محبوب تابش.

محبوب دے لغوی معنی ہِن پیارا ‘ یار ‘ معشوق ‘ ڈھول‘ ڈھولا ‘ مِٹھا تے سرکار ۔ تابش دے معنی ہِن گرم ‘ سیک تے تتّا ۔ اِنھاں معنیاں کوں سامݨے رکھ سوچوں جو محبوب تابشؔ دا ناں ۔ محبوب تابش کیوں رکھیا ڳئے ۔ ’’محبوب ‘‘تے ’’تابش ‘‘ݙوں انجو انج لفظ ہِن ۔ بھا تے پاݨی دا ملاپ اے ۔ ہک پاسوں محبوب مِٹھّا منٹھار اے ۔ ݙوجھے پاسوں گرمی ‘ سیک تے بھا اے ۔ اللہ خیر گزارے ۔

سیاݨے آہدن ٻال ٻدھݨے اِچ سُنڄاتا ویندے ۔ محبوب تابش وی ٻدھݨے اِچ سنڄاتا ڳیا ہا۔ اماں سیݨ کوں ݙیکھ تے مُسکدا ہا ۔ دائی اماّں کوں لتڑیاں مریندا ہا ۔ کِھلدا کھیݙدا ݙیکھ امّاں ٹھردی ہئی تے آہدی ہئی ’’میں صدقے تھیواں میݙا محبوباً آ میݙی جند ‘ جینویں ہوویں ۔ دائی اماں آہدی ہئی میݙا تابش آ ۔ تنگ نہ کیتا کر ۔ اَکوایا نہ کر ۔ ہِیں سانگو ںایندا ناں محبوب تابش رکھیا ڳیا ۔ جے نکے لا شرارتی نہ ہوندا تاں ایندا ناں پیر بخش یا الٰہی بخش ہوندا ۔ سوہݨے نین نقش آلاایہ نینگر شادن لُنڈ دی نزدیکی وستی گھمݨ دا ڄم ڄا اے ۔

میں چھوہرہِیں سانگوں نی لکھیا جو ہُݨ وݙا سارا تھی ڳے ۔ نویں پور اِچوں محبوب تابش جو کجھ اے آپ اِی آپ اے ۔ محبوب کولے سن اِچ ہا جو اینکوں کتاباں نال عشق لگا تے عشق ہے چیز لذیز عجیب ‘ ݙینہوں ݙینہ ودھدے ویندا ۔ محبوب دا عشق وی ودھݨ کار اے ۔ نینگر نثر وی لکھدے‘ شاعری وی کریندے ‘ صحافی وی ہے ٻال وی پڑھیندے ۔ ایہ ہُݨ اللہ ڄاݨے جو کیڑھی شئے ایندی سُنڄاݨ بݨدی اے ۔ سرائیکی وسیب دے ݙوجھے نینگراں وانگوں محبوب وی ٻہوں دھکے دھوڑے کھادن ۔ وستیاں توں آئے لوکاں کوں شاہراں اِچ وݙے عذاب بھوڳݨے پوندن ۔ فطرت نال جوان تھیوݨ آلے بݨاوٹی ماحول اِچ ٻوئے تھی ویندن ۔ شاہریں دا شور ہاں کڈھیندے ‘ دھواں ساہ مُنجھیندے ‘ نہ سنڄاپو وَݨ نظردِن نہ اَکھیں ݙٹھے پکھی ۔ شاہریں اِچ پتھراں دے گھرہوندن تے پتھراں دے ہاں ‘ الے لوک وَسدن ۔ شکر اے محبوب ملتان آئے جتھاں فقیراں دی چھاں اے ۔ لاہور ‘ کراچی نی ڳیا جتھاں انسان ‘ انسان نی ریہا مشین بݨ ڳئے تے مشیناں دے دل نی ہوندے ‘ نہ خاب ہوندن نہ جذبے ۔ محبوب ملتان آیا تاں ہر شئے اوپری ہئی ۔ راہ اِچ دِھکڑے دھوڑے ہَن ککرے کنڈے ہَن ‘ پر اڳوں وی تابش ہا ‘ گھروں سوچ تے نکلیا ہا جے تئیں جیساں کیچ ݙو تݨساں ۔ محبوب کئی سال بہشتی صابر چشتی نال گزارئے ۔ مظفر بخاری دا مہمان تھیا ۔ اڳوں تے ٹُریا تاں ملتان دی ڳلی ڳلی ایندی سونہی تھی ڳئی ۔ محبوب تابش یاراں دا یار اے ۔ پر دوست آہدن محبوب کھورا بندہ اے ۔ آئو سئیں  ایہ کوئی آکھݨ دی ڳالھ اے ۔ کون آہدے محبوب کھورا اے ۔ کہیں کوں جرت ہووے تاں منہ تے ڳالھ کرے ۔ کنڈ پچھوں تاں ہر کوئی ڳالھیں کریندے ۔ محبوب سچا اے ہِیں سانگوں کوڑا اے ۔ ایہ ٻئی ڳالھ جو چیزاں کوں لوکاں کوں اَپݨی اَکھ نال ݙہدے ۔ ایہ اوندی مرضی اے ‘ کوئی کیا کر سڳدے ۔ اَݨ بھاندے کوں منہ تے آکھ ݙیندے کاکا فارغ ایوے ۔ جوان اَپݨی رائے دا اظہار کھل تے کریندے ۔ ایں سلسلے کہیں فورم دا ٻدھل کائنی ۔ موٹر سائیکل تے ہووے ‘ بس یا گاݙی تے سوار ہووے ۔ کہیں ہوٹل تے ٻیٹھا ہووے کوئی بندہ ایندے نال بحث کرے ایندے مزاج دے خلاف ڳالھ کرے تاں اوندی ایسی تیسی کر ݙیندے ۔ بھانویں اڳلا بندہ اُٹھی تے سر پاڑ ݙیوے ۔ ایندے واسطے کوئی مسئلہ نی ۔عزت آوݨی ونڄݨی شئے ہے۔

جہانگیر مخلص آہدے جئیں محبوب تابش نال سفر کرݨا ہووے اپݨی ذمہ واری تے کرے ۔ جیویں مخلص آپ وݙا شریف آدمی ہووے ۔ منجھ کوں اَپݨی کالوݨ نی نظردی ۔ ایویں خواہ مخواہ شودے کوں بدنام کیتی ودِن۔ محبوب میلے مارکیاں دا وی محبتی ہے ۔ جتھاں جھمر تاڑی ہووے اُتھاہیں پُڄ ویندے ۔ جھومری وی قہار دا اے ۔ محبوب  او خوش قسمت اے جو عزیز شاہد ایندے نال پیار کریندے تے اقبال سوکڑی ایندے اُتے شفقت کریندے ۔ ہتھ پھریندے ۔ ایہ لوک جݙاں وی ملتان آون ایندے مہمان ہوندن ۔

محبوب جیندے جاڳدیاں نال وَسدے تے مویاں نال سمݨ پسند کریندے ۔ سارا سارا ݙینہہ رُلدے ‘ پورھیا کریندے ‘ ٻال پڑھیندے ‘ ٻٹاں لیندے ‘ پر راہندا گستان اِچ اے ۔ آہدے چاچا اَڄ دے جیندیاں کنوں موئے چنڳے ہِن ۔ کہیں دا نقصان تاں نی کریندے ۔ جوان صحت دا خیال اصلوں نی کریندا ۔ مدت تھی ڳئی اے ۔ ملتان راہندے پر روٹی ہوٹل توں کھاندے ۔ ݙوں لولے تھپݨ دی توفیق کائنی ۔ ہک ڳالھ اے دماغی صحت دا ٻہوں خیال رکھیندے ۔ سر اِچ باقاعدہ تیل سٹیندے ‘ تیل ہمیشہ داڄل دی گھاݨی دا استعمال کریندے۔ آہدے چاچا ! کچی گھاݨی دا تیل اے ‘ ٻہوں کم آندے ۔ ہک تلی سٹ نواں نرویا تھی ویندے ۔ محبوب تابش نہ اسلامیہ یو نیورسٹی اِچ جا بݨا سڳئے نہ بہاء الدین زکریا یونیورسٹی اِچ آ سڳیے ۔ دوست آہدن یونیورسٹیاں کوں خسی وچھیراں دی لوڑ ہوندی اے ۔ آہنر ݙاند وارے نی کھاندے جیڑھے ہر ویلے تراݙدے کھڑے ہوون ۔ ݙوجھا پرو فیسراں دے اپݨے وی تحفظات ہوندن ۔ او چاہندن جو یونیورسٹی اِچ پڑھیے لکھیے لوک آون ‘ جاہل نہ آون ۔محبوب تابش تاں اُکا جاہل اے ۔ محبوب پچھلے ٻارھاں سالاں کنوں باقاعدگی نال ’’وسوں ویہڑے‘‘ چھپیندا کھڑے ۔ پلوں پیسے لیندے تے وَل فی سبیل اللہ ونڈا ݙیندے ۔ ہمیشہ نویاں نکور لکھتاں چھپیندے ۔ چیزاں کوں سانبھ سنبھال تے رکھݨ دا عادی اے ۔ جیڑھے لوک سرائیکی دے ناں تے مفاد گھندن تے کم ٹَکے دا نی کریندے اُنھاں کنوں وݙی خار کھاندے۔ آہدے ’’چاچا میݙے کیتے سارے کل دے مردے اَج مر پوون ۔ ایجھاں کنوں سنج بھلی اے ۔ ہک ݙینہہ میں آکھیا جے میں وی کجھ نہ لکھاں تاں وَل ۔ آہدے چاچا توں کوئی اُتوں لہہ آئیں ۔ جوان دی ڄݨے وَݨے تے اصلوں تک نی پوندی ۔ اکثر لکھاریاں بارے جوان دی رائے اے ۔چاچا خدا دی قسم سارے جاہل ہِن جینویں آپ وݙا افلاطون ہووے ۔ سرائیکی وسیب دے ڈھیر سارے شاعراں نال ایندی نیاز مندی اے پر منیندا کہیں کہیں کوں رفعت عباس ‘ اشو لال ‘ عزیز شاہد ‘ اقبال سوکڑی تے عاشق بزدار بارے ہولا ہتھ رکھیندے باقیاں کیتے کاتی کلائی ودے ۔ ناقد وی قہر دا اے ۔ تنقید نہ چھڑا ادب تے کریندے بلکہ روٹی پاݨی تے وی اعتراض کر ݙیندے ۔

محبوب جاڳݨ کوں حیاتی تے سمݨ کوں موت سمجھدے ۔ ساری ساری رات رُلدے یا پڑھدے ۔ نور حضور دے ویلے اُٹھیا ٻیٹھا ہوندے ۔میکوں آہدے چاچا! جے ݙاہ وڄے سُمݨا ہاوی تاں ملتان کیا کرݨ آیا ہانویں ۔ ایہ حال ہے جوان میکوںوی پاڳل سمجھدے ۔ جتھوں خار آونڄس او راہ رستہ چھوڑ ݙیندے ۔ ݙردا چھڑا رب کنوں اے ۔ شکلوں انسان اے پر ایندے اندر کئی جن وسدِن۔ وݙا سارا تھی ڳے پر حالی تئیں شادی نسی کیتی ۔ جے شادی دی ڳالھ کروں تاں آہدے چاچا ! میں بھلا کݙاہیں نہیں کیتی اے ۔ بازوں ڳولو تے میکوں پرنائو ۔ پر خیال کراہے چھوہِر سُگھڑ ہووے بھونڈݨ نہ ہووے ۔ حالانکہ دوستاں دی رائے اے جیڑھی سُگھڑ چھوکری ہوسی اوندے پیو ماء اینکوں ݙیوݨ دی بجائے گاݙی تلے ݙیوݨ مناسب سمجھسن تے کجھ سنگتی آہدن ایندے نال گزارا چَھڑا بھونڈݨ کر سڳدی اے ۔ ایہ دوستاں دی رائے ہے ‘ میں کجھ نی آہدا ۔ میݙا تاں بھتریجا اے ۔

کیا تھی پیا جے سوور اے ۔ کانواں کوں وی تاں اپݨے ٻال پیارے ہوندن ۔ اونویں وی لوک ایندے خلاف سازشاں کریندے رہ ویندن ۔ محبوب یاری وݙے لوکاں نال رکھیندے ۔ سید انیس شاہ جیلانی نال وی وݙی رام ست ہِس ۔ جاوید اختر بھٹی دے وی سر تھی ویندے ۔ آہدے چاچا جاوید اختر بھٹی ملتان اِچ چنگا جوان ٻیٹھے ۔ 

سنڄاݨ دے کئی حوالے رکھݨ آلا محبوب تابش  ہک چنگا اُستاد اے ۔ سلیم تونسوی دے اِدارے اِچ پڑھیندے ۔ دنیا کوں نہ بھاوݨ آلا تابش شاگرداں دا محبوب اے ‘ تے ایہو ایندا کھٹیا وٹیا اے ۔ ایں کنوں وݙا اعزاز کیا ہووس جو شاگرد اینکوں ڳولیندے ودے ہوندن ۔ تابش وی ایں ڳالھ تے خوش اے ۔ ایہ ٻئی ڳالھ جو سنگت ایندے متھے لڳݨ کنوں گھٻراندی اے ۔لوک مُفت اِچ شودے کوں بدنام کیتی ودن حالانکہ محبوب یاری دے ݙا دا جوان اے۔

## حوالہ
سانول سلوݨے(خاکے)، مصنف: عبدالباسط بھٹی۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان