ڈاکٹر راج کمار ملک

ڈاکٹر راج کمار ملک دا تعلق پاکستان وچ ضلع بکھّر دے علاقے کوٹلہ جام نال ہے ۔ ذات دے ڳیرا کِراڑ ہن ۔ پیشے دے لحاظ نال وکیل ہِن  تے 1982ء کنوں اوہ انکم ٹیکس ‘ سیلز ٹیکس اَتے سروس ٹیکس دی پریکٹس کریندے پئین ۔ اُنہاں ہندی وچ ڈاکٹریٹ کیتی ہوئی ہے تہوں لوک ادب نال ٻہوں دلچسپی رکھدن ۔ سرائیکی لوک ادب اُنہاں دا خاص موضوع ہے ۔ رَب سوبّوں میݙا خاص شعبہ سرائیکی لوک ادب وی ہے ۔ تہوں میݙے نال اُنہاں دی خاص یاری ہے ۔ ݙو واری سرائیکی لوک ادب ڳولݨ ملتان آئن۔ اُنہاں نال ملتان وچ میݙی ملاقات تھئی تاں میکوں اوہ ’’اپݨے‘‘ نظر اَئے ۔ رنگ سوہݨاں چِٹا ‘ ٻلدا ہویا مونہ مَتھّا ۔ زبان اِچ تکھاج ‘ چال اِچ تیزی ‘ مزاج اِچ گرمی تے سوچ وچ نرمی رکھدن ۔ چنگے ٻلیار تے عقل مند ہن۔ عمر کُئی50‘55دے نیڑے ہوسی ۔ اَپݨی ڳالھ ہر حال اِچ منواوݨ اُنہاں دی عادت ہے ۔ سامھݨے آلا نہ مَنّے تاں شور وی مچا ݙیندن(ٻئے کوں بے عزت کرݨ توں وی نھیں رہندے چنڳے چنڳے بندیاں دی تمبی لہا چُکن) لوک اُنہاں دیاں دلیلاں کنوں زیادہ اُنہاں دی عادت کنوں ݙردن۔ گھر وچ وی اُنہاں داایہو حال ہوسی ۔ میں پُچھیا جو بیگم نال گزارا کیویں تھیندے‘ آکھݨ لڳے فسٹ کلاس۔ میں آکھیا میں تہاݙی ڳالھ تاں منیساں جہڑیلے میں اُوں غریب دی وی سُݨساں۔آکھݨ لڳے جو میں سرائیکی ٻلینداں اوہ چُپ کرکے سُݨدی ہے ۔ ٻول نھیں سڳدی۔ میں آکھیا ۔ ایہو اِی اُوں غریب گزارے دا طریقہ سکھیا ہے ۔ آکھݨ لڳے کئیں ݙیہاڑے گھر ڄلّو ‘ پَر اوہ ݙیہاڑا نہ آیا تے میں پاکستان آ ڳیئم۔

ڈاکٹر راج کمار ملک پاکستان تے ہندوستان وچوں ٻہوں سرائیکی لوک ادب کٹھا کیتے پر اوہ میݙے کم کوں مہان کم منیندن ۔ اُنہاں میکوں اَپݨیاں ٻہوں محبتاں ݙتیاں۔ اوہ کئی ملکی تے بین الاقوامی کانفرنساں وچ شرکت کر چُکّن۔ دِلّی دے علاوہ سری نگر دیاں یونیورسٹیاں وچ لیکچر ݙے چُکن ۔ دِلّی دا سنٹرل ہندی ڈائریکٹوریٹ جہڑا منسٹری آف ہیومن اینڈ ڈویلپمنٹ (HRD)داحصہ ہے سال وچ اَٹھ ورکشاپاں کرویندے ۔ جیندا مقصد ہندی اسپیکنگ ایریا وچ ناں ہندی سپیکنگ کوں ہندی ول راغب؍گائیڈ کرݨ ہے ایندے تحت ڈاکٹر راج کمار ملک 14کانفرنساں وچ شامل تھی چُکن جنہاں وچوں کجھ ایہ ہِن:

1:گنتوک (سِکّم سٹیٹ)

2:دوئی مُکھ (اڑناچل پردیش)

3:جوڑہاٹ (آسام)

4:پنج نُور (کیرل)

5:سری نگر (کشمیر)

6:تِری چُورہ پَلّی (تامل ناڈو)

7:اَمرا وَتی (مہاراشٹر)

8:راج کوٹ (گجرات)

9:ہری دُوار (اُترانچل)

10:ناگ پور (مہاراشٹر)

11:کُرُک چھیتر (ہریانہ)

12:شانتی نکیتن وِشو بھارتی یونیورسٹی (بنگال)

اوہ امبرسر ‘ جالندھر ‘ چندی گڑھ ‘ یونیورسٹیاں وچ لیکچر ݙے چُکن ۔ او لیکچر وی ݙیندن ‘ مقالے پڑھدن اَتے دِلّی دے اہم تے مہاندرے دانشوراں اِچ شمار تھیندن۔ اوہ ہندوستان وچ سرائیکی دے ڄاݨے سُنڄاݨے سکالر ہِن ۔

راج کمارملک اپݨا خاندانی حال سُݨویندیں ݙسایا جو اُنہاں دا والد اپݨے خاندان کوں گھن کے1947ء اِچ بکھر کنوںدِلّی آ ڳیا ۔ اُنہاں دے والد دے چاچا جی لکشمن داس ڳیرا ‘ ریاضی دے سکول اُستاد ہن اَتے اوہ جام ریاض بکھر اِچ پڑھیندے ہَن ۔ راج کمار دے والد بکھر وچ اُنہاں کول پڑھے ہن ۔ اوہ نانویں پڑھدے ہَن جو لݙے ویلے 1947ء اِچ ہندوستان اَئے ۔ سونی پت وچوں اُنہاں میٹرک پاس کیتی ۔ بھرت پور تے نُوتہ وچ کلیم ملیا ۔ او دِلّی پُلس اِچ ملازم تھی ڳے ۔ پُلس دی نوکری راس نہ اَئی تاں ریلوے اِچ ملازم تھی ڳے ۔ سٹیشن ماسٹر بݨ ڳئے ۔ ریلوے دی نوکری وچ سارے ہندوستان اِچ پھرے ۔ اَخیر مہاراشٹر اِچ اَن ٹِکاݨاں کتونے۔ 1998ء اِچ سورگ باش تھئے ۔ راج کمار ملک یوپی ‘ پنجاب تے برج اِچ ریہے ۔ اُنہاں کوسی کلا (ضلع متھرا) توں میٹرک پاس کیتی ۔ ایف اے ۔ بی اے وی متھرا توں پاس کیتے ۔ آگرہ یونیورسٹی توں ایم اے ہندی اِچ کیتی ۔ اُنہاں ڈاکٹریٹ مہرشی دیانند یونیورسٹی روہتک توں کیتی ۔ اُنہاں دا ڈاکٹریٹ دا موضوع ہا (ہندی زبان وچ)Individual Lilerty in Sixty Hindi Dramasایں مقالے دے بعد اوہ باقاعدہ دانشوراں دی تندیر اِچ شامل تھی ڳے ۔ اَڄ کل اوہ انڈیا وچ سرائیکی لوک ادب تے اتھارٹی مَنّے ویندن۔ سرائیکی انڈیا دیاں قومی زباناں اِچ شامل کوئنیں۔ اُمید ہے حکومت جلدی ایکوں قومی زبان من گھنسی۔ڈاکٹر راج کمار ملک ایں بارے کوشش کریندے پئین۔

## حوالہ
کتاب: دِلّی ڈھائی کوہ۔ مصنف شوکت مغل، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان