خانوادۂ موسیٰ پاک العراقی دے لوک فن وِچ خدمات

برِصغیر پاک و ہند اِچ عرب دی دھرتی توں آنوݨ آلے ٻہوں سارے اولیاء، علماء نے اسلام دی تبلیغ اَتے ترویج وچ وݙا اہم کم کر ݙکھایا۔ اُنہاں اِچ سلسلہ قادریہ دی بنیاد رکھݨ آلے سئیں حضرت حامد گنج بخش اچوی ڄیڑھے ڄو حضرت موسیٰ پاک شہید دے جدّ اعلیٰ ہَن انہاں سبھے بزرگاں نے اسلامی تعلیمات اَتے اہل بیتِ اطہار دی شان کُوں دوبالا کیتا اَتے خوشخطی و خوشنویسی دے لوک فن دی وݙی سرپرستی کیتی نقاشی اَتے کاشی کاری وَل سونے تے سہاگہ فارسی اشعار دی خطاطی اَڄ وی اُنہاں دی خانگاہ دا زیور اَتے شان ہِن۔ ہِیں خاندان دے رشتے دار اَتے علاقہ دار ہک خاندانِ قادریہ جیلانیہ نے وی ملتان اِچ شرافت اَتے دین داری کوں پھیلاوݨ اِچ آپݨا اہم کردار ادا کیتا۔ اے خاندان عراق دے شہر بغداد توں 30 کلومیٹر دور المدائن جیلانیہ نال تعلق رکھدا ہا ڄتھاں مشہور عالم بزرگ حضرت سلمان فارسی دا مزار ہِے‘ اُتھوں اوچ شریف تے وَل ملتان شریف اِچ آڳیا۔ اِتھاں آکے دربار حضرت موسیٰ پاک تے مدرسہ قائم کیتا۔ حضرت نے آپݨے وصال توں پہلے ایں خاندان دے سربراہ کوں دربار شریف تے خلیفہ مقرر کیتا۔ اِیں خاندان دے جدِ امجد حضرت عبدالقادر قادری جیلانی مدائنی ہَن۔ آپ قرآن اَتے حدیث دے وݙے عالم ہن سلسلہ قادریہ اِچ بیعت وی کریندے ہَن۔ ایں خاندان دے کئی بزرگاں نے ڈیرہ اسماعیل خان، دلی، اُوچ شریف، اَتے ملتان اِچ حضرت شیخ عبدالقادر جیلانی غوث پاکؒ دی تعلیمات کوں عام کیتا۔ ایں خاندان دے ہِک فرزند مولانا عنایت اللہ قادری، حضرت پیر علی مردان اویسی، حضرت مولانا دائود قادری، محلہ قدیر آباد اِچ خواجہ عبید اللہ المعروف پیر خاصے والے اَتے ٻئے بزرگاں نے ڄنہاں اِچ گیلانی خاندان دے بزرگ پیش پیش ہن انجمنِ اسلامیہ دی بنیاد رکھی۔ شہر اِچ جلوسِ عید میلاد النبی ﷺ دی ابتداء کیتی ڄیندی اَڄ وی تقلید کیتی ویندی ہِے۔ ڄتھاں حضرت موسیٰ پاک شہید دا مزار ہِے اے حویلی لنگاہ خاندان دی ہئی ڄیڑھی اُنہاں کوں پیش کر ݙتی ڳئی وَت حضرت موسیٰ پاک شہید کوں علاقہ منگے ہٹے توں گھن آکے اتھاں دفن کر ݙتا ڳیا۔ آپ دے اول خلیفے مولانا حمید الدین قادری، وَت خلیفہ غلام رسول، وَت فتح دین وَت عاشق حسین قادری، معین الدین خلفاء تھئے اُنہاں دے بعد ایں خاندان دے نامور سپوت جناب منشی طفیل احمد قادری، مولوی منظور احمد احقر، مولوی محبوب احمد اویسی، ممتاز حسین قادری (بانی آل پاکستان اخبار فروش فیڈریشن)، مخدوم محمد اقبال اویسی، مفتی عبدالقوی اَتے صاحبزادہ محمد ابراہیم، حضرت مولانا مفتی عبدالکریم، سئیں مفتی عبدالشکور، سئیں مفتی عبدالودود، اَتے عبدالعلی سئیں نے آپݨے خاندان دے بزرگاں دے نقشِ قدم تے چلدے ہوئے علم و فن اَتے قلمی کتاباں لکھݨ چھاپݨ دے سلسلے شروع کیتے تاں علم و ادب اَتے فنِ خوشنویسی کوں خوب فروغ حاصل تھیا۔ بقول پروفیسر طارق قادری جیلانی اِیں خاندان دا ہر فرد علم و ادب اَتے فنِ خوشنویسی دا ماہر ہئی بلکہ علم و فن دے ودھارے کیتے نشریاتی ادارے قائم کیتے تاں ڄو زیادہ ودھارا تھیوے۔

## ٻِیا ݙیکھو

* الحاج منظور احمد احقر دستکار

* اُستاد فِدا حسین آرٹسٹ۔

* ملتان دی قدیم لوک ثقافت اتے اُستاد فِدا حسین      

* منشی طفیل احمد قادری

* دبستان فروغِ خطاطی اتے منشی طفیل احمد قادری

* اُستاد خلیل الرحمٰن چشتی اتے ٻئے دستکار

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

* سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

* گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون
ونکی:لوک ثقافت