لاؤڈ سپیکر

سن سٹھ توں بعد پاکستان و چ موسیقی کو ٻہوں بھاڳ لڳا۔ سُریلے گلوکار، موسیکار، طبلہ نواز، سرنگی نواز، ستار نواز شاعر تے ٻئے فنکار سامݨے آئے۔ اعلیٰ فلماں بݨیاں تے ڳاوݨ تھالی واڄے دی صورت مارکیٹ اِچ آئے۔ شادئیں تے لائوڈ سپیکر رکھواوݨ دا رواج آڳیا۔ وݙی شادی دی ایہ نشانی ہوندی ہئی جو لائوڈ سپیکر موجود ہے۔ اُوں ویلے دے جگ مشہور ڳاݨے لائوڈ سپیکر تے سُݨݨ کوں ملدے ہن۔ سن ستر دے نیڑے تیڑے عبدالرحیم وی ایہو سائونڈ سروس والا شغل روزی روٹی دا وسیلہ بݨایا۔ شوق کنوں ایں سپیکر پچھوں پنجوی دی جا تے پینتری والا یونٹ لوایا۔ تاں جو آوازدُور دُور تک ونڄے۔

                        شادی والے رقم ایڈوانس جمع کرویندے ہن جو لوک شادی دی تاریخ رکھݨ واسطے لائوڈ سپیکر والے کنوں تاریخ گھِندے ہن۔ لائوڈ سپیکر د اسامان چاوݨ پُچاوݨ دا خرچہ وی شادی والے تے ہوندا ہا۔ لائوڈ سپیکر والے دا کھاوݨ پیوݨ وی علیحدہ ہوندا ہا۔ جیویں جو دیسی گھیو وچ دیسی مرغی پکی ہوئی ،کھیر، مکھݨ علاوہ۔

                       عبدالرحیم ہک ݙینہہ اپݨے سنٹر تے ٻیٹھا ہا ہک اَݨ واقف بندے آن تے عبدالرحیم کنوں پُچھیا یار میں سپیکر والے کوں ملݨے ۔ عبدالرحیم جواب ݙتا جو میں سپیکر والا ہاں۔ کیا اَہدو؟ بندے آکھیا۔ میں سپیکر ٹھپݨ آیاں۔عبدالرحیم پُچھیا۔ توں کتھوں آئیں،کیا ناں ہے تیݙا؟ بندے جواب ݙتا،میں ٻوسݨ دی وستی توں آیاں تے میݙا ناں بلال ہے۔ عبدالرحیم آکھیا اَساں ٻوسݨیں دیاں شادیاں کائنی وڄیندے۔ بلال پُچھا کیوں بھئی؟ عبدالرحیم جواب ݙتا جو او علاقہ ٹھیک نئیں۔ بلال وَل آکھیا۔ تہاݙا اگر اُوں علاقے و چ آ ونڄ نہ ہووے تاں اساں شادیئیں تے سپیکر نہ رکھوں؟ عبدالرحیم آکھیا بحث کیوں کریندیں ٻس اُوں پاسے نسِے ویندے ساݙی مرضی۔ بلال وَل ڈھلی رَسی ݙتی آکھییُس ، ادا اساں وی شادیاں کریندوں ساکوں وی عزت لُڑیندی ہے۔ اساں وی جگ تے وَسݨ چہندوں۔ توں ڄل مہربانی کر۔ عبدالرحیم پُچھا چوکھے پیسے ݙیسیں؟ بلا ل جواب ݙتا توںمونہہ منگ ۔عبدالرحیم آکھیا :ستر دی جاہ تے سو روپیہ گھِنساں۔ بلال ولدی ݙتی، کار اے۔ عبدالرحیم سِر ماریاتے آکھیُس ہݨ تاں میں اصلوں نئیں ڄلدا۔ توں مونہہ مَنگیے پیسے جو ݙیندیں۔ اے کوئی رولا ٻیا ہے۔ بلا ل آکھیا ، ادا مہربانی کر میں خالی وَل ونڄاں تاں بندے میکوں گِلا ݙیسن۔جو میں چھڑا سپیکر وی نمہی ٹھپ سڳیا۔ تو ڄل ضرو ر ساݙی شادی سُہا۔ عبدالرحیم دا دل ذرا نرم تھیا ۔ اُوں آکھیا چلو شادی تے ڄلدے وی ہیں تے پیسے وی ستر روپیہ گھِنسوں پر ہک شرط ہے۔ توں کوئی اِتھاہوں دا بندہ ضمانتی ݙے۔ جو کل کوئی آئوݨ پَوݨ تاں پچھوں کوئی سنبھالݨ والا تا ں ہووے۔ 

                       بلال آکھیا! میݙ ا ایں شہر و چ کوئی ڄانوْ کوئنی ٻس توں میݙے اُتے یقین کر تے شادی تے ڄل۔ 

                       عبدالرحیم دل وچ سوچیا جو ساݙا کم ہے تاں ایہو جیہاں جو گھر توں ٻاہروں ونڄݨاپوندے۔کِتھاں کِتھاں ݙرسوں اللہ مالک ہے۔ 

                       عبدالرحیم آکھیا! اچھا بلال کوئی سواری دا سیونج کر۔ ڄلدُوں تیݙے نال۔ بلال وستی اِچ اِݙوں اُݙوں پُچھ کے فیضݨ چنڈیر دا ٹانگا گھوڑا کر آیا۔ بلال سارا سامان ٹانگے تے لݙیا۔ جیندے وچ ہک وݙی بیٹری ݙو ہارݨ ،ترے سو تھالی دا بکسا،چینجر مشین، مائیکروفون، مائیکروفون دا اسٹینڈ، تاریں دا ڳنڈھڑشامل ہا۔ عبدالرحیم نواں جوڑا پا ٹانگے تے چڑھ ٻیٹھا ۔فیضݨ کوچوان ٹانگے دے بانس تے ٻہہ تے ٹانگا گھوڑا چلاوݨ شروع کر ݙتا۔ ٹانگا چل پیا ، ویندئییں وڳدئییں ویندئییں وڳدئییں پندھراں ویہہ میل تھی ڳئے حالی وی وستی پرے ہئی۔ اندھورڑا تھیوݨ پئے ڳیا۔ کجھ لحظے بعد وستی آڳئی۔ وستی کیا ہئی ترئے چار کچے کوٹھے ،ہک تھلہ ، تھلے تے ݙو ترئے کھٹڑے پئے ہن۔ تھلے تے عبدالرحیم واسطے ہک رنگیل کھٹ تے کھٹ تے کھیس سراݨا لاتھا ہا۔ کُجھ ٹاہلیاں ،ٻیریں کھڑیاں ہن۔ پنج ست منجھیں وی پاسے کنوں ٻدھیاں کھڑیاں ہن۔ کھیر مکھݨ لسی گھر دا ہانے۔ تھلے تے ترئے چار چھوہر ودے ہن۔ ہک بلا ل دا بھرا تے ہک ٻڈھرا پیو کھڑا ہا۔ عبدالرحیم پُچھا شادی کتھاں ہے؟ اِتھاں تاں کانڈھ دا بندہ نظر نی اَمدا۔ نہ کوئی دول دمامے ہِن۔ہُݨ بلال دی آواز موٹی تھی ڳئی ہئی، دڑکے نال بلال جواب ݙتا ، تیکوں کیا شادی نال توں سپیکر لا بَس۔بلال دا چھوٹا بھرا نال کھڑے ہک وَݨ تے چڑھ ڳیاتے لائوڈ سپیکر ٻدھ آیا۔ سپیکر کنوں آوݨ والیئیں ݙو تاریں کوں سپیکر دی مشین نال جوڑ ݙتا ڳیا، بیٹری ڳنڈھی ڳئی تے سارا سامان سیٹ تھی ڳیا۔ عبدالرحیم کوں وَل خیال آیا جو اُوں بلال کنوں پُچھا شادی کِتھاں ہے۔ بلال وَل جواب ݙتا جو عبدالرحیم وَت اُوہا ڳالھ پُچھدیں؟ تیکوں کیا ایں ڳالھ نال توں ایڈوانس گِدھی ٻیٹھیں ، عزت نال تیکوں ٹانگے گھوڑے تے چا آیوں، اعلیٰ روٹی تیکوں کھویسوں، تیݙی خدمت ایجھی کریسوں جو توں یاد کوں یاد کریسیں،توں ریکارڈ سُݨوا۔عبدالرحیم آکھیا ہݨ توں بلال بدلدا ویندیں۔ توں تاں میکوں شادی دا آکھ تے آیا ہاویں۔ بلال کوں کاوَڑ لڳی اُوں سختی نال عبدالرحیم کوں آکھیا زیادہ ٹرِ ٹِر نہ کر توں ریکارڈ لا۔ عبدالرحیم سُکے ساہ دے نال پہلے پہلے سپیکر تے سورت الرحمن لائی،وَل نعت ،خواجے سئیں دی کافی ،عنایت بھٹی توں بعد سِدھا نور جہاں تے آڳیا۔ عبدالرحیم بلال کنوں وَل پُچھا یار ریکارڈ تاں میں لیندا ٻیٹھاںاِتھاں شادی کوئنی، خرچہ وی ڈھیر کیتے، آخر ایہ ساراکیا ماجرا ہے؟

                       بلال ایندے سوال دا جواب ݙتے بغیر عبدالرحیم کنوں پُچھا روٹی ہُݨ کھاسیں یا دیر نال۔نال ہی اپݨے بھرا چھوٹے کوں روٹی چا آوݨ دا آکھ ݙتا۔ تھوڑی دیر بعد روٹی دے ݙو ٻوتھیے ہوئے ٹرے آڳئے۔ اُتوں کندوریاں ہن، کھٹ تے ݙو ٹرے رکھیے ، ہک ٹرے دے وچ ثابت دیسی مرغی تے نال تھمب روٹئیں دا۔ ݙوجھے ٹرے دے وچ شیشے دے ݙو جگ گلاس ، ہک جگ وچ کھیر تے ݙوجھے وچ پاݨی۔ عبدالرحیم آکھیا میں روٹی نمہی کھاندا۔میݙی بُکھ مَر ڳئی اے توں میکوں ݙسیندا نی جو ایہہ سارا تماشہ کیا ہے ۔ میکوں لڳدے جو تساں میکوں روٹی کھوا تے ٹھکاݨے لیندو۔میکوں بُکھ کیویں لڳے؟

                       بلال دے دل وچ خیال آیا جو ایہہ جوان ہݨ پورا تھیا ٻیٹھے ایہہ کتھاہیں بے موت مر نہ پووے۔ تاں اینکوں اصل ڳالھ ݙساں۔ اُوں عبدالرحیم کوں ولدی ݙیندئییں ہوئیں آکھیا توں روٹی کھا تیکوں اصل ڳالھ ݙسینداں۔عبدالرحیم دا ہاں دراہ تھیا جو اصل ڳالھ کوئی واقعی ٻئی ہے۔جیڑھی ہݨ ݙسیندے۔ ہݨ تائیں ساریاں ڳالھیں کُوڑیاں ہن۔ بلال آکھیا مَر نہ ݙر نہ توں ݙیکھ او دور سامݨے ٹاہلیئیں دے وچوں بھا ٻلدی نظردی پئی ہے۔ اُتھ ساݙی قوم دے بندے راہندن۔ ذرا اُو امیر ہِن اساں غریب ہَوں۔شادی اُنہائیں دے گھر ہے۔ اُنہیں ساکوں کانڈھا نی ݙتا اساں اپݨا سپیکر چا رکھوائے۔ 

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: وتر ساخ (سرائیکی کہاݨیاں) ، مصنف : عبداللطیف بھٹی، ناشر: جھوک پبلشرز ،ملتان