open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1813ء وچ سائنس دی ٹور

## 1813ء وچ سائنس دی ٹور
1813ء دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کئی اہم واقعیاں دا سال ہئی ۔ حیاتیات دے میدان اچ اپریل اچ ولیم چارلس ویلز لندن دی رائل سوسائٹی اچ ہک مقالہ پڑھیا ، جیندے اچ قدرتی انتخاب دے بارے اچ پہلی واضح ڳالھ کیتی ڳئی ۔ چارلس واٹرٹن انگلینڈ دے ویسٹ یارکشائر دے والٹن ہال اچ اپݨی جاگیر کوں دنیا دے پہلے قدرتی ذخیرے اچ تبدیل کرݨ دا عمل شروع کیتا ۔ کیمسٹری دے میدان اچ میتھیو اورفیلا اپݨا انقلابی "ٹریٹ ڈیس پوائزنز" شائع کیتا ، جیندے اچ زہریات دے شعبے کوں باقاعدہ شکل ݙتی ڳئی ۔ لوئس جیک تھینارڈ پیرس اچ اپݨی درسی کتاب "ٹریٹ ڈی کیمی ایلیمینٹیئر ، تھیوریک ایٹ پرٹیک" شائع کرݨا شروع کیتا ۔ ایڈورڈ ہاورڈ شکر صاف کرݨ کیتے بند ویکیوم پین ایجاد کیتا ۔ دریافت دے میدان اچ 11 مئی کوں گریگوری بلیکسلینڈ ، ولیم لاسن تے ولیم وینٹ ورتھ بلیو ماؤنٹینز (نیو ساؤتھ ویلز) کوں پار کرݨ کیتے ہک مہم تے روانہ تھئے ۔ ریاضی دے میدان اچ ایس ڈی پوائنسن پوائنسن دا مساوات شائع کیتا ، جیڑھا پوٹینشل کیتے لاپلاس دے ݙوجھے آرڈر جزوی تفریق مساوات دی انہاں دی درستگی ہئی ۔ طب دے میدان اچ انگریز معالج تھامس ٹٹن لندن اچ "ٹریکٹس آن ڈیلیریم ٹریمینس" شائع کیتا ، جیندے اچ ڈیلیریم ٹریمینس دے کیس اسٹڈیز فراہم کیتے ڳئے ۔

طبیعیات دے میدان اچ برطانوی انجینئر پیٹر ایوارٹ اپݨے مقالے "آن دی میژر آف موونگ فورس" اچ توانائی دے تحفظ دے خیال دی حمایت کیتی ۔ سماجیات دے میدان اچ ہنری ڈی سینٹ-سائمن " فزیالوجی سوشل" شائع کیتی ۔ ٹیکنالوجی دے میدان اچ جارج ای سی کلیمر کولمبیا پریس ایجاد کیتا ۔ اداریاں دے میدان اچ یکم مارچ کوں سر ہمفری ڈیوی لندن اچ رائل انسٹی ٹیوشن آف گریٹ برٹن اچ مائیکل فیراڈے کوں "کیمیائی اسسٹنٹ" دے طور تے ملازم رکھیا ۔ ولیم تھامس برانڈے کوں کوپلے میڈل ملا ۔ 19 جنوری کوں ہنری بیسیمر ، 18 فروری کوں کارل ویلٹزین ، 19 مارچ کوں ڈیوڈ لیونگسٹون ، 16 اپریل کوں جسٹن بینوئٹ ، 12 جولائی کوں کلاڈ برنارڈ ، 17 اکتوبر کوں جارج بکنر ، 19 دسمبر کوں تھامس اینڈریوز ، 29 دسمبر کوں الیگزینڈر پارکس تے ولیم بلک پیدا تھئے ۔ 10 اپریل کوں جوزف لوئس لاگرانج ، 19 اپریل کوں بنجمن رش ، 27 اپریل کوں جنرل زیبولون پائیک ، مئی اچ جوہان کارل ولہیم ایللیگر ، 22 جولائی کوں جارج شا ، 23 اگست کوں الیگزینڈر ولسن دا انتقال تھیا ۔
1814ء وچ سائنس دی ٹور

## 1814ء وچ سائنس دی ٹور
1814ء دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کئی اہم واقعیاں دا سال ہئی ۔ کیمسٹری دے میدان اچ جے جیکب برزیلیئس "فورسوک ایٹ گینوم اینوانڈینڈیت آف ڈین الیکٹروکیمیسکا تھیورین اوچ ڈی کیمیسکا پروپورشنرنا گرنڈلیگا ایٹ رین ویٹنسکاپلگ سسٹم فار منرلجین" شائع کیتا ۔ ریاضی دے میدان اچ پیٹر بارلو "نیو میتھمیٹیکل ٹیبلز" تے "اے نیو میتھمیٹیکل اینڈ فلاسفیکل ڈکشنری" شائع کیتی ۔ 'بارلو دے ٹیبلز' 150 سالاں تک دوبارہ چھپدے ریہے ۔ موسمیات دے میدان اچ اگست اچ ولیم چارلس ویلز اوس دی پہلی درست سائنسی وضاحت شائع کیتی ۔ طب دے میدان اچ اپریل اچ ابراہم کولز "آن دی فریکچر آف دی کارپل ایکسٹریمٹی آف دی ریڈیئس" ایڈنبرا میڈیکل اینڈ سرجیکل جرنل اچ شائع کیتا ، جیندے اچ او زخمی بیان کیتا ڳیا جینکوں اڄ وی کولز فریکچر دے ناں نال ڄاݨیا ویندے ۔ 23 اکتوبر کوں جوزف کارپو نک دی پلاسٹک سرجری کیتی ۔ فزکس دے میدان اچ 'لاپلاس دا شیطان' ، سببی تعینیت دا اظہار ، پیئر سائمن لاپلاس ولوں شائع تھیا ۔ جوزف وون فراون ہوفر سجھ دے سپیکٹرم اچ ہݨ فراون ہوفر لائناں دے ناں نال ڄاݨیڄݨ والی تاریک جذب لائناں دریافت کیتیاں ۔

ٹیکنالوجی دے میدان اچ 25 جولائی کوں جارج سٹیفنسن اپݨا پہلا سٹیم لوکوموٹیو ، بلیوچر ، ٹائن سائیڈ انگلینڈ اچ کلنگ ورتھ کولئیری کیتے سروس اچ لایا ۔ اواخر اچ والتھم ، میساچوسٹس اچ چارلس دریا تے بوسٹن مینوفیکچرنگ کمپنی دی مربوط کاٹن ویونگ مل دی تکمیل تھئی ، جیڑھی فرانسس کیبوٹ لویل تے 'دی بوسٹن ایسوسی ایٹس' کیتے پال موڈی ولوں انجینئرنگ کیتی ڳئی ہئی ، اتے مینوفیکچرنگ دے والتھم-لویل سسٹم دا افتتاح کیتا ڳیا ۔ "دنیا دی پہلی ڳنجھل مشین جیڑھی تبدیل تھیوݨ والے پرزیاں توں وݙی تعداد اچ بݨائی ڳئی" ، ایلی ٹیری دی لکڑی دی ستون تے سکرول گھڑی ، پلائی ماؤتھ ، کنیکٹی کٹ اچ پروڈکشن لائن توں ٻاہر آئی ۔ جیمز فاکس ایں تاریخ دے نیڑے انگلینڈ اچ ہک جدید پلاننگ مشین ایجاد کیتی ، پر فاکس ، لیڈز دے میتھیو مرے تے مانچسٹر دے رچرڈ رابرٹس دے درمیان ترجیح یقینی طور تے قائم نی کیتی ونڄ سڳدی ۔ ہینرک سٹولزل پیتل دے آلات کیتے پسٹن والو دی ہک شکل ایجاد کیتی ۔ ڈائیٹرک نکولس ونکل ایمسٹرڈیم اچ میٹروونوم دی ہک شکل ایجاد کیتی ۔ جیمز آئیوری کوں کوپلے میڈل ملا ۔ 28 فروری کوں ایڈمنڈ فریمی ، 20 اپریل کوں فلپو ڈی فلپی ، 19 مئی کوں ہنری ولیم ریوینیل ، 22 مئی کوں جوزف-لوئس لیمبوٹ ، 26 مئی کوں ولہیم اینگرتھ ، ہینرک گیسلر ، 19 جولائی کوں سیموئل کولٹ ، 3 ستمبر کوں جیمز جوزف سلویسٹر ، 6 نومبر کوں ایڈولف سیکس ، 9 دسمبر کوں گولڈنگ برڈ ، 13 دسمبر کوں انا نیری تے 28 دسمبر کوں جان بینیٹ لاوز پیدا تھئے ۔ 19 جولائی کوں کپتان میتھیو فلنڈرز ، 21 اگست کوں سر بنجمن تھامسن ، کاؤنٹ رمفورڈ ، 18 نومبر کوں ولیم جیسوپ تے 9 دسمبر کوں جوزف براما دا انتقال تھیا ۔
1808ء وچ سائنس دی ٹور

## 1808ء وچ سائنس دی ٹور
1808ء دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کئی اہم واقعیاں دا سال ہئی ۔ ایسٹرونومی دے میدان اچ 9 دسمبر کوں عطارد زحل کوں گرہݨ لایا (ایں وقت تائیں ایہ ڳالھ معلوم نہ ہئی) ۔ کیمسٹری دے میدان اچ ہمفری ڈیوی بیریم ، کیلشیم ، میگنیشیم تے اسٹرونٹیم کوں انج کیتا ۔ جوزف لوئس گے-لوساک گیساں کیتے ملاوݨ والے حجماں دا قانون وضع کیتا ۔ جان ڈالٹن "اے نیو سسٹم آف کیمیکل فلاسفی" دی اشاعت شروع کیتی ، جیندے اچ انہاں کیمسٹری دے اپݨے ایٹمی نظریے دی وضاحت کیتی تے ایٹمی وزن دی تندیر شامل کیتی ۔ جونس جیکب برزیلیئس "لاربوک آئی کیمین" شائع کیتی ، جیندے اچ انہاں جدید کیمیائی علامتاں تے اشاریاں تے ایٹمی وزن دے تصور دی تجویز ݙتی ۔ ریاضی دے میدان اچ فرانسیسی ریاضی دان کرسچن کرامپ فیکٹوریل اچ n! دی علامت متعارف کرائی ۔ جرمن ریاضی دان کارل فریڈرک گاؤس "تھیوریمیٹس ارتھمیٹیسی ڈیمونسٹراٹیو نووا" شائع کیتا ، جیندے اچ چوکور باہمی تعلق دے تریجھے ثبوت اچ گاؤس دا لیما متعارف کرایا ڳیا ۔ آئرش امریکی ریاضی دان رابرٹ ایڈرین کم توں کم چوکوراں دے طریقہ دی تشکیل پیش کیتی ۔

طب دے میدان اچ جرمن معالج جوہان کرسچن ریل پہلی واری اصطلاح "نفسیات" (بطور نفسیات) ایجاد کیتی ۔ ڈنمارک اچ ابتدائی طبی جریدے "ببلیوٹیک فار لیگر" دی اشاعت شروع تھئی ۔ قدرتی تاریخ دے میدان اچ 12 جنوری کوں ایڈنبرا اچ ورنیرین نیچرل ہسٹری سوسائٹی دے قیام کیتے تنظیمی اجلاس تھیا ۔ الیگزینڈر وون ہمبولٹ اپݨی "انسچٹن ڈیر نیچر" شائع کیتی ۔ ٹیکنالوجی دے میدان اچ 11 فروری کوں جیسی فیل ولکس-بارے ، پنسلوانیا اچ پہلی واری اینتھراسائٹ کوئلہ بطور ایندھن جلایا ۔ ایں دریافت ریاستہائے متحدہ اچ صنعتی انقلاب دے ہک اہم ایندھن دے طور تے کوئلے دے استعمال دی دڳ سدھا کیتا ۔ 24 اگست کوں ولیم کانگریو رولنگ بال ریگولیٹر دے نال کانگریو گھڑی دا پیٹنٹ کرایا ۔ برائن ڈونکن انگلینڈ اچ سٹیل نب پین دا پیٹنٹ کرایا ۔ جان ہیتھ کوٹ کوں انگلینڈ اچ بوبینیٹ لیس مشین دا پہلا پیٹنٹ ݙتا ڳیا ۔ ولیم ہنری کوں کوپلے میڈل ملا ۔ نپولین جوزف-لوئس لاگرانج کوں لیجن آف آنر دے گرینڈ آفیسر تے فرانسیسی سلطنت دے کامٹے دے طور تے مقرر کیتا ۔

29 فروری کوں ہیو فیلکنر ، 13 اپریل کوں انتونیو میوکی ، 9 مئی کوں جان سکاٹ رسل ، 8 جولائی کوں جارج رابرٹ گرے ، 25 جولائی کوں جوہان بینیڈکٹ لسٹنگ ، 4 اگست کوں جوہان رٹر وون اوپولزر ، 29 اکتوبر کوں کیٹرینا اسکارپیلینی ، 6 نومبر کوں فریڈرک جولیس رچلوٹ تے این الزبتھ بال پیدا تھئے ۔ 3 مارچ کوں جوہان کرسچن فیبریسیس ، 18 مئی کوں ریورنڈ ایلیاہ کریگ ، 8 اکتوبر کوں جان شیلڈن ، 21 اکتوبر کوں ماریہ کرسٹینا برون تے 24 دسمبر کوں تھامس بیڈوز دا انتقال تھیا ۔
ایمبر بینسن

ایمبر بینسن ہِک امریکی اداکارہ، مصنفہ اَتے ہدایت کارہ ہِن، جیڑھی "بفی دی ویمپائر سلیئر" وِچ تارا میکلے دے کردار کِیتے ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ اُنہاں نے اداکاری دے نال نال کئی ناول وی لکّھے ہِن۔

## '''فلموگرافی'''

### '''فلم'''

### '''ٹیلی ویژن'''

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
1815ء وچ سائنس دی ٹور

## 1815ء وچ سائنس دی ٹور
1815ء دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کئی اہم واقعیاں دا سال ہئی ۔ ایسٹرونومی تے خلائی سائنس دے میدان اچ 3 اکتوبر کوں شاسگنی مریخی شہابیہ تارا فرانس دے شاسگنی ، ہوٹ-مارنے اچ ڈٹھا ۔ حیاتیات دے میدان اچ جین-بپٹسٹ لامارک "ہسٹوئیر نیچرل ڈیس اینیماکس سینز ورٹیبریس" دی اشاعت شروع کیتی ۔ کیمسٹری دے میدان اچ ولیم پراؤٹ گمنام طور تے اپݨا مفروضہ شائع کیتا جو ہر عنصر دا ایٹمی وزن ہائیڈروجن دے ایٹمی وزن دا انٹیجر ملٹیپل ہوندے ۔ ڈچ کیمیا دان کوینراڈ وین ہوٹن چاکلیٹ دی تلخی کوں گھٹاوݨ کیتے الکلائن نمک متعارف کرائے ۔ زمینی علوم دے میدان اچ 5 اپریل کوں انڈونیشیا دے جزیرے سمباوا اچ ماؤنٹ تمبورا دا آتش فشاں پھٹا ۔ ایں تباہی دے براہ راست نتیجے اچ تقریباً 92,000 افراد ہلاک تھئے ، جیڑھا ریکارڈ شدہ تاریخ اچ سب توں وݙا آتش فشاں پھٹݨ دا واقعہ ہئی ۔ آتش فشاں دے پھٹݨ نال اسمان اچ اتنی آتش فشانی راکھ پھیلی جو پوری دنیا دے موسمی نمونے بدل ڳئے ، جیندے نتیجے اچ 1816 "بغیر گرمیاں دا سال" بݨ ڳیا ۔ یکم اگست کوں ولیم سمتھ برطانیہ دا پہلا قومی ارضیاتی نقشہ "اے ڈیلینیئشن آف دی سٹراٹا آف انگلینڈ اینڈ ویلز ، ود پارٹ آف سکاٹ لینڈ" شائع کیتا ۔

طب دے میدان اچ 10 جولائی کوں اپوتھیکریز ایکٹ برطانیہ اچ بغیر لائسنس دے طبی پریکٹیشنرز تے پابندی لائی ۔ فرانسیسی کیمیا دان مائیکل ای چیووریول کولیسٹرول دریافت کیتا ، جئیں انسانی پتھری اچ ایندا تجزیہ کیتا ، پر ایتھروسکلروسیس دے نال ایندے سببی تعلق دا علم نہ ہئی ۔ فزکس دے میدان اچ جین بپٹسٹ بائیوٹ دے تجربات مائعات اچ روشنی دے پولرائزیشن اچ پولاریمیٹری ظاہر کیتی ۔ سویڈن دے کیمیا دان جونز جیکب برزیلیئس گیڈولینائٹ اچ ایٹمی زوال دریافت کیتا ، جیڑھا ہک ریڈیو ایکٹیو معدنیات ہئی جیڑھی اپݨی سرگرمی اچ جاری تھیوݨ والے الفا ذرات توں خراب تھی ڳئی ہئی ۔ ٹیکنالوجی دے میدان اچ 3 نومبر کوں سر ہمفری ڈیوی کوئلے دی کان کنی دی حفاظتی لیمپ دے طور تے ڈیوی لیمپ دی اپݨی دریافت دا اعلان کیتا ۔ لیوی سپیئر پارملی ڈینٹل فلاس ایجاد کیتی ۔ ڈیوڈ بریوسٹر کوں کوپلے میڈل ملا ۔ 18 جنوری کوں وارن ڈی لا رو ، 21 جنوری کوں ہوریس ویلز ، 26 جولائی کوں رابرٹ ریمک ، 23 اگست کوں ہنری ایکلینڈ ، 31 اکتوبر کوں کارل ویئرسٹراس ، 2 نومبر کوں جارج بول ، 10 دسمبر کوں آگسٹا ایڈا کنگ تے پیٹر بیلنگر بروڈی پیدا تھئے ۔ 9 فروری کوں ایلن ہچنز ، 18 فروری کوں ولیم روکسبرگ ، 22 فروری کوں سمتھسن ٹینینٹ ، 24 فروری کوں رابرٹ فلٹن ، 5 مارچ کوں فرانز میسمر ، ستمبر اچ میری ایڈورڈز ، 20 ستمبر کوں نکولس ڈیسمارسٹ تے 30 نومبر کوں فلپ پیٹٹ-ریڈیل دا انتقال تھیا ۔
1816ء وچ سائنس دی ٹور

## 1816ء وچ سائنس دی ٹور
1816 دا سال سائنس اتے ٹیکنالوجی دی دنیا وچ کجھ اہم واقعات نال بھریا ہویا ہئی ۔ نباتات دے شعبے وچ ، آسٹریلیا وچ سڈنی دے نباتاتی باغات قائم تھئے ۔ کیمسٹری وچ ، ویو کلیقوٹ شیمپین کوں صاف کرݨ دے عمل کیتے "رڈلنگ ٹیبل" ایجاد کیتا ۔ ریاضی وچ ، جان فیرے فیرے سیکوئنس دا ذکر کیتا ۔ طب دے شعبے وچ ، رینے لینیک سٹیٹوسکوپ ایجاد کیتا ، اتے کیلب پیری "آرٹیریل پلس دی نوعیت ، وجہ اتے قسماں وچ ہک تجرباتی انکوائری" شائع کیتی ، جیندے وچ نبض دے میکانزم بیان کیتے ڳئے ۔ معدنیات دے شعبے وچ ، جوہان فشر وان والڈہیم ماسکو وچ "Essai sur la Turquoise et sur la Calaite" شائع کیتا ، جیڑھا فیروزہ معدنیات اتے پہلا سائنسی مقالہ ہئی ۔ فزکس وچ ، سر ڈیوڈ بریوسٹر تناؤ بریفریجنس دریافت کیتا ۔

ٹیکنالوجی دے شعبے وچ ، 9 جنوری کوں سر ہمفری ڈیوی دے ڈیوی لیمپ دا شمال پوادھی انگلینڈ وچ ہیبرن کولری وچ کوئلے دی کان کنی دے حفاظتی لیمپ دے طور تے پہلی واری زیر زمین تجربہ کیتا ڳیا ۔ فلاڈیلفیا ، پنسلوانیا دے شمال وچ ، شوئلکل دریا اتے بݨایا ڳیا سپائیڈر برج ، تاریخ دا پہلا وائر-کیبل سسپنشن پل ہئی ۔ جوہان نیپومک میلزیل پیمانے دے نال میٹروونوم دی تیاری شروع کیتی ۔ ریورنڈ رابرٹ سٹرلنگ برطانیہ وچ سٹرلنگ گرم ہوا دے انجݨ دا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ انگریز موجد فرانسس رونالڈز الیکٹرک ٹیلی گراف دی عملیت دا مظاہرہ کیتا ، پر اینکوں اوں ویلھے "بالکل غیر ضروری" قرار ݙے تے رد کر ݙتا ڳیا ۔ تقریباً اسی تریخ وچ ، نیو انگلینڈ وچ سائمن نارتھ دھات دا کم کرݨ کیتے ہک قابل عمل ملنگ مشین تیار کیتی ۔

ایں سال کوپلے میڈل نئیں ݙتا ڳیا ۔ ایں سال پیدا تھیوݨ آلیاں وچ 2 جنوری کوں اناستاسی فتو ، 7 جولائی کوں روڈولف وولف ، 20 جولائی کوں سر ولیم بومن ، اتے 13 دسمبر کوں ورنر سیمنز شامل ہن ۔ ایں سال فوت تھیوݨ آلیاں وچ 2 جنوری کوں لوئس-برنارڈ گیوٹن ڈی مورویو ، 7 اپریل کوں کرسچن کونراڈ سپرینگل ، 18 ستمبر کوں برنارڈ میک موہن ، 28 ستمبر کوں ایڈورڈ ہاورڈ ، اتے 15 دسمبر کوں چارلس سٹین ہوپ شامل ہن ۔
1809ء وچ سائنس دی ٹور

## 1809ء وچ سائنس دی ٹور
1809ء دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کئی اہم واقعیاں دا سال ہئی ۔ ایسٹرونومی دے میدان اچ کارل فریڈرک گاؤس ہیمبرگ اچ "تھیوریا موٹس کارپورم کوئلیسٹیئم ان سیکشنبس کونیس سولیم ایمبیئنٹم" شائع کیتا ، جیندے اچ گاوسی کشش ثقل مستقل متعارف کرایا ڳیا تے کم توں کم چوکوراں دے طریقہ دا اثر انگیز علاج شامل ہئی ۔ ایس ڈی پوائنسن ایکول پولی ٹیکنک دے جرنل اچ "سور لیس انیگالیٹس سیکولائرز ڈیس موئنز موومنٹس ڈیس پلانٹس" تے "سور لا ویریئشن ڈیس کانسٹینٹس آربیٹریئرز ڈانس لیس کویسٹینس ڈی میکینک" شائع کیتے ، جیندے اچ لاگرانج دے سیاریاں دے مدار دے نظریے کوں ودھایا ڳیا ۔ حیاتیات دے میدان اچ جین-بپٹسٹ لامارک "فلاسفی زولوجیک" شائع کیتی ، جیندے اچ انہاں ارتقاء دے اپݨے نظریے دا خاکہ پیش کیتا ۔ جوہان ہینرک فریڈرک لنک پہلی واری پینیسیلیم بیان کیتا ۔ ارضیات دے میدان اچ ولیم میکلور یادداشت دے نال ریاستہائے متحدہ دا پہلا ارضیاتی نقشہ شائع کیتا ۔ ریاضی دے میدان اچ لوئس پوئنسوٹ باقی ݙو کیپلر-پوئنسوٹ پولی ہیڈرا بیان کیتے ۔

طب دے میدان اچ 25 دسمبر کوں امریکی معالج ایفرائم میک ڈاؤل دنیا دی پہلی اووریوٹومی کیتی ، جیڑھی بیضہ دانی دے ٹیومر کوں کڈھݨ دا عمل ہئی ۔ فلپ پینیل انہاں واقعات دے حساب شائع کیتے جینکوں بعد اچ شیزوفرینیا سمجھا ڳیا ۔ ٹیکنالوجی دے میدان اچ 11 فروری کوں رابرٹ فلٹن ریاستہائے متحدہ اچ سٹیم بوٹ دا پیٹنٹ کرایا ۔ 5 مئی کوں میری کیس ریاستہائے متحدہ دا پیٹنٹ حاصل کرݨ والی پہلی تریمتیں اچوں ہک بݨ ڳئی ، جیڑھا ریشم تے دھاگے نال اسٹرا ہیٹ بݨاوݨ دی تکنیک کیتے ہئی ۔ سیموئل تھامس وون سومرنگ پاݨی دا وولٹامیٹر الیکٹریکل ٹیلی گراف ایجاد کیتا ۔ ولیم ہائیڈ وولاسٹن ریفلیکٹنگ گونیومیٹر ایجاد کیتا ۔ ایڈورڈ ٹروٹن کوں کوپلے میڈل ملا ۔

4 جنوری کوں لوئس بریل ، 6 جنوری کوں ماری ڈوروچر ، 12 فروری کوں چارلس ڈارون ، 15 فروری کوں سائرس میک کارمک ، 21 فروری کوں کارل ارنسٹ بوک ، 7 اپریل کوں جیمز گلیشر ، 15 اپریل کوں ہرمن گراسمن ، 20 اپریل کوں جیمز ڈیوڈ فوربس ، 29 اگست کوں اولیور وینڈیل ہومز سینئر ، 22 نومبر کوں بینیڈکٹ موریل تے ولیم لوب پیدا تھئے ۔ 17 مئی کوں لیوپولڈ اوینبرگر ، 18 اگست کوں میتھیو بولٹن ، 11 اکتوبر کوں میری ویدر لیوس ، 16 دسمبر کوں اینٹون فرانسوا ، کامٹے ڈی فورکروئے تے 29 دسمبر کوں تھامس بارکر دا انتقال تھیا ۔
ایمی ایکر

ایمی ایکر ہِک امریکی اداکارہ ہے، جیڑھی ٹیلی ویژن سیریز "اینجلس ان امریکہ" اَتے "پرسن آف انٹرسٹ" وِچ اپݨے کرداراں کیتے مشہور ہِن۔ اُنہاں نے کئی فلماں وِچ وی کَم کیتا ہِے۔

## '''فلموگرافی'''

### '''فلم'''

### '''ٹیلی ویژن'''

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
1817ء وچ سائنس دی ٹور

## 1817ء وچ سائنس دی ٹور
1817 دا سال سائنس اتے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کجھ اہم واقعات نال بھریا ہویا ہئی ۔ حیاتیات دے شعبے وچ ، جارجز کیوویر "Le Règne Animal" شائع کیتا ۔ کیمسٹری وچ ، فریڈرک سٹرو میئر کیڈمیم ، جوہان آرویدسن لیتھیم ، اتے جونس جیکب برزیلیس سیلینیم دریافت کیتا ۔ پیئر-جوزف پیلیٹیر اتے جوزف بینائیم کیوینٹو کلوروفل اتے ایمیٹین کوں انج کیتا ۔ لیوپولڈ گملن اپݨی "Handbuch der theoretischen Chemie" دی اشاعت شروع کیتی ۔

طب دے شعبے وچ ، پہلی ہیضہ دی وبا (1817-24) بنگال وچ شروع تھئی ، جیڑھی ستمبر تائیں کلکتہ پڄ ڳئی ۔ جیمز پارکنسن "An Essay on the Shaking Palsy" شائع کیتا ، جیندے وچ "paralysis agitans" دا ذکر کیتا ڳیا ، جیڑھا بعد وچ پارکنسنز بیماری دے ناں نال مشہور تھیا ۔

ٹیکنالوجی دے شعبے وچ ، مارچ وچ جارج لینکن سپیرگر ایکرمین سٹیئرنگ جیومیٹری ایجاد کیتی ۔ 12 جون کوں جرمن موجد کارل ڈریس اپݨی ڈینڈی ہارس ("Draisine" یا "Laufmaschine") ، جیڑھی سائیکل دی ابتدائی شکل ہئی ، کوں مین ہائیم وچ چلایا ۔ 10 جولائی کوں ڈیوڈ بریوسٹر کیلائڈوسکوپ دا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔

ادارے دے طور تے ، 1 اکتوبر کوں پولینڈ دے لوکاں امپیریل یونیورسٹی آف ولنیئس وچ خفیہ طور تے فلومیٹس قائم کیتا ۔

ایں سال کوپلے میڈل ہنری کیٹر کوں ݙتا ڳیا ۔

ایں سال پیدا تھیوݨ آلیاں وچ 29 جنوری کوں ولیم فیرل ، 15 فروری کوں رابرٹ اینگس سمتھ ، 8 اپریل کوں چارلس-ایڈورڈ براؤن-سیکوارڈ ، 31 مئی کوں جوزف میری الزبتھ ڈوروچر ، 30 جون کوں جوزف ڈالٹن ہوکر ، 5 جولائی کوں کارل ووگٹ ، 15 جولائی کوں جان فاولر ، 10 ستمبر کوں رچرڈ سپروس ، 10 اکتوبر کوں سی ایچ ڈی بوائز بیلٹ ، 17 اکتوبر کوں الفریڈ ڈیس کلوزیوکس ، 26 نومبر کوں چارلس-ایڈولف ورٹز ، 13 دسمبر کوں آرتھر ہل ہاسل ، اتے 14 دسمبر کوں صوفیہ ولکنز شامل ہن ۔

ایں سال فوت تھیوݨ آلیاں وچ 1 جنوری کوں مارٹن ہینرک کلاپروتھ ، 12 اپریل کوں چارلس میسیئر ، 12 مئی کوں ولیم گوفورتھ ، 2 جون کوں کلوٹلڈے ٹمبرونی ، 11 جون کوں ولیم گریگور ، 28 جولائی کوں ابراہم گوٹلوب ورنر ، 7 اگست کوں پیئر سیموئل ڈو پونٹ ڈی نیمورز ، 18 ستمبر کوں ولیم چارلس ویلز ، 7 نومبر کوں جین-آندرے ڈیلک ، اتے 15 دسمبر کوں ایبیٹ جیواننی بتیستا گگلیلمینی شامل ہن ۔
1818ء وچ سائنس دی ٹور

## 1818ء وچ سائنس دی ٹور
1818 دا سال سائنس اتے ٹیکنالوجی دے میدان وچ اہم واقعات نال بھریا ہویا ہئی ۔ ایسٹرونومی دے شعبے وچ ، 3 جنوری (21:52 UTC) کوں زہرہ مشتری کوں ڈھک ڳھدا ، جیڑھا 22 نومبر 2065 توں پہلے ہک سیارے دا ݙوجھے سیارے کوں ڈھکݨ دا آخری واقعہ ہئی ۔ کیمسٹری وچ ، پیئر جوزف پیلیٹیر اتے جوزف بینائیم کیوینٹو پیرس وچ الکلائیڈ سٹرائیکن کوں انج کیتا ۔ لوئس جیک تھیارڈ ہائیڈروجن پرآکسائیڈ دریافت کیتا ۔

دریافت دے شعبے وچ ، جان راس شمال مغربی رستے دی کھوڄ وچ روانہ تھیا ۔ طب دے شعبے وچ ، 25 ستمبر کوں لندن وچ ڈاکٹر جیمز بلنڈیل انسانی خون نال پہلا بلڈ ٹرانسفیوژن کیتا ۔ جین ایسکوائرول فرانس وچ پاگل پن دے علاج وچ ودھ طبی امداد دی درخواست کرݨ آلیاں رپورٹس پیش کیتیاں ۔ کارل فرڈینینڈ وان گریفی رائنوپلاسٹی اتے اپݨا اہم کم "Rhinoplastik" شائع کیتا ۔ موسمیات دے شعبے وچ ، لیوک ہاورڈ "The Climate of London" دی اشاعت شروع کیتی ، جیڑھی انگریزی وچ شہری موسمیات اتے پہلی کتاب ہئی ، جیندے وچ فضائی بجلی اتے ورکھا دے اسباب اتے نویں سوچ پیش کیتی ڳئی ۔ الیگزینڈر ایڈی سمپیسومیٹر دا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ فزکس دے شعبے وچ ، 29 جولائی کوں فرانسیسی ماہر فزکس آگسٹن-جین فرینل فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز کوں اپݨا انعام یافتہ "Memoir on the Diffraction of Light" پیش کیتا ، جیندے وچ روشنی دے سائے وچ محدود حد تائیں پھیلݨ دا درست حساب ݙتا ڳیا ، اتے ایں طرحاں روشنی دے لہر دے نظریہ اتے سب توں پراݨے اعتراض کوں ختم کر ݙتا ڳیا ۔

ٹیکنالوجی دے شعبے وچ ، 2 جنوری کوں لندن وچ انسٹی ٹیوشن آف سول انجینئرز دا افتتاح تھیا ۔ 12 جنوری کوں کارل ڈریس مین ہائیم وچ ڈینڈی ہارس (Laufmaschine سائیکل) ایجاد کیتی ۔ 3 فروری کوں جیریمیہ چب کوں چب ڈیٹیکٹر لاک دا پیٹنٹ ݙتا ڳیا ۔ 6 اپریل کوں ہینرک سٹولزیل اتے فریڈرک بلومیل پہلے پیتل دے آلے والو دا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ لیتھ ، سکاٹ لینڈ دے جہاز ساز تھامس مورٹن پیٹنٹ سلپ ایجاد کیتا ۔ ریورنڈ رابرٹ سٹرلنگ اپݨے سٹرلنگ انجݨ دا پہلا عملی ورژن بݨایا ۔ ایڈم رامج بہتر پرنٹنگ پریس دا امریکی پیٹنٹ فائل کیتا ۔

اشاعتاں دے شعبے وچ ، بینجمن سیلی مین "American Journal of Science" شائع کرݨا شروع کیتا ، جیڑھا ارضیات اتے مرکوز ہئی ۔ 21ویں صدی تائیں ایہ امریکہ وچ جاری تھیوݨ والا سب توں طویل عرصے تائیں چلݨ والا سائنسی جریدہ بݨ ڳیا ۔ ایں سال کوپلے میڈل رابرٹ سیپنگز کوں ݙتا ڳیا ۔

ایں سال پیدا تھیوݨ آلیاں وچ 8 اپریل کوں اگست ولہیم وان ہوفمین ، 1 مئی کوں لیون پلے فیئر ، 29 جون کوں اینجلو سیکی ، 1 جولائی کوں اگناز سیمیلویز ، 1 اگست کوں ماریہ مچل ، 27 ستمبر کوں ہرمین کولبے ، اتے 24 دسمبر کوں جیمز پریسکوٹ جول شامل ہن ۔ ایں سال فوت تھیوݨ آلیاں وچ 28 جولائی کوں گیسپرڈ مونج ، 11 اگست کوں ایوان پیٹرووچ کلیبن ، برائن ہیگنز ، اتے ولیم جونز شامل ہن ۔
ایمی ایڈمز

ایمی ایڈمز ہِک امریکی اداکارہ ہے، جِنّھاں نے "انچانٹڈ"، "دی فائٹر" اَتے "ارائیول" جیہاں فلماں وِچ اداکاری کِیتی ہِے۔ اوہ چھی  واری اکیڈمی ایوارڈ کیتے نامزد تھی چکی ہِن، جیڑھا اُنّھاں دی اداکاری دی مہارت کوں ظاہر کرین٘دا ہِے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
1819ء وچ سائنس دی ٹور

## 1819ء وچ سائنس دی ٹور
1819 دا سال سائنس اتے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کجھ اہم واقعات نال بھریا ہویا ہئی ۔ ایسٹرونومی اتے خلائی سائنس دے شعبے وچ ، جوہان فرانز اینکے اینکے دومیل دا مدار حساب کیتا ، اتے اینکوں متواتر قرار ݙتا ۔ 1 جولائی کوں جوہان جارج ٹرالیس 1819 دے ݙومیل (C/1819 N1) کوں دریافت کیتا ۔ فرانسوا اراگو پولاریمیٹری دا استعمال کریندے ہوئے ایں ݙومیل دا پہلا تجزیہ کیتا ۔ کیمسٹری وچ ، جوزف بینائیم کیوینٹو اتے پیئر جوزف پیلیٹیر سٹریکنوس نکس-وومیکا توں الکلائیڈ بروسین کوں انج کیتا ۔

دریافت دے شعبے وچ ، 19 فروری کوں برطانوی تجارتی بریگیڈ ولیمز وچ کپتان ولیم سمتھ ولیمز پوائنٹ ݙٹھا ، جیڑھا جنوبی شیٹ لینڈز وچ لیونگسٹن جزیرے دا شمال پوادھی آخری سرا ہئی ، جیڑھا عرض البلد 60° S دے جنوب وچ دریافت تھیوݨ والا پہلا علاقہ ہئی ۔ 15 اکتوبر کوں انٹارکٹیکا دے جنوبی شیٹ لینڈ جزائر وچ ویران جزیرہ کپتان ولیم سمتھ ولیمز وچ دریافت کیتا ۔ ولیم ایڈورڈ پیری دی اڳواݨی وچ ہک برطانوی آرکٹک مہم ، جیندے وچ HMS ہیلا اتے HMS گریپر شامل ہن ، شمال مغربی رستے وچ طول البلد 112°51' W تائیں پڄ ڳئی ، جیڑھا 150 سالاں تائیں کہیں وی ہک موسمی سفر نال حاصل تھیوݨ والا سب توں مغربی نقطہ ہئی ۔ ارضیات دے شعبے وچ ، جی بی گرینوگ لندن وچ اپݨی کتاب "A critical examination of the first principles of geology in a series of essays" شائع کیتی ۔

طب دے شعبے وچ ، اگست وچ رینے لینیک پیرس وچ اپݨی تحقیق شائع کیتی ، جیندے وچ سٹیٹوسکوپ دی اپݨی ایجاد دا ذکر کیتا ۔ انگریز معالج جان بوسٹاک الرجی رائنائٹس (اپݨے آپ وچ) دا پہلا احوال شائع کیتا ۔ فرانسیسی معالج پیئر امابل جین-بپٹسٹ ٹرانوئے فرانس وچ وبا دے پہلے مقالیاں وچوں ہک شائع کیتا ۔ ٹیکنالوجی دے شعبے وچ ، 22 مئی کوں ایس ایس سوانا سوانا ، جارجیا وچ بندرگاہ توں روانہ تھیا تاں جو بحر اوقیانوس پار کرݨ والا پہلا سٹیم شپ بݨ سڳے ۔ بھانویں جو سفر دا صرف ہک حصہ بھاپ نال کیتا ڳیا ۔ جہاز 20 جون کوں لیورپول ، انگلینڈ پڄ ڳیا ۔ ریاستہائے متحدہ امریکہ وچ ہارپرز فیری آرموری دے کپتان جان ایچ ہال بدلݨ آلے حصیاں دا استعمال کریندے ہوئے M1819 بریچ-لوڈنگ فلنٹ لاک ایجاد کیتا ۔

ادارے دے طور تے ، کیمبرج فلاسفیکل سوسائٹی انگلینڈ وچ کیمبرج یونیورسٹی وچ ہک سائنسی سوسائٹی دے طور تے قائم تھئی ۔ ایں سال کوپلے میڈل نئیں ݙتا ڳیا ۔ ایں سال پیدا تھیوݨ آلیاں وچ 24 مارچ کوں فریڈرک تھیوڈور وان فریرچس ، 3 مئی کوں نکولائی اینینکوف ، 5 جون کوں جان کوچ ایڈمز ، 17 جولائی کوں یونس نیوٹن فوٹ ، 28 جولائی کوں تھامس ایونز بلیک ویل ، 9 اگست کوں ولیم ٹی جی مورٹن ، 13 اگست کوں جارج گیبریل سٹوکس ، 18 ستمبر کوں لیون فوکو ، اتے 23 ستمبر کوں ہپولائٹ فیزیو شامل ہن ۔ ایں سال فوت تھیوݨ آلیاں وچ جنوری وچ ایلسا بیٹا بنج ، 19 اگست کوں جیمز واٹ ، اتے 22 نومبر کوں جان اسٹیک ہاؤس شامل ہن ۔
1820ء وچ سائنس دی ٹور

## 1820ء وچ سائنس دی ٹور
1820 دا سال سائنس اتے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کجھ اہم واقعات نال بھریا ہویا ہئی ۔ ایسٹرونومی دے شعبے وچ ، 10 مارچ کوں لندن دی فلکیاتی سوسائٹی دی بنیاد رکھی ڳئی ۔ 20 اکتوبر کوں کیپ آف گڈ ہوپ دی رائل آبزرویٹری قائم کیتی ڳئی ۔ حیاتیات دے شعبے وچ ، کرسچن فریڈرک ناسے ناسے دا قانون وضع کیتا: ہیموفیلیا صرف مرداں وچ تھیندا ہے اتے غیر علامتی زنانیاں توں منتقل تھیندا ہے ۔ واشنگٹن ڈی سی وچ ریاستہائے متحدہ دے نباتاتی باغ دے قیام کیتے زمین مختص کیتی ڳئی ۔

کیمسٹری دے شعبے وچ ، مئی وچ جان ہیراپاتھ گیساں دے حرکی نظریہ دا جزوی احوال تیار کیتا ۔ جوزف بینائیم کیوینٹو اتے پیئر جوزف پیلیٹیر سنکونا دی چھال توں الکلائیڈ سنکونائن اتے کوئینائن کوں انج کیتا ۔ سولانائن کوں پہلی واری یورپی سیاہ نائٹ شیڈ (Solanum nigrum) دے بیراں توں انج کیتا ڳیا ۔ فریڈرک اکیوم دا "A Treatise on Adulterations of Food and Culinary Poisons" لندن وچ شائع تھیا ۔ کمپیوٹنگ دے شعبے وچ ، چارلس زیویئر تھامس ڈی کولمار اپݨا "Arithmometer" بݨایا ، جیڑھا وݙی تعداد وچ تیار تھیوݨ والا پہلا کیلکولیٹر ہئی ۔

دریافت دے شعبے وچ ، 27 جنوری (NS) کوں امپیریل روسی بحریہ دے کپتان فیبیان گوٹلیب وان بیلنگ شاؤسن پہلی واری انٹارکٹک برف دی چادر ݙٹھی ۔ 30 جنوری کوں انٹارکٹیکا کوں ݙوجھی واری آئرش نژاد برطانوی رائل نیوی دے کپتان ایڈورڈ برانسفیلڈ ولیمز وچ ݙٹھا ۔ جولائی وچ ماہر نباتات ایڈون جیمز کولوراڈو وچ پائیکس پیک دی چوٹی تائیں پڄݨ والا پہلا ریکارڈ شدہ شخص بݨ ڳیا ۔ 17 نومبر کوں انٹارکٹیکا کوں تریجھی واری ریاستہائے متحدہ دے سیل شکاری نیتھانیئل پامر ݙٹھا ۔ ارضیات دے شعبے وچ ، مئی وچ جی بی گرینوگ دی "Geological Map of England & Wales" (1819 دی تریخ) جیولوجیکل سوسائٹی ولیم سمتھ دے 1815 دے مشہور ارضیاتی نقشے دے متبادل دے طور تے شائع کیتا ۔ گرینوگ دا نقشہ ہک مشترکہ کوشش توں تیار کیتا ڳیا ہئی جینکوں مہارت نال ایڈٹ کیتا ڳیا ہئی اتے عام طور تے سمتھ دے نقشے توں ودھ درست تسلیم کیتا ڳیا ہئی ۔

فزکس دے شعبے وچ ، اپریل وچ ہینس کرسچن اورسٹیڈ بجلی اتے مقناطیسیت دے درمیان تعلق دریافت کیتا ۔ آندرے-میری ایمپئر الیکٹرو ڈائنامکس دے قوانین قائم کیتے ۔ جین-بپٹسٹ بایوٹ اتے فیلکس سیورٹ الیکٹرو میگنیٹزم وچ بایوٹ-سیورٹ قانون دا مظاہرہ کیتا ۔ ٹیکنالوجی دے شعبے وچ ، 26 جولائی کوں کپتان سیموئل براؤن ولوں ڈیزائن کیتا ڳیا یونین چین برج انگلینڈ اتے سکاٹ لینڈ دے درمیان دریائے ٹویڈ اتے کھولیا ڳیا ۔ اوں ویلھے 449 فٹ (137 میٹر) دا پھیلاؤ مغربی دنیا وچ سب توں لمبا ہئی ، اتے ایہ برطانیہ وچ اپݨی قسم دا پہلا لوہے دا گاڑی چلݨ والا سسپنشن پل ہئی ۔ انگریز موجد تھامس ہینکوک ربڑائزڈ کپڑیاں دا استعمال کریندے ہوئے فاسٹنر دی تیاری دا پیٹنٹ حاصل کیتا اتے ربڑ دے سکریپ کوں ری سائیکل کرݨ کیتے "پکلنگ مشین" (ماسٹی کیٹر) ایجاد کیتی ۔ فرانسیسی انجینئر جین-وکٹر پونسلیٹ اندرونی بہاؤ والا واٹر ٹربائن تیار کیتا ۔

ایں سال کوپلے میڈل ہینس کرسچن اورسٹیڈ کوں ݙتا ڳیا ۔ ایں سال پیدا تھیوݨ آلیاں وچ 20 جنوری کوں الیگزینڈر-ایمیل بیگوئیر ڈی چانکورتوائس ، 24 مارچ کوں ایڈمنڈ بیکریل ، 4 اپریل کوں ڈیوڈ کرکالڈی ، 5 اپریل کوں چارلس ہیریسن بلیکلی ، 16 اپریل کوں وکٹر پوئیسیوکس ، 12 مئی کوں فلورنس نائٹنگیل ، 5 جولائی کوں ولیم جان میککورن رینکائن ، 2 اگست کوں جان ٹنڈال ، اتے 8 نومبر کوں برڈسل ہولی شامل ہن ۔ ایں سال فوت تھیوݨ آلیاں وچ 15 اپریل کوں جان بیل ، 19 جون کوں جوزف بینکس ، اگست وچ رالف سمتھ اوبرے ، اتے 4 اکتوبر کوں کلاڈین پیکارڈٹ شامل ہن ۔
1821ء وچ سائنس دی ٹور

## 1821ء وچ سائنس دی ٹور
1821 سائنس تے ٹیکنالوجی دی دنیا وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، کیمسٹری ، جغرافیہ ، ارضیات ، ریاضی ، طب ، حیاتیات قدیمہ ، فزکس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

فلکیات وچ ، جوہان فرینز اینکے حساب لایا کہ اینکے دم دار تارا (Comet Encke) ہک دوری مدار رکھدے ۔ الیکسس بووارڈ یورینس دے مدار وچ بے قاعدگیاں دریافت کیتیاں ۔ حیاتیات وچ ، سویڈش فنگس سائنسدان ایلیاس میگنس فرائز "سسٹما مائیکولوجیکم" دی اشاعت شروع کیتی ، جیڑھی مشرومز دی جدید درجہ بندی وچ ہک اہم کم ہئی ۔ ولیم جیکسن ہکر "فلورا سکوٹیکا" شائع کیتا ، تے پرائڈو جان سیلبی "السٹریشنز آف برٹش آرنیتھالوجی" دی اشاعت شروع کیتی ، جیڑھی برطانوی پرندیاں دی زندگی دیاں تصویراں دا پہلا مجموعہ ہئی ۔

کیمسٹری وچ ، جان کڈ نیفتھالین ناں دے مادے دیاں خصوصیات بیان کیتیاں ۔ پیئر جین روبیکیٹ ، جوزف بینائیمے کیوینٹو تے پیئر جوزف پیلیٹیئر کیفین کوں وکھرا کیتا ۔ جغرافیہ تے کھوڄ کاری وچ ، روسی کھوڄ کار فیبین گوٹلیب وون بیلنگ شاؤسن انٹارکٹیکا وچ الیگزینڈر اول دی سرزمین دریافت کیتی ، جیڑھی بعد وچ دنیا دا ݙوجھا وݙا غیر آباد جزیرہ ثابت تھیا ۔ جارج پاول تے نیتھانیئل پامر جنوبی اورکنی جزائر دریافت کیتے ۔ پیرس وچ دنیا دی پہلی جغرافیائی سوسائٹی ، "سوسائٹی ڈی جیوگرافی" قائم تھئی ۔ ولیم پیری شمال مغربی گزرگاہ لبھݨ دا اپݨا ݙوجھا سفر شروع کیتا ۔

ارضیات وچ ، اگناز وینٹز اپݨا برفانی دور دا نظریہ پیش کیتا ۔ پیئر برتھئیر باکسائٹ دریافت کیتا ۔ میری ایننگ لائم ریجس وچ پہلا پلیسیوسور فوسل لبھیا ۔ ریاضی وچ ، آگسٹن-لوئس کوشی حدود دا استعمال کریندے ہوئے کیلکولس دی پہلی مکمل پیشکش کیتی ۔ طب وچ ، چارلس بیل شاہی سوسائٹی کوں ہک مقالہ پیش کیتا ، جیڑھا بیل دے فالج دی سنڄاݨ کریندا ہئی ۔ جین مارک گاسپارڈ اٹارڈ پیرس وچ "ٹریٹ ڈیس مالاڈیز ڈی اوریل ایٹ ڈی ل'آڈیشن" شائع کیتا ، جیڑھا اوٹولوجی تے ہک اہم کم ہئی ۔ حیاتیات قدیمہ وچ ، ولیم بکلینڈ یارکشائر وچ ہائینا دے گھݨ دی باقیات لبھیاں ، جنہاں وچ شیر ، ہاتھی تے گینڈے دیاں ہݙیاں موجود ہن ۔ فزکس وچ ، مائیکل فیراڈے برقی مقناطیسی گردش دریافت کیتی ۔ تھامس جوہان سیبیک تھرمو الیکٹرک اثر دریافت کیتا ۔ آگسٹن فرینل ݙکھایا کہ روشنی آڑی ترنگ دی حرکت نال بݨدی ہے ۔ جان ہیراپاتھ گیساں دا حرکی نظریہ شائع کیتا ۔ ٹیکنالوجی وچ ، اینٹیڈ جینویئر گھڑی سازی دے نظریے تے عمل تے اپݨی نصابی کتاب شائع کیتی ۔

ایں سال ایڈورڈ سبائن تے جان ہرشل کوں کوپلے میڈل نال نوازیا ڳیا ۔ پفنٹی چیبیشیو ، ہنری الیکسس بریالمونٹ ، امالی ڈائٹریچ ، ہنری ولس ، آرتھر کیلی ، ہرمن وون ہیلم ہولٹز ، روڈولف ورچو ، فرانز برونو تے سیموئل ہاٹن جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ فرانز کارل اچارڈ تے میری-لوئیس لاچاپیل ایں سال فوت تھئے ۔
1824ء وچ سائنس دی ٹور

## 1824ء وچ سائنس دی ٹور
1824 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، موسمیات ، ریاضی ، حیاتیات قدیمہ ، ٹیکنالوجی تے اداریاں وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

فلکیات وچ ، فرانز وون پاولا گروئیتھوئیسن چندر تے گڑھوں دی تشکیل دی وضاحت شہابی اثرات دے نتیجے وچ کیتی ۔ ولیم پیئرسن "این انٹروڈکشن ٹو پریکٹیکل آسٹرانومی" شائع کیتی ۔ حیاتیات وچ ، جان کرٹس لندن وچ "برٹش اینٹومولوجی " دی اشاعت شروع کیتی ۔ تھامس سے فلاڈیلفیا وچ "امیریکن اینٹومولوجی ، یا شمالی امریکہ دے کیڑیاں دی تفصیل" دی اشاعت شروع کیتی ، جیندے وچ کولوراڈو پوٹیٹو بیٹل دا پہلا بیان شامل ہئی ۔

موسمیات وچ ، جوزف فویئر حساب لایا کہ جے زمین وچ ماحول نہ ہوندا تاں ایہ ٻہوں ٹھڈی ہوندی ۔ ریاضی وچ ، نیلز ہینرک ایبل جزوی طور تے ثابت کیتا کہ عام کوئنٹک یا اچے مساوات کوں صرف حسابی عملیات تے جڑھاں شامل کرݨ والے عام فارمولے نال حل نئیں کیتا ونڄ سڳدا ۔ آگسٹن-لوئس کوشی ضمنی ایولر طریقہ استعمال کریندے ہوئے ایولر طریقہ دی کنورجنس ثابت کیتی ۔ حیاتیات قدیمہ وچ ، ریورنڈ پروفیسر ولیم بکلینڈ سائنسی جریدے وچ ڈائنوسار دا بیان کرݨ والے پہلے شخص بݨئے ۔

ٹیکنالوجی وچ ، 21 اکتوبر کوں جوزف ایسپڈن کوں پورٹ لینڈ سیمنٹ کیتے پیٹنٹ جاری کیتا ڳیا ۔ سعدی کارنوٹ اپݨی کتاب "ریفلیشنز آن دی موٹیو پاور آف فائر اینڈ آن مشینز فٹڈ ٹو ڈیولپ دیٹ پاور" وچ سٹیم انجناں تے عام طور تے حرارتی انجناں دی کارکردگی دا سائنسی تجزیہ کیتا ۔ 15 سال دی عمر وچ لوئس بریل چھی نکاتی کوڈ تیار کیتا ، جینکوں بعد وچ بریل دے ناں نال ڄاݨیا ڳیا ، جئیں بصارت توں محروم لوکاں کوں پچھلے اتے چاتے ہوئے خط دے نظاماں توں تیز پڑھݨ تے لکھݨ دی اجازت ݙتی ۔ پینوراماگرام کوں پہلے سٹیریوسکوپک ناظر دے طور تے ایجاد کیتا ڳیا ۔

ادارے وچ ، 8 جنوری کوں ٻہوں تنازعے دے بعد مائیکل فیراڈے کوں آخر کار صرف ہک ووٹ دے خلاف شاہی سوسائٹی دے رکن دے طور تے منتخب کیتا ڳیا ۔ 5 فروری کوں سیموئل وان میرک تے ولیم ایچ کیٹنگ ولوں فلاڈیلفیا وچ مکینیکل آرٹس دے فروغ کیتے ریاست پنسلوانیا دے فرینکلن انسٹی ٹیوٹ دی بنیاد رکھی ڳئی ۔ 5 نومبر کوں ٹرائے ، نیویارک وچ انگریزی ٻولݨ والی دنیا دی پہلی تکنیکی یونیورسٹی رینسیلر پولی ٹیکنک انسٹی ٹیوٹ دی بنیاد رکھی ڳئی ۔

جان برنکلی کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔ ولیم ہگنز ، پیٹر کوسلر ، گستاو کرچوف ، ولہیلم ہوفمیسٹر ، ولیم تھامسن (لارڈ کیلون) ، پال بروکا تے جوناتھن لیٹر مین جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ جیمز پارکنسن ایں سال فوت تھئے ۔
1825ء وچ سائنس دی ٹور

## 1825ء وچ سائنس دی ٹور
1825 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، کیمسٹری ، ارضی علوم ، ریاضی ، طب ، حیاتیات قدیمہ ، ٹیکنالوجی تے اداریاں وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

فلکیات وچ ، پیئر-سائمن لاپلاس اپݨی کتاب "میکانیک سیلسٹے" (آسمانی میکانکس) دے پنجویں تے آخری جلد دی اشاعت وچ کشش ثقل ، نظام شمسی دے استحکام ، جزر و مد ، اعتدالین دی پیش قدمی ، چندر دی آزادی تے زحل دے چھلیاں دے اپݨے مطالعہ کوں مکمل کیتا ۔ حیاتیات وچ ، رچرڈ ہارلن "فونا امریکانہ" شائع کیتا ۔ چارلس واٹرٹن "1812 ، 1816 ، 1820 تے 1824 وچ جنوبی امریکہ ، ریاستہائے متحدہ دے شمال مغرب تے انٹیلز وچ گھومݨ پھرݨ؛ پرندیاں دے بہترین تحفظ کیتے اصل ہدایات دے نال ، قدرتی تاریخ دے کابینہ کیتے" شائع کیتا ۔ رچرڈ کاکس ولوں انگلینڈ دے بکنگھم شائر وچ کولن بروک وچ کاکس اورنج پپن سیب دی کاشت پہلی واری تھئی ۔

کیمسٹری وچ ، مائیکل فیراڈے بینزین کوں بائی کاربوریٹ آف ہائیڈروجن دے طور تے وکھرا کیتا ۔ ہانس کرسچین اورسٹیڈ ناپاک شکل وچ دھاتی ایلومینیم تیار کرݨ کیتے ایلومینیم کلورائیڈ کوں کم کیتا ۔ فریڈرک ووہلر تے جسٹس وون لیبیگ آئیسومرز دی پہلی تصدیق شدہ دریافت تے وضاحت کیتی ، جیندا ناں پہلے برزیلیس رکھیا ہئی ۔ انہاں سیانک ایسڈ تے فل مینک ایسڈ نال کم کریندے ہوئے صحیح طور تے ایہ نتیجہ اخذ کیتا کہ آئیسومرزم مالیکیولر بݨتر وچ ایٹماں دی مختلف ترتیب دی وجہ توں تھیندا ہے ۔ ارضی علوم وچ ، جولائی وچ مغربی جاوا وچ ماؤنٹ گنٹور دا آتش فشاں پھٹیا ۔ جی پولیٹ سکروپ آتش فشاں سائنس تے پہلا منظم کم "کنسڈریشنز آن وولکینوز" شائع کیتا ۔

ریاضی وچ ، آگسٹن-لوئس کوشی عام انضمام دے رستیاں کیتے کوشی انٹیگرل تھیورم پیش کیتا ۔ آگسٹن-لوئس کوشی کمپلیکس تجزیہ وچ باقیات دا نظریہ پیش کیتا ۔ پیٹر گستاو لیجیون ڈیرکلیٹ تے ایڈرین-میری لیجنڈرے n = 5 کیتے فرمیٹ دے آخری تھیورم کوں ثابت کیتا ۔ آندرے-میری ایمپیئر سٹوکس تھیورم دریافت کیتا ۔ بینجمن گومپرٹز گومپرٹز فنکشن مرتب کیتا ۔ طب وچ ، جین-بپٹسٹ سارلنڈیئر دے "میموئرز سور ایل'الیکٹرو-پنکچر" مغربی طب کوں الیکٹرو اکوپنکچر نال متعارف کرایا ۔

حیاتیات قدیمہ وچ ، جارجز کیویئر جانوراں دے وݙے گروہاں دے معدوم تھیوݨ دے سبب دے طور تے اپݨا تباہی دا نظریہ پیش کیتا ۔ ایٹین جیوفروئے سینٹ-ہیلائر کیویئر دے فوسل 'مگرمچھ' کوں ٹیلیوسورس دے طور تے سنڄاݨ کیتا ۔ ٹیکنالوجی وچ ، اگست وچ مارک سیگوئن ولوں ڈیزائن کردہ ٹورنون-سور-رون تے ٹین-ل'ہرمیٹیج دے درمیان وائر-کیبل سسپنشن پل کھولیا ڳیا ۔ 27 ستمبر کوں ایں تاریخ تک سٹیم لوکوموٹیوز ولوں چلاوݨ والا دنیا دا سب توں لمبا ریلوے ، سٹاکٹن تے ڈارلنگٹن ریلوے ، شمالی انگلینڈ وچ کھولیا ڳیا ۔ 26 اکتوبر کوں ایری کینال باضابطہ طور تے البانی ، نیویارک توں لیک ایری تک 363 میل (584 کلومیٹر) توں زیادہ کھل ڳئی ۔ انگریز موجد ولیم اسٹرجن پہلے برقی مقناطیس کوں بیان کیتا ۔

ادارے وچ ، 19 دسمبر کوں لندن وچ سالانہ رائل انسٹی ٹیوشن کرسمس لیکچرز دا پہلا سلسلہ شروع تھیا ، جیڑھا ݙو صدیاں تک جاری ریہا ۔ فرانسوا آراگو تے پیٹر بارلو کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔ ایڈورڈ فرینکلینڈ ، میکس شولز ، تھیوڈور کیرلف ، جوہان بالمر ، تھامس ہنری ہکسلے ، جارج ڈیوڈسن ، فریڈرک بائر ، رچرڈ ماک ، جین-مارٹن چارکوٹ تے فیلکس ہوپ-سائلر جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ مارک-اگسٹ پکٹیٹ ، ولیم ہگنز ، جان گوف ، برنارڈ جرمن ایٹین ، ماریا اینجلا آرڈنگھیلی تے جان ٹیمپلٹن ایں سال فوت تھئے ۔
1822ء وچ سائنس دی ٹور

## 1822ء وچ سائنس دی ٹور
1822 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم پیشرفتاں دا سال ہئی ۔ ایں سال حیاتیات ، ارضیات ، ریاضی ، طب ، فزکس تے ٹیکنالوجی وچ اہم واقعات تھئے ۔

حیاتیات وچ ، "روسٹوکر پیلشٹورچ" ، ہک چٹی سارس ، شمالی جرمنی وچ ملی ، جیندی ڳچھی وچ وسطی افریقہ دا تیر لڳا ہویا ہئی ، جئیں پرندیاں دی ہجرت دے حقیقت کوں ثابت کیتا ۔ ارضیات وچ ، جارجز کیویئر سٹریٹیگرافی تے حیاتیات قدیمہ وچ نویں معیار تے طریقے قائم کیتے ۔ گیڈیون مینٹیل ایگوانوڈون دا پہلا فوسل دریافت کیتا ۔ جان فلپس تے ولیم کونیبیئر کاربونیفیرس دور دی سنڄاݨ کیتی ۔ جین بپٹسٹ جولین ڈی اومالیئس ڈی ہالائے کریٹاسیئس دور دی سنڄاݨ کیتی ۔ انہاں جراسک سسٹم وی تجویز کیتا ۔

ریاضی وچ ، 3 جولائی کوں چارلس بیبیج "فرق انجن" دی تجویز شائع کیتی ، جیڑھی لاگرتھم تے ٹریگنومیٹرک فنکشنز دا حساب لاوݨ کیتے جدید کمپیوٹر دا ہک میکانیکی پیش خیمہ ہئی ۔ کارل فیورباخ ہک تکون دے نو نکاتی دائرے کوں بیان کیتا ۔ کیمبرج یونیورسٹی دے ولیم فیرش آئسومیٹرک ڈرائنگ دے اصولاں دی نظام بندی شائع کیتی ۔

طب وچ ، ریاست ہائے متحدہ امریکہ دی فوج دے سرجن ولیم بیومونٹ الیکسس سینٹ مارٹن تے انسانی گیسٹرک اینڈوسکوپی دا آغاز کیتا ۔ سکاٹش سرجن جان ہنری وشارٹ انگلینڈ وچ نیوروفائبرومیٹوسس ٹائپ II دا پہلا بیان ݙتا ۔ فزکس وچ ، فلوئیڈ ڈائنامکس وچ نیویئر-اسٹوکس مساوات پہلی واری مرتب کیتیاں ڳئیاں ۔

ٹیکنالوجی وچ ، 23 مئی کوں ایچ ایم ایس کومٹ ڈیپٹفورڈ ڈاک یارڈ وچ لانچ کیتی ڳئی ، جیڑھی رائل نیوی ولوں کمیشن کیتی ڳئی پہلی سٹیم بوٹ ہئی ۔ 10 جون کوں آرون مینبی انگلش چینل پار کر ڳئی ، جئیں انہاں کوں پہلی سمندری لوہے دی سٹیم بوٹ بݨایا ۔ فرانسیسی سول انجینئر لوئس وکاٹ سولیلاک ، لوٹ وچ ڈورڈوگنی اتے ہک کنکریٹ وایاڈکٹ دی تعمیر مکمل کیتی ۔

واقعات وچ ، 11 ستمبر کوں رومن کیتھولک چرچ ولوں گلیلیو دے "ڈائیلاگ کنسرننگ دی ٹو چیف ورلڈ سسٹمز" (1632) دی اشاعت دی اجازت ݙتی ڳئی ۔ 12 جون کوں ایڈورڈ بینکس کوں نائٹ دا خطاب ݙتا ڳیا ، جیڑھا سول انجینئرنگ وچ کم کرݨ تے پہلا ایں طرح دا اعزاز ہئی ۔ ولیم بکلینڈ کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔

رڈولف کلاسیئس ، ہینرک شلیمان ، ایٹین لینور ، سر فرانسس گالٹن ، آگسٹ ہینرک پیٹرمین ، لیڈیا وائٹ شٹک ، گریگور مینڈل ، لیو سینکووسکی تے لوئس پاسچر جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ میری-ایمی لولن ، جوہان میتھیئس بیچسٹائن ، رینی جسٹ ہاؤی ، جین-رابرٹ آرگینڈ ، ولیم ہرشل تے کلاڈ لوئس برتھولیٹ ایں سال فوت تھئے ۔
1823ء وچ سائنس دی ٹور

## 1823ء وچ سائنس دی ٹور
1823 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کیمسٹری ، کھوڄ کاری ، ریاضی ، طب ، حیاتیات قدیمہ ، فزکس تے ٹیکنالوجی وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

فلکیات وچ ، جرمن فلکیات دان ہینرک ولہیلم میتھیئس اولبرز اولبرز دا تضاد بیان کیتا ۔ انگلینڈ وچ کیمبرج آبزرویٹری قائم تھئی ۔ 29 دسمبر کوں 1823 دے وݙے دم دار تارے دا پہلا مشاہدہ تھیا ۔ کیمسٹری وچ ، 17 جون کوں چارلس میکنٹوش کپڑے کوں واٹر پروف بݨاوݨ کیتے ربڑائزنگ دا طریقہ پیٹنٹ کیتا ۔

کھوج وچ ، 20 فروری کوں جیمز ویڈیل دی انٹارکٹیکا دی مہم عرض بلد 74°15' S تے طول بلد 34°16'45" W تک پہنچی ، جیڑھی 80 سال توں زیادہ عرصے تک حاصل کیتی ونڄݨ والی سب توں جنوبی پوزیشن ہئی ۔ ریاضی وچ ، جانوس بولائی متوازی لائناں تے ہک مقالہ مکمل کیتا جیندا ناں انہاں مطلق جیومیٹری رکھیا ، حالانکہ ایہ 1832 تک شائع نہ تھیا ۔

طب وچ ، اگست دے بعد فلپ فرانز وون سیبولڈ جاپان وچ مغربی طب متعارف کراوݨا شروع کیتا ۔ 5 اکتوبر کوں تھامس ویکلے "دی لینسیٹ" دی بنیاد رکھی ۔ تھیوڈورک رومین بیک البانی ، نیویارک وچ فرانزک میڈیسن تے پہلی اہم امریکی کتاب "ایلیمنٹس آف میڈیکل جورسپروڈنس" شائع کیتی ۔ حیاتیات قدیمہ وچ ، 23 جنوری کوں ویلز دے گوور جزیرہ نما وچ ہک غار وچ ولیم بکلینڈ "ریڈ لیڈی آف پاویلینڈ" دا معائنہ کیتا ، جیڑھا ہک پراݨے (مرد) انسانی تدفین دی پہلی سنڄاݨ ہئی ۔ 10 دسمبر کوں جنوبی انگلینڈ دے جراسک کوسٹ تے میری ایننگ پلیسیوسورس دا پہلا مکمل ڈھانچہ لبھیا ۔

طبیعیات وچ ، ولیم اسٹرجن برقی مقناطیس ایجاد کیتا ۔ ٹیکنالوجی وچ ، 6 دسمبر کوں انگریز موجد سیموئل براؤن ہائیڈروجن ایندھن والے کمپریشن لیس ایٹموسفیرک گیس ویکیوم انجݨ کیتے اپݨا پہلا پیٹنٹ حاصل کیتا ، جیڑھا صنعتی طور تے لاگو تھیوݨ والا پہلا اندرونی دہن انجݨ ہئی ۔ جیرونڈے ایسٹوری وچ کورڈوان لائٹ ہاؤس وچ لائٹ ہاؤس آپٹک وچ فرینل لینز دا پہلا استعمال تھیا ۔ گلیوم ہنری ڈوفور ولوں جنیوا وچ پہلی مستقل وائر کیبل سسپنشن پل ، پونٹ سینٹ اینٹوئن ، 40 میٹر دے ݙو اسپیناں والا بݨایا ڳیا ۔ انگلینڈ وچ ووللاٹن پارک وچ کیمیلیا ہاؤس دے طور تے کاسٹ آئرن فریم والا پہلا گرین ہاؤس بݨایا ڳیا ۔ فرانسیسی افسر ہنری-جوزف پیکسانز پیکسانز گن تیار کیتی ، جیڑھی دھماکہ خیز گولے فائر کرݨ والی پہلی بحری توپخانہ ہئی ۔

"اینلز آف دی نیویارک اکیڈمی آف سائنسز" پہلی واری شائع تھیا ۔ جان پونڈ کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔ رابرٹ وائٹ ہیڈ ، الفریڈ رسل ویلس ، سپینسر فلرٹن بیئرڈ ، جولس ایمیل پلانچون ، جین ہنری فیبرے تے تھامس ڈبلیو ایونز جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ ایڈورڈ جینر ، چارلس ہٹن ، ایگنس ایبٹسن تے میتھیو بیلی ایں سال فوت تھئے ۔
1826ء وچ سائنس دی ٹور

## 1826ء وچ سائنس دی ٹور
1826 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کیمسٹری ، کھوڄ کاری ، ریاضی ، فزیالوجی تے طب ، ٹیکنالوجی تے حیوانیات وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

فلکیات وچ ، میری سومرویل لندن وچ رائل سوسائٹی کوں "سولر سپیکٹرم دی وائلٹ شعاعواں دی مقناطیسی خصوصیات" تے ہک مقالہ پیش کیتا ۔ کیمسٹری وچ ، اوٹو انورڈوربن نیل دی تباہ کن کشید کرݨ نال پہلی واری اینیلین کوں وکھرا کیتا؛ انہاں اینکوں کرسٹالین دا ناں ݙتا ۔ اینٹون جیروم بالارڈ برومین کوں وکھرا کیتا ۔ پیئر جین روبیکیٹ الیزارین رنگ کوں وکھرا کیتا ۔ مائیکل فیراڈے نیفتھالین دا کیمیائی فارمولا معلوم کیتا ۔

کھوج وچ ، 22 مئی کوں ایچ ایم ایس بیگل جنوبی امریکہ دے پیٹاگونیا تے ٹیرا ڈیل فیوگو دے علاقیاں دے ہائیڈروگرافک سروے کیتے پلائی ماؤتھ توں اپݨے پہلے سفر تے روانہ تھیا ۔ ہیاسنتھے ڈی بوگین ویل ترائے سالہ عالمی چکر مکمل کیتا ۔ ریاضی وچ ، آگسٹ لیوپولڈ کریلی برلن وچ "جرنل فر ڈائی رائن انڈ اینگیوینڈٹے میتھمیٹک" دی بنیاد رکھی ۔ 23 فروری کوں نکولائی لوباچیویسکی پہلی واری غیر یوکلیڈین ہائپربولک جیومیٹری دا اپݨا نظام پیش کیتا ۔

فزیالوجی تے طب وچ ، جوہانس پیٹر ملر اپݨے پہلے اہم کم شائع کیتے ، "زر ورگلیچنڈن فزیالوجی ڈیس گیسچٹسنز" ("نظر دی تقابلی فزیالوجی تے" ، لیپزگ) تے "ابر ڈائی فینٹاسٹیشن گیسچٹسرشیننگن" ("بصری فریب تے" ، کوبلنز) ، جیندا مخصوص اعصابی توانائیاں دے قانون دا پہلا بیان ݙتا ڳیا ۔ ٹیکنالوجی وچ ، 30 جنوری کوں انجینئر تھامس ٹیلفرڈ ولوں بݨایا ڳیا مینائی سسپنشن پل ، اینگلسی جزیرے تے ویلز دے مین لینڈ دے درمیان کھولیا ڳیا ۔ 1 اپریل کوں امریکی موجد سیموئل موری ریاستہائے متحدہ وچ کمپریشن لیس اندرونی دہن انجݨ دا پیٹنٹ کرایا ۔ جون وچ نیسیفور نیپس پہلی تصویر "ویو فرام دی ونڈو ایٹ لی گراس" بݨائی ۔ بینوئٹ فورنیئرون ہک موثر ٻاہر دی طرف وہݨ والا واٹر ٹربائن تیار کیتا ۔ انگلینڈ وچ نارتھمپٹن دے جیمز شارپ گیس سٹوو دی ہک عملی شکل دا پیٹنٹ کرایا ۔ 

حیوانیات وچ ، کارل ارنسٹ وون بائر ممالیہ انڈے دریافت کیتے ۔ آسٹریا دے حیوانیات دان جوہان نیپوموک میئر پہلی واری ایشیائی شیر کوں فیلس لیو پرسیکس دے ناں نال بیان کیتا ۔ سر تھامس سٹیمفورڈ ریفلز زولوجیکل سوسائٹی آف لندن دی بنیاد رکھی ۔

جیمز ساؤتھ کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔ میری پاسچر ، رچرڈ کیرنگٹن ، مورگن کروفٹن ، جان فاولر ، سٹینیسلاؤ کینیزارو ، کارل گینگنباور ، برنارڈ ریمن ، ایملی بلیک ویل تے الفانس ڈی پولیگناک جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ میری لی میسن لی گولف ، جان فیری ، جین-بپٹسٹ ڈوماگین ، جوزف وون فرانہوفر ، کلیمنٹ جوزف ٹیسوٹ ، تھامس جیفرسن ، جیوسپی پیازی ، رینی لینیک ، اینڈریا ویکا برلنگھیری ، فلپ پینل ، جوہان ایلرٹ بوڈے تے کلارک ایبل ایں سال فوت تھئے ۔
1831ء وچ سائنس دی ٹور

## 1831ء وچ سائنس دی ٹور
1831 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، کیمسٹری ، کھوڄ کاری ، طب ، حیاتیات قدیمہ ، ٹیکنالوجی تے اداریاں وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

فلکیات وچ ، 7 جنوری کوں 1831 دا عظیم دم دار تارا (C/1831 A1, 1830 II) پہلی واری جان ہیراپاتھ ولوں ݙٹھا ڳیا ۔ 7 مارچ کوں رائل آسٹرونومیکل سوسائٹی کوں اپݨا رائل چارٹر ملیا ۔ ہینرک شوابے مشتری تے وݙے سرخ دھٻے دی پہلی تفصیلی ڈرائنگ بݨائی ۔ میری سومرویل لاپلاس دی "میکانیک سیلسٹے" دا ترجمہ "دی میکانزم آف دی ہیونز" دے طور تے کیتا ۔ حیاتیات وچ ، 1 ستمبر کوں ڈبلن وچ زولوجیکل گارڈنز ، آئرلینڈ کھولیا ڳیا ۔ رابرٹ براؤن لندن دی لینین سوسائٹی دے ہک مقالے وچ سیل نیوکلیئس دا ناں ݙتا ۔

کیمسٹری وچ ، ایہ اے بسی اپݨا "میموئیر سور لی ریڈیکل میٹالک ڈی لا میگنیسیا" شائع کیتا ، جیندے وچ میگنیشیم کوں وکھرا کرݨ دے اپݨے طریقے دا بیان ہئی ۔ نامیاتی مرکبات وچ کاربن دے تجزیے کیتے ہک لیبارٹری ڈیوائس ، کالیاپریٹ ، جسٹس وون لیبیگ ولوں ایجاد کیتا ڳیا ۔ کھوڄ کاری وچ ، 1 جون کوں برطانوی رائل نیوی افسر جیمز کلارک راس بوتھیا جزیرہ نما تے شمالی مقناطیسی قطب دی پوزیشن دا پتہ لایا ۔ 27 دسمبر کوں چارلس ڈارون پلائی ماؤتھ توں ایچ ایم ایس بیگل تے اپݨا سفر شروع کیتا ۔

طب وچ ، 16 مئی کوں ولیم چارلس ایلس دی انسانی نگرانی وچ لندن دے نیڑے ہین ویل وچ غریب پاگل لوکاں کیتے مڈل سیکس کاؤنٹی اسائلم کھولیا ڳیا ۔ ڈاکٹر سی ٹرنر تھاکراہ "دی ایفیکٹس آف دی پرنسپل آرٹس ، ٹریڈز ، اینڈ پروفیشنز ، اینڈ آف سیوک سٹیٹس اینڈ ہیبٹس آف لیونگ ، آن ہیلتھ اینڈ لونجیویٹی ، ود اے پرٹیکولر ریفرنس ٹو دی ٹریڈز اینڈ مینوفیکچرز آف لیڈز ، اینڈ سجیشنز فار دی ریموول آف مینی آف دی ایجنٹس وچ پروڈیوس ڈیزیز اینڈ شارٹن دی ڈیوریشن آف لائف" شائع کیتا ، جیڑھا نویں صنعتی شہر وچ پیشہ ورانہ تے عوامی صحت دا ہک اہم مطالعہ ہئی ۔

حیاتیات قدیمہ وچ ، ہنری وتھم ایڈنبرا وچ "آبزرویشنز آن فوسل ویجیٹیبلز ، اکمپنیڈ بائی ریپریزنٹیشنز آف دیئر انٹرنل سٹرکچر ، ایز سین تھرو دی مائیکروسکوپ" شائع کیتا ۔ ٹیکنالوجی وچ ، 12 اپریل کوں انگلینڈ وچ دریائے ارویل اتے براؤٹن سسپنشن پل مارچ کرݨ والے فوجیاں دے تھلے ڈھے ڳیا ۔ 29 اگست کوں مائیکل فیراڈے لندن دی رائل سوسائٹی وچ برقی مقناطیسی انڈکشن دا مظاہرہ کیتا ۔ جوزف ہنری وی تقریباً اسی وقت اینکوں تسلیم کیتا ۔ 28 اکتوبر کوں فیراڈے فیراڈے وہیل تیار کیتا ، جیڑھا ہک ہومو پولر جنریٹر ہئی ۔ جوزف ہنری الیکٹرک بیل ایجاد کیتی ۔ جیمز میڈوز رینڈل انگلینڈ وچ کنگس برج ایسٹوری اتے ہائیڈرولک میکانزم نال پہلا باسکیول پل بݨایا ۔ ولیم والس ایڈیوگراف ایجاد کیتا ۔

ادارے وچ ، 27 ستمبر کوں برٹش ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس دی پہلی میٹنگ یارک وچ تھئی ۔ جارج بڈیل ایری کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔ ولیم سمتھ کوں وولسٹن میڈل (پہلا ایوارڈ) ݙتا ڳیا ۔ ایڈورڈ روتھ ، ہینرک اینٹون ڈی بیری ، ایڈورڈ جیمز سٹون ، جارج پلمین ، ڈیوڈ ای ہیوز ، جیمز کلرک میکسویل ، ایڈورڈ سوس ، رچرڈ ڈیڈیکائنڈ ، ازابیلا برڈ ، ہرمن ہیلریگل ، اوتھنیل چارلس مارش تے ہانس ہینرک لینڈولٹ جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ ہنری ماڈسلے ، پیئر امابیل جین-باپٹسٹ ٹرانائے ، سوفی جرمن ، جین-لوئس پونس تے فرانسوا ہوبر ایں سال فوت تھئے ۔
1829ء وچ سائنس دی ٹور

## 1829ء وچ سائنس دی ٹور
1829 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال کیمسٹری ، ریاضی ، طب ، حیاتیات قدیمہ ، ٹیکنالوجی تے اعلیٰ تعلیم وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

کیمسٹری وچ ، آئزک ہولڈن رڳڑ میچ دی ہک شکل تیار کیتی ۔ ریاضی وچ ، پیٹر گستاو لیجیون ڈیرکلیٹ ڈیرکلیٹ شرطاں ݙیندے ہوئے ہک یادداشت شائع کیتی ، جیندے وچ ݙکھایا ڳیا کہ کنہاں فنکشنز کیتے فوریئر سیریز دی کنورجنس قائم راہندی ہے؛ سیریز دی کنورجنس کیتے ڈیرکلیٹ دا ٹیسٹ متعارف کراوݨ؛ ڈیرکلیٹ فنکشن ہک مثال دے طور تے کہ کوئی وی فنکشن انٹیگریبل نئیں ہے؛ تے فوریئر سیریز کیتے تھیورم دے ثبوت وچ ، ڈیرکلیٹ کرنل تے ڈیرکلیٹ انٹیگرل ۔ انہاں ہک فنکشن کیتے ہک عام جدید تصور وی پیش کیتا ۔ نکولائی ایوانووچ لوباچیویسکی ہائپربولک غیر یوکلیڈین جیومیٹری تے اپݨا کم شائع کیتا ۔ ایس ڈی پوائسن "سور ل'ایٹریکشن ڈیس سفیروائڈز" شائع کیتا ۔

طب وچ ، ڈاکٹر بینجمن گائے بیبنگٹن پہلی واری لیرینجوسکوپ دا استعمال کیتا ۔ حیاتیات قدیمہ وچ ، جولس ڈیسنوائرز کوارٹرنری دور دا ناں ݙتا ۔ اینگس 2 ، ہک نوجوان ٻال دی کھوپڑی دا حصہ تے ٻیاں ہݙیاں ، جنہاں کوں 1936 وچ پہلے ڄاݨے ونڄݨ والے نینڈرتھل فوسل دے طور تے تسلیم کیتا ڳیا ، فلپ-چارلس شمرلنگ ولوں نیدرلینڈز (موجودہ بیلجیئم) دی متحدہ سلطنت وچ اینگس دے نیڑے اویرز غار وچ ملی ۔

ٹیکنالوجی وچ ، مئی وچ سیریل ڈیمیان ویانا وچ ایکارڈین دے ہک ورژن دا پیٹنٹ کرایا ۔ 30 جون کوں ہنری رابنسن پامر عمارتاں وچ استعمال کیتے ونڄݨ والے نالیدار لوہے کیتے برطانوی پیٹنٹ درخواست دائر کیتی ۔ 23 جولائی کوں ریاستہائے متحدہ امریکہ وچ ولیم برٹ ٹائپ رائٹر دی ہک شکل ، ٹائپوگرافر کیتے پہلا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ 6-14 اکتوبر کوں سٹیم لوکوموٹیو مقابلہ رین ہل ٹرائلز انگلینڈ وچ منعقد تھئے تے سٹیفنسن دے راکٹ جتیا ۔ 19 دسمبر کوں چارلس وہیٹسٹون برطانیہ وچ کنسرٹینا دا پیٹنٹ کرایا ۔ ولیم مین کمپاؤنڈ ایئر کمپریسر ایجاد کیتا ۔ لوئس بریل ابھرے ہوئے پرنٹنگ دے اپݨے طریقے دا پہلا بیان شائع کیتا جیڑھا بصارت توں محروم لوکاں کوں پڑھݨ دی اجازت ݙیندا ہئی ۔

اعلیٰ تعلیم وچ ، چالمرز یونیورسٹی آف ٹیکنالوجی گوٹن برگ ، سویڈن وچ قائم تھئی ۔ ٹیکنیکل یونیورسٹی آف ڈنمارک (اصل وچ 'کالج آف ایڈوانسڈ ٹیکنالوجی' دا ناں ݙتا ڳیا) کوپن ہیگن ، ڈنمارک وچ قائم تھئی ۔ یونیورسٹی آف سٹٹگارٹ سٹٹگارٹ ، جرمنی وچ قائم تھئی ۔ ایکول سینٹرل پیرس (اصل وچ 'ایکول سینٹرل ڈیس آرٹس ایٹ مینوفیکچرز' دا ناں ݙتا ڳیا) پیرس ، فرانس وچ قائم تھئی ۔

کوپلے میڈل نئیں ݙتا ڳیا ۔ الفریڈ بریہم ، ولیم سٹینلے ، این آر پوگسن ، چارلس بورسیول ، فرڈینینڈ وون ہوچسٹیٹر ، جارج رولسٹن ، ایوان سیچینوف ، مورٹز کینٹر ، ایمانوئلا کارلبیک ، اگست کیکولے ، فرانز ریولیوکس ، جوزف وولسٹن ہولم ، آصف ہال تے ہینا ہیمرسٹروم جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ تھامس ارنشو ، نیلز ہینرک ایبل ، تھامس ینگ ، ہمفری ڈیوی ، جیمز سمتھسن ، لوئس نکولس واؤکیلن ، ماریا الزبتھا جیکسن ، جین-باپٹسٹ لامارک تے ہوانگ لیو ایں سال فوت تھئے ۔
1832ء وچ سائنس دی ٹور

## 1832ء وچ سائنس دی ٹور
1832 سائنس تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں وچ کئی اہم واقعات دا سال ہئی ۔ ایں سال حیاتیات ، کیمسٹری ، کھوڄ کاری ، ریاضی ، طب ، سمندریات ، فزکس ، نفسیات تے ٹیکنالوجی وچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

حیاتیات وچ ، ڈاکٹر تھامس بیل "اے مونوگراف آف دی ٹیسٹوڈیناٹا" دی اشاعت شروع کیتی ، جیڑھی دنیا دے کچھویاں دا پہلا جامع مطالعہ ہئی ۔ اسیڈور جیوفروئے سینٹ-ہیلائر "ہسٹوائر جینرل ایٹ پارٹیکولیر ڈیس انومالیز ڈی ل'آرگنائزیشن چیز ل'ہوم ایٹ لیس اینیمیکس" دی اشاعت شروع کیتی ، جیڑھی ٹیراٹولوجی تے ہک اہم متن ہئی ۔ کیمسٹری وچ ، پیئر جین روبیکیٹ درد دور کرݨ والی کوڈین کوں وکھرا کیتا ۔ فریڈرک ووہلر تے جسٹس وون لیبیگ نامیاتی کیمسٹری دے حوالے نال فنکشنل گروپس تے ریڈیکلز دریافت کیتے تے انہاں دی وضاحت کیتی ۔ جرمن کیمیا دان کارل لڈوگ ریچینباخ پٹاکال دریافت کیتا ۔

کھوج وچ ، 21 اپریل کوں سیریل پیئر تھیوڈور لاپلاس چار سالہ عالمی چکر مکمل کیتا ۔ ریاضی وچ ، ایورسٹ گالوئس الجبری مساوات دی حل پذیری کیتے ہک عام شرط پیش کیتی ، ایں طرح بنیادی طور تے گروپ تھیوری تے گالوئس تھیوری دی بنیاد رکھی ۔ 29 مئی کوں ، ہک مقابلے دی شام جیندے وچ انہاں دی موت تھیسی ، انہاں اپݨا "ریاضیاتی وصیت نامہ" ، آگسٹ شیولیئر کوں ہک خط لکھیا ۔ پیٹر گستاو لیجیون ڈیرکلیٹ n = 14 کیتے فرمیٹ دا آخری تھیورم ثابت کیتا ۔ جانوس بولائی دا غیر یوکلیڈین جیومیٹری دا نظام پہلی واری شائع تھیا ۔

طب وچ ، 12 فروری کوں انگلینڈ وچ ݙوجھی ہیضہ دی وبا پھیلݨ لڳی ، جیڑھی لندن دے پوادھی سرے توں شروع تھئی ۔ اینکوں مئی دے شروع وچ باضابطہ طور تے ختم کر ݙتا ڳیا پر اموات جاری رہیاں ۔ ایندے وچ گھٹ توں گھٹ 3000 لوک مر ڳئے ۔ لیورپول وچ کٹی ولکنسن صفائی دی ترویج کر تے "سینٹ آف دی سلمز" بݨ ڳئی ۔ 19 جولائی کوں برطانیہ وچ ایناٹومی ایکٹ اناٹومسٹس دی لائسنسنگ تے معائنہ دا انتظام کیتا ، تے عوامی اداریاں توں غیر دعویٰ شدہ لاشاں کوں انہاں دی چیر پھاڑ کیتے دستیاب کرایا ۔ ڈاکٹر جیمز تے مانچسٹر وچ کپاہ دی تیاری وچ کم کرݨ والے محنت کش طبقے دی اخلاقی تے جسمانی حالت شائع کیتی ۔ تھامس ہوڈکن لمف سسٹم وچ انہاں خرابیاں دا بیان کیتا جنہاں کوں بعد وچ ہوڈکنز لیمفوما دے ناں نال ڄاݨیا ڳیا ۔

سمندریات وچ ، جیمز رینیل دی "این انویسٹی گیشن آف دی کرنٹس آف دی اٹلانٹک اوشین ، اینڈ آف دوز وچ پریویل بٹوین دی انڈین اوشین اینڈ دی اٹلانٹک" انہاں دی دھی ولوں انہاں دی موت دے بعد شائع کیتی ڳئی ۔ اینکوں ہک صدی توں زیادہ عرصے تک نمایاں طور تے تبدیل نئیں کیتا ویسی ۔ فزکس وچ ، مائیکل فیراڈے الیکٹرولیسس دے اپݨے قوانین بیان کیتے ۔ تقریباً دسمبر وچ فیراڈے دے ہک مقالے دے بعد بیلجیئم دے طبیعیات دان جوزف پلیٹیو تے عملی جیومیٹری دے آسٹریا دے پروفیسر سائمن سٹیمپفر بیک وقت تے آزادانہ طور تے فیناکسٹیسکوپ تیار کیتا ، جیڑھا حرکت دا بصری فریب پیدا کرݨ والا ہک اینیمیشن ڈیوائس ہئی ۔ نفسیات وچ ، سوئس کرسٹالوگرافر لوئس البرٹ نیکر پہلی واری بصری فریب شائع کیتا جیندا ناں نیکر کیوب پے ڳیا ۔

ٹیکنالوجی وچ ، لندن وچ ولیم اسٹرجن ولوں مشینری کوں گھماوݨ دے قابل پہلا کمیوٹیٹر ڈی سی الیکٹرک موٹر دا مظاہرہ کیتا ڳیا ۔ نیویارک وچ انتشار پسند جوسیاہ وارن ولوں پہلا ڈرم ٹائپ روٹری پرنٹنگ پریس مکمل کیتا ڳیا ۔

مائیکل فیراڈے تے سیمون پوائسن کوں کوپلے میڈل ݙتا ڳیا ۔ ولیم کروکس ، ولہیلم وونڈٹ ، زسوفیا ٹورما ، تھوربرگ ریپے ، لڈوگ سائلو ، تے گستاو ایفل جئیں اہم شخصیات دی پیدائش تھئی ۔ جارجز کیویئر ، ایورسٹ گالوئس ، نکولس لیونارڈ سعدی کارنوٹ ، فرانز زیور ، بیرن وون زیک ، اینٹونیو سکارپا تے میری-جین ڈی لالینڈ ایں سال فوت تھئے ۔