کرونا وائرس

اَڄ کل ریڈیو سُݨو ، ٹی وی ݙیکھو ں، اخبار پڑھوں ، کرونا وائرس دیاں ’’خبراں‘‘ ݙیکھݨ ، سُݨݨ تے پڑھݨݨ کنوں علاوہ ݙوجھی کوئی ڳالھ کائنی ۔ رب سوہݨا بُرے وقت کنو ںبچاوے ، ہر کوں صحت دی بادشاہی ݙیوے ۔آہدن جو اے کوئی نویں آفت اے ۔ جیکوں ٹکرے ،چائی ویندی اے ، سالم جہان ایندی وکوڑ نال روندا ، رَڑدا پئے۔ بندہ ہک ݙوجھے نال اُٹھی ٻہہ نئیں سڳدا۔شہر خالی ، رستے خالی ، سکول بند ہِن ، کالج تے یونیورسٹیاں بند ہِن ، ٻیا تے ٻیا مسیتاں وی بند ہِن۔شہر اے ، دیہات اے ، بھانویں کوئی طاقتاں رکھدے ، اُچیاں ماڑیاں رکھدے ، کرونا وائرس ساریاں کوں ہلکان کیتی کھڑی اے۔

ساریاں کوں اُجٖاڑی ویندی اے ، لڳدے انسان جیویں اپݨی بقاء دی جنگ پیا لڑدے ۔ کرونا وائرس مُلخاں دے مُلخ وِڑھیندی ویندی اے ۔ اے وائرس عذاب توں گھٹ کائنی ۔ شئیت اے ساݙے گناہواں دیاں شامتاں ہِن ، کیوں جو اساں اپݨے رب سوہݨے کوں اصلو ںبُھل ڳئے ہَیں۔ انسانیت تاں جیویں مُک ڳئی اے ۔

ڈُدھ اِچ پاݨی دی ملاوٹ۔

ماکھی اِچ ملاوٹ۔

کھاوݨ پیوݨ دی ہر شئے اِچ ملاوٹ۔

دکاندار ، پھل فروٹ ، سبزی ݙیکھیندا تازی ہِ اَتے جیڑھلے سبزی آلا کوئی شئے تولیندے تاں کوشت کریندے جو ڳلی سڑی شئے چُݨ چُݨ تے گاہک کوں ݙیوے۔ݙاکداراں اپݨی ݙاکداری کوں کاروبار بݨا گِھدے ، بندے دا تاں ذری بھوری اِنہاں کوں احساس نئیں ریہا۔

پولیس روٹی چور کوں دہشت گرد بݨائی کھڑی اے۔

امیراں کیتے وکھرا قانون اے،غریباں کیتے وکھرا قانون اے۔

نکاح دی جاء زناء اے۔

جواء ، شراب ، مار کُٹائی عام اے ، حرام ، حلال اِچ فرق کائنی۔

انسانی رشتیاں اِچ وانج کیتا ویندے۔

امیراں نال وکھرا رویہ ہوندے اَتے غریباں نال وکھرا رویہ ہوندے۔

پیسہ کماوݨ تے ݙوجھیاں کوں نیواں ݙکھاوݨ دا رواج عام تھی ڳئے۔

ݙاڈھا نِیویں دا حق ماری ویندے۔

اجٖوکے ویلے دا انسان جیݙے کیݙے ، حق ، ناحق دولت کٹھی کرݨ دی بھاج بھجٖدا ودے۔

یتیم مسکین ، فقیر فقراء ، وݙے لوکیں دی جھنڑکاں نال بُکھے مر ویندن ۔ اَتے وݙے لوکیں دی کاراں ، موٹراں تے جیپاں دی زوں زاں اے۔

اساں سُدھردے نئیں پئے جیندی وجہ کنے شئیت اے عذاب جوں جوں ودھدا ویندے۔ اللہ جٖاݨے اے کینجھا وائرس اے جیڑھا جو ہک عذاب توں گھٹ کائنی ۔

خبراں اِچ سُݨدے ، ݙیہدے بیٹھے ہَیں جو چین ، اٹلی ، امریکہ ، ایران ، عراق ، سعودی عرب ، بھارت، پاکستان ………… پوری دنیا ایں کرونا وائرس دی وکوڑاِچ آ ڳئی اے ۔یونیسیف دی رپورٹ اِچ ݙسیا ڳئے جو کرونا وائرس دا میچا 500-400مائکرو قطر ہے ۔ ایں پاروں اے کہیں وی منہ تے چڑھے چِھکے اِچوں نئیں نکل سڳدا ۔ صابݨ اَتے پاݨی نال دُھویج ویندے۔

ایندی اَجٖاں کوئی باقاعدہ ویکسین کائنی ۔ کجھ احتیاطی تدابیر ݙسائیاں ڳئین جینکوں اپݨا وتیرہ بݨا کراہیں کرونا وائرس کنے بچیا ونجٖ سڳدے۔

’’گھٹ توں گھٹ ویہہ سیکنڈ صابݨ نال ہتھ لحظے لحظے دھوو۔‘‘

’’ہک ݙوجھے کوں ہتھ نہ ملائو ، ڳلکڑیاں نہ پائو‘‘۔

’’منہ تے چِھکے چا چاڑھو‘‘۔

’’بھیڑا نہ کرو ، سکوٹر تے ݙو سواریاں نہ ٻاہوِن‘‘۔

’’ایویں ویلھے پندھ نہ کرو ، گھر اِچ وقت لنگھائو‘‘۔

’’اپݨے نک ، کنیں اَتے اَکھیں کوں وَل وَل ہتھ نہ لائو‘‘۔

کرونا ہک ٻہوں خطرناک وائر س اے ، جیڑھا بندے کوں مار مُکا سڳدے ۔ ایں پاروں بندے کوں ݙاڈھا تپ ہووے ، کھنگ ݙاڈھی ہووے یا زکام تھی ونجٖے تاں اِنہاں نشانیاں نال کرونا وائرس تھی سڳدے ۔ اے نشانیاں نِتر آوِن تاں اپݨی تے ݙوجھیاں دی حیاتی کوں بچاوݨ کیتے لوڑ پووݨ آلے نمبر 1166تے میل جو ل کرو۔

جیڑھلے حالات جوں جوں ایں وائرس نال وِڳڑدے ڳئے تاں سرکار لاک ڈائون دے حکم نامے جاری کر ݙتے ۔ ہر پاسے وہم ، خوف ، ݙر تے مونجھاں ودھدیاں ڳئیاں ۔ چنگے بھلے بندے دے پیریں تلوں بھوئیں نِکل ڳئی ۔ کجھ ݙینہ تاں امیر غریب کرونا وائرس دا رووݨا روندے رہ ڳئے ۔ اَتے جیڑھلے لاک ڈائون دی پاروں ہٹیاں بند تھی ڳیاں ۔ دفتر، کارخانے ، کم کار سارے بند تھی ڳئے تاں غریب طبقے کوں بُکھ دے وائرس دی فکر پئے ڳئی ۔ بُکھ دا وائرس امیراں کوں نئیں چمبڑدا ، ایں پاروں وݙے طبقے دے لوک کرونا وائرس دی ڳالھ کریندے رہ ڳئے ۔

سرکار وݙے وݙے اعلان کر ݙتے جو مزدور طبقے کوں ٻارھاں ٻارھاں ہزار روپے اَتے خوراک پاݨی ݙتا ویسی ۔ ایں اعلان کوں سُݨ تے وسیب دی عوام خُش تھی ڳئی جو ساݙی سرکار ایں کُللڑے پندھیڑے اِچ عوام کوں آسرا ݙیندی پئی اے۔

وݙے وݙے وزیر تے مشیر بے وس عوام کوں امداد ݙیندے ہوئیں موبائلاں تے سیلفیاں بݨیندے ریہے۔ ہک پاسے عوام دی محرومی ݙوجھے پاسے وزیراں مشیراں دے لارے نال غریب طبقے دے لوکیں دے دِلیں کوں ٹیکی مِلی ۔ جو وزیر مشیر اپݨی غریب عوام دے نال کھڑے ہِن۔اَتے جیڑھلے وَل ایں سنویاں خبراں آوݨ پئے ڳیاں جو چنگی بھلی غریب عوام کوں حکومتی امداد نئیں ملی ، نہ اِی کوئی خوراک پاݨی ملیے ۔ جیندی پاروں مایوس تھی کراہیں چھی ٻالیں دے پیئو لاک ڈائون دی وجہ نال روزی دا حیلہ ، وسیلہ نہ ہووݨ پاروں بُکھ تے غربت توں تنگ تھی تے آپ ماری کر گھدی اے ۔ وَل ہِک ݙوجھی خبر اَئی جو ہک بیروزگار بندے اپݨے ٻالیں کوں پاݨی نال روزہ رکھیندے ݙیکھ تے دلبرداشتہ تھی کراہیں زہریلی گولیاں کھا تے آپ ماری کر گھدی اے ………………

سرکار وَل اعلان کیتا کرونا وائرس توں ݙرݨا نئیں ، لڑنا اے ۔ پر وائرس دے ݙر کنے چنگے بھلے دے ہتھیں پیروں چھٹ ڳئی ۔ ساݙی وستی دا نذرو اونویں اِی وہمی بندہ اے ۔ وہم ہک ایجھی بیماری اے جیندا کوئی علاج کائنی ۔ نذرو ایہو خفت جو گھتیا جو متاں اے بیماری میکوں چمبڑ ونجٖے ، ایں خفت کنوں ݙاڈھا مونجھا ،مونجھا تھی ڳیا ۔ نذرو کوں ݙاڈھا مونجھ ݙیکھ تے اوندی سواݨی پُچھیا نذرو اَڄ تیکوں کیا اے؟۔

نذرووہمی بندہ ہئی ، اوں دِل اِچ آکھیا : میکوں میݙی سواݨی اَڄ تئیں کݙاہیں ایں طرحاں نئیں آکھیا جو نذرو تیکوں کیا اے؟۔

شک نئیں جو اَڄ میکوں کجھ ضرور اے ۔ نذرو ایں خفت اِچ کپڑا تاݨ تے منجی تے سم ڳیا۔جھٹ کھن تئیں وسیب دی سواݨیاں نذرو دے گھر آئیاں ۔ اُنہاں نذرو کو کپڑا تاݨ تے بے ٹائماں سمدا ݙٹھا تاں اُنہاں نذرو دی سواݨی کولوں پُچھݨا کیتا اَڄ نذرو بھرا کوں کیا تھی ڳئے۔

نذرو ساری ڳالھیں سُݨدا پیا ہئی ، اوں اپݨے دِل اِچ آکھیا پہلے میکوں میݙی سواݨی آکھیئے جو تیکوں کیا اے؟ ۔ چلو اوں ٻٹ لائی ہوسی ، پر ہُݨ اے سواݨیاں تاںکُوڑ نئیں مریندیاں ۔

نذرو دا وہم ودھدا ڳیا اوں جٖاݨیا لڳدے میکوں کرونا وائر س تھی ڳئے۔ نذرومسیں پاسے بدلیندیں ݙینہ رات لنگھایا ، اَخیر نذرووہم توں ݙاڈھا بیمار تھی ڳیا ۔ اوندا ٻول اَلا وی بند تھی ڳیا ۔ نذرو دی سواݨی ݙاڈھی مونجھی تھی ڳئی ۔ نذرو کوں ایمبولینس اِچ لݙ کراہیں ہسپتال گھن ڳئے ۔

ݙاکدار صاحب چیک اپ ، شیکپ کیتا تاں ݙاکدارصاحب ݙسیا ، فکر دی ڳالھ کائنی بندہ کہیں مونجھ دی پاروں ٻوریج ڳئے ۔ نذرو کوں گھر گھن اَئے ۔نذرو دا ماما اللہ ݙتا نذرو دی پُچھݨی تے جو آیا تاں اوں نذرو کوں آکھیا ! نذروآ ، جیڑھلے تیکوں کوئی بیماری کائنی ، وَت ڳبھرو جوان بندہ تھی تے کیہاں وہم تے مونجھاں دامتام گھتی پیا ہِیں۔

نذرو ݙسایا ماما جی آہدِن کرونا وائرس ہک بندے توں ݙوجھے بندے کوں ہتھ مِلاوݨ نال چمبڑ ویندے ۔ کجھ ݙینہ پہلے اپݨا ہمسایہ پیر بخش میݙے کولوں میݙا سکوٹر منگالی تے منگ ڳیا ہئی جو اوں وݙے ہسپتال دی لیب اِچوں ہک رپورٹ گھنݨی اے ۔ میں اونکوں سکوٹر ݙے ݙتا ۔ لحظے کھن تئیں پیر بخش رپورٹ گھن تے مُڑ آیا تے میکوں سکوٹر دی کُنجی ݙے کراہیں ڳلکڑی چا پاتُس، وَل اپݨے گھر ٹُر ڳئے ۔ جیویں اِی اپݨے گھر دے وݙے ٻوہے کولوں اپڑے تاں اپݨی سواݨی کو ںآہدا کھڑا ہئی ’’رپورٹ پازیٹو اَئی اے‘‘ جیڑھلے میں اے ڳالھ اپݨے کنیں نال سُݨی اے تاں میں ݙاڈھا ݙر ڳیا۔ جو میکوں ہُݨ کرونا وائرس چمبڑ ویسی ۔وَل میکوں میݙی سواݨی اَتے ہمسائیاں جیڑھے آکھیے جو نذرو تیکوں کیا اے ۔ تاں میݙا ݙر یقین اِچ بدلدا نظر اَئے ۔ 

ایں دوران پیر بخش وی نذرو دی پُچھݨی تے آ ڳیا ۔پیر بخش اَجٖاں تھولا جیہا وانڈھا ودا ہئی ۔ اللہ ݙتے کوڑیج تے پیر بخش کوں آکھیا جو پیر بخش آ تیݙی جو کرونا وائرس دی رپورٹ پازیٹو اَئی اے تاں توں ݙوجھیاں دا تختہ وی نال کڈھو ایں۔

قرنطینہ سنٹر ونجٖ کجھ اپݨا اِی دھیان کر ، نالے ݙوجھے بندیاں کوں وی حیاتی دے چار ݙیہاڑے سُکھ نال جیوݨ ݙے ۔ پیر بخش ہکا ٻکا تھی ڳیا جو اے میکوں کیا آہدِن۔

جیڑھلے پیر بخش کوں حقیقت دا پتہ لڳا تاں پیر بخش کِھل توں ولٹیج ڳیا اَتے آکھیُس نذرو بھرا توں وی ݙاڈھا وہمی ایں ۔ او رپورٹ تاں تیݙی بھرجٖائی دے اُمید نال ہووݨ دی ہئی جیڑھی پازیٹو اَئی اے۔

## '''حوالہ'''
کتاب: گھاݨی وات، مصنف: مہر مشتاق احمد ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2020ء