قاتل ۔ سرائیکی افسانہ

اَڄ بگّو18سال قید بھوڳ کے چھٹ ڳیا ہا ‘ اوندا بھراحقو تے بھتریجا شملہ اوکوں قید خانے اِچوں گھن آئے ہَن ۔ بگو آوݨ سیتی ماء کوں ڳل لا کے ٻاکاں بھر بھر رووݨ لڳ پیا ‘ تے ماء وی ویݨ کر کر روندی پئی ہئی۔

اِنوں حقو انہاں کوں دلاسے ݙیندا تے منیندا کھڑا ہا پر اُنہاندے ݙکھاندے ویݨ نہ پئے مُکدے ہن ‘ جے تائیں بگو کوں حقو پکڑ کے ہک پاسے کھٹڑے تے ولا ٻلہایا ۔ اِنوں شملہ بگو دی روٹی چا گھن آیا پر اوہ ڈھیر دیر تائیں ݙسکیاں بھر بھر روندا ریہا تے آخر جݙاں غم دا غلبہ ختم تھیا تاں اوہ روٹی کھاوݨ لڳا۔

اَڄ کنوں 25سال پہلے بگو دی شادی عنایت نال تھئی ہئی ۔ عنایت ہک غریب گھرانے دی ڄموڑ نینگِر ہئی ‘ جݙاں اوہ کنوار بݨ کے بگو دے گھر آئی ہئی تاں پیکیں اوکوں حسب توفیق ݙاج ݙتا ہا پر بگو تے اوندے خاندان کوں ڈھیر ݙاج دی لوبھ لالچ ہئی ۔ تہوں ݙاج ݙیکھ کے ݙوجھے ݙینہہ مقالاں تھیوݨ پئے ڳیاں۔ ایہو کجھ ݙاج ؟بگو دی ماء عالمو آکھیا:

نہیں ݙاج دا ٻیا ٹرک بھریج کے تہاݙے گھر آندا پئے حقو طنز کریندیں ہوئیں آکھیا:

ایہ تاں کجھ وی نہیں بگو آکھیا:

ہائے بھابھی دا ݙاج ایہو کجھ ہے؟ بگو دی بھیݨ بھراواں آکھیا

عنایت دے پیکے ایݙے بُکھے تاں کائناں ہَن پر ایں شودی کوں شدومی دا ݙاج ݙتا ہِنے ۔ بگو دی بؤا ہدایت آکھیا:

اوئے کیاتھی ڳئے تُساں ساریاں کوں؟ اوہ غریب جو ہَن جو کجھ پھرین اپݨی استطاعت مطابق دھی کوں ݙتا ہِنے‘ ٻیا تُساں انہاں کنوں کوئی قرضہ لاہݨاں ہا؟ بگو دے پیئو پُنل آکھیا:

غریب نہ غریب کیڑھی غربت انہاں کوں ولھیٹی کھڑی ہے ؟ ݙو ڳائیں تے چار پنج ٻکریاں دَر تے ٻدھیاں کھڑیاں ہِن ‘ کیا تھیندا جے انہاں کوں ویچ وَٹا کے دھی دا ݙاج پورا کر چھوڑن ہا ۔ بگو دی ماء عالمو آکھیا:

کوئی ڳالھ نہیں بھابھی کوئی ڳالھ نئیں کیا تھیا جے عنایت دے پیکیں ݙاج چوکھا نہیں ݙتا تاں دھی تاں تہاکوں ݙتی ہنے ۔ بگو دے چاچے سانول آکھیا:

چاچا جی ! بغیر ݙاج دے انہاں جیڑھی عنایت دان کیتی ہے ‘ میکوں اُنہاں دی ایہ عنایت قبول کائنی ‘ میں ایندا فیصلہ ݙیساں۔ بگو آکھیا:

خبردار ! ایہ ڳالھ ہُݨ کیتی ہئی وَل نہ پیا کریں۔ پُنل آکھیا:

پتر ایہ کیجھی ڳالھ کیتی ہئی نویں نویل کنوار کوں فیصلہ ݙیکے سارے خاندان کوں لیک لیندیں کیا؟ عقل کر ! چاچے سانول آکھیا:

واہ میݙا پُتر طلاق ݙیوݨ کوئی چنگی ڳالھ ہے؟ ہُݨ ایہو جھئیں ڳالھ سوچ اِی نہ پیا ‘ جیڑھا مقدر تیکوں ملݨاں ہا مل ڳئے ۔ عالمو آکھیا:

ایہ ڳالھیں سُݨ سُݨکے عنایت دا اندر سڑ بھڄ کے سواہ تھی ڳیاہا پر اوہ صبر تحمل آلی نینگر ہئی تے اوں صبردا دا من نہ چھوڑیا ۔ ایہا اِی وجہ ہے جو ہُݨ ہر کوئی چُپ کر ڳیا تے اوندا گھر ہولے ہولے وَسݨ پئے ڳیا۔ کوئی ݙوسال دا عرصہ گزریا ہوسی جو اوندی دھی ڄم پئی ۔ ہکواری وَل گھراِچ ہنگامہ مچ ڳیا۔

میݙا تاں ہاں اِی سڑ ڳئے ‘ بُکھے گھر دی بوکھڑی رَن چھوہِر ڄا رکھی ہے ۔ عالمو آکھیا:

ایکوں پیکیں پہنچا آئو نہیں تاں میں ایکوں مار گھتیساں ۔ بگو آکھیا:

پتر ایہ نظامِ قدرت ہے ‘ اللہ تعالیٰ دے نظام اِچ کوئی دخل نہیں ݙے سٖگدا ۔ کیا عنایت دے وَس اِچ ہئی جو ایہ تیکوں پُتر ڄما کے ݙے سڳے ہا۔ پُنل آکھیا:

امّاں ! جے ایں کمینی رَن ٻئی واری پُتر نہ ڄایا تاں میں ایکوں طلاق ݙے چھوڑیساں ۔ بگو آکھیا:

ٻچڑا طلاق کیوں ݙیسیں توں ہروبھرو ٻئی شادی کر گھنّیں ! عالمو آکھیا:

عنایت کوں روز طعنیاندے تیر لڳدے رہ ڳئے پر اوہ بچاری لب سی کے چُپ چاپ اوکھا سوکھا وقت نبھیندی رہ ڳئی ‘ اللہ سئیں دے حضور روز دُعائیں منگدی تے آہدی اللہ سائیاں ہُݨ ایں واری میکوں پُتر عطا کریں ۔ ورنہ ساہورے گھر اِچ میݙا جیوݨ عذاب بݨ ڳئے ۔ پر اللہ سئیں بے نیاز ہے اوں عنایت کوں ٻئی وی دھی لکھی ہوئی ہئی تے ترائے سال بعد اوندی ݙوجھی وی دھی ڄم پئی ۔ بگو کوں پتہ لڳا تاں اوہ بندوخ چائی آیا تے آ کے عنایت کوں فائر مار کے پھڑکا ݙتس ‘ تے آپ فرار تھی کے پہاڑیں وچ ونڄ لُکیا ۔ اِنوں عنایت دے پیئو ݙیوائے تے بھراوسائے بگو دے خلاف قتل دا کیس درج کراݙتا ۔ پولیس آئی تے بگو دے پیئو پُنل کوں پکڑ کے گھن ڳئی ۔

حقو کراچی ڳیا ہویا ہا ‘ اوکوں فون کرکے اطلاع ݙتی ڳئی جو بگو ذال کوں قتل کرکے فرار تھی ڳئے تے پولیس تیݙے پیئو کوں چا ڳئی ہے ۔ حقو شودا پریشان حال روندا پٹیندا گھر ول آیا ۔ شکر تھیا جو اِنوں بگو وی ݙوجھے ݙینہہ پولیس کوں گرفتاری ݙے کے پکڑیج ڳیا ہا تے پُنل با عزت چُھٹ کے گھر آ ڳیا ہا ۔ پچھے بگو قتل دے جرم اِچ دفعہ302دے تحت ڈھکیج ڳیا ہا ۔ تے ہُݨ بگو دے یتیم دھیریں دے پالݨ سانبھݨ دی ذمہ داری ݙاݙی تے آ ڳئی ہئی ۔ چھوٹی چھوہِر کوں ہک ہمسائی کجھ عرصہ اپݨاں کھیر پلایا تے وَل ݙاݙی اوکوں فیڈرآلا کھیر پلیندی ہئی ‘ ہُݨ ݙاݙی کوں ݙاڈھا سمجھوتہ آ ڳیا ہا ۔ کݙاہیں نونہہ کوں یاد کرکے روندی ہئی تے کݙاہیں پُتر دے جھورے جھردی ہئی ۔ کݙاہیں یتیم پوتریں کوں جھولی پا کے چُمدی تے ٹھڈے ساہ بھریندی ہئی تے کݙاہیں اُنہاندے سر تے ہتھ پھیر پھیر آہدی ہئی میݙے ٻچڑے تہاݙی قسمت ۔

اِنوں بگو دا پیئو تے بھرا عنایت دے پیئو ݙیوائے تے بھرا وسائے دے کول برادری دا کٹھ گھن کے ڳئے ۔ اُنہاں کوں راضی نامہ کرݨ واسطے منتاں ترلے کیتونے پر اُنہاں کوئی ڳالھ نہ منّی ۔ پُنل اُنہاں کوں قتل دا بدلہ زمین ݙیوݨ دی لالچ وی ݙتی پر اُنہاں آکھیا اساں اپݨی بے جرم نیاݨی دا قتل معاف نہیں کر سڳدے ۔ اوہ ݙیہاڑے قیامت دے ساݙی دامن گیر ہوسی۔

اِنوں بگو جیل خانے دے کندھیں کوں ٹکراں مار مار روندا تے آہدا ہا ہائے میݙی قسمت کیا کر ٻیٹھاں۔

ادّا! کیوں روندیں ‘ کیڑھے جرم دی سزا ملی ہے تیکوں؟ ہک قیدی پُچھیا:

یا رمیݙی بدبختی دا حال نہ پُچھ ۔ بگو آکھیا:

آخر کیڑھی ڳالھ دا پچھتاوا ہے تیکوں ‘ کیوں روندیں ؟ قیدی آکھیا:

یار میں اپݨی ذال کوں بے جرم قتل کر چھوڑئیے ۔ بگو آکھیا:

اوہو (افسوس) بے جرم ‘ اوہ کیویں؟ قیدی تجسس نال پُچھیا:

یارتیکوں کیا ݙساواں ‘ میݙی ذال ݙوجھی واری دھی ڄائی ہے لیکن میݙی خواہش ہئی جو پتر ڄمے ہا ‘ٻس میݙی کمبختی جو میں جوش وچ آ کے ذال کوں گولی مار ݙتی ہے ۔ایہ ڳالھ آکھ کے بگو پھس کے رووݨ لڳ پیا۔

اوئے ظالم آں! توں تاں اصلوں بے وقوف ہِیں ‘ دھی پُتر ݙیوݨ تاں اللہ تعالیٰ دے اختیار اِچ ہے پر تَیں دھی ڄاوݨ دا قصور وار ذال کوں بݨا ݙتے ‘ واہ تیݙی عقل ‘ قیدی آکھیا:

ٻس یار جیڑھے ویلے میݙی ݙوجھی دھی ڄمی ہے تاں میںمخبوط الحواس تھی ڳیاں‘ تے میݙی عقل دے جنگل کوں بھاہ لڳ ڳئی ‘ میکوں کجھ نہ سُجھدا ہا ‘ میں اَپݨے آپ کوں نہ سنبھال سڳیا تے آ کے ذال کوں قتل کر ݙتم تے وَل میں ہک رات پہاڑ اِچ لُک کے ونڄ گزاری ‘ جݙاں جو رات دے پچھلے پہر میکوں نندر دا اُگھلا آڳیا ‘ خواب اِچ ݙہداں تاں کیا ݙہداں جو ہک سفید ریش بزرگ میݙے کول آیا کھڑے تے میکو ںآہدا پئے ظالم آں ! کیا پہاڑیں وچ لُک کے جہنم دی بھاہ کنوں بچ ویسیں؟ ونڄ تیݙا پیئو تھاݨے تے ٻدھا ٻیٹھے اوکوں چھڑوا چھوڑ تے اَپݨی سزا آپ بھوڳ ‘ تیݙے واسطے ایں جہان وی جہنم ہے تے اوں جہان وی۔

میں آکھیا :بابا جی میں ہُݨ سچی دِل نال توبہ تائب تھی ونڄاں تاںاللہ تعالیٰ میکوں ایہ گناہ معاف کر ݙیسی؟ لیکن اوں بزرگ آکھیا ہُݨ تیݙے واسطے توبہ دے دروازے بند ہِن ‘ کیوں جو اللہ تعالیٰ اپݨے حقوق معاف کر ݙیندے پر حقوق العباد معاف نہیں کریندا ۔ لیکن توں مایوس نہ تھی تے اللہ سئیں کوں حاضر ناظر سمجھ کے سچی دِل نال توبہ کر گھن ‘ اوہ غفور الرحیم ذات ہے شیت تیکوں معاف کر ݙیوے۔

جے تائیں اُنوں بگو دا حال سُݨݨ واسطے کجھ ٻئے قیدی وی کٹھے تھی ڳئے ۔ بگو آکھیا آئو تساں سارے دوست میݙے گواہ بݨ ونڄو تے میں اللہ تعالیٰ کنوں سچے دِل نال معافی منگداں ۔ ٻس وَل اوں بزرگ دی ڳالھ دے پیشِ نظر ہُݨ بگو قید خانے وچ قیدیاں کوں گواہ بݨا کے اللہ تعالیٰ دے حضور سجدہ ریز تھی ڳیا تے زارو قطار رو رو کے سچی دِل نال توبہ کیتُس ۔ تے وَل قید خانے وچ قید دے دوران پورے 18سال پنج وقتی نماز پڑھدا تے استغفار کریندا ریہا تے وَل جݙاں قید خانے وِچوںچھٹ کے گھر آیا تاں ݙوجھے ݙینہہ برادری دے معزز بندے تے اپݨیاں دھیاں رانو تے بانو کوں نال گھن کے سس سوہرے کول ڳیا ‘ اپݨاں جرم پلے پا کے ٻہوں شرم سار تھیا تے اُنہاں کوں منت سماجت کرکے آکھݨ لڳا میکوں قصور معاف کر ݙیؤ۔

ساݙے معاف کرݨ نال تیݙی بخشش نہیں تھی ونڄݨی ‘ تیݙی بخشش تاں اوں ویلے تھیسی جݙاں تیکوں تیݙی مقتولہ ذال اَپݨاخون معاف کرݙیسی ۔ پر اوہ تاں قبر اِچ ونڄ سُتی ہے ‘ ہُݨ روزِ محشر دا انتظار کر ۔ بگو دے سوہرے ݙیوائے آکھیا:

میاں تُساں ایکوں معاف کر ݙیؤ‘ متاں تہاݙے وسیلے نال عنایت تے اللہ تعالیٰ وی اینکوں معاف کر ݙیون۔ برادری دے بندیں آکھیا:

ٹھیک ہے سئیں جݙاں عنایت تے اللہ تعالیٰ ایکوں معاف کر ݙیسن تاں اساں وی ایندے نال راضی تھی ویسوں۔ ݙیوائے آکھیا:

نانا جی ! اللہ واسطے ساݙے اَبّے کوں معاف کر ݙیؤ‘ اساں اپݨی اماں کنوں وی اوں جہان ایویں ہتھ ٻدھ کے اپݨے ابّے دا جرم معاف کرا ݙیسوں ‘ اِنوں رانو تے بانو ہتھ ٻدھ کے اپݨے نانے کوں آکھیا:

ایہ ݙیکھ کے سارے مجمعے تے رقت طاری تھی ڳئی ‘ نانے دے اَکھیں اِچوں ٻٹ ٻٹ ہنجوں ویہہ پیاں تے اوں رانو تے بانو دے سر تے ہتھ پھیر کے آکھیا تساں میݙیاں نیاݨیاں ہیوے میں تہاکوں تاں خالی نہیں ولا سڳدا۔ تے وَل کٹھ اِچ موجود لوکاں کوں مخاطب کرکے آکھݨ لڳا ‘ میاں آکھو دُعا خیر دی ۔اساں ایندے اُتے راضی ہَیں ‘ شالا عنایت تے اللہ تعالیٰ وی ایندے اُتے راضی تھی پوون۔

……

## حوالہ
کتاب:  پکھی واس (سرائیکی افسانے) فیض بلوچ ، چھاپہ خانہ ، جھوک پبلشرز، ملتان