سردار بے مروت

پچھلے سال 18اپریل کوں ساݙی وستی اِچ سردار بے مروت دا انتخابی جلسہ تھیندا پیا ہا‘ علاقے دی عوام جلسہ گاہ اِچ کٹھی ہئی‘ سٹیج تے وݙے وݙے زمیندار تے مہاندرے لوک اَئے ٻیٹھے ہن‘ سٹیج سیکرٹری واری واری نال مقررین (چمچیں کڑچھیں)کوں خطاب کرݨ دی دعوت ݙیندا کھڑا ہا‘ مقررین سردار بے مروت دے حق اِچ شعلہ بیان تقریراں کریندے کھڑے ہن‘ جے تائیں سٹیج سیکرٹری میک تے آ کے اعلان کیتا حضرات محترم سردار صاحب ہُݨے 5منٹ اِچ پہنچݨ آلے ہن۔ٻس وَل تھوڑی دیر بعد سردار بے مروت دی پنجارو شاں کرکے جلسہ گاہ دے ٻاہروں آ کے رُکی ‘ پچھوں ہماتڑ تماتڑ (خوشامدی) لوکیں دیاں وی ݙو ترائے جیپاں ‘ کاراں آن رُکیاں۔ سردار صاحب گݙی توں ٻاہر آئے تاں لوکاں بھڄ کے انہاندا استقبال کیتا تے سردار صاحب ہر بندے کوں مصافحہ کرݨ دے بجائے ڳلکڑیاں پا پا کے ملدا آیا تے اِنوں سٹیج تے ٻیٹھے ہوئے معززین وی سردار صاحب کوں آندا ݙیکھ کے احتراماً اُٹھی کھڑے تے وَل سردار صاحب سٹیج تے موجود لوکاں دے کول آ ڳئے تے اُنہاں کوں وی وݙے خلوص نال مل جل کے اپݨی مخصوص نشست تے ٻہہ ڳئے ۔ سٹیج سیکرٹری وݙے فخر نال اعلان کیتا حضرات گرامی ! ہُݨ انتظار دیاں گھڑیاں ختم تھی ڳئین ‘ ساݙے وسیب دا ماݨ ‘ غریبیں دے ہمدرد ‘ مظلومیں دے حامی‘ ظالم دے کیتے تکھی تلوار ‘ ساݙے نڈر تے بے باک لیڈر سئیں سردار بے مروت صاحب کوں میں وݙے ادب تے احترام نال درخواست گزار ہاں جو اوہ میک تے آ کے اپݨی عوام کوں اپݨاں من موہݨاں خطاب فرماون۔

سردار بے مروت میک تے آ کے اپݨی تقریر دا منڈھ کجھ ایں طرحاں ٻدھا ۔ میݙے واجب احترام بزرگو! دوستو تے ساتھیو! جیویں جو تہاکوں پتہ ہے جو میکوں اللہ سئیںٻہوں کجھ ݙتے ‘ میݙے پیئو ݙاݙے دی جائیداد میݙے کولوں نہیں سنبھالی ویندی ‘ میکوں کیا لوڑ ہئی جو میں ایں کنڈیاں پوتے دشوار رستے تے ٹُر پیاں؟ ایں رستے تے میکوں صرف تے صرف تہاݙی خدمت دا جذبہ گھن آئے ۔ تاں جو میں تہاڈے حقوق تہاکوں ݙیوا سڳاں ‘ تہاݙے مسائل حل کراواں‘ تہاکوں انصاف مل سڳے ‘ کوئی لُٹیرا بدمعاش تہاݙے نال ݙڈھپ نہ کر سڳے ‘ کوئی ظالم غاصب تہاݙے حقوق غصب نہ کر سڳے ‘ میں تہاݙیاں محرومیاں دور کرݨ واسطے الیکشن اِچ حصہ گھندا پیا ہاں‘ میکوںپوری اُمید ہے جو تُساں میݙا ساتھ ݙیسو تے میں تہاݙے ووٹیں دی طاقت نال کامیاب تھی کے ضرور قومی اسمبلی اِچ پُڄ ویساں تے وَل انشاء اللہ میں تہاݙے سارے مطالبات منوا کے پورے کریساں ‘ تہاݙے شہر تے تہاݙے علاقے دے ترقیاتی کم ترجیحی بنیاداں تے کرویساں ۔ پنڈال اِچ تاڑیاں دی گونج آوݨ لڳ پئی تے سردار بے مروت زندہ باد دے نعرے لڳ ڳئے تے کجھ جیالے جلسہ گاہ اِچ اُٹھی کے جھمر تاڑی تے نعرے مارݨ لڳ پئے ۔ ’’بے مروت جیتے گا ‘ بے مروت جیتے گا۔‘‘

تے وَل کجھ لوک اُٹھی کے اپݨے مطالبات پیش کرݨ لڳ پئے ۔ سئیں سردار صاحب ساݙی وستی جھوک متراں کوں بجلی مہیا کیتی ونڄے ‘ ماسٹر منیر آکھیا:

سئیں ! ساݙے محلہ کھوکھراں اِچ پاݨی دی نکاسی کیتے پکیاں نالیاں تے سولنگ لوائی ونڄے ‘ جلسے دے اَدھ اِچ اُٹھی کے مہر حبیب آکھیا:

سئیں سردار صاحب ساݙی وستی رِنداں دے مڈل سکول کوں ہائی سکول دا درجہ ݙتا ونڄے ۔ اکمل خان آکھیا:

جے تائیں اِنوں اعظم خان دی قیادت اِچ لوکیں دی کثیر تعداد ہتھ اُچے کرکے وݙے سبدھ نال مطالبہ کیتا سردار صاحب ! ساݙا دیرینہ مطالبہ سرائیکی صوبہ ہے ‘ تساں ساݙے نال وعدہ کرو جو اسمبلی ہال اِچ پُڄ کے تساں ساݙے مؤقف دی وکالت کریسو‘ تے وَل پورے مجمع ایں مطالبے دی تائید کیتی۔

سئیں میںہک واری قومی اسمبلی اِچ پہنچاں تاں سہی انشاء اللہ تہاکوں سرائیکی صوبہ گھن کے ݙکھیساں تے باقی تہاݙے ترقیاتی کم وی ضرور کرویساں۔ سردار بے مروت آکھیا:

سئیں سردار صاحب ! محلہ کھوکھراں دے ووٹ سارے تہاݙے ہن لیکن شرط ایہ ہے جو تساں ساکوں پختہ نالیاں تے سولنگ الیکشن توں پہلے لوا کے ݙیسو‘ مہر حبیب دی قیادت اِچ کجھ لوکیں جلسہ گاہ اِچ اُٹھی کے آکھیا۔ اِنوں ماسٹر منیر تے اوندے حق ہمسائیں وی ہک واری وَل مطالبہ کیتا جو سئیںسردار صاحب ! برائے کرم ساݙی وستی جھوک متراں کوں وی بجلی الیکشن توں پہلے مہیا کیتی ونڄے۔

سئیں ! حالی تاں میݙے ہتھ پلے کجھ وی نہیں ۔ تساں میکوں آزمائش توں نہ گزارو ‘ انشاء اللہ ایم این اے منتخب تھیوݨ توں بعد جݙاں میکوں حلقے دی گرانٹ ملسی تاں میں سب توں پہلے تہاݙے کم کرویساں تے نال اِی وستی رنداں کوں ہائی سکول دی عمارت تے عملہ ترجیحی بنیاداں تے ݙویساں۔ سردار بے مروت آکھیا:

سئیں سردار صاحب ! ساݙے محلے دیاں تاں صرف8ڳلیاں ہن‘ انہاندی سولنگ تاں تساں اپݨے ذاتی خرچے نال وی لوا سڳدے وے ۔ مہر حبیب آکھیا:

چلو سئیں تہاݙیاںنالیاں سولنگ تے وستی جھوک متراں دی بجلی میں اپݨے ذاتی خرچے نال لوا ݙیساں لیکن الیکشن توں فوراً بعد کیوں جو پہلے ٹائم کائنی ۔ سردار بے مروت آکھیا

ٹھیک ءِسئیں ٹھیک ءِ ! سردار صاحب ٹھیک آہدے پئین! ہُݨ اوہ اپݨی الیکشن مہم چلاون یا ساݙے کم کرن؟ کجھ خوشامدی لوکاں یک آواز تھی کے آکھیا :

جݙاں جوایہ ڳالھ سُݨ کے ہر کوئی چُپ کر ڳیا‘ سردار صاحب اپݨی الیکشن مہم وݙے زور شور نال چلائی ‘ جا جا تے بینر تے کھاوݨ پیوݨ دے اسٹال لوا ݙتے ‘ سارے حلقے وچ ووٹ کور کرݨ کیتے گݙیاں فٹ بال دی کار بھڄدیاں ودیاں ہن‘ سردار صاحب بے دریغ پیسہ خرچ کیتا تے آخر پولنگ دا ݙینہہ آ ڳیا ‘ ہر کہیں سردار صاحب کوں ووٹ پاتے ‘ سارے لوک سردار صاحب دی کامیابی واسطے دُعائیں کھڑے منگدے ہن‘ رات دے ٻارھاں وڄ ڳئے ساکوں نندر نہ پئی آندی ہئی‘ اساں وݙی بے قراری نال نتیجے دا انتظار کریندے ٻیٹھے ہاسے جو رات دے ݙو وڄے ساݙے کنیں ہوائی فائرنگ ‘ دول نغارے تے جھمر تاڑی دی آواز پئی ‘ اساں بھڄ کے چوک تے آ ڳیوسے ‘ اِتھاں آ کے ساکو ںپتہ لڳا جو سردار صاحب الیکشن جت ڳئے ہن۔ جے تائیں اِنوں لوک سردار صاحب کوں پھلاں دے ہار پوا کے دول دمامیں نال جھمر تاڑی مریندے ہوئے چوک تے آ ڳئے ‘ چوک بلاک تھی ڳیا ۔ گھنٹہ کھن بین واڄیں نال جھمر تاڑی لگی رہ ڳئی ‘ ہوائی فائرنگ وی تھیندی رہ ڳئی ‘ سردار صاحب جھومریاں توں پیسیں دی بارش وسیندے رہ ڳئے ‘ لوکیں سردار صاحب کوں اُنہاندی کامیابی تے مبارکباد پیش کیتی‘ جھمر تاڑی ختم تھئی تاں ہر کوئی خوش تھیندااپݨے اپݨے گھر دو روانہ تھی ڳیا۔

اَڄ پورا سال گزر ڳئے سردار بے مروت اپݨے علاقے وچ وَل پھیرا اِی نہیں پاتا ‘ میں ہک ݙیہاڑے ہک ہوٹل تے چاء پیندا ٻیٹھا ہم جو اِنوں مہر حبیب تے ماسٹرمنیر میݙے کول ٹیبل تے آن بیٹھے ‘ میں ٻئے ݙو کپ چاء دا آرڈر ݙتا جے تائیں مہرحبیب میکوں مخاطب کرکے آکھݨ لڳا خان صاحب ! ݙیکھ گھدے وے اپݨے ایم این اے سردار بے مروت دا نتیجہ جو اوں ووٹ گھن کے وَل اِنتے پھیرا اِی نہیں پاتا ‘ اوں ویلے تاں اوہ آہدا ہا جو میݙے ہتھ پلے کجھ نہیں لیکن ہُݨ تاںاوہ وفاقی وزیر خزانہ دے عہدے تے فائز ہے لیکن وَل وی اونکوں اپݨے حلقے دی عوام بُھل ڳئی ہے۔

سئیں! سیاستدا نیںداٻیا کم کیا ہے؟ ایہا اِی تاں انہاندی سیاست ہے جو اوہ عوام کوں بے وقوف بݨا کے اَپݨاں اُلّو سدھا ونڄ کریندے ہن تے وَل عوام دے مسائل تے محرومیاں بھل ویندے ہن ۔ میں آکھیا:

سئیں انہاں کوں ووٹ ݙیوݨ ساݙی مجبوری ہے لیکن ساݙے مسئلے حل کرݨ اُنہاندی کوئی مجبوری نہیں‘ اساں ووٹ انہاں کوں نہ ݙیسوں تاں ٻیا کیکوں ݙیسوں‘ کہیں غریب دی جرأت ہے جو اوہ الیکشن اِچ حصہ گھن سڳے؟ ایہے جاگیردار تاں ہِن جیڑھے دھن دولت دی طاقت نال اقتدار تے پُڄ ویندن تے وَل خرچ کیتی ڳئی دولت پوری کرݨ واسطے ہمیشہ انہاندا وات سسار دی کار پٹیا رہ ویندے۔ ماسٹر منیر آکھیا:

یار! اوں ویلے تاں اوں اپݨے انتخابی جلسے وچ ساݙے نال وعدہ کیتا ہا جو محلہ کھوکھراں دی سولنگ تے نالیاں تے وستی جھوک متراں کوں بجلی الیکشن توں فوراً بعد میںاپݨے ذاتی خرچے نال لوا ݙیساں۔مہر حبیب آکھیا:

سئیں ! جے اوندی نیت ہوندی تاں اوہ الیکشن توں پہلے وی اپݨے ذاتی خرچے نال کم کروا کے ݙے سڳدا ہا‘ ایہ بہانہ تاں صرف موقع چُکاوݨ تے ووٹ حاصل کرݨ واسطے ہا ورنہ تیسی کانڈی اوں آپ تاں ناہی چاوݨی ‘ اوندا حکم چلݨاہا تے لیبر کم کرݨاں ہا۔ ماسٹر منیر آکھیا 

یار! اساں ایں ٹھڳ باز مداری کوں ووٹ اِی نہ ݙیوݨے ہَن ‘ کہیں دیانت دار بندے کوں ݙیوݨے ہن۔ مہر حبیب آکھیا:

سئیں ! کاں سارے کالے ہوندے ہن‘ چِٹا کاں کوئی نہیں ہوندا ‘ کانویں دی نسل اِی کالی ہوندی ہے۔ اسمبلیاں دے الیکشن لڑݨ آلے تے وَل دیانت دار؟ ایہ کیویں تھی سڳدے؟ میں آکھیا

سئیں واقعی اسمبلیاں دے الیکشن لڑݨ آلے دیانت دار نہیں تھی سڳدے لیکن ساکوں وی تاں سوچ سمجھ کے اپݨے نمائدے کھڑے کرݨے چاہیدے ہن ۔ مہر حبیب آکھیا۔

سئیں ساݙی کیا مجال جواساں اپݨی مرضی دے نمائندے کھڑے کر سڳوں ‘ ایہ تاں سیاسی جماعتاں اپݨی جاگیردارانہ سوچ دے مطابق اپݨے نمائندے کھڑے کریندین تے وَل اوہ ایہ وی نہیں ݙہدیاں جو سکے کھرے ہِن یا کھوٹے؟ ماسٹر منیر آکھیا

سئیں ! انہاں ساریاں دا ایجنڈا ہکو ہوندے ‘ٻس الیکشن جیتو تے مال مݙی بݨائو! کوئی مردے تاں پیا مرے ‘ کہیں دی پرواہ نہ کرو‘ ایجھیں موقعے روز روز ہتھ نہیں آندے ۔ میں ممبران دیاں نیتاں تے روشنی پیندیں ہوئیں آکھیا

سئیں واقعی ایہ لوک اپݨاں اپݨاں مفاد سوچیندے ہِن لیکن غریب لوکاندے حق اِچ مخلص کائنی ۔ ماسٹرمنیر آکھیا

سئیں ! جیکر ایہ غریب عوام دے خیر خواہ ہوندے تاں غریب ایویں غریب توں غریب تر تھیندے ونڄن ہا ؟ تے وَل جیکر انہاںکوں اپݨی لوبھ لالچ نہ ہوندی تاں غیر ملکیں اِچ انہاندے اِکائونٹ کیوں ہوندے؟غریب عوام مہنگائی دا رووناں روندی ہے تے ایہ قومی خزانہ لُٹ کے اپݨے بنگلے ‘ کوٹھیاں‘ مِلاّں ‘ کارخانے تے ملخ مربعے بݨائی ویندے ہن ۔ بجلی  گیس دے ٻل ایہ نہیں ادا کریندے ‘ قومی خزانے اِچوں قرضہ کڈھوا کے ایہ نہیں ادا کریندے تے اپݨی ذات تے وی ضرورت توں ودھ اخراجات صرف کریندے ہن ۔ قومی خزانے کوں تاں انہاں حلوائی دی دکان سمجھاہوئے ‘ کہیں شاعر نے کیا خواب آکھیئے :

؎  غریب کوں کیں غریب کیتے امیر زادو جواب ݙیوو

  ضرورتاں دا حساب گھنو عیاشیاں دا حساب ݙیوو

ایہ شعر پڑھدیں ہوئیں میں آکھیا:

ایندا مطلب ہے جو ساݙے سیاستدان خود غرض ہن تے ساکوں کُوڑے لارے لا کے بے وقوف بݨیندے ہِن ‘ اِتھاں اوہ اپݨے آپ کوں جمہوریت دا پاسبان اَکھویندن تے اُتھاں ونڄ کے ساتھ آمریت دا ݙیندے ہن ۔ مہر حبیب آکھیا:

سئیں ایہ تاں ہک ݙوجھے نال وی مخلص کائنی ہوندے ‘ تساں ݙٹھا نئیں جو کتنے پارٹی کارکن اقتدار دی ہوس پوری کرݨ کیتے اپݨی پارٹی چھوڑ کے ݙوجھی پارٹی اِچ شامل تھی ویندے ہن تے اوں ویلے انہاں کوں حریف وی حلیف نظر آندے ۔ ماسٹر منیر آکھیا:

ماسٹر صاحب میکوں تہاݙی ساری ڳالھ سمجھ آ ڳئی ہے تہاݙا مطلب ہے جو ایہ لوٹے ہوندے ہن؟ لوٹے؟ میں تاں حیران ہاں جو ایہ اقتدار دے بُکھے ایوان اِچ پُڄݨ کیتے جعلی ڈگریاں دا سہارا گھنّن توں وی نہیں چکدے تے وَل ہک ٻئے دیاں جعلی ڈگریاں کوں چیلنج کیتی کھڑے ہوندن پر اساں سادہ لوح انسان ہمیشہ انہاندیاں دلفریب ڳالھیں سُݨ کے دھوکہ کھا ویندے ہیں۔ میں آکھیا:

سئیں !ایہ تاں کجھ وی نہیں انہاندا تماشہ تاں اوں ویلے ݙیکھݨ آلا ہوندے ۔ جیڑھے ویلے میڈیا تے ہک ݙوجھے دے خلاف بیان بازی کریندے پئے ہوندن ‘ انسان کوں تاں اللہ تعالیٰ اشرف المخلوقات بݨائے تے انسانیت دا شرف بخشے پر انہاں دے تاں ایجھیں بیہودہ بیانات ہوندن جیویں محلے دیاں تریمتیں سر توں بوچھݨ لہا کے ہک ٻئی دے ڳجھے عیب ظاہر کریندین ‘ ایجھیں لغویات ‘ بازاری زبان تے جاہلانہ جملے ادا کریندن جو خدا دی پناہ ‘ جے وَل انہاں کنوں کوئی پُچھے جو سئیں ایہ کیا خر مستیاں ہن ؟ تاں جواب ݙیندن سئیں سیاست اِچ سب کجھ جائز ہے ۔ ماسٹر منیر آکھیا :

ماسٹر صاحب ! تُساں ٹھیک آہدے پئے وے ایہ ملک تے قوم دے کوئی ہمدرد نہیں ‘ انہاں کوں تاں صرف اپݨے مفادات نال غرض ہے ‘ ایہ تلویں سطح توں گھن کے اُتلی سطح تائیں سب کرپٹ لوک ہوندے ہن‘ تہو ںقومی بجٹ ہر سال کرپشن دی نذر تھی ویندے‘ انہاندی جمہوری حکومت کنوں تاں فوجی حکومت چنگی نئیں؟ جو ݙنڈے دے ݙر کنوں غنڈہ گردی تاں چَھو ماری پئی رہندی ہے ۔ مہر حبیب آکھیا:

بالکل سئیں بالکل ! غنڈے تے بدمعاش وی انہاندے ہتھ راکھویں جگے ہوندن تے انہاں دے اشاریاں تے اِی لُٹ مار کریندے ہن تے وَل جیکر کوئی مظلوم انہاندے کول فریاد گھن کے آوے تاں اوکوں خوش کرݨ کیتے اُتوں اُتوں مظلوم دے حامی بݨ ویندے ہن تے اندری اندر اِ نہاں غنڈیاں دی امداد کریندے ہن تے کہیں مقام تے وی اُنہاندا ساتھ نہیں چھوڑیندے تے نہ اِی انہاندے اُتے کوئی فرد جرم عائد تھیوݨ ݙیندے ہن ۔ جے کݙاہیں کوئی اُکا چُکاّ پکڑیج وی پووے تاں فی الفور اوکوں رہا کروا چھوڑیندے ہن ۔ میںآکھیا:

یار ! انہاں ظالم لوکاں کنوں ساکوں کݙاہیں نجات وی ملسی ؟ مہر حبیب آکھیا

سئیں ! ہرگز نہیں جݙاں ساݙے حکمرانِ اعلیٰ ظالم ہوون تاں وَل انہاں ظالماں کنوں ساکوں نجات کیویں مل سڳدی ہے؟ تساں ایہ تاں ݙیکھو جو غریب آدمی ہک مہینے دا ٻل ادا نہ کرے تاں جرمانہ بھرے ‘ جے ایہ ظالم پورے سال دے ٻل ادا نہ کرن تاں انہاں کوں جرمانہ تاں کیا پورے سال دے ٻل معاف تھی ویندے ہن ۔ کیوں جو حکمران جیکوں چاہون معاف کر ݙیون تے جیکوںچاہون رڳڑا ݙے ݙیون ۔ کوئی ہے پُچھݨ والا ؟ کوئی نہیں! دراصل حکمران قومی خزانہ اپݨی جاگیر سمجھدن ‘ بلٹ پروف گݙیاں ‘ لاتعداد سکیورٹی ‘ جتھ ونڄن آون ‘ جہڑے شہر دا دورہ کرن ‘ شہر ݙو ݙیہاڑے پہلے سیل کرا ݙیون ‘ ایہ سب کجھ انہاندے اختیار اِچ ہوندے پیا ‘ عوام شودی بے وس تے مجبور ہوندی ہے‘ انہاندے دوریاں نال کہیں کوں فائدہ پہنچے یا نہ پہنچے نقصان ضرور پہنچدے ۔ ماسٹر منیر آکھیا:

بالکل سئیں بالکل ساݙے حکام دیاں فضول خرچیاں تے عیاشیاں تاں ایں ہن جو برطانیہ تے امریکہ دے دورے تاں انہاندا روز دا معمول بݨ ڳئے ‘ ایہ قومی دولت کوں بے دردی نال اُݙا پُݙا کے تے وَل ہر سال گودے امریکہ کنوں قرض دی صورت اِچ خیرات ونڄ پِندن۔ ماسٹر منیر آکھیا:

سئیں ! ساݙے ملک اِچ تاں حکم وی امریکہ دا چلدا پئے تے قائد اعظم دی جدوجہد تے محنت دا تاں مقصد اِی فوت تھی چکے ‘ تساں ذرا قومی سطح تے سیاسی جماعتاں دے سربراہیں دا حال تاں ݙیکھو جو اوہ ہک ٻئے نال عہد معاہدے کرکے وی مکر ویندے ہن تے آہدن جو سیاسی معاہدے‘ قرآن حدیث نہیں ہوندے ‘ ایہ اپݨے اپݨے مفاد دی خاطر ہک ٻئے کوں اڑونگیاں گھتی رکھدن ۔ میں آکھیا:

سئیں ! ہُݨ تاں ساݙیاں سیاسی جماعتاں دا اتحاد وی ترٹ ڳئے تے قائدین دی آپس اِچ جنگ ہے ‘ ہک آہدے توں نااہل ہیں تے ٻیا آہدے توں نااہل ہیں ۔ مخلوط حکومت دیاں ڄڑھاں ہُݨ ہولے ہولے اکھڑدیاں ویندین تے وزیراں ‘ مشیراں دی چپکلس تے لڑائی شروع ہے ۔ حکومتی تے غیر حکومتی نمائندے اپوزیشن دا کردار ادا کریندے پئے ہن ۔ ماسٹرمنیر آکھیا:

جے تائیں اِنوں ہاکر آ کے ہوٹل تے اخبار ݙتا تے ماسٹر منیر گھن کے پڑھݨ ٻہہ ڳیا۔ موٹی سرخی اِچ لکھیا ہویا ہا جو ’’جمہوری حکومت ناکام‘ اڳلے چوبیس گھنٹوں میں مارشل لاء کا امکان‘‘ اوہو پتہ لڳا جو اِنوں ہوٹل تے لاتھے ہوئے ٹی وی اِچ خبر آ ڳئی ’’ملک میں مارشل لاء کا نظام نافذ کر دیا گیا ہے‘‘۔ جے تائیں اساں ٹی وی تے ݙٹھا جو ملک دے ہر حکومتی ادارے تے فوج کنٹرول کیتی کھڑی ہئی تے ہر شہر اِچ فوجی بمائے اسلحہ گشت کریندے ودے ہن ۔

آخر تے موقعے دی مناسبت نال ماسٹر منیر ہک دلچسپ لطیفہ سُݨایا جو ’’ݙو چڑیاں آپس اِچ لڑدیاں پیاں ہن جو ٻلی جھٹ مار کے انہاں کوں کھا ڳئی تے وَل مچھیں تے زبان پھیر کے آہدی ٻیٹھی ہئی جو میں نہ آندی تاں ایہ ݙوہیں لڑ مویاں ہن۔

……

## حوالہ
کتاب:  پکھی واس (سرائیکی افسانے) فیض بلوچ ، چھاپہ خانہ ، جھوک پبلشرز، ملتان