open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
زرتاج گل

زرتاج گل (اردو: زرتاج گل، کنوں) (جنم: 17 نومبر 1984ء) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جین٘دا تعلق پاکستان تحریک انصاف نال ہِے۔ اِیہ پندرھویں قومی اسمبلی پاکستان دی چُݨی ہوئی رکن ہَن۔  

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
زرتاج گل دا تعلق شمالی وزیرستان، خیبر پختونخوا نال ہِے۔ 17 نومبر 1984ء کوں وزیر پٹھان گھرانے وِچ اَکھ کھولی۔ انھاں نے کوئین میری کالج، لاہور توں انڈر گریجویٹ اَتے اِیں دے بعد نیشنل کالج آف آرٹس توں پوسٹ گریجویٹ تعلیم حاصل کِیتی۔

زرتاج گل نے تعلیم مکمل کرݨ دے بعد پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) وِچ شامل تِھی ڳئیاں۔[7] اَتے 2005ء وِچ انصاف اسٹوڈنٹ فورم (آئی ایس ایف) دی رضاکار بݨ ڳئیاں۔

زرتاج گل 2010ء وِچ شادی دے بعد ڈیرہ غازی خان منتقل تِھی ڳئیاں۔

## سیاسی حیاتی
زرتاج گل نے 2013ء دے عام انتخابات وِچ حلقہ این اے 172 (ڈیرہ غازی خان-2) توں پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی نشست کِیتے انتخاب لڑیا، پر اُون٘ہاں ناکام رہیاں۔ انھاں نے 38,643 ووٹ حاصل کِیتے اَتے اِیہ نشست حافظ عبد الکریم کتوں ہار ڳئیاں۔

زرتاج گل پاکستان دے عام انتخابات، 2018ء وِچ حلقہ این اے 191 (ڈیرہ غازی خان-3) توں پاکستان تحریک انصاف دی امیدوار ہَن۔ انھاں نے 79,817 ووٹ حاصل کر تے اِیہ نشست جِتی۔

5 اکتوبر 2018ء کوں، اُون٘ہاں وزیر اعظم عمران خان دی وفاقی کابینہ وِچ شامل تِھئیاں اَتے وزیر مملکت برائے ماحولیاتی تبدیلی دے عہدے تے فائز تِھئیاں۔

### استعفیٰ
مارچ 2022 دے دوران پاکستان تحریک انصاف حکومت دے خلاف رجیم چینچ دی امریکی سازش دے بعد، جݙݨ عمران خان دے خلاف تحریک عدم اعتماد کامیاب تِھئی، تاں اِیں دے بعد وزیر اعظم عمران خان دی کابینہ اَتے پاکستان تحریک انصاف دے اراکین اسمبلی نے اجتماعی طور تے استعفی ݙیوݨ دا فیصلہ کِیتا، جیڑھی وجہ توں 10 اپریل 2022 کوں زرتاج گل نے وی استعفی ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پشتون زنانیاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
زبیدہ جلال

زبیدہ جلال خان (اردو: زبیدہ جلال، کنوں)  ہِک پاکستانی معلمہ، سماجی کارکن اَتے سیاست دان زنانی ہِن۔

## سماجی اَتے سیاسی سرگرمیاں

### تعلیم دے میدان وِچ تعلیمات اَتے خدمات
کویت توں واپس آنݨ دے بعد، اُون٘ہاں نے اپݨے پِیؤ دے تعاون نال اپݨے ڳاں وِچ ہِک لڑکیوں دے اسکول دی بنیاد رکھی، کیوں جو اُوہ ویلے اِیں قسم دے روائتی قدامت پسند بلوچ معاشرے وِچ زنانیاں کوں اسکول وِچ ون٘ڄݨ دی اجازت کائے نِھیں ہئی۔ اسکول وِچ پڑھیندے ہوئے، اُون٘ہاں نے بلوچستان یونیورسٹی وِچ انگریزی ادب وی پڑھایا۔ 1993 وِچ، اُنہاں دی خدمات کوں پاکستان حکومت نے تسلیم کِیتا اَتے اُنہاں کوں صدر پاکستان دی طرفوں تعلیم کِیتے پرائیڈ آف پرفارمنس ایوارڈ نال نوازیا۔ اُون٘ہاں نے بلوچ ایمبروئڈری اَتے غربت دے خاتمے تے کئی مقالے لِکّھے ہِن۔

اُنہاں دی سیاسی سرگرمیاں دا آغاز 1988 وِچ وزیر اعظم نواز شریف دی قیادت وِچ مرکز داہنے بازو دی جماعت پاکستان مسلم لیگ (پی ایم ایل) وِچ شامل تِھیوݨ دے بعد تِھیا، پر 2000 وِچ اُون٘ہاں نے باغی گروپ وِچ شامل تِھی ڳئیاں۔ اُون٘ہاں نے 2002 وِچ تِھیوݨ آلیاں عام انتخابات وِچ کامیابی حاصل کِیتی اَتے اپݨے این اے–27 حلقے توں 44,177 ووٹ حاصل کِیتے۔ 2002 وِچ، اُون٘ہاں کوں وزیر تعلیم دے طور تے مقرر کِیتا ڳیا اَتے وزیر اعظم ظفر اللہ جمالی دی کابینہ دے حصے دے طور تے صدر پرویز مشرف توں حلف چاکِیتا۔ بعد وِچ اُنہاں کوں توسیع ݙِتی ڳئی اَتے اُون٘ہاں وزیر اعظم شوکت عزیز دی کابینہ وِچ وی خدمات انجام ݙین٘دیاں رہیاں۔

### وزارت تعلیم
2004 وِچ، زبیدہ جلال نے اعلان کِیتا جو "تمام مذہبی مدرسے ہُݨ تمام مرکزی تعلیمی پروگراماں وِچ شامل تِھیسن۔" صدر پرویز مشرف دی منظوری نال، اِیہ پروگرام مدرسے کوں جدید تعلیمی اصلاحات نال مربوط کرݨ کِیتے ہئی۔ جلال نے ذاتی طور تے 2003–04 کِیتے حکومت توں ₨. 225–500 ملین دی منظوری ݙِتی ہئی؛ تمام فنڈز مشترکہ طور تے یو ایس ایڈ دی طرفوں جاری کِیتے ڳئے ہَن۔ اسکول دے نصاب وِچ تبدیلیاں کرݨ اَتے ٻہوں سارے احیائی اپ ڈیٹس، نصابی کُتب دے ڈی ریگولیشن اِیں پروگرام دا حصہ ہَن، جیڑھا زبیدہ جلال دی نگرانی وِچ ہئی۔

## حوالے

ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستانی معلمین
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے حقوق نسواں
ونکی:پاکستانی اکیڈمک زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
زرقا تیمور

زرقا سہروردی تیمور (اردو: زرقا تیمور، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن، جہڑی مارچ 2021ء کنوں سینیٹ آف پاکستان دی رکن ہِن۔ ڈاکٹر زرقا سہروردی تیمور ہِک پاکستانی سینیٹر، جمالیاتی ڈرمیٹولوجسٹ اَتے سماجی سیاسی کارکن ہِن۔  

## حیاتی دا احوال
اُون٘ہاں ہِک کنسلٹنٹ ایسٹیٹک کوسمیٹولوجسٹ دے طور تے پیشے نال وابستہ ہِن۔ اُون٘ہاں 2010 وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) وِچ شامل تِھئیاں۔ اُون٘ہاں نے 1989 وِچ پنجاب یونیورسٹی وِچ اپݨیاں تعلیمی سالاں دوران گولڈ میڈل جِتیا ہئی۔

جولائی 2023 وِچ، لاہور وِچ، دو کلینک جیڑھے پاکستان تحریک انصاف دی سینیٹر ڈاکٹر زرقہ تیمور نال تعلق رکھین٘دے ہَن، کوں پنجاب حکومت نے سیل کر ݙِتّا۔ اِیہ کارروائی اِیں دے بعد تِھئی جو اُون٘ہاں نے پاکستان مسلم لیگ (ن) دے رہنما خواجہ محمد آصف دے خواتین سینیٹرز دے خلاف گستاخانہ بیان دے خلاف احتجاج کِیتا ہئی، جیڑھا اسلام آباد وِچ پارلیمنٹ دے مشترکہ اجلاس وِچ ݙِتّا ڳیا ہئی۔

ہِک سرکاری ذریعے دے مطابق، پرائمری اینڈ سیکنڈری ہیلتھ کیئر ڈیپارٹمنٹ دے سیکرٹری علی جان نے ضلعی صحت افسراں کوں ڈاکٹر زرقہ دے خلاف سزائی کارروائی کرݨ دا حکم ݙِتّا۔ صحت دیاں ٹیماں کوں فوری طور تے اُنہاں دے کلینکاں، گلبرگ اَتے ڈیفنس ہاؤسنگ اتھارٹی وِچ، بھیڄیا ڳیا، اَتے اعلیٰ صحت افسراں کوں اِیں بارے واقف رکھیا ڳیا۔

ڈاکٹر زرقہ دے کلینکاں دی چھاپہ مارئی کوں سوالیہ نشان بݨایا ڳیا کیوں جو اِیہ پنجاب ہیلتھ کیئر کمیشن (پی ایچ سی) دے دائرہ اختیار وِچ ہِے جو طبی پروٹوکول دی خلاف ورزیاں دی جانچ کرے۔ پر، پی ایچ سی دے حکام نے کلینکاں دے سیل کرݨ وِچ کہیں قسم دی شمولیت توں انکار کِیتا۔

ضلعی صحت اتھارٹی دا دعویٰ ہئی جو ڈاکٹر زرقہ دے کلینک دے عملے دے خلاف اینٹی ڈینگی قواعد دی خلاف ورزی دی شکایات دے جواب وِچ چھاپے مارے ڳئے ہَن۔ اُنہاں نے دعویٰ کِیتا جو کلینک دے احاطے وِچ ڈینگی دے لاروا ملے ہَن اَتے اِیہ نوٹ کِیتا جو کلینک غیر معیاری عملے دے ذریعے چلایا ویندا ہئی، جیڑھا زیادہ تر انٹرمیڈیٹ تعلیم رکھݨ آلا ہئی۔ عملے نے پی ایچ سی دی رجسٹریشن خط پیش کرݨ وِچ وی ناکامی دا مظاہرہ کِیتا۔ نتیجتاً، ٹیم نے کلینک کوں سیل کر ݙِتّا اَتے اینٹی ڈینگی قواعد دے تحت قانونی کارروائی شروع کرݨ کِیتے مقامی پولیس کوں درخواست جمع کرائی۔

واقعے دے جواب وِچ، سینیٹر ڈاکٹر زرقہ تیمور نے پنجاب حکومت تے الزام لایا جو اُون٘ہاں کوں خواتین پارلیمنٹیرینز دے خلاف گستاخانہ مہم دے خلاف آواز اَٹھاوݨ دی وجہ توں نشانہ بݨایا ڳیا ہِے۔ اُون٘ہاں نے دعویٰ کِیتا جو صحت دیاں ٹیماں نے اُنہاں دے کلینکاں تے غیر قانونی طور تے چھاپہ مارا اَتے اُنہاں کوں سیل کر ݙِتّا۔

پرائمری اینڈ سیکنڈری ہیلتھ کیئر دے وزیر اَتے سیکرٹری نے رپورٹر دے رابطے دی کوششاں دا جواب نِھیں ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ریحانہ لغاری

ریحانہ لغاری (اردو: ریحانہ لغاری، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی اِیں ویلے صوبائی اسمبلی سندھ وِچ نائب سپیکر ہِے، ریحانہ اِیں مصنب اُتے اگست 2018ء کنوں ہِن۔ اَتے گاست 2018ء کنوں ای رکن صوبائی اسمبلی سندھ ہِن۔ اِین٘دے کنوں پہلاں وی جون 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں ریحانہ لغاری رکن صوبائی اسمبلی سندھ رہ چُکی ہِن۔

ریحانہ لغاری دی سیاسی وابستگی پاکستان پیپلز پارٹی نال ہے۔ ریحانہ لغاری نے 13 اگست 2018 کوں سندھ صوبائی اسمبلی دی رکنیت دا حلف چاتا۔

## ابتدائی حیاتی
ریحانہ لغاری دی پیدائش 1971ء وِچ ضلع سجاول وِچ تھئی۔ ۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:سندھ صوبائی اسمبلی دیاں اراکین زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ریتا ایشور

ریتا ایشور (اردو: ریتا ایشور، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی ایں ویلے پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہِن، جہڑی پاکستان مسلم لیگ (ایف) نال تعلق رکھین٘دی ہِن۔

## سیاسی حیاتی
پاکستان 2013 ء دے عام انتخابات وِچ سندھ کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشستاُتے پاکستان مسلم لیگ (ایف) دی امیدوار دے طور تے اوہ پاکستان دی قومی اسمبلی وِچ منتخب تھئی۔

## حوالے

ونکی:سندھی سیاست دان
ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستانی ہندو شخصیتاں
ریاض امانت علی ورک

ریاض امانت علی ورک (اردو: ریاض امانت علی ورک، کنوں) (جنم: 1 جنوری 1962ء) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی مئی 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چُکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
ریاض امانت علی ورک یکم جنوری 1962ء کوں تحصیل نو شہرہ ورکاں وِچ ڄَمّی ہَئی۔

## سیاسی حیاتی
2013 دے عام انتخابات وِچ حلقہ پی پی-101 (گوجرانوالہ-11) کِیتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے پنجاب کی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھی ڳئی۔ ایں  نے 24،430 ووٹ حاصل کیتے اَتے آزاد امیدوار خالد پرویز ورک کوں شکست ݙِتّی۔ 

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
رومینہ خورشید عالم

رومینہ خورشید عالم (اردو: رومینہ خورشید عالم، کنوں) (جنم: 18 جولائی 1976ء) پاکستان دے گوجرانوالہ شہر نال تعلق رکّھݨ آلی ہِک سیاست دان زنانی ہِن۔ اُوہ 2013ء دے عام انتخابات وِچ پنجاب کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی وِچ چُݨی ڳئی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی
رومینہ خورشید عالم 18 جولائی 1976ء کوں پاکستان دے شہر گوجرانوالہ وِچ ڄَمّی ہَئی۔

رومینہ خورشید عالم دا تعلق عیسائی ٹٻّر نال ہَئی پَر انّھاں نے 43 ورھیاں دی عمر وِچ اسلام قبول کِیتا۔ رومینہ خورشید عالم نے 2020ء دی عید الاضحیٰ دے موقع اُتے آپݨے آفیشل ٹوئیٹر اکاؤنٹ دے ذریعے اعلان کِیتا۔

## سیاسی حیاتی

### 2013ء دےعام انتخابات
روبینہ 2013ء دے عام انتخابات وِچ پنجاب کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی وِچ چُݨی ڳئی ہَن۔

### 2018ء دے عام انتخابات
روبینہ 2018ء دے عام انتخابات وِچ پنجاب کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی وِچ وَلا چُݨی ڳئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:گوجرانوالہ دیاں شخصیتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
روبینہ عرفان

روبینہ عرفان (اردو: روبینہ عرفان، کنوں) (جنم: 5 اگست 1965ء) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی پاکستان مسلم لیگ (ق) دی رکن اَتے پارٹی دی زنانیاں دے وِنگ دی سربراہ ہِن۔ اِنّھاں دی ہِک وجہ شہرت ایہ وی ہِے جو اُوہ پاکستان فٹ بال فیڈریشن کِیتے زنانی فٹ بال دی ترقی کِیتے کَم کرین٘دی پئی ہِن۔ مارچ 2012ء کنوں، اُوہ پاکستان دی سینیٹر دے طور تے خذمتاں انجام ݙین٘دی پئی ہِن۔ 2002ء وِچ اُوہ بلوچستان دی صوبائی اسمبلی دی رُکن چُݨی ڳئی۔ 2007-2012ء تئیں انّھاں نے بلوچستان وِچ وزیر قانون دی حیثیت نال خذمتاں انجام ݙِتّیاں۔ اِنّھاں دی شادی بلوچستان اسمبلی دے سابق رکن آغا عرفان کریم نال تھئی۔ اُوہ فٹ بال کِھݙاراں راحیلہ زرمین اَتے شہلیلا بلوچ دی اَمّاں ہِن، جنّھاں وِچوں بعد وِچ 2016ء وِچ ہِک کار حادثے وِچ فوت تھی ڳئی ہَئی۔

روبینہ عرفان کوں 5 اگست 2022ء کوں انھیں کوں وزیر اعظم دی اسپیشل اسسٹنٹ دے عہدے اُتے تعینات کیتا گیا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:مگسی ٹٻّر
ونکی:کوئٹہ دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ونکی:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
ونکی:بلوچستان دیاں شخصیتاں
ونکی:کوئٹہ دے سیاست دان
روبینہ سعادت قائم خانی

روبینہ سعادت قائم خانی (اردو: روبینہ سعادت قائم خانی، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی جون 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں صوبائی اسمبلی سندھ دی رکن رہ چُکی ہِن۔ اِین٘دے کنوں پہلاں اُوہ 2002ء کنوں 2013ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہَن۔

## سیاسی حیاتی

### 2002ء دے عام انتخابات
روبینہ سعادت 2002ء دے عام انتخابات وِچ سندھ کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتےپاکستان پیپلز پارٹی دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان کی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی۔

### 2008ء دے عام انتخابات
روبینہ 2008ء کے پاکستانی عام انتخابات وِچ سندھ کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتےپاکستان پیپلز پارٹی دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان کی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی۔ انھاں کوں 2008ء دے عام انتخابات وِچ جِتّݨ دے بعد، وفاقی پارلیمانی سکریٹری برائے انسانی حقوق کِیتے مقرر کیتا گیا۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
رقیہ سعید ہاشمی

رقیہ سعید ہاشمی (اردو: رقیہ سعید ہاشمی، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی مئی 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں بلوچستان دی صوبائی اسمبلی دی رہی ہَن۔محترمہ ہاشمی دی شادی سینیٹر سعید ہاشمی نال تِھئی ہِے۔ ہاشمی نے بیچلر آف میڈیسن اَتے بیچلر آف سرجری دی ڈگری حاصل کِیتی ہِے۔

## سیاسی حیاتی
رقیہ سعید ہاشمی 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دی امیدوار دے طور تے بلوچستان دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں ہَن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:بلوچستان دیاں شخصیتاں
ونکی:بلوچستان دے سیاست دان
روبینہ جمیل

روبینہ جمیل (اردو: روبینہ جمیل، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی اگست 2018ء کنوں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہَن۔

## سیاسی حیاتی
روبینہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی امیدوار دے طور تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں۔

27 ستمبر 2018 کوں وزیر اعظم عمران خان نے انھاں کوں وفاقی پارلیمانی سیکرٹری برائے دفاعی پیداوار مقرر کِیتا۔

### استعفیٰ
اپریل 2022 وِچ امریکہ دی طرفوں بیرونی مداخلت دے نتیجے وِچ رجیم چینج دے بعد تمام تحریک انصاف دے اراکین دے نال انھاں نے وی قومی اسمبلی دی سیٹ توں استعفی ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
رشیدہ خانم

رشیدہ خانم (اردو: رشیدہ خانم، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی اگست 2018ء کنوں جنوری 2023ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہَن۔ اُوہ 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان تحریک انصاف دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن چُݨی ڳئی ہَن۔

## سیاسی حیاتی
اُون٘ہاں 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں۔ اُون٘ہاں چھ سرکاری کمیٹیاں دی رُکن ہِن، جِنّھاں وِچ لیبر اینڈ ہیومن ریسورس، پرائمری اینڈ سیکنڈری ہیلتھ کیئر، مائنز اینڈ منرلز، ریونیو، ریلیف اینڈ کنسولیڈیشن شامل ہِن۔

## حوالے

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ردا خان

ردا خان(اردو: ردا خان، کنوں) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن۔ اُوہ پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن وی رہی ہَن۔

## پاکستان دے عام انتخابات 2013ء
ردا خان 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشستاں تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں۔

## حوالے

ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
رخسانہ کوکب

رخسانہ کوکب (اردو: رخسانہ کوکب، کنوں) (25 ستمبر 1954ء – 29 ستمبر 2020ء) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہَن۔ اُوہ مئی 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی
رُخسانہ کوکَب دا جنم 25 ستمبر 1954 کوں لاہور وِچ تِھیا۔

## سیاسی حیاتی
رُخسانہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تِھئیاں۔

## فوتڳی
رُخسانہ دا انتقال 29 ستمبر 2020 کوں لاہور وِچ دل دے دورے دی وجہ نال تِھیا۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
رخسانہ زبیری

رخسانہ زبیری (اردو: رخسانہ زبیری، کنوں) پاکستان نال تعلق رکّھݨ آلی ہِک سیاست دان زنانی ہِن۔ رخسانہ مارچ 2018ء کنوں ایوانِ بالا پاکستان دی رکن رہ چُکی ہِن۔

اِین٘دے کنوں پہلاں اُوہ  2003 کنوں 2009 تئیں وی ایوان بالا دی رکن رہ چکی ہِن۔ 1977 وِچ انھاں نے آپݨے سیاسی کَم کار دا باقاعدہ آغاز کیتا اَتے سندھ صوبائی اسمبلی دی رکن دے انتخابات وِچ حصہ گِھدّا اَتے سندھ دی صوبائی اسمبلی دی رکن منتخب تھی تے آپݨیاں خذمتاں پیش کِیتیاں۔

## سیاسی حیاتی

### ایوان بالا پاکستان انتخابات 2003
رخسانہ 2003 دے ایوان بالا دے انتخابات وِچ سندھ کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتےپاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دی امیدوار دی حیثیت نال انتخابات وِچ حصہ گِھدّا اَتے سینیٹ آف پاکستان دی رکن منتخب تھی ڳئی۔  

### ایوان بالا پاکستان انتخابات 2018
رخسانہ 2018 وِچ پاکستانی سینیٹ انتخابات وِچ سندھ کنوں ٹیکنوکریٹ دی نشست اُتے پیپلز پارٹی دے امیدوار دی حیثیت نال وَلا سینیٹ کِیتے منتخب تھئی۔  انھاں نے 12 مارچ 2018 کوں سینیٹر دی حیثیت نال حلف چاتا۔  رخسانہ زبیری ڄیکر کئیں وجہ کنوں مستعفی نہ تھئی تاں اوہ 2024 تئیں سنییٹر رہ سگدی ہِن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
راحیلہ یحییٰ منور

راحیلہ یحییٰ منور (اردو: راحیلہ یحییٰ منور، کنوں) (جنم: 10 جون 1957ء) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی جون 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن ہَن۔ راحیلہ 2002ء کنوں 2007ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن وی رہی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
راحیلہ یحییٰ منور 10 جون 1957ء کوں پاکستان دے شہر گوجرانوالہ وِچ ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں نے گریجویشن مکمل کر کے اَتے بیچلر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## حوالے

ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
پاؤلی دام

پاؤلی دام ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ بنگالی تے ہندی سنیما وچ کم کریندی ہے۔ پاؤلی نے اپݨے کریئر دا آغاز ٹیلی ویژن نال کیتا تے بعد وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپݨے بہادر کرداراں تے پرجوش اداکاری دی وجہ نال مشہور ہے۔ پاؤلی نے کئی معروف فلماں وچ کم کیتا تے تنقیدی طور تے سراہی ڳئی ہے۔ اوہ بھارتی سنیما دی ہک مقبول تے بااثر اداکارہ ہے۔

## حوالہ
راحیلہ نعیم

راحیلہ نعیم (اردو: راحیلہ نعیم، کنوں) (جنم: 2 جولائی 1976ء) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جہڑی مئی 2013ء کنوں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی ممبر رہی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
راحیلہ نعیم ٢ جولائی 1976ء کوں پاکستان دے شہر لاہور وِچ ڄَمّی ہَئی۔ 

## سیاسی حیاتی
2008 کے پاکستانی عام انتخابات وِچ پنجاب کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی وِچ چُݨی ڳئی ہَن۔ 

2013 کے عام انتخابات وِچ پنجاب کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی وِچ وَلا چُݨی ڳئی ہَن۔ 

2018 کے عام انتخابات وِچ پنجاب کنوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست اُتے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی وِچ وَلا تریجھی واری چُݨی ڳئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
پنڈری بائی

پنڈَری بائی ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ کنڑ سنیما دی مشہور اداکارہ ہے تے کئی فلماں وچ اپݨے کرداراں دی وجہ نال پہچاݨی ویندی ہے۔ پنڈَری بائی نے اپݨے کریئر وچ معاشرتی تے تاریخی موضوعات تے مشتمل فلماں وچ کم کیتا۔ اوہ اپݨی مہارت تے فنکاری دی وجہ نال کنڑ سنیما دی ہک نمایاں شخصیت ہے۔

## حوالہ
پلوی جوشی

پلوی جوشی ہک بھارتی ڈراما اداکارہ ہے۔ اوہ مراٹھی تے ہندی ٹیلی ویژن وچ کم کریندی ہے۔ پلوی نے اپݨے کریئر دا آغاز ڈرامیاں نال کیتا تے بعد وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپݨی مہارت تے فنکاری دی وجہ نال مشہور ہے۔ پلوی نے کئی معروف ڈرامیاں وچ کم کیتا تے تنقیدی طور تے سراہی ڳئی ہے۔

## حوالہ
پدما لکشمی

پدما لکشمی ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ بالی ووڈ تے ہالی ووڈ وچ کم کریندی ہے۔ پدما نے اپݨے کریئر دا آغاز ماڈلنگ نال کیتا تے بعد وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپݨی خوبصورتی تے اداکاری دی صلاحیت دی وجہ نال مشہور ہے۔ پدما نے کئی معروف فلماں وچ کم کیتا تے بین الاقوامی سطح تے وی پہچاݨ حاصل کیتی۔

## حوالہ
راحیلہ درانی

راحیلہ حمید خان درانی (اردو: راحیلہ درانی، کنوں) ہِک پاکستانی وکیل اَتے سیاست دان زنانی ہِن۔راحیلہ 24 دسمبر 2015 کوں بلوچستان دی صوبائی اسمبلی دی پہلی زنانی اسپیکر منتخب تھئی۔ محترمہ درانی بلوچستان وِچ زنانیاں دے حقوق اَتے انسانی بہبود کِیتے ہِک معروف نام ہِن۔ انھاں نے زنانیاں دی حیثیت نال متعلق بݨائے ڳئے قومی کمیشن (1999) وِچ پہلی رُکن (بلوچستان توں) دی حیثیت نال خدمات انجام ݙِتیاں ہِن اَتے زنانیاں دے مقصد کِیتے ٻہوں کم کِیتا ہِے۔ اُون٘ہاں ہِک صحافی، سماجی کارکن، وکیل، کھلاڑی وی رہیاں ہِن۔ حکومت پاکستان نے انھاں کوں تمغہ امتیاز نال نوازیا۔

## ابتدائی حیاتی
درانی 1968 وِچ کوئٹہ وِچ پیدا تِھئیاں ہَن۔ انھاں نے جامعہ بلوچستان توں ایم اے اَتے ایل ایل بی دی ڈگری حاصل کِیتی۔ اُون٘ہاں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے بلوچستان اسمبلی دی رُکن دی حیثیت نال حکمران پاکستان مسلم لیگ (ق) پارٹی دی ہِک رُکن دی حیثیت نال مقرر کِیتیاں ڳئیاں اَتے 2008 اَتے 2013 وِچ انھاں دی دوبارہ تقرری تِھئی۔ اُون٘ہاں اپݨی ݙوجھی میعاد وِچ بلوچستان دی وزیر پراسیکیوشن بݨ ڳئیاں۔ اُون٘ہاں چلتن بہادر ایسوسی ایشن بلوچستان اَتے پاکستان کینو اینڈ کیاک فیڈریشن دی سرپرست ہِن اَتے اُون٘ہاں قومی سطح تے کشتی رانی دے کھیل وِچ بلوچستان دی پہلی زنانی فاتح کھلاڑی ہِن۔

## حوالے

ونکی:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
پارول چوہان

پارول چوہان ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ ہندی سنیما تے ٹیلی ویژن وچ کم کریندی ہے۔ پارول نے اپݨے کریئر دا آغاز ڈرامیاں نال کیتا تے بعد وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپݨی خوبصورتی تے اداکاری دی صلاحیت دی وجہ نال مشہور ہے۔ پارول نے کئی معروف ڈرامیاں تے فلماں وچ کم کیتا۔

## حوالہ
پدمنی کولہاپوری

پدمنی کولہاپوری ہک بھارتی فلمی اداکارہ تے گلوکارہ ہے۔ اوہ زیادہ تر ہندی فلماں وچ کم کریندی ہے۔ پدمنی نے اپݨے فلمی کریئر دا آغاز 7 سال دی عمر وچ 1972ء وچ کیتا۔ انہاں دی ابتدائی فلماں وچ "زندگی" تے "ڈریم گرل" شامل ہے۔ فلم "ستیم شویم سندرم" وچ کم سن روپا دے کردار نال اوہ مشہور تھئین۔ صرف 15 سال دی عمر وچ اوہ فلم "انصاف کا ترازو" دے کیتے  فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین معاون اداکارہ جیت چکی ہن۔

## کامیابیاں تے ایوارڈز
پدمنی کولہاپوری نے فلم "پریم روگ" دے لیے فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جتیا، جیہڑے  ویلے انہاں دی عمر صرف 17 سال ہئی۔ فلم "سوتن" دے کیتے اوہ فلم فیئر بہترین معاون اداکارہ دے کیتے نامزد تھئین، جبکہ فلم "پیار جھکتا نہیں" دے کیتے اوہ فلم فیئر بہترین اداکارہ دے کیتے نامزد تھئین۔ 2003ء وچ انہاں  کوں "کلاکار ایوارڈ" تے "اچیور ایوارڈ" نال نوازا ڳیا۔ 2006ء وچ انہاں کوں مراٹھی فلم "چمنی پکھری" دے کیتے اسکرین بہترین اداکارہ ایوارڈ ملیا۔

## ذاتی زندگی
پدمنی کولہاپوری دے پیو پندھاری کولہاپوری ہک پیشہ ور موسیقار ہن۔ پدمنی انہاں دی ترائے دھیریں وچوں ݙوجھے نمبر تے ہے۔ انہاں دی وݙی بھیݨ وی اداکارہ ہئی تے اوہ مشہور اداکار شکتی کپور دی ذال تے ہیروئن شردھا کپور تے سدھانت کپور دی ماء ہے۔ پدمنی دی نکی بھیݨ تیجاسونی کولہاپوری وی اداکارہ ہے۔

## خاندانی پس منظر
پدمنی دا خاندانی ناں "کولہاپوری" اینہہ وجہ نال ہے کہ اوہ مہاراشٹر دے علاقے کولہاپور نال تعلق رکھیندے ہن۔ پدمنی دی ماء  نروپما کولہاپوری ہک کونکنی بولݨ آلے برہم خاندان وچ منگلور، کرناٹک وچ پیدا تھئین۔ پدمنی دے پیو پندھاری ناتھ دی ماء پنڈت دیناناتھ منگیشکر دی مترائی بھیݨ ہئی، جیندی وجہ نال پدمنی مشہور گلوکارہ لتا منگیشکر تے آشا بھوسلے دی بھتریجی ہے۔ پدمنی دی ماء  ایئر انڈیا دے نال کم کریندی رہی ہن۔

پدمنی کولہاپوری بھارتی سنیما دی ہک نمایاں شخصیت ہے تے انہاں دے فن تے کامیابیاں نے انہاں کوں ہمیشہ دے کیتے  یادگار بݨا ݙتا ہے۔

## حوالہ
پدمنی

پدمنی نے 16 سال دی عمر وچ اپݨے کریئر دا آغاز ہندی فلم "کلپنا" (1948ء) وچ ڈانسر دے طور تے کیتا۔ انہاں نے تقریباً 30 سال تک 250 دے قریب فلماں وچ کم کیتا۔ پدمنی نے ہندوستانی سنیما وچ کئی مشہور اداکاراں دے نال کم کیتا، جنہاں وچ سیواجی گنیسن، ایم جی رام چندرن، این ٹی راما راؤ، راج کپور، شمی کپور، پریم نذیر، راجکمار، جیمنی گنیسن تے ایس ایس راجندرن شامل ہن۔ اوہ سیواجی گنیسن دے نال 59 فلماں وچ نظر آئین۔ پدمنی زیادہ تر تامل فلماں وچ اداکاری کریندی ہئی۔ انہاں دیاں ݙو بھیݨیں للیتا تے راگنی وی فلمی اداکارہ تے رقاصہ ہن، تے ایہ ترائے بھیݨیں"ٹراونکور بہݨاں" دے ناں نال مشہور ہن۔

## ابتدائی زندگی
پدمنی جنوبی بھارت دی ہک مشہور بالی ووڈ اداکارہ ہن۔ اوہ تھرو اننتا پورم وچ پیدا تھئین۔ انہاں نے کلاسیکی رقص وچ مہارت حاصل کیتی تے اپݨے فلمی سفر دا آغاز جنوبی بھارت دی فلماں نال کیتا۔ پدمنی نے تمل، ملیالم، تیلگو تے کنڑ زباناں وچ کئی کامیاب فلماں کیتیاں، لیکن بالی ووڈ دی شہرت انہاں کوں ممبئی ڳھن آئی۔

## فلمی کریئر
پدمنی دی تامل وچ پہلی فلم "ایزائی پدم پڈو" (1950ء) ہئی۔ سیواجی گنیسن دے نال انہاں دی رفاقت دا آغاز 1952ء وچ فلم "پانام" نال تھیا۔ انہاں دیاں کجھ مشہور تامل فلماں وچ "سمورنا رامائنم" (1958ء)، "تھانگا پدھمائی"، "انبو"، "کٹو روزا"، "تھلنا موہنمبل"، "ویتنام ویڈو"، "ایدر پارادھاٹھو"، "منگیئر تھلکم" تے "پوو پوچوڈاوا" شامل ہن۔ ملیالم فلماں وچ انہاں دیاں مشہور فلماں "پرسننا"، "واواہیتھا"، "ادھیاپیکا"، "کمارا سمبھوم"، "نوکیتھدوراتھو کننم ناٹو"، "واستھوہرہ" تے "ڈولر" شامل ہن۔

بالی ووڈ وچ پدمنی دی راج کپور دے نال جوڑی ٻہوں مقبول تھئی۔ انہاں دیاں مشہور فلماں "میرا نام جوکر" تے "جس دیش میں گنگا بہتی ہے" شامل ہن۔ پدمنی نے راج کپور دے نال ہک ٻئی فلم "عاشق" (1962ء) وی کیتی۔ انہاں دیاں ٻیاں بالی ووڈ فلماں وچ "امردیپ" (1958ء)، "پائل" (1957ء)، "افسانہ" (1966ء)، "واسنا" (1968ء)، "چندا اور بجلی" (1969ء) تے "بابو بھائی مسٹری دی مہابھارت" (1965ء) شامل ہن۔

## شادی تے امریکا ہجرت
پدمنی نے رامچندرن نال شادی دے بعد فلمی دنیا کوں الوداع آکھ ݙتا تے امریکا چلی ڳئین۔ فلمیں چھوڑݨ دے بعد وی اوہ رقص نال جڑی رہین تے 1977ء وچ نیو جرسی وچ "پدمنی سکول آف فائن آرٹس" قائم کیتا۔ ایہ اسکول انڈین کلاسیکی رقص دی تعلیم ݙیندا ہے تے امریکا دے وݙے تے قدیم سکولاں وچ شمار تھیندا ہے۔

### انتقال
پدمنی دا انتقال چنئی (مدراس) وچ دل دے دورے نال تھیا۔ اوہ بھارتی سنیما دی ہک عظیم اداکارہ تے رقاصہ ہن، جنہاں دے فن تے کامیابیاں نے انہاں کوں ہمیشہ دے لیے یادگار بݨا ݙتا ہے۔

## حوالہ
پائل سرکار

پائل سرکار  ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ زیادہ تر بنگالی تے ہندی سنیما وچ کم کریندی ہے۔ پائل نے اپݨے کریئر دا آغاز ٹیلی ویژن نال کیتا تے بعد وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپݨی خوبصورتی تے اداکاری دی صلاحیت دی وجہ نال مشہور ہے۔ پائل نے کئی معروف فلماں وچ کم کیتا تے تنقیدی طور تے سراہی ڳئی ہے۔

## حوالہ
پائل روہتگی

پائل روہتگی  ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ بالی ووڈ وچ کم کریندی ہے تے اپݨے بہادر کرداراں تے پرجوش اداکاری دی وجہ نال مشہور ہے۔ پائل نے کئی فلماں تے ٹیلی ویژن شوز وچ کم کیتا تے تنقیدی طور تے سراہی ڳئی ہے۔ اوہ اپݨی مہارت تے فنکاری دی وجہ نال بھارتی سنیما دی ہک نمایاں شخصیت ہے۔

## حوالہ
6 مارچ سرائیکی ثقافتی ݙین٘ہ

6 مارچ سرائیکی ثقافتی ڈہنیہ مبارک ہووے 

تحریر :اورنگزیب اورنگ بغلانی 

سرائیکی ثقافتی ݙینھ مبارک ہووے تمام سرائیکی قوم کوں، خاص کر اُنہاں سرائیکیاں کوں جیڑھے پوری دُنیا اِچ وسدے پِن تے اپݨی ثقافت، زبان تے رہتل دا پرچم بلند کیتی پئین۔
ایہ ݙینھ صرف ہک تقریب کائنی بلکہ اِیں اَثیل تہذیب دی عظمت، اِیندے ماضی دی شان تے مستقبل دے امیداں دا اِظہار اے۔ سرائیکی ثقافت ہک وسیع تے گہری تاریخ رکھدی اے، جیڑھی صدیوں توں اِیں خطے دے لوکاں دی رگوں اِچ رَچی بسی ہوئی اے۔
سرائیکی زبان، جیڑھی ہک میٹھی تے دلکش زبان اے، صرف ہک وسیلہ رابطہ کائنی بلکہ اِیں خطے دی روح اے۔ اِیندے وچ او ظرافت، او سادگی تے او گہرائی اے جیڑھی کہیں ٻئی زبان وچ ٻہوں گھٹ مِلدے۔ سرائیکی زبان دا ہر لفظ، ہر محاورہ تے ہر شعر اِیں خطے دے لوکاں دے جذبات، اُنہاں دے رِیت رواج تے اُنہاں دے فلسفے دا عکاس اے۔
سرائیکی ثقافتی ݙینھ اِیں زبان تے ثقافت کوں مناوݨ دا ہک موقع اے۔ اِیں موقعے تے اَساں اپݨی زبان، اپݨی ثقافت تے اپݨی رہتل کوں زندہ رکھݨ دا عہد کرݨاں چاہیدے ہیں ۔

اَساں اپݨے نویں نسل کوں اِیں زبان تے ثقافت نال جوڑݨ دی کوشش کریندے پئے ہئیں۔تاکہ اِیہ نسل اپݨی اصل سرائیکی زبان نال جُڑی رہ سڳے۔

سرائیکی ثقافتی ݙینھ صرف تقریبات تے جلساں تک محدود کائنی ہووݨا چاہیدا۔ اِیں ݙینھ تے اَساں اپݨی زبان کوں فروغ ݙیوݨ دی خاطر عملی اقدامات کرݨے چاہیدے ہن ۔ اَساکوں سرائیکی زبان اِچ کتاباں لکھݨیاں چاہیدیاں ہن، اِیندے اِچ شاعری کرݨی چاہیدی اے، اِیندے اِچ تحقیق کرݨی چاہیدی اے اتے اِیندے اِچ تعلیم ݙیوݨی چاہیدی اے۔  اپݨی زبان کوں جدید ٹیکنالوجی نال جوڑݨ دی کوشش کرݨی چاہیدی ہے تاکہ اِیہ زبان ترقی کر سڳے تے اِیندا دائرہ کار وسیع تھی سڳے۔
سرائیکی ثقافتی ݙینھ اِیں سوچ دا اِظہار اے جو اَساں اپݨی زبان تے ثقافت کوں کݙاہیں وی مرݨ نئیں ݙیوݨا۔  اِیں زبان تے ثقافت کوں زندہ رکھݨ دی خاطر ہر ممکن کوشش کرݨی چاہیدی اے۔  اپݨے گِھراں اِچ سرائیکی زبان کوں اَغازِ گفتگو بݨاوݨا چاہیدا اے، اپݨے ٻالاں کوں سرائیکی زبان سکھاوݨی چاہیدی اے تے اپݨے معاشرے اِچ اِیں زبان کوں عزت تے وقار ݙیوݨا چاہیدا اے۔
سرائیکی ثقافتی ݙینھ اِیں عزم دا اِظہار اے جو  اپݨی زبان تے ثقافت کوں کݙاہیں وی پِچھے نئیں ٹُورݨا۔  اپݨی زبان تے ثقافت کوں ترقی ݙیوݨ دی خاطر ہر ممکن کوشش کرݨی چاہیدی اے۔  اپݨی زبان تے ثقافت کوں جدید دور دے تقاضاں دے مطابق ڈھالݨا چاہیدا اے تاکہ اِیہ زبان تے ثقافت ترقی کر سڳے تے اِیندا دائرہ کار وسیع تھی سڳے۔
سرائیکی ثقافتی ݙینھ مبارک ہووے!
کاسٹرامیٹیشن

## کاسٹرامیٹیشن
Castrametation – Roman term for a fortified military base – art of designing a camp

کاسٹرامیٹیشن ہک رومن اصطلاح اے جیڑھی ہک مضبوط فوجی اݙے (fortified military base) کیتے استعمال تھیندی ہئی ۔ ایں اصطلاح دا مطلب اے کیمپ ڈیزائن کرݨ دا فن  جیڑھا فوجی مقاصد کیتے استعمال تھیوے ۔ رومن فوج اپݨے کیمپاں دی مضبوطی تے موثر ڈیزائن کیتے مشہور ہئی ، جیڑھے انہاں کوں جنگی مہمات وچ اہم فائدہ ݙیندے ہن ۔ 

رومن کیمپاں دی ڈیزائننگ وچ کئی اہم اصولاں دا خیال رکھیا ویندا ہئی:

مضبوطی (Fortification): کیمپاں کوں مضبوط دیواراں  تے کھائیاں نال محفوظ کیتا ویندا ہئی تاں جو دشمن دے حملیاں توں بچا ونڄ سڳے ۔ 

منظم سرت سلھاڑ (Organized Layout): کیمپاں کوں منظم طریقے نال سرت سلھاڑ ݙتا ویندا ہئی تاں جو فوجیاں دی نقل و حرکت آسان تھیوے ۔ 

ضروری سہولیات (Essential Facilities): کیمپاں وچ فوجیاں کیتے ضروری سہولیات ، جیویں کہ خوراک ، پاݨی ، تے پناہ  دا انتظام کیتا ویندا ہئی ۔ 

جغرافیائی اہمیت (Geographical Importance): کیمپاں کوں جغرافیائی طور تے اہم مقامات تے بݨایا ویندا ہئی تاں جو فوجیاں کوں دفاعی فائدہ (defensive advantage) ملے ۔ 

رومن کیمپاں دی ڈیزائننگ وچ کئی خاص خصوصیات ہوندیاں ہن:

چار دروازے (Four Gates): ہر کیمپ وچ چار دروازے ہوندے ہن ، جیڑھے مختلف سمتوں وچ کھلݨ والے رستیاں نال جُڑے ہوئے ہوندے ہن ۔ 

مرکزی سڑکاں (Main Streets): کیمپ دے اندر ݙو مرکزی سڑکاں ہوندیاں ہن ، جیڑھیاں کیمپ کوں چار حصیاں وچ تقسیم کریندیاں ہن ۔ 

مرکزی ہیڈکوارٹر (Principia): کیمپ دے مرکز وچ مرکزی ہیڈکوارٹر ہوندا ہئی ، جتھاں کمانڈر (commander) اپݨے فیصلے کریندے ہن ۔ 

فوجی بیرکاں (Barracks): کیمپ دے مختلف حصیاں وچ فوجی بیرکاں ہوندیاں ہن ، جتھاں فوجی رہائش پذیر ہوندے ہن ۔ 

گودام : کیمپ وچ خوراک ، ہتھیار ، تے ݙوجھیاں ضروری چیزاں کیتے گودام ہوندے ہن ۔ 

رومن کیمپاں دی ڈیزائننگ وچ مہارت رومن فوج دی کامیابی دا ہک اہم سبب ہئی ۔ انہاں کیمپاں دی مدد نال رومن فوج اپݨے علاقیاں کوں محفوظ رکھدی ہئی تے ݙوجھے علاقیاں تے قبضہ کریندی ہئی ۔ 

کاسٹرامیٹیشن دا مطالعہ تاریخی تے فوجی نقطہ نظر توں اہم ہے ۔ ایں علم دی مدد نال اساں رومن فوج دی حکمت عملی (strategy) تے فوجی صلاحیت (military capability) کوں سمجھ سڳدے ہیں ۔ اڄ وی ، کاسٹرامیٹیشن دے اصول فوجی کیمپاں دی ڈیزائننگ وچ استعمال تھیندے ہن ۔ 

کاسٹرامیٹیشن دے مطالعے دے فائدے:

تاریخی معلومات (Historical Information): رومن فوجی تاریخ دے بارے وچ معلومات حاصل تھیویندی ہے ۔ 

فوجی حکمت عملی (Military Strategy): فوجی کیمپاں دی ڈیزائننگ دے اصولاں کوں سمجھݨ وچ مدد ملدی ہے ۔ 

آرکیٹیکچرل ڈیزائن (Architectural Design): فوجی کیمپاں دے ڈیزائن دے بارے وچ معلومات حاصل تھیویندی ہے ۔ 

جغرافیائی اہمیت (Geographical Importance): فوجی کیمپاں دے جغرافیائی اہمیت دے بارے وچ معلومات حاصل تھیویندی ہے ۔ 

کاسٹرامیٹیشن ہک اہم تاریخی علم ہے جیڑھا رومن فوجی تاریخ تے فوجی حکمت عملی دے بارے وچ معلومات فراہم کریندے ۔ اڄ وی ، ایں علم دے اصول فوجی کیمپاں دی ڈیزائننگ وچ استعمال تھیندے ہن ۔
کیٹیکٹکس

## کیٹیکٹکس
Catechectics – art of teaching by question and answer

کیٹیکٹکس پڑھاوݨ دا او فن ہے جیندے وچ سوال جواب دے ذریعے تعلیم ݙتی ویندی ہے ۔ ایں طریقے وچ استاد شاگرد توں سوال پچھدے تے شاگرد انہاں سوالاں دے جواب ݙیندے ہن ۔ ایں طریقے نال شاگرد دی سوچݨ دی صلاحیت ودھدی ہے تے انہاں دی سمجھݨ دی طاقت وی بہتر تھیندی ہے ۔ کیٹیکٹکس دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کیتا ویندا ہے ، جیویں کہ مذہب ، فلسفہ  ، تعلیم  ، تے قانون ۔ 

کیٹیکٹکس دے کئی فائدے ہن:

فعال شرکت (Active Participation): شاگرد سوال جواب وچ فعال طور تے حصہ گھندن ، جیندے نال انہاں دی توجہ (attention) برقرار رہندی ہے ۔ 

تنقیدی سوچ : سوال جواب نال شاگرد تنقیدی طور تے سوچݨ تے مجبور تھیندن ، جیندے نال انہاں دی تجزیاتی صلاحیت (analytical skills) ودھدی ہے ۔ 

یادداشت : سوال جواب نال معلومات شاگرد دے ذہن وچ پکی تھی ویندی ہے ، جیندے نال انہاں دی یادداشت بہتر تھیندی ہے ۔ 

وضاحت (Clarification): سوال جواب نال شاگرد کوں ڳالھ سمجھ نہ آوݨ تے استاد توں پچھݨ دا موقع ملدے ۔ 

شخصی توجہ (Personal Attention): استاد ہر شاگرد تے انفرادی طور تے توجہ ݙے سڳدے ۔ 

کیٹیکٹکس دے استعمال دے طریقے:

مذہبی تعلیم (Religious Education): مذہبی تعلیم وچ سوال جواب نال مذہبی اصولاں (religious principles) کوں سمجھایا ویندا ہے ۔ 

فلسفہ (Philosophy): فلسفے وچ سوال جواب نال فلسفیانہ نظریات (philosophical ideas) تے بحث کیتی ویندی ہے ۔ 

تعلیم : سکولاں تے کالجاں وچ سوال جواب نال مضامین (subjects) پڑھائے ویندن ۔ 

قانون : عدالت وچ سوال جواب نال گواہاں (witnesses) توں معلومات حاصل کیتی ویندی ہے ۔ 

کیٹیکٹکس دے استعمال وچ استاد دی مہارت (skill) اہم ہے ۔ استاد کوں سوال ایں طرحاں پچھݨے چاہیدے ہن کہ شاگرد سوچݨ تے مجبور تھیون ۔ استاد کوں شاگرد دے جواباں تے مناسب رد عمل ݙیوݨا چاہیدے ۔ 

کیٹیکٹکس دے استعمال دے اصول:

سوالاں دی سرت سلھاڑ (Sequence of Questions): سوالاں کوں منطقی سرت سلھاڑ (logical order) وچ پچھݨا چاہیدا ہے ۔ 

سوالاں دی وضاحت (Clarity of Questions): سوال واضح تے سمجھݨ وچ آسان ہوݨے چاہیدے ہن ۔ 

شاگرد دی حوصلہ افزائی (Encouragement of Students): شاگرد کوں جواب ݙیوݨ کیتے حوصلہ ݙیوݨا چاہیدا ہے ۔ 

غلط جواباں دی اصلاح (Correction of Wrong Answers): غلط جواباں کوں نرمی نال درست کرݨا چاہیدا ہے ۔ 

وقت دی پابندی (Time Management): سوال جواب کیتے مناسب وقت مختص کرݨا چاہیدا ہے ۔ 

کیٹیکٹکس ہک قدیم تے موثر طریقہ تعلیم ہے ، جیڑھا اڄ وی مختلف شعبیاں وچ استعمال تھیندا ہے ۔ ایں طریقے نال شاگرد دی سوچݨ دی صلاحیت ودھدی ہے تے انہاں دی سمجھݨ دی طاقت وی بہتر تھیندی ہے ۔
پوجا بھٹ

سونیا گاندھی (ہندی: पूजा भट्ट) ہک بھارتی فلم اداکارہ، ماڈل تے فلم ڈائریکٹر ہن۔ اوہ مہیش بھٹ دی دھی ہن۔

### ابتدائی زندگی
پوجا دا جنم 24 فروری 1972ء کوں مہیش بھٹ تے کِرن بھٹ دے گھر تھیا۔ انہاں دے پیو دا تعلق گجراتی نسب نال ہے تے انہاں دی ماء اسکاٹش نسب نال تعلق رکھدی ہے۔ اوہ سونی رازدان دی مترائی بھیݨ ہے۔ انہاں دا ہک بھرا راہل بھٹ ہے تے ݙو مترائی بھیݨیں شاہین بھٹ تے عالیہ بھٹ ہن۔

## کیریئر

### بطور اداکارہ
مہیش بھٹ دی لاݙلی دھی پوجا بھٹ نے 1989ء وچ 17 سال دی عمر وچ اپݨے کیریئر دا آغاز نکے پردے دی ہک ٹی وی فلم "ڈیڈی" نال کیتا۔ وݙے پردے تے پوجا دے کیریئر دا آغاز فلم "دل ہے کہ مانتا نہیں" نال تھیا۔ پوجا تے عامر خان دی ایہ فلم آسکر فاتح ہالی وڈ فلم دا ریمیک ہئی۔ ایں فلم کوں پہلی واری فلم فیئر ایوارڈ وی ملا۔ 1990ء دی ݙہاکے دی کئی ہٹ فلماں جیویں کہ "سڑک"، "دل ہے کہ مانتا نہیں"، "سر"، "پھر تیری کہانی یاد آئی" تے "ناراض" وغیرہ وچ پوجا دی اداکاری دی ٻہوں تعریف تھئی۔

#### بطور ڈائریکٹر
بطور ڈائریکٹر انہاں دی فلماں "پاپ"، "اوکاش"، "دھوکا"، "کجرارے" تے "جسم 2" کوں پسند کیتا ڳیا۔ پوجا دی زیادہ تر فلماں وچ انہاں دے کردار دا ناں پوجا ہی ہئی، انہاں فلماں وچ "پتا"، "دل ہے کہ مانتا نہیں"، "سڑک"، "ساتواں آسمان"، "پھر تیری کہانی یاد آئی"، "شریمان"، "انقلاب کسیتر"، "کلوری" (تمل)، "گناہ گار"، "چاہت" تے "انگارے" شامل ہن۔ جنہاں فلماں دی پروڈکشن پوجا بھٹ دی جانب توں کیتی ڳئی، انہاں وچ "تمنا"، "دشمن"، "ہم"، "سر"، "جسم"، "پاپ"، "روگ"، "اوکاش" تے "جسم-2" اہم ہن۔

پوجا بھٹ نے اپݨے کیریئر وچ مختلف شعبیاں وچ کم کیتا ہے تے اوہ بالی وڈ دی ہک مشہور تے قابل احترام شخصیت دے طور تے جاݨیاں ویندیاں ہن۔ انہاں دی اداکاری تے ڈائریکشن کوں ہمیشہ سراہیا ڳیا ہے۔

## اعزاز

## فلم

## حوالہ
پوجا بیدی

پوجا بیدی  ہک بھارتی اداکارہ، ٹیلی ویژن ٹاک شو دی میزبان تے اخباری کالم نگار ہن۔ اوہ بھارتی اداکار کبیر بیدی تے پروتیما بیدی دی دھی ہن۔ انہاں نے رئیلٹی ٹیلی ویژن شو "بگ باس" تے "فیئر فیکٹر: خطروں دے کھلاڑی" وچ وی حصہ ڳھدا ہے۔

## ابتدائی زندگی
پوجا بیدی نے گجراتی خوجا نسل دے پارسی، فرحان ابرہیم فرنیچر والا نال شادی کیتی، جنہاں نال انہاں دی ملاقات 1990 وچ تھئی ہئی۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن، ہک دھی عالیہ فرنیچر والا جیہڑی 1997 وچ پیدا تھئی تے ہک پتر عمر فرنیچر والا جیہڑا 2000 وچ پیدا تھیا۔ 2003 وچ بیدی تے فرحان دی طلاق تھی ڳئی۔

فروری 2019 وچ، بیدی نے مانیک ٹھیکیدار نال منگنی کیتی۔ انہاں دی دھی، عالیہ نے جنوری 2020 وچ بالی ووڈ وچ کامیڈی ڈراما فلم "جوانی جان من" نال قدم رکھیا، جیندے وچ سیف علی خان تے تبو وی شامل ہن۔

مئی 2020 وچ کوویڈ 19 دی وبائی بیماری دے دوران، اوہ ممبئی توں سفر کر کے گوا ڳئے، گوا وچ واقع انہاں دا گھر ہک محفوظ زون وچ ہئیجیہڑا  اوہ ممبئی دے کووڈ توں انتہائی متاثرہ علاقے توں سفر کر کے پہنچی ہن۔ ایں حوالے نال سوشل میڈیا تے ہنگامہ برپا تھی ڳیا۔ انہاں نے گوا دی رہائشی ہووݨ دا دعویٰ کر کے گوا دے لوکاں وچ مزید غم تے غصہ ودھا ݙتا۔

پوجا بیدی نے اپݨے کیریئر وچ مختلف شعبیاں وچ کم کیتا ہے تے اوہ بھارتی میڈیا وچ ہک مشہور تے متنازعہ شخصیت دے طور تے جاݨیاں ویندیاں ہن۔ انہاں دی اداکاری، ٹاک شو تے اخباری کالم نگاری کوں ہمیشہ سراہا ڳیا ہے۔

## فلمیں

## ٹی وی

## حوالہ
پوجا ہیگڑے

پوجا ہیگڑے  ہک بھارتی ماڈل تے اداکارہ ہن۔ پوجا ہیگڑے دی پیدائش ممبئی، مہاراشٹر وچ تھئی۔ پوجا ہیگڑے دا خاندان کرناٹک دے اڈپی ضلع نال تعلق رکھیندا ہے۔ پوجا کوں ہندی زبان دے علاوہ تلگو، انگریزی، کناڈا تے تمل زبان تے وی مکمل عبور حاصل ہے۔ اوہ مس یونیورس انڈیا 2010ء دے مقابلہ حسن وچ ݙوجھے  نمبر تے آئی ہن، جیندے بعد انہاں نے فلماں وچ کم کرݨ شروع کر ݙتیاں۔

### کیریئر
پوجا کوں اپݨے کالج دے ݙیہاڑے توں فیشن تے ماڈلنگ دا شوق ہئی، ایں وجہ توں اوہ اسکول تے کالج دے ݙیہاڑے توں ہی تمام مقابلیاں وچ حصہ ڳھندی ہئی۔ پوجا ہیگڑے سال 2009ء وچ مس فیمینا انڈیا دے نصف مقابلے تک پہنچ ڳئی ہن پر مقابلے توں باہر تھی ڳئی ہن۔ ایندے بعد انہاں نے ول سال 2010ء وچ مس یونیورس انڈیا مقابلے کیتے درخواست ݙتی تے ایں مقابلے وچ اوہ سیکنڈ رنر اپ رہیں۔ ایں مقابلے دے بعد انہاں کوں جنوبی ہند دیاں فلماں وچ کم کرݨ دا موقع ملیا۔ انہاں نے اپݨے کیریئر دا آغاز تامل فلم "مگمودو" نال کیتا، ایں فلم وچ انہاں دے ساتھی اداکار جیوتھا ہن۔ ایندے بعد اوہ تلگو فلم "اوکا لیلی کوسم" وچ ناگ چیتنیہ دے نال نظر آئی۔ حال ہی وچ انہاں نے چرنجیوی دے بھتریجے ورن تیجا دے نال فلم "مکند" وی کیتی ہے۔ 2016ء وچ پوجا ہیگڑے اشوتوش گواریکر دی فلم "موئن جو دڑو" وچ ہریتک روشن دے نال مرکزی کردار وچ نظر آئی۔

پوجا ہیگڑے نے اپݨے کیریئر وچ مختلف ٻولیاں دیاں فلماں وچ کم کیتا ہے تے انہاں دی اداکاری تے خوبصورتی کوں ہمیشہ سراہیا ڳیا ہے۔ اوہ نہ صرف ہندوستانی فلم انڈسٹری بلکہ جنوبی ہند دیاں فلماں وچ وی ہک مقبول اداکارہ دے طور تے مشہور ہن

## حوالہ
پوجا بترا

پوجا بترا ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہن جیہڑی امریکا وچ وی ٹی وی سیریز وچ اداکاری کر چکی ہن۔ پوجا نے 1993ء وچ فیمینا مس انڈیا انٹرنیشنل دا تاج پایا۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
پوجا بترا 27 اکتوبر 1975ء کوں روی بترا، فوجی کرنل تے مس انڈیا (1971ء) مقابلے وچ شریک نیلم بترا دے ہاں پیدا تھئی۔ بچپن وچ اپݨے خاندان دے نال لدھیانہ وچ رہندی ہن۔ اسکول وچ، اوہ ہک ایتھلیٹ ہن تے 200 تے 400 میٹر ڈیش دے مقابلیاں وچ حصہ ڳھندی ہن۔ پوجا نے فرگوسن کالج، پونے توں معاشیات وچ تعلیم حاصل کیتی۔ سمبیوسس، پونے توں مارکیٹنگ وچ ایم بی اے کیتا۔ انہاں دے ݙو بھرا ہن۔ اوہ 1993ء وچ مس ایشیا پیسیفک وچ تریجھے نمبر تے رہیں، اوں ویلے اوہ 18 سال دی ہن۔

## ذاتی زندگی
پوجا بترا نے لاس اینجلس، کیلیفورنیا وچ آرتھوپیڈک سرجن ڈاکٹر سونو ایس اہلووالیا نال شادی کیتی ہئی جیہڑی 2002ء توں 2010ء تک قائم رہی۔ جنوری 2011ء وچ انہاں نے ناقابل مصالحت اختلافات دا حوالہ ݙیندے ہوئے طلاق کیتے درخواست ݙتی۔ پوجا بترا نے اداکار نواب شاہ نال جون 2019ء وچ اپݨے تعلقات دا انکشاف کیتا۔ انہاں دی شادی آریہ سماج روایات دے مطابق دہلی وچ 4 جولائی 2019ء کوں تھئی۔

پوجا بترا نے اپݨے کیریئر وچ مختلف شعبیاں وچ کم کیتا ہے تے اوہ بھارتی تے امریکی فلم انڈسٹری وچ ہک مشہور تے قابل احترام شخصیت دے طور تے جانیاں ویندیاں ہن۔ انہاں دی اداکاری تے خوبصورتی کوں ہمیشہ سراہا ڳیا ہے۔

## حوالہ
پونم باجوا

پونم باجوا ہک بھارتی اداکارہ ہے، جیہڑی خاص طور تے ملیالم، تیلگو، تامل اتے کنڑا فلماں وچ نظر آندی ہے۔ انہاں اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز سال 2005ء وچ کیتا ہئی اتے انہاں دی پہلی فلم مودیتی سنیما ہئی جیہڑی ہک تیلگو فلم ہے، ایں فلم دے بعد انہاں مزید تیلگو فلماں وچ وی کم کیتا جیں وچ باس (2006ء) شامل ہے۔ انہاں دی پہلی تامل فلم سیول (2008ء) ہے۔  مختلف زباناں وچ مختلف فلماں وچ اداکاری کر کے اوں اپݨی صلاحیت دا لوہا منوایا ہے۔   

## ابتدائی زندگی
پونم باجوا ہک پنجابی اتے آئینگر ٹٻر وچ 5 اپریل 1989ء کوں ممبئی وچ بحریہ دے افسر امرجیت سنگھ باجوا اتے پینٹر/گھر ساز جیا لکشمی باجوا دے گھر پیدا تھئی۔ ایندی ہک نکی بھیݨ دیپیکا باجوا ہے۔ انہاں 2005ء وچ مس پونے دا تاج پوایا ڳیا، جیندے بعد انہاں تعلیم دے دوران پارٹ ٹائم ماڈلنگ شروع کیتی۔  جݙاں اوہ ہک ریمپ شو کیتے حیدرآباد ڳئی تاں، مودیتی سینما دے ہدایت کار نے انہاں کوں ݙٹھا اتے انہاں توں پُچھیا جو کیا انہاں کوں فلماں وچ دلچسپی ہے؟ انہاں اوں ویلے اپݨی 12ویں جماعت مکمل کیتی ہئی اتے کالج وچ داخلہ ڳھنݨ وچ اڄاں پنج مہینے دا وقفہ ہئی اتے ایں وجہ توں اوہ تعلیم وچ شاندار کارکردگی دے باوجود فلم وچ کم کرݨ تے راضی تھی ڳئی۔  اوں پونے دے سیمک کالج توں لٹریچر دی ڈگری حاصل کیتی جیں وچ وی اوں کامیابی حاصل کیتی۔   

## کیریئر
پونم باجوا اپݨے کیریئر دا آغاز ماڈلنگ توں کیتا ہئی، جیندے بعد اوہ اداکارہ بݨ ڳئی۔ انہاں اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز 2005ء دی تیلگو فلم مودیتی سنیما توں کیتا، جیندے بعد انہاں کوں فلماں وچ ٻہوں ساریاں آفرز ملیاں، اوہ کئی تیلگو، تامل اتے ملیالم فلماں وچ نظر آئی جِنہاں وچ پریمانتھے انتھے، باس، وڈوکا، پیروگو، پھر نوواٹو، کچہری ارمبام، تھمبی کوٹائی اتے چائنا ٹاؤن شامل ہن۔ فلم باس وچ انہاں دے مد مقابل اداکار ناگ رجن ہن۔ اوہ ہدایت کار بھاسکر اتے اداکار اللو ارجن دی فلم پروگو  وچ وی نظر آئی۔ پونم 2008ء وچ تامل فلم انڈسٹری وچ پیر رکھیا اتے ہدایت کار ہری دی مسالا فلم سیول دے نال نال تھینوتو اتے کچہری ارمبام وچ اداکار جیوا دے نال کم کیتا۔ ایندے علاوہ انہاں دروھی اتے تھمبی کاٹائی وچ وی کم کیتا۔ تامل دے بعد انہاں ملیالم دی ہک فلم چائنا ٹاؤن وچ کم کیتا۔ 

## فلمی گرافی

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ممبئی دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
پوجا اوماشنکر

پوجا اوماشنکر  ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ زیادہ تر تامل تے ملیالم سنیما وچ کم کریندی ہے۔ پوجا نے اپݨے کریئر دا آغاز ݙاہاکلہ نال کیتا تے بعد وچ فلمی دنیا وچ قدم رکھیا۔ اوہ اپݨی مہارت تے فنکاری دی وجہ نال مشہور ہے۔ پوجا نے کئی معروف فلماں وچ کم کیتا تے تنقیدی طور تے سراہی ڳئی ہے۔

## حوالہ
پریتی زنٹا

پریتی زی زنٹا ہک بھارتی فلم اداکارہ ہن۔ انہاں نے بالی وڈ دی ہندی فلماں وچ اپݨی پہچان بݨائی، ایندے علاوہ تیلگو، پنجابی تے انگریزی زبان دی فلماں وچ وی کم کیتا۔ انگریزی ادب تے کرمنل نفسیات وچ گریجویشن کرݨ دے بعد، زنٹا نے 1998ء وچ فلم "دل سے" نال اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا تے ایں سال فلم "سولجر" وچ وی کردار ادا کیتا۔ ایں فلم وچ انہاں کوں فلم فیئر اعزاز برائے بہترین اداکارہ دا ایوارڈ ݙتا ڳیا تے بعد وچ انہاں نے فلم "کیا کہنا" (2000ء) وچ ہک نوخیز اکیلی ماء دا کردار ادا کیتا جیندے نال انہاں کوں کافی شہرت ملی۔ انہاں نے اڳوں چل کے مختلف قسم دے کرداراں نال اپݨا کیریئر قائم کیتا۔

## ابتدائی زندگی
پریتی زنٹا 31 جنوری 1975ء کوں شملہ وچ روہرو دے ہک خاندان وچ پیدا تھئے۔ انہاں دے پیو ، درگانند زنٹا، بھارتی فوج دے اہلکار ہن۔ جݙاں پریتی 13 سال دی ہن تاں ہک کار حادثے وچ انہاں دے پیو دی موت تھی ڳئی۔ حادثے وچ انہاں دی ماء، نلپربھا، وی ہن جنہاں کوں چوٹاں آئیاں تے ایندے نتیجے وچ اوہ ݙو سال تک بستر تے رہیں۔ پریتی زنٹا نے اینکوں ہک ݙکھی حادثہ آکھیا تے اپݨے پیو دی موت دی وجہ توں انہاں دی زندگی وچ ہک اہم موڑ آیا، جیندے نال اوہ جلدی ہی وݙی تھیوݨ تے مجبور تھی ڳئی۔ انہاں دے ݙو بھرا ہن؛ دیپنکر تے منیش، جیہڑے ترتیب وار ہک ہک سال نکے ہن۔ دیپنکر بھارتی فوج وچ ہک کمشنڈ افسر ہن،  منیش کیلیفورنیا وچ رہندے ہن۔

18 سال دی عمر وچ بورڈنگ اسکول، لورینس اسکول، سناور توں گریجویشن کرݨ دے بعد، پریتی زنٹا نے شملہ دے سینٹ بیدے کالج وچ داخلہ ڳھدا۔ انہاں نے انگریزی ادب دی ڈگری دے نال گریجویشن مکمل کیتی تے ول نفسیات وچ گریجویٹ پروگرام شروع کیتا۔

## ذاتی زندگی
پریتی زنٹا اس وقت اپݨے آبائی شہر شملہ ویندی ہن جݙاں اوہ شوٹنگ وچ مصروف نہ ہوون۔ 2006ء وچ، اوہ ممبئی وچ اپݨے گھر منتقل تھی ڳئے۔

پریتی زنٹا متعدد تنازعات دا شکار رہی ہن۔ 2003ء وچ، بھارت شاہ کیس وچ گواہ دے طور تے انہاں نے بھارتی مافیا دے خلاف گواہی ݙتی۔ بھارت شاہ نے پریتی زنٹا دی ہک فلم، "چوری چوری چپکے چپکے"، وچ مالی مدد کیتی ہئی۔ بھارت شاہ کوں 2000ء وچ ممبئی دے انڈرورلڈ باس چھوٹا شکیل نال تعلقات رکھݨ دے الزام وچ گرفتار کیتا ڳیا ہئی۔

پریتی زنٹا نے اپݨے کیریئر وچ مختلف زباناں دی فلماں وچ کم کر کے اپݨیاں صلاحیتاں دا لوہا منوایا ہے تے اوہ بھارتی فلم انڈسٹری وچ ہک مشہور تے قابل احترام اداکارہ دے طور تے جاݨیاں ویندیاں ہن۔

## حوالہ
پریاگا مارٹن

پریاگا روز مارٹن ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہن۔ اوہ جنوبی بھارتی فلم انڈسٹری وِچ کم کریندی ہن۔ اُنہاں نے اپݨے فلمی کیریئر دا باقاعدہ آغاز تمل زبان دی فلم **پِساسو** نال کیتا۔ ایہ فلم اُنہاں دی پہلی فلم ہئی جیہڑی اُنہاں کوں فلمی دنیا وِچ متعارف کروائی۔ پریاگا روز مارٹن نے اپݨی محنت تے اداکاری دے ذریعے جنوبی بھارتی فلم انڈسٹری وِچ ہک مقام حاصل کیتا اے تے اوہ اپݨے کم دے ذریعے لوکاں دے دلاں وچ جاہ  بݨا چکیاں ہن۔

## فلمیں دی تندیر
||، ونیتا فلمی ایوارڈ 2017 برائے بہترین شروعاتی اداکارہ

## حوالہ
کرینیالوجی

## کرینیالوجی
Craniology – study of the skull

کرینیالوجی ہک غیر سائنسی (pseudoscientific) علم ہے جیندے وچ انسانی کھوپڑی (skull) دی شکل دے مطابق انسانی خصوصیات (human characteristics) دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ ایں علم دا کوئی سائنسی بنیاد (scientific basis) کائنی ۔ کرینیالوجی دے ماہرین دا دعویٰ ہا کہ کھوپڑی دی شکل توں انسان دی ذہانت ، شخصیت ، تے اخلاقیات (morality) دا اندازہ لڳایا ونڄ سڳدے ۔ تاہم ، جدید سائنس ایں دعوے کوں مکمل طور تے رد کریندی ہے ۔ 

کرینیالوجی دا آغاز 18ویں صدی وچ فرانز جوزف گال (Franz Joseph Gall) نال تھیا ۔ گال دا خیال ہا کہ دماغ مختلف حصیاں وچ ونڈ تھیندا ہے ، تے ہر حصہ مختلف ذہنی صلاحیتاں (mental abilities) کوں کنٹرول کریندا ہے ۔ انہاں دا خیال ہا کہ دماغ دے انہاں حصیاں دی جسامت کھوپڑی دی شکل کوں متاثر کریندی ہے ۔ گال نے کھوپڑی دی شکل دا مطالعہ کر تے انسانی خصوصیات دا اندازہ لاوݨ دا دعویٰ کیتا ۔ 

19ویں صدی وچ کرینیالوجی ٻہوں مقبول تھئی ۔ ایں دور وچ ، کرینیالوجی کوں نسلی برتری (racial superiority) دے نظریات (theories) کوں ثابت کرݨ کیتے استعمال کیتا ڳیا ۔ سفید فام یورپی (white Europeans) دی کھوپڑی کوں ݙوجھیاں نسلاں (races) دی کھوپڑی نالوں وݙا تے بہتر ݙکھایا ڳیا ۔ 

20ویں صدی وچ ، سائنسداناں نے کرینیالوجی دے دعویاں کوں غلط ثابت کیتا ۔ انہاں نے ثابت کیتا کہ کھوپڑی دی شکل دا انسانی خصوصیات نال کوئی تعلق کائنی ۔ جدید سائنس دماغ دی بݨتر (brain structure) تے افعال دے مطالعہ تے توجہ ݙیندی ہے ، نہ کہ کھوپڑی دی شکل تے ۔ 

## کرینیالوجی دے دعوے (Claims of Craniology)
کرینیالوجی دے ماہرین دے کجھ اہم دعوے درج ذیل ہن:

کھوپڑی دی شکل انسان دی ذہانت دا تعین کریندی ہے ۔ 

کھوپڑی دی شکل انسان دی شخصیت دا تعین کریندی ہے ۔ 

کھوپڑی دی شکل انسان دے اخلاقیات دا تعین کریندی ہے ۔ 

کھوپڑی دی شکل توں انسان دی نسلی برتری دا اندازہ لڳایا ونڄ سڳدے ۔ 

کرینیالوجی دی تنقید (Criticism of Craniology)

کرینیالوجی کوں کئی وجوہات دی بنا تے تنقید دا نشانہ بݨایا ڳیا ہے ۔ 

کرینیالوجی دے دعویاں دا کوئی سائنسی ثبوت کائنی ۔ 

کرینیالوجی نسلی تعصب (racial bias) تے مبنی ہے ۔ 

کرینیالوجی انسانی تنوع (human diversity) کوں نظر انداز کریندی ہے ۔ 

کرینیالوجی انسانی دماغ دے پیچیدہ افعال کوں سمجھݨ وچ ناکام رہندی ہے ۔ 

جدید سائنسی نقطہ نظر (Modern Scientific Perspective)

جدید سائنس انسانی خصوصیات دے مطالعہ کیتے ݙوجھے طریقے استعمال کریندی ہے ۔ ایندے وچ جینیات (genetics) ، نیورو سائنس (neuroscience) ، تے نفسیات (psychology) شامل ہن ۔ سائنسدان انسانی دماغ دے کم کرݨ دے طریقے کوں سمجھݨ کیتے مختلف امیجنگ تکنیک (imaging techniques) استعمال کریندن ، جیویں کہ ایم آر آئی (MRI) تے سی ٹی اسکین (CT scan) ۔
پونم کور

پونم کور ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ اوہ زیادہ تر تیلگو تے تامل سنیما وچ کم کریندی ہے۔ پونم نے اپݨے کریئر وچ کئی معروف فلماں وچ کم کیتا تے تنقیدی طور تے سراہی ڳئی ہے۔ اوہ اپݨی خوبصورتی تے اداکاری دی صلاحیت دی وجہ نال مشہور ہے۔

## حوالہ