open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ریتو للت

ریتو للت (پیدائش 1964ء) ہِک بھارتی زنانی ناول نگار، مختصر کہانی لکھݨ والی تے فرید آباد، بھارت وِچ مقیم بلاگر ہِن جو فکشن لکھݨ کِیتے مشہور ہِن تے زیادہ تر فنتاسی تے سنسنی خیز صنف دے نال لکھدیاں ہِن۔ اوہ 5 ناولاں دی مصنفہ ہِن: "تتلیوں دا ہِک پیالہ"، "اسکول وِچ 3 تیز دوستاں دے بارے وِچ عُمر دی کہانی"، "ہلاوی"، ہِک فنتاسی تھرلر، "چکرا، کرانیکلز آف دی وِچ وے"، ہِک فنتاسی ایڈونچر، تے "رانگ فار دی رائٹ ریزنز"، ہِک نوجوان طلاق یافتہ دی اپݨے ٻالاں دی پرورش تے قتل دے اسرار تے اوندے والد دی مالکن دے بارے وِچ کہانی۔

## ابتدائی تعلیم
ریتو للت دہلی، بھارت وِچ پیدا تھئی ہَن تے اُنّھاں دی پرورش بھارت دے شمال مشرقی حصے وِچ تھئی۔ اُنّھاں دے والد بھارتی حکومت وِچ الیکٹریکل انجینئر ہَن تے اُنّھاں دا اکثر تبادلہ تھیندا رہندا ہَئی۔ اِیں پاروں اُنّھاں نے اپݨی اسکول دی تعلیم مختلف کیندریہ ودیالیاں وِچ حاصل کِیتی، کیندریہ ودیالیہ لمفیلپیٹ، امپھال، منی پور توں پاس آؤٹ تھئی ہَن۔ اوہ گوہاٹی یونیورسٹی توں بی اے انگلش لٹریچر (آنرز) وِچ گولڈ میڈلسٹ ہِن تے دہلی یونیورسٹی توں انگریزی ادب وِچ ماسٹر ڈگری مکمل کِیتی ہِے۔ اوہ بزنس ایڈمنسٹریشن وِچ پوسٹ گریجویٹ ڈپلوما وی رکھدیاں ہِن۔

## کیریئر
ریتو للت 2011ء وِچ اپݨا پہلا ناول "تتلیوں دا ہِک پیالہ" دے نال سامݨے آئیاں، اِیں دے بعد "ہلاوی" 2012ء وِچ ہِک فنتاسی تھرلر شائع تھیا۔ اُنّھاں دے پہلے ناول توں پہلے اُنّھاں دے 2 مختصر کہانیاں دے مجموعے "لہریں" جیڑھا پرشانت کارہڈے دی تالیف ہَئی، 2009ء وِچ شائع تھیا۔ 2011ء وِچ اُنّھاں دے مکمل طوالت دے ناول "تتلیوں دا ہِک پیالہ" دے ذریعے تیزی نال اُنّھاں دی پیروی کِیتی ڳئی جیڑھا کراس ورڈ بک ایوارڈ کِیتے طویل فہرست وِچ رکھا ڳیا۔ ریتو للت دا ݙوجھا افسانہ "ہلاوی" جیڑھا پاپولر پرکاشن نے 2012ء وِچ شائع کِیتا، ہِک فنتاسی تھرلر ہِے جیڑھا اِیں حقیقت دی کھوج کریندا ہِے جو افسانے محض کہانیاں کِین٘ویں نِیں ہِن۔ پنچتنتر دے افسانویاں تے انسانی جسم وِچ توانائی دے بھنور دے ویدک تصور توں متاثر اپݨے پہلے ناول "تتلیوں دا ہِک پیالہ" تے "ہلاوی" دی کامیابی دے بعد مصنفہ نے اپݨا تریجھا ناول "چکرا: کرانیکلز آف دی وچ وے" مئی 2013ء وِچ شائع کِیتا۔ 2014ء وِچ اُنّھاں نے اپݨا چوتھا ناول "ہز فادرز مسٹریس" لانچ کِیتا جیڑھا LiFi پبلیکیشنز نے شائع کِیتا تے 2015ء وِچ اوہ ہِک ٻئے ناول "رانگ فار دی رائٹ ریزنز" دے نال سامݨے آئیاں۔ اُنّھاں دیاں مختصر کہانیاں سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن (سی بی ایس ای) دے نصاب دی کلاس 8 تے کلاس 12 دے ہِک حصے دے طور تے پڑھایاں ویندیاں ہِن۔ اُنّھاں دیاں ݙو کہانیاں نیشنل کونسل آف ایجوکیشنل ریسرچ اینڈ ٹریننگ نے وی شائع کِیتیاں ہِن۔ اوہ "فینکس ریتو" دے ناں نال بلاگ تے لکھدیاں ہِن۔

## خدمات

* "لہریں" (مختصر کہانیاں دا مجموعہ)، اے پی کے پبلشرز؛ پرشانت کارہڈے دے ذریعہ مرتب کِیتا ڳیا، 2010ء
* "ہلاوی"، پاپولر پرکاشن، 2012ء
* "چکرا، چڑیل دے راستے دی تاریخ"، مصنفہ دی سلطنت پبلیکیشنز، 2013ء

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:بھارتی افسانہ نگار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:دہلی دیاں مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:دہلی دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
للہ عارفہ

للہ عارفہ (پیدائش: 1320ء یا 1335ء – وفات: 1392ء یا 1379ء) آٹھویں صدی ہجری وِچ وادی کشمیر دی ہِک عجیب تے غریب شخصیت ہَن۔

## ناں دا تنازع
ہندو آکھدے ہِن جو اِیہ زنانی ہندو ہَن تے اُنّھاں دا نام للہ ایشوری یا لل دید ہَئی۔ مسلمان آکھدے ہِن جو اوہ مسلمان ہَن تے اُنّھاں نے اسلام قبول کر گِھدّا ہَئی۔ کشمیر دے مسلمان اُنّھاں کوں للہ عارفہ تے احترام نال للہ ماجہ یا "لل ماجی" آکھدے ہِن۔ ("لل ماجی" دا مطلب ہِے "بزرگ زنانی")۔ صوفیائے کشمیر دے تذکرے وِچ اُنّھاں کوں مسلم اولیاء اللہ وِچ شمار کِیتا ڳیا ہِے۔ عام طور تے اُنّھاں کوں لل دے نام نال مشہور آکھیا ویندا ہِے، جیڑھا کشمیری زبان وِچ پیار دا لفظ سمجھا ویندا ہِے۔

## ولادت
کشمیر دی اِیہ عظیم صوفیہ زنانی 1330ء وِچ سری نگر توں 6 میل دور جنوب تے مشرق دی طرف سیمپور دے گاؤں وِچ پیدا تھئی ہَن۔

## برہمن نال شادی
للہ عارفہ 17 سال دی ہَن جݙݨ اُنّھاں دی شادی سیمپور توں 2 میل دے فاصلے تے واقع مشہور قصبے پانپور دے ہِک ہندو برہمن نال کر ݙِتی ڳئی۔ سسرال وِچ اُنّھاں دا نام پدماوتی رکھا ڳیا۔ اُنّھاں دا شوہر جاہل تے اجڈ ہَئی جو نہ صرف خود اُنّھاں کوں ماردا پیٹدا ہَئی بلکہ اُنّھاں دی ساس وی اُنّھاں تے بے پناہ ظلم کریندی ہَن۔ اوہ اُنّھاں دے شوہر دے کان بھردیاں تے لل دید کوں پیٹ بھر کے کھݨا وی نہ ݙیندی ہَن۔ اِیہ سلسلہ جݙݨ حد توں گذر ڳیا تاں للہ عارفہ زنانی حالت دیوانگی وِچ ویرانیاں دی طرف نکل ڳئیاں۔

## معرفت تے سلوک
اوہ صوفیوں، سادھوؤں تے رشیوں دی محفلاں وِچ وَٹھ کے معرفت تے شعور دی تعلیم حاصل کرݨ لڳیاں۔ رفتہ رفتہ للہ عارفہ سلوک دی راہ وِچ اِتّݨی بے خود تھی ڳئیاں جو اُنّھاں نے دیوانگی دے عالم وِچ معرفت تے حکمت دیاں ڳالھاں کرݨ شروع کر ݙِتیاں۔ مشہور ولی اللہ سید سمنانی تانی جݙݨ کشمیر وِچ آئے تاں للہ عارفہ اُنّھاں دے دست حق پرست تے مسلمان تھی ڳئیاں تے پھر اُنّھاں دے حلقہ ارادت وِچ داخل تھی کے وقت دا زیادہ تر حصہ عبادت الٰہی وِچ گزار ݙِتّا۔

## شاعری
اوہ صوفیانہ اشعار کہݨ لڳیاں جیڑھے لوگ یاد کر گِھندے ہَن۔ للہ عارفہ نے انسان دوستی دا فلسفہ پیش کِیتا۔ اوہ اخوت، مساوات تے عدل و انصاف دی پیروکار ہَن۔ للہ عارفہ زنانی کشمیری زبان دی پہلی صوفی شاعرہ ہِن۔ اُنّھاں دا کلام حکمت تے معرفت دا خزینہ ہِے۔

## وفات
للہ عارفہ دی وفات دا واقعہ وی بڑا ایمان افروز ہِے۔ اُنّھاں دی وفات تے ہندو اُنّھاں کوں جلاؤݨ چاہندے ہَن تے مسلمان دفن کرݨ چاہندے ہَن۔ پر جݙݨ چادر ہٹائی ڳئی تاں اتھاں پھُلاں دے سوا کُجھ وی کائے نہ ہَئی۔ تاریخ وِچ اِیں ڳالھ دا کوئی ثبوت کائے نِیں جو للہ عارفہ زنانی کتھاں ڳئیاں تے کتھاں دفن ہِن۔ (حوالہ: جموں کشمیر باب آف نالج)۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:ہندو شعرا
ونکی:کشمیری شخصیتاں
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:ہندو
او. وی. اوشا

او وی اوشا (پیدائش: 4 نومبر 1948ء) ہِک ملیالم زنانی شاعرہ تے ناول نگار ہِن۔ کے ایم جارج دے ذریعے "گہری اخلاقی فکر تے تکنیکی مہارت" دے نال ہِک شاعر دے طور تے بیان کِیتا ڳیا ہِے، انّھاں نے ہِک ناول دی تصنیف دے نال نال نظماں دیاں چار جلداں تے کجھ مختصر کہانیاں وی لکھیاں ہِن۔ اوہ مختلف جریدیاں وِچ مضامین وی لکھ چُکیاں ہِن۔ اوشا نے مہاتما گاندھی یونیورسٹی، کوٹائم وِچ اِیں دی اشاعت دے ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ݙِتیاں۔ انّھاں نے 2000ء وِچ ریلیز تھیوݨ والی ملیالم فلم مازہ کِیتے بہترین دھن دا کیرالہ اسٹیٹ فلم ایوارڈ جِتیا ہئی۔

## تعارف
اوشا اپݨے خاندان دی سب توں چھوٹی اولاد دے طور تے کیرالہ دے پلکاڈ دے نیڑے ہِک چھوٹے جئیے گاؤں وِچ پیدا تھئیاں ہَن۔ انّھاں دا بچپن زیادہ تر اپݨے آبائی گاؤں وِچ گُزرا۔ انّھاں دے والد "مالابار اسپیشل پولیس" وِچ ملازم ہَن جݙݨ جو انّھاں دا وݙا بھائی او وی وجین ہِک ناول نگار تے کارٹونسٹ ہئی۔ اوشا کوں انّھاں دی ماں نے ملیالم ادب دی طرف راغب کِیتا، ایں طرح چھوٹی عمر وِچ ہی اِیں دی طرف دلچسپی پیدا تھئی۔ اوشا نے 13 سال دی عمر وِچ نظماں لکھݨا شروع کِیتیاں تے اوہ ملیالم ہفتہ وار ماتھربھومی دے "چلڈرن کارنر" وِچ اَکثر حصہ گِھندیاں ہَن۔ انّھاں دیاں نظماں ہفت روزہ وِچ 1973ء تک باقاعدگی نال شائع تھیندیاں رہیاں جݙݨ اوہ 25 سال دیاں ہَن۔ اپݨی اسکولی تعلیم دے بعد، اوہ دہلی چلیاں ڳئیاں کیوں جو انّھاں دا بھائی اُتھائیں آباد ہئی تے دہلی یونیورسٹی توں انگریزی ادب وِچ پوسٹ گریجویٹ دی ڈگری مکمل کِیتی۔ اپݨی ڈگری مکمل کرݨ دے بعد، اوشا نے ایڈیٹوریل ٹرینی دے طور تے اپݨے کیریئر دا آغاز کِیتا تے بعد وِچ ہِک پبلشنگ ہاؤس دی ایڈیٹر ان چیف بݨ ڳئیاں۔ 1971ء وِچ انّھاں دی ہِک مختصر کہانی "انقلاب زندہ باد" دے ناں نال اِیں ہی ناں دی فلم بݨائی ڳئی۔ ایں فلم وِچ انّھاں نے ہِک گیت لکھیا ( 'آروڈے ماناسیلے گانامائی نن'، موسیقی جی دیوراجن، گلوکار پی لیلا) غالباً جدید ملیالم فلمی دنیا دی پہلی زنانی گیت نگار دا۔ 1973ء توں انّھاں نے ݙاہ سال دی مدت تک زیادہ حصہ کائنی ݙِتّا۔ 1982ء وِچ انّھاں نے دوبارہ لکھݨا شروع کِیتا تے اِیں دے بعد توں اوہ اَکثر تعاون کریندیاں رہیاں ہِن۔ اگرچہ انّھاں دیاں زیادہ تر نظماں "کتابی شکل" وِچ شائع کائنی تھیاں لیکن انّھاں دا واحد ناول شاہد نامہ 2001ء وِچ شائع تھیا ہئی۔ اوہ 2008ء وِچ کیرالہ اسٹیٹ فلم ایوارڈز دے جیوری ممبراں وِچوں ہِک ہَن تے مہاتما گاندھی یونیورسٹی، کوٹائم وِچ اِیں دی اشاعت دے ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ݙِتیاں۔

## شاعری

* *سنیہاگیتھنگل* (شاعری)
* *دھیانم* (شاعری)
* *اگنی میترانورو کریپو* (شاعری)
* *شاہد نامہ* (ناول، 2001ء)
* *نیلم تھوڈا مانو* (مختصر کہانی)

## ایوارڈز

* 2000ء - مازہا کِیتے بہترین دھن کِیتے کیرالہ اسٹیٹ فلم ایوارڈ

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ملیالم شعرا
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:بھارتی افسانہ نگار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
اشونی ایر تیواری

اشونی ایر تیواری (پیدائش: 15 اکتوبر 1979ء) ہِک ہندوستانی زنانی فلم ساز تے مصنفہ ہِن۔ کئی سالاں تک اشتہارات وچ کم کرݨ دے بعد، اُنھاں نے کامیڈی ڈراما "نیل بٹے سناٹا" (2016ء) دی ہدایت کاری دے ذریعے اپݨا آغاز کِیتا۔ فلم نے زبردست جائزے حاصل کِیتے تے تیواری نے اِس دے تامل ریمیک دی ہدایت کاری کِیتی جیندا عنوان ہئی "اماں کناکو"۔ اِس توں پہلے اوہ لیو برنیٹ وچ ایگزیکٹو تخلیقی ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ݙے چُکیاں ہَن اِس توں پہلے جو اوہ فلم سازی دے کیریئر کوں اڳوں تے ودھائے۔ تیواری نے رومانٹک کامیڈی ڈراما "بریلی کی برفی" (2017ء) کِیتے بہترین ہدایت کار دا فلم فیئر ایوارڈ جِتیا ہئی۔

## پس منظر
اشونی آئیر 15 اکتوبر 1979ء کوں ہِک تامل ٻولݨ والے خاندان وچ پیدا تھئِیاں تے ممبئی دے مضافاتی علاقے ملنڈ وچ پلیاں وݙّیاں۔ اُنھاں نے سینٹ میری کانوینٹ ہائی اسکول، مولنڈ وچ تعلیم حاصل کِیتی تے ایس آئی ای ایس کالج آف کامرس اینڈ اکنامکس توں اعلیٰ تعلیم حاصل کِیتی۔ اُنھاں دی شادی مصنف تے ہدایت کار نتیش تیواری نال تھئی ہِے۔ 

## تشہیری مہم
صوفیہ پولی ٹیکنک، ممبئی توں کمرشل آرٹس وچ طلائی تمغا جِتݨ والی اشونی نے اشتہاری ایجنسی لیو برنیٹ (انڈیا) وچ 15 سال گُزارے۔ اُنھاں نے کینز لائینز، نیویارک فیسٹیول، ون شو، پرومیکس تے دی گوفسٹ ایوارڈز جئیں کئی ایوارڈز جِتّے۔ اُنھاں نے فلم سازی وچ اپݨے شوق دی پیروی کرݨ کِیتے لیو برنیٹ کوں چھوڑ ݙِتّا۔ 

## کیریئر
ائیر نے 2012ء وچ اپݨی پہلی مختصر فلم "واٹس فار بریک فاسٹ" بݨائی۔ 2016ء وچ اُنھاں نے اپݨی فیچر فلم دی ہدایت کاری دا آغاز کامیڈی ڈراما "نیل بٹے سناٹا" نال کِیتا جیندے وچ سوارا بھاسکر مرکزی کردار وچ ہَن۔ اِیہ فلم کلر یلو پروڈکشنز (آنند ایل رائے) نے جے اے آر پکچرز تے آپٹیکس Inc. دے اشتراک نال تیار کِیتی ہئی تے اِسنوں ایروس انٹرنیشنل نے پیش کِیتا ہئی۔ اِس دی کہانی کون بنے گا کروڑ پتی دے ہِک مدمقابل توں متاثر ہئی جیندے دی میزبانی امیتابھ بچن نے کِیتی جیڑھے ٻہوں سارے ہندوستانی ناظرین کوں متاثر کِیتا۔ بین الاقوامی سطح تے "دی نیو کلاس میٹ" دے عنوان نال ریلیز تھیوݨ والی، "نیل بٹے سناٹا" کوں ریلیز دے بعد مثبت جائزے ملے، جیندے وچ تیواری دی ہدایت کاری تے موضوع دے حساس طریقے نال نمٹݨ دی تعریف کِیتی ڳئی۔ اِیہ فلم باکس آفس تے کمرشل ناکامی دے طور تے ابھری۔ اِسنوں اییر کوں بہترین ڈیبیو ڈائریکٹر دا فلم فیئر ایوارڈ حاصل تھیا۔ اُنھاں نے املا پال دے نال مرکزی کردار وچ "املا کناکو" دے طور تے تامل وچ فلم کوں دوبارہ بݨایا، جیڑھی اِیہی سال 24 جون کوں ریلیز تھئی۔ اُنھاں کوں فیمینا پول وچ "2016 دی طاقتور زنانیاں" وچوں ہِک دے طور تے منتخب کِیتا ڳیا ہئی تے اوہ گریزیا وومن اچیورز 2016ء دا حصہ ہَن۔ زنانیاں، فلمیں تے خود کوں بااختیار بݨاوݨ تے TEDx بنگلور 2016ء وچ ہِک ہَن۔  

## حوالے

ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:بھارتی فلم ہدایت کار زنانیاں
ونکی:فلم فیئر ایوارڈ جِتَّݨ آلے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
جھمپا لاہری

نیلنجنا سدیشنا "جھمپا" لاہری (پیدائش: 11 جولائی 1967ء) ہِک برطانوی نژاد امریکی زنانی لکھاری ہِن جیڑھیاں انگریزی تے حال وِچ اطالوی وِچ اپݨیاں مختصر کہانیاں، ناولاں تے مضامین دی وجہ نال ڄاݨیاں ویندیاں ہِن۔ مختصر کہانیاں دے انّھاں دے پہلے مجموعے انٹرپریٹر آف ملاڈیز (1999ء) نے پلٹزر پرائز فار فکشن تے PEN/Hemingway ایوارڈ جِتیا تے انّھاں دا پہلا ناول دی نیمسیک (2003ء) ایں ہی ناں دی مقبول فلم وِچ ڈھالا ڳیا۔

## ابتدائی حیاتی
لاہری دی پیدائش لندن وِچ تھئی جیڑھی بھارت دی ریاست مغربی بنگال نال تعلق رکھݨ والے ہندوستانی تارکین وطن دی دِھی ہِن۔ جݙݨ اوہ 3 سال دی ہَن تاں انّھاں دا خاندان امریکا چلا ڳیا۔ لہڑی خود کوں ہِک امریکی سمجھدی ہِن تے آکھدی ہِن، "میں اِتھاں پیدا کائنی تھئی لیکن میں بݨ سڳدی ہاں۔" لاہری کنگسٹن، رہوڈ آئی لینڈ وِچ پلی بڑھی، جِتھاں انّھاں دے والد امر لہڑی نے رہوڈ آئی لینڈ یونیورسٹی وِچ لائبریرین دے طور تے کم کِیتا۔ "تیسرا تے آخری براعظم" وِچ مرکزی کردار، ایں کہانی دا اختتام جیڑھا ملاڈیز دے مترجم وِچ ݙکھایا ڳیا ہِے، انّھاں دے والد دے بعد بݨایا ڳیا ہِے۔ لہڑی دی ماں چاہندی ہئی جو انّھاں دے بچّے اپݨے بنگالی ورثے کوں ڄاݨدے ہوئے وݙے تھیون تے انّھاں دا خاندان اَکثر کلکتہ (ہݨ کولکتہ) وِچ رشتہ داراں نال مِلݨ ویندا ہئی۔

## ادبی کیریئر
لاہری دیاں ابتدائی مختصر کہانیاں کوں پبلشراں دی طرفوں "سالاں تک" مسترد تھیوݨ دا سامݨا کرݨا پیا۔ انّھاں دا پہلا مختصر کہانی مجموعہ، انٹرپریٹر آف ملاڈیز، بالآخر 1999ء وِچ ریلیز تھیا۔ کہانیاں ہندوستانیاں یا ہندوستانی تارکین وطن دیاں حیاتیاں وِچ حساس مخمصیاں کوں حل کریندیاں ہِن، جِنّھاں وِچ ازدواجی مشکلات، مردہ پیدا تھیوݨ والے بچّے تے سوگ تے پہلی تے ݙوجھی نسل دے ریاستہائے متحدہ دے تارکین وطن دے درمیان رابطہ منقطع ہووݨ شامل ہِن۔ لہڑی نے بعد وِچ لکھیا، "جݙݨ میں نے پہلی واری لکھݨا شروع کِیتا تاں میکوں ایں ڳالھ دا ہوش کائنی ہئی جو میرا موضوع ہندوستانی امریکی تجربہ ہئی۔ جیڑھی چیز نے میکوں اپݨے فن دی طرف راغب کِیتا اوہ انّھاں ݙو جہاناں کوں صفحے تے آپس وِچ مِلاؤݨ دی خواہش ہئی کیوں جو میں کافی بہادر یا کافی بالغ کائنی ہئی جو زندگی وِچ ایہو جہیاں ڳالھاں کر سڳاں۔" امریکی نقاداں دی طرفوں ایں مجموعے دی تعریف کِیتی ڳئی لیکن اِیکوں ہندوستان وِچ ملے جلے جائزے مِلے جِتھاں مبصرین باری باری پرجوش ہَن تے لاہری نے "ہندوستانیاں کوں زیادہ مثبت روشنی وِچ کائنی ݙکھایا۔" انٹرپریٹر آف ملاڈیز نے 600,000 کاپیاں فروخت کِیتیاں تے افسانے کِیتے 2000ء دا پلٹزر انعام حاصل کِیتا (صرف ساتویں واری کِسے کہانی دے مجموعے نے ایوارڈ جِتیا ہئی)۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بنگالی شخصیتاں
ونکی:امریکی ناول نگار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ایرا تریویدی

ایرا تریویدی ہِک ہندوستانی زنانی مصنفہ، کالم نگار تے یوگا ٹیچر ہِن۔ اوہ فکشن تے نان فکشن ݙوہیں لکھدیاں ہِن، زیادہ تر ہندوستان وِچ زنانیاں تے صنف نال جُڑّے مسائل تے۔ اُنّھاں دے کمّاں وِچ "انڈیا ان لو: میرج اینڈ سیکسولٹی ان اکیسویں صدی"، "آپ دنیا کو بچاوݨ کِیتے کیا کریسو؟"، "عظیم ہندوستانی محبت دی کہانی" تے "وال اسٹریٹ تے کوئی محبت کائنی" شامل ہِن۔

## ابتدائی تعلیم
ایرا تریویدی لکھنؤ، بھارت وِچ پیدا تھئی ہَن۔ اُنّھاں دی دادی مصنفہ کرانتی ترویدی ہِن۔ ایرا تریویدی نے یوگا دی مشق اُوں وقت شروع کِیتی جݙݨ اوہ ویلسلے کالج وِچ طالب علم ہَن۔ ایرا تریویدی نے ویلسلے کالج توں 2006ء وِچ معاشیات وِچ ڈگری حاصل کِیتی۔ اُنّھاں نے کولمبیا یونیورسٹی توں ایم بی اے کِیتا ہِے۔ اُنّھاں نے شیوانند یوگا ویدانتا سنٹر توں آچاریہ دی تربیت مکمل کِیتی۔

## کیرئیر
مس انڈیا بیوٹی مقابلہ دے نال اپݨے تجربے دی بنیاد تے، ایرا تریویدی نے اپݨا پہلا فکشن ناول لکھیا، "آپ دنیا کو بچاوݨ کِیتے کیا کریسو؟: بیوٹی کوئین دے اعترافات"، عمر 19 جیڑھا دکن ہیرالڈ دی کتاب دے جائزے وِچ "ہِک دل لگی پہلا ناول جو ہیراں دے پِچھوں دی دھول کوں ݙکھیندا ہِے، آنسو پلاسٹک دیاں مسکراہٹاں دے پِچھوں تے اِیں گندگی کوں پکوان بݨیندا ہِے جو حقیقت وِچ مقابلہ حسن دے پردے دے پِچھوں تھیندی ہِے" دے طور تے بیان کِیتا ڳیا۔ "دی گریٹ انڈین لو اسٹوری" 2009ء وِچ شائع تھئی ہَئی تے اِیں کوں دی ہندو وِچ "جدید دور دے ہندوستان وِچ سیٹ کِیتا ڳیا ہِے جتھاں مادیت پرستی جذبات تے حکمرانی کریندی ہِے" تے "محبت، جنس، انتقام، دوستی، طاقت تے جرم دا مجموعہ" دے طور تے بیان کِیتا ڳیا ہَئی۔ بعد وِچ اُنّھاں نے اِیں ناول کوں فلم دی شکل ݙیوݨ کِیتے کم کِیتا۔ اُنّھاں دا 2011ء دا فکشن ناول، "دیرز نو لو آن وال سٹریٹ"، نمایاں سرمایہ کاری بینکرز تے احمد فیاض دکن ہیرالڈ دے ہِک جائزے وِچ لکھدے ہِن، "ایرا آکھدی ہِے جیویں اوندے نال ہِے۔ اِیہ اُنّھاں لوکاں کِیتے ہِے جو اُتارݨ چاہندے ہِن۔ گلابی رنگ دے شیشے تے اوندے نال آوݨ والے دکھاوے تے فلاس دے بغیر چیزوں کوں ویسا ہی ݙیکھݨ۔" ڈی این اے دے جائزے وِچ، جیتا مزمدر لکھدیاں ہِن جو مرکزی کردار "ہِک کنفیوزڈ 'ہندوستانی' ہِے جو اپݨی 'ہندوستانی' نال نفرت کریندا ہِے، اعلیٰ زندگی کِیتے چوسݨ والا ہِے تے تحریر دے ذریعے اوندی آخری نجات تقریباً مجبور ہِے۔ پر خوردبینی نظر بینکنگ سختی نال قائل کریندی ہِے۔"

## ذاتی زندگی
11 جون 2023ء کوں ایرا تریویدی نے ممبئی وِچ فلم پروڈیوسر مدھو منٹینا نال شادی کِیتی جیندے وِچ قریبی خاندان تے دوستاں نے شرکت کِیتی۔

## ایوارڈز
2015ء وِچ ایرا تریویدی نے تحرک تے اختراع کِیتے دیوی ایوارڈ جِتیا ہَئی۔ اِیں سال، اُنّھاں کوں ہندوستان وِچ دلہن دی اسمگلنگ نال جُڑّے بہترین تحقیقاتی مضمون کِیتے یو کے میڈیا ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔ 2017ء وِچ ایرا تریویدی کوں "بی بی سی دی دنیا دی 100 بااثر زنانیاں وِچوں ہِک" دے طور تے چُݨیا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مدھو تریہن

مدھو پوری تریہن (پیدائش: 1940ء) ہِک بھارتی صحافی ہِن۔ اوہ نیوز لانڈری ناں دے ڈیجیٹل میڈیا پورٹل دی شریک بانی تے ایڈیٹر انچیف وی ہَن۔

## تعلیم
مدھو تریہن 1946ء وِچ لاہور، برطانوی ہندوستان وِچ پیدا تھئیاں۔ تریہن نے دہرادون دے ویلہم گرلز اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی، 1962ء وِچ گریجویشن کِیتا۔  1968ء وِچ اوہ صحافتی فوٹو گرافی دی تعلیم حاصل کرݨ کِیتے لندن دے ہیرو ٹیکنیکل کالج اینڈ اسکول آف آرٹس ڳئیاں۔ انّھاں نے 1972ء وِچ کولمبیا یونیورسٹی، نیویارک توں صحافت وِچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کِیتی۔ نیویارک شہر وِچ رہندے ہوئے انّھاں نے اقوام متحدہ وِچ انّھاں دے پریس ڈیپارٹمنٹ وِچ کم کِیتا تے ہِک ہفتہ وار اخبار، انڈیا ابروڈ دے ایڈیٹر دے طور تے کم کِیتا۔

## کیریئر
تریہن 1975ء وِچ بھارت واپس آئیاں جݙݨ انّھاں نے اپݨے والد وی وی پوری، تھامسن پریس دے مالک دے نال نیوز میگزین انڈیا ٹوڈے دی بنیاد رکھی تے شروع کِیتا ۔ تریہن نے حمل دے دوران 1977ء وِچ میگزین کوں اپݨے بھائی دی ذمہ داری کِیتے چھوڑ ݙِتّا تے اپݨا خاندان شروع کرݨ کِیتے نیویارک واپس ڳئیاں۔ 1986ء وِچ بھارت واپسی تے، ٹریہن نے بھارت دا پہلا ویڈیو نیوز میگزین، نیوز ٹریک تیار کِیتا تے اینکر کِیتا جیڑھا دے انّھاں کوں ہِک اہم تحقیقاتی صحافی دے طور تے شہرت ݙِتّی۔ اگست 1994ء وِچ مدھو تریہن نے یعقوب میمن دا نایاب تے واحد انٹرویو گِھدّا جیڑھا 1993ء دے ممبئی بم دھماکے وِچ سزا ݙِتّا ڳیا ہئی۔ 2009ء وِچ تریہن نے اپݨی پہلی کتاب تہلکا بطور استعارہ شائع کِیتی: پرزم می اے لائ، ٹیل می اے ٹروتھ، 2001ء دے آپریشن ویسٹ اینڈ دی نمائش تے اِیں دے بعد دے حالات دا جائزہ گِھندے ہوئے۔ تریہن نے معروف نیوز میگزین تے اخبارات جئیں جو آؤٹ لک انڈیا تے ہندوستان ٹائمز کِیتے لکھیا ہِے۔ 2000ء وِچ انّھاں نے واہ انڈیا، ہِک ویب گاہ تے پرنٹ میگزین دا آغاز کِیتا۔ انّھاں نے، ٻئے ترئے ساتھیاں دے نال، فروری 2012ء وِچ نیوز لانڈری دے ناں نال میڈیا دی تنقیدی ویب گاہ وی شروع کِیتی۔  

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
منجیت ٹوانہ

منجیت ٹوانہ (پیدائش سن 1947) پنجاب، بھارت نال تعلق رکھݨ والی ہِک بھارتی شاعرہ ہِن۔

## سیرت
منجیت ٹوانہ پنجاب دے شہر پٹیالہ وچ پیدا تھئِیاں۔ اُنھاں نے اپݨی ابتدائی تعلیم پٹیالہ توں ہی حاصل کِیتی۔ اُنھاں نے پنجاب یونیورسٹی توں بالترتیب 1969 تے 1973 وچ نفسیات تے انگریزی وچ ایم اے تے 1984 وچ نفسیات وچ پی ایچ ڈی مکمل کِیتی۔ اُنھاں نے سن 1975 وچ انڈین تھیٹر (اداکاری تے ہدایتکاری) وچ ڈپلوما وی کِیتا ہئی۔

اوہ مختلف کالجاں وچ نفسیات دی استاد رہیاں ہِن۔ اُنھاں نے گورنمنٹ کالج برائے زنانیاں چندی گڑھ وچ شعبہ نفسیات دی سربراہ دے طور تے وی کم کِیتا۔

ٹوانہ دی پہلی نظم "نگمانی" وچ اِس وقت شائع تھئی جݙݨ اوہ صرف سولہ سال دی ہَن۔ منجیت نے شاعری دے سات مجموعے تصنیف کِیتے ہِن۔ اُنھاں دی نمایاں شعری تصنیفات اِیہ ہِن: "الہام" (1976)، "الزام" (1980)، "تاریاں دی جوں" (1982)، "یونیڈا ورتمان" (1987)، "ساوتری" (1989) تے "جن پریم کیو" شامل ہِن۔

## ایوارڈ
اُنھاں کوں ادبی خدمات دے اعتراف وچ مختلف اعزازات نال نوازا ڳیا۔ اُنھاں کوں 1990 وچ اُنھاں دی شاعری "یونیڈا ورتمان" (شاعری دی کتاب) کِیتے ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔ 1999 وچ پنجاب دے ریاستی محکمہ زبان دی طرفوں "شیرمنی پنجابی کوی پرسکار" دا اعزاز مِلیا۔

## حوالے


## ٻاہرلے جوڑ

* ٹوانہ کی شاعری (محفوظ شدہ دستاویزات 28 اکتوبر 2009)
* پنجابی شاعرات میں سے تین
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:پنجابی ٻولی دے شعرا
ونکی:بھارتی سکھ
ونکی:پنجاب، بھارت دیاں مصنفاں
ونکی:پٹیالہ دیاں شخصیتاں
ونکی:ساہتیہ اکیڈمی اعزاز گِھنّݨ آلے
رومیلا تھاپر

رومیلا تھاپر (انگریزی: Romila Thapar; ہندی: रोमिला थापर) ہِک بھارتی مؤرخہ ہِن جنّھاں دا بنیادی موضوع قدیم ہندوستان ہِے۔ اوہ کئی کتاباں دی لکھاری ہِن۔ اوہ فی الحال جواہر لال نہرو یونیورسٹی دی متقاعد پروفیسر ہِن۔ انّھاں کوں ݙو مرتبہ پدم بھوشن دی پیش کش کِیتی ڳئی ہئی، لیکن انّھاں نے ݙوہاں مرتبہ انکار کر ݙِتّا۔

## کَم
رومیلا تھاپر نے 1953ء وِچ پنجاب یونیورسٹی توں بی اے ادب وِچ کِیتا، اِیں دے بعد لندن چلیاں ڳئیاں، اُتھاں لندن یونیورسٹی دے اسکول آف اورینٹل اینڈ افریقن سٹڈیز، یونیورسٹی آف لندن وِچ ممتاز مؤرخ تے ماہر ہندویات اے آر باشم دے نال تاریخ تے کم کِیتا تے علم تاریخ وِچ ڈاکٹریٹ دی سند 1958ء وِچ حاصل کِیتی۔ رومیلا تھاپر 1961ء تے 1962ء وِچ جامعہ کروکشیتر وِچ ریڈر دے عہدے تے کم کریندیاں رہیاں اِیں دے بعد ایں ہی عہدے تے جامعہ دہلی وِچ 1963ء توں 1970ء تائیں کم کِیتا۔ اِیں دے بعد جواہر لال نہرو یونیورسٹی، دہلی وِچ قدیم ہندوستان دی تاریخ دی پروفیسر مقرر تھئیاں، اوہ اِیں وقت وی امریطس پروفیسر (اعزازی حیثیت) ہِن۔

## تاریخ نویسی تے نظر ثانی
تھاپر قدیم ہندوستان دی تاریخ تے سامراجی تشریحات دی شدید ناقد ہِن، انّھاں دا مانݨا ہِے جو انگریز سامراج دے آنݨ توں پہلے کوئی کائنی آکھدا ہئی جو اوہ ہندو کمیونٹی توں ہِے یا مسلمان کمیونٹی توں اِیندا تعلق ہِے، تب لوک اپݨی ذات، مذہب تے زبان توں تعارف کرویندا ہَن، برطانوی سامراج نے مذہب دی بنیاد تے تفریق کِیتی تے اِیکوں گہرا کِیتا تے سارے ہندوستان وِچ پھیلا ݙِتّا، اِیکوں تاریخ دا حصہ بݨا ݙِتّا۔ تھاپر سومنات تے محمود غزنوی دے حملے نال متعلق بہت ساریاں ڳالھوں کوں تے اِیں تے انیسویں صدی وِچ شروع تھیوݨ والے ہندو مسلم تنازع کوں وی انگریز دی چال تے فرقہ واریت پیدا کرݨ دی سازش قرار ݙیندی ہِن۔

## تنازعات
تھاپر دی 2003ء وِچ کتب خانہ کانگریس دی کولگے چیئر وِچ تقرری تھئی تاں ہِک آن لائن استدعا جیڑھا دے ݙو ہزار لوکاں نے اپݨے دستخط کِیتے ہَن، اِیں وجہ توں روک ݙِتی ڳئی، اِیں استدعا (پٹیشن) دی بنیاد اِیہ ہئی جو رومیلا تھاپر مارکسی تے ہندو مخالف ہِن تے اِیہ بائیں بازو والیاں کِیتے امریکی پیسے دا ضیاع ہِے۔

## ٻاہرلے جوڑ

* Audio of Romila Thapar's 2005 lecture, "Interpretations of Early Indian History" at the Walter Chapin Simpson Center for the Humanities
* "Delhi Historians Group's Publication "''Communalization of Education: The History Textbooks Controversy''"، A report in 2002, New Delhi: Jawaharlal Nehru University, India

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
احسن اقبال

مسلم لیگ ن نال تعلق رکھݨ آلے پاکستان دے معروف سیاست دان اتے ماہر معاشیات ہن۔ نواز شریف دے ݙوجھے دور حکومت وچ انہاں پروگرام 2010 دا اعلان کیتا۔ اگر ایں تے عمل کیتا ویندا تاں پاکستان ایشیا دا ہک مضبوط ترین ملک ہوندا۔ اوہ ایں پروگرام دے کوآرڈینیٹر اتے منصوبہ بندی کمیشن دے ڈپٹی چیئرمین ہن۔ اوہ 12 اکتوبر 1999ء تائیں اپݨے عہدے تے فائز رہے۔

## سیاسی زندگی

### انتخاباتی تاریخ

## ٻیا ݙیکھو

* پاکستان مسلم لیگ

## حوالہ

|-

|-

|-

|-

|-

ونکی:پاکستان
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:لاہور دے سیاست دان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
سونی تارا پور والا

سونی تارا پور والا (پیدائش 1957) ہِک بھارتی فوٹوگرافر، منظر نگار تے فلمساز ہِن۔ اُنھاں نے "میسیسیپی مسالا"، "دی نیمسیک" تے آسکر کِیتے نامزد "سلام بومبے" دی منظر نگاری کِیتی ہئی۔ اِنہاں سب دی ہدایتکارہ میرا نائر ہَن۔ اُنھاں نے روہنٹن مستری دے ناول "سچ اے لانگ جرنی" (2000) کوں وی فلم دی کہانی وچ ڈھالا۔ "ڈاکٹر باباصاحب امبیڈکار" اُنھاں دی ہدایتکاری وچ بݨݨ والی پہلی فلم ہئی۔ "لٹل زیزو" دے نال نال اُنھاں دی تازہ ترین فلم "یہ بیلے" (2020) جو بنیادی طور تے نیٹ فلکس کِیتے بݨی اِس فلم دی کہانی وی اُنھاں نے لکھّی تے پھر اِس دی ہدایتکاری وی اُنھاں نے خود ہی کِیتی۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
تارا پور والا 1957ء وچ بھارت دے شہر ممبئی وچ ہِک پارسی خاندان وچ پیدا تھئِیاں۔ اُنھاں نے ابتدائی اسکول دی تعلیم کوئین میری اسکول ممبئی توں مکمل کِیتی۔ اُنھاں کوں انڈر گریجویٹ پروگرام کِیتے ہاورڈ یونیورسٹی وچ پڑھݨ کِیتے وظیفہ مِلیا۔ اگرچہ اُنھاں نے انگریزی تے امریکی ادب وچ گریجوئیشن کِیتی لیکن اِس دے نال نال اُنھاں نے فلم نال تعلق رکھݨ والے بے شمار کورس کِیتے تے الفریڈ گزیٹی توں فلم سازی دا وی کورس کِیتا۔ اِس دوران اُنھاں دی ملاقات میرا نائر نال تھئی جݙݨ اوہ گریجوئیشن کر رہیاں ہَن۔ اِیہ ملاقات اُنھاں دی طویل المدت دوستی تے ݙُون٘ہاں دی مشترکہ تخلیقات دا پیش خیمہ ثابت تھئی۔ گریجوئیشن دے بعد اُنھاں نے نیویارک یونیورسٹی دے شعبہ تعلیمات سینیما وچ داخلہ گِھدّا تے اُتھاں توں 1981ء وچ فلمی نظریہ تے تنقید وچ ایم اے دی سند حاصل کِیتی۔ اِس دے بعد اوہ ہندوستان واپس آ ڳئِیاں تے فری لانس ساکت عکاس (فری لانس اسٹل فوٹوگرافر) دی حیثیت نال کم شروع کِیتا۔

اوہ 1988ء وچ واپس لاس اینجلس آ ڳئِیاں تے اِتھاں اُنھاں نے منظر نگاری شروع کِیتی۔ اُنھاں نے ٻہوں سارے اسٹوڈیو کِیتے مکالمے تے منظر نامے لکھّے جیندے وچ یونیورسل، ڈزنی تے ایچ بی او جئیں ادارے وی شامل ہِن۔ 1992ء وچ اوہ ہِک واری پھر ہندوستان واپس آ ڳئِیاں۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بھارتی فلم ہدایت کار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شویتا تنیجا

شویتا تنیجا ناولاں، مختصر افسانے، گرافک ناول، نان فکشن تے مزاحیہ کتاباں دی ہندوستانی زنانی مصنفہ ہِن۔ اُنّھاں دے کم وِچ فنتاسی فکشن سیریز "دی رکتا کوئین: ایک اننتیا تانترسٹ اسرار"، "دی متسیا کرس: این اننتیا تانترسٹ اسرار"، "کلٹ آف افراتفری: این اننتیا تانترسٹ اسرار" تے YA تے ٻالاں کِیتے کتاباں شامل ہِن، جیویں "دی گھوسٹ کرسیونگ دے شکاری" تے "منی پال @ گھوسٹ کیسے چوری کریں"۔ اُنّھاں دی مختصر کہانی "دی ڈٹر دیٹ بلیڈز" بہترین ایشیائی قیاس آرائی تے مبنی افسانے وِچ شائع تھئی تے ایڈیٹرس چوائس ایوارڈ جِتیا۔ اِیں کہانی دا فرانسیسی وِچ ترجمہ "La Fille qui saigne" دے عنوان نال کِیتا ڳیا، جیڑھا Galaxies میگزین وِچ شائع تھیا تے فرانس وِچ 2020ء دے گراں پری ڈی ایل امیجنیئر ایوارڈز وِچ فائنلسٹ ہَئی۔ اُنّھاں نے "دی سکل روزری" کِیتے اسکرپٹ لکھے، ہِک پنج منزلہ گرافک ناول جیندے وِچ ہندو دیوتا شیوا شامل ہِن (جیڑھا ہولی کاؤ انٹرٹینمنٹ دے ذریعہ شائع کِیتا ڳیا) تے "کرشنا: ڈیفنڈر آف دھرم"، ہندو دیوتا کرشنا دے بارے وِچ (کیمپ فائر گرافک ناولز دے ذریعہ شائع کِیتا ڳیا)۔ اوہ فی الحال بنگلور، ہندوستان وِچ رہندیاں ہِن تے کم کریندیاں ہِن۔

## تعارف
شویتا تنیجا دہلی، ہندوستان وِچ پلیاں وڋّھیاں۔ اُنّھاں نے لیڈی شری رام کالج برائے زنانیاں، دہلی یونیورسٹی توں انگریزی ادب وِچ ماسٹرز دی ڈگری حاصل کِیتی تے نیشنل انسٹی ٹیوٹ آف فیشن ٹیکنالوجی توں فیشن کمیونیکیشن وِچ ماسٹرز کِیتا۔

## تحریری کیریئر
شویتا تنیجا دے صحافتی کیریئر دا آغاز میگزین فیمینا اینڈ مینز ہیلتھ (جتھاں اوہ انڈیا ایڈیشن دی اسسٹنٹ ایڈیٹر ہَن) توں تھیا۔ اوہ کئی پرنٹ تے آن لائن اشاعتاں کِیتے لکھدیاں رہندیاں ہِن جیندے وِچ ہندوستان ڈسکور کریں، سکرول کریں تے دی ہفنگ پوسٹ (ہندوستان) شامل ہِن۔ اُنّھاں دی پہلی اشاعت "کرشنا: ڈیفنڈر آف دھرم" ہَئی، جیڑھا ہندو دیوتا دے بارے وِچ ہِک گرافک ناول ہَئی، جیندے کِیتے اُنّھاں نے اسکرپٹ لکھیا تے مصور راجیش ناگولکونڈا دے نال مل تے کم کِیتا۔ 2013ء وِچ ایسوسی ایشن آف رائٹرز اینڈ السٹریٹرز فار چلڈرن نے سنٹرل بورڈ آف سیکنڈری ایجوکیشن، ہندوستان نال منسلک اسکولاں کِیتے 7 تے 8 کلاساں کِیتے گرافک ناول دی سفارش کِیتی ہَئی۔ "دی گھوسٹ ہنٹرز آف کرسیونگ" اُنّھاں دا پہلا ناول ہَئی۔ اِیں وِچ باراں سال دے ٻالاں دا ہِک گروپ شامل ہِے جو ہندوستان دے پہاڑی قصبے کرسیونگ وِچ ہِک معما حل کریندا ہِے۔ شویتا تنیجا نے ٻالاں دی جاسوسی ورکشاپ دا استعمال کریندے ہوئے ناول کوں فروغ ݙِتّا۔ ٻالاں دے گروپ مقررہ وقت دے اندر ہِک معما حل کریندے تے پھر واقعات دا اپݨا ورژن کڈھدے ہَن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:دہلی دیاں مصنفاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سنیتا جین

سنیتا جین (1941ء–2017ء) ہِک ہندوستانی زنانی اسکالر، ناول نگار، مختصر کہانی لکھݨ والی تے انگریزی تے ہندی ادب دی شاعرہ ہَن ۔ اوہ سابق پروفیسر تے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، دہلی وِچ ہیومینٹیز اینڈ سوشل سائنسز دے شعبے دی سربراہ ہَن۔ انّھاں نے 80 توں زیادہ کتاباں انگریزی تے ہندی وِچ شائع کِیتیاں، اِیں دے علاوہ کئی جین تحریراں تے کجھ ہندی ادب دا انگریزی وِچ ترجمہ کِیتا۔ اوہ انگریزی وِچ پوسٹ نوآبادیاتی ادب دے انسائیکلوپیڈیا وِچ نمایاں ہِن تے اوہ دی ویرلینڈ ایوارڈ (1969ء) تے میری سینڈوز پریری شونر فکشن ایوارڈ (1970ء تے 1971ء) دی وصول کنندہ ہَن۔ بھارت دی حکومت نے انّھاں کوں 2004ء وِچ چوتھے سب توں وݙے شہری اعزاز پدم شری نال نوازیا۔ 2015ء وِچ انّھاں کوں ہندی وِچ شاندار ادبی کم کِیتے کے کے برلا فاؤنڈیشن نے ویاس سمان نال نوازیا ہئی۔ 2015ء وِچ انّھاں کوں اعزازی ڈی لِٹ نال نوازیا ڳیا۔

## ابتدائی حیاتی
بھارت دی ریاست ہریانہ دے ضلع امبالا وِچ 13 جولائی 1941ء کوں گوئل جین خاندان وِچ پیدا تھئیاں، سنیتا جین دا خاندان اِیں وقت دہلی چلا ڳیا جݙݨ اوہ نوعمر ہَن۔ انّھاں نے 18 سال دی عمر وِچ اندرا پرستھ کالج برائے زنانیاں، دہلی یونیورسٹی توں بی اے مکمل کِیتا۔ انّھاں نے گریجویشن دے فوراً بعد دہلی وِچ شادی کر گِھدّی تے اپݨے شوہر دے نال کلیولینڈ، اوہائیو چلیاں ڳئیاں، جیڑھا دے بعد انّھاں نے 1965ء وِچ اسٹونی بروک، لانگ آئی لینڈ وِچ آباد تھیوݨ توں پہلے زیورخ، سوئٹزرلینڈ تے نئی دہلی، بھارت وِچ مختصر وقت گُزارا۔ جین نے امریکی انگریزی ادب وِچ اپݨی پوسٹ گریجویٹ تعلیم نیویارک دی اسٹیٹ یونیورسٹی توں کِیتی۔ 1968ء وِچ اوہ لنکن، نیبراسکا چلیاں ڳئیاں جِتھاں انّھاں نے نیبراسکا یونیورسٹی توں ڈاکٹریٹ دی ڈگری (پی ایچ ڈی) حاصل کِیتی۔

## کیرئیر
1972ء وِچ بھارت واپس آوݨ دے بعد، اندرا پرستھا کالج تے اروبندو کالج وِچ مختصر تدریسی مدت دے بعد، انّھاں نے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، دہلی وِچ شمولیت اختیار کِیتی تے شعبہ ہیومینٹیز اینڈ سوشل سائنسز دی سربراہ بݨ ڳئیاں جِتھاں توں اوہ 2002ء وِچ انگریزی دی پروفیسر دی حیثیت نال ریٹائر تھئیاں۔

## ایوارڈز
انّھاں کوں 1969ء وِچ یونیورسٹی آف نیبراسکا دا دی ویرلینڈ ایوارڈ تے 1970ء تے 1971ء وِچ ݙو واری میری سینڈوز پریری شونر فکشن ایوارڈ مِلیا۔  انّھاں کوں 1979ء تے 1980ء وِچ اتر پردیش ہندی سنستھان ایوارڈ نال نوازیا ڳیا، اِیں دے بعد 1996ء وِچ دہلی ہندی اکیڈمی ایوارڈ۔ بھارت دی حکومت نے انّھاں کوں 2004ء وِچ پدم شری دے شہری اعزاز نال نوازیا۔ اوہ نرالا نمت ایوارڈ (1980ء)، ساہتیکار سمان (1996ء)، مہادیوی ورما سمان (1997ء)، پربھا کھیتن ایوارڈ، براہمی سندری ایوارڈ، سلوچینی رائٹر ایوارڈ تے یوپی ساہتیہ بھوشن ایوارڈ جئیں ٻئے اعزازات دی وصول کنندہ ہِن۔ 2015ء وِچ انّھاں کوں کے کے برلا فاؤنڈیشن نے انّھاں دے شعری مجموعے کشاما کِیتے ویاس سمان نال نوازیا ہئی۔

## انتقال
سنیتا جین 11 دسمبر 2017ء کوں نئی دہلی وِچ خون دے نایاب عارضے دے نال ہِک مختصر جنگ دے بعد انتقال کر ڳئیاں۔ سنیتا جین دیاں تحریراں، ایوارڈز، پرائیویٹ پیپرز وغیرہ دا مجموعہ پریم چند آرکائیوز اینڈ لٹریری سنٹر وِچ جامعہ ملیہ اسلامیہ یونیورسٹی دے آرکائیوز وِچ مستقل مجموعہ دا حصہ ہِے۔

## حوالے

ونکی:بھارتی مترجم زنانیاں
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:بھارتی افسانہ نگار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
کملا داس ثریا

کملا داس (31 مارچ 1934 ~ 31 مئی 2009ء) ہندوستان وچ انگریزی تے ملیالم زبان دی مشہور تے معروف شاعرہ تے ادیبہ ہَن۔  ملیالم ادب وچ تُساں کوں "مادھوی کٹی" آکھیا ویندا ہئی۔ تُساں کوں انگریزی تے ملیالم ادب وچ کمال حاصل ہئی۔

## خاندانی پس منظر
کملا داس 31 مارچ 1934ء کوں بھارت دے شہر کیرالہ دے ہِک برہمن خاندان وچ پیدا تھئِیاں۔ تُساں دے والد وی ایم نائر تے والدہ اُس دور دی مشہور ملیالم شاعرہ بالامانیمیمّا ہَن۔ بھارتی وزیر داخلہ اے کے انتھونی وی تُساں دے رشتہ دار ݙسائے ویندے ہِن۔

## ادبی زندگی
تُساں دی ادبی زندگی دا آغاز 8 سال دی عمر وچ ہی تھی ڳیا ہئی جݙݨ تُساں نے وکٹر ہیوگو دی تحریراں دا اپݨی مادری زبان وچ ترجمہ کِیتا۔ تُساں دی پہلی کتاب "سمران کلکتہ" ہئی جیڑھے تُساں کوں انقلابی ادیباں دی صف وچ لا کھڑا کِیتا۔ اُنھاں دی تحریراں وچ مرداں دے تسلط والے سماج وچ زنانیاں دی بے بسی دا ذکر ہِے تے اُنھاں دی آزادی کِیتے آواز چاتّی ڳئی ہِے۔ اُنھاں نے اپݨے پڑھݨ والیاں کوں عدم مساوات کوں ختم کرݨ تے سوچݨ تے راغب کِیتا۔

## قبول اسلام
کئی برس اسلامی تعلیمات دا مطالعہ کرݨ دے بعد تُساں نے اسلام قبول کر گِھدّا جیندے دے باعث بھارت تے کیرالہ دے ادبی تے سماجی حلقیاں وچ ہِک طوفان آ ڳیا، تاہم اُنھاں دے اہل خانہ نے اُنھاں دے اِس فیصلے کوں قبول کر گِھدّا۔ قبول اسلام دے بعد تُساں دا ناں "ثریا" رکھا ڳیا۔ اپݨے قبول اسلام دی وݙّی وجہ جیڑھا اوہ بیان کریندیاں ہَن اُنھاں دے الفاظ وچ "اسلام نے زنانیاں کوں جیڑھے حقوق ݙتّے ہِن اُنھاں کوں ݙیکھ تے میں حیران ہاں۔ میرے قبول اسلام دے پس پردہ اسلام دی جانب توں زنانیاں کوں ݙتّے ون٘ڄݨ والے حقوق دا وݙّا کردار ہِے۔

31 مئی 2009 کوں تُساں پونا دے جہانگیر ہسپتال وچ خالق حقیقی نال جاملیاں۔ تُساں دی عمر پچھتر برس ہئی۔

## مشہور تصانیف

* این اٹروڈکشن،
* دی ڈیزیڈنٹ،
* الفابیٹ آف لسٹ
* اونلی سول نوز ہاؤ ٹو سنگ
* مائی سٹوری (خود نوشت)

## اعزازات

* ایشین پوئٹری پرائز
* کینٹ ایوارڈ فار انگلش راٹنگ
* آسیان ورلڈ پرائز
* ساہتیہ اکیڈمی ایوارڈ
* کیرالا ساہتیہ

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ملیالم ٻولی دے مصنف
ونکی:بھارتی مسلم شخصیتاں
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
چودھری محمود بشیر

چودھری محمود بشیر پاکستانی سیاست دان ہن۔ اوہ قومی اسمبلی دے رکن وی رہ چکے ہن۔

## پاکستان عام انتخابات، 2013ء
انہاں پاکستان عام انتخابات، 2013ء وچ پنجاب دے حلقہ این اے۔97 (NA-97 (Gujranwala-III)) وچ پاکستان مسلم لیگ (ن) توں انتخاب وچ حصہ ڳھدا اتے کامیابی حاصل کیتی۔

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
اروندھتی سبرامنیم

اروندھتی سبرامنیم ہِک مشہور ہندوستانی شاعرہ، لکھاری، نقاد، مترجم تے صحافی ہِن جو انگریزی زبان وِچ اپݨیاں تحریراں دی وجہ نال خاصی مقبول ہِن۔ اروندھتی نظم تے نثر وِچ باراں کتاباں دی ایوارڈ یافتہ لکھاری تے بھکتی شاعری دی علمبردار ہِن۔ انّھاں دی شاعری تے تراجم ݙوہاں کوں بہت زیادہ پسند کِیتا ویندا ہِے۔

## حیاتی تے کیریئر
اروندھتی سبرامنیم دی شاعری تے نثر دیاں کتاباں دا وسیع پیمانے تے ترجمہ کِیتا ڳیا ہئی، انّھاں دے شاعری دے مجموعے گاڈ ٹریولر ہِے (2014) جیڑھا شاعری دی کتاب سوسائٹی دا سیزن چوائس ہئی، جیڑھا ٹی ایس ایلیٹ پرائز کِیتے شارٹ لسٹ وی کِیتا ڳیا ہئی۔ انّھاں کوں افتتاحی خوشونت سنگھ انعام، رضا ایوارڈ برائے شاعری، زی خواتین برائے ادب دا ایوارڈ، اٹلی وِچ بین الاقوامی پیرو بگونگیری انعام، صوفیانہ کالنگا ایوارڈ، چارلس والیس، وزٹنگ آرٹس تے مختلف ایوارڈز تے فیلوشپ حاصل ہِن۔ انّھاں نے ثقافت تے روحانیت تے خوب لکھیا ہِے تے گذشتہ کئی سالاں وِچ بطور شعری ایڈیٹر، ثقافتی کیوریٹر تے نقاد کم کِیتا ہِے۔ انّھاں دی شاعری مختلف بین الاقوامی جریدیاں تے اشاعتاں وِچ شائع تھی چُکی ہِے جیڑھا دے مندرجہ ذیل شامل ہِن:

* چودہ ہم عصر شعرا (پینگوئن ہندوستان)؛
* ساٹھ ہندوستانی شعرا (پینگوئن انڈیا)،
* اسکائی دے ݙوہاں رخ (نیشنل بک ٹرسٹ، انڈیا)،
* ہم بدلدی زبانیں بولدے ہیں (ساہتیہ اکیڈمی)،
* فلکرم نمبر 4: شاعری تے جمالیات دا سالنامہ (فلکرم شاعری پریس، امریکا)،
* دی بلڈیکس بک آف کنٹمپرری انڈین پوئٹس (بلڈیکس، برطانیہ)،
* ہم عصروں دی ہندوستانی شاعری (ریاستہائے متحدہ)،
* ڈائر آف میور: ہندوستان توں انگریزی شاعری دی ہِک انتھولوجی، جیڑھا دے 151 ہندوستانی انگریزی شعرا نے ترمیم کِیتا ہئی، ویویکانند جھا تے پوشیدہ بروک پریس، کینیڈا توں شائع تھئی۔

اوہ ممبئی دے نیشنل سینٹر برائے پرفارمنگ آرٹس وِچ ہیڈ آف ڈانس اینڈ چوراہ (ہِک بین الفنون لطیفہ) دی حیثیت نال کم کر چُکیاں ہِن تے اوہ شاعری انٹرنیشنل ویب دے انڈیا ڈومین دی ایڈیٹر وی رہیاں ہِن۔

### اعزازات

* ·        خوشونت سنگھ دا شاعری دا میموریل انعام: 25 جنوری 2015 کوں اروندھتی نے اپݨے کم جب خدا ہِک مسافر ہوندا ہِے کِیتے شاعری دا پہلا خوشونت سنگھ میموریل انعام حاصل کِیتا۔ اِیں انعام دا اعلان زیڈ ای جے پور لٹریچر فیسٹیول دے ہِک حصے دے طور تے کِیتا ڳیا ہئی۔
* ·        صوفیانہ کالینگا ادبی ایوارڈ: 22 دسمبر 2017 کوں اروندھتی نے انگریزی ادب وِچ کم کرݨ تے پہلا صوفیانہ کالنگا ادبی ایوارڈ پایا۔

## حوالے

ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
چودھری مبین عارف

چودھری محمد مبین عارف جٹ ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے پاکستان دی قومی اسمبلی دے منتخب رکن ہن۔

## سیاسی کیریئر
مبین جٹ نے 2024 دے پاکستانی عام انتخابات وچ این اے-78 (گوجرانوالہ-2) توں آزاد امیدوار دے طور تے کامیابی حاصل کیتی۔ انہاں 106,169 ووٹ حاصل کیتے جݙاں جو پاکستان مسلم لیگ (ن) دے رنر اپ خرم دستگیر نے 88,308 ووٹ حاصل کیتے۔

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شیوسنکاری

شیوسانکاری (پیدائش: 14 اکتوبر 1942ء) ہِک ہندوستانی لکھاری تے کارکن ہِن جو تامل وِچ لکھدیاں ہِن۔ اوہ اُنّھاں چار تامل لکھاریاں وِچوں ہِک ہِن جنّھاں کوں یونائیٹڈ سٹیٹس لائبریری آف کانگریس نے شیواشنکری تے جنوب ایشیائی مضمون دے حصے دے طور تے اپݨی آواز ریکارڈ کرݨ کِیتے آکھیا ہئی۔

## ابتدائی حیاتی
شیوسانکاری دی پیدائش مدراس وِچ تھئی ہئی۔ خود سمیت، انّھاں دے خاندان دے تمام بچّیاں کوں سری رام کرشنا مشن تے شاردا ودیالیہ اسکول وِچ تعلیم ݙِتی ڳئی۔ اِیں دے بعد انّھاں نے SIET کالج برائے زنانیاں وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔ انّھاں نے سٹی بینک وِچ پبلک ریلیشن آفیسر دے طور تے کم کِیتا۔

## کیریئر
انّھاں دے ناولاں کوں فِلماں وِچ بݨایا ڳیا ہئی:

* Avan Aval Adhu (1980ء) ناول Oru Singam Muyalagiradhu دی ہدایت کاری مکتھا سری نواسن نے کِیتی۔
* 47 Natkal (1981ء) دی ہدایت کاری بالاچندر نے کِیتی تے چرنجیوی تے جیا پردا نے اداکاری کِیتی۔

اوہ اِیں ناول دی لکھاری ہِن، جیڑھا 1987ء وِچ دوردرشن تے سبھا ناں دی ٹی وی سیریز بݨایا ڳیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
مردولا سنہا

مردولا سنہا (27 نومبر 1942 – 18 نومبر 2020ء) ہِک بھارتی مصنفہ تے سیاست دان ہَن جیڑھیاں اگست 2014ء توں اکتوبر 2019ء تک گوا دے گورنر دے طور تے خدمات انجام ݙِتیاں۔ اوہ گوا دی پہلی زنانی گورنر ہَن۔

مردولا سنہا بی جے پی مہیلا مورچہ دی سابق صدر وی ہَن۔ اُنّھاں کوں 2021ء وِچ بعد از مرگ بھارت دے چوتھے اعلیٰ ترین شہری اعزاز پدم شری نال نوازا ڳیا۔

## ابتدائی زندگی
مردولا سنہا 27 نومبر 1942ء کوں بھارت دی ریاست بہار دے متھیلا علاقے دے مظفر پور ضلع دے گاؤں چھپرا دھرم پور یادو وِچ پیدا تھئی ہَن۔ اُنّھاں دے والد دا نام بابو چھبیلے سنگھ تے والدہ دا نام انوپا دیوی ہَئی۔ اُنّھاں نے چھپرا دے مقامی اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی تے بعد وِچ لکھی سرائے ضلع وِچ لڑکیاں دے ہِک رہائشی اسکول بالیکا ودیاپیٹھ توں تعلیم حاصل کِیتی۔

اُنّھاں نے بیچلر دی ڈگری مکمل کرݨ توں کُجھ دیر پہلے، مردولا دے والدین نے اُنّھاں دی شادی رام کرپال سنہا نال کر ݙِتی، جو اُوں وقت بہار دے مظفر پور شہر وِچ مقیم کالج دے لیکچرار ہَن۔ شادی دے بعد، مردولا نے اپݨی پڑھائی جاری رکھی تے سائیکالوجی وِچ پوسٹ گریجویٹ ڈگری حاصل کِیتی۔ اِیں دے بعد اُنّھاں نے موتیہاری دے ڈاکٹر ایس کے سنہا ویمنس کالج وِچ لیکچرار دی نوکری کر گِھدّی۔ کُجھ ہی عرصے بعد اُنّھاں دے شوہر نے ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کِیتی۔ اُنّھاں نے نوکری چھوڑ ݙِتی تے مظفر پور وِچ ہِک اسکول شروع کِیتا جتھاں اُنّھاں دے شوہر ہِک کالج وِچ کم کریندے ہَن۔

## عملی زندگی
دریں اثنا، اپݨے شوہر دی حوصلہ افزائی دے نال، مردولا نے افسانہ نویسی دا تجربہ کِیتا۔ اوہ ثقافتی معاملات تے گاؤں دی روایات وِچ دلچسپی رکھدیاں ہَن۔ اُنّھاں نے اِیں موضوعات تے تے لوک کہانیاں تے مختصر کہانیاں لکھیاں جیڑھیاں اُنّھاں نے اُنّھاں دیہاتاں توں جمع کِیتیاں ہَن جتھاں اوہ تے اُنّھاں دے شوہر کم کریندے ہَن۔ اِنّھاں وِچوں ٻہت ساریاں کہانیاں ہندی زبان دے رسائلاں وِچ شائع تھئیاں تے بعد وِچ اِنّھاں کوں "بہار دی لوک کہانیاں" دے نام نال ݙو جلداں تے مشتمل انتھالوجی وِچ مرتب کِیتا ڳیا۔ اُنّھاں نے "ہِک تھی رانی ایسی بھی" دے عنوان نال کئی ناول تے راج ماتا وجے راجے سندھیا دی سوانح عمری وی لکھی۔ اِیں کتاب تے بعد وِچ اِیں ناں دی ہِک فلم وی بݨائی ڳئی۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:بھارتی افسانہ نگار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
میلانی سلگارڈو

میلانی سلگارڈو (پیدائش: 1956ء) ہِک ہندوستانی زنانی شاعرہ تے گوان نژاد ایڈیٹر ہِن جو فی الحال لندن وِچ رہندیاں ہِن۔

## تعارف
ممبئی، مہاراشٹر وِچ گوان کیتھولک والدین دے ذریعے پرورش پاتیں، انّھاں نے یونس ڈی سوزا توں تعلیم حاصل کِیتی تے 1970ء دی دہائی وِچ ہندوستان دی انگریزی زبان دی وݙیاں شاعراں وِچوں ہِک بݨ ڳئیاں۔ ساتھی شاعراں سانتن روڈریگس تے راول ڈی گاما روز دے نال، انّھاں نے نیو گراؤنڈ کوآپریٹو قائم کِیتا جیڑھا دے انّھاں دیاں تخلیقات شائع کریندا ہئی۔ لندن وِچ تعلیم دے دوران، انّھاں نے 1985ء وِچ اسکائیز آف ڈیزائن شائع کِیتا، جیڑھا دے بہترین پہلی کتاب کامن ویلتھ پوئٹری پرائز دے ایشیائی سیکشن جِتیا۔ 1990ء دی دہائی دے وسط تائیں، انّھاں نے تخلیقی تحریر تے تدریس دی طرف متوجہ تھیوݨ توں پہلے حقوق نسواں ویراگو پریس وِچ کم کِیتا  ۔

## ابتدائی تعلیم
1956ء وِچ ممبئی وِچ پیدا تھئیاں، انّھاں نے شہر دے سینٹ زیویئر کالج توں انگریزی دی تعلیم حاصل کِیتی، 1976ء وِچ گریجویشن کِیتا۔ انّھاں نے 1978ء وِچ ممبئی یونیورسٹی توں انگریزی ادب وِچ ایم اے کِیتا۔

## کتابیات
انّھاں دے ابتدائی کم تھری پوئٹس – میلنی سلگارڈو، سانتن روڈریگز، راول ڈی گاما روز (1978ء) وِچ شائع تھئے۔ 1985ء وِچ لندن کالج آف پرنٹنگ وِچ تعلیم حاصل کرݨ دے دوران انّھاں نے نظماں دا ݙوجھا مجموعہ، اسکائیز آف ڈیزائن شائع کِیتا، جیڑھا دے بہترین پہلی کتاب دولت مشترکہ شاعری دے انعام دے تحت ایشین ایوارڈ جِتیا۔ 1980ء دی دہائی دے آخر توں گھِن کے 1990ء دی دہائی دے وسط تائیں، انّھاں نے حقوق نسواں ویراگو پریس کِیتے کمیشننگ ایڈیٹر دے طور تے کم کِیتا جِتھاں انّھاں نے رنگین گاہکاں نال مشورہ کِیتا تے اوپننگ دی گیٹس (1980ء) وِچ انگریزی زبان دی تحریر وِچ عرب زنانیاں دے تعاون دا ہِک وݙا مجموعہ تیار کِیتا۔ 2012ء وِچ ڈی سوزا دے نال، انّھاں نے انتھولوجی دیز مائی ورڈز: دی پینگوئن بک آف انڈین پوئٹری وِچ ترمیم کِیتی۔ اگرچہ انّھاں نے مزید کوئی شاعری شائع کائنی کِیتی لیکن پھر وی انّھاں نے زنانیاں دی شاعری دی حمایت وِچ اہم کردار ادا کِیتا ہِے، نہ صرف اپݨے کم کِیتے بلکہ اِیں دلچسپی کِیتے جیڑھا انّھاں نے زنانیاں دی تحریر کِیتے وقف کِیتی ہِے۔ جݙݨ جو سلگارڈو یونس ڈی سوزا دے نقش قدم تے چلیندیاں ہِن، انّھاں دیاں نظماں کہیں زیادہ پرتشدد ہِن، جئیں جو انّھاں دی نظم "ممبئی" وِچ ݙٹھا ون٘ڄ سڳدا ہِے، جیڑھا شہر دی ترقی تے حملہ کریندی ہِے۔ ڈی سوزا نے خود محسوس کِیتا جو سلگارڈو دیاں نظماں "گہری جذباتی ہِن لیکن کݙاہیں ناگوار کائنی"۔ 

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ولیم پیٹرسن

ولیم پیٹرسن (1755-1810) ہک برطانوی سپاہی ، ماہر نباتات اتے کھوڄ کار ہا ، جئیں آسٹریلیا وچ نباتاتی ، ارضیاتی اتے کیڑیاں دے نمونے جمع کیتے ۔ او 1755 وچ مونٹگومری شائر ، ویلز وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے آسٹریلیا دے قدرتی تاریخ دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیٹرسن برطانوی فوج وچ شمولیت اختیار کیتی اتے 1787 وچ آسٹریلیا چلا ڳیا ۔ اتھاں انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ آسٹریلیا دے مختلف علاقیاں وچ پودیاں ، پتھراں اتے کیڑیاں دے نمونے جمع کرݨ وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے نیو ساؤتھ ویلز اتے تسمانیہ دے علاقیاں وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں آسٹریلیا دے پودیاں ، پتھراں اتے کیڑیاں دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں پودیاں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے مقامی استعمال دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے جمع کیتے ڳئے نمونے برٹش میوزیم (نیچرل ہسٹری) وچ رکھئے ڳئے ہن ، جیڑھے انہاں دی تحقیق کیتے اہم ہن ۔ 

انہاں آسٹریلیا دے قدرتی تاریخ دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی درجہ بندی دی درستگی کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے آسٹریلیا دے پودیاں اتے کیڑیاں دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ آسٹریلیا دے قدرتی تاریخ دے مطالعہ اتے انہاں دے نمونے جمع کرݨ وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیٹرسن 1810 وچ تسمانیہ وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث آسٹریلیا دے قدرتی تاریخ دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے برٹش میوزیم (نیچرل ہسٹری) وچ انہاں دے جمع کیتے ڳئے نمونیاں وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں آسٹریلیا دے قدرتی تاریخ دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم آسٹریلیا دے قدرتی تاریخ دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
ڈیوڈ جے پیٹرسن

ڈیوڈ جے پیٹرسن (ڄمݨ دی تاریخ 1950) (بیلفاسٹ) ہک برطانوی ولوں آئرش ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہن ، جنہاں پروٹسٹ درجہ بندی اتے ارتقا دا مطالعہ کیتا ، بعد وچ حیاتیاتی گھݨ ونک انفارمیٹکس ، زولوجیکل سوسائٹی آف لندن ، سلور میڈل حاصل کیتا ۔

پیٹرسن 1950 وچ بیلفاسٹ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں حیاتیات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں شہرت حاصل کیتی اتے پروٹسٹ درجہ بندی اتے ارتقا دے میدان وچ اہم کم کیتا ۔ انہاں بعد وچ حیاتیاتی گھݨ ونک انفارمیٹکس دے میدان وچ وی بھرویں سانجھ کیتی ۔

انہاں برطانیہ اتے آئرلینڈ وچ تعلیم حاصل کیتی اتے پروٹسٹ درجہ بندی اتے ارتقا دے بارے وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں پروٹسٹ دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دی درجہ بندی اتے ارتقا دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں پروٹسٹ دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے ارتقائی تعلقات دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم پروٹسٹ دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

بعد وچ ، پیٹرسن حیاتیاتی گھݨ ونک انفارمیٹکس دے میدان وچ کم شروع کیتا ۔ انہاں حیاتیاتی گھݨ ونک دے اعداد و شمار دے انتظام اتے تجزیہ کیتے نویں طریقے تیار کیتے ۔ انہاں حیاتیاتی گھݨ ونک دے اعداد و شمار دے بین الاقوامی اشتراک کوں فروغ ݙیوݨ کیتے وی کم کیتا ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں حیاتیاتی گھݨ ونک دے بارے وچ وݙے پیمانے تے معلومات دا تجزیہ کرݨ اتے حیاتیاتی گھݨ ونک دے تحفظ کیتے بہتر فیصلے کرݨ وچ مدد ݙتی ۔

پیٹرسن زولوجیکل سوسائٹی آف لندن وچ وی کم کیتا ، جتھاں انہاں حیاتیاتی گھݨ ونک دے تحفظ کیتے کئی منصوبیاں دی قیادت کیتی ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی شراکت کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں کوں زولوجیکل سوسائٹی آف لندن دا سلور میڈل وی ݙتا ڳیا ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ پروٹسٹ درجہ بندی اتے ارتقا دے مطالعہ اتے حیاتیاتی گھݨ ونک انفارمیٹکس دے میدان وچ تحقیق وچ گزرا ۔ انہاں حیاتیات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پیٹرسن ہݨ وی حیاتیات دے میدان وچ فعال ہن اتے ایں شعبے وچ تحقیق کریندے پئے ہن ۔ انہاں دی میراث پروٹسٹ درجہ بندی اتے ارتقا دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے حیاتیاتی گھݨ ونک انفارمیٹکس دے میدان وچ انہاں دی شراکت وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں حیاتیات دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم حیاتیات دے میدان کوں بدل ݙتا ۔