2003ء وچ سائنس دی ٹور

## 2003ء وچ سائنس دی ٹور
2003 دا سال سائنسی دریافتاں تے تکنیکی کامیابیاں کیتے ٻہوں اہم ہئی ۔ ایں سال کئی اہم واقعات تھئے ، جیندے وچوں کجھ دا ذکر ہیٹھاں کیتا ڳئے ۔ 350,000 سال پراݨے نشاناں دی دریافت ، جیندے نال سدھے ٹرݨ والے انساناں دی موجودگی ثابت تھئی؛ سپیس شپ ون فلائٹ 11 پی دی پہلی سپر سونک پرواز؛ پہلے نامعلوم عنصر موسکوویئم دا مشاہدہ؛ تے کوڈک ولوں آرگینک لائٹ ای میٹنگ ڈیوڈ (او ایل ای ڈی) ڈسپلے آلا دنیا دا پہلا ڈیجیٹل کیمرہ جاری کیتا ڳیا ۔

2003 دا سال کولمبیا سپیس شٹل دے زمین دے ماحول وچ واپسی دے دوران تباہ تھیوݨ دی وجہ توں وی ڄاݨیا ویندا اے ، ہک افسوسناک حادثہ جیندے وچ سوار سارے ست خلابازاں دی جان چلی ڳئی؛ کنکورڈ جیٹ اپݨی آخری پرواز کیتی ، جیندے نال شہری سپر سونک سفر دا دور ختم تھی ڳیا؛ تے ہائیڈروجن بم دے ماہر فزکس تے موجد ایڈورڈ ٹیلر دا انتقال تھیا ۔

انسانیات دے میدان وچ ، 13 مارچ کوں نیچر جرنل رپورٹ کیتی کہ اٹلی وچ 350,000 سال پراݨے سدھے ٹرݨ والے انساناں دے نشان ملے ہن ۔

فلکیات دے میدان وچ ، 11 فروری کوں ناسا دے ڈبلیو ایم اے پی سیٹلائٹ کائنات دا پہلا تفصیلی کاسمک مائیکرو ویو بیک گراؤنڈ ریڈی ایشن نقشہ مکمل کیتا ۔ ایں تصویر توں پتہ لڳدا اے کہ کائنات 13.7 ارب سال پراݨی اے ، تے ایں توں انفلیشنری تھیوری دی حمایت تھیندی ہے ۔ 16 مئی کوں مکمل قمری گرہن تھیا ۔ 31 مئی کوں شمالی سکاٹ لینڈ ، فارو جزائر ، گرین لینڈ تے آئس لینڈ وچ سالانہ سجھ گرہن تھیا ، جیندے وچ یورپ تے روس دے وݙے حصے وچ جزوی گرہن تھیا ۔ 27 اگست کوں مریخ دا اپوزیشن تھیا ، 57,617 قبل مسیح توں بعد مریخ زمین دے سب توں نیڑے 55,758,006 کلومیٹر دے فاصلے تے آیا ۔ اکتوبر-نومبر وچ سجھ شمسی زیادہ توں زیادہ اتے ہئی ، جیندے وچ کئی وݙے شمسی شعلے تے کورونل ماس ایجیکشن پیدا تھئے ۔ 9 نومبر کوں مکمل قمری گرہن تھیا ۔ 14 نومبر کوں ٹرانس نیپچونین آبجیکٹ 90377 سیڈنا ، جیڑھا نظام شمسی وچ سب توں دور دیاں شیواں وچوں ہک اے ، پالومار آبزرویٹری ولوں دریافت تھیا ۔ کہکشاں ریڈ شفٹ دا 2 ڈی ایف سروے شائع تھیا ۔

حیاتیات دے میدان وچ ، 1 اپریل کوں امریکہ وچ پیدا تھیوݨ والا بینٹنگ ہک خطرے توں دوچار نسل دی ݙوجھی کامیاب کلوننگ ہئی ، تے بچپن توں بعد زندہ رہݨ والا پہلا کلون ہئی ۔ اکتوبر وچ جاپان وچ آخری مقامی جنگلی کریسٹڈ آئیبس مر ڳیا ۔ 13 اکتوبر کوں پبلک لائبریری آف سائنس توں اوپن ایکسیس سائنسی جرنل پی ایل او ایس بائیولوجی کم شروع کیتا ۔ 20 نومبر کوں نیچر جرنل وچ جاپانی سائنسداناں ولوں بیلین وہیل دی ہک نویں قسم ، اومورا وہیل (بالینوپٹیرا اومورائی) بیان کیتی ڳئی ۔

کیمسٹری دے میدان وچ ، اگست وچ کیمیائی عناصر موسکوویئم پہلی وار تیار تھئے ۔ نیہونیم دی پہلی وار سنڄاݨ تھئی ۔

ریاضی دے میدان وچ ، ڈینش کمپیوٹر سائنسدان پیٹر برو ملٹرسن پروببلٹی تھیوری وچ 100 قیدیاں دا مسئلہ پیش کیتا ۔

طب دے میدان وچ ، 26 فروری کوں امریکی کاروباری شخص کوں ڈبلیو ایچ او ڈاکٹر کارلو اربانی ولوں ہنوئی ، ویتنام وچ سارس دے پہلے ڄاݨے ونڄݨ والے کیس دی تشخیص تھئی ۔ جون وچ کوئین میری یونیورسٹی آف لندن وچ ٹراما سائنسز دے پروفیسر کریم بروہی ولوں ایکیوٹ ٹرومیٹک کوایگولوپیتھی (اے ٹی سی) دا تصور پیش کیتا ڳیا ۔ 16 اکتوبر کوں چین جین تھیراپی دی تجارتی پیداوار کوں منظور کرݨ والا پہلا ملک بݨ ڳیا ۔

موسمیات دے میدان وچ ، این او اے اے طوفان دے ماہرین پہلی وار تجرباتی پوادھی بحر الکاہل طوفان آؤٹ لک جاری کیتا ۔

فلسفہ دے میدان وچ ، 2003 وچ فلسفہ اتے اہم مضامین شائع تھئے ۔

خلائی تحقیق دے میدان وچ ، 1 فروری کوں کولمبیا سپیس شٹل ٹیکساس اتے دوبارہ داخل تھیوݨ تے تباہ تھی ڳیا ، جیندے وچ سوار سارے ست خلاباز ہلاک تھی ڳئے ۔ کینورہیبڈیٹس ایلیگنز دے نمونے بچ ڳئے ۔ 2 جون کوں پہلا یورپی مریخ مشن مارس ایکسپریس لانچ تھیا ۔ 27 ستمبر کوں پہلا یورپی قمری مشن سمارٹ 1 لانچ تھیا ۔ 15 اکتوبر کوں عوامی جمہوریہ چین شینزہو 5 لانچ کیتا ، انہاں دا پہلا انسانی خلائی پرواز مشن ہئی ۔ 25 دسمبر کوں مارس ایکسپریس مریخ دے مدار وچ داخل تھیا ۔ ایندا لینڈر بیگل 2 سطح اتے اتریا پر ایندا مواصلاتی سامان تعینات کرݨ توں قاصر ریہا تے ایندا انجام 2015 وچ پتہ لڳا ۔

ٹیکنالوجی دے میدان وچ ، مارچ وچ کوڈک ولوں آرگینک لائٹ ای میٹنگ ڈیوڈ (او ایل ای ڈی) ڈسپلے آلا دنیا دا پہلا ڈیجیٹل کیمرہ جاری کیتا ڳیا ۔ 24 اپریل کوں مائیکروسافٹ مینوفیکچرنگ کیتے سرور آپریٹنگ سسٹم ونڈوز سرور 2003 جاری کیتا ۔ 30 جولائی کوں پراݨے طرز دی آخری ووکس ویگن بیٹل میکسیکو دے پیوبلا ، پیوبلا وچ ایندی پروڈکشن لائن توں ٻاہر آئی ۔ 24 اکتوبر کوں کنکورڈ اپݨی آخری پرواز کیتی ، جیندے نال مستقبل نیڑے کیتے شہری سپر سونک سفر دا دور ختم تھی ڳیا ۔ 17 دسمبر کوں برائن بینی ولوں پائلٹ کیتے ڳئے سپیس شپ ون اپݨی پہلی راکٹ تو‏ں چلݨ والی پرواز کیتی ، جیڑھی سپر سونک پرواز حاصل کرݨ والا پہلا نجی طور تے بݨایا ڳیا جہاز ہئی ۔ انٹیل پینٹیئم ایم مائیکرو پروسیسر جاری کیتا ۔

نوبل انعام فزکس وچ الیکسی الیکسیویچ ابریکوسوف ، وٹالی لازاریویچ گنزبرگ تے انتھونی جیمز لیگٹ کوں ݙتا ڳیا ۔ کیمسٹری وچ پیٹر ایگرے تے روڈریک میک کنون کوں ݙتا ڳیا ۔ طب وچ پال لاؤٹربر تے سر پیٹر مینسفیلڈ کوں ݙتا ڳیا ۔ کمپیوٹرنگ کیتے ٹیورنگ ایوارڈ ایلن کی کوں ݙتا ڳیا ۔ ریاضی وچ ایبل پرائز (پہلا ایوارڈ) جین پیئر سیرے کوں ݙتا ڳیا ۔ جیالوجی کیتے وولسٹن میڈل اکو کشیرو کوں ݙتا ڳیا ۔