، تے 1979 اچ ایسوسی ایٹ پروفیسر دے عہدے تے ترقی پاتی ۔ اوں سال او پرڈیو یونیورسٹی اچ بطور فل پروفیسر واپس ڳیا ۔ 

انہاں نیگیشی کپلنگ دریافت کیتی ، ہک عمل جیڑھا نامیاتی زنک کمپاؤنڈز تے نامیاتی ہیلائڈز کوں پیلیڈیم یا نکل کٹیلسٹ دے تحت گاڑھا کر تے سی-سی بانڈڈ پروڈکٹ حاصل کریندا ہے ۔ ایں سوبھ کیتے ، انہاں کوں 2010 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ نیگیشی ایہ وی رپورٹ کیتا کہ آرگینو ایلومینیم کمپاؤنڈز تے نامیاتی زرکونیم کمپاؤنڈز کوں کراس کپلنگ کیتے استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔ انہاں ایں کپلنگ ٹیکنالوجی کیتے پیٹنٹ حاصل نی کیتا تے اپݨی دلیل کوں ایں طرحاں سمجھایا "جے اساں پیٹنٹ حاصل نہ کریندے ، تاں اساں سمجھدے ہن کہ ہر کوئی ساݙے نتائج کوں آسانی نال استعمال کر سڳدا ہے ۔ " ایندے علاوہ ، Zr(C5H5)2 جیڑھا زرکونوسین ڈیکلورائیڈ کوں گھٹا تے حاصل تھیندا ہے ، اینکوں نیگیشی ری ایجنٹ وی آکھیا ویندا ہے ، جیڑھا آکسیڈیٹیو سائیکلائزیشن ری ایکشنز اچ استعمال تھی سڳدا ہے ۔ انہاں دی تیار کردہ تکنیک دا تخمینہ اے کہ فارماسیوٹیکل انڈسٹری اچ چار اچوں ہک رد عمل اچ استعمال تھیندی ہے ۔ 

2019 اچ نیگیشی دی ریٹائرمنٹ دے وقت تک ، انہاں 400 توں ودھ علمی پیپرز شائع کیتے ہن ۔ او اپݨی لیب اچ سخت طریقیاں کوں شامل کرݨ کیتے پرعزم ہا ، منظم تے جامع ریکارڈ رکھݨ دی لوڑھ تے زور ݙیندا ہا ۔ کہیں وی علیحدگی توں پہلے ، انہاں اپݨے طالب علم کوں آکھیا کہ او کچے رد عمل دے مرکبات دا جائزہ گھن تاں جو کہیں وی مفید سائنسی معلومات دے نقصان کوں کم کیتا ونڄ سڳے ۔ 

### سنڄاݨ تے ایوارڈ
1996 – اے آر ڈے ایوارڈ (اے سی ایس فلاڈیلفیا سیکشن ایوارڈ)

1997 – کیمیکل سوسائٹی آف جاپان ایوارڈ

1998 – ہربرٹ این میک کوئے ایوارڈ

1998 – آرگینو میٹالک کیمسٹری کیتے امریکن کیمیکل سوسائٹی ایوارڈ

1998–2000 – الیگزینڈر وون ہمبولڈٹ سینئر ریسرچر ایوارڈ

2003 – سگما الیون ایوارڈ ، پرڈیو یونیورسٹی

2007 – یامادا–کوگا انعام

2007 – چارلس یونیورسٹی دا گولڈ میڈل ، پراگ ، چیک جمہوریہ

2010 – کیمسٹری دا نوبل انعام

2010 – مصنوعی نامیاتی کیمسٹری اچ تخلیقی کم کیتے اے سی ایس ایوارڈ

2015 – فرے انٹرنیشنل سسٹین ایبلٹی ایوارڈ ، SIPS 2015

### اعزازات
1960–61 – فلبرائٹ–سمتھ–منڈٹ فیلوشپ

1962–63 – یونیورسٹی آف پنسلوانیا اچ ہیریسن فیلوشپ

1986 – گوگین ہائیم فیلوشپ

2000 – سر ایڈورڈ فرینکلینڈ پرائز لیکچر شپ

2009 – مدعو لیکچر شپ ، چوتھا متسوئی انٹرنیشنل کٹیلیسس سمپوزیم (MICS-4) ، کیسارازو ، جاپان

2010 – آرڈر آف کلچر

2010 – ثقافتی لیاقت دا شخص

2011 – واباش دا ساگامور

2011 – آرڈر آف دی گریفن ، پرڈیو یونیورسٹی

2011 – فیلو ، امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز

2011 – سائنس دی آنریری ڈاکٹر ، یونیورسٹی آف پنسلوانیا ۔ 

2012 – رائل سوسائٹی آف کیمسٹری (RSC) دا آنریری فیلو

2014 – نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا غیر ملکی ایسوسی ایٹ

### ذاتی زندگی تے موت
نیگیشی مارچ 1958 اچ اپݨے والدین کوں اپݨی منگنی دا اعلان کیتا ۔ او اپݨی ذال نال ہک کوئر اچ ملئے ہن، او ݙونہیں یونیورسٹی اچ ممبر ہن ۔ انہاں اڳلے سال شادی کیتی تے انہاں دیاں ݙو دھیاں ہن ۔ 

نیگیشی کوں پیانو وڄاوݨ تے کنڈکٹ کرݨ نال پیار ہا ۔ "پیسیفکیم" 2015 کانفرنس دی اختتامی تقریب دے دوران ، انہاں ہک آرکیسٹرا دی رہنمائی کیتی ۔ 

### گمشدگی
12 مارچ 2018 دی شام ، نیگیشی تے انہاں دی ذال ݙونہاں دے خاندان والے گمشدہ رپورٹ کیتے ڳئے ۔ پولیس تعین کیتا کہ ، اوں ݙینہہ اڳوں کیتی ڳئی خریداری دی بنیاد تے ، جوڑا ویسٹ لافایٹی ، انڈیانا اچ اپݨے گھر توں نکلا ہا تے اُبھے دی طرف روانہ تھیا ہا ۔ اڳلے ݙینہہ تقریباً 5 وجے ، اوگل کاؤنٹی ، الینوائے دے افسران کوں ہک بزرگ آدمی دی خیریت دی جانچ پڑتال کرݨ کیتے کال موصول تھئی جیڑھا روکفورڈ دے لمے اچ ہک دیہاتی سڑک تے چلدا پیا ہا ۔ جݙاں انہاں کوں ہسپتال گھنا ڳیا تاں افسران انہاں دی سنڄاݨ نیگیشی دے طور تے کیتی تے پتہ چلا کہ انڈیانا دی پولیس انہاں تے انہاں دی ذال کوں ڳولیندی پئی ہے ۔ کجھ دیر بعد ، سوزوکی دی لاش ڈیوس جنکشن اچ اورچرڈ ہلز لینڈ فل اچ جوڑے دی کار دے نال ملی ۔ 

خاندان دے ہک بیان دے مطابق ، جوڑا روکفورڈ انٹرنیشنل ایئرپورٹ ہک سفر کیتے ویندا پیا ہا جݙاں انہاں دی کار لینڈ فل دے نیڑے ہک سڑک تے ہک کھائی اچ پھنس ڳئی ۔ نیگیشی مدد ڳولݨ ڳیا تے آکھیا ڳیا کہ "الجھن تے صدمے دی شدید حالت" اچ مبتلا ہے ۔ اوگل کاؤنٹی شیرف ڈیپارٹمنٹ آکھیا کہ سوزوکی دی موت اچ کوئی غلط کھیل دا شبہ کائنی ، بھانویں جو انہاں دی موت دی وجہ فوری طور تے جاری نی کیتی ڳئی ۔ خاندان آکھیا کہ سوزوکی پارکنسنز دی بیماری نال اپݨی جنگ دے اختتام دے قریب ہن ۔ 

مئی 2018 اچ ، ہک پوسٹ مارٹم اچ ایہ نتیجہ اخذ کیتا ڳیا کہ سوزوکی ہائپوتھرمیا نال فوت تھی ڳئی ، پر پارکنسنز دی بیماری تے ہائی بلڈ پریشر وی معاون عوامل ہن ۔ 

### موت
نیگیشی 6 جون 2021 کوں انڈیاناپولس ، انڈیانا اچ فوت تھی ڳیا ۔ او 85 سال دے ہن ۔ ریاستہائے متحدہ اچ کوئی جنازہ نی تھیا ، پر انہاں دے خاندان 2022 اچ انہاں کوں جاپان اچ دفن کرݨ دا منصوبہ بݨایا ۔