فریڈرک رائنز

### فریڈرک رائنز
فریڈرک رائنز (16 مارچ 1918 – 26 اگست 1998) ہک امریکی ماہر طبیعیات ہا ۔ انہاں کوں 1995 وچ نیوٹرینو تجربے وچ کلائیڈ کوان دے نال نیوٹرینو دی مشترکہ دریافت تے طبیعیات دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ او تاریخ دا واحد سائنسدان ہو سڳدا اے "جیڑھا ہک بنیادی ذرہ دی دریافت تے ایندے بعد ایندے بنیادی خصوصیات دی مکمل تحقیق نال اتنا قریبی طور تے جڑیا ہویا ہا" ۔

سٹیونز انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی تے نیو یارک یونیورسٹی دا گریجویٹ ، رائنز 1944 وچ مین ہیٹن پروجیکٹ دی لاس الاموس لیبارٹری وچ شامل تھیا ، رچرڈ فینمین دے گروپ وچ تھیوریٹیکل ڈویژن وچ کم کریندا ہا ۔ او 1946 وچ اتھائیں گروپ لیڈر بݨ ڳیا ۔ انہاں کئی جوہری تجربات وچ شرکت کیتی ، جیڑھا 1951 وچ بحر الکاہل وچ آپریشن گرین ہاؤس ٹیسٹ سیریز دا ڈائریکٹر بݨݨ تے منتج تھیا ۔

1950 دے ݙہاکے دے اوائل وچ ہینفورڈ تے سوانا ریور سائٹس وچ کم کریندے ہوئے ، رائنز تے کوان اوزار تے طریقہ کار تیار کیتے جِنہاں نال انہاں جون 1956 وچ بظاہر ناقابل شناخت نیوٹرینوز دا پتہ لڳایا ۔ رائنز اپݨے کیریئر دا وݙا حصہ نیوٹرینو دی خصوصیات تے تعامل دے مطالعہ کیتے وقف کر ݙتا ، جیندے کم نال مستقبل وچ ٻہوں سارے محققین کیتے نیوٹرینو دے مطالعہ تے اثر پیا ۔ ایندے وچ کائناتی شعاعاں ولوں ماحول وچ پیدا تھیوݨ والے نیوٹرینوز دا پتہ لڳاوݨا ، تے 1987 وچ سپرنووا SN1987A توں خارج تھیوݨ والے نیوٹرینوز دا پتہ لڳاوݨا وی شامل ہا ، جئیں نیوٹرینو فلکیات دے میدان دا افتتاح کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی
فریڈرک رائنز پیٹرسن ، نیو جرسی وچ پیدا تھیا ، گسی (کوہن) تے اسرائیل رائنز دے چار ٻالاں وچوں ہک ہا ۔ انہاں دے والدین روس دے ہک ایہی قصبے توں یہودی مہاجر ہن ، پر او صرف نیو یارک شہر وچ ملئے ، جتھاں انہاں بعد وچ شادی کیتی ۔ انہاں دی ہک وݙی بھیݨ ، پاؤلا ہئی ، جیڑھی ڈاکٹر بݨ ڳئی ، تے ݙو وݙے بھرا ، ڈیوڈ تے ولیم ہن ، جیڑھے وکیل بݨ ڳئے ۔ انہاں آکھیا جو انہاں دی "ابتدائی تعلیم انہاں دے پڑھاکو بھیݨ بھراواں نال ٻہوں متاثر ہئی" ۔ او ربی یتزچاک یاکوف رائنز دا وݙا بھتریجا ہا ، جیڑھا مزراچی دا بانی ہا ، ہک مذہبی صیہونی تحریک ۔

خاندان ہل برن ، نیو یارک منتقل تھی ڳیا ، جتھاں انہاں دے والد جنرل سٹور چلاویندے ہن ، تے انہاں اپݨا ٻہوں سارا ٻلپݨ گزارا ۔ او ہک ایگل سکاؤٹ ہا ۔ پچھاں ݙیکھدے ہوئے ، رائنز آکھیا "میری ابتدائی ٻلپݨ دیاں یاداں ایں عام امریکی کنٹری سٹور تے ہک چھوٹے امریکی قصبے دی زندگی دے ارد گرد گھمدیاں ہن ، جِنہاں وچ آتش بازی تے محب وطن موسیقی نال نشان زد یوم آزادی جولائی دیاں تقریبات شامل ہن جیڑھی پویلین بینڈ اسٹینڈ توں وڄائی ویندی ہئی ۔"

رائنز ہک کورس وچ ڳاندا ہا ، تے ہک سولوئسٹ دے طور تے وی ۔ کجھ ویلھے کیتے انہاں ڳاوݨ دے کیریئر دے امکان تے غور کیتا ، تے میٹروپولیٹن اوپیرا دے ہک ووکل کوچ ولوں ہدایت کیتی ڳئی جئیں مفت سبق ݙتے کیوں جو خاندان کول ایندے کیتے پیسے کائنا ہا ۔ خاندان بعد وچ نارتھ برگن ، نیو جرسی منتقل تھی ڳیا ، کینیڈی بلیوارڈ تے 57th سٹریٹ تے رہائش پزیر ہا ۔ کیوں جو نارتھ برگن وچ ہائی سکول کائنا ہا ، انہاں یونین ہل ہائی سکول وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں توں انہاں 1935 وچ گریجویشن کیتی ۔

ابتدائی عمر توں ، رائنز سائنس وچ دلچسپی ظاہر کیتی ، تے چیزاں بݨاوݨ تے تعمیر کرݨ پسند کریندا ہا ۔ انہاں بعد وچ یاد کیتا کہ

سائنس وچ دلچسپی دی پہلی ہلچل جیڑھی میکوں یاد اے او مذہبی سکول وچ بوریت دے ہک لمحے دے دوران تھئی ، جݙاں ، کھڑکی توں شام دے ویلھے ہک ہتھ نال دوربین دی نقل تیار کرݨ کیتے ݙیکھدے ہوئے ، میں روشنی دے بارے وچ کجھ عجیب ڳالھ محسوس کیتی؛ ایہ ڈفریکشن دا مظاہرہ ہا ۔ اوں میکوں روشنی نال موہ ڳیا ۔

اݨ بھاندی ڳالھ ایہ ہے کہ ، رائنز ادبی تے تاریخ دے کورسز وچ ٻہوں ودھیا ہا ، پر ہائی سکول دے پہلے سال وچ سائنس تے ریاضی وچ اوسط یا گھٹ نمبر حاصل کیتے ، بھانویں جو انہاں ہک استاد دی حوصلہ افزائی نال اپݨے جونیئر تے سینئر سالاں وچ انہاں شعبیاں وچ بہتری کیتی جئیں انہاں کوں سکول لیبارٹری دی چابی ݙتی ۔ اوں اپݨے سینئر سال تک سائنس نال محبت پیدا کیتی ۔ ہک سوال دے جواب وچ جیڑھا سینئرز توں پچھیا ڳیا ہا جو او ایئر بک کوٹ کیتے کیہ کرݨا چاہندے ہن ، انہاں جواب ݙتا "ہک غیر معمولی ماہر طبیعیات بݨݨ کیتے ۔"

رائنز کوں میساچوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ قبول کیتا ڳیا ہا ، پر انہاں ایندی بجائے ہوبوکن ، نیو جرسی وچ سٹیونز انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ شرکت کرݨ دا انتخاب کیتا ، جتھاں انہاں 1939 وچ میکینیکل انجینئرنگ وچ بیچلر آف سائنس (بی ایس) دی ڈگری ، تے 1941 وچ ریاضیاتی طبیعیات وچ ماسٹر آف سائنس (ایم ایس) دی ڈگری حاصل کیتی ، "نظریاتی نظریے دا تنقیدی جائزہ" تے تھیسس لکھیا ۔ انہاں 30 اگست 1940 کوں سلویا سیموئلز نال شادی کیتی ۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن ، رابرٹ تے الیسا ۔ ول انہاں نیو یارک یونیورسٹی وچ داخلہ لیا ، جتھاں انہاں 1944 وچ ڈاکٹر آف فلاسفی (پی ایچ ڈی) حاصل کیتی ۔ انہاں اتھائیں کائناتی شعاعاں دا مطالعہ سرج اے کورف دے ماتحت کیتا ، پر رچرڈ ڈی پریزنٹ دی نگرانی وچ "نیوکلیئر فیشن تے نیوکلیئس دا مائع ڈراپ ماڈل" تے اپݨا تھیسس لکھیا ۔ تھیسس دی اشاعت عالمی جنگ دوم دے ختم تھیوݨ تک ملتوی کر ݙتی ڳئی ہئی؛ ایہ 1946 وچ فزیکل ریویو وچ شائع تھیا ۔

### لاس الاموس لیبارٹری
1944 وچ رچرڈ فینمین رائنز کوں مین ہیٹن پروجیکٹ دی لاس الاموس لیبارٹری وچ تھیوریٹیکل ڈویژن وچ کم کرݨ کیتے بھرتی کیتا ، جتھاں او اڳلے پندرہ سال تک ریہا ۔ او فینمین دے ٹی۔4 (ڈیفیوژن پرابلمز) گروپ وچ شامل تھیا ، جیڑھا ہانس بیتھے دے ٹی (تھیوریٹیکل) ڈویژن دا حصہ ہا ۔ ڈیفیوژن نازک ماس دے حساب کتاب دا ہک اہم پہلو ہا ۔ جون 1946 وچ او گروپ لیڈر بݨ ڳیا ، ٹی۔1 (تھیوری آف ڈریگن) گروپ دی سربراہی کریندا ہا ۔ "ٹکنگ دی ڈریگنز ٹیل" تجربے دا ہک ودھارا ، ڈریگن ہک ایسی مشین ہئی جیڑھی تھوڑے ویلھے کیتے نازک حالت حاصل کر سڳدی ہئی ، جینکوں تحقیقی اوزار یا پاور سورس دے طور تے استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہا ۔

رائنز کئی جوہری تجربات وچ شرکت کیتی ، تے انہاں دے نتائج تے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں وچ 1946 وچ بکنی اٹول وچ آپریشن کراس روڈز ، 1948 وچ اینیویٹوک اٹول وچ آپریشن سینڈسٹون ، تے نیواڈا ٹیسٹ سائٹ وچ آپریشن رینجر تے آپریشن بسٹر–جینگل شامل ہن ۔ 1951 وچ او بحر الکاہل وچ جوہری تجربات دی آپریشن گرین ہاؤس سیریز دا ڈائریکٹر ہا ۔ ایں وچ بوسٹڈ فیشن ہتھیاراں دے پہلے امریکی تجربات ݙیکھے ڳئے ، جیڑھا تھرمونیوکلیئر ہتھیاراں دی جانب ہک اہم قدم ہا ۔ انہاں جوہری دھماکیاں دے اثرات دا مطالعہ کیتا ، تے جان وون نیومن دے نال مل تے ماخ سٹیم دی تشکیل تے ہک پیپر مشترکہ طور تے لکھیا ، جیڑھا ہوائی دھماکے دی لہر دا ہک اہم پہلو ہا ۔

انہاں جوہری تجربات وچ انہاں دے کردار دی وجہ توں یا شئیت ایں وجہ توں ، رائنز ماحولیا‏تی جوہری تجربات توں ریڈیو ایکٹیو آلودگی دے خطرات دے بارے وچ فکر مند ہا ، تے زیر زمین جوہری تجربے دا وکیل بݨ ڳیا ۔ سپوتنک بحران دے بعد ، انہاں جان آرچیبالڈ وہیلر دے پروجیکٹ 137 وچ شرکت کیتی ، جیڑھا جیسن وچ تبدیل تھی ڳیا ۔ او 1958 وچ جنیوا وچ ایٹمز فار پیس کانفرنس وچ وی ہک مندوب ہا ۔ 

### نیوٹرینو دی دریافت تے ستاریاں دے اندرونی کم
نیوٹرینو ہک سب ایٹمی ذرہ اے جینکوں پہلی واری وولف گینگ پاؤلی 4 دسمبر 1930 کوں تجویز کیتا ہا ۔ ایہ ذرہ بیٹا ڈیکے دے مشاہدات وچ گمشدہ توانائی دے مسئلے کوں حل کرݨ کیتے ضروری ہا ، جݙاں ہک نیوٹران پروٹون تے الیکٹران وچ تبدیل تھی ویندا ہے ۔ نویں فرضی ذرہ کوں توانائی دے تحفظ دے بنیادی قانون کوں محفوظ کرݨ دی ضرورت ہئی ۔ اینریکو فرمی ایندا ناں نیوٹرینو رکھیا ، اطالوی وچ "چھوٹا نیوٹرل ون" ، تے 1934 وچ بیٹا ڈیکے دے اپݨے نظریہ کوں تجویز کیتا جیندے ذریعے نیوکلیئس توں خارج تھیوݨ والے الیکٹران نیوٹران دے پروٹون ، الیکٹران تے نیوٹرینو وچ تبدیل تھیوݨ نال پیدا تھیندے ہن

n0 → p+ + e− + νe

نیوٹرینو گمشدہ توانائی کیتے ذمہ دار ہا ، پر فرمی دے نظریہ ٻہوں گھٹ ماس تے کوئی برقی چارج والا ذرہ بیان کیتا جیڑھا براہ راست مشاہدہ کرݨا ناممکن نظر آندا ہا ۔ 1934 دے ہک پیپر وچ روڈولف پیئرلز تے ہانس بیتھے حساب لایا جو نیوٹرینوز زمین توں آسانی نال گزر سڳدن ، تے نتیجہ اخذ کیتا جو "نیوٹرینو دا مشاہدہ کرݨ دا کوئی عملی طور تے ممکن طریقہ کائنی ۔"

1951 وچ رائنز تے انہاں دے ساتھی کلائیڈ کوان ݙیکھݨ دا فیصلہ کیتا جو کیا او نیوٹرینوز دا پتہ لڳا سڳدن تے ایں طراں انہاں دے وجود کوں ثابت کر سڳدن ۔ گرین ہاؤس ٹیسٹ سیریز دے اختتام تے ، رائنز کوں ٹی ڈویژن دے سربراہ ، جے کارسن مارک توں بنیادی طبیعیات دا مطالعہ کرݨ کیتے رہائش وچ چھٹی دی اجازت مل ڳئی ہئی ۔ "تاں اساں مفت نیوٹرینو دا پتہ کیوں لڳاوݨا چاہندے ہاسے؟" انہاں بعد وچ وضاحت کیتی ، "کیونکہ ہر کوئی آکھدا ہا ، تساں ایہ نئیں کر سڳدے ۔"

فرمائی دے نظریہ دے مطابق ، ہک متعلقہ الٹا رد عمل وی ہا ، جیندے وچ ہک نیوٹرینو پروٹون نال مل تے نیوٹران تے پوزیٹران پیدا کریندا اے

νe + p+ → n0 + e+

پوزیٹران ستت ہک الیکٹران ولوں ختم تھی ویندا تے 0.51 MeV دی ݙو گاما شعاعاں پیدا کریندا ، جݙاں جو نیوٹران پروٹون ولوں قید تھی ویندا تے 2.2 MeV دی گاما شعاع جاری کریندا ۔ ایہ ہک مخصوص دستخط پیدا کریندا جیڑھا پتہ لڳایا ونڄ سڳدا ہا ۔ انہاں ول محسوس کیتا جو انہاں دے مائع سکنٹیلیٹر وچ کیڈمیم نمک ملیا تے او نیوٹران کیپچر رد عمل کوں ودھا سڳدن ، جیندے نتیجے وچ 9 MeV دی کل توانائی نال گاما شعاعاں دا ہک دھماکہ تھیندا ہے ۔ نیوٹرینو سورس کیتے ، انہاں ہک ایٹمی بم استعمال کرݨ دی تجویز ݙتی ۔ ایندی اجازت لیبارٹری ڈائریکٹر نورس بریڈبری توں حاصل کیتی ڳئی ہئی ۔ منصوبہ ہیروشیما ، جاپان تے سٹے ڳئے "20 کلوٹن جوہری بم ، دے برابر" ہک "20 کلوٹن جوہری بم" کوں دھماکہ کرݨ دا ہا ۔ ڈیٹیکٹر کوں دھماکے دے لمحے دھماکے دی جاہ توں 40 میٹر دے فاصلے تے ہک سوراخ وچ سٹݨ دی تجویز ݙتی ڳئی ہئی "تاکہ زیادہ سے زیادہ بہاؤ کوں پکڑیا ونڄے"؛ ایندا ناں "ایل مونسٹرو" رکھیا ڳیا ہا ۔ جے ایم بی کیلگ انہاں کوں بم دی بجائے جوہری ری ایکٹر استعمال کرݨ تے قائل کرݨ تے تجربے کیتے ہک شافٹ کھودݨ دا کم شروع تھی ڳیا ۔ بھانویں جو نیوٹرینوز دا ہک گھٹ شدید ذریعہ ہا ، ایندے وچ ایہ فائدہ ہا جو ایہ ہک لمبے عرصے توں کئی تجربات کرݨ دی اجازت ݙیندا ہا ۔

1953 وچ انہاں ہینفورڈ جوہری سائٹ وچ وݙے ری ایکٹرز وچوں ہک کوں استعمال کریندے ہوئے اپݨی پہلی کوششاں کیتیاں جینکوں ہݨ کوان۔رائنز نیوٹرینو تجربہ دے طور تے ڄاݨا ویندا اے؛ انہاں تجربے دا ناں "پروجیکٹ پولٹرجسٹ" رکھیا ہا ۔ انہاں دے ڈیٹیکٹر وچ 300 لیٹر (66 imp gal؛ 79 US gal) سکنٹیلیٹنگ سیال تے 90 فوٹو ملٹی پلائر ٹیوب شامل ہن ، پر ایہ کوشش کائناتی شعاعاں دے پس منظر شور ولوں ناکام تھی ڳئی ۔ جان اے وہیلر دی حوصلہ افزائی نال ، انہاں 1955 وچ دوبارہ کوشش کیتی ، ایں واری سوانا ریور سائٹ وچ نویں ، وݙے 700 میگاواٹ ری ایکٹرز وچوں ہک کوں استعمال کریندے ہوئے جیڑھا 1.2 x 1012 / cm2 sec دا زیادہ نیوٹرینو بہاؤ خارج کریندا ہا ۔ انہاں کول ری ایکٹر توں 11 میٹر (36 فٹ) دے فاصلے تے تے زمین دے اندر 12 میٹر (39 فٹ) دی گہرائی وچ ہک آسان ، اچھی طراں نال محفوظ جاہ وی ہئی ۔ 14 جون 1956 کوں ، او پاؤلی کوں ہک ٹیلی گرام بھیڄݨ دے قابل ہن جیندے وچ اعلان کیتا ڳیا ہا جو نیوٹرینو مل ڳیا ہے ۔ جݙاں بیتھے کوں اطلاع ملی جو او غلط ثابت تھی ڳیا ہے ، تاں انہاں آکھیا ، "ٹھیک ہے ، تہاکوں ہر ڳالھ تے یقین نئیں کرݨا چاہیدا جیڑھی تساں اخباراں وچ پڑھدے ہو ۔"

اوں ویلھے توں رائنز اپݨے کیریئر دا وݙا حصہ نیوٹرینو دی خصوصیات تے تعامل دے مطالعہ کیتے وقف کر ݙتا ، جیندے کم نال مستقبل دے محققین کیتے نیوٹرینو دے مطالعہ تے اثر پیا ۔ کوان 1957 وچ لاس الاموس چھوڑ ڳیا تے جارج واشنگٹن یونیورسٹی وچ پڑھاوݨ لڳا ، جیندے نال انہاں دی شراکت ختم تھی ڳئی ۔ نیوٹرینو دا پتہ لڳاوݨ دے اپݨے کم دی بنیاد تے ، رائنز 1959 توں 1966 تک کیس ویسٹرن ریزرو یونیورسٹی دے فزکس ڈیپارٹمنٹ دا سربراہ بݨ ڳیا ۔ کیس وچ انہاں ہک ایسے گروپ دی قیادت کیتی جیڑھا کائناتی شعاعاں ولوں ماحول وچ پیدا تھیوݨ والے نیوٹرینوز دا پتہ لڳاوݨ والا پہلا گروپ ہا ۔ رائنز دی آواز ٻہوں گرجدار ہئی ، تے او ٻلپݨ توں ڳاندا ہا ۔ ایں ویلھے دے دوران ، تحقیقی نگران تے فزکس ڈیپارٹمنٹ دے چیئرمین دے طور تے اپݨے فرائض ادا کرݨ دے علاو ، رائنز رابرٹ شا دی ہدایت وچ کلیولینڈ آرکسٹرا کورس وچ ڳاندا ہا جارج سزیل تے کلیولینڈ آرکسٹرا دے نال پرفارمنس وچ ۔

1960 دے ݙہاکے دے اوائل وچ رائنز جوہانسبرگ ، جنوبی افریقہ دے قریب ایسٹ رینڈ سونے دی کان وچ ہک ڈیٹیکٹر بݨایا ۔ ایں جاہ دا انتخاب ایندی گہرائی ، 3.5 کلومیٹر دی وجہ توں کیتا ڳیا ہا ۔ 23 فروری 1965 کوں ، نویں ڈیٹیکٹر اپݨے پہلے ماحولیا‏تی نیوٹرینوز کوں پکڑیا ۔ رائنز اپݨے دوستاں ، ہک انجینئر اگست "گس" ہروشکا کوں امریکہ توں گھن ڳیا ، انہاں جنوبی افریقہ دے ماہر طبیعیات فریڈیل سیلشاپ دے نال مل تے یونیورسٹی آف وٹ واٹرسرینڈ وچ کم کیتا ۔ ساز و سامان کیس انسٹیٹیوٹ وچ بݨایا ڳیا ہا ، تے 50 کنٹینمنٹ ٹینکاں وچ 20 ٹن سکنٹیلیشن سیال امریکہ توں منتقل کیتا ڳیا ہا ۔ ہک نسلی علیحدگی پسند ملک وچ کم کرݨ دے فیصلے کوں رائنز دے ٻہوں سارے ساتھیاں چیلنج کیتا ، انہاں خود آکھیا جو "سائنس سیاست توں بالاتر اے" ۔ کان وچ لیبارٹری ٹیم دی قیادت رائنز دے گریجویٹ طلباء کریندے ہن ، پہلے ولیم کروپ ، تے ول ہینری سوبل ۔ تجربہ 1963 توں چلدا ریہا تے 1971 وچ بند کر ݙتا ڳیا ، تے 167 نیوٹرینو واقعات کوں پکڑیا ۔

1966 وچ رائنز اپݨی ٻہوں ساری نیوٹرینو تحقیقی ٹیم کوں اپݨے نال گھن ڳیا جݙاں او نویں یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، ارائن (UCI) کیتے روانہ تھیا ، تے ایندا پہلا ڈین آف فزیکل سائنسز بݨ ڳیا ۔ UCI وچ رائنز اپݨے کجھ گریجویٹ طلباء دی تحقیقی دلچسپیاں کوں طبی تابکاری ڈیٹیکٹرز دی ترقی وچ ودھایا ، جیویں جو تابکاری تھراپی وچ پورے انسانی جسم کوں ݙتی ونڄݨ والی کل تابکاری کوں ماپݨ کیتے ۔

رائنز سپرنووا دھماکے دے دور دراز واقعات کوں ماپݨ دے امکان کیتے تیاری کیتی ہئی ۔ سپرنووا دھماکے نادر ہن ، پر رائنز سوچیا جو او اِنّا خوش قسمت ہو سڳدا اے جو اپݨی زندگی وچ ہک ݙیکھ سڳے ، تے اپݨے خاص طور تے ڈیزائن کیتے ڳئے ڈیٹیکٹرز وچوں ایندے توں نکلݨ والے نیوٹرینوز کوں پکڑ سڳے ۔ سپرنووا دے دھماکہ تھیوݨ دے انتظار دے دوران ، انہاں اپݨے کجھ وݙے نیوٹرینو ڈیٹیکٹرز تے نشانیاں لڳائیاں ، جِنہاں کوں "سپرنووا ارلی وارننگ سسٹمز" آکھیا ویندا ہا ۔ 1987 وچ سپرنووا SN1987A توں خارج تھیوݨ والے نیوٹرینوز کوں ارائن۔مشی گن۔بروک ہیون (IMB) کولیبریشن دریافت کیتا ، جئیں کلیولینڈ دے قریب ہک نمک دی کان وچ واقع 8,000 ٹن چیرینکوف ڈیٹیکٹر استعمال کیتا ۔ عام طور تے ، ڈیٹیکٹر ہر روز صرف کجھ پس منظر واقعات ریکارڈ کریندے ہن ۔ سپرنووا صرف ݙاہ سیکنڈ وچ 19 واقعات ریکارڈ کیتے ۔ ایں دریافت کوں نیوٹرینو فلکیات دے میدان دا افتتاح سمجھا ویندا ہے ۔

1995 وچ رائنز کوں مارٹن لیوس پرل دے نال مشترکہ طور تے نیوٹرینو دا پتہ لڳاوݨ وچ کوان دے نال انہاں دے کم کیتے طبیعیات دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ بدقسمتی نال ، کوان 1974 وچ فوت تھی ڳیا ہا تے نوبل انعام بعد از مرگ نئیں ݙتا ویندا ۔ رائنز کوں ٻہوں سارے ٻئے ایوارڈز وی ملئے ، جِنہاں وچ 1981 وچ جے رابرٹ اوپن ہائیمر میموریل پرائز ، 1985 وچ نیشنل میڈل آف سائنس ، 1989 وچ برونو روسی پرائز ، 1990 وچ مائیکلسن۔مورلے ایوارڈ ، 1992 وچ پینوفسکی پرائز ، تے 1992 وچ فرینکلن میڈل شامل ہن ۔ انہاں کوں 1980 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا رکن تے 1994 وچ روسی اکیڈمی آف سائنسز دا غیر ملکی رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ او 1974 تک UCI وچ فزیکل سائنسز دا ڈین ریہا ، تے 1988 وچ پروفیسر ایمریٹس بݨ ڳیا ، پر انہاں 1991 تک پڑھاوݨا جاری رکھیا ، تے اپݨی موت تک UCI دی فیکلٹی وچ ریہا ۔ 

### موت
رائنز ہک لمبی بیماری دے بعد 26 اگست 1998 کوں اورنج ، کیلیفورنیا وچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، ارائن میڈیکل سینٹر وچ فوت تھی ڳیا ۔ انہاں دی ذال تے ٻال زندہ ہن ۔ انہاں دے کاغذات UCI لائبریریاں وچ جمع کیتے ڳئے ہن ۔ فریڈرک رائنز ہال ، جیڑھا یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، ارائن وچ فزکس تے فلکیات ڈیپارٹمنٹ دا گھر ہے ، انہاں دے اعزاز وچ ڄاݨیا ویندا ہے ۔