چارلس لوئس الفونس لاویران

### چارلس لوئس الفونس لاویران
چارلس لوئس الفونس لاویران (18 جون 1845 – 18 مئی 1922) ہک فرانسیسی طبیب ہا جیڑھا 1907 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام جتیا ہا کیوں جو اوں متعدی بیماریاں دے کارݨ بݨݨ والے پیراسائٹک پروٹوزوان ، جیویں کہ ملیریا تے ٹریپانوسومیاسس دریافت کیتے ہن ۔ اپݨے پیو ، لوئس تھیوڈور لاویران دے پچھوں ، اوں فوجی طب کوں اپݨا پیشہ بݨایا ۔ اوں 1867 وچ یونیورسٹی آف سٹراسبرگ توں اپݨی طبی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

1870 وچ فرانکو-پرشین جنگ دے آغاز تے ، او فرانسیسی فوج وچ شامل تھیا ۔ 29 سال دی عمر وچ او ایکول ڈی ویل-ڈی-گریس وچ ملٹری بیماریاں تے وبائی بیماریاں دا چیئرمین بݨ ڳیا ۔ 1878 وچ اپݨا دور ختم تھیوݨ تے اوں الجزائر وچ کم کیتا ، جتھاں اوں اپݨیاں وݙیاں سوبھاں حاصل کیتیاں ۔ اوں دریافت کیتا کہ پروٹوزوان طفیلی پلازموڈیم ملیریا دا ذمہ دار ہے ، تے ٹریپانوسوما ٹریپانوسومیاسس یا افریقی سلیپنگ سکنس دا کارݨ بݨدا ہے ۔ 1894 وچ او فرانس واپس آ ڳیا تاں جو او مختلف فوجی صحت خدمات وچ کم کرے ۔ 1896 وچ او پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ بطور چیف آف آنریری سروس شامل تھیا ، جتھوں اینکوں نوبل انعام ملا ۔ اوں اپݨے نوبل انعام دی ادھی رقم پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ لیبارٹری آف ٹراپیکل میڈیسن قائم کرݨ کیتے ݙے ݙتی ۔ 1908 وچ اوں سوسائٹی ڈی پیتھولوجی ایگزوٹک دی بنیاد رکھی ۔ 

لاویران کوں 1893 وچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز کیتے منتخب کیتا ڳیا ، تے 1912 وچ اینکوں نیشنل آرڈر آف دی لیجن آف آنر دا کمانڈر مقرر کیتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
الفونس لاویران پیرس دے بلیوارڈ سینٹ-مائیکل وچ پیدا تھیا ہا ، ایندے ما پیو دا ناں لوئس تھیوڈور لاویران تے میری-لوئس اینسلم گوئنارڈ ڈی لا ٹور لاویران ہا ۔ او ہکاڑا پتر ہا تے ایندی ہک وݙی بھیݨ ہئی ۔ ایندا ٹٻر فوجی ماحول وچ ہا. ایندا پیو ہک آرمی ڈاکٹر ہا تے پیرس دے میڈیکل سکول ، ایکول ڈی ویل-ڈی-گریس وچ ملٹری میڈیسن تے ایپیڈیمولوجی دا پروفیسر ہا. ایندی ما ہک آرمی کمانڈر دی دھی ہئی ۔ 

نوجوان عمری وچ ایندا ٹٻر میٹز ، اُبھے پوادھی فرانس منتقل تھی ڳیا جتھاں ایندا پیو ملٹری ہسپتال وچ پروفیسر بݨ ڳیا ۔ پنج سال دی عمر وچ ٹٻر اُبھے افریقہ دے الجزائر دے بلیڈا منتقل تھی ڳیا ۔ 1856 وچ او تعلیم کیتے پیرس واپس آ ڳیا ، تے کولیج سینٹ-باربے توں اپݨی اعلیٰ تعلیم مکمل کیتی تے لیسی لوئس-لی-گرانڈ توں سائنس (بیکالوریٹ) دی ڈگری حاصل کیتی ۔ اپݨے پیو دے بعد ، اوں فوجی طب دا انتخاب کیتا تے عوامی صحت دے سکولاں وچ داخل تھیا ، ہک ای وقت وچ ایکول امپیریال ڈو سروس ڈی سانٹے ملیٹائر (سینٹ مارٹن ملٹری ہسپتال) پیرس تے فیکلٹی ڈی میڈیسین (محکمہ طب) یونیورسٹی آف سٹراسبرگ وچ 1863 وچ ۔ 1866 وچ او سٹراسبرگ سول ہسپتالاں وچ رہائشی طبی طالب علم بݨ ڳیا ۔ 1867 وچ اوں "ریچیرچس ایکسپریمنٹلز سور لا ریجنریشن ڈیس نرفس" (اعصاب دی بحالی تے تحقیقی تجربات) دے عنوان نال ہک مقالہ پیش کیتا جیندے ذریعے اوں یونیورسٹی آف سٹراسبرگ توں اپݨی طبی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### کیریئر
لاویران کوں گریجویشن دے ستت بعد سینٹ مارٹن ملٹری ہسپتال وچ ایڈے-میجر مقرر کیتا ڳیا ۔ فرانکو-پرشین جنگ دے دوران ، اوں فرانسیسی فوج وچ بطور میڈیکل اسسٹنٹ-میجر خدمات انجام ݙتیاں ۔ گریویلٹ تے سینٹ-پرائیویٹ دیاں جنگاں وچ خدمات انجام ݙیوݨ دے بعد ، اینکوں میٹز بھیڄا ڳیا ، جتھاں فرانسیسیاں کوں چھیکڑبازی شکست تھئی تے او جاہ جرمنیاں قبضہ کر گھدی ۔ اینکوں کجھ دیر جنگی قیدی بݨایا ڳیا ، پر ہک طبیب ہووݨ دے نال ، اینکوں لیل ہسپتال وچ کم کرݨ کیتے بھیڄا ڳیا جتھاں او 1871 وچ جنگ دے ختم تھیوݨ تئیں ریہا ۔ 

چونکہ ایندے ستت بعد خانہ جنگی شروع تھی ڳئی (18 مارچ توں 28 مئی 1871 تئیں پیرس کمیون) ، اینکوں سینٹ مارٹن ملٹری ہسپتال وچ تعینات کیتا ڳیا ۔ 1874 وچ اوں ہک مسابقتی امتحان پاس کیتا جیندے ذریعے اینکوں ایکول ڈی ویل-ڈی-گریس وچ ملٹری بیماریاں تے وبائیاں دے چیئر تے مقرر کیتا ڳیا ، ہک عہدہ جیڑھا ایندے پیو دے کول ہا. ایندا دور 1878 وچ ختم تھی ڳیا تے اینکوں الجزائر بھیڄا ڳیا ، جتھاں او 1883 تئیں ریہا ۔ بون (ہݨ انابہ) تے قسطنطنیہ دے ملٹری ہسپتالاں وچ کم کریندے ہوئے ، اینکوں خون دے انفیکشن دے مطالعے دا تجربہ تھیوݨ لڳا کیوں جو ملیریا عام ہا. تاہم ، اینکوں بسکرا منتقل کر ݙتا ڳیا جتھاں ملیریا دے کوئی کیس نہ ہن تے اوں بسکرا بٹن ناں دی ہک بیماری دی تحقیقات کیتی ۔ او 1880 وچ قسطنطنیہ واپس آ ڳیا ۔ 

1884 توں 1889 تئیں ، لاویران ایکول ڈی ویل-ڈی-گریس وچ ملٹری ہائجین دا پروفیسر ہا. 1894 وچ اینکوں لیل دے ملٹری ہسپتال دا چیف میڈیکل آفیسر تے ول نانٹس وچ یارہویں آرمی کور دے ہیلتھ سروسز دا ڈائریکٹر مقرر کیتا ڳیا ۔ اوں وقت تئیں اینکوں فرسٹ کلاس دے پرنسپل میڈیکل آفیسر دے عہدے تے ترقی ݙتی ڳئی ہئی ۔ 1896 وچ او اشنکٹبندیی بیماریاں تے کل وقتی تحقیق کرݨ کیتے پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ بطور چیف آف آنریری سروس شامل تھیا ۔ 

## سوبھاں

### ملیریا اتے ملیریا دے طفیلی دی دریافت
لاوران دی ملیریا دے طفیلی نال پہلی ملاقات قسطنطنیہ وچ کم کرݨ ویلھے تھئی ہئی ۔ اوں ویلھے تئیں ملیریا کوں ہک میاسمیٹک بیماری سمجھیا ویندا ہا ، ہک قسم دا پراسرار ہوائی انفیکشن ۔ ملیریا دے مریضاں دے خون دے نمونیاں توں ، لاوران رنگ دار خلیے (بعد وچ ہیموزوئن دے ناں نال ڄاݨئے ڳئے جیڑھے ڳاڑے خون دے خلیاں وچ ملیریا دے طفیلی دے انفیکشن دی نشاندہی کریندے ہن) ݙٹھے ۔ او ڄاݨدا ہا جو جرمن معالج روڈولف ورچو 1849 وچ ملیریا دے رنگ دی وضاحت کیتی ہئی ۔ ورچو ہک ایہوے شخص توں ݙٹھا جو ملیریا نال مر ڳیا ہا ، خون وچ ٻہوں سارے رنگ دار خلیے ݙکھائے ڳئے جو پہلی واری خون دے انفیکشن اتے ملیریا دے وچکار تعلق کوں ݙکھایا ڳیا ہا ۔ تاہم ، اوں غلطی نال رنگ دار خلیاں کوں تلی اتے سفید خون دے خلیاں دے اینڈوتھیلیل خلیے سمجھیا ۔ ایں واسطے ملیریا دے انفیکشن کوں غلطی نال رنگ دار سفید خون دے خلیے (میلانفیریس لیوکوسائٹس) دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا ۔ لاوران پہلا شخص ہا جیں ایں طرحاں دے متاثرہ خون دے خلیاں کوں طفیلی سمجھیا ، پر ایں مسئلے وچ اوندی دلچسپی غیر ملیریا اسٹیشن وچ منتقلی دی وجہ توں ختم تھی ڳئی ۔ 

ستت او 1880 وچ الجزائر دے قسطنطنیہ وچ فوجی ہسپتال وچ واپس آیا ، لاوران ملیریا دی وجہ کوں ہک پروٹوزوان دے طور تے دریافت کیتا ، جݙاں ہک ایہوے شخص دے خون دے سمیر وچ طفیلی ݙٹھے جو ہݨے ای ملیریا نال مر ڳیا ہا ۔ 20 اکتوبر کوں ، اوں پہلی واری طفیلی کوں مختلف شکلاں وچ ݙٹھا اتے اوندی وضاحت کیتی ، جیویں بعد وچ آکھیا ڳیا ، "درست" اتے "بہترین فری ہینڈ ڈرائنگز" دے نال ۔ اوندی ابتدائی سوچ جو ملیریا وچ رنگ دار خلیے طفیلی انفیکشن دی وجہ نال ہن ، واضح تھی ڳئی جݙاں اوں نہ صرف رنگ دار خلیے ݙٹھے ، بھل جو ٻہوں سارے خلیے وی ݙٹھے جنہاں وچ تنت ہن جو اڳوں پچھوں تھیندے پئے ہن ۔ اوں ملیریا دے ٻئے کیسز دی تحقیق جاری رکھی اتے 24 دسمبر کوں پیرس دے ہسپتالاں دی سوسائٹی کوں اپݨی دریافتاں دی رپورٹ ݙتی ۔ اوں ملیریا دے طفیلی دیاں ترائے منفرد حیاتیاتی خصوصیات بیان کیتیاں: چندر یا بیضوی جسم جیڑھے شفاف ہن اتے جنہاں دے مرکز وچ گول رنگ دے ذرات ہن ، گول جسم جیڑھے ترائے توں چار تنت رکھیندے ہن جیڑھے کیڑے وانگوں حرکت کرݨ دے قابل ہن ، اتے چھوٹے گول جسم جیڑھے چھوٹے ذرات رکھیندے ہن اتے جنہاں وچ تنت کائناں ہن ۔ چندر یا لولھویں خلیے ہݨ گیمیٹوسائٹس ، تنت والے جسم ایکسفلیجلیشن (نر گیمیٹ) اتے چھوٹے گول جسم ٹروفوزائٹس دے ناں نال ڄاݨئے ویندن ۔ 

لاوران دی رپورٹ 1881 وچ بولٹینز ایٹ میموئرز ڈی لا سوسائٹی میڈیکل ڈیس ہسپتالاں ڈی پیرس وچ اتے انگریزی وچ دی لینسیٹ وچ شائع تھئی ۔ اوں لکھیا:

"گذشتہ 20 اکتوبر کوں ، جݙاں میں خوردبین دے ذریعے ملیریا دے بخار وچ مبتلا ہک مریض دا خون ݙیکھدا پیا ہا تاں میں ڳاڑھے خون دے ذرات دے وچکار ایہوے عناصر دی موجودگی ݙٹھی جیڑھے میکوں طفیلی نوعیت دے ݙسدے ہن ۔ اوں ویلھے توں میں 44 کیسز دی جانچ کیتی ہے ، اتے 26 وچ ایہوے عناصر ݙٹھے ہن ۔ میں ملیریا توں علاوہ ٻیاں بیماریاں وچ مبتلا مریضاں دے خون وچ ایہ عناصر ڳولݨ دی بیکار کوشش کیتی ہے ۔ "

اوں سال اوں 104 صفحات دی ہک کتاب شائع کیتی نیچر پیراسیٹائر ڈیس ایکسیڈنٹس ڈی ل'امپالوڈیزم: ڈسکرپشن ڈی'ن نوو پیراسائٹ ٹرووے ڈانس لی سانگ ڈیس مالاڈس اٹینٹس ڈی فیور پالسٹری (ملیریا دی بیماری دی طفیلی نوعیت: ملیریا دے بخار وچ مبتلا مریضاں دے خون وچ ݙتے ڳئے ہک نویں طفیلی دی وضاحت) ۔ ایندے وچ اوں طفیلی دا ناں اوسیلیریا ملیریا رکھیا (جیڑھا تحقیق اتے ناں رکھݨ دے تنازعات دی ہک لمبی لائن دے بعد انٹرنیشنل کمیشن آن زولوجیکل نومنکلیچر 1954 وچ سرکاری طور تے پلازموڈیم فالسپیارم دا ناں ݙتا) ۔ ایہ پہلی واری ہا جو پروٹوزوان کوں کہیں وی قسم دی بیماری دی وجہ ݙکھایا ڳیا ہا ۔ ایں واسطے ایہ دریافت بیماریاں دے جراثیم دے نظریے دی توثیق ہئی ۔ 

تاہم ، لاوران دے اعلان کوں شک نال ڳیا ڳیا ، ایندی وݙی وجہ ایہ ہئی جو اوں ویلھے دے معروف معالجین جیویں تھیوڈور البرچٹ ایڈون کلیبس اتے کورراڈو ٹوماسی-کروڈیلی دعویٰ کیتا ہا جو انہاں ہک بیکٹیریئم (جیڑھا انہاں بیسیلس ملیریا سݙیا ہا) کوں ملیریا دے پیتھوجن دے طور تے دریافت کیتا ہے ۔ لاوران دی دریافت پنج سال بعد ای وسیع پیمانے تے قبول کیتی ڳئی جݙاں کیملو گولگی بہتر خوردبین اتے رنگین تکنیک استعمال کر تے طفیلی دی تصدیق کیتی ۔ 

لاوران مچھر-ملیریا نظریے دا حامی ہا ، جیڑھا برطانوی معالج پیٹرک مینسن 1894 وچ تیار کیتا ہا ، اتے 1898 وچ رونالڈ راس تجرباتی طور تے ثابت کیتا ہا ۔ ایں طبی ترقی دی بنیاد تے ، اوں 1901 وچ کورسیکا دی ملیریا دی حالت دی رپورٹ ݙتی ، جیندے وچ مچھراں دے خاتمے اتے کنٹرول دی لوڑ تے زور ݙتا ڳیا ۔ فرانسیسی اکیڈمی آف میڈیسن لیگ کورس کونٹر لی پالڈیزم (ملیریا نال مقابلہ کرݨ والی کورسیکا لیگ) قائم کیتی جیندے وچ لاوران کوں اعزازی صدر بݨایا ڳیا ۔ 

### لیشمانیاسس
لاوران کوں ہک ٻئی پروٹوزوان بیماری ، کیوٹینیئس لیشمانیاسس ، جیڑھی لیشمانیا دی مختلف ونکیاں دی وجہ نال تھیندی ہے ، بسکرا وچ ملی ، جتھاں اینکوں کلو ڈی بریسکا (بسکرا بٹن) دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا کیوں جو متاثرہ افراد وچ واضح بٹن نما جلد دے زخم ہوندے ہن ۔ بھانویں جو او قیمتی مشاہدات کرݨ وچ ناکام ریہا ، او پہلا شخص ہا جیں ہک اینجھی ملدی جلدی بیماری دے کارݨ بݨݨ والے پروٹوزوان دی شناخت کیتی ، جینکوں ہݨ ویسرل لیشمانیاسس سݙیا ویندے ۔ 1903 وچ جݙاں او پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ ہا ، اینکوں برطانوی طبی افسر چارلس ڈونووان دے نمونے مدراس ، انڈیا توں ملئے ، اتے اوں اپݨے ساتھی فیلکس میسنل دی مدد نال اینکوں پائروپلازما ڈونووانی دا ناں ݙتا ۔ تاہم ، سائنسی ناں اوں سال لیشمانیا ڈونووانی کر ݙتا ڳیا ۔ 1904 وچ اوں اتے ایم کیتھوائر تیونس توں انفینٹائل لیشمانیاسس دا پہلا کیس رپورٹ کیتا ۔ اوں 1917 وچ لیشمانیاسس تے ہک مقالہ شائع کیتا ۔ 

### ٹرائپانوسومیاسس
لاوران بعد وچ ٹرائپانوسومز تے کم کیتا اتے ہک واری ول ݙکھایا جو پروٹوزوان بیماریاں دے ذمہ دار ہن جیویں سلیپنگ سکنس اتے جانوراں دا ٹرائپانوسومیاسس ۔ اوں 1902 وچ ڳنویں توں ٹرائپانوسوما تھیلیری ، 1905 وچ ٹرائپانوسوما نانم اتے 1909 وچ ٹرائپانوسوما مونٹگمری بیان کیتا ، جینکوں بعد وچ ٹرائپانوسوما کانگولینس کر ݙتا ڳیا ، جیڑھا ڳنویں اتے گھوڑیاں وچ ناگانا دا طفیلی ہا ۔ میسنل دے نال ، اوں 1902 وچ یورپی ایلز توں ٹرائپانوسوما گرینولوسم دی شناخت کیتی ، 1902 وچ مچھیاں توں ٹرائپانوپلازما بوریلی اتے ٹرائپانوسوما رائیے ، 1904 وچ مچھیاں توں ٹرائپانوسوما ڈینیلیوسکی ، اتے 1904 وچ ہک مونوگراف ٹرائپانوسومز اینڈ ٹرائپانوسومیاسس شائع کیتا جیندے ذریعے تریہہ توں ودھ نویاں ونکیاں بیان کیتیاں ڳیاں ۔ 

### ایوارڈ اتے اعزاز
لاوران کوں 1889 وچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا بریانٹ پرائز (Prix Bréant) اتے 1902 وچ ملیریا دے طفیلی دی دریافت تے رائل سوسائٹی آف میڈیسن دا ایڈورڈ جینر میڈل ݙتا ڳیا ۔ اینکوں 1907 وچ "بیماریاں پیدا کرݨ وچ پروٹوزوا دے کردار تے کم دی سنڄاݨ" وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ اوں ادھا انعام پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ لیبارٹری آف ٹراپیکل میڈیسن دی بنیاد کیتے ݙتا ۔ او رائل سوسائٹی ، رائل سوسائٹی آف ایڈنبرگ ، رائل سوسائٹی آف میڈیسن ، پیتھولوجیکل سوسائٹی ، رائل سوسائٹی آف ٹراپیکل میڈیسن اینڈ ہائیجین ، اتے رائل سوسائٹی فار پبلک ہیلتھ دا اعزازی فیلو ہا ۔ 

1908 وچ اوں سوسائٹی ڈی پیتھولوجی ایگزوٹک دی بنیاد رکھی ، جیندے تے او 12 سال تئیں صدر ریہا ۔ او 1893 وچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا رکن چݨیا ڳیا ، اتے 1920 وچ ایندا صدر بݨیا ۔ اینکوں 1912 وچ نیشنل آرڈر آف دی لیجن آف آنر دا کمانڈر مقرر کیتا ڳیا ۔ او 1915 وچ اپݨی 70ویں سالڳنڈھ تے پاسچر انسٹی ٹیوٹ دا اعزازی ڈائریکٹر ہا ۔ ایندے کم کوں 1954 وچ الجزائر ولوں جاری کردہ ہک ڈاک ٹکٹ تے یادگاری طور تے منایا ڳیا ۔ 

### ذاتی زندگی اتے موت
لاوران 1885 وچ سوفی میری پیڈانسے نال شادی کیتی ۔ انہاں دے کوئی ٻال کائناں ہن ۔ 

1922 وچ او کجھ مہینیاں تئیں ہک اݨڄاݨ بیماری وچ مبتلا ریہا اتے پیرس وچ مر ڳیا ۔ اینکوں پیرس دے سیمٹیئر ڈو مونٹپارناس وچ دفن کیتا ڳیا ہے ۔ 

### سنڄاݨ
لاوران دا ناں لندن سکول آف ہائیجین اینڈ ٹراپیکل میڈیسن دی فریز تے موجود ہے ۔