open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بیگم رقیہ سخاوت

**بیگم رقیہ سخاوت** (9 دسمبر 1880 – 9 دسمبر 1932)، جیڑھی عام طور تے بیگم رقیہ دے ناں نال ڄاݨیاں ویندیاں ہِن، ہک ممتاز بنگالی فیمنسٹ مفکر، لکھاری، معلم تے سیاسی فعالیت پسند ہَن، جیڑھیاں برطانوی ہندوستان توں ہَن۔ اوہ بنگلہ دیش تے بھارت وچ زنانیاں دی آزادی دی رہنما دے طور تے وسیع پیمانے تے مشہور ہِن۔

اوہ مرداں تے زنانیاں دے برابر سلوک دی حامی ہَن، ایہ دعویٰ کریندیاں ہوئیاں جو زنانیاں دی تعلیم دی کمی انہاں دی معاشی پسماندگی دا ذمہ دار ہِے۔ انہاں دیاں وݙیاں لکھتاں وچ متی چور (ہک میٹھے موتیاں دی لڑی، 1904 تے 1922)، جیڑھی انہاں دے فیمنسٹ خیالات دا اظہار کریندی ہِے؛ سلطانہ دا خواب (1908)، ہک فیمنسٹ سائنس فکشن ناولٹ جیڑھا لیڈی لینڈ وچ ترتیب ݙتا ڳیا ہِے جیڑھا زنانیاں دے زیرِ حکومت ہِے؛ پدما رگ ("کمَل دا جوہر"، 1924) جیڑھی بنگالی زالاں دے سامݨے آوݨ والیاں مشکلات کوں پیش کریندی ہِے؛ تے ابرو دھ باسینی (قید زنانیاں، 1931)، جیڑھی پردے دی انتہائی شکلاں تے ہک جذباتی حملہ ہِے جیڑھیاں زنانیاں دی زندگی تے خود شناسی کوں خطرے وچ ڈالدی ہِن۔

روکیہ تعلیم کوں زنانیاں دی آزادی دی مرکزی شرط سمجھدی ہَن، تے کولکاتا وچ مسلم ڄائیں کِیتے پہلا سکول قائم کیتا۔ انہاں دے بارے وچ آہدا ویندا ہِے جو اوہ گھر گھر ونڄ کے والدین کوں اپݨے سکول وچ ڄائیں کوں بھیڄݨ کِیتے قائل کریندی ہَن۔ اپݨی موت تک، اوہ مخالف تنقید تے سماجی رکاوٹاں دے باوجود سکول چلاندی رہیاں۔

1916 وچ، انہاں نے مسلم ویمن ایسوسی ایشن دی بنیاد رکھی، ہک تنظیم جیڑھی زنانیاں دی تعلیم تے روزگار کِیتے لڑدی ہئی۔ 1926 وچ، روکیہ نے بنگال ویمن ایجوکیشن کانفرنس دی صدارت کیتی، جیڑھی کولکاتا وچ منعقد تھئی، زنانیاں کوں تعلیم دے حق کِیتے متحد کرݨ دی پہلی وݙی کوشش ہئی۔ اوہ زنانیاں دی ترقی دے حوالے نال مباحثاں تے کانفرنساں وچ مشغول رہیاں، یہاں تک جو 9 دسمبر 1932 کوں انڈین ویمن کانفرنس دے دوران ہک اجلاس دی صدارت کرݨ دے کجھ عرصے بعد انہاں دی موت تھئی۔

بنگلہ دیش ہر سال 9 دسمبر کوں روکیہ ڈے منیندا ہِے تاکہ انہاں دے کم تے ورثے کوں یاد کیتا ونڄ سڳے۔ اِس ݙینہہ، بنگلہ دیش حکومت نمایاں کارنامیاں کِیتے زنانیاں کوں بیگم روکیہ پدک وی ݙیندی ہِے۔ 2004 وچ، روکیہ کوں بی بی سی دے تمام ویلھیاں دے سبھ توں وݙے بنگالی دے سروے وچ 6ویں نمبر تے رکھیا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بنگالی شخصیتاں
ورشا ڈکشٹ

ورشا ڈکشٹ ہک بھارتی زنانی مصنفہ ہِن۔ انہاں دے کم وچ ناول رائٹ فٹ رانگ شو شامل ہِے، جیڑھا انگریزی زبان دی ہک محبت دی کہانی ہے جیڑھی نوعمروں کِیتے ہے پر وݙے پیمانے تے بالغ افراد وی پڑھدے ہِن تے ایکسسیس بیگیج، ہک ویمپائر سائنس فائی رومانوی کہانی ہے۔

## تعلیم
انہاں نے سینٹ میریز کانونٹ، کانپور وچ تعلیم حاصل کیتی، اندرا پرستھا کالج، نئی دہلی توں سیاسیات وچ بی اے (آنرز) کیتا، سوفیا پولی ٹیکنک، ممبئی توں ماس کمیونیکیشنز وچ ڈپلوما کورس کیتا تے یو سی ایل اے ایکسٹینشن، لاس اینجلس توں فلم ایڈیٹنگ کورسز کیتے۔

## کیریئر
انہاں دی پہلی کتاب رائٹ فٹ رانگ شو 2009ء دے آخر وچ ریلیز تھئی تے بیسٹ سیلر بݨ ڳئی۔ انہاں دی ݙوجھی کتاب ایکسسیس بیگیج جیڑھی 2010ء وچ ریلیز تھئی، ہک ویمپائر سائنس فائی رومانس ہے جیڑھی کوں دی ہندو دی ٹریشا دتا نے "ݙو جانداراں دی ہک دلچسپ کہانی - ہک محبت کِیتے لعنت تے ہک زندہ رہوݨ کِیتے لعنت" دے طور تے بیان کیتا، تے ایہ ہندوستان توں پہلی ویمپائر رومانوی کتاب ہے۔ 2012ء وچ انہاں نے رائٹ فٹ رانگ شو دا ہک سیکوئل ریلیز کیتا جیڑھا دا عنوان رانگ مینز رائٹ اینڈ ہئی، جیڑھا کوں دی ہندو دی لیہ جارج لکھدیاں ہِن، "ایہ کتاب، معمول دی روایات کوں توڑدیاں ہوئیاں، بری زبان تے جنسی کیمسٹری دے معاملات کوں تازگی نال سیدھے انداز وچ پیش کریندی ہے۔" ورشا ڈکشٹ، اٹھ کامیاب عصری رومانوی کتاباں دی سبھ توں زیادہ فروخت تھیوݨ والی مصنفہ ہِن۔ انہاں دی پہلی کتاب، رائٹ فٹ رانگ شو سال 2010 کِیتے ہک قومی بیسٹ سیلر ہئی۔ ورشا ہندوستانی ٹیلی ویژن انڈسٹری دا حصہ ہَن تے اسسٹنٹ ڈائریکٹر تے آن لائن ایڈیٹر دے طور تے کم کر چکیاں ہِن۔ اوہ اپݨے آپ کوں ہک خواب ݙیکھݨ والی سمجھدیاں ہِن جیڑھیاں گہرا سوچدیاں ہِن پر روشنی لکھدیاں ہِن۔ اگرچہ تخلیقی صلاحیتاں صنف توں پاک ہِن، ورشا ہک عورت ہووݨ دے ناطے خود کوں برکت تے مالا مال محسوس کریندیاں ہِن۔

## پبلیکیشنز
ڈکشٹ، ورشا۔ صحیح فٹ غلط جوتا نئی دہلی: روپا اینڈ کمپنی، 2009ء، ایکسسیس بیگج (روپا پبلیکیشنز)، رانگ مینز رائٹ اینڈ (روپا پبلی کیشنز)۔

## ذاتی زندگی
انہاں نے اپݨے آپ کوں ہک "خوفناک" فکشن ریڈر دے طور تے بیان کیتا ہے۔ اوہ اصل وچ سیریل کلرز تے ہک کتاب لکھݨ دا ارادہ رکھدیاں ہَن پر کاغذ تے وی کہیں کوں معذور یا مارݨ ناممکن سمجھدیاں ہوئیاں انہاں نے اس دی بجائے ہک رومانوی کہانی لکھی۔ اوہ اپݨے ٹٻر دے نال امریکا وچ مقیم ہِن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
تورو دت

تورو دت (انگریزی: Toru Dutt، بنگالی: তরু দত্ত)، (پیدائش: 4 مارچ 1856ء - وفات: 30 اگست 1877ء) برطانوی راج وچ انگریزی تے فرانسیسی زبان دی ہندوستانی شاعرہ، ناول نگار تے مترجم ہَن۔ انّھاں نے ہندوستانی ادب کوں انگریزی زبان وچ متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کِیتا۔ انّھاں دا تعلق بنگال نال ہئی۔ ہندو گھرانے وچ پیدا تِھیوݨ دے بعد خاندان سمیت عیسائی مذہب قبول کر گِھدّا۔ فرانس تے انگلستان دے سفر اختیار کِیتے جِتھاں انّھاں نے تعلیم حاصل کرݨ دے نال اپݨیاں تخلیقات نال انگریزی ادب تے گہرے نقش چھوڑے۔ اوہ ہندوستان دی پہلی ناول نگار ہِن جنہاں نے فرانسیسی زبان وچ ناول تحریر کِیتا۔

## حالات حیاتی
تورو دت 4 مارچ 1856ء کوں بنگال دے ہک ہندو خاندان وچ پیدا تِھئیاں۔ والد گووند چند دت کوں سنسکرت تے قدیم ہندو تہذیب وچ تعلیم تے تربیت نال دلچسپی ہئی۔ تورو دت جݙݨ 6 سال دی ہَن تاں انّھاں دا سارا خاندان عیسائی تِھی ڳیا۔ تورو دت تے انّھاں دا خاندان 1868ء وچ یورپ دے سفر تے روانہ تِھیا۔ 1870ء وچ فرانس دے بعد اِیہ خاندان انگلستان ڳئے۔ فرانس وچ تورو تے اوندی بھیݨ آرو نے اسکول وچ داخلہ گِھدّا ہئی، پر اسکول چھوڑ تے گھر تے ہی فرانسیسی زبان سِکھی۔ 1871ء وچ نیونہم کالج، جامعہ کیمبرج وچ داخل تِھی ڳئیاں، اتھاں انگریزی تے فرانسیسی زباناں وچ نمایاں کامیابی حاصل کِیتی۔ اوہ ستمبر 1873ء وچ ہندوستان واپس آ ڳئیاں۔ جو کارنامے انّھاں نے اپݨے پیچھے چھوڑے اوہ علمی نقطہ نظر نال ہک فن کارانہ تے قیمتی ذخیرہ ہِن۔ جے انّھاں کوں زیادہ عمر مِلدی تاں دنیا کوں ہندوستانی پراناں تے کہانیاں توں کافی واقفیت تِھی ویندی۔ انّھاں نے جو تراجم کِیتے انّھاں توں ہندوستان دی عزت وڄی۔ ادب کوں اپݨی حیاتی دا مقصد قرار ݙے تے سنسکرت زبان توں سیتا، لکشمی دھرو تیرملا دیاں کہانیاں کوں انگریزی زبان وچ متعارف کرایا۔ انّھاں نے فرانسیسی زبان وچ ہک ناول وی لکھیا ہئی جو انّھاں دی وفات دے بعد فرانس توں شائع تِھیا۔

جیون برکش (The Tree of Life)، کنول تے The Casrive فرانسیسی زبان وچ انّھاں دیاں مشہور نظماں ہِن۔ انّھاں نے مسیح دی تعلیمات دے عنوان تے نظماں لکھیاں۔ اوہ ہک عیسائی زنانی ہَن جنہاں نے سماج دی خدمت مختلف طریقیاں نال انجام ݙِتی تے مادرِ وطن دا ناں وی روشن کِیتا۔

## وفات
تورو دت 30 اگست 1877ء کوں بنگال دے شہر کلکتہ وچ انتقال کر ڳئیاں۔ انّھاں دی تدفین کلکتہ دے مانکتلا کرسچن قبرستان وچ تِھئی۔

## حوالے

ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:بنگالی شخصیتاں
ونکی:برطانوی ہند دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
نروپما دیوی

نروپما دیوی (7 مئی 1883ء - 7 جنوری 1951ء) مرشد آباد ضلع دے برہام پور نال تعلق رکھݨ والی ہک افسانہ نگار ہئیں۔ انّھاں دا ادبی تخلص سریمتی دیوی ہئی۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
نروپما دیوی دے والد نفر چندر بھٹہ ہن جو ہک عدالتی ملازم ہن۔ اوہ گھر وچ تعلیم یافتہ ہئی۔ نروپما نے اپݨا بچپن بھاگلپور وچ گزاریا۔ اوہ گھر وچ تعلیم یافتہ ہئی۔ انّھاں دی شادی نوجوانی وچ تھئی ہئی پر شادی دے فوراً بعد اپݨے شوہر توں محروم تھی ڳئیں۔ اپݨی قبل از وقت بیوہ تھیوݨ دے بعد، انّھاں نے اپݨے وݙے بھائی، بیبھوتی بھوسن بھٹہ تے شرت چندر چٹوپادھیائے توں متاثر تھی کے لکھݨ کِیتے خود کوں لاگو کیتا۔ انّھاں دیاں کہانیاں ہک ہتھ نال لکھے میگزین وچ شائع تھیاں، جیڑھا بیبھوتی بھوسن تے شرت چندر چلاندے ہن۔

## تنقید
2013ء وچ سوپنا دتہ دی ہندو کِیتے لکھدیاں ہِن جو نروپما دیوی ہک ایسی مصنفہ ہئیں جنّھاں نے "ایں وقت دی سماجی برائیاں دے بارے وچ بے خوفی نال لکھیا: تعدد ازدواج، جبری شادیاں، جہیز نال تعلق رکھݨ والا تشدد تے بیوہ پن دا دل ٹُٹ ون٘ڄݨ یا شوہر دی طرف توں ترک کر ݙتا ون٘ڄݨ۔ انّھاں دا کوئی قصور کائنی،" "بیواؤں دے نال معاشرے دے بے رحم رویے دے بارے وچ لکھیا جنّھاں نے محبت وچ پڑݨ دی ہمت کیتی تے سبھ توں وݙّھے، مرد دے زیر تسلط دنیا وچ زنانیاں دی بے بسی" تے "عورت دے نقطہ نظر توں کہانیاں سݨائیاں۔"

## ٻئے ناول
اچھرنکھل انّھاں دا پہلا ناول ہئی۔ انّھاں دے ٻئے کمّاں وچ شامل ہِن:

* اناپورنار مندر (1913ء)، ایں ناں دی فلم نریش مترا نے 1954ء وچ بݨائی ہئی۔
* دیدی (1915ء)
* عالیہ (1917ء)
* بدھیلیپی (1919ء)
* شیاملی (1919ء)
* بندھو (1921ء)
* امر ڈائری (1927ء)
* یوگنتر کتھا (1940ء)
* انوکارسا (1941ء)

## اعزازات
نروپما دیوی کوں 1938ء وچ 'بھوبن موہنی گولڈ میڈل' تے 1943ء وچ کلکتہ یونیورسٹی توں ادب وچ انّھاں دی شراکت دے اعتراف وچ 'جگتارینی گولڈ میڈل' مِلیا۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نروپما دت

نروپما دت (پیدائش 1955ء) ہک ہندوستانی شاعرہ، صحافی تے مترجم ہِن۔ اوہ پنجابی وچ نظماں لکھدیاں ہِن تے خود انّھاں دا انگریزی وچ ترجمہ کریندیاں ہِن۔

اوہ چالیس سال دا تجربہ رکھݨ والی ہک سینئر صحافی ہِن جو معروف ہندوستانی اخبارات تے جریدیاں دے نال کم کر چکی ہِن۔ انّھاں دی سوانح عمری بنت سنگھ، ہک دلت آئیکن، دی بالڈ آف بنت سنگھ: ایک قصہ آف کریج کوں وݙے پیمانے تے ݙٹھا ڳیا ہئی۔ انّھاں نے پنجاب دے دلت انقلابی شاعر لال سنگھ دل دی یادداشتاں تے شاعری دا ترجمہ Poet of the Revolution: The Memoirs and Poems of Lal Singh Dil ناں دی جلد وچ کیتا ہئی۔ انّھاں نے نظماں دی ہک جلد شائع کیتی ہئی - ایک ندی سانوالی جاہی (ہک دھارا کجھ اندھیرا) - جیندے کِیتے انّھاں کوں 2000ء وچ پنجابی اکیڈمی ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔ انّھاں دی شاعری دا انگریزی، ہندی، کنڑ، بنگالی تے اردو وچ ترجمہ کیتا ڳیا ہئی تے مختلف انتھالوجیز وچ نمایاں کیتا ڳیا ہئی۔ 2004ء وچ، انّھاں نے اجیت کور دے نال مل کے سارک (جنوب ایشیائی ایسوسی ایشن فار ریجنل کوآپریشن) دی شاعری دی ہک انتھولوجی ہماری آوازیں دے عنوان نال ایڈٹ کیتی۔

انّھاں نے گلزار دیاں مختصر نظماں دا ترجمہ 'پلوٹو' دے ناں نال کیتا ہئی تے 'مٹی دیاں کہانیاں' انّھاں دی 41 پنجابی کہانیاں دا انگریزی وچ ترجمہ ہئی۔ انّھاں نے پاکستانی زنانی مصنفین دے افسانے دی ہک کتاب وی ایڈٹ کیتی ہئی جیڑھی ہاف دی اسکائی دے ناں نال مشہور ہئی تے پاکستان دے مزاحمتی ادب وچوں ہک 'چلڈرن آف دی نائٹ'۔

ہک صحافی دے طور تے، دت نے بنیاد پرستی تے فرقہ وارانہ تشدد دے خلاف ہک مضبوط سیکولرسٹ لائن اختیار کیتی ہئی۔ انّھاں نے پنجاب وچ دہشت گردی، نومبر 1984ء وچ سکھاں دے قتل عام، بابری مسجد دے انہدام تے گجرات دے قتل عام جئیں مسائل تے لکھیا ہئی۔ نروپما دی شاعری کوں پوئٹری ویب انٹرنیشنل تے نمایاں کیتا ڳیا ہئی۔

اوہ ہمشیرہ ناں دے زنانیاں دے مطالعاتی گروپ دی کنوینر ہِن۔ اوہ چندی گڑھ وچ رہندیاں ہِن تے لکھدیاں ہِن۔

## ایوارڈز

* پنجاب للت کلا اکادمی سنمان - 2019ء
* پنجابی اکیڈمی ایوارڈ برائے *اک ندی سانوالی جاہی* ( *ایک سلسلہ کچھ تاریک* ) - 2000 

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بھارتی مترجم زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
نلنی بالا دیوی

نلنی بالا دیوی (23 مارچ 1898ء – دسمبر 1977ء) آسامی ادب دی ہک بھارتی زنانی مصنفہ تے شاعرہ ہَن جیڑھیاں قوم پرست تے صوفیانہ شاعری کِیتے مشہور ہِن۔ انہاں کوں ادب وچ انہاں دی شراکت کِیتے 1957ء وچ حکومت ہند دی طرفوں پدم شری نال نوازا ڳیا ہئی تے 1968ء وچ انہاں نے ساہتیہ اکادمی (انڈیا دی نیشنل اکیڈمی آف لیٹرز) دی طرفوں اپݨے شعری مجموعے الکانند کِیتے ݙتا ڳیا ساہتیہ اکادمی ایوارڈ جتیا ہئی۔ اوہ پہلی زنانی آسامی شاعرہ ہِن جنہاں کوں پدم شری نال نوازا ڳیا ہے تے آسام ساہتیہ سبھا دی صدارت کرݨ والی پہلی زنانی ہِن۔

## تعارف
اوہ 1898ء وچ گوہاٹی، آسام وچ پیدا تھئیاں۔ انہاں دے والد، کرماویر نبین چندر بوردولوئی (1875ء–1936ء)، ہک آسامی ہندوستانی تحریک آزادی دے کارکن تے مصنف ہَن۔ انہاں نے اپݨی پہلی نظم، پیٹا 10 سال دی عمر وچ لکھی تے انہاں دی شادی 12 سال دی عمر وچ تھئی پر انہاں دے شوہر جیویشور چنکاکوٹی دا انتقال اس ویلھے تھیا جݙݨ اوہ 19 سال دیاں ہَن۔ انہاں دے ݙو پتر وی انہاں دی زندگی وچ ای فوت تھی ڳئے۔ انہاں نے نظماں لکھݨ شروع کیتیاں، جذبات، المیہ، حب الوطنی تے عقیدت کوں مرکزی موضوعات دے طور تے جیڑھے اڄ وی آسامی ادب وچ سراہے ویندے ہِن۔ انہاں دی نظماں دی پہلی کتاب سندھیار سور (ایوننگ میلوڈی)، 1928ء وچ شائع تھئی بعد وچ کلکتہ یونیورسٹی تے گوہاٹی یونیورسٹی نے بالترتیب 1946ء تے 1951ء وچ نصابی کتاب دے طور تے اپنائی۔ انہاں دے ݙوجھے کم وچ الکانند، سوپونار سور (خواباں دا میلوڈی)، پورش مونی، یوگا دیوتا (عمر دا ہیرو)، شیش پوجا (آخری عبادت)، پاریجیٹر ابھیشیک، پرہلاد، میگھدت، سوروی، روپریکھا، شانتی پاتھ (مضمون نگاری) شامل ہِن۔ انہاں دے کجھ سوانحی کم وچ Sheshor Sur (The last melody)، Smritir Tirtha (اپݨے والد دی سوانح عمری)، Biswadeepa (مشہور زنانیاں دی سوانح عمریاں دا مجموعہ)، Eri Oha Dinbur (The Days Passed، Autobiography)، سردار ولاو بھائی پٹیل شامل ہِن۔ انہاں کوں میرا بائی ناں دا ہک ڈراما کریڈٹ کرݨا پیا۔ 1950ء وچ انہاں نے صدو آسوم پاریجت کنان قائم کیتی جیڑھی بعد وچ معینہ پاریجات دے ناں نال مشہور تھئی، آسام وچ ٻالاں دی تنظیم۔ اوہ آسام ساہتیہ سبھا (آسام لٹریری سوسائٹی) دے 23ویں جورہاٹ اجلاس دی صدر ہَن۔ اوہ 24 دسمبر 1977ء کوں انتقال کر ڳئیاں پر آسامی ادب وچ انہاں دی مشہور نظم نعت گھر (تھیٹر) دی آخری چار سطروں نال یاد کیتیاں ویندیاں ہِن۔

## ایوارڈز
انہاں کوں 1968ء وچ انہاں دی شاعری انتھولوجی الکانند کِیتے ساہتیہ اکادمی ایوارڈ نال نوازا ڳیا ہئی تے حکومت ہند نے 1957ء وچ پدم شری نال نوازا ہئی۔

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ایم کے بنودینی دیوی

مہاراج کماری بنودینی دیوی (6 فروری 1922ء - 17 جنوری 2011ء) ہک بھارتی زنانی ناول نگار، مختصر کہانی مصنف، ڈراما نگار، گیت نگار تے منی پور دے شاہی خاندان دی رُکن ہَن   ۔ اوہ منی پور دی سابقہ بادشاہی دی آخری شہزادی ہَن۔ انّھاں نے بنودینی دے ناں نال کتاباں شائع کِیتیاں۔ اوہ اپݨے 1976ء دے ناول بورو صاحب اونگبی سناٹومبی کِیتے مشہور ہَن۔ 2014ء وچ انّھاں کوں 9ویں منی پور اسٹیٹ فلم ایوارڈز وچ فلم ننگنا کپا پکاڈے کِیتے بہترین کہانی دے ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔ اِیہ ایوارڈ بعد از مرگ ݙِتا ڳیا۔

## ابتدائی حیاتی
اوہ منی پور کنگڈم دے بادشاہ (ننگتھو) سر مہاراج چورا چند سنگھ تے مہارانی دھانمنجوری دے ہاں 6 فروری 1922ء کوں پیدا تِھئیاں۔ تے شاہی محل وچ وانگولسانا یا سانا ونگول دے ناں نال مشہور ہَن۔ اوہ منی پور دی پہلی زنانی گریجویٹ ہَن۔ بنودینی نے ڈاکٹر لائفنگ بام نندلال رائے نال شادی کِیتی جیڑھی توں انّھاں دے ݙو پُتر ہَن۔

## کیریئر
انّھاں نے 17 سال دی عمر وچ اماتون دے عنوان نال ہک مختصر کہانی دے نال لکھݨا شروع کِیتا۔ انّھاں دی پہلی کتاب ننگیرکتا چندر مکھی ہئی، جیڑھی 1965ء وچ شائع تِھیوݨ والی 16 مختصر کہانیاں دا مجموعہ ہئی، جیڑھی کِیتے انّھاں کوں جمنی سندر گوہا گولڈ میڈل مِلیا۔ انّھاں کوں 1979ء وچ انّھاں دی شاندار شاعری بورو صاحب اونگبی سناٹومبی کِیتے ساہتیہ اکادمی ایوارڈ مِلیا۔ اِیہ ناول اوندی خالہ سناٹومبی تے منی پور دے بارے وچ ہِے۔ انّھاں نے ڈراما اشنگبا نونگجابی (انگریزی: Crimson Rainclouds) لکھیا تے بادل سرکار دے ہک ڈرامے دا ترجمہ اماسنگ اندراجیت دے ناں نال کِیتا جیڑھا بعد وچ منی پور ڈرامیٹک یونین، امپھال دے فنکاراں نے پیش کِیتا۔ انّھاں نے پہلی منی پوری فیچر فلم ماتمگی منی پور وچ ہک گانے دے بول لکھے جیڑھا دا عنوان لپنا لوٹنا لیوتھا ہئی۔ انّھاں نے مانی پوری فِلماں جیویں اولنگتھگی وانگماداسو، امیگی ننگتھم، پاوکھم اما، اشانو، سنابی، میوفیگی ماچا، تھینگملابارا رادھا-منبی تے نانگنا کپا پکاڈے دے اسکرپٹ وی لکھے۔ انّھاں نے آرکڈز آف منی پور، سنگائی: دی ڈانسنگ ڈیئر آف منی پور، راجر شری بھاگیہ چندر آف منی پور تے لا، جو غیر فیچر فِلماں ہِن۔ اوندے ڈراما اشنگبا نونگ جبی بعد وچ ہک فیچر فلم وچ تیار کِیتا ڳیا۔ اوندے آخری ناول مہاراج چوراچندگی امنگ 2008ء وچ شائع تِھیا ہئی۔ اوندی مختصر کہانی Ngaihak Lambida کوں ہووبم پبن کمار نے ہک غیر فیچر فلم وچ بݨایا ہئی۔ اکتوبر 2001ء وچ انّھاں نے زنانی مصنفین دا ہک مجموعہ لیکول دی بنیاد رکھی، جیڑھی زنانی ماہرین تعلیم، دانشوراں تے مصنفین کوں ہک مشترکہ پلیٹ فارم تے کٹھا کریندی ہِے جِتھاں اوہ مختلف خیالات تے نظریات دا اشتراک کر سڳدیاں ہِن۔

## مقبولیت
2002ء تے 2003ء وچ ݙو غیر فیچر فِلماں جنہاں دا عنوان ہئی ایم کے بنودینی تے بنودینی: ایک مصنف کی زندگی، انّھاں دی حیاتی کوں دستاویزی شکل ݙیندے ہوئے اریبم سیام شرما نے بݨایا ہئی۔

## حوالے

ونکی:زنانی لِکّھت کار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
میتری دیوی

میتری دیوی (10 ستمبر 1914ء - 29 جنوری 1989ء) ہک بھارتی زنانی شاعر تے ناول نگار ہئیں۔ اوہ اپݨے ساہتیہ اکادمی ایوارڈ یافتہ ناول، نا ہنیتے (ترجمہ: 'It Does Not Die') دے حوالے نال شہرت رکھدیاں ہِن۔

## تعارف
دیوی دی پیدائش 1914ء وچ تھئی ہئی۔ اوہ فلسفی سریندر ناتھ داس گپتا دی دھی تے شاعر رابندر ناتھ ٹیگور دی پروتیجی ہئیں۔ انّھاں نے سینٹ جان ڈائیوسیسن گرلز ہائیر سیکنڈری اسکول، کلکتہ (ہݨ کولکتہ) وچ تعلیم حاصل کیتی تے کولکتہ وچ تاریخی یونیورسٹی آف کلکتہ دے ہک منسلک انڈرگریجویٹ زنانیاں کالج جوگمایا دیوی کالج توں گریجویشن کیتا۔ انّھاں نے اپݨی شاعری دی پہلی کتاب 1930ء وچ 16 سال دی عمر وچ شائع کیتی، جیندے دا دیبا ٹیگور نے ݙتا ہئی۔ ایں وقت تک اوہ پہلے ہی یونیورسٹی وچ پڑھدی پئی ہئی تے ایں سال رومانیہ دی دانشور میرسیہ ایلیڈی کوں انّھاں دے والد نے انّھاں دے گھر رہݨ دی دعوت ݙتی۔ کئی مہینیاں دے بعد، جݙݨ انّھاں دے والدین کوں پتہ لڳا جو 23 سالہ ایلیڈ تے دیوی دے درمیان گہرے تعلقات ہِن، تاں ایلیڈ کوں آکھا ڳیا جو اوہ اتھوں چلے ون٘ڄن تے انّھاں نال دوبارہ کݙاہیں رابطہ نہ کرن۔ انّھاں نے ڈاکٹر منموہن سین نال شادی کیتی جݙݨ اوہ 20 سال دی ہئیں تے اوہ 34 سال دے ہن۔ انّھاں دے ہک سان٘گے ݙو بچے ہن۔

1938ء تے 1939ء وچ انّھاں نے رابندر ناتھ ٹیگور کوں کالمپونگ دے نیڑے منگپو وچ اپݨے تے اپݨے شوہر دے گھر وچ رہݨ دی دعوت ݙتی جیڑھا بعد وچ رابندرا میوزیم بݨ ڳیا۔ انّھاں دے کمّاں وچ مونگ پوتے رابندر ناتھ (ٹیگور از دی فائر سائڈ) شامل ہِن، انّھاں دے نال انّھاں دے دورے دا ریکارڈ۔ اوہ 1964ء وچ کونسل برائے فروغ فرقہ وارانہ ہم آہنگی دی بانی تے آل انڈیا ویمنس کوآرڈینیٹنگ کونسل دی نائب صدر ہئیں۔ انّھاں نے یتیم خانہ وی قائم کیتا۔ 1972ء وچ انّھاں کوں پتہ لڳا جو میرسیا ایلیاڈ نے بنگال نائٹس ناں دا ناول لکھیا ہئی، جیندے وچ انّھاں دے درمیان جنسی تعلقات کوں بیان کرݨ دا مقصد ہئی۔ لاس اینجلس ٹائمز کِیتے لکھیندیں ہوئیں رچرڈ ایڈر دے مطابق، "انّھاں نے واضح طور تے پرجوش لیکن محدود لاپرواہیاں کوں ہک شاندار جنسی تعلق وچ تبدیل کر ݙتا، میتریی نے رات دے وقت سونے دے کمرے دے دورے کوں ہک طرح دی صوفیانہ طور تے سوزائی ہوئی ہندو دیوی محبت دے طور تے ادا کیتا۔" 1972ء دے آخر وچ، انّھاں نے نظماں دا ہک مجموعہ شائع کیتا، آدتیہ ماریچی (سورج دیاں کرݨاں)، جیندے وچ ایلیڈ دا حوالہ ݙتا ڳیا ہئی تے ٹورنٹو ریویو کِیتے لکھݨ والے گینو کمانی دے مطابق، "ایہ ہنگامہ خیزی دی عکاسی کریندی ہئی جیڑھی انّھاں نے نمٹیندیں ہوئیں محسوس کیتی ہئی۔"

## ایوارڈز
انّھاں کوں 1976ء وچ اپݨے ناول نا ہنیتے کِیتے ساہتیہ اکادمی ایوارڈ مِلیا۔

## اشاعتاں

* *ٹیگور از فائر سائیڈ* ، 1943ء 
* *رابندر ناتھ - اس کی شاعری کے پیچھے آدمی* ، 1973ء 
* *یہ مرتا نہیں ہے: ایک رومانس* ، 1974ء 
* *رابندر ناتھ گھر میں اور دنیا میں*
* *منگپوতে রবীন্দ্রনাথ (منگپو میں رابندر ناتھ)*

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
نبنیتا دیوسین

نبنیتا دیو سین (13 جنوری 1938 – 7 نومبر 2019) ہک بھارتی زنانی مصنفہ تے ماہر تعلیم ہَن۔ آرٹس تے تقابلی ادب دی تعلیم حاصل کرݨ دے بعد اوہ امریکہ چلی ڳئیاں جتھاں انہاں نے مزید تعلیم حاصل کیتی۔ اوہ بھارت واپس آئیاں تے کئی یونیورسٹیاں تے اداریاں وچ پڑھاوݨ دے نال نال ادبی اداریاں وچ مختلف عہدیاں تے خدمات انجام ݙتے۔ انہاں نے بنگالی وچ 80 توں زیادہ کتاباں شائع کیتیاں: شاعری، ناول، مختصر کہانیاں، ڈرامے، ادبی تنقید، ذاتی مضامین، سفرنامے، مزاح نگاری، ترجمے تے ٻالاں دا ادب۔ انہاں کوں 2000ء وچ پدم شری تے 1999ء وچ ساہتیہ اکادمی ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
دیو سین 13 جنوری 1938ء کوں کلکتہ (ہݨ کولکاتا) وچ ہک بنگالی ٹٻر وچ پیدا تھئیاں۔ اوہ شاعر جوڑے نریندر دیو (نریندر دیب 1888ء–1971ء)، ناگیندر چندر دیب تے رادھرانی دیوی (1903ء–1989ء) دی اکلوتی اولاد ہَن جنہاں نے اپراجیتا دیوی دے قلمی ناں نال لکھیا  ۔ انہاں کوں اپݨاں ناں رابندر ناتھ ٹیگور نے ݙتا ہئی ۔ انہاں دے بچپن دے تجربات وچ ݙوجھی جنگ عظیم دے فضائی حملے، 1943ء دے بنگال دے قحط وچ لوگاں کوں بھکھ نال مریندا ݙیکھݨا تے ہندوستان دی تقسیم دے بعد وݙی تعداد وچ پناہ گزیناں دے کلکتہ پہنچݨ دے اثرات شامل ہَن۔ انہاں نے گوکھلے میموریل گرلز اسکول تے لیڈی بریبورن کالج وچ تعلیم حاصل کیتی۔ انہاں نے کلکتہ یونیورسٹی توں انگریزی وچ بی اے دی ڈگری حاصل کیتی، تے اوہ جاداو پور یونیورسٹی دے شعبہ تقابلی ادب دے افتتاحی بیچ دی طالبہ ہَن جتھاں توں انہاں نے 1958ء وچ ایم اے دی ڈگری حاصل کیتی۔ انہاں نے 1961ء وچ ہارورڈ یونیورسٹی توں تقابلی ادب وچ ہک ٻیا ایم اے (امتیاز دے نال) حاصل کیتا تے 1964ء وچ انڈیانا یونیورسٹی توں ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی۔ اِس دے بعد انہاں نے یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، برکلے تے نیونہم کالج، کیمبرج وچ اپݨی پوسٹ ڈاکٹریٹ تحقیق مکمل کیتی۔

## انتقال
اوہ 7 نومبر 2019ء کوں کولکاتا وچ کینسر دے بعد انتقال کر ڳئیاں۔

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:بنگالی شخصیتاں
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
آشاپورنا دیوی

آشاپورنا دیوی (8 جنوری 1909ء – 12 جولائی 1995ء)، آشاپورنا دیوی یا آشاپورنا دیبی وی آکھا ویندا ہئی، بنگالی زبان وچ ہک ممتاز بھارتی زنانی ناول نگار تے شاعرہ ہئیں۔ 1976ء وچ انّھاں کوں حکومت ہند دی طرف توں جنان پیٹھ ایوارڈ تے پدم شری نال نوازا ڳیا، ڈی لِٹ۔ جبل پور، رابندر بھارتی، بردوان تے جاداوپور دیاں یونیورسٹیاں دے ذریعے۔ انّھاں نے تعلیمی سفر طے کیتا وشو بھارتی یونیورسٹی نے انّھاں کوں 1989ء وچ دیشی کوٹم نال نوازا۔ ہک ناول نگار تے مختصر کہانی دے مصنف دے طور تے انّھاں دی شراکت کِیتے، ساہتیہ اکادمی نے 1994ء وچ اپݨا سبھ توں وݙا اعزاز، ساہتیہ اکادمی فیلوشپ نال نوازا۔

## تعارف
آشاپورنا دیوی 8 جنوری 1909ء کوں شمالی کلکتہ وچ ہک بیدیا خاندان وچ پیدا تھئیں۔ انّھاں دا پیدائشی ناں آشا پورنا دیوی (گپتا) ہئی۔ انّھاں دا ابتدائی بچپن ہک روایتی تے انتہائی قدامت پسند خاندان وچ گزریا۔ گھر دیاں زنانیاں بچیاں کوں اسکول ون٘ڄݨ دی اجازت کائنی ݙیندی ہئیں۔ پرائیویٹ ٹیوٹر صرف لڑکے کِیتے رکھے ڳئے ہن۔ آکھا ویندا ہئی جو بچپن وچ آشاپورنا اپݨے بھائیواں دی پڑھائی انّھاں دے سامݨے بیٹھے سݨدی ہئی تے ایں طرح انّھاں نے حروف تہجی سکھے۔ اگرچہ آشاپورنا دی ایویں کوئی رسمی تعلیم کائنی ہئی، پر اوہ خود تعلیم یافتہ ہئیں۔ آشاپورنا دے والد ہریندر ناتھ گپتا ایں وقت دے ہک مشہور فنکار ہن جنّھاں نے ہک فرنیچر بݨاوݨ والی کمپنی کِیتے بحیثیت ڈیزائنر کم کیتا۔ آشاپورنا دی ماں سرولا سندری کتاباں دی ٻہوں چاہنے والی ہئی۔ کلاسیکی تے کہانی دیاں کتاباں پڑھݨ دی ایہ انّھاں دی "شدید پیاس" ہئی جیڑھی آشاپورنا تے انّھاں دیاں بھیݨاں کوں انّھاں دی اوائل عمری وچ ہی منتقل تھی ڳئی ہئی۔

جگہ دی کمی دی وجہ توں، ہریندر ناتھ نے اپݨے خاندان کوں 157/1A آچاریہ پرفل چندر روڈ (کھنہ سنیما ہال دے نال) وچ ہک نویں گھر وچ منتقل کر ݙتا، جیڑھا سرولا سندری تے انّھاں دیاں دھیاں کوں انّھاں دے دل دی خواہش دے مطابق پڑھݨ دی آزادی فراہم کیتی۔ سرولا سندری دی پڑھݨ دی زبردست خواہش کوں پورا کرݨ کِیتے ایں وقت دے کتب خانیاں توں کتاباں تے رسالیاں دا سلسلہ جاری ہئی۔ چونکہ دھیاں کِیتے فرصت دی کوئی کمی کائنی ہئی تے چھوٹی عمر توں ہی بالغ کتاباں پڑھݨ تے کوئی پابندی کائنی ہئی، ایں واسطے آشاپورنا تے انّھاں دیاں بھیݨاں نے کتاباں نال محبت دا رشتہ استوار کیتا۔ جیڑھے دور وچ آشاپورنا دی پرورش تھئی اوہ سماجی تے سیاسی طور تے بے چین ہئی، قوم پرست تحریک تے بیداری دا وقت ہئی۔ اگرچہ ہریندر ناتھ دے بچیاں دا بیرونی دنیا نال براہ راست رابطہ کائنی ہئی، پر اوہ مہاتما گاندھی تے ٻئے سیاسی رہنماواں دی قیادت وچ ملک بھر وچ جاری بے چینی دے بارے وچ کافی حساس ہن جو آزادی گھِن آوݨ کِیتے اپݨیاں جانیں قربان کرݨ کِیتے تیار ہن۔ ایں طرح مختلف عوامل ایں مخصوص ثقافت کوں پروان چڑھاوݨ دے ذمہ دار ہن جیڑھے آشاپورنا کوں انّھاں دے ابتدائی بچپن توں لے کے جوانی تک رہنمائی کیتی تے زندگی دے مختلف تجربات تے نظریات دے ذریعے انّھاں کوں ہک یقینی پلیٹ فارم تے پُڄایا۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ششی دیش پانڈے

ششی دیش پانڈے (پیدائش 1938ء) ہک بھارتی زنانی ناول نگار ہِن۔ اوہ بالترتیب 1990ء تے 2009ء وچ ساہتیہ اکادمی ایوارڈ تے پدم شری ایوارڈ دی وصول کنندہ ہِن۔

## تعارف
اوہ دھارواڑ، کرناٹک وچ پیدا تھئیں، کنڑ ڈراما نگار تے مصنف آدیا رنگاچاریہ تے شاردا آدیا دی ݙوجھی دھی ہئیں۔ انّھاں دی تعلیم بمبئی (ہݨ ممبئی) تے بنگلور وچ تھئی۔ دیش پانڈے دے پاس معاشیات تے قانون وچ ڈگریاں ہِن۔ ممبئی وچ، انّھاں نے ودیا بھون وچ صحافت دی تعلیم حاصل کیتی تے میگزین 'آنلوکر' کِیتے بحیثیت صحافی کجھ مہینے کم کیتا۔ انّھاں نے 1978ء وچ اپݨیاں مختصر کہانیاں دا پہلا مجموعہ شائع کیتا تے انّھاں دا پہلا ناول 'دی ڈارک ہولڈز نو ٹیرر' 1980ء وچ شائع تھیا۔ انّھاں نے 1990ء وچ ناول دیٹ لانگ سائیلنس کِیتے ساہتیہ اکادمی ایوارڈ تے 2009ء وچ پدم شری ایوارڈ جِتیا۔ انّھاں دے ناول شیڈو پلے کوں 2014ء وچ دی ہندو لٹریری پرائز کِیتے شارٹ لسٹ کیتا ڳیا ہئی۔

دیش پانڈے نے بچیاں دی چار کتاباں، کئی مختصر کہانیاں، تیرہ ناول تے ہک مضمون دا مجموعہ لکھیا ہئی جیندے دا عنوان ہئی مارجن توں لکھݨ تے ٻئے مضامین۔ 9 اکتوبر 2015ء کوں انّھاں نے ساہتیہ اکادمی دی جنرل کونسل وچ اپݨے عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا تے اپݨا ساہتیہ اکادمی ایوارڈ واپس کر ݙتا۔ ایویں کرݨ نال، اوہ ایم ایم کلبرگی دے قتل تے اکادمی دی سمجھی ون٘ڄݨ والی بے عملی تے خاموشی دے خلاف ݙوجھے لکھاریاں دے وسیع احتجاج وچ شامل تھی ڳئیں۔ 6 دسمبر 2018ء کوں گوا آرٹس اینڈ لٹریچر فیسٹیول (جی اے ایل ایف) دے نویں ایڈیشن دے اپݨے افتتاحی خطاب دے دوران، دیش پانڈے نے ہندوستانیاں تے زور ݙتا جو اوہ ہندو قوم دی خواہش دے نتائج دے بارے وچ سوچن تے اتھاں موجود لوکاں کوں ایں تشدد تے قتل عام دی یاد ݙیون جیڑھا پاک بھارت تقسیم دی وجہ توں تھیا۔

## چوݨویں کتاباں

* *دی ڈارک ہولڈز کوئی ٹیررز* ، پینگوئن بوکس انڈیا (1980)،
* *اگر میں آج مر جاؤں* (1982)
* *کم اپ اینڈ بی ڈیڈ* (1983)
* *روٹس اینڈ شیڈوز* (1983)
* *وہ لمبی خاموشی* ، پینگوئن (پیپر بیک 1989)،
* *دخل اندازی اور دیگر کہانیاں* (1993)
*  ، CUNY میں فیمینسٹ پریس (1996)،
* *دی بائنڈنگ وائن* ، دی فیمینسٹ پریس CUNY (2002)،
* *چھوٹے علاج* ، پینگوئن انڈیا (2000)،
* *موونگ آن* ، پینگوئن بوکس انڈیا (2004)،
* *فریب کے ملک میں* ، پینگوئن/وائکنگ (2008)،
* *شیڈو پلے* ، ایلیف (2013)،
* *اپنے آپ سے اجنبی* ، ہارپر کولنز (2015)،

## ٻالاں دیاں کتاباں

* *ایک سمر ایڈونچر*
* *پوشیدہ خزانہ*
* *واحد گواہ*
* *نارائن پور واقعہ* 

## یادداشت

* *میری بات سنو*

## جمع کردہ مضامین

* *مارجن اور دیگر مضامین سے تحریر* ، پینگوئن (2003)،

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سنیتا دیش پانڈے

سنیتا دیش پانڈے (پیدائش دے وقت اصل خاندانی ناں ٹھاکر (3 جولائی 1926ء - 7 نومبر 2009ء) ہک بھارتی زنانی مصنفہ ہَن۔ انّھاں کوں پیار نال "سنیتا بائی" آکھیا ویندا ہئی۔ انّھاں دے والد، سدانند ٹھاکر، دھام پور، اتر پردیش دے ہک مشہور فوجداری وکیل ہَن۔ انّھاں دے چاچا راجا پاٹیکر انڈین نیشنل کانگریس دے سرگرم رُکن ہَن۔ انّھاں نے انّھاں دا تعارف انا صاحب سہسر بدھے نال کرایا، جنہاں نے انّھاں کوں 1942ء وچ ہندوستان چھوڑو تحریک کِیتے ہک زیر زمین ریڈیو شروع کرݨ دی ذمہ داری سونپی۔ تاہم، اِیہ منصوبہ کݙاہیں شروع نہ تِھیا۔ بعد وچ اوہ راشٹر سیوک دل وچ شامل تِھی ڳئیاں۔

## کیرئیر
دیش پانڈے نے اپݨی حیاتی دے آخر وچ لکھݨا شروع کِیتا۔ انّھاں نے اپݨی یادداشت آہے منوہر تاری (آہے منوہر) 1990ء وچ شائع کِیتی۔ کتاب دا گجراتی وچ ترجمہ کِیتا ڳیا ہِے ("منوہر چھ پان" از سریش دلال، ایس این ڈی ٹی، ممبئی 1992ء)، ہندی ("ہے سب سے مدھر پھر بھی" از ریکھا دیشپانڈے، اورینٹ لانگ مین 1996ء)، کنڑ ("بالو سوگاسادارو"، اوما دے ذریعے۔ کلکرنی، مہیلا ساہتیہ، ہبلی) تے انگریزی ("..اور پائن فار واٹ ایز ناٹ"، گوری دیشپانڈے، اورینٹ لانگ مین، 1995ء)۔ اوہ ہک قابل نامہ نگار وی ہَن۔ انّھاں دی کتاب "پریجی اے۔" (ترجمہ: ڈیئر جی اے)، مراٹھی مصنف جی اے کلکرنی دے نال خط کتابت دا مجموعہ، 2008ء وچ قابل ذکر ادبی شراکت تے اثر و رسوخ کِیتے انّھاں کوں پہلا "جی اے کلکرنی ایوارڈ" ݙِتا ڳیا۔ انّھاں نے بھارت دی جدوجہد آزادی تے مبنی مراٹھی فلم "وندے ماترم" وچ کم کِیتا جیڑھی وچ انّھاں نے خود حصہ گِھدّا ہئی تے ڈرامے جیویں "سندر میں ہونا"، "راجے ماسٹر" تے "راجماتا جیجاابائی" (ہک سولو شو)

## ذاتی حیاتی
1945ء وچ انّھاں دی ملاقات پو لا دیش پانڈے نال تِھئی تے اڳلے سال 12 جون 1946ء کوں انّھاں دی شادی تِھی ڳئی۔ اوہ رتناگیری ضلع دی رہن والی ہَن۔

## انتقال
سنیتا دیش پانڈے دا 7 نومبر 2009ء کوں پونے وچ انتقال تِھی ڳیا۔ انّھاں دی عمر 83 برس ہئی۔ انّھاں دی موت انّھاں دے شوہر دی 90ویں سالگرہ توں ہک ݙین٘ہ پہلے تِھئی ہئی۔

## چوݨواں کَم

* ہے منوہر اگرچہ... (اے منوہر تاری...) (ماؤج پب، ممبئی 1990)
* پیاری جی ای (پریا جی اے : مصنف جی اے کلکرنی کو مراٹھی میں لکھے گئے خطوط کا مجموعہ) (ماؤج پب، ممبئی 2003)
* मण्यांची माळ (ماؤج پب، ممبئی 2002)
* مسافر مسافر (ماؤج پب، ممبئی 2006)
* सोयरे सकळ (ماؤج پب، ممبئی 1998)
* سمجھوتہ زندگی ("سمنتر زندگی") (سن پب، 1992)

## حوالے

ونکی:زنانی لِکّھت کار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لیلا دیوی

ڈاکٹر آر لیلا دیوی (13 فروری 1932ء - 19 مئی 1998ء) ہک بھارتی مصنفہ، مترجم تے استاد ہَن جنہاں نے انگریزی، ملیالم تے سنسکرت وچ لکھیا۔ انّھاں دا تعلق بھارت دی ریاست کیرالہ نال ہئی۔

## پیشہ وارانہ حیاتی

### مصنف تے مترجم
لیلا دیوی نے اپݨے شوہر وی بالاکرشنن دے نال مل تے 300 توں زیادہ کتاباں لکھیاں تے ترجمہ کِیتیاں۔ انّھاں نے ٻئے دے درمیان مرتھنڈورما، نارائنیم تے ودور گیتا (مہابھارت) دا ترجمہ کِیتا تے کتاب کنٹریبیوشن آف رائٹرز ٹو انڈین فریڈم موومنٹ (ہندوستانی آزادی دی تحریک) دے انگریزی زبان دے حصے وچ حصہ گِھدّا۔

### تھیٹر
انّھاں نے چندو مینن دی Indulekha دا انگریزی وچ کریسنٹ مون دے ناں نال ترجمہ کِیتا۔

## چوݨواں کَم

* نمائندگی توں شرکت تک - پنچایتیراج تے پہلی کتاب - سری ستگورو پبلی کیشنز (دہلی)
* سروجنی نائیڈو - سوانح حیات
* بلیو جیسمین - خیالی ناول
* زعفران – کشمیر دے افسانویاں تے افسانویاں دے بارے وچ ہک ناول
* مناتھو پدمنابھن تے کیرالہ وچ نائرواں دا احیاء - نائرواں دا نشاۃ ثانیہ تے انّھاں دی تاریخ
* کیرالہ دی تاریخ دا ہک دور
* ملیالم ادب دی تاریخ
* کیرالہ دی تاریخ
* ملیالم ادب تے انگریزی دا اثر
* انڈین نیشنل کانگریس - سو سال - انڈین نیشنل کانگریس دی تاریخ، کانگریس دی صد سالہ کِیتے شائع تِھئی۔
* انگریزی ٹیچنگ دی ہک ہینڈ بک
* اخلاقیات (دنیا دے مختلف مذاہب وچ) - سری ستگور پبلی کیشنز (دہلی)
* ویدک خدا تے کجھ بھجن - سری ستگورو پبلی کیشنز (دہلی)
* ودورا گیتا - متن تے انگریزی ترجمہ - سری ستگورو پبلی کیشنز (دہلی)
* ناگنندم از ہرش وردھن - سری ستگورو پبلی کیشنز (دہلی)

## حوالے

ونکی:ملیالم ٻولی دے مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بھارتی مترجم زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
گوری دیش پانڈے

گوری دیش پانڈے (11 فروری 1942ء – 1 مارچ 2003ء) مہاراشٹر، بھارت دی ہک زنانی ناول نگار، مختصر کہانی مصنف تے شاعرہ ہَن۔ جو مراٹھی تے انگریزی وچ لکھدی ہَن۔

## تعارف
دیش پانڈے پونے وچ اراوتی تے دنکر دھونڈو کاروے دے ہاں پیدا تھئیاں، جو ترائے ٻالاں وچ سبھ توں چھوٹیاں ہَن۔ اوہ سماجی مصلح مہارشی دھونڈو کیشو کاروے دی پوتی وی ہَن۔ انہاں دی دھی ارمیلا دیش پانڈے وی ہک مصنفہ ہِن تے انہاں نے کشمیر بلیوز، اے پیک آف لائیز تے ایکول ٹو اینجلس؛ مختصر کہانی دا مجموعہ،  تے ترمیم شدہ  دے قیدیاں دی سچیاں کہانیاں تخلیق کیتیاں ہِن۔

## تعلیم
دیش پانڈے نے اپݨی ہائی اسکول دی تعلیم پونے دے اہلیہ دیوی اسکول توں مکمل کیتی۔ انہاں نے انگریزی ادب وچ ایم اے کرݨ کِیتے فرگوسن کالج وچ داخلہ گھدا۔ آخرکار انہاں نے پونے یونیورسٹی توں انگریزی وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی۔ دیش پانڈے نے فرگوسن کالج دے شعبہ انگریزی وچ پڑھایا تے بعد وچ اُس ویلھے دی پونے یونیورسٹی وچ انگریزی دے شعبہ وچ بطور پروفیسر تعینات رہیاں۔

## چوݨواں کَم
دیشپانڈے نے مراٹھی تے انگریزی وچ لکھیا۔ انہاں دے کم وچ افسانہ، غیر افسانہ، مختصر کہانیاں، مضامین تے تراجم شامل ہِن۔ انہاں وچ پوس الا موتہ (1973)، ایک پین گالاوایا (1985) (افسانہ)، 1989ء وچ جینتی لال مہتا دے ذریعہ گجراتی وچ ایکک آ کھرے پنڈدون دا ترجمہ کیتا ڳیا، ایک (افسانہ) تیرو تے آنی کہی دور پریانت (1985) وچ تحریر کیتا ڳیا، کتاب Ahe He Ase Ahe (1986)، (افسانہ) نیراگتھی آنی چندریکے گا ساریکے گا (1987)، (افسانہ) دستار ہا گھاٹ آنی تھانگ (1989) (مراٹھی زبان وچ)، (افسانہ) مکم (1992)، (افسانہ) Vinchurniche Dhade (1996) دے علاوہ، گوف (1999) (افسانہ)، اتخانن (2002) (افسانہ) تے انہاں نے سر رچرڈ برٹن دی لکھی ہوئی عریبین نائٹس دی ݙس جلداں دا انگریزی توں مراٹھی وچ ترجمہ وی کیتا۔ جلدیں 1976-77 وچ شائع تھئیاں۔

### انگریزی ناول

* "پیدائشاں دے درمیان" (1968)
* کھوئی ہوئی محبت (1970)
* قتل (آرٹیکل)
* مذبح توں پرے (1972) (نظم)
* ہندوستان وچ زنانیاں دی پوزیشن (1973) (پمفلٹ)
* ہند-انگلش شاعری دا ہک مجموعہ (1974)
* چھوٹا خوبصورت ہے (آرٹیکل)
* ایسا ہی ہے (1982) (مضمون جرنل آف ساؤتھ ایشین لٹریچر وچ شائع تھیا)
* ستیش الیکر دے جمع کردہ ڈرامے (1989) شریک مدیر۔ کتاب دے اندر، کہانی The Dread Departure 1974 وچ ستیش الیکر دے مراٹھی ڈرامے مہانیروان دا انگریزی ترجمہ ہئی
* ٹھیک ہے، بہن! (1995) (ودیوت اکلوجکر دے نال مل کے لکھیا ڳیا مضمون جرنل آف ساؤتھ ایشین لٹریچر وچ شائع تھیا)
* --اور پائن فار واٹ ایز ناٹ (1995) (سنیتا دیشپانڈے دی آہے منوہر تاری دا ترجمہ...)
* ایک دہائی دی اذیت دی ڈائری (اویناش دھرمادھیکاری دی آسواستھا دشاکچی ڈائری دا ترجمہ)
* پر جاتیاں دی عورت (ہک مختصر نظم)

## انتقال
کثرت نال شراب نوشی دے نتیجے وچ پیدا تھیوݨ والیاں پیچیدگیاں دی وجہ نال انہاں دا 1 مارچ 2003ء کوں پونے وچ انتقال تھی ڳیا۔ انہاں دے پسماندگان وچ اپݨے پہلے شوہر توں ݙو دھیاں، ݙوجھے شوہر توں ہک دھی، ترائے پوتے تے ہک پوتی شامل ہَن۔

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
دھناشری دیشپانڈے-گناترا

دھناشری دیشپانڈے-گناترا (پیدائش: 2 فروری 1970ء کوں کھوپولی وچ) ہک بھارتی زنانی گلوکارہ، شاعرہ تے میوزک پروڈیوسر ہِن جو اپݨے میوزیکل ورائٹی شو یو، می اینڈ چائی (2013ء)، انّھاں دی شاعری دی کتاب دھنو دنیاچی (2016ء) کِیتے مشہور ہِن۔ نیٹ فلکس فلم ٹکلی تے لکشمی بم (2017ء) تے انّھاں دی موسیقی دی تیاری۔

## ٻِیا ݙیکھو

* بھارتی مصنف زنانیاں دی تن٘دیر

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:ہندوستانی شعراء
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
کرن دیسائی

کیرن دیسائی ہک مشہور ہندوستانی مصنفہ ہِن۔ چندی گڑھ وچ پیدا تھئیں۔ پونا تے ممبئی وچ ابتدائی تعلیم حاصل کیتی تے ول لندن تے ول امریکہ منتقل تھی ڳئیں۔ انّھاں دا پہلا ناول 1998ء وچ منظر عام تے آیا جیڑھا کافی مقبولیت حاصل کیتا۔

2006ء وچ انّھاں دے ݙوجھے ناول دی انہیریٹنس آف لاس (The Inheritance of Loss) کوں بکر انعام مِلیا۔ اوہ ایہ اعزاز حاصل کرݨ والی سبھ توں کم عمر زنانی ہِن۔ اوہ ہندوستان نال تعلق رکھݨ والی ݙوجھی زنانی مصنفہ ہِن جنّھاں کوں بکر انعام نال نوازا ڳیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے امریکی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ناول نگار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
کمل ڈیسائی

کمال دیسائی (10 نومبر 1928–17 جون 2011) ہک بھارتی ناول نگار ہَن جیڑھیاں مراٹھی وچ لکھدیاں ہَن۔

اوہ بیلگام ضلع دے یمکان ماردی وچ پیدا تھئیاں۔ انہاں نے بیلگام وچ تعلیم حاصل کیتی، تے بعد وچ بمبئی یونیورسٹی توں مراٹھی وچ ماسٹر دی ڈگری مکمل کیتی۔ دیسائی نے 1955 وچ لکھݨ شروع کیتا تے پونے وچ ریٹائر تھئیاں۔

اوہ اپݨے 1975 دے ناول ہٹ گھالناری بائی (ہیٹ پاوݨ والی زنانی) کِیتے مشہور ہَن۔

## چوݨواں کَم

* *رنگ* (رنگ)، کہانیاں (1962)
* *رترندن امھا یدھچا پرسنگ* (ہم دن رات جنگ کا مقابلہ کرتے ہیں)، ناول (1963)
* *کالا سوریا* (سیاہ سورج)، ناول (1972)
* *رنگ-2* ، کہانیاں (1998) 

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
انیتا دیسائی

انیتا دیسائی دی پیدائش 24 جون 1937ء کوں تِھئی۔ اوہ ہک بھارتی ناول نگار ہِن تے میساچوسٹس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ ہیومینٹیز دی پروفیسر وی رہیاں ہِن ۔ ہک مصنف دی حیثیت نال انّھاں دا ناں ترے واری بکر پرائز کِیتے شارٹ لسٹ وی تِھیا۔ انّھاں کوں ہندوستان دے نیشنل اکیڈمی آف لیٹرز دے ساہتیہ اکیڈمی توں اپݨے ناول فائر آن ماؤنٹین کِیتے سن 1978ء وچ ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ وی مِلیا۔

## ابتدائی حیاتی
انیتا دیسائی سن 1937ء وچ ہندوستان دے شہر مسوری وچ ہک جرمن تارکین وطن والدہ ٹونی نیم دے ہاں پیدا تِھئیاں۔ انّھاں دے والد ہک بنگالی تاجر، ڈی این مظومدار ہَن۔ انّھاں دے بنگالی پیو دی پہلی وار انّھاں دی جرمن ماں نال اِیں ویلے ملاقات تِھئی جݙݨ اوہ جنگ توں پہلے برلن وچ انجینئری دا طالب علم ہَن تے انّھاں دی شادی اِیں دور وچ تِھئی جݙݨ ہک ہندوستانی مرد کِیتے ہک یورپی زنانی نال شادی کرݨا بہت غیر معمولی ڳالھ ہئی۔ اِیں شادی دے فوراً بعد، اوہ نئی دہلی چلے ڳئے، جِتھاں دیسائی کوں اپݨیاں ݙو وݙّیاں بھین٘ہاں تے بھائی دے نال پالا ڳیا۔ اوہ اپݨے گھر وچ جرمن دے نال نال ہندی ٻولدے ہوئے وݙّی تِھی ڳئیاں۔ اوہ گھر توں ٻاہر بنگالی، اردو تے انگریزی وی ٻولیندی ہَن۔ انّھاں نے سب توں پہلے اسکول وچ انگریزی پڑھی۔ اِیہی انّھاں دا انگریزی نال لگاؤ پیدا تِھیا تے اِیں دے نتیجے وچ انگریزی انّھاں دی "ادبی زبان" بݨ ڳئی۔ انّھاں نے ست سال دی عمر وچ انگریزی وچ لکھݨا شروع کِیتا تے ݙاہ سال دی عمر وچ اپݨی پہلی کہانی شائع کِیتی۔ اوہ دہلی دے کوئین میری ہائر سیکنڈری اسکول وچ طالب علم ہَن تے پھر انّھاں نے 1957ء وچ دہلی یونیورسٹی دے مرانڈا ہاؤس توں انگریزی ادب وچ بی اے دی سند حاصل کِیتی۔ اڳلے ہی سال انّھاں نے ہک کمپیوٹر سافٹ ویئر کمپنی دے ڈائریکٹر تے کتاب بیٹیوین ایٹرنٹیز: آئیڈیاز آن لائف اینڈ دی کاسموس دے مصنف اشون دیسائی نال شادی کِیتی۔ بکر انعام یافتہ ناول نگار کرن دیسائی سمیت انّھاں دے چار بچّے ہِن۔

## کیریئر
دیسائی نے اپݨا پہلا ناول، کری دی میور، 1963ء وچ شائع کِیتا۔ اوہ کلئیر لائٹ آف ڈے (1980ء) کوں اپݨی سب توں بہترین تصنیف سمجھدیاں ہِن۔ 1999ء دے بکر پرائز فائنلسٹ ناول فاسٹنگ نے انّھاں دی مقبولیت وچ اضافہ کِیتا۔ انّھاں دی مختصر کہانیاں دا تازہ ترین مجموعہ، آرٹسٹ آف لاپتہ، 2011ء وچ شائع تِھیا۔ دیسائی نے ماؤنٹ ہولیوک کالج، بارچ کالج تے اسمتھ کالج وچ وی تعلیم ݙِتی۔ اوہ رائل سوسائٹی آف لٹریچر، امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ لیٹرز تے گرٹن کالج، کیمبرج وچ وی شامل ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:زنانی لِکّھت کار
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے امریکی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بنگالی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ناول نگار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ایونس ڈی سوزا

یونس ڈی سوزا (1 اگست 1940ء - 29 جولائی 2017ء) ہک بھارتی انگریزی زبان دی زنانی شاعرہ، ادبی نقاد تے ناول نگار ہئیں۔ انّھاں دی شاعری دیاں قابل ذکر کتاباں وچ وومن ان ڈچ پینٹنگ (1988ء)، ویز آف بیلنگنگ (1990ء)، نائن انڈین ویمن پوئٹس (1997ء)، یہ میرے الفاظ (2012ء) تے ایلمنڈ لیف توں سیکھیں (2016ء) شامل ہِن۔ انّھاں نے ݙو ناول، ڈینجرلوک (2001ء) تے دیو اور سمرن (2003ء) شائع کیتے تے شاعری، لوک کہانیاں تے ادبی تنقید تے متعدد انتھالوجیز دی ایڈیٹر وی ہئیں۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
یونس ڈی سوزا گوا پونے دے ہک کیتھولک خاندان وچ پیدا تھئیں تے اتھائیں پلی بڑھیں۔ انّھاں نے ترئے سال دی ابتدائی عمر وچ اپݨے والد کوں کھو ݙتا ہئی۔ انّھاں نے وسکونسن دی مارکویٹ یونیورسٹی توں ایم اے دے نال انگریزی ادب دی تعلیم حاصل کیتی تے ممبئی یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی کیتی۔ انّھاں نے سینٹ زیویئر کالج، ممبئی وچ انگریزی پڑھائی تے اپݨی ریٹائرمنٹ تک شعبہ دی سربراہ رہیں۔ اوہ کالج وچ منعقد تھیوݨ والے معروف ادبی میلے اتھاکا وچ شامل ہئیں۔ اوہ اداکارہ تے ہدایت کار ݙوہاں دی حیثیت نال تھیٹر وچ شامل ہئیں تے 2001ء وچ شائع تھیوݨ والے اپݨے پہلے ڈینجرلوک دے نال ناول لکھݨا شروع کیتا۔ انّھاں نے بچیاں دی 4 کتاباں وی لکھیاں۔ شاعری تے افسانے دے علاوہ ڈی سوزا نے متعدد انتھالوجیز تے مجموعے دی تدوین کیتی تے ممبئی مرر کِیتے ہفتہ وار کالم لکھیا۔ انّھاں دی شاعری انتھولوجی آف کنٹیمپریری انڈین پوئٹری (امریکا) وچ وی شامل ہئی۔ اپݨے ہم عصریاں وچوں، ڈی سوزا دا کم کملا داس دے نال موضوعاتی تے رسمی گونج رکھدا ہئی، کیوں جو ݙوہاں شاعراں نے انّھاں محدود تے محدود کرداراں توں عدم اطمینان دا اظہار کرݨ کِیتے اعترافی انداز دا استعمال کیتا جیڑھا معاشرہ زنانیاں تے نافذ کریندا ہئی۔ اوہ نظم ڈی سوزا پربھو وچ آبائی پرتگالی تبدیلی دی طرف اشارہ کریندی ہئی:

: نہیں، میں نہیں جا رہی ہوں۔
: گہرائی میں تلاش کریں اور دریافت کریں۔
: میں واقعی ڈی سوزا پربھو ہوں۔
: یہاں تک کہ اگر پربھو کوئی بیوقوف نہیں تھا۔
: اور دونوں جہانوں کا بہترین حاصل کیا۔
: (کیتھولک برہمن!
: میں اب بھی اس کی موٹی ہنسی سن سکتی ہوں ) 

## شاعری

* *فکس* ۔ (1979)
* *ڈچ پینٹنگ میں خواتین* (1988)
* *تعلق رکھنے کے طریقے* ۔ (1990)
* *منتخب اور نئی نظمیں* (1994)
* *کھوپڑیوں کا ہار* (2009)
* *بادام کے پتوں سے سیکھیں* (شاعری والا، 2016)
* "خواتین کو مشورہ" (1994)

## ناول

* *ڈینجرلوک* (پینگوئن، 2001)  
* *دیو اور سمرن: ایک ناول* ۔ (پینگوئن، 2003) 

**انٹرویوز**

* *ہندوستانی شاعروں سے گفتگو* ۔ (او یو پی، 2001)

## انتقال
اوہ 29 جولائی 2017ء کوں انتقال کر ڳئیں۔ انّھاں کوں نوجواناں کِیتے ہک تحریک دے طور تے یاد کیتا ویندا ہئی۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:بھارتی سٹیج اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ایشا دادا والا

ایشا دادوالا (2 جنوری 1985ء) گجراتی زبان دی ہک زنانی شاعرہ تے گجرات، ہندوستان دی صحافی ہِن۔ انہاں دے نمایاں کم وچ وارتارو (2008ء)، کیا گیا ہے چھوکری (2011ء) تے جانمارو (2013ء) شامل ہِن۔ گجراتی ادب وچ انہاں دی شراکت کِیتے اوہ 2013ء دا یووا گورو ایوارڈ جیت چکیاں ہِن۔

## ابتدائی زندگی
ایشا دادوالا دی پیدائش سورت، گجرات وچ میانک دادوالا تے ہیتل دادوالا دے ہاں تھئی۔ انہاں نے 2002ء وچ جیون بھارتی ہائی اسکول، سورت توں اپݨی اسکول دی تعلیم مکمل کیتی۔ انہاں نے 2005ء وچ ویر نرماد ساؤتھ گجرات یونیورسٹی توں بیچلر آف آرٹس حاصل کیتا۔

## کیریئر
ایشا نے اپݨی پہلی نظم ڈیتھ سرٹیفکیٹ لکھی جیڑھی گجراتی شاعری دے جریدے کویتا وچ اِس ویلھے شائع تھئی جݙݨ اوہ اسکول وچ ہَن۔ فی الحال اوہ اننیا سٹی (ویڈیو ای پیپر دی علمبردار) دی مالک تے ایڈیٹر تے دیویا بھاسکر دی کالم نگار ہِن۔ انہاں نے مختلف میڈیا وچ نیوز ریڈر، صحافی تے سب ایڈیٹر دے طور تے کم کیتا ہے جنہاں وچ گجرات دوستا، ایم وائی ٹی وی (سورت دا ہک مقامی نیوز چینل)، دھباکر (سورت دا ہک مقامی اخبار)، سندیش، ایم وائی ایف ایم تے گجرات گارڈین شامل ہِن۔ انہاں دیاں مختصر کہانیاں چترلیکھا سمیت کئی گجراتی رسالیاں وچ شائع تھئیاں ہِن۔

## مجموعے
وارتارو، انہاں دی نظماں دا پہلا مجموعہ 2008ء وچ شائع تھیا، اِس دے بعد جانمارو (2013ء)۔ انہاں نے زنانیاں دے لطیف جذبات تے عورت دی زندگی دے مختلف مراحل کوں بیان کیتا ہے۔ کیا گیا چھوکری (2011ء) ہک ناول ہے جیڑھا انہاں نے ڈائری دی شکل وچ لکھا ہے۔

## ایوارڈز
گجرات ساہتیہ اکادمی نے گجراتی ادب وچ انہاں دی شراکت کِیتے 2013ء وچ یووا گورو ایوارڈ نال نوازا۔ انہاں دی کتاب جانمارو (2013ء) کوں گجرات ساہتیہ اکادمی دی طرفوں قائم کردہ شاعری کِیتے بہترین کتاب دا انعام ملا۔ اوہ گجرات سماچار تے سمانوے دے ذریعہ قائم کردہ راجی پٹیل ایوارڈ دی وصول کنندہ وی ہِن۔ کاوی گنی دہی والا انعام (2000ء)؛ کافی میٹس، ممبئی دی طرفوں بہترین شاعر دا ایوارڈ؛ بہترین شاعر دا ایوارڈ (2005ء) کالا گُرجاری سنستھا، ممبئی؛ سورت دا بہترین شاعر ایوارڈ (2009ء) راشٹریہ کلا کیندر، سورت دی طرفوں۔ 2018ء وچ انہاں کوں اپݨی کتاب جانمارو کِیتے یووا پراسکر ملا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ابھا داویسر

ابھا داویسر (پیدائش 1 جنوری 1974ء) بھارت دی ہک زنانی ناول نگار ہَن جیڑھی انگریزی وِچ لکھدی ہِے۔ اوہ ایگزیکٹو تے آرٹسٹ دے طور تے مواصلات دے شعبے وِچ کم کریندی ہِے۔ اوندے ناولاں وِچ بیبی جی، خاندانی اقدار، وہ موسم گرما پیرس وِچ، تے منی پلانر شامل ہِن۔ اوندے 2005ء دے ناول بیبی جی نے لیمبڈا لٹریری ایوارڈ برائے لیزبین فکشن تے اسٹون وال بک ایوارڈ جِتیا ہَئی۔

## تعارف
ابھا داویسر نئی دہلی وِچ بھوشن تے شکنتلا داویسر دے گھر پیدائش تھئی ہَئی۔ انّھاں ہارورڈ یونیورسٹی وِچ تعلیم حاصل کرن کِیتے امریکا چلی ڳئی ہَئی جِتھاں انّھاں 1995ء وِچ گریجویشن کِیتی۔ اپݨا ایوارڈ یافتہ ݙوجھا ناول بیبی جی (2005ء) شائع کرن توں پہلے، داویسر مین ہٹن وِچ ہک عالمی مالیاتی خدمات دی فرم وِچ کم کریندی ہَئی۔ انّھاں اپݨا وقت لکھݨ کِیتے وقف کرݨ کِیتے نوکری چھوڑ ݙتی۔ ابھا داویسر اُوں وقت توں فوٹو گرافی، بصری تے ویڈیو آرٹ دی نمائش کریندی پئی ہِن جݙاں اوہ ہارورڈ وِچ طالب علم ہَئی۔ اوندے کم دی امریکا تے بیرون ملک مختلف گیلریاں تے عجائب گھراں وِچ نمائش تھئی ہِے۔ 2010ء وِچ انّھاں روڈریگو برنارڈو دی ہدایت کاری وِچ بݨݨ والی فلم لو اینڈ دی سٹیز دے اسکرین پلے دا کُجھ حصہ لکھیا۔ 2013ء توں داویسر ڈیجیٹل ٹیکنالوجی نال تعلق رکھݨ والے مسائل تے سماجی رویے تے تجربے تے اوندے اثرات تے ڳالھ مہاڑ کریندی پئی ہِن۔ اوندے ٻئے کمّاں وِچ فکشن فیلو، نیویارک فاؤنڈیشن فار دی آرٹس دی طرفوں 2005ء وِچ لیمبڈا لٹریری ایوارڈ تے اسٹون وال ایوارڈ، امریکن لائبریری ایسوسی ایشن، 2006ء، ہک ناول کِیتے حاصل کِیتے۔

## ایوارڈز
ابھا داویسر نے اپݨیاں کتاباں تے فکشن فیلو، نیویارک فاؤنڈیشن فار دی آرٹس (2000ء) حاصل کِیتا، لیمبڈا لٹریری ایوارڈ برائے ہم جنس پرست افسانہ، بیبی جی کِیتے (2005ء) وِچ مِلیا، نیز اسٹون وال بک ایوارڈ، امریکن لائبریری ایسوسی ایشن، بیبی جی کِیتے (2006ء) وِچ ݙتا ڳیا۔

## کتابیات، ناول
منی پلانر (2000ء) وِچ پینگوئن (ادارہ) دے ذریعے The Three of Us دے عنوان نال بھارت وِچ شائع تھیا، بیبی جی (2005ء) (اسٹون وال بک ایوارڈ تے لیمبڈا لٹریری ایوارڈ، 2006ء دے فاتح) دے طور تے ݙٹھا ڳیا۔ وہ سمر ان پیرس (2006ء)، خاندانی اقدار (2011ء)، سینسوریم (2012ء) تے میڈیسن اسکوائر پارک (2016ء) وِچ اشاعت پزیر تھیاں اوندے ناول ہِن۔

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:امریکی ناول نگار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ