ہند بنت عتبہ

**ہند بنت عتبہ ابن ربیعہ** (وفات: 14 محرم الحرام 14ھ/ 9 مارچ 635ء) ام المومنین رملہ بنت ابوسفیان دی والدہ ہَن۔ انّھاں دے ݙو بھرا ابو حذیفہ ابن عتبہ تے ولید بن عتبہ ہَن۔ انّھاں دے پیو عتبہ بن ربیعہ کوں حضرت حمزہ نے غزوۂ بدر وِچ قتل کِیتا ہَا۔ جیڑھیلے انتقام دی خاطر انّھاں نے وحشی بن حرب دے ہتھوں حمزہ کوں شہید کرایا تے ایں دے بعد آپݨے انتقام دی آن٘گ کوں ٹھنڈا کرݨ کِیتے انّھاں دی لاش دی بے حرمتی کرکے انّھاں دا جگر کڈھ چَبایا۔ غزوۂ احد وِچ حمزہ بن عبدالمطلب دا جگر کھاوݨ دی وجہ توں ہند بنت عتبہ "**ہند جگر خور**" مشہور تِھی ڳئی۔ فتح مکہ دے بعد رسول اللہ نے مکہ وِچ موجود آپݨے دشمناں کوں "**طلقاء**" (آزاد تِھئے غلام) دا ناں ݙِتّا تے انّھاں کوں معاف کرݨ دے نال نال انّھاں کوں آزاد کر ݙِتّا۔ حضرت حمزہ دے جسم دی بے حرمتی کرݨ دے بعد انّھاں دے اعضا جسمانی توں بالیاں، ہار، کنگن تے پازیب بݨا گِھدّے تے انّھاں کوں حمزہ بن عبد المطلب دے کلیجے دے ہمراہ مکہ گھِن ڳئے۔

### قبول اسلام
فتح مکہ دے ݙین٘ہ ابوسفیان دے اسلام دے بعد اوہ اسلام آئے، حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے انّھاں دا نکاح قائم رکھّا، وݙّی عاقلہ فہیمہ ہَن، کݙاہیں زنا دے نیڑے نہ ڳئے، جݙݨ حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے بیعت دے ویلھے آکھا جو زنا نہ کرݨا تاں انّھاں آکھا جو کیا کوئی شریف زنانی وی زنا کر سڳدی ہِے۔ عمرؓ دی خلافت وِچ ابوقحافہ دے وفات دے ݙین٘ہ فوت تِھئے۔ ام المومنین عائشہ نے انّھاں توں روایات گِھدّیاں۔ (مرقات) عہد فاروقی وِچ غزوہ قادسیہ تے یرموک وِچ وݙّی مجاہدانہ شان نال شریک رہے، وݙّی خدمت اسلام کِیتی۔

## نام و نسب
**ہند** ناں، قبیلہ قریش توں ہَن، سلسلہ نسب ایہ ہِے: ہند بنت عتبہ ابن ربیعہ بن عبد شمس ابن عبد مناف۔ ہند دا پیو قریش دا سب توں معزز سردار ہَا۔

### نکاح
فاکہ بن مغیرہ مخزومی نال نکاح تِھیا، پر پھر کہیں وجہ توں جھگڑا تِھی ڳیا، تاں ابوسفیان ابن حرب دے عقد وِچ آئے جیڑھا قبیلہ امیہ دے مشہور سردار ہَن۔

## عام حالات
عتبہ، ابوسفیان تے ہند ترےویں کوں اسلام نال سخت عداوت ہئی تے اوہ اسلام دی غیر معمولی ترقی کوں نہایت رشک نال ݙیکھدے ہَن، حتی الامکان ایندے راہ وِچ رکاوٹ پیدا کریندے ہَن، ابوجہل انّھاں سب دا سردار ہَا۔ پر جݙݨ غزوہ بدر دے معرکے وِچ جیڑھا اسلام تے کفر دا پہلا معرکہ ہَا، قریش دے وݙّے وݙّے سردار مارے ڳئے تے ابوجہل تے عتبہ وغیرہ وی قتل تِھی ڳئے تاں ابوسفیان بن حرب نے جیڑھا عتبہ دے داماد ہَن، ایندی جاہ گِھدّی تے ابوجہل دی طرحاں مکہ وِچ انّھاں دی سیادت مسلّم تِھی ڳئی۔ چنانچہ بدر دے بعد توں جیڑھے قدر معرکے پیش آئے، ابوسفیان سب وِچ پیش پیش ہَن۔ غزوہ احد انّھاں دے جوش انتقام دا نتیجہ ہَا۔ ایں موقع تے انّھاں دے نال انّھاں دی زال ہند وی آئی ہَن، جیڑھیلے آپݨے پیو دے انتقام وِچ سنگدلی تے خونخواری دا ایں طرحاں دا خوفناک منظر پیش کِیتا جیڑھیلے دے تخیل توں وی جسم کَپّݨ لڳدے۔ حمزہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم دے چاچا ہَن، انّھاں نے عتبہ کوں قتل کِیتا ہَا، ہند انّھاں دی فکر وِچ ہَن، چنانچہ انّھاں نے وحشی کوں جیڑھا جبیر بن مطعم دے غلام تے حربہ اندازی وِچ کمال رکھدے ہَن، حمزہ دے قتل تے آمادہ کِیتا ہَا (ایہ وحشی دے قبل از اسلام دا واقعہ ہِے) تے ایہ اقرار تِھیا جو ایں کارگزاری دے صلے وِچ اوہ آزاد کر ݙتے ویسن۔ چنانچہ حمزہ جݙݨ انّھاں دے برابر آئے تاں وحشی نے حربہ سُٹ تے ماریا جیڑھا ناف وِچ لڳا تے پار تِھی ڳیا۔ حمزہ نے انّھاں تے حملہ کرݨا چاہا پر لڑکھڑا کر ڳِر پئے تے روح پرواز کر ڳئی۔ خاتونان قریش نے انتقام بدر دے جوش وِچ مسلماناں دیاں لاشاں توں وی بدلی گِھدّی ہئی۔ انّھاں دے ناک کَن کٹ گِھدّے۔ ہند نے انّھاں پھُلاں دا ہار بݨایا تے آپݨے گلے وِچ پاتا۔ حمزہ دی لاش تے ڳئے تے انّھاں دا پیٹ چاک کرکے کلیجا کڈھ تے چَبا گئے۔ پر گلے توں اتر نہ سڳا، ایں واسطے اُݠل ݙِتّا۔ (ابوسفیان تے ہند دے ایہ سب واقعات اسلام قبول کرݨ توں پہلے دے ہِن) رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم کوں ایں فعل توں جیڑھا قدر صدمہ تِھیا ہَا، ایندا کون اندازہ کر سڳدے؟ پر ہک ٻئی چیز ہئی جیڑھی ایں طرحاں دے موقعاں تے وی جبین رحمت کوں شکن آلود نہیں تِھیوݨ ݙیندی ہئی۔

### غزوات
فتح مکہ دے بعد اگرچہ اسلام کوں علانیہ غلبہ حاصل تِھی ڳیا ہَا تے ایں واسطے زنانیاں کوں غزوات وِچ شریک تِھیوݨ دی ضرورت باقی کائنی رہ ڳئی ہئی، تاہم جݙݨ عمر دے عہد وِچ روم تے فارس دی مہم پیش آئی تاں کجھ مقامات وِچ ایندی شدت دا رَن پیا جو مرداں دے نال نال زنانیاں کوں وی تیغ تے خنجر دا کم گِھنݨا پیا۔ چنانچہ شام دی لڑائیاں وِچ جنگ یرموک ہک یادگار جنگ ہئی، ایں وِچ ہند تے انّھاں دے شوہر ابوسفیان ݙوہائیں نے شرکت کِیتی تے فوج وِچ رومیاں دے مقابلے دا جوش پیدا کِیتا۔

### وفات
ہند نے عمر فاروق دے عہد خلافت وِچ انتقال کِیتا۔ ایہو ݙین٘ہ ابوبکر دے پیو ابوقحافہ نے وی وفات پائی ہئی۔ ابن سعد دی روایت ہِے جو انّھاں دی وفات عمر دے زمانے وِچ کائنی بلکہ عثمان دے زمانے وِچ تِھئی، کتاب الامثال توں وی ایندی تائید تِھیندی ہِے۔ چنانچہ ایں وِچ مذکور ہِے جو جݙݨ ابو سفیان نے وفات پائی (ابوسفیان نے عثمان دے زمانہ خلافت وِچ وفات پائی ہِے) تاں کہیں نے امیر معاویہ توں آکھا جو مین٘دے توں ہند رضی اللہ تعالی عنہا دا نکاح کر ݙیو۔ انّھاں نے نہایت متانت نال جواب ݙِتّا جو ہُݨ انّھاں کوں نکاح کرݨ دی ضرورت کائنی۔

### اولاد
اولاد وِچ امیر معاویہ ٻہوں مشہور ہِن۔

### اخلاق
ہند وِچ اوہ تمام اوصاف موجود ہَن جیڑھے ہک عرب زنانی دے مابہ الامتیاز تِھی سڳدے ہِن۔ صاحب اسد الغابہ نے لکھا ہِے: "انّھاں وِچ عزت نفس، غیرت رائے تے تدبیر تے دانشمندی پائی ویندی ہئی۔" فیاض ہَن، ابوسفیان انّھاں کوں انّھاں دے حوصلے دے مطابق خرچ کائنی ݙیندے ہَن۔ اسلام گِھنݨ دے ویلھے جݙݨ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم نے انّھاں توں عہد گِھدّا جو چوری نہ کرݨ تاں انّھاں عرض کِیتا: "یا رسول اللہ! ابوسفیان مین٘وں پورا خرچ کائنی ݙیندے، اگر انّھاں توں لُکا کر گِھنّاں تاں جائز ہِے؟" آپ نے اجازت ݙِتّی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ستویں صدی دیاں عرب شخصیتاں
ونکی:ستویں صدی دیاں زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:صحابیات
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون