1963ء وچ سائنس دی ٹور

## 1963ء وچ سائنس دی ٹور
1963ء وچ سائنس دی ٹور ایسٹرونومی ، فلکی فزکس تے خلائی تحقیق دے میدان وچ ، 1 جنوری کوں جاپانی شوقیہ ولوں طویل مدتی دومکیت سی/1963 اے 1 (ائیکیا) دریافت تھیا ۔ 4 جنوری کوں سوویت لونا زمین دے مدار تک پہنچ ڳیا پر چندر تک پہنچݨ وچ ناکام تھی ڳیا ۔ 15 مئی کوں مرکری پروگرام وچ ناسا پروگرام مرکری 9 دا آخری مشن لانچ کیتا ۔ 26 جولائی کوں رائے کیر کیر میٹرک دی دریافت کوں اشاعت کیتے پیش کیتا ، جیڑھا عمومی اضافیت دے البرٹ آئنسٹائن فیلڈ مساوات دا ہک درست حل ہئی ، جیڑھا ہک گھمدے ہوئے بلیک ہول دی پیش گوئی کریندا ہئی ۔ 18 اکتوبر کوں فرانسیسی ورونیک اے جی آئی 47 ساؤنڈنگ راکٹ وچ سوار ہک ݙو رنگی بلی سی 341 ، جینکوں بعد وچ فیلیسیٹ دے ناں نال ڄاݨیا ڳیا ، خلا وچ پہلی بلی بݨ ڳئی ۔ 1 نومبر کوں اریسیبو آبزرویٹری ، جیندے وچ دنیا دی سب توں وݙی سنگل ڈش ریڈیو دوربین ہئی ، اریسیبو ، پورٹو ریکو وچ باضابطہ طور تے کھولی ڳئی ۔ ایلن سینڈایج تے تھامس اے میتھیوز ولوں ریڈیو سورس 3 سی 48 دی پہلی یقینی سنڄاݨ ہک آپٹیکل شے دے نال شائع کیتی ڳئی ، جینکوں بعد وچ کوسار دے طور تے سنڄاݨ کیتا ڳیا ۔ مارٹن شمٹ 3 سی 273 اتے اہم مشاہدات شائع کیتے ۔

حیاتیات دے میدان وچ ، ماہر جینیات جے بی ایس ہالڈین "کلون" دا لفظ تیار کیتا ۔ مالیکیولر حیاتیات دان ایمیل زوکرکنڈل تے فزیکل کیمیا دان لینس پالنگ پیلیوجینیٹکس دی اصطلاح متعارف کرائی ۔ کونراڈ لورینز آن ایگریشن شائع کیتی ۔ نیکو ٹنبرگن جانوراں دے کہیں وی رویے توں پچھے چار سوالات پیش کیتے ۔ سڈنی برینر جانوراں وچ بنیادی طور تے اعصابی ترقی دی تحقیق کیتے کینو رہبڈائٹس ایلیگنز کوں ہک ماڈل آرگنزم دے طور تے استعمال کرݨ دی تجویز ݙتی ۔

نقشہ سازی دے میدان وچ ، آرتھر ایچ رابنسن ولوں رابنسن پروجیکشن تیار کیتا ڳیا ۔

کمپیوٹنگ دے میدان وچ ، ایوان سدرلینڈ انقلابی سکیچ پیڈ پروگرام لکھیا تے میساچوسٹس انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ لنکن ٹی ایکس-2 کمپیوٹر اتے چلایا ۔

زمینی علوم دے میدان وچ ، 7 ستمبر کوں برطانوی جیو طبیعیات دان فریڈ وائن تے ڈرمنڈ میتھیوز بحر اوقیانوس دے فرش اتے سمندری فرش دے پھیلݨ دا ثبوت شائع کیتا ۔ 14 نومبر کوں آئس لینڈ دا آتش فشاں جزیرہ سورٹسے سطح سمندر توں اتے سامݨے آیا ۔

سائنس تے ٹیکنالوجی دی تاریخ دے میدان وچ ، 1 اپریل کوں ریکس ویلز ولوں وزارت پبلک بلڈنگ اینڈ ورکس (برطانیہ عظمی) کیتے صنعتی یادگار سروے شروع تھیا ۔ کینتھ ہڈسن دی انڈسٹریل آرکیالوجی: این انٹروڈکشن لندن وچ شائع تھئی ۔ ڈیریک جے ڈی سولا پرائس دی لٹل سائنس ، بگ سائنس نیویارک وچ شائع تھئی ۔

ریاضی دے میدان وچ ، پال کوہن ثابت کیتا کہ تسلسل دا مفروضہ تے انتخاب دا محور زرمیلو-فرینکل سیٹ تھیوری توں آزاد ہن ۔ والٹر فیٹ تے جان جی تھامسن فیٹ-تھامسن تھیورم بیان کیتا ۔ ایڈورڈ لورینز 'بٹر فلائی اثر' دی دریافت شائع کیتی ، جیڑھا افراتفری تھیوری دی ترقی وچ اہم ہئی ۔ مائیکل عطیہ تے اسادور سنگر ولوں عطیہ-سنگر انڈیکس تھیورم دا اعلان کیتا ڳیا ۔

طب دے میدان وچ ، جون وچ گائے الیگزینڈر سینٹ پیئر ہسپتال ، لیوین ، بیلجیئم وچ دل دی دھڑکن والے دماغی مردہ ڈونر توں پہلی گردے دی پیوند کاری کیتی ۔ تھامس سٹارزل یونیورسٹی آف کولوراڈو ہیلتھ سائنسز سینٹر وچ پہلی جگر دی پیوند کاری کیتی ۔ جیمز ڈی ہارڈی پہلی پھیپھڑیاں دی پیوند کاری کیتی ۔ خسرہ دی ویکسین تجارتی طور تے متعارف کرائی ڳئی ۔ امریکی اینڈو کرائنولوجسٹ گرانٹ لڈل لڈل سنڈروم دی سنڄاݨ کیتی ۔ فرانسیسی ماہر اطفال جیروم لیجون پہلی وار کری ڈو چیٹ سنڈروم بیان کیتا ۔ پینٹاسومی ایکس دی پہلی وار تشخیص تھئی ۔

پیلینٹولوجی دے میدان وچ ، ارجنٹائن دے شمال توں ابتدائی ڈائنوسار ہیریراسورس دی قسم دی نسل ، ہیریراسورس ایشیگوالاسٹینینس دا بیان اوسوالڈو ریگ ولوں کیتا ڳیا ۔

فزکس دے میدان وچ ، ڈیوڈ ایچ فریش تے جے ایچ سمتھ ثابت کیتا کہ میسونز دا ریڈیو ایکٹیو زوال انہاں دی حرکت نال سست تھی ویندا ہے ۔

نفسیات دے میدان وچ ، سٹینلے ملگرام بااختیار شخصیات دی اطاعت اتے اپݨے جھٹکے دے تجربے دے نتائج شائع کیتے ۔ "کونٹرا فری لوڈنگ" دی اصطلاح تیار کیتی ڳئی ۔

ٹیکنالوجی دے میدان وچ ، ایڈورڈ کریون واکر ولوں لاوا لیمپ ایجاد کیتا ڳیا ۔ میلٹروون مارک I الیکٹرو مکینیکل ، پولی فونک ٹیپ ری پلے کی بورڈ ، انگلینڈ دے برمنگھم دے آسٹن وچ تیار تے بݨایا ڳیا ، مارکیٹ وچ ویچݨ کیتے پیش کیتا ڳیا ۔ ڈان بوچلا کیلیفورنیا دے برکلے وچ ہک الیکٹرانک میوزک سنتھیسائزر ڈیزائن کرݨا شروع کیتا ۔

واقعات دے میدان وچ ، 23 نومبر کوں سائنس فکشن ٹیلی ویژن سیریز ڈاکٹر ہو دا پہلا قسط بی بی سی ولوں برطانیہ وچ نشر کیتا ڳیا ۔

نوبل انعام فزکس وچ یوجین پال وگنر ، ماریا گوپرٹ-میئر ، جے ہانس ڈی جینسن ، کیمسٹری وچ کارل زیگلر ، گیولیو ناٹا ، طب وچ سر جان کیریو ایکلز ، ایلن لائیڈ ہوڈگکن ، اینڈریو فیلڈنگ ہکسلے کوں ݙتا ڳیا ۔