بدمزاج بدرو

باکھو بہشتݨ دی اَڄ پنجویں برسی(ورھیݨاں) ہا ٻہوں سارے رشتے دار مرد ‘ تریمتیں ‘ چھوہریں تے ٻال جمع ہن ۔ باکھو جݙاں فوت تھئی تاں اوں ویلے اوندی دھی بدرو چار سال دی ہئی۔ باکھو دے مرݨ توں بعد بدرو یکی یتیم تھی ڳئی ہئی کیوں جو اوندا پیئو وی فوت تھی ڳیا ہا ۔ ہُݨ بدرو دے پالݨ سانبھݨ تے ݙیکھ بھال دی ذمہ داری اوندے چاچے ݙتو تے چاچی بھرانواں دے سر تے آ ڳئی ۔ بدرو دا چاچا ݙتوہک سدھاسادا بھلے مانس ‘اللہ سئیں دا ݙاند تے رن مرید ہا ۔

بھرانواںہک سر زور ‘ فی المختار تے اپݨی مرضی دی مالک رَن ہئی۔جتھ آوے ونڄے اوکوں کوئی روک ٹوک نہ ہئی‘ اوہ سارا ݙینہہ گھر توں ٻاہر بھمبھیری دی کار بھوندی پھردی ہئی پچھوں بدرو دا اللہ وارث ‘ شام کوں بھرانواں بدرو کوں وستی دے گھراں اِچو ںڳول کے گھر گھن آندی ہئی ۔ کیوں جو اوہ یتیم ہئی تہوں لوک اوندی ہر چنگی ماڑی ڳالھ سہہ ویندے ہن پر اوکوں یتیم سمجھ کے دڑکا داٻ نہ ݙیندے ہن ۔ اِنوں چلھ چلھ دی مت تے انوں گھر دے چھڑواڳ ماحول بدرو کوں حد توں زیادہ فری تے تند مزاج بݨا ݙتا ہا ۔ ہُݨ اوہ 9سال دی گیسٹری ساری تھی ڳئی ہئی پر اوکوں نہ کوئی اَلاوݨ ٻولݨ دی تمیز تے نہ اُٹھݨ ٻہݨ دی آدمیت ہئی‘ اکھڑ مزاج تے اکڑ ولی ایݙی جو خدا دی پناہ ۔ ورھیݨے تے ساریاں چھوہریں کٹھیاں تھی کے ہک پاسے کھیݙدیاں پیاں ہن ۔ جے تائیں انوں ام … ام… امّاں! میکوں بدرو مارئیے ۔ ریشماں اوندی بوّادی دھی اپݨی ماء کوں روندیں ہوئیں آکھیا۔

خیر ہے خیر ہے میں بدرو کوں مریساں وݙی اَئی میݙی دھی کوں مارݨ آلی ‘ ریشماں کوں اوندی ماء دلاسہ ݙیندیں ہوئیں آکھیا۔

کجھ دیر بعد وَل انوں اوں ہوں(رووݨ دی آواز آئی) کیا تھئے؟ میں صدقے تھیواں‘بالو (بھج کے اپݨی دھی بانو دا منہ پونجھیندی ہوئیں)پُچھیا۔

ب … ب … بدرو میݙے اَکھیں اِچ ریت سٹی ہے ۔ 

اوہ کیویں؟

میکوں آہدی ہئی تیکوں چندرݙکھالاں ‘ اوہ ݙیکھ ریت اِچ چندر ݙسدا کھڑے‘ میں تلے نیجھا کے ݙٹھا تاں بدرو زمین اِچ پورئیے ہوئے کاٹھی تے پِھڑ تے کوں پِھڑکا کے میݙے اَکھیں تے منہ اِچ ریت سٹ ݙتی ۔ بانو روندیں ہوئیں ماء کوں آکھیا۔

ٻس میݙی دھی ٻس توں چپ کربدرو آوے تاں سہی میں پچھدی ہاں ایندے کولوں ۔ بالو دھی کوں دلاسہ ݙیندیں ہوئیں آکھیا۔

جے تائیں اِنوں حاتاںدائی اپݨی دھی نوری کوں نال گھن کے آڳئی ۔ اَڑی بھانواں !ذرا اپݨی لاݙڑی (بدرو) کوں سنبھال کے رکھ ایہ ݙہدی پئی ہیں (نوری دے نک اِچوں خون وہندا پیا ہا) کیا حشر کیتس میݙی دھی دا ۔ حاتاںدائی سخت نراض تھی کے آکھیا

ہے ہے ایں چھوہر تاں میکوں اَک نک کر رکھئے ۔ بھرانواں جو اُٹھی تاں اوں بدرو کوں ونڄ کے ݙو چار چاٹاں چھک ݙتیاں تے آکھݨ لگی تیکوں تمیز ایہا کجھ ہے‘ جتھ ودی ہیں بھوئیں ترامے دی کیتی ودی ہیں‘ میں ہُݨ ݙتو کوںآہدی ہاں ایکوں پرنا نہیں تاں ایہ میݙا سر کھاندی ہے…

کیوں اپݨی کُمّی کوں چا پرنا ‘ بدرو ٹپولی مار کے آکھیا

پنج سال گزرئیے تاں بدرو دی شادی ہک دور دے رشتے دار قادرے نال تھی ڳئی ۔ قادرا تے یارو ݙو بھرا ہَن ‘ قادرے دی پہلی رن شادی توں سال کھن بعد ہک حادثے وچ مر ڳئی ہئی تے وَل بدرو نال ایہ اوندی ݙوجھی شادی ہئی۔ یارو وی شادی شدہ ہا‘ اوندی ذال شرمو اپݨے ناں وانگوں شرم حیاء دی پیکر ‘ سگھڑ سیاݨی ‘ چنڳیاں عادتاں تے چنڳیاںصفتاں دی مالک نینگر ہئی۔اپݨے پئے دی سچی وفادار ‘ خدمت گزار تے سس سوہرے دی نوکر تے غلام ۔ یارو نال اوندی محبت دا ایہ عالم ہا جو پھل فروٹ ہوون ہا تے بھانویں کھاوݨ پیوݨ دی کوئی ٻئی چنگی چوکھی شئے اپݨاں حصہ یارو کوں چا ݙیندی ہئی ۔ زردہ پُلاہ یا گوشت دی بھاڄی گھر پکے ہا تاں اوہ اپݨے حصے دیاں ٻوٹیاں یارو کوں کڈھ کڈھ ݙیندی ہئی۔ مُدعا یارو توں جند قربان کریندی تے ہر ویلے خوش نہال رہندی ہئی۔ اوندے نال مالیں دے گھا پٹھے کپویندی تے گھر دا سارا کم کار و ڈے۔ سگھڑیمیں تے سلیقہ مندی نال کریندی ہئی ۔ اوندی خوش مزاج طبیعت چنگے وصف تے چنگیاں صفتاں پاروں گھر دا ہر بندہ اوکوں عزت تے قدر دی نگاہ نال ݙہدا ہا ۔ اِنوں تند مزاج بدرو ہئی جیندا مزاج کہیں بندے نال نہ ملدا ہا تے اوہ اپݨیاں بے بھاوݨیاں خصلتاں پاروں ہر کہیں دے نظراں وچ گِھر چکی ہئی ۔ اوندے وچ خواہ مخواہ دی آکڑ تے پھوت وݙائی حد توں زیادہ ہئی ۔ اوہ اپݨے آپ کوں شیت حور پری سمجھدی ہئی ۔ اوہ جیڑھے ناز نخرے تے پینترے کرکے ٹُردی اوہ یقینا ٻیا تاں کہیں کوں نہ بھاندے ہن لیکن اوہ اپݨے روح کوں آپ خوش رکھدی تے اپݨے نخرے آپ پسند کریندی ہئی ۔ اوہ خود ساختہ اپݨے آپ کوں اعلیٰ تے ݙوجھیاں کوں حقیر سمجھدی ہئی ‘ اوکوں نہ کوئی وݙے چھوٹے دی تمیز تے نہ سس سوہرے دا ادب احترام ہا۔

ہک ݙیہاڑے قادرا کم کار توں فارغ تھی کے شام کوں گھر آیا تاں پُچھݨ لگا’ ’بدرو ! سُݨا تیݙے چاچے ݙتو دا کیا حال ہے؟ ڳئی جو ہانویں اوکوں پُچھݨ‘‘۔

ٻس ٻس توں میݙے چاچے دی ڈھیر ہمدردی تے خوشامد نہ کر ‘ اوہ کوئی تیݙی ہمدردی تے خوشامت وسا کائنی پیا‘ تیݙا اپݨاں چاچا وی ہن مرݨ تے آیا ودے توں اپݨے چاچے دی خیر منگ‘ہا ۔ بدرو کھاݙی اُتے کرکے وݙے نخرے نال جواب ݙتا۔

میں تاں تیکوں آکھیا ہا شام کو ںکٹھے اوکوں پُچھݨ ڄلسوں لیکن توں ٹُروی کلھی پئی ہِیں تے ہُݨ نمبر وی ہتھوں بݨیندی پئی ہیں…

میں کیہیں نمبر بݨیندی پئی ہاں ‘ نمبر بݨاوݨ داݙا تاں تیݙی شرمو بھرڄائی کوں آندے ۔ جی ابّا جی ‘ جی امّاں جی ۔ بدرو گردن کوں جھٹکا ݙے کے شرمو دی نقل کریندیں ہوئیں آکھیا۔

اوئے بیوقوف جے اوہ سس سوہرے دے اڳوں جی کریندی ہے تاںایہ اوندی فرمانبرداری ہے نہ کہ بݨاوٹ۔ بھلا تئیں وی کݙاہیں سس سوہرے دے اڳوں جی کیتی ہے؟…

سس سوہرا چوکھے میݙے کیتے ٹھردے ودِن؟

ہاں جو ٹھاری ودی ہیں!

ہاں ٹھارݨ آلی ہے جو پئی ٻیا کہیں دی کیا لوڑ ہے؟

اوئے بدبخت توں جو شرمو کیتے خواہ مخواہ سڑدی بُھڄدی تے حسد کریندی ہیں‘ اوں تیکوں کیا تکلیف ݙتی ہے؟ اوندے نال حسد نہ کر بلکہ اوندے چنگے اوصاف اپݨا تے اوندی ریس کر ‘حسد نہ کر ۔ قادرے آکھیا

ٻس اوندے چنگے اوصاف اوکوں بخشے تھیون‘ میکوں ایجھیں اوصاف دی کوئی لوڑ نہیں۔

بھلاگݙھیں کوں گلکند کݙاں پسند آندی ہے۔

کیا میں گݙھیں ہاں؟ تے اوہ نواب زادی حور ہے؟ ہونہہ کال کڑچھی ۔ بدرو شرمو تے طنز کریندیں ہوئیں قادرے دے اڳوں روٹی ایجھی کاوڑ نال رکھی جو بھاڄی آلی منگری رڑھ کے اوندے پیریں تے اموندھی ونڄ پئی ۔ قادرا اُٹھی کے اوکوں کُٹݨ لڳ پیا تے آکھݨ لڳا شرمو تیکوں کیاتکلیف ݙتی ہے جو توں اوندے واسطے اتنیاں بندوخاں بھری ودّی ہیں۔

جے تائیں اِنوں شرمو تے گھر دے ٻئے بندیں بھڄ کے اوکوں چھڑوا گھدا۔

ہُݨ بدرو رات کوں کاوڑ کنوں روٹی نہ کھادی تے بُکھی سم ڳئی تے ٻیا وی کہیں بندے اوکوں مناوݨ تے روٹی کھواوݨ دی کوشش نہ کیتی۔ ݙینہہ تھیا تاں ہر کوئی روٹی ٹِکی کھاندا‘ چھا لسّی پیندا اپݨے اپݨے کم تے روانہ تھی ڳیا ۔ لیکن بدرو سویر دی روٹی وی نہ کھادی تے اپݨاں کم کار سمیٹ کے پیکیں دے گھر ونڄݨ لگی جے تائیں شرمو اڳوں وَل آئی۔

کیا ڳالھ ہے بدرو میݙے نال نراض ہیں؟

ٻس توں میݙے اڳوں نہ وَل دفعہ تھی ونڄ

بدرو! میں تیݙی ݙیراݨی ہاں‘ میکوں بھیݨ سمجھ میں کنتے دفعہ تھی ونڄاں؟

چخ نہ تھیویں توں میݙی ݙیراݨی تے بھیݨ‘ کھلے مرا کے ہُݨ میس پئی مسیندی ہیں۔

بھلا میں تیکوں کیویں سمجھاواں جو ایندے وچ میݙا کوئی قصور نہیں۔

واہ ڑی حاجاݨی سارے گھر آلیں کوں میں کنوں بدراہ کیتی کھڑی ہیں اڄاں آہدی ہِیں میݙا قصور وی کائنی۔

’’اوہو‘‘میں تاں تیݙے بارے کݙاہیں غلط سوچا اِی نہیں پتہ نہیں جو توں میݙے بارے اتنی بدگمان کیوں تھی ڳئی ہیں۔چلو ایہ ݙسا جو ہُݨ توں ویندی کتھاں پئی ہیں؟

میں جتھ ونڄاں تیݙا کوئی واسطہ ہے؟

بالکل میݙا واسطہ ہے توں ‘ میں ہکے سس سوہرے دیاں نونہاں جو ہیں۔

سس سوہرا تیکوں بخشے تھیون‘ میکوں ونڄݨ ݙے!

پر توں ویندی کتھاں ہیں؟ شرمو بدرو دے ڳل ٻاہیںپا کے پُچھیا

اَڑی چھوڑ میکوں پیکیں دے گھر ونڄݨ ݙے؟ وݙی اَئی خوشامدݨ بدرو منہ بݨا کے آکھیا

چلو روٹی تاں کھادی ونڄ ‘ شرمو اوکوں گلتھا پاتے گھر دو ولاوݨ لگی۔

اَڑی چھوڑ میکوں نہیں تاں میں کئی چیز مارا ݙیساں

جے مارݨ نال تیݙی کاوڑ مٹھی تھی ونڄے تاں جتنا دل آکھی میکوں مار!

شرمو کھلدیں ہوئیں آکھیا‘ تے وَل اوکوں ایویں چھک دھرو کے واپس گھر گھن اَئی ‘ کھٹڑے تے ٻلھایُس تے وَل روٹی ‘ مکھݨ چا کے اوکوں آ ݙتس لیکن بدرو روٹی کھاوݨ دے بجائے ہولے ہولے ݙسکیاں بھرݨ لڳ پئی۔

اِنوں شرمو اوکوں ڳلکڑی پا کے منیندی تے دلاسے ݙیندی رہی آخر بدرو اندر دا ݙکھ ݙک نہ سڳی تے پھس کے رووݨ لڳ پئی۔ تے شرمو اوکوں گھٹ گھٹ کے ڳلکڑیاں پیندی تے منیندی رہ ڳئی ۔ اَنت ایہ جو شرمو منتاں ترلے کرکے بدرو کوں مناوݨ اِچ کامیاب تھی ڳئی تے ہُݨ بدرو روٹی کھادی ۔ روٹی کھاوݨ توں بعد چھا لسی پی کے بدرو فارغ تھئی تاںشرمو وݙی محبت تے پیار نال اَلاݨی ۔ بدرو سچی ڳالھ ݙس تیکوں میݙے نال کیا رنج ہے؟… 

کہیں کہیں ویلے میکوں تیݙے اُتے ٻہوں زیادہ کاوڑ آ ویندی ہے پتہ نہیں کیوں ۔

کیا تیکوں کݙاہیں میݙی زبان کنوں وی تکلیف پہنچی ہے؟

نہیں!

کیا میں کݙاہیں تیݙے اُتے کوئی چغلی وی ماری ہے؟

نہیں!

کیا میں تیݙے نال کݙاہیں کم کار دی پاروں لڑی بھڑی ہاں؟

نہیں!

تیݙاگلہ شکوہ خود تیکوں یا کہیں ٻئے دے اڳوں کیتا ہووے تاں ݙس؟ 

نہیں!

میݙی طرفوں تیکوں کہیں قسم دا کوئی ݙکھ تھیا ہووے تاں میکوں معاف کر ݙے۔ شرمو آکھیا

ش…ش… شرمو معافی منگ کے میکوں شرمسار نہ کر‘میں تیݙے کولوں ٻہوں شرمندہ ہاں‘ واقعی توں ہک بلند کردار ‘ عظیم شخصیت دی مالک ہیں‘ میں خواہ مخواہ تیݙے اُتے بدگمانیاں کرکے اپݨاں کجھ ونڄائے ۔ شرمو! میں کل غصے دی حالت اِچ تیکوں کال کڑچھی سݙ ڳئی ہاں‘ میکوں معاف کر ݙے! بدرو شرمو دے پیر پکڑ کے آکھیا

تیݙے معافی طلب ہووݨ دی کیا لوڑ ہے؟ میں تاں تیݙی کہیں ڳالھ دا کݙاہیںبُرا منایا اِی نہیں۔ شرمو آکھیا ۔

شرمو میں تیکوں کال کڑچھی غلط آکھیا ہا حالانکہ توں تاں حسنِ سلوک دابکھدا سونا ہیں جیندے عکس میکوں رنگ چھوڑئیے۔

……

## حوالہ
کتاب:  پکھی واس (سرائیکی افسانے) فیض بلوچ ، چھاپہ خانہ ، جھوک پبلشرز، ملتان