فریاد کون سݨسے؟؟

کجھ سال پہلے دی ڳالھ اے جو اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور ءِ چ 257 طالب علمیں ایم اے سرائیکی دا امتحان ݙتا۔ جنہاں وچوں 190 طالب علمیں کوں فیل کر ݙتا ڳیا تے باقی محض 67 طالب علمیں کوں پاس کر تے انہاں کوں ’’ مارکس ‘‘ اتنے گھٹ ݙتے جو او سرائیکی دی ڈگری ݙکھاوݨ دی بجائے اونکوں لُکاوݨ آلے پاسے دھیان ݙیسن ۔ سرائیکی وسیب دے او طالب جیرھے صرف پاکستان تے دنیا دے اعلیٰ ترین اداریاں ءِ چ اہم پوزیشناں گھندے کھڑن ۔ اتنے بودن بکھن تے بے وقوف بݨ ڳن جو اپݨی ماء ٻولی وچ ہِکے ساہ سینکڑاں دی تعداد ءِ چ فیل تھی ونڄن ؟ اے نی تھی سڳدا۔ امتحان تھیندے رہندن ، ٻال فیل وی تھیندن پر ہک ڳالھ اے ، ہک تناسب ہوندے ،ا ے تاں نی جو ہک دم میڑھاپھر ونڄے ۔ جئیں طرح ایم اے سرائیکی دے نتیجے تے میڑھا پھیریا ڳے ، صاف ظاہر تھیندے جو اے سارا کجھ ڄاݨ بُٖجھ تے کیتا ڳے تے منصوبہ سازی نال کیتا ڳے تے ایں طرح دا منصوبہ ساز او شخص تھی سڳدے جیندے اندر دل نہ ہووے ۔ جینکوں ٻے دا دل ݙکھاوݨ نال ذہنی سکون ملدا ہووے تے جیرھا بسم اللہ، اللہ اکبر آکھ تے غریبیں دے مستقبل کوں قصائیں والی کار کپݨ ٹکݨ کوں اپݨے واسطے اعزاز تے مہارت سمجھدا ہووے ۔ زکریا یونیوسٹی تے اسلامیہ یونیورسٹی وچ سرائیکی طالب علمیں نال ظلم تھیندا اَمدے۔ غیر تاں غیر اپݨے وی موٹیاں تنخواہیں گھنݨ آلے سرائیکی نال ظلم کریندے اَمدن

کوئی ڳالھ دل ءِ چ رکھݨ ، اونکوں لُکاوݨ یا کہیں اولے ءِ چ لُکا تے ڳالھ دے تیر مارݨ منافقت ہوندی اے تے جتھاں سوال ماء ٻولی یا ماء دھرتی دا پُتر نی تھی سڳدا۔ ایں واسطے ساریاں ڳالھیں کھول پھاڑ تے کرݨیاں پوسن تے نہ صرف اے جو ݙسݨا پوسے بلکہ اساں سارے موٹ ٻہندوں تاں اساݙے نال کم ایہو تھیسے جیرھا ٻلی تے کبوتر آلا ہوندے ۔

اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور تے زکریا یونیورسٹی ملتان دے سرائیکی ڈیپارٹمنٹ دی تریخ کیا ہے ؟ انہاں ڈیپارٹمنٹاں دی کہاݨی کتنی دردناک اے ؟ انہاں ڈیپارٹمنٹاں کوں قائم کراوݨ اتے ولا موٹیاں تنخواہیں گھن تے انہائیں کوں برباد کرݨ ءِ چ کئیں دا ہتھ اے ؟ اے ساریاں ڳالھیں کتاب دی صورت ءِ چ آوݨیاں چہیدن ۔ اے کتاب کوئی چنڳا تے سوجھواݨ لکھاری لکھے تے اونکوں کم ضرور کرݨا چہیدے تاں جوآوݨ آلیاں نسلاں سرائیکی ڈیپارٹمنٹ دی تریخ تے اوندی کہاݨی توں آگاہ تھیون ۔ ایں موقع تے ہک ڳالھ میں ٻی وی کیتی ونڄاں جو وسیب دے پڑھے لکھے لوک  سارے کم میݙے اُتے سٹی ویندن، کلہا بندہ کجھ نی ہوندا، ݙو یارہاں تے ترائے ہک سو یارہاں ہوندے ۔ کلہا بندہ نہ کھلدا چنڳا نہ روندا۔ میں اے ڳالھ ایں واسطے پیا کرینداں جو بہاولپور دے سرائیکی شعبے دا رزلٹ انٹرنیٹ تے آیا تاں طالبیں دے نال نال سرائیکی نال محبت کرݨ آلے لوکاں دیاں دھاڑاں نکل ڳیاں ۔ میکوں ڈھیر فون آئے جو ایں ظلم دے خلاف لکھو ۔ یار!  میکوں لکھݨ توں انکار کائنی پر اے کم تُساں وی تاں کرو۔ تُساں وی تاں پڑھے لکھئے ہیوے ۔ تاں میݙا عرض کرݨ دا مقصد اے ہے جو سرائیکی وسیب نال جئیں ویلھے ، جتھ تے جئیں شعبے وچ وانجھ تھیوے ۔ ساریاں لکھاریں دا فرض بݨدے جو او قلم دے ہتھیاریں نال پے ونڄن تے وانجھ کرݨ آلے دے منہ دھرو گھنن۔ اساں ہر ڳالھ تے چپ کریندوں یا گُوٹھ مریندوں یا ول او ڄاݨے تے گھن سئیں یا ساݙا کیا چا کریندوں ، ایں ڳالھوں پرلے سر تک ویندن ۔ ایہو کجھ زکریا یونیورسٹی ملتان تے اسلامیہ یونیورسٹی دے سرائیکی ڈیپارٹمنٹ ءِ چ سرائیکی قوم نال تھئے۔ 

میݙے وسیب دے نینگرو ! اساں بھوڳ بھوڳ تے اوکھے سوکھے ݙھیر گزار ڳیوں ۔ تھول رہ ڳی اے او وی گذر ویسے ۔ آوݨ آلا کل تہاݙا ہے۔ سارے کمیں دی مہار تہاݙے ہتھیں آوݨی چہیدی اے ۔ اے ڳالھ پلے ٻدھ گھنو جو چپ موت ہیوے ۔ الاؤ ڳلہاؤ تھیوݨ سکھو۔ ہر طرح خوف ویلھے چیں چاں کرݨ سکھو ،تے جتھ وی ظلم زیادتی تے ݙڈھپ تھیوے دھاڑ پٹ کرݨ دے نال ݙڈھپ نال ٹکرا ونڄݨ دا ݙا سکھو ۔ 

اے سرائیکی ماء بفولی دا سوال اے، کوئی لُک چھپ دی کھیݙ نی جو کوکڑی مار تے رڑھ وچ لُک ٻہسوں ، اے تاں سرائیکی دی جنریشن پیدا کرݨ آلے ادارے دا سوال اے ۔ایندی ولدی ݙیوݨی پوسی ۔ اڄ کل، بھانویں سو سال بعد، اساݙا ہر ہر عمل تاریخ دا حصہ بݨدا پے ۔ اڄ قوماں جنگلیں ءِ چ وی نی رہندیاں پیاں جو انہاں کوں کہیں ڳالھ دی سُدھ نہ ہووے ۔اڄ ڈش سٹیلائٹ تے انٹرنیٹ دا دور اے ۔ اڄ لوک وال دے اندروں لُکی ہوئی ست کھلیں کوں وی ݙیکھ گھندن تے پاݨی وچ وی چور دے پیرے ڳول گھندن ۔ سیاݨے آکھدن چترائی خود نی لُک سڳدی ، ٻے کوں کیا لُکیسے ۔ کوڑ دے اپݨے پیر کائنی ٻے کوں کیا جھلیسے ۔ ٻے کوں دوکھا ݙیوݨ آلا پہلے خود فریبی دا شکار ہوندے۔ زکریا یونیورسٹی تے اسلامیہ یونیورسٹی دے ڈیپارٹمنٹس اپݨے اپݨے قیام توں گھن تے اڄ تئیں کیا کیا دروہ کیتن ؟ ایندا نتارا ضرور نِترݨا چہیدے ۔ ݙوہائیں یونیورسٹیں وچ سرائیکی ڈیپارٹمنٹ دے ناں کوں لڄواوݨ آلئیں دے خلاف کاروائی ضروری اے ۔ایں توں پہلے جو اڄ دی ڄاڳدی ہوئی اشاک سرائیکی قوم دے ’’ جواب ‘‘ سانگے ہتھ اُلرݨ اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور تے زکریا یونیورسٹی دے وائس چانسلر، گورنر ایں ڳالھ دی سرکھری کرن ۔زکریا یونیورسٹی وچ حالت خراب اے۔ اتھاں وی اردو آلے مارکہ سرائیکی شعبہ بند کراوݨ چہندن ، ایہے لوک سرائیکی شعبے دے مخالف ہِن ۔ شعبے دے خلاف عدالتیں ءِ چ میݙے خلاف کیس لڑدے رہ ڳن ، اڄ اساں عدالتیں وچون کیس کھٹ تے شعبہ بݨوائے تاں ولا شعبے دے ’’ مامے ‘‘ وی ایہے بݨ ڳن تے شعبہ بند کراوݨ چہندن پر اے کروڑاں سرائیکیاں دی زندگی تے موت دا مسئلہ ہے ۔ 

زکریا یونیورسٹی آلے تاں سرائیکی دے دشمن بݨے ٻیٹھن ۔ او سرائیکی شعبہ بند کراوݨ چہندن۔ ٻال داخل تھیوݨ آون تاں انہائیں کوں آکھدن ایم اے سرائیکی کر تے برف وچیسو، بھڄ ونڄو، شعبے دے استادیں دی غلط حرکتیں دی وجہ توں یونیورسٹی دا بدنام شعبہ بݨا ݙتے ۔ جنسی سکینڈلیں توں گھن تے کالے کرتوتیں تئیں سارے عذاب اِتھائیں ءِ ن۔ وسیب دے نینگرو ! اُٹھو ، خدا دے ناں تے اپݨے شعبے کوں بچاؤ ۔ نہ تاں اے باندر جھوک اُڄاڑ ݙیسن ۔ 

## حوالہ
معروف سرائیکی لکھاری سئیں ظہور احمد دھریجہ دی کتاب (سرائیکی اجرک) وچوں چوݨ