گھاݨی وات ۔ قصہ

ݙکھی کوں ݙکھ گھن لہندے ۔ بیماری آندی اے گھوڑے ٹور ، تے ویندی اے ،کویلی ٹور ۔ ݙکھ بندے کوں چمبڑ ونجٖے تاں وݙے وݙے گھراں اِچ ککھ نئیں بچدا ، سیاݨے آہدِن:

’’بیماری دا ماریا تے عدالتیں دا پچھاڑیا کݙاہیں ساوا نئیں تھیا‘‘۔

ݙکھ غریب بندے کیتے تاں ہِک اینجھا عذاب اے جیندے وچ غریب بندہ تاں چُڑھ چُڑھ تے مر ویندے ۔ اَتے ٹھڳی پیراں ، حکیماں اَتے ݙاکداراں کوں مریض دے ݙکھ نال غرض نئیں ہوندی ۔ اِنھاں لوکیں لُٹݨ پٹݨ دا کاروبار بݨا گھدے ۔ بندہ ہِکواری اِنھاں دی وَکوڑ اِچ پھس ونجٖے تاں بندے کوں قبر ونجٖ جھلیندی اے ۔ ایویں ساݙی وستی اِچ مستری گلزار کوں ݙکھ جو چمبڑیا تاں ، اوں ݙیہدیں ݙیہدیں منجی مَل گھدی۔گھر دی راند مستری گلزار دے کماوݨ نال جیڑھی اوکھی سوکھی چلدی پئی ہئی او ویلے اِی کاں چاڳئے۔

مستری گلزار دا پُتر ساجد اَجٖاں ݙاہ ٻارھاں ورھیں دا ہئی۔ اونکوں نہ سجٖی دا پتہ نہ کھٻی دا پتہ ، سواݨی تے پنج دھیاں دا ساتھ ہَس ۔ دھیاں گھر اِچ پورھیا پاء جیڑھا کر ٻاہندیاں ہَن او وی چُھٹ ڳیا۔ سارا ٹٻر کم کار چھوڑ تے مستری گلزار دا مُٹھ مروڑا کرݨ پئے ڳیا ۔

مستری گلزار اپݨی سواݨی فریداں جیڑھی اونکوںگُھٹیندی بیٹھی ہئی کوں آکھیا :

فریداں جیویں شالا ہِک تاں ہتھ ݙاڈھا تنگ اے ۔پلے کَوڑی وی کائنی ،  جیڑھی بندہ زہر گھن گھنے ۔ اَتے میکوں اَڄ تکلیف وی ݙاڈھی اے ، ونجٖ میݙے یار ملک شکیل کولوں اوندی منت کر ݙیکھ جو میݙا کݙاہیں ہتھ ݙکھا آوے۔

فریداں آکھݨ پئے ڳئی ساجد دا پیئو کملی ڳالھیں کریندیں ۔ بھلا ساری مُلخی کوں تیݙے بیمار ہووݨ دا پتہ اے ۔ شکیل بھرا کوں پتہ کائنی جو میݙا سنگتی ݙاڈھا بیمار ہے او تیکوں چھڑا پُچھݨ وی نئیں آیا ۔ اوکھے ویلے کوئی نیڑے نئیں ڈُھکدا ، سارے تیݙے کماں دے بُکھے ہَن ۔

مستری گلزار آکھݨ پئے ڳیا ’’یار دی یاری کوں ݙٹھا ویندے ، یار دے عملاں کوں نئیں ݙیہدے‘‘ ۔ توں ہک واری ونجٖ تاں سہی اونکوں پتہ کائنا ہوسی ۔ زمیندار بندہ اے آوݨ ونجٖݨ اَتے زمیناں دی ݙیکھ بھال اِچ رُجھیا پیا ہوسی نئیں تاں اے تھی سڳدے جو میݙی اَس تس نہ کرے۔

فریداں شودی ملک شکیل کولوں ڳئی اونکوں آکھیُس ، میݙا بھرا ایݙیاں بے پرواہیاں چنگیاں نی ، ساجد دا پیئو ݙاڈھابیمار اے ۔ منت نال کہیں ݙاکدار کوں سݙ آویں ہا ، اپݨے بھرا دا ہتھ ݙیکھا چا، اَڄ اوندی طبیعت ݙاڈھی وِڳڑی پئی اے۔اڳوں ملک شکیل بہانہ کریندے ہوئیں آکھیا میں اَڄ ہک ولیمے اِچ ونجٖݨے ، میں ویلھاکائنی۔

فریداں ہنجوں لُکیندی مونجھی تھی تے گھر مُڑاَئی ۔ مستری گلزار پُچھیا تاں اونکوں کُوڑ ماریُس جو تیݙا یار شکیل میکوں مِلیا اِی کائنی ۔ فریداں گھر آلے کوں اُتلی ایں پاروں ماری جو متاں میݙا گھر آلا ٻیلی دی بے پرواہی دا سُݨ کراہیں ہاں اپݨے کوں لا تے زیادہ ݙکھی نہ تھیوے۔

فریداں اپݨے بھرانواں تے وݙا ماݨ کریندی ہئی ۔ بھرانواں کولوں ڳئی اَتے اَپݨے ݙکھ حال سُݨایُس ، جو میݙا بھرا میݙے سِر دے سئیں دی طبیعت ݙاڈھی خراب ہے۔ اوندا کہیں وݙے ݙاکدار کوں ہتھ ݙکھائوں ۔ میں سواݨی ماہݨوں کلھے دِھکے نہ کھاواں ودی۔بھرانواں اِی فریداں کوں مونجھا کر تے ولا چھوڑیا۔

فریداں آپ کݙاہیں ہسپتال گھن ونجٖݨ دا اَہر کریندی ودی ہئی تے وسیب دی مائی کنیزاں ابڑغت مستری گلزار دی پُچھݨی تے جو اَئی ، اوں آکھیا کہیں ہسپتال اِچ گھن ونجٖݨ دی لوڑ کائنی ۔ اے اوہو ڳالھ تھئی جو ’’گھر دا پیر تے چُلھ دا وَٹّا‘‘۔

فریداں بھیݨ میݙا بھرا مجید وی ایویں تیݙے گھر آلے آلی کار بیمار تھی ڳیا ہئی ۔ اساں توشہ پیر کولوں پھوکا پھاکی کرائی اَتے پُھل گھدے ہَن ، تیݙے سامھݨے اللہ حیاتی دا دھاڳا وݙا کرے اونکوں خیر صلا ہے۔فریداں سوچیا ماسی کنیزاں ساݙے وسیب دی سیاݨی اَتے ٻڈھڑی سواݨی ہے ٹھیک آہدی پئی اے ایویں کر گھندے ہَیں۔

پیر صاحب آ ڳئے توشہ پیر آکھیا گلزار کوں تاں سایہ تھی ڳئے ، نالیں ایندے تے کہیں کالا جادو کیتے۔پیر صاحب جلالی اِچ آ ڳئے تے آکھیونے مائی فریداں رووݨ دی ڳالھ کائنی ، میں تیݙے گھر آلے کیتے اینجھا تعویز ݙیساں جو تیݙا گھر آلاہفتے دے وچ ٹھیک تھی ویسی ، پر جیڑھا تہاݙے گھر ٻکرا کھڑے اینکو ںاَڄ میݙے گھر پُجٖا ݙیویں ۔ توشہ پیر اے ڳالھ کریندا ٹُر ڳیا ۔

مستری گلزار دی دھی شکیلہ اپݨی امّاں کوں آکھݨ لڳی امّاں اے پیر اِی کوئی ٹھڳی اے ۔ پیر کوں حیا اِی نئیں آیا جو ساݙے پلے پہلے کوئی شئے کائنی ۔ گھر اِچ ڳاں تے ٻکرا سانجھے پیتلے ݙیکھ تے پیر کولوں برداشت نئیں تھیا اونکوں ڈھڈھ اِچ سُول اپݨا پئے ڳئے۔

اپݨے ہمسائے غلاموں وی تاں ایں توشہ پیر کوں ٻکرا ݙتا ہئی اونکوں چوکھا آرام اَئے ۔کنیزاں آکھݨ پئے ڳئی میݙی دھی ٻکرے کوں پیارا کرو ، پیئو کوں پیارا نہ کرو ، تُساں تاں لڳدے ایہو سارا ٹٻرچاہندے ہیوے جو ساݙا بھرا مستری گلزار مرے تے تہاݙی جان چُھٹے۔

اَخیر فریداں لوکیں دے آکھیے تے ٻکرا توشہ پیر دے گھر پُجٖا ݙتا ۔ توشے پیر ݙو ، چار تعویز مڑھ ݙتے جیڑھے پاݨی اِچ گھول تے مریض کوں پلاوݨے ہَن ۔مستری گلزار جیویں جیویں تعویز آلا پاݨی پیندا ریہا اوندی صحت جوں جوں وڳڑدی ڳئی ۔ مستری گلزار شودا درد کنے نہ مرے نہ جیوے ۔ اَخیر فریداں مائی اونکوں وݙے سرکاری ہسپتال اِچ گھن تے ونجٖݨ دا ارادہ کر گھدا ۔تیݙے میݙے کولوں اُدھار پُدھار نپ تے کرایہ دی کار تے مستری گلزار کوں گھن تے ہسپتال دے وݙے ٻوہے کولوں اَپڑ ڳئی ۔ 

ڈرائیور آکھیا فریداں مائی توں سواݨی ماھݨوں ہِیں ، نالیں تیݙے گھر آلے دی حالت ݙاڈھی خراب اے ۔ میں آپ ہسپتال اِچوں عملے دے بندے کوں گھن آنداں ، جیکوں وارڈ بوائے آہدن ، او سٹریچر تے مریض کوں گھن ویسی ۔ ڈرائیور وارڈ بوائے کولوں اَپڑ ڳیا ۔ اَڳوں وارڈ بوائے آکھیا سٹریچر تاں فارغ کائنی۔ مریض کوں ایویں ٹور تے گھدی آئو ۔ ڈرائیور آکھیا بھایا سٹریچر توں بغیر جیکر مریض آ سڳدا تاں میں تہاݙے کولوں آندا ۔ وارڈ بوائے ہولیں جئیں نیڑے تھیندے ہوئیں ڈرائیور کوں آکھیا بھایا اَڄ کل پیسے توں بغیر کم نئیں تھیندا ، تُساں بھانویں مریض کوں اوکھے سوکھے گھن وی آئو تاں ݙاکدار صیب کولوں چیک اپ کیتے واری نئیں ملݨی ۔ تُساں میݙا کھیسہ گرم کرو چا میں تہاݙے مریض دا چیک اپ کروا تے وارڈ اِچ داخل وی کرا ݙیساں۔

ڈرائیور شودے اپݨے پلُوں سٹریچر آلے دے کھیسے وچ کجھ پیسے پاتے ۔ مستری گلزار داخل تاں تھی ڳیا ۔ پر اِتھاں ݙاکدار سفارشی مریضاں کوں گولی ٹِکی ݙیندے پئے ہَن ۔ مستری گلزار آلے پاسے کہیں ݙاکدار دھیان اِی نہ ݙتا۔

اَخیر فریداں مائی ہِک وݙے ݙاکدار دی منت سماجت کیتی ، ݙاکدار صاحب ساݙے مریض تے وی مہربانی کرو چا ،اساں غریب بندے ہَیں ۔ ایں کیتے تاںسرکاری ہسپتال اَئے ہَیں جو ساݙے مریض دا مفت علاج تھیسی ۔ ݙاکدار صاحب آکھیا !مائی نشتر روڈ تے میݙا پرائیویٹ کلینک اے تُساں اپݨے مریض کوںاُتھاں گھن آئو ، پیسے تاں خرچ تھیسن پر تہاݙا مریض ٹھیک تھی ویسی۔

فریداں جیڑھلے ݙٹھا سرکاری ہسپتال اِچ ساݙے جئیں غریباں دی ڳالھ نئیں بݨدی تاں اوں ہسپتال اِچ ہک بندے دی منت کرتے اپݨی دھی شکیلہ کوں فون کرتے آکھیُس ۔ شکیلہ دھی تیݙے پیئو دی طبیعت ݙاڈھی خراب ہے۔پیسیاں دی ݙاڈھی لوڑ اے ۔ اپݨے ہمسائے جمشو دی منت کریں ، کوئی وپاری سݙ آئوسی ۔ اپݨی ڳاں ویچ تے اوندے پیسے جمشو دے ہتھیں اَپڑا گھلیں۔

جمشو اَدھ پڑدھی مُل نال پنجاہ ہزار دی ڳاں ویچ وَٹا تے فریداں کوں ہسپتال ونجٖ پیسے اَپڑائے ۔ سواݨی ماہݨوں فریداں شودی ، اَخیر اپݨے گھر آلے کوں وݙے ݙاکدار صاحب دے پرائیویٹ کلینک تے داخل کرا گھدا ۔ پرائیویٹ ہسپتال دیاں تاں کندھاں وی پیسے منگدیاں ہَن ۔ ویندے ہوئیں ہسپتال آلیاں ݙاہ ہزار روپیہ داخلہ پرچی داچِھل گھدا ۔ وَل سئیں گلزار دے آسوں پاسوں نرساں ، کمپیوٹر تے ݙاکدار صاحب آ ڳئے ۔ اُنھاں مستری گلزار دے سینے اُتے نِکیاں نِکیاں کئی مشیناں چمباڑ ݙتیاں ۔ مشیناں ایویں ہَن جیویں کئی ٹِنڈݨ جئیں چمبڑیے پئے ہووِن۔

فریداں مونجھی تھئی تے حیران کھڑی ہووے جو ݙاکدار کیا کھڑے کریندن ۔ اُنھاں ہک دوائیاں نال بھری ہوئی رٻڑ دی بوتل ، مریض کولوں ہک ٹنگݨی جٖئی تے ٹنگ چھوڑی اَتے اوں بوتل آلی سُوئی کوں مستری گلزار دی ٻانہہ اِچ پُوڑ ݙتونے ۔ ݙاکدار صاحب ہک پرچی دوائیاں آلی فریداں کوں لِکھ ݙتی ۔ فریداں شودی پؤڑیاں دی لاہی چاڑھی توں ہوکدی شوکدی دوائیاں گھن اَئی ۔ ایویں کریندے کراندیں ڳاں آلے پیسے مُک ڳئے ۔ وَل وی مستری گلزار کوں ذری بھوری فرق نہ پیا ۔ اوندی طبیعت جوں جوں وِڳڑدی ڳئی ، اَتے ٻول اَلا وی بند تھی ڳیا ۔ فریداں دے ہتھاں پیروں چُھٹ ڳئی۔ تاں فریداں ݙاکدار صاحب دے کوٹھے آلے پاسے بھجٖدی دُھرکدی ڳئی ۔ٻوہے کولوں پُجٖی تاں اوندے کولوں اوڈھر ݙاکدار اپݨی نرساں کوں آہدا ٻیٹھا ہئی ۔ کمرہ نمبر چار آلا مریض جیڑھا ݙو گھنٹے تھی ڳن مر ڳئے ۔ اونکوں چھی گھنٹے ٻیا رکھو ۔ مریض تاں جیڑھا مرݨا ہئی مر ڳیا ، پر ساݙی روزی تاں چنگی بݨدی پئی اے۔

## '''حوالہ'''
کتاب: گھاݨی وات، مصنف: مہر مشتاق احمد ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2020ء