ووٹ

کھماݨ تے فیضو سنگتی ہَن تے سیاسی مخالف وی۔ کھماݨ غریب ہا تے فیضو ذرا چوکھا ہا۔ انہیں ݙوہیں دی آپت دی چکری پورے شہر وچ مشہور ہئی۔ کھماݨ دی ٹور ݙیکھݨ والی ہوندی ہئی۔ وݙیاں وݙیاں ٻلہاگاں بھرݨیاں ،ٻاہیں مار ، جسم اَکڑا تے سینہ کڈھ کے ٹُرݨا، ایویں لڳدا ہا جو کوئی پریڈ ویندا کریندے۔ ایہو آکھدوں جو کھماݨ دی پھتریڑ ماوݨ دی نہ ہئی۔ کھماݨ دے ڳل پراݨا چولا تے چولے دا ہک گدام وی کائنا ہا۔ منجھ اُوندے سُتھݨ ہوندی ہئی۔ سُتھݨ دی ہک ڄنگھ چیری ہوئی، نہ پتہ لڳدا ہا سُتھݨ پاتی ودے یا چادر ٻدھی ودے۔ کھماݨ دے سِر دے وال پھُنڈ یے ہوئے ہوندے ہن۔ سِروں راݨا تے پیروں راݨا۔ جُتی اُوں ساری حیاتی نہ پا ݙٹھی ہئی۔ ٻس ایہو ݙوہیں پیریں دے اَنوٹھیں تے تھڳڑیاں ولہیٹی راہندا ہا تے اِنہیں تھڳڑئیں کوں اُ و جُتی آکھدا ہا۔

                       کھماݨ ہک خان کنے نوکر کھڑا ہا۔ خان دی ہک منجھ ، ہک کتا تے ہک مادی ڳݙا ہئی۔ زناوریں دا گھا پاݨی تے ٻدھ چھوڑ کھماݨ تے ذمے ہئی۔ ایں کم دے بدلے کھماݨ ݙو وقت دی روٹی کھمدا ہا۔ ٻس ایہا اوندی تنخواہ ہئی۔اے ڳالھ وی ہئی جو ہک دفعہ خان کھماݨ کوں شادی کراوݨ دا آکھیا وی ہا۔ کھماݨ ہِیں ڳالھ تے مست رہ ویندا ہا۔ کھماݨ دا سیاسی مخالف فیضوہا۔ فیضو کھلا کُرتا تے منجھ منجھلی ٻدھیندا ہا پیریں جُتی وی ہوندی ہئی، مونڈھے تے وݙا رومال وی پیا ہوندا ہا۔ علاقے وچ گورنمنٹ بس سروس چلدی ہئی ۔ بس روزانہ شام کوں اَمدی ہئی تے ٻئی ݙینہوار روانہ تھی ویندی ہئی۔ فیضو کوں ایں بس نال ٻہوں عشق ہئی کیوں جو بس ایں علاقے دے لوکیں سانگے ٻہوں وݙی سہولت ہئی۔ تے فیضو لوکیں نال ٻہوں پیار کریندا ہا۔ ہک دفعہ بس دا ٹائر رستے وچ پھٹ ڳیا۔ کچی سڑک تے شہر ٻہوں دور پنچر لواوݨ دا وݙا مسئلہ بݨ ڳیا۔ بس اُتھاہیں کھڑ ڳئی۔ لوکیں کوں تکلیف اِچ ݙیکھ تے فیضو ݙو ترئے ݙینہہ مونجھا رَہ ڳیا جو پراݨا ٹائر دوکھا ݙے ڳیا۔ ایں پراݨے ٹائر کوں نویں ٹائر اِچ تبدیل کرݨ دے خاب اِچ اوں اپݨی پراݨی جُتی نویں جُتی گھِن تے تبدیل کر چھوڑی۔ لوکیں کوں آہدا رہ ڳیا جو بس دے ٹائر تبدیل تھی ڳئین۔ ہُݨ بس دوکھا نہ ݙیسی۔

                        فیضو دے ہتھ وچ ہوا جھلݨ سانگے ہک دستی پکھا ہوندا ہا۔ اُو ڳالھیں کریندے ہوئیں آپݨے آپ کوں پکھا جھلیندا رہ ویندا ہا۔ ایہہ پکھا اُو کہیں کوں نہ ݙیندا ہا۔ 

                       کھماݨ تے فیضو اپݨے چھوٹے موٹے کمیں کاریں تو فارغ تھی ہک ٻئے کوں ڳولیندے ہن۔ کٹھے تھی تے بزار اِچ کہیں کھلی جاہ تے یا کہیں باغ اِچ اَمبیں دی چھاں تلے وَنڄ ٻاہندے ہن۔ اُو آپت اِچ سیاسی گفتگو کریندے ہن۔ علاقے دی ترقی بارے منصوبہ بندی کرݨی اَتے لوکیں دی سہولیات بارے گفتگو کریندے ہوندے ہن۔ تے او کݙاہیں کݙاہیں غیر ملکی سیاست تے وی اَلیندے ہن جو سعودی حکومت نال تعلق کس طرحاں دے ہووِن، انڈیا دی سیاست دا توڑ کیا کڈھوں تے امریکہ کوں سِدھا کیویں کیتا ونڄے۔ اُو اِنہیں ڳالھیں تے رَڄ اَلیندے ہَن۔ مُلکی سیاست تے  تاں اُو ہک ٻئے نال روز کُکڑ بھِیڑی بھِڑدے ہن۔ ہک ٻئے کوں پُݨدے ہن، رُسدے ہن وَل خود بخود منیج ویندے ہن۔ مُلکی حالات ٹھیک نہ کر سڳݨ تے اپݨے نمائندئیں تے مطمین نہ ہن۔ ایں وجہ توں او خود الیکشن لڑن دا سچیندے رہ ویندے ہن۔ 

                       شہر دی آدھی وچ آر پار بزار وڳدا ہا۔ اَدھی آبادی بزار دے ہک پاسوں ہئی۔ جیندا نمائندہ کھماݨ خود ہا تے اَدھی بزار دی ٻے پاسوں جیندا نمائندہ فیضو ہا ۔ ݙوہیں جوان انتخابی حلقہ بݨائی کھڑے ہن۔ علاقے دے وچ گورنمنٹ دے پہلے کنوں تھئے ترقیاتی کمیں کوں اپݨا اپݨا کم ڳݨدے ہن۔ کھماݨ آہدا ہا جو ݙیکھ فیضو میں اپݨے علاقے وچ ٻہوں ترقیاتی کم کروائی کھڑاں۔ ہائی سکول ، پکی سڑک ، ڳلیاں نالیاں پکیاں ہن۔ لوک میں کنوں تے میݙی کار کردگی کنوں ٻہوں خوش ہِن۔ تئیں اپݨے علاقے تے توجہ نئیں ݙتی تیݙا علاقہ بیک ورڈ ہے۔ توں جاہل ہیں۔توں علاقے دی ترقی کیا کرویسیں ؟

                       فیضو آکھیا توں اندھا تاں نوی؟ تیکوں میݙے کم اَتے منصوبے نظر نئیں آندے؟ مڈل سکول ،نویں ہسپتال ، ڈاک خانہ، یونین کونسل دی عمارت تے تیݙی تَک نی پوندی؟ ڳلیاں نالیاں تاں میݙے پاسے وی پکیاں ہن پیاں۔ لوک میں کنوں خوش ہِن جے الیکشن تھی پیا تاں تیکوں پتہ لڳ پوسی جو کتلے ویہاں سو تھیندے۔ کالے بگے اڳوں آپوسن جو لوک تئیں کنوں خوش ہن یا میں کنوں۔ ݙھیر خوش پݙ و نہ بݨ۔ متاں خیال ہووی۔ 

                       ایہے ڳالھیں سݨدیئیں ہوئیں ہک پرائمری سکول ٹیچر نال کنوں گزریا تے تھوڑا مُسکیا۔ کھماݨ کوں ایندی مُسک پسند نہ آئی۔ کھماݨ اُونکوں آکھیا: توں ساݙے اُتے کھِلدا پئیں؟ اساں جے کر سیاست چھوڑ ݙیوں تاں تساں بُکھ مَر ویسو۔ وَلا نہ کھِلیں نہ تاں تبادلہ کرا کے ایجھی جاہ تے سٹیسئیں جتھوں وَلا نہ وَل سڳسیں۔سکول ٹیچر دے پچھوں ہک پٹواری ویندا پیا ہا۔ فیضو آکھیا : ݙیکھ پٹواری استاد کنوں سیاݨا ہے۔ ایہہ چُپ کیتی ویندے۔ ایہہ نی کھِلدا۔ ایں پٹواری دی نوکری میں لَوائی ہئی۔ 

                       ڳالھیں کرݨ دی ٻاڑ پوری تھئی تاں ݙوہیں آکھیا اُٹھوں ہݨ گھر ڄلو ں وَل کل مِلسوں۔ ݙوہیں ہتھ اِچ ہتھ پا تے ٹُر پئے۔ رستے وچ اُوہا وݙی بزار اَمدی ہئی۔ بزار اِ چوں مٹھائی گھِن تے ݙوہیں کھمدے ڳئے۔

                        ہک ݙیہاڑے کھماݨ تے فیضو اپݨی خصوصی ملاقات توں واپسی ولدیں ہوئیں بزار وچوں گزریے۔ اُنہیں غفور مہاجر کوں مٹھائی دی دکان تے جلیبیاں کھمدیں ݙٹھیا۔ فیضو ہک خیالی بس چلا ݙتی۔ ہتھیں نال ہوا وچ بس دا اسٹیرنگ گھمایا  مونہہ نال بس دے چلݨ دی اَواز کڈھی، ہارݨ وڄائے۔ کھماݨ اُوندے پچھوں سواری بݨ ڳیا۔ ایہ ݙوہیں اڳوں پچھوں ٹُردے ویندے تھئے۔ تِکھے تِکھے ٹردئییں ہوئیں غفور مہاجر کوں سݨاوت ماری جو توں جلیبیاں کلہییں کھمدا ٻیٹھیں ۔ ایہو آکھ تے ݙوہیں اڳوں تے ٹُر ڳئے۔ غفور مہاجر پچھوں سݙ ماریا ، فیضو او فیضو : وَل آ، آ جلیبیاں کھا۔ فیضو دے خیال وچ اُو بس چلیندا ویندا ہا غفور دا سݙ سُݨ تے اُوں آپݨے سڄے پیر نال زمین تے بریک ماری تے کھٻے ہتھ نال اُوں ہوا وچ ریورس گیر لایا۔ موڑ کٹیں بغیر او پچھلے پیریں کوں پچھوں تے گھِن آیا۔ کھماݨ وی فیضو دے پچھوں پچھلے پیریں ٹُریا۔ بس جیویں غفور مہاجر دے برابر آئی ہک واری فیضو وَل پیر نال زمین تے بریک ماری تے بس رُک ڳئی۔ غفور مہاجر ݙو جلیبیاں ݙتیاں ۔ فیضو ݙوہیں مونہہ وچ چا پاتیاں۔ شکریہ ادا کیتا تے غفور مہاجر کوں آکھیُس ۔ توں اپݨے نِکے دی درخواست میکوں ݙے ونڄ۔ نوکرئیں توں جیویں بین کھلسی میں اوندی نوکری کرا ݙیساں۔ ایہ آکھ تے فیضو اپݨی بس دا شیشہ ہتھ دے اشارے نال ہوا وچ چڑھایا۔ پہلا گیر لایا تے مونہہ کنوں بس دے چلݨ دی آواز کڈھی اَتے مونہہ نال ہارݨ وڄایا ۔ وت ݙوجھا گیر لا تے سپیڈ پکڑی۔ کھماݨ کوں ہیں ڳالھ دا دُکھ ہا جو فیضو دی لوکیں نال یاری دوستی تے جُڑت موجود ہے۔ اُونکوں خطرہ ہا جو ووٹ تھیسن تاں کتھاہیں فیضو اوں کنوں جیت نہ ونڄے۔ بزار اِچ ݙوہیں سپیڈ پکڑی ویندے ہن۔ اڳوں کیا ݙ یہدن بزار وچ تاں اڳلے جمعے کوں تھیوݨ والے پہلوانیں دے دنگل دے اشتہار لڳیے کھڑن۔ فیضو آکھیا اُو ساݙے الیکشن دے پوسٹر لڳ ڳئین۔ اڳلے جمعے الیکشن ہے۔ پورے چھی ݙیہاڑے پن۔ توں ورکری کر میں وی ورکری کرینداں ݙیدھوں کون جیت دے۔ 

                       چھی ݙیہاڑے تک ݙوہیں بندے الیکشن دی ورکری کیتی ہک ٻئے دے خلاف نعرے ماریے، نعرے وی آپ مارِن تے جواب وی آپ ݙیوِن۔ دنگل دا ݙینہہ آڳیا۔ جمعہ دی نماز توں بعد ݙوہیں امیدوار دنگل والے پاسے ٹُر پئے۔ اڳوں وݙا کھُلا پنڈال بݨیا کھڑا ہا۔ تنبو کناتاں تے لوکیں دا رَش ، لائوڈ سپیکر دے ڳاݨے تے رونق واہ واہ ۔ لوئوڈ سپیکر تے وݙے وݙے پہلوانیں دے ناں پئے پُکریندے ہن۔ چھی ست سو بندہ کٹھا ہا نال دییں وستیں کنوں وی ٻہوں لوک اَمدے پئے ہن۔ کھماݨ تے فیضو پنڈال کنوں چکر لا تے کوئی سو ݙو سو فٹ دور تے جائزہ گھِنݨ لڳ پئے۔ حالی ٹکٹاں چلݨ شروع نہ تھیاں ہن پنڈال دے گیٹ تے پنج فٹ اُچا ہک کھٹڑا ٻدھا کھڑا ہا۔ اوندے اُتے انتظامیہ دے ݙو بندے ٻیٹھے ہن۔ ہک صندوقڑی لاتھی ہئی جیندے وچ اُنہیں کیش پاوݨا ہا۔ 

                       تھوڑی دیر بعد ٹکٹاں چلݨ لڳ پیاں۔ ہک بندہ ٹکٹ گھِندا ہا ۔ ٹکٹ دے پیسے صندوقڑی اِچ تے ٹکٹ بندے دے ہتھ۔کھمان آکھیاں میݙ ا پہلا ووٹ پئے ڳئے۔ ایویں ݙوجھے بندے ٹکٹ گِدھی تے فیضو آکھیا ایہ میݙا ووٹ پئے ڳئے۔ ایویں تریجھا تے چوتھا تے کوئی گھنٹہ لڳا جو سارے بندے ٹکٹاں گھِن تے پنڈال وچ وَڑ ڳئے۔ فیضو تے کھماݨ دور کنوں ایہ سارا جائزہ گھِندے ٻیٹھے ہن۔ اوں توں بعد انتظامیہ صندوقڑی وچوں کیش کڈھیا تے کیشن ڳݨݨ لڳ پئے۔ فیضو آکھیا : ایہ عملہ ووٹیں دی گنتی کریندا پئے۔ تھوڑی دیر بعد کیش ڳݨیج ڳیا تے کھماݨ ہکو نعرہ ماریامیں جیت ڳیاں، میں جیت ڳیاں۔فیضو اُوں کنوں وی وݙا نعرہ ماریا ،دھاندلی ہے دھاندلی ہے ، دھاندلی ہے۔ 

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: وتر ساخ (سرائیکی کہاݨیاں) ، مصنف : عبداللطیف بھٹی، ناشر: جھوک پبلشرز ،ملتان