ہرمین سٹاؤڈنگر

### ہرمین سٹاؤڈنگر
ہرمین سٹاؤڈنگر (23 مارچ 1881 – 8 ستمبر 1965) ہک جرمن آرگینک کیمیا دان ہا جئیں میکرو مالیکیولز کوں نشابر کیتا ، جنہاں کوں اوں پولیمر دے طور تے بیان کیتا ۔ ایں کم کیتے انہاں کوں 1953 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ملیا ۔ 

او کیٹینز تے سٹاؤڈنگر ری ایکشن دی دریافت کیتے وی ڄاتا ویندا ہے ۔ سٹاؤڈنگر ، لیوپولڈ روئزکا دے نال ، 1920 دے ݙہاکے وچ پائریتھرین I تے II دی مالیکیولر ساخت کوں وی واضح کیتا ، جیندے نال 1960 تے 1970 دے ݙہاکے وچ پائریتھرائڈ کیڑے مار دوائیاں دی تیاری ممکن تھئی ۔ 

### ابتدائی کم
سٹاؤڈنگر 1881 وچ ورمز وچ پیدا تھیا ہا ۔ سٹاؤڈنگر ، جیڑھا شروع وچ ماہر نباتات بݨݨا چاہندا ہا ، یونیورسٹی آف ہالے ، ٹی ایچ ڈارمسٹڈٹ تے ایل ایم یو میونخ وچ کیمسٹری دی تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں ٹی ایچ ڈارمسٹڈٹ توں اپݨا "Verbandsexamen" (ماسٹر ڈگری دے برابر) حاصل کیتا ۔ 1903 وچ یونیورسٹی آف ہالے توں پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد ، سٹاؤڈنگر 1907 وچ یونیورسٹی آف سٹراسبرگ وچ بطور اکیڈمک لیکچرر قابلیت حاصل کیتی ۔ اوندی نویں ذال ڈورا سٹاؤڈنگر اوندے کم وچ اوندی مدد کیتی جنہاں اوندے لیکچرز لکھے ۔ 

اتھاں ای انہاں کیٹینز دریافت کیتے ، جیڑھے مالیکیولز دا ہک خاندان اے جیڑھا شکل 1 وچ ݙکھائی ڳئی عمومی شکل نال نشابر ہے ۔ کیٹینز ہݨ تئیں دریافت نہ تھیوݨ والے اینٹی بایوٹکس جیویں جو پینسلین تے ایموکسیلین دی تیاری کیتے ہک مصنوعی طور تے اہم انٹرمیڈیٹ ثابت تھیندے ۔ 

1907 وچ ، سٹاؤڈنگر کارلسروہے دی ٹیکنیکل یونیورسٹی وچ بطور اسسٹنٹ پروفیسر کم شروع کیتا ۔ اتھاں ، اوں کئی مفید آرگینک مرکبات (بشمول ہک مصنوعی کافی دا ذائقہ) کوں کامیابی نال الڳ تھلڳ کیتا جیویں جو رولف ملہاؤپٹ زیادہ مکمل طور تے جائزہ ڳیا ہے ۔ اتھاں وی اوں مستقبل دے نوبل انعام جتݨ والیاں لیوپولڈ روئزکا (1910) تے تادیوش ریخسٹائن کوں انہاں دی ڈاکٹریٹ کیتے رہنمائی کیتی ۔ 

### سٹاؤڈنگر ری ایکشن
1912 وچ ، سٹاؤڈنگر سوئٹزرلینڈ دے زیورخ وچ سوئس فیڈرل انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ ہک نویں پوزیشن سنبھالی ۔ اوندی ابتدائی دریافتاں وچوں ہک 1919 وچ تھئی ، جݙاں اوں تے اوندے ساتھی میئر رپورٹ کیتا جو آرگینک ایزائڈز ٹرائیفینائل فاسفائن نال رد عمل ظاہر کر تے ہک ایمینوفاسفورین بݨیندن (شکل 2) ۔ ایہ رد عمل ، جینکوں عام طور تے سٹاؤڈنگر ری ایکشن آکھیا ویندا ہے ، عام طور تے ایمینوفاسفورین دی وݙی مقدار پیدا کریندا ہے ۔ 

### پہلی عالمی جنگ
جݙاں جو خزان 1914 وچ جرمن پروفیسرز جنگ دی وݙے پیمانے تے عوامی حمایت وچ شامل تھئے ، سٹاؤڈنگر نائنٹی تھری دے منشور تے دستخط کرݨ توں انکار کر ݙتا تے میکس بورن ، اوٹو بیوک تے البرٹ آئن سٹائن جیویں کجھ استثناواں وچ شامل تھیا جنہاں ایندی مذمت کیتی ۔ 1917 وچ انہاں ہک مضمون لکھا جیندے وچ اینٹینٹ دی صنعتی برتری دی وجہ توں جرمنی دی شکست دی پیش گوئی کیتی ڳئی تے جلد از جلد پرامن تصفیہ دا مطالبہ کیتا ڳیا ، تے امریکہ دی شمولیت دے بعد انہاں جرمن فوجی قیادت کوں ہک لمبے خط وچ ایں مطالبے کوں ݙوہرا ۔ فرٹز ہابر انہاں دے مضمون تے انہاں تے جرمنی کوں نقصان پہنچاوݨ دا الزام لاتا ، تے سٹاؤڈنگر بدلے وچ جرمن کیمیائی ہتھیاراں دے پروگرام وچ ہابر دے کردار تے تنقید کیتی ۔ 

### پولیمر کیمسٹری
کارلسروہے تے بعد وچ ، زیورخ وچ قیام دے دوران ، سٹاؤڈنگر رٻڑ دی کیمسٹری وچ تحقیق شروع کیتی ، جیندے کیتے راؤلٹ تے وین ٹ ہوف دے فزیکل طریقیاں نال ٻہوں زیادہ مالیکیولر وزن ناپیا ڳیا ہا ۔ موجودہ نظریات دے اُپٹھ ، سٹاؤڈنگر 1920 وچ شائع تھیوݨ والے ہک تاریخی پیپر وچ تجویز پیش کیتی جو رٻڑ تے ٻئے پولیمر جیویں جو نشاستہ ، سیلولوز تے پروٹین چھوٹے دہرائے ونڄݨ والے مالیکیولر یونٹس دی لمبی زنجیر ہن جیڑھے کوولنٹ بانڈز نال جڑے ہوئے ہن ۔ ٻئے لفظاں وچ ، پولیمر کاغذ دیاں کلپس دی زنجیر وانگ ہن ، جیڑھے سرے توں سرے تئیں جڑے ہوئے چھوٹے اجزاء نال بݨئے ہن ۔ 

اوں ویلھے ، ایمیل فشر تے ہینرک ویلینڈ جیویں جو معروف آرگینک کیمیا دان یقین کریندے ہن جو ناپیا ڳیا زیادہ مالیکیولر وزن صرف او ظاہر قدر ہن جیڑھے چھوٹے مالیکیولز دے کولائیڈز وچ جمع تھیوݨ نال تھیندے ہن ۔ شروع وچ ، سٹاؤڈنگر دے ٻہوں سارے ساتھیاں ایں امکان کوں قبول کرݨ توں انکار کر ݙتا جو چھوٹے مالیکیولز کوولنٹ طور تے جڑ تے زیادہ مالیکیولر وزن والے مرکبات بݨا سڳدن ۔ جیویں جو ملہاؤپٹ مناسب طور تے نوٹ کیتا ہے ، ایہ جزوی طور تے ایں حقیقت دی وجہ توں اے جو ویہویں صدی دی موہر وچ مالیکیولر ساخت تے بانڈنگ تھیوری کوں مکمل طور تے نی سمجھیا ڳیا ہا ۔ 

1926 وچ ، انہاں کوں فرائیبرگ ام بریسگاؤ (جرمنی) دی یونیورسٹی آف فرائیبرگ وچ کیمسٹری دا لیکچرر مقرر کیتا ڳیا ، جتھاں انہاں اپݨا باقی گزر گزران گزاریا ۔ اوندی پولیمر مفروضے دی حمایت کیتے مزید شواہد 1930 دے ݙہاکے وچ سامݨے آئے ۔ پولیمرز دے زیادہ مالیکیولر وزن دی تصدیق میمبراین اوسمومیٹری نال تھئی ، تے سٹاؤڈنگر دے محلول وچ واسکاسیٹی دی پیمائش نال وی تھئی ۔ ہرمین مارک دے پولیمرز دے ایکس رے ڈفریکشن اسٹڈیز دہرائے ونڄݨ والے مالیکیولر یونٹس دی لمبی زنجیراں کیتے براہ راست شواہد فراہم کیتے ۔ تے کاروتھرز دی قیادت وچ مصنوعی کم ظاہر کیتا جو نائلان تے پالئیسٹر جیویں جو پولیمر چنڳی طرحاں سمجھݨ والے آرگینک رد عملاں نال تیار کیتے ونڄ سڳدن ۔ اوندی تھیوری ایں مضمون کوں مزید ترقی کیتے کھول ݙتا ، تے پولیمر سائنس کوں ہک مضبوط بنیاد تے رکھݨ وچ مدد کیتی ۔ 

### گھروڳی زندگی
انہاں 1906 وچ ڈورا فورسٹر نال شادی کیتی تے او 1926 وچ انہاں دی طلاق تئیں کٹھے ریہے ۔ انہاں دے چار ٻال ہن جنہاں وچ ایوا لیزی (1907-1993) تے کلار (کلارا) کافمین شامل ہن جیڑھے فاشزم دے ودھݨ دے خلاف مزاحمت وچ سرگرم ہن ۔ ڈورا ول شادی کیتی تے ہک معروف امن کارکن بݨ ڳئی ۔ 

1927 وچ ، انہاں لیٹوین ماہر نباتات ، میگڈا ووئٹا نال شادی کیتی ، جیڑھی اوندی موت تئیں انہاں دے نال تعاون کرݨ والی ہئی تے جیندے تعاون کوں انہاں اپݨے نوبل انعام دی قبولیت وچ تسلیم کیتا ۔ 

### میراث
سٹاؤڈنگر دی میکرو مالیکیولز دے ناں نال اچ مالیکیولر وزن والے مرکبات دی نوعیت دی تاریخی وضاحت پولیمر کیمسٹری دے شعبے دی پیدائش دی راہ ہموار کیتی ۔ سٹاؤڈنگر خود ایں سائنس دی صلاحیت کوں اوں ویلھے ݙٹھا جݙاں ایہ مکمل طور تے محسوس نہ تھئی ہئی ۔ "ایہ غیر متوقع کائنی ، " سٹاؤڈنگر 1936 وچ تبصرہ کیتا ، "کہ کݙاہیں نہ کݙاہیں مصنوعی اچ مالیکیولر مصنوعات توں مصنوعی ریشے تیار کرݨ دا ہک طریقہ دریافت تھیسی ، کیوں جو قدرتی ریشیاں دی مضبوطی تے لچک صرف انہاں دی میکرو مالیکیولر ساخت تے منحصر ہوندی اے – یعنی ، انہاں دے لمبے دھاگے دار مالیکیولز تے ۔ " سٹاؤڈنگر 1940 وچ پہلا پولیمر کیمسٹری جریدہ قائم کیتا ، تے 1953 وچ "میکرو مالیکیولر کیمسٹری دے شعبے وچ اندیاں دریافتاں" کیتے کیمسٹری دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ 1999 وچ ، امریکن کیمیکل سوسائٹی تے جرمن کیمیکل سوسائٹی سٹاؤڈنگر دے کم کوں ہک بین الاقوامی تاریخی کیمیائی نشان قرار ݙتا ۔ اوندی شاندار تحقیق دنیا کوں بے شمار پلاسٹک ، ٹیکسٹائل تے ٻئے پولیمریک مواد ݙتے ہن جیڑھے صارفین دی مصنوعات کوں زیادہ سستا ، پرکشش تے لطف اندوز بݨیندے ہن ، جݙاں جو انجینئرز کوں ہلکی تے زیادہ پائیدار ساخت تیار کرݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ جرمن کیمیکل سوسائٹی 1971 وچ پولیمر سائنس وچ بنیادی سانجھ کوں تسلیم کرݨ کیتے ہرمین سٹاؤڈنگر انعام شروع کیتا ۔