ٻِنّھاں دیساں توں ملتان آوݨ آلے دستکار

وَت عراق دے بعد فارس اتے افغانستان اِچوں وی علم و فن دستکار اَتے لوک فنون دے ماہر لوکاں نے ملتان دی دھرتی دا رُخ کیتا۔ انہاں خطاط بزرگاں اِچ حضرت شاہ یوسف گردیز، حضرت غوث بہاء الدین زکریا ملتانی، حضرت مُلا منہاج الدین ملتانی المتوفی 617 ہجری، حضرت علامہ کمال الدین ملتانی المتوفی 629 ہجری، حضرت مولانا سید جلال الدین بلخی ملتانی 710ہجری، حضرت مُلا امام الدین مبارک 772ہجری، حضرت علامہ قطب الدین کاشامی ثمّ ملتانی 710ہجری، حضرت عبد اللہ تلنبھوی627ہجری، حضرت مُلا عزیز اللہ تلنبھوی 743ہجری، حضرت شاہ حسین قادری ملتانی 902ہجری، حضرت ملا سعید بن حسن 907ہجری، شیخ الفقہ حضرت شیخ شہاب الدین سہروردی ملتانی 794ہجری، حضرت مُلا حجۃُ الدین ملتانی 719ھ رحمہم اللہ ڄَیں عظیم اَتے مقدس شخصیتاں نے ڄینویں روحانیت دے علم دے نال نال فنِ خوشخطی کوں خوب ودھارا ݙتا، انہاں اسلاف دے تحریر کیتے ہوئے کتبے، طغرے ہُݨ وی قدیمی کتب خانیاں اِچ موجود ہوسن۔

## خطِ نسخ اِچ لکھے قلمی قرآن پاک
اِے وِی خطِ نسخ اِچ لکھے قلمی قرآن پاک دا ہِک صفحہ ہِے۔ ڄیندے اُتے ناں مولوی محمد جمال خان لنگاہ اَتے سنِ تحریر 1126ہجری درج ہِے۔ کاغذ ایݙا خستہ ہِے ڄو ہتھ نِیں لایا ونڄ سڳیندا کیوں ڄو کاغذ بُھردا ہِے۔ اِے بزرگ حضرت مولانا قائم الدین خان لنگاہ دے والد ہَن جھوک وینس اِچ رہائش ہئی اتھائیں فوت تھئے تے جھوک وینس دی قدیمی جامع مسجد دے صحن اِچ اُنہاں دی مرقد ہِے۔

## حضرت مولانا قائم الدین خان لنگاہ دے لکھے ہوئے منقش قرآن پاک
حضرت مولانا قائم الدین خان لنگاہ خطاط دے لکھے ہوئے منقش قرآن پاک توں ہِک صفحے دا عکس 1978ء اِچ منعقدہ پہلی اسلامی وُزرائِ خارجہ کانفرنس دے پروگراماں اِچ کراچی عجائب گھر دے وِچ نمائشِ قرآن محل اِچ اِیں قرآن پاک دی نمائش کیتی گئی ڄیندا ذکر سید امجد علی سئیں ڈائریکٹر جنرل فلم اَتے پبلی کیشنز نے اِیں قرآن پاک دے بارے اِچ وݙے تعریفی مضامین تحریر کیتے ہَن۔ ڄہڑھے انگریزی تے اُردو اَخباراں اِچ شائع تھئے ہَن۔ ایݙی سوہݨی خطِ نسخ عراقی اِچ کتاب تے وَت سونے تے لاجورد نال نقش و نگار دا حُسن سبحان اللہ!!۔

## حضرت مولانا قائم الدین خان لنگاہ خطاط دی لِکّھت
ایندے اُتے 1210ہجری دا اشارہ ݙتا ڳے۔ کاغذ ٻہوں خستہ ہِے۔ پراݨے زمانے اِچ ایں طرحاں دے کاغذ ہتھ نال یعنی دستی بݨائے ویندے ہَن کیوں ڄو کاغذ بݨاون دی صنعت کے نہ ہَئی۔ مولانا قائم الدین خان دے ہتھ دا لکھیا ہِک منقش قرآن پاک کراچی میوزیم اِچ 1978ء اِچ نمائش کیتے رکھیا ڳیا ہَا۔

## مولانا اِلٰہی بخش خان لنگاہ دے لکھے قلمی قرآن پاک
قلمی قرآن پاک دا ہِک صفحہ ڄہڑھا قرآن پاک دا آخری صفحہ ہِے ہتھ دا بݨیا ہویا کاغذ ٻہوں بُتھا تے بھُر بھرا ہِے۔ ایندے اڳلے صفحے تے لکھݨ آلے دا ناں مولانا اِلٰہی بخش خان لنگاہ لکھیا ہِے۔ اَتے 17ماہِ محرم الحرام  1245ہجری درج ہِے۔ اِے حضرت مولانا قائم الدین خان لنگاہ خطاط دے صاحبزادے ہَن۔ اَتے محمد حسن خان کلیم رقم دے پر ݙاݙا ہَن۔

## ٻِیا ݙیکھو

* قاضی جان محمد خان لنگاہ

* خطِ نستعلیق تُوں بعد برِصغیر وِچ لوک فن دا ودھارا۔

* مولانا قائم الدین خان لنگاہ خطاط             

* ملتان وِچ محفوظ خطاطی تے دستکاری دے نوادرات۔

* سرائیکی زبان وِچ لوک خطاطی دا سرمایہ

* سرائیکی ترجمیاں آلے قرآنی نسخیاں وِچ لوک خطاطی

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

* سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

* گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون
ونکی:لوک ثقافت