گیرہارڈ ڈوماگک

### گیرہارڈ ڈوماگک
گیرہارڈ جوہانس پال ڈوماگک (30 اکتوبر 1895 – 24 اپریل 1964) ہک جرمن پیتھالوجسٹ تے بیکٹیریولوجسٹ ہا ۔ انہاں کوں سلفونامائڈوکریسوئڈین (KL730) کوں ہک اینٹی بائیوٹک دے طور تے دریافت کرݨ دا سہرا ݙتا ویندا ہے جیندے کیتے انہاں کوں 1939 دا فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ملا ۔ ایہ دوا پہلی تجارتی طور تے دستیاب اینٹی بائیوٹک بݨ ڳئی تے پرونٹوسل دے برانڈ ناں نال ویچی ڳئی ۔ 

یونیورسٹی آف منسٹر دے پیتھالوجی ڈیپارٹمنٹ وچ کم کرݨ دے دوران ، ڈوماگک کوں 1927 وچ ایلبرفیلڈ (بعد وچ وپرتال) وچ آئی جی فاربن برانچ وچ شامل تھیوݨ دی دعوت ݙتی ڳئی ۔ انہاں دا فرض آئی جی فاربن لیبارٹری وچ تیار کردہ کیمیائی مرکبات کوں ممکنہ دوائیں کیتے ٹیسٹ کرݨ ہا ۔ فریڈرک میٹزش تے جوزف کلیرر ولوں تیار کردہ ہک نواں مرکب ، جیڑھا سائیڈ چین دے طور تے سلفونامائڈ گروپ نال جڑیا ہویا ایزو ڈائی دا بینزین ڈیریویٹیو ہا ، انسانی بیکٹیریم اسٹریپٹوکوکس پائیوجینز دے خلاف اینٹی بیکٹیریل سرگرمی رکھیندا ہا ۔ 1935 وچ ڈوماگک دی واحد دھی ، ہلڈگارڈ ، زخمی تھی ڳئی تے اینکوں اسٹریپٹوکوکل انفیکشن تھی ڳیا ۔ اپݨی دھی دی ٻانہہ کوں کٹݨ توں بچاوݨ تے ایندی جان بچاوݨ دی مایوس کن کوشش وچ ڈوماگک نواں مرکب استعمال کیتا جئیں چھیکڑبازی انفیکشن دا علاج کر ݙتا ۔ پرونٹوسل دا برانڈ ناں ݙتے ونڄݨ دے بعد ، نویں دوا بیکٹیریل انفیکشن کیتے تجارتی طور تے دستیاب پہلی اینٹی بائیوٹک بݨ ڳئی ۔ 

ڈوماگک کوں "پرونٹوسل دے اینٹی بیکٹیریل اثرات دی دریافت کیتے" 1939 دا نوبل انعام ݙیوݨ کیتے چݨیا ڳیا ہا ، پر نازی حکومت انہاں کوں ایوارڈ حاصل کرݨ توں منع کر ݙتا ۔ 1947 وچ نازی جرمنی دے زوال دے بعد ، انہاں کوں باضابطہ طور تے نوبل ڈپلومہ ݙتا ڳیا تے انہاں نوبل لیکچر ݙتا ۔ 

### جیوݨ جوڳ
ڈوماگک جرمن سلطنت دے لاڳو ، برانڈنبرگ (ہݨ پولینڈ) وچ پیدا تھیا ہا ۔ انہاں دے پیو پال رچرڈ ڈوماگک ہک سکول ٹیچر ہن ۔ انہاں دا ہک وݙا بھرا ایرک ہا ، جیڑھا ٻلپݨ وچ فوت تھی ڳیا ، تے ہک چھوٹی بھیݨ ، شارلٹ ہئی ۔ جݙاں او پنج سال دے ہن ، 1900 وچ انہاں دے پیو کوں سومرفیلڈ (ہݨ لبسکو ، پولینڈ) منتقل کر ݙتا ڳیا ۔ او فوری طور تے بسمارک سکول وچ داخل تھئے جتھاں انہاں 1910 وچ ابتدائی تعلیم مکمل کیتی ۔ ول ، انہاں لیگنٹز دے ہرزوگ-ہینرک سکول وچ تعلیم حاصل کیتی جتھاں انہاں 1914 وچ ثانوی تعلیم مکمل کیتی ۔ 

ڈوماگک 1914 وچ کیل یونیورسٹی وچ طب دی تعلیم حاصل کرݨ ڳیا ۔ جیویں کہ پہلی عالمی جنگ شروع تھی ڳئی ، یونیورسٹی بند تھی ڳئی تے او سومرفیلڈ واپس آ ڳیا ۔ او اپݨے پراݨے سکول دے 15 دوستاں دے نال جرمن گرینیڈیئر رجمنٹ 7 وچ بطور رضاکار شامل تھیا ۔ اکتوبر 1914 وچ فلانڈرز وچ جنگ دے اپݨے پہلے تجربے وچ او موت توں بال بال بچا جتھاں انہاں دے سکول دے 11 دوست مارے ڳئے ۔ انہاں کوں دسمبر 1914 وچ پولینڈ وچ پوادھی محاذ تے منتقل کر ݙتا ڳیا ، جتھاں انہاں دے سر تے گولی لڳی ۔ انہاں کوں برلن دے نیڑے لخٹرفیلڈے منتقل کر ݙتا ڳیا جتھاں او زخمی توں صحت یاب تھئے ۔ اتھاں انہاں کوں طبی ترتیب دار دے طور تے تربیت ݙتی ڳئی ۔ مئی 1915 وچ او ہک طبیب دے طور تے پوادھی محاذ وچ ول شامل تھئے ۔ انہاں جنگ دے میداناں وچ خوفناکیاں تے تکالیف ، خاص طور تے انفیکشنز کوں یاد کریندے ہوئے آکھیا ، "اتھاں خوفناک تاثرات میݙی پوری زندگی دے دوران میݙا پچھا کریندے ریہے ، تے میکوں سوچݨ تے مجبور کیتا کہ میں بیکٹیریا دے خلاف کیویں اقدامات کر سڳدا ہاں... میں ول قسم چاتی ، اگر میں زندہ گھر واپس آ ڳیا ، تاں اوں مسئلے کوں حل کرݨ وچ ہک چھوٹا جیہا حصہ پاوݨ کیتے کم کرݨا تے کم کرݨا ہے ۔ "

نومبر 1918 وچ جنگ دے خاتمے دے بعد ، ڈوماگک کیل وچ اپݨا طبی کورس ول شروع کیتا ۔ انہاں دا ڈاکٹریٹ دا مقالہ جئیں دا عنوان ہا پٹھے دی سرگرمی دے ذریعے پیشاب وچ کریٹینین دے اخراج دا اثر میکس بیورگر دی نگرانی وچ ہا تے ایندے نال انہاں 1921 وچ اپݨی ڈگری حاصل کیتی ۔ 1922 تے 1923 دے درمیان ، انہاں کیل وچ جارج ہوپے-سیلر دے معاون دے طور تے کم کیتا ۔ 

1923 وچ انہاں دی ملاقات لیپزگ وچ جرمن سوسائٹی آف پیتھالوجی دی کانفرنس وچ والٹر گراس نال تھئی ، جیڑھا یونیورسٹی آف گریفسوالڈ وچ انسٹیٹیوٹ آف پیتھالوجی دا ڈائریکٹر ہا ۔ گراس انہاں توں متاثر تھیا تے انہاں کوں گریفسوالڈ وچ ہک جونیئر ڈاکٹر مقرر کیتا ۔ انہاں ڈوماگک دی فیگوسیٹوسس تے تحقیق دی حمایت کیتی ، جیڑھا روسی ماہر حیاتیات ایلی میچنیکوف ولوں دریافت کردہ ہک مدافعتی عمل ہا ، جتھوں تئیں کہ بجلی دی زیادہ ورتوں ، مسلسل فوٹو گرافی لائٹس ، تے تجرباتی چوہیاں دی آزادانہ گھمݨ پھرݨ دی اجازت ݙتی ، جئیں سب کجھ دربان کوں ناراض کیتا ۔ ڈوماگک دا مقالہ "ریٹیکولوینڈوتھیلیم تے ایمیلائیڈ دی ودھ پھل دے ذریعے متعدی بیماریاں کوں ختم کرݨ ، " جیڑھا 1924 وچ شائع تھیا ہا ، کوں ہک مکمل پروفیسر دی ترقی کیتے ہک قابل تعریف معیار دے طور تے جانچیا ڳیا ہا ۔ تاہم ، گراس کوں یونیورسٹی آف منسٹر وچ مقرر کیتا ڳیا ، تے انہاں ڈوماگک کوں اپݨے مجوزہ ڈیپارٹمنٹ آف ایکسپریمنٹل پیتھالوجی وچ لیکچرر دے طور تے شامل تھیوݨ دی دعوت ݙتی ۔ 

1925 وچ انہاں گرٹرڈ سٹروب نال شادی کیتی ، جیڑھی اوں وقت باسل وچ جرمن چیمبر آف کامرس دی مشیر ہئی ۔ بعد وچ انہاں دے ترائے پتر تے ہک دھی تھئی ۔ 

منسٹر وچ ڈوماگک محسوس کیتا کہ نواں ڈیپارٹمنٹ جیویں کہ انہاں توقع کیتی ہئی ترقی کائنی کریندا پیا ہا تے انہاں کوں کم تنخواہ ݙتی ویندی ہئی ۔ ایلبرفیلڈ (بعد وچ وپرتال) وچ آئی جی فاربن برانچ انہاں تے توجہ ݙتی تے انہاں کوں اپݨے تجرباتی پیتھالوجی دے انسٹیٹیوٹ دی قیادت کرݨ دی پیشکش کیتی ۔ جݙاں انہاں جولائی 1927 وچ اپݨے یونیورسٹی دے اختیار کوں ایں موقعے توں آگاہ کیتا ، تے آکھیا کہ او رہسن اگر گھٹ توں گھٹ انہاں کوں ایسوسی ایٹ پروفیسر دی پوزیشن ݙتی ونڄے ، انہاں کوں کݙاہیں وی کوئی جواب کائنی ملا ۔ انہاں ݙو سالاں دی بے تنخواہ سبیٹیکل لیو گھدی ، تے 1929 وچ آئی جی فاربن دی پیشکش قبول کرݨ دا فیصلہ کیتا ۔ تاہم ، ہک ٻیا ذریعہ بیان کریندا ہے کہ او 1927 وچ آئی جی فاربن وچ شامل تھئے ہن ۔ 

ڈوماگک کوں انسٹیٹیوٹ آف پیتھالوجی اینڈ بیکٹیریولوجی دا ڈائریکٹر مقرر کیتا ڳیا ، انہاں وپرتال وچ آئی جی فاربن لیبارٹریز وچ کم کرݨا شروع کیتا جتھاں انہاں جوزف کلیرر تے فریٹز میٹزش دے مطالعے جاری رکھے ، پال ایرلچ دے کماں تے مبنی ، رنگاں کوں استعمال کرݨ کیتے ، جیڑھے اوں وقت کمپنی دی ہک وݙی مصنوعات ہن ، اینٹی بائیوٹکس دے طور تے ۔ انہاں اپݨا فوکس تپ دق تے کیموتھراپی تے تبدیل کر ݙتا ۔ او 1961 وچ اپݨی ریٹائرمنٹ تئیں اوں عہدے تے ریہے ۔ 

البرٹ آئن سٹائن دے نال ، ڈوماگک پیپلز ورلڈ کنونشن (PWC) دے سپانسرز وچوں ہک ہا ، جیڑھا پیپلز ورلڈ کانسٹیٹیوینٹ اسمبلی (PWCA) دے ناں نال وی ڄاݨیا ویندا ہے ، جیڑھا 1950-51 وچ پالیس الیکٹورل ، جنیوا ، سوئٹزرلینڈ وچ تھیا ہا ۔ 

ڈوماگک دا انتقال بلیک فاریسٹ دے قصبہ برگبرگ وچ انہاں دے ولا وچ دل دا دورہ پووݨ نال تھیا جیڑھا کونیگسفیلڈ ، شوارزوالڈ دے نیڑے ہا ۔ 

## سائنسی سوبھاں

### پرونٹوسل
آئی جی فاربن وچ ڈوماگک دی ذمہ داری نویں مرکبات ، کیمیائی رنگاں ، کوں اینٹی مائکروبیل سرگرمیاں کیتے ٹیسٹ کرݨ ہئی ۔ ورنر شولیمن ، فریڈرک میٹزش ، ہانس ماؤس تے جوزف کلیرر وݙے پیمانے تے اسکرین کیتے ونڄݨ والے کیمیکلز دی مسلسل فراہمی کیتے ذمہ دار ہن ۔ 19ویں صدی دے آخر توں ، ایزو رنگ ، جیڑھے ٹیکسٹائل تے ٻئے مواد کوں رنگݨ کیتے تیار تے استعمال تھیندے ہن ، انفیکشنز دے خلاف طبی خصوصیات رکھیندے ہن ۔ مثال تے طور تے ، جرمن ماہر حیاتیات پال ایرلچ میتھلین بلیو ، ایزو رنگ دی ہک قسم ، کوں تجرباتی جانوراں وچ ملیریا دے طفیلیوں کوں مارݨ کیتے استعمال کیتا ، تے 1891 وچ ݙو بندیاں کوں ملیریا توں ٹھیک کیتا ۔ بعد وچ ایرلچ تے انہاں دے شاگرداں پاتا کہ کجھ ایزو رنگ افریقی سلیپنگ سکنس دے خلاف موثر ہن ۔ 1913 وچ پی ۔ آئزنبرگ دریافت کیتا کہ ہک ٻیا ایزو رنگ ، کرائسائڈین بیکٹیریا کوں مار سڳدا ہے تے اینکوں جراثیم کش دے طور تے استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔ اینجھے اشارے تے عمل کریندے ہوئے ، آئی جی فاربن ممکنہ دوائیں کیتے ایزو رنگاں دا مطالعہ کرݨ تے انہاں کوں کیمیائی طور تے تبدیل کرݨ کیتے وقف کر ݙتا ۔ 

### ترقی
1930 دے ݙہاکے دی موہر وچ میٹزش تے کلیرر ایزو رنگ دا بینزین ڈیریویٹیو تیار کیتا ، جیڑھا کیمیائی طور تے کرائسائڈین نال جڑا ہویا ہا (کرائسائڈین دا ہک اینالاگ) ۔ مرکب وچ سائیڈ چین دے طور تے سلفونامائڈ گروپ دا اضافہ ہا ، ایں طرحاں ایہ سلفامائڈوکریسائڈین بݨ ڳیا ۔ انہاں کوں شک ہا کہ نویں رنگ وچ سلفونامائڈ گروپ دا ہک منفرد کیمیائی جزو ہک ممکنہ دوا دا امیدوار تھی سڳدا ہے ، جیویں کہ میٹزش پیش گوئی کیتی ہئی: "[سلفونامائڈ حصے] ایزو گروپ تے صحیح پوزیشن وچ صحیح متبادل ہن ۔ " مرکب کوں ول KL730 (KL برائے کلیرر) دا ناں ݙتا ڳیا ۔ آئی جی فاربن 1932 وچ نویں مرکب کیتے جرمن پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ 

تالیف دی صحیح تاریخ نامعلوم ہے ۔ ہک بیان کہ آئی جی فاربن دے رہنما ہینرک ہورلین "1932 وچ کجھ وقت" ایزو رنگاں وچ گندھک گروپ دی ورتوں تجویز کیتی ، سچ کائنی تھی سڳدا ، کیوں جو آئی جی فاربن 7 نومبر 1931 کوں پہلی تبدیل شدہ سلفامائڈوکریسائڈین دا پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ ٻئے متعلقہ مرکب دسمبر 1932 وچ پیٹنٹ حاصل کیتا ۔ 1931 وچ ابتدائی تجربات بیکٹیریل کلچرز دے خلاف کمزور اینٹی بیکٹیریل اثر ظاہر کیتا ۔ اوں وقت ایہ ڄاݨیا کائنی ڳیا ہا کہ پرونٹوسل دا فعال جزو سلفونامائڈ ہا نہ کہ ایزو گروپ ، جیویں کہ انہاں کوں توقع ہئی ۔ ایندے علاوہ ، سلفونامائڈز خود اینٹی بیکٹیریلز کائنی ہن ، بھل جو جسم دے اندر میٹابولزم دے بعد ای فعال دوا بݨدے ہن ۔ ایں سانگے پہلی ٹیسٹ (in vitro) بیکٹیریل کلچرز تے ناکام تھئی ۔ 

### اینٹی بیکٹیریل سرگرمی دی دریافت
1931 دی موہر وچ ڈوماگک فوری طور تے ایں مرکب کوں چوہیاں وچ ٹیسٹ کیتا جنہاں کوں بیکٹیریل انفیکشن ہا ، تے پاتا کہ ایہ گرام پازیٹو بیکٹیریا دے خلاف موثر ہے ۔ انہاں ایں مرکب کیتے D 4145 (D برائے ڈوماگک) دا کوڈ مقرر کیتا ۔ انہاں اسٹریپٹوکوکس پائیوجینز دے طبی نمونے (آئسولیٹس) استعمال کر تے چوہیاں دے پیٹ (پیریٹونائٹس) وچ انفیکشن پیدا کیتا ۔ پہلے تجربے وچ انہاں 26 چوہیاں کوں بیکٹیریا انجیکٹ کر تے انفیکشن لاتا ، تے انہاں 12 انفیکٹڈ چوہیاں کوں پرونٹوسل دی ہک خوراک انجیکٹ کیتی ، جݙاں جو باقی 14 کوں صرف پرونٹوسل دے علاج دے بغیر انفیکٹڈ (کنٹرول دے طور تے) رکھیا ڳیا ۔ پرونٹوسل انجیکٹڈ سارے چوہے زندہ بچ ڳئے ، یعنی او اسٹریپٹوکوکل انفیکشن توں ٹھیک تھی ڳئے ، جݙاں جو غیر علاج شدہ 14 چوہے سارے تجربے دے چوتھے ݙینہہ فوت تھی ڳئے ۔ کجھ ٻئے تجرباتی ٹیسٹ ہن ، تے ہک کلینیکل ٹرائل جئیں وچ ہک ٻال 1933 وچ اسٹریپٹوکوکل انفیکشن توں ٹھیک تھی ڳیا ۔ فروری 1935 وچ ڈوماگک اپݨے تجربات جریدے وچ "بیکٹیریل انفیکشنز دی کیموتھراپی وچ ہک حصہ" دے طور تے شائع کیتے ۔ 

اوں وقت ، اسٹریپٹوکوکل انفیکشن دا کوئی طبی علاج کائنا ہا ، تے انفیکشن دے مزید پھیلاؤ کوں روکݨ کیتے انفیکٹڈ جسم دے حصیاں کوں جراحی نال کڈھݨا پوندا ہا ۔ ایہ اڄ وی عمل وچ ہے جݙاں انفیکشن اینٹی بائیوٹکس دستیاب ہووݨ دے بعد وی شدید ٹشو نقصان پہنچایا ہا ۔ ہک قابل ذکر واقعے وچ ڈوماگک دی چھی سالہ دھی ، ہلڈگارڈ ، 4 دسمبر 1935 کوں کرسمس دی سجاوٹ بݨاوݨ دے دوران سلائی دی سوئی نال زخمی تھی ڳئی ۔ او سیڑھیاں توں ڈھیہہ ڳئی تے سوئی نال اپݨے ہتھ وچ واری کر ݙتا ، تے ٹٹی ہوئی سوئی ایندی کلائی وچ پھنس ڳئی ۔ سوئی ہسپتال وچ کڈھ ݙتی ڳئی ۔ تاہم ، اینکوں اڳلے ݙینہہ توں شدید سوڄ تے بخار تھی ڳیا ۔ جیویں کہ ڈوماگک بیان کیتا:

کجھ ݙینہہ بعد جݙاں پٹی بدلی ڳئی تاں ہتھ وچ واضح سوڄ ہئی ، تے سارے ٹاکے کڈھݨ دے باوجود بخار تیزی نال ودھدا ریہا ۔ ٻہوں سارے چیراں دے باوجود سوڄ فلیگمون انڈر آرم تئیں پھیل ڳئی ۔ عام حالت دی سنگینی تے چکر آوݨ تھیا ، ایں سانگے اساں ٻال کیتے ٻہوں پریشان ہن ۔ چونکہ مزید جراحی مداخلت ممکن کائنی ہئی ، میں علاج کرݨ والے سرجن توں پرونٹوسل استعمال کرݨ دی اجازت منگی ، بعد وچ میں کلچر نال ایہ ثابت کر ݙتا ہا کہ بیماری دی وجہ اسٹریپٹوکوکی ہن ۔ 

14 چیر لاوݨ دے بعد ، معالج مشورہ ݙتا کہ ہلڈگارڈ کوں بچاوݨ دا واحد طریقہ ٻانہہ کوں کٹ ݙیوݨا ہے ۔ تاہم ، ہلڈگارڈ پرونٹوسل دے علاج دے بعد صحت یاب تھی ڳئی تے ایندا بازو بچ ڳیا ۔ 

1935 تئیں ، میٹزش تے کلیرر مرکب دی ݙو شکلاں تیار کر لیاں ہن ، ہک پاݨی وچ گھٹ حل پذیر ہے جݙاں جو ٻئی ٻہوں زیادہ حل پذیر ہے ۔ پاݨی وچ حل پذیر مرکب کوں اسٹریپٹوزون (خاص طور تے حل پذیر سوڈیم نمک کیتے اسٹریپٹوزون ایس) دا ناں ݙتا ڳیا جئیں بیکٹیریم دے ناں تے جیندے نال ایندا اصل وچ تجربہ کیتا ڳیا ہا ، تے گھٹ پاݨی وچ حل پذیر کوں پرونٹوسل (خاص طور تے پرونٹوسل روبرم) آکھیا ڳیا ۔ پرونٹوسل کوں ݙونہاں کیتے عام ناں تے 1935 دے بعد دوا دا برانڈ ناں دے طور تے استعمال کیتا ڳیا ۔ ڈوماگک صرف اسٹریپٹوزون قسم استعمال کیتی ہئی ۔ انہاں دوا دی تیاری تے انسانی اطلاق دی رپورٹ اکتوبر دے شمارے Klinische Wochenschrift (بعد وچ جرنل آف مالیکیولر میڈیسن) وچ "Chemotherapie der streptokokken-infektionen" ("اسٹریپٹوکوکس انفیکشن دی کیموتھراپی") مضمون وچ ݙتی ۔ 

### تصدیق
پہلی آزاد تحقیق انگریز معالج لیونارڈ کولبروک لندن دے کوئین شارلٹ میٹرنٹی ہسپتال وچ کیتی ۔ ڈوماگک دا پیپر پڑھݨ دے ٹھک پھک بعد ، 1935 وچ کولبروک حل پذیر اسٹریپٹوزون تے گھٹ حل پذیر شکل ݙونہاں نال چوہیاں تے تجربات دہرائے تے پاتا کہ اسٹریپٹوزون زیادہ موثر ہے پر صرف مخصوص بیکٹیریا وچ جیڑھے پیورپیریل بخار دا باعث بݨدے ہن ۔ تاہم ، انہاں کوں ہک سنگین ضمنی اثر ملا کہ زندہ بچݨ والے چوہیاں وچ گردے دا شدید نقصان تھیا ۔ ایں ڳالھ انہاں کوں انسانی کلینیکل ٹرائلز توں حوصلہ شکن کیتا ، پر انہاں دی ملاقات ہک اینجھی زنانی نال تھئی جیڑھی پیورپیریل بخار توں آخری حد تئیں بیمار ہئی ۔ علاج دے ٻئے آپشنز دے بغیر ، انہاں اسٹریپٹوزون ݙتا جئیں زنانی کوں کجھ ݙینہاں وچ ٹھیک کر ݙتا ۔ انہاں ایں دوا کوں ول اوں عورت تے ٹیسٹ کیتا جئیں دے نال وی اینجھا نتیجہ نکلیا ، جئیں تے انہاں آکھیا: "تقریباً ٹھک پھک ہک حیران کن تے ٻہوں خوشگوار تبدیلی تھئی ۔ " میو کائنی دے نال ، انہاں 64 زنانیاں دا علاج کیتا تے 1936 وچ تجربات تے کلینیکل ٹرائلز دی رپورٹ ݙتی ۔ طبی اطلاق کوں ستت ٻئے کلینیکل کیسز دی حمایت حاصل تھی ڳئی تے پرونٹوسل اڳلے دہاکے کیتے وݙا اینٹی بائیوٹک بݨ ڳیا ۔ 

سلفونامائڈز اوں وقت کیتے انقلابی اینٹی بیکٹیریل تاثیر رکھیندے ہن ، فیج تھراپی کوں وی پچھے چھوڑ ݙتا ، پر بعد وچ پینسلین دی جاہ گھن ڳئی ، جئیں بہتر اثرات تے گھٹ ضمنی اثرات ݙکھائے (سلفونامائڈز گردے دی پتھری تے ہڈی میرو وچ تبدیلیاں پیدا کر سڳدے ہن) ۔ تاہم ، سلفونامائڈز تے ڈوماگک دے کم دے نتیجے وچ چھیکڑبازی اینٹی ٹیوبرکلوسس دوائیں تھیوسیمیکاربازون تے آئسونیازڈ تیار تھیاں ، جنہاں ݙوجھی عالمی جنگ دے بعد یورپ وچ پھیلے ہوئے تپ دق دی وبا کوں گھٹ کرݨ وچ مدد کیتی ۔ بھانویں جو پرونٹوسل 1960 دے بعد اپݨی مقبولیت کھو ݙتی ، پر ایندے ڈیریویٹیوز کئی بیکٹیریل تے وائرل انفیکشنز وچ خاص طور تے جلݨ تے پیشاب دی نالی دے انفیکشنز دے علاج وچ استعمال تھیندے رہندے ہن ۔ 

### زیفیرول
1932 وچ ڈوماگک بینزیلڈیمیتھائلڈوڈیسائل امونیم کلورائیڈ کوں ہک طاقتور اینٹی مائکروبیل ایجنٹ دے طور تے استعمال کرݨ دی صلاحیت دریافت کیتی ۔ مختلف بیکٹیریا نال تجربات دی ہک سیریز دے بعد ، انہاں 1935 وچ اینکوں جراثیم کش دے طور تے شائع کیتا ، ایندا ناں زیفیرول رکھیا ۔ ڈوماگک وضاحت کیتی کہ زیفیرول کیویں جلد تے لاڳو تھیندے ہوئے ، جیویں کہ سرجری دے دوران دستانے پاوݨ توں پہلے ، انفیکشن کوں روک سڳدا ہے ۔ ایندے نتیجے وچ ہک عام جراثیم کش دے طور تے سوبھ وند مارکیٹنگ تھئی ۔ ایہ کواٹس دی دریافت ہئی ، کیمیکلز جیڑھے بعد وچ مختلف صارفین دی ایپلی کیشنز وچ استعمال تھیندے ہن بشمول عام اینٹی مائکروبیئلز (جیویں کہ ڈیٹرجنٹس تے ڈس انفیکٹنٹس) ، فیبرک سوفٹنرز تے ہیئر کنڈیشنرز ۔ 

### کینسر تھراپی
1936 توں ، ڈوماگک کینسر دے علاج تے وی توجہ ݙتی ۔ 1956 وچ انہاں ہک اینٹی کینسر دوا دی سوبھ وند تیاری دی رپورٹ ݙتی جینکوں انہاں E-39 (E برائے ایتھیلینیمین کوئینونز) دا ناں ݙتا ۔ انہاں ݙکھایا کہ مرکب کینسر دے خلیات کوں تباہ کر سڳدا ہے جیویں کہ یوشیدا سارکوما ، ایرلچ کارسنوما تے چوہیاں دا کروکر سارکوما تے چوہیاں دا واکر کارسنوما ۔ انہاں کوں علم ہا کہ مخصوص کینسرز کوں نشانہ بݨاوݨ کیتے درست دوائیں دی ضرورت ہوسی ، جیویں کہ انہاں آکھیا:

تھراپی وچ اساکوں ، گھٹ توں گھٹ فی الحال ، جسم دے سیل تے ٹیومر سیل دے درمیان ہک خاص توازن نال مطمئن تھیوݨا پوسی ، بھانویں جو ٹیومر مکمل طور تے ختم نہ تھی سڳے ۔ اساں مطمئن تھی ویسوں اگر اساں ایندی ودھ پھل کوں سست کر سڳوں ، تاں جو مریض دی زندگی کوں لمبے عرصے تئیں تے قابل برداشت حالات وچ محفوظ رکھ سڳوں ۔ 

بھانویں جو دوا کوں کینسر دے نسخے دے علاج وچ کوئی راہ کائنی ملی ، پر ایندی تحقیق جاری رہی تے کئی متعلقہ مرکبات اڄ وی تجرباتی مطالعے دے تحت ہن ۔ 

### نوبل انعام تے مسائل
1939 وچ ڈوماگک کوں پرونٹوسل کوں ہک اینٹی بائیوٹک دے طور تے دریافت کرݨ کیتے فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙیوݨ کیتے نوبل فاؤنڈیشن ولوں چݨیا ڳیا ، جیڑھا بیکٹیریل انفیکشنز دے خلاف موثر پہلی تجارتی طور تے دستیاب دوا ہئی ۔ تاہم ، نازی جرمنی انہاں کوں ایوارڈ دی تقریب وچ شرکت توں منع کر ݙتا ۔ ایہ ایں سانگے ہا کہ کارل وون اوسیتزکی ، ہک واضع طور تے نازی مخالف امن پسند ، 1935 وچ نوبل امن انعام جیتیا ہا ، جئیں نازی جرمن حکومت کوں ناراض کیتا ہا ۔ اوسیتزکی قید خانے وچ ہا تے ہک حراستی کیمپ وچ فوت تھی ڳیا ۔ 1937 وچ ایڈولف ہٹلر ہک سرکاری فرمان جاری کیتا جئیں وچ جرمن شہریاں کوں نوبل انعام قبول کرݨ توں منع کر ݙتا ڳیا ۔ 

27 اکتوبر 1939 کوں ، ڈوماگک کوں سٹاک ہوم وچ کارولنسکا انسٹیٹیوٹ دے ریکٹر توں ہک ٹیلی گرام ملا کہ انہاں کوں نوبل انعام ݙتا ونڄݨ والا ہے ۔ انہاں یونیورسٹی آف منسٹر دے ریکٹر ، والٹر میویئس کوں اطلاع ݙتی ، جئیں فوری طور تے جرمن حکام کوں ڈوماگک کوں ایوارڈ حاصل کرݨ دی اجازت ݙیوݨ کیتے ہک درخواست پیش کیتی ۔ ڈوماگک خود فوہرر دے دفتر ، ہٹلر دے ہیڈکوارٹر کوں لکھیا کہ اگر انہاں کوں ایوارڈ حاصل کرݨ دی اجازت ݙتی ڳئی تاں او جنگ دے مقصد کیتے 100,000 ڈوئچے مارکس عطیہ کریسن ۔ 17 نومبر کوں ، انہاں کوں گسٹاپو گرفتار کر گھدا جئیں انہاں کوں ہک ہفتے کیتے حراست وچ رکھیا ۔ انہاں کوں اوں وقت رہا کر ݙتا ڳیا جݙاں ایہ تصدیق تھیا کہ او جرمن نیشنل سوشلزم دی حمایت کریندن تے سیاسی طور تے وفادار ہن ۔ تاہم ، انہاں کوں مطلع کیتا ڳیا کہ او کارولنسکا انسٹیٹیوٹ نال صرف سرکاری محکمیاں دے ذریعے رابطہ کرݨ جیویں کہ وزارت تعلیم یا دفتر خارجہ ، تے ایوارڈ قبول کرݨ توں منع کر ݙتا ڳیا ۔ برلن وچ باضابطہ طور تے اعلان کیتا ڳیا کہ ڈوماگک "افسوس نال" ایوارڈ قبول کرݨ توں انکار کر ݙتا ہے ۔ 

ݙوجھی عالمی جنگ تے نازی حکومت دے خاتمے دے ݙو سال بعد ، نوبل فاؤنڈیشن 1947 وچ ڈوماگک کوں نوبل میڈیلین تے ہک ڈپلومہ ݙتا ۔ تاہم ، مالی انعام کائنی ݙتا ڳیا کیوں جو ایہ پہلے ای فاؤنڈیشن کوں واپس کر ݙتا ڳیا ہا ۔ 

### ایوارڈ تے آدر
ڈوماگک کوں 1939 وچ فزیالوجی یا میڈیسن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ اوں سال ، ڈوماگک کوں یونیورسٹی آف ایڈنبرگ دا کیمرون پرائز فار تھراپیوٹکس وی ݙتا ڳیا ۔ 1941 وچ ڈوماگک کوں کنگڈم آف اٹلی ولوں میڈالیا پیٹرنو (روم) تے کنگڈم آف ہنگری ولوں وون-کلیبلزبرگ-میڈل تے انعام وی ݙتا ڳیا ۔ او 1942 وچ جرمن اکیڈمی آف سائنسز لیوپولڈینا دا رکن بݨ ڳیا ۔ 

جنگ دے بعد ، 1947 وچ ڈوماگک چھیکڑبازی اپݨا نوبل انعام حاصل کرݨ دے قابل تھئے ، پر وقت گزرݨ دی وجہ توں انعام دا مالی حصہ کائنی ملیا ۔ 1951 وچ او ست نوبل انعام یافتگان وچوں ہک ہا جنہاں پہلی لنڈاؤ نوبل لوریئٹ میٹنگ وچ شرکت کیتی ۔ انہاں کوں 1952 وچ ایل سولیل ڈیل پیرو ، 1952 وچ پور لی میرائٹ فر وسنشافٹن اینڈ کنسٹے ، 1953 وچ ہسپانوی سول ڈی سانیداد ، 1957 وچ جمہوریہ وینزویلا توں ڈیل لوبرٹاڈور ، 1960 وچ جاپان توں میڈل آف دی رائزنگ سن 2nd کلاس ، 1955 وچ فیڈرل ریپبلک آف جرمنی دے آرڈر آف میرٹ دا گرانڈ کراس ود سٹار ݙتا ڳیا ۔ 1952 وچ او جرمن سوسائٹی آف پیتھالوجی دے چیئرمین چݨئے ڳئے ۔ 

ڈوماگک 1959 وچ رائل سوسائٹی دے غیر ملکی رکن بݨ ڳئے ، انہاں دی مختصر جیوݨ جوڳ 1964 وچ رائل سوسائٹی ولوں شائع تھئی ۔ 

میونخ وچ ہک عوامی پارک ، ڈوماگک پارک ، تے ہک سڑک ، ڈوماگکسٹراسے ، ڈوماگک دے ناں تے رکھی ڳئی ہے ۔ منسٹر وچ کینسر ریسرچ پروفیسر ڈاکٹر گیرہارڈ ڈوماگک؛ ناں دی ہک تحقیقی فاؤنڈیشن 1961 وچ قائم کیتی ڳئی ہئی ، تے'گیرہارڈ ڈوماگک انسٹیٹیوٹ آف پیتھالوجی' یونیورسٹی آف منسٹر وچ بݨایا ڳیا ہے ۔