open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
چارلس ڈو فریسنے

چارلس ڈو فریسنے (1610-1688) قرون وسطی تے بازنطینی تاریخ دان

چارلس ڈو فریسنے ، سیور ڈو کانج (1610-1688) قرون وسطی تے بازنطینی تاریخ دا ہک وݙا عالم ہئی ۔ انہاں اتھوں دی تاریخ تے زباناں تے ٻہوں کم کیتا ۔ ڈو کانج دی لکھت وچ اتھوں دے پراݨے دور دے واقعات ، اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ تے اتھوں دیاں زباناں دے بارے وچ معلومات ملدین ۔ انہاں خاص طور تے بازنطینی بادشاہی تے قرون وسطی دی لاطینی زبان بارے تفصیل نال لکھیا ۔ ڈو کانج دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے اتھوں دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہے ۔ ڈو کانج دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی اتھوں دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت دی جھلک نظر آندی ہے ۔ ڈو کانج دی محنت نال اتھوں دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے زباناں بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
تھامس رائمر

تھامس رائمر (1643-1713) انگلینڈ دیاں پراݨیاں سرکاری دستاویزاں دا ماہر

تھامس رائمر (1643-1713 لڳ بھڳ) انگلینڈ دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا تے پراݨی چیزاں دا ماہر ہئی ۔ انہاں خاص طور تے انگلینڈ دے پراݨے معاہدیاں تے سرکاری دستاویزاں تے کم کیتا ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب "فوئڈرا"  انگلینڈ دے پراݨے معاہدیاں دا ہک وݙا مجموعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں انگلینڈ دے بادشاہواں تے ٻئے ملکاں دے حکمراناں دے درمیان تھیݨ والے معاہدیاں بارے معلومات ݙتیاں ہن ۔ رائمر دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے اتھوں دے پراݨے دستاویزاں دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ رائمر دی لکھی ہوئی کتاب اڄ وی انگلینڈ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے سیاسی حالات دی جھلک نظر آندی ہے ۔ رائمر دی محنت نال انگلینڈ دے پراݨے معاہدے محفوظ تھئے ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دے پراݨے دستاویزاں کوں ترتیب ݙے تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
جوزایا برچیٹ

جوزایا برچیٹ (1666-1746) برطانوی بحری تاریخ دا ڄاݨ وند

جوزایا برچیٹ (1666-1746) برطانوی بحری تاریخ دا وݙا عالم ہئی تے ایڈمرلٹی دا افسر وی ہئی ۔ انہاں برطانوی بحریہ دی تاریخ تے اتھوں دے بحری جنگاں بارے ٻہوں کم کیتا ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب "میموئرز آف ٹرانزیکشنز ایٹ سی" (Memoirs of Transactions at Sea) برطانوی بحریہ دی تاریخ دا ہک وݙا ذریعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں برطانوی بحری جنگاں ، اتھوں دے بحری جہازاں تے اتھوں دے بحری افسراں بارے معلومات ݙتیاں ہن ۔ برچیٹ دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے برطانوی بحریہ دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ برچیٹ دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی برطانوی بحریہ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی بحری تاریخ تے اتھوں دے بحری جنگاں دی جھلک نظر آندی ہے ۔ برچیٹ دی محنت نال برطانوی بحریہ دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی بحری تاریخ بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
لوڈوویکو انٹونیو مراٹوری

لوڈوویکو انٹونیو مراٹوری (1672-1750) اٹلی دا تاریخ دان

لوڈوویکو انٹونیو مراٹوری (1672-1750) اٹلی دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا ہئی ۔ انہاں اٹلی دی قدیم تاریخ تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے ٻہوں کم کیتا ۔ مراٹوری دی لکھی ہوئی کتاب "ریرم اٹالیکرم سکرپٹورس" (Rerum Italicarum Scriptores) اٹلی دی تاریخ دا ہک وݙا مجموعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں اٹلی دے پراݨے بادشاہواں ، قبیلےآں تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے معلومات ݙتیاں ہن ۔ انہاں اٹلی دی پراݨی تہذیب تے ثقافت بارے وی ڳالھ کیتی ہئی ۔ مراٹوری دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے اٹلی دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ مراٹوری دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی اٹلی دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت دی جھلک نظر آندی ہے ۔ مراٹوری دی محنت نال اٹلی دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
جیامبٹسٹا ویکو

جیامبٹسٹا ویکو (1688-1744) تاریخ دے فلسفے دا ڄاݨ وند

جیامبٹسٹا ویکو (1688-1744) اٹلی دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا ہئی ۔ او تاریخ دے پہلے جدید فلسفی دے طور تے وی ڄاݨیا ویندے ۔ ویکو تاریخ دے بارے وچ نویں خیالات پیش کیتے ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب "نووا سائینزا" (Scienza Nuova) تاریخ دے فلسفے دا ہک وݙا ذریعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں تاریخ دے چکر تے انسانی تہذیب دی ترقی بارے ڳالھ کیتی ہئی ۔ ویکو دا منݨ ہئی کہ تاریخ اک چکر دی طرحاں چلدی ہے ، جیندے وچ تہذیباں پیدا تھیندن ، ترقی کریندن تے ول ختم تھی ویندن ۔ انہاں انسانی تہذیب دے ترائے دور ݙسے: دیوتاواں دا دور ، ہیروز دا دور تے انساناں دا دور ۔ ویکو دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے تاریخ دے بارے وچ گہری سوچ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر مشکل ضرور ہئی ، پر انہاں دے خیالات ٻہوں گہرے ہن ۔ ویکو دی لکھی ہوئی کتاب اڄ وی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں تاریخ دے فلسفے دی نویں سمجھ پیدا تھیندی ہے ۔ ویکو دی محنت نال تاریخ دے فلسفے دی نویں راہ کھلی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں تاریخ دے فلسفے بارے نویں خیالات پیش کر تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
یوہان کرسٹوف گیٹیرر

یوہان کرسٹوف گیٹیرر (1727-1799) جرمنی دا تاریخ دان

یوہان کرسٹوف گیٹیرر (1727-1799) جرمنی دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا ہئی ۔ انہاں تاریخ دے علم تے اتھوں دے طریقیاں تے ٻہوں کم کیتا ۔ گیٹیرر دی لکھت وچ تاریخ لکھݨ دے اصول ، اتھوں دے ذرائع تے اتھوں دے طریقیاں بارے معلومات ملدین ۔ انہاں خاص طور تے تاریخ دے سائنسی مطالعہ تے زور ݙتا ۔ گیٹیرر دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے تاریخ دے علم دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ گیٹیرر دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں تاریخ دے علم دے نویں طریقے سکھݨ کوں ملدن ۔ گیٹیرر دی محنت نال تاریخ دے علم کوں نویں راہ ملی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں تاریخ دے علم دے بارے وچ تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
جان بیرو

جان بیرو (1735-1774) انگریز بحری تاریخ دا ڄاݨ وند

جان بیرو (1735-1774 لڳ بھڳ) انگریز بحری تاریخ دان تے جغرافیہ دان ہئی ۔ انہاں بحری تاریخ تے جغرافیہ دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ انہاں دی لکھت وچ بحری سفر ، اتھوں دے جہازاں تے اتھوں دے جغرافیائی حالات بارے معلومات ملدین ۔ انہاں بحری جنگاں تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے وی ڳالھ کیتی ہئی ۔ بیرو دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے بحری تاریخ تے جغرافیہ دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ بیرو دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی بحری تاریخ تے جغرافیہ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی بحری تاریخ تے جغرافیائی حالات دی جھلک نظر آندی ہے ۔ بیرو دی محنت نال بحری تاریخ تے جغرافیہ دا علم محفوظ تھیا ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی بحری تاریخ تے جغرافیائی حالات بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
ایڈورڈ گبن

ایڈورڈ گبن (1737-1794) رومی بادشاہی دی تاریخ دا ڄاݨ وند

ایڈورڈ گبن (1737-1794) رومی بادشاہی تے بازنطینی بادشاہی دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا ہئی ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب "دی ہسٹری آف دی ڈیکلائن اینڈ فال آف دی رومن ایمپائر" (The History of the Decline and Fall of the Roman Empire) رومی بادشاہی دی تاریخ دا ہک وݙا ذریعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں رومی بادشاہی دے زوال تے بازنطینی بادشاہی دے عروج بارے تفصیل نال لکھیا ۔ گبن دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے رومی بادشاہی تے بازنطینی بادشاہی دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ "دی ہسٹری آف دی ڈیکلائن اینڈ فال آف دی رومن ایمپائر" اڄ وی رومی بادشاہی تے بازنطینی بادشاہی دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے سیاسی حالات دی جھلک نظر آندی ہے ۔ گبن دی محنت نال رومی بادشاہی تے بازنطینی بادشاہی دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دے سیاسی حالات بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
یوہان گوٹفرائیڈ ہیرڈر

یوہان گوٹفرائیڈ ہیرڈر (1744-1803) انسانی تاریخ دے فلسفہ دا ڄاݨ وند

یوہان گوٹفرائیڈ ہیرڈر (1744-1803) انسانی تاریخ دے فلسفے دا ہک وݙا عالم ہئی ۔ انہاں انسانی تہذیب ، ثقافت تے زباناں دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ ہیرڈر دا منݨ ہئی کہ ہر قوم دی اپݨی الگ ثقافت تے زبان ہوندی ہے ، جیڑھی انہاں دی سنڄاݨ ہوندی ہے ۔ انہاں انسانی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے ثقافت تے زبان کوں ٻہوں اہم ڳالھ منیا ۔ ہیرڈر دی لکھی ہوئی کتاب "انسانی تاریخ دے فلسفے تے خیالات" (Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit) انسانی تاریخ دے فلسفے دا ہک وݙا ذریعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں انسانی تہذیب دی ترقی ، مختلف ثقافتاں دے فرق تے زباناں دی اہمیت بارے ڳالھ کیتی ہئی ۔ ہیرڈر دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے انسانی تاریخ دے بارے وچ گہری سوچ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں انسانی تہذیب تے ثقافت کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ ہیرڈر دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی انسانی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں انسانی تہذیب تے ثقافت دی اہمیت دی سمجھ پیدا تھیندی ہے ۔ ہیرڈر دی محنت نال انسانی تاریخ دے فلسفے دی نویں راہ کھلی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں انسانی تہذیب تے ثقافت بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
محمد پیر بخش

خواجہ محمد پیر بخش (1860-1915) میانوالی دے وݙے اولیاء کرام وچوں ہک ہن۔ او دادا دوست محمد شاہ کاظمی دی اولاد وچوں ہن۔ او پیر سیال خواجہ شمس الدین سیالوی دے خلیفہ ہن۔ او دربار خواجہ آباد شریف دے روحانی پیشوا ہن۔

انہاں دی پیدائش 1276ھ بمطابق 1860ء کوں دندی میانوالی وچ تھئی۔ انہاں دا سلسلہ نسب دادا دوست محمد شاہ کاظمی (دلے والی) توں تھیندا ہویا موسی کاظم تائیں ویندا ہے۔ انہاں نے ابتدائی قرآن پاک دی تعلیم اپݨے والد ماجد توں حاصل کیتی۔ انہاں نے ملاخیل دے پہاڑاں تے دریائے سندھ دے کنارے عبادت کیتی۔ انہاں نے طویل عرصہ سلوک دیاں کھٹن منزلاں طے کیتیاں تے ول خواجہ شمس الدین سیالوی دے ہتھ تے بیعت کیتی۔ انہاں اپݨے مرشد دی صحبت وچ سلوک دیاں منزلاں طے کیتیاں تے خرقہ خلافت حاصل کیتا۔

انہاں نے میانوالی، بنوں، کوہاٹ، ڈیرہ اسماعیل خان، رحیم یار خان، ملتان تے کراچی دے ضلعیاں کوں فیض ݙتا۔ او اپݨے شیخ نال ٻہوں عقیدت رکھدے ہن تے اپݨے گھر توں پیدل سیال شریف ویندے ہن تے اتھاں لنگر دے کماں وچ حصہ ڳھندے ہن۔

انہاں دا وصال 22 صفر المظفر 1334ھ بمطابق 1915ء کوں تھیا۔ انہاں کوں دندی میانوالی وچ دفن کیتا ڳیا ہئی۔ انہاں دے وصال دے ہک سال بعد دریائے سندھ وچ ٻہوں وݙا طوفان آیا جیندے نال انہاں دے مزار کوں خواجہ آباد شریف منتقل کر ݙتا ڳیا۔ انہاں دے مزار تے انہاں دے پوہترے خواجہ سید غلام کمال الدین شاہ کاظمی نے روضہ بݨوایا ہے۔ انہاں دا عرس ہر سال 18 تے 19 ربیع الاول کوں خواجہ آباد شریف میانوالی وچ وݙے دھوم دھام نال منعقد تھیندے۔ اللہ تعالیٰ نے انہاں کوں ڈو پُتر عطا کیتے ہن۔
پاولین ڈی لیزارڈیئر

پاولین ڈی لیزارڈیئر (1754-1835) فرانسیسی قانون دی تاریخ دا ڄاݨ وند

پاولین ڈی لیزارڈیئر (1754-1835) فرانسیسی قانون دی تاریخ دی وݙی عالم ہئی ۔ انہاں فرانس دے پراݨے قوانین تے اتھوں دے قانونی نظام بارے ٻہوں کم کیتا ۔ انہاں دی لکھت وچ فرانس دے پراݨے قوانین دے اصول ، اتھوں دے قانونی رواجاں تے اتھوں دے عدالتی نظام بارے معلومات ملدین ۔ انہاں فرانس دے پراݨے قانونی نظام دے ارتقاء بارے وی ڳالھ کیتی ہئی ۔ لیزارڈیئر دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دی وݙی عالم ہئی تے فرانس دے قانونی نظام دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدی ہئی ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ لیزارڈیئر دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی فرانس دے قانون دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دے پراݨے قانونی نظام دی سمجھ پیدا تھیندی ہے ۔ لیزارڈیئر دی محنت نال فرانس دے پراݨے قانونی نظام دی تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دے پراݨے قانونی نظام بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
قاضی شمس الدین

مولانا قاضی شمس الدین دیوبندی مکتب فکر نال تعلق رکھݨ آلے مشہور عالم دین ہن۔ انہاں کوں حدیث اتے اصول حدیث تے کمال دسترس حاصل ہئی۔ ایں وجہ توں اپݨے حلقہ علماء و طلبا وچ شمس المحدثین دے لقب نال ملقب ہن۔ جمعیت اشاعت التوحید والسنت پاکستان دے قیام وچ انہاں دا انتہائی اہم کردار ریہا ہے۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:علماء
ونکی:برصغیر دے عالم
سراج الساجدین کٹکی

سید سراج الساجدین کٹکی (1939–2006) ہندوستان دے ہک دیوبندی عالم دین، قاری، شاعر اتے مقرر ہن۔ انہاں اپݨی تقریباً ساری عملی زندگی جامعہ اسلامیہ مرکز العلوم سونگڑہ کیتے وقف کر ݙتی اتے جمعیۃ علمائے اڈیشا دے چوتھے صدر اتے امارت شرعیہ اڈیشا دے ݙوجھے امیر شریعت دی حیثیت نال وی خدمات انجام ݙتیاں۔ صوبہ اڈیشا وچ تحفظ ختم نبوت اتے تحفظ سنت دے سلسلے وچ وی انہاں دیاں نمایاں خدمات ہن۔

سید سراج الساجدین کٹکی 1939ء وچ دریا پور، سونگڑہ، ضلع کٹک، اڑیسہ (موجودہ اڈیشا) وچ پیدا تھئے۔ انہاں فارسی اتے عربی دی ابتدائی تعلیم مدرسہ عربیہ اسلامیہ سونگڑہ (جامعہ اسلامیہ مرکز العلوم سونگڑہ) وچ سید محمد اسماعیل کٹکی، سید عبد القدوس کٹکی اتے ٻئے کئی استاداں توں حاصل کیتی۔ اعلیٰ تعلیم کیتے انہاں دار العلوم دیوبند دا سفر کیتا اتے 1960–61ء وچ سند فضیلت حاصل کیتی۔

تعلیم توں فراغت دے بعد انہاں کجھ عرصہ سکول وچ ملازمت کیتی، ول اپݨے استاد سید فخر الدین احمد مرادآبادی اتے اپݨے والد ڈاکٹر زین العابدین کٹکی دے حکم تے جامعہ اسلامیہ مرکز العلوم وچ بطور مدرس خدمت شروع کیتی۔ بعد وچ او سید محمد اسماعیل کٹکی دی وفات تائیں نائب مہتمم ریہے۔ انہاں اپݨی پوری زندگی مرکز العلوم دی آبیاری کیتے وقف کر ݙتی۔

انہاں 1987ء وچ سید محمد اسماعیل کٹکی نے نائب امیر شریعت اڑیسہ منتخب کیتا ہئی، ول 1992 یا 1993ء وچ باضابطہ نائب امیر شریعت منتخب تھئے۔ سید محمد اسماعیل کٹکی دی حیاتی وچ ہی سید سراج الساجدین کٹکی کوں نائب صدر جمعیۃ علمائے اڑیسہ اتے صدر مجلس تحفظ ختم نبوت اڈیشا چُݨ لیا ڳیا ہئی۔ سید محمد اسماعیل کٹکی دی نماز جنازہ توں پہلے انہاں کوں امیر شریعت ثانی اڈیشا منتخب کیتا ڳیا۔

انہاں صوبہ اڈیشا وچ تحفظ ختم نبوت اتے تحفظ سنت دے سلسلے وچ نمایاں خدمات انجام ݙتیاں۔ انہاں قادیانیاں، غیر مقلدین، جماعت اسلامی والیاں اتے بریلویاں نال تقریباً ٻارہاں مناظرے کیتے، جنہاں وچوں کجھ قابل ذکر ہن۔

سید سراج الساجدین کٹکی نے اپݨی سیاسی زندگی دا آغاز اڈیشا کمیونسٹ پارٹی توں کیتا ہئی اتے او ایں پارٹی دے نائب صدر وی ریہے۔ بعد وچ او اڈیشا پردیش کانگریس کمیٹی نال منسلک تھی ڳئے۔

انہاں دے مشہور شاگرداں وچ عبد السبحان قاسمی نیا گڑھی، نظام الدین قاسمی سونگڑوی اتے محمد فاروق قاسمی (امیر شریعت رابع اڈیشا) شامل ہن۔

سید سراج الساجدین کٹکی دا انتقال 21 اکتوبر 2006ء کوں تھیا اتے انہاں کوں جامعہ اسلامیہ مرکز العلوم دی مسجد دے نال اپݨے استاد سید محمد اسماعیل کٹکی دے پہلو وچ دفن کیتا ڳیا۔

## حوالہ جات

ونکی:دار العلوم دیوبند دے فضلا
ونکی:دیوبند
ونکی:علماء
قاضی محمد عبد الباقی

قاضی محمد عبد الباقی کرسالوی (1846-1919) سیال شریف دے روحانی پیشوا خواجہ شمس الدین سیالوی دے خاص خلیفہ ہن۔ انہاں دی پیدائش 1262ھ بمطابق 1846ء وچ کرسال ضلع چکوال وچ تھئی۔ انہاں دے والد ماجد قاضی احمد الدین کرسالوی ہن جیہڑے عالم دین اتے خواجہ شمس العارفین سیالوی دے خلیفہ خاص ہن۔

قاضی محمد عبد الباقی نے مروجہ علوم اپݨے پیو اتے ٻئے استاداں توں حاصل کیتے اتے خواجہ شمس العارفین سیالوی توں تصوف دی تعلیم ڳھدی۔ انہاں خواجہ سیالوی دے ہتھ تے بیعت کیتی اتے سلوک دیاں منزلاں طے کر کے خلافت حاصل کیتی۔ انہاں کوں اپݨے شیخ نال ٻہوں محبت ہئی اتے او پیدل سیال شریف حاضر تھیندے ہن۔

فراغت تعلیم دے بعد انہاں کرسال وچ درس و تدریس دا سلسلہ شروع کیتا۔ ٻہوں سارے طلباء نے انہاں توں علم حاصل کیتا۔ جنات وی انہاں دے درس وچ شامل تھیندے ہن۔ او خواجہ محمد الدین سیالوی دے دور وچ سیال شریف دے مدرسے وچ وی پڑھیندے رہے۔ کجھ عرصہ چک نمبر 67 جنوبی وچ وی رہے جتھاں خواجہ محمد حسین معظم آبادی اتے مولانا محمد حنیف آف کوٹ مومن نے انہاں توں فیض حاصل کیتا۔

انہاں کوں روپوال دے لوک پڑھاوݨ کیتے اپݨی وستی گھِن ڳئے اتے 20 بیگھے زمین بطور ہدیہ پیش کیتی۔ ہک واری کہیں بے ادب بندے مسجد وچ انہاں دی  جتی چوری کر ڳھدی۔ ایں حرکت تے انہاں ناراض تھی کے اتھوں پڑھاوݨ چھوڑ ݙتا اتے فرمایا کہ اِتھاں قیامت تائیں کوئی عالم دین پیدا نہ تھیسی اتے ایویں ہی تھیا۔

انہاں دے کجھ شاگرداں وچ مولانا شمس الدین دھرابی، خواجہ محمد حسین معظم آبادی اتے مولانا محمد حنیف شامل ہن۔ او ٻہوں وݙے مفتی اتے فقیہ ہن اتے مسائل شرعیہ تے بے تکلف ڳالھ مہاڑ کریندے ہن۔ او ذہانت وچ وی منفرد مقام رکھدے ہن۔

انہاں دا حلیہ ٻہوں ملائم اتے نازک ہئی۔ چہرے توں رعب اتے نورانیت ٹپکدی ہئی۔ انہاں دا قد درمیانہ اتے رنگ گندمی ہئی۔ او سفید اتے عمدہ لباس پیندے ہن اتے سادہ خوراک استعمال کریندے ہن۔ او زہد و تقویٰ اتے علم و فضل وچ بے مثال ہن۔

انہاں دا وصال 25 رمضان 1337ھ بمطابق 24 جون 1919ء کوں کرسال وچ تھیا۔ انہاں دی نماز جنازہ مولانا قاضی غلام نبی چاولی نے پڑھائی اتے انہاں کوں آبائی قبرستان وچ دفن کیتا ڳیا۔ انہاں دی اولاد وچ صرف ہک دھی ہئی جیندے ناں بخت بانو ہئی۔

## حوالہ جات

ونکی:علماء اہل سنت
ونکی:علماء
غلام قادر بھیروی

مولانا غلام قادر ہاشمی سیالوی بھیروی (1849-1909) اہلسنت دے مشہور و معروف اولیاء و علما وچوں ہک ہن۔ انہاں دی پیدائش 1265ھ بمطابق 1849ء کوں بھیرہ شریف ضلع سرگودھا پاکستان وچ تھئی۔ انہاں دی ابتدائی تعلیم و تربیت مرکزالاولیاء لاہور وچ تھئی، بعد وچ انہاں ہند تے پاکستان دے نامور علمائے کرام توں علم حاصل کیتا۔ علامہ حافظ غلام محی الدین بگوی نقشبندی تے صدر الصدور مفتی صدر الدین آزردہ انہاں دے نمایاں استاد ہن۔ او ٻہوں عرصہ تائیں جامعہ نعمانیہ وچ تدریس کریندے رہے۔

انہاں سلسلہ عالیہ چشتیہ وچ شمس العارفین خواجہ شمس الدین چشتی سیالوی توں بیعت کیتی تے خلافت توں نوازے ڳئے۔ او علوم و فنون دے سمندر ہن تے انہاں کوں قطبِ لاہور آکھیا ویندا ہئی۔ انہاں کئی کتاباں وی لکھیاں، جنہاں وچ اسلام دیاں گیارہ کتاباں، شَمسُ الضُّحٰی فِی مَدحِ خَیرِ الْوَریٰ، حقیقتِ انوارِمحمدیہ، نماز حضوری، نماز ضروری، ختمات خواجگان تے شمس الحنفیہ بجواب نورالحنفیہ وغیرہ مشہور تصانیف ہن۔

مولانا ضیاء الدین احمد مدنی، مفسر قرآن مولانا نبی بخش حلوائی تے امیرملت پیر سید جماعت علی شاہ محدث علی پوری انہاں دے مشہور شاگرد ہن۔ انہاں دا وصال 19 ربیع الاول 1327ھ بمطابق 10 اپریل 1909ء کوں تھیا۔ انہاں دا مزار مبارک بیگم شاہی مسجد اندرون شہر لاہور پاکستان وچ مرجع خلائق ہے۔

## عحوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:علماء اہل سنت
ونکی:اہل سنت
ونکی:عمای
خواجہ عبیداللہ کلاں

خواجہ عبید اللہ کلاں (1601-1664) خواجہ محمد باقی باللہ دے وݙے پُتر ہن۔ والد دے فوت تھیوݨ دے بعد انہاں دی تربیت مجدد الف ثانی نے کیتی اتے او انہاں دے خاص خلیفہ بݨے۔ انہاں دا ناں عبید اللہ احرار دے ناں تے رکھا ڳیا پر او خواجہ کلاں دے ناں نال مشہور تھئے۔ انہاں ظاہری اتے باطنی علوم حاصل کیتے اتے طریقہ نقشبندیہ وچ مہارت حاصل کیتی۔ او خلوت پسند اتے کتاباں دے شوقین ہن۔ انہاں دا وصال 7 جنوری 1664ء کوں تھیا اتے انہاں کوں دہلی وچ دفن کیتا ڳیا۔ انہاں دی صرف ہک دھی ہئی جیندے نال خواجہ محمد یحییٰ دا نکاح تھیا۔ انہاں کجھ کتاباں وی لکھیاں ہن۔

## تصانیف

# احوال صحابہ و تابعین و تبع تابعین و مشائخ دین
# تذکرہ مشائخ
# مبلغ الرجال
# مکتوبات 

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:دہلی دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
حبیب احمد اعمیٰ

مولانا حافظ حبیب احمد اعمیٰ (1915-2001) بہرائچ دی ہک اہم علمی شخصیت ہن۔ او جامعہ مسعودیہ نورا لعلوم دے پہلے طالب علم تے پراݨے استاد ہن۔ انہاں ناظرہ قرآن تے حفظ کلام اللہ دی تعلیم حافظ عبد الخالق تے الحاج حافظ عبد الحمید توں حاصل کیتی۔ بعد وچ جامعہ مسعودیہ نورا لعلوم وچ مولانا محفوظ الرحمن نامی، مولانا سید حمید الدین تے مولانا محمد سلامت اللہ صاحبؒ توں تعلیم حاصل کیتی۔ 1938ء وچ فارغ التحصیل تھی کے او جامعہ مسعودیہ نورا لعلوم دے پہلے فضلاء وچ شامل تھئے تے "حافظ اعمیٰ صاحب" دے ناں نال مشہور تھئے۔

مولانا حافظ حبیب احمد، مولانا محفوظ الرحمن نامیؒ دے چہیتے شاگرد ہن۔ او فراغت دے بعد کجھ ݙینہہ کرتپور بجنور تے علاقہ بانس وستی ضلع بہرائچ وچ پڑھیندے رہے۔ 1940ء وچ مولانا محفوظ الرحمن نامیؒ نے انہاں کوں جامعہ نورا لعلوم دا استاد مقرر فرما ݙتا۔ انہاں 60 سال تائیں اتھاں پڑھایا۔ حافظ صاحب نور العلوم دی تعلیمی ترقی وچ ٻہوں اہم کردار ادا کیتا۔ او ذہین، حافظے دے تیز تے کامیاب استاد ہن۔ او فارسی ادب، صرف تے منطق دے امام ہن۔

انہاں دے شاگرداں وچ مولانا محمد افتخار الحق صاحب قاسمیؔ، مولانا حیات اللہ صاحب قاسمیؔ، مولانا سید رشید الدین صاحب حمیدیؒ تے مولانا مجیب اللہ صاحب قاسمیؔ گونڈوی شامل ہن۔

مولانا حافظ حبیب احمد اعمیٰ دا انتقال 30 جون 2001ء کوں 86 سال دی عمر وچ بہرائچ وچ تھیا تے انہاں کوں عیدگاہ غستان وچ دفن کیتا ڳیا۔

## حوالہ جات

* نورالعلوم کے درخشندہ ستارے (مطبوعہ 2011)
* ناموارن بہرائچ از عبرت بہرائچی

ونکی:بہرائچ کی شخصیات
ونکی:سنی علماء
ونکی:علماء اہل سنت
شاہ سلیمان پھلواری

مولانا شاہ سلیمان پھلواروی (1859-1935) بہار دی ہک اہم علمی شخصیت ہن۔ انہاں دا تعلق پھلواری شریف دے ہک معزز خاندان نال ہئی جتھوں ٻہوں سارے علما تے صوفیا اٹھے ہن۔ انہاں دا سلسلہ نسب امام محمّد تاج فقیہ نال ملدے جیہڑے بہار دے پہلے مسلم فاتح ہن۔ انہاں دی ماء بابا فرید دی اولاد وچوں ہن۔

انہاں ابتدائی تعلیم اپݨے مامے شاہ نعمت مجیب توں حاصل کیتی۔ بعد وچ لکھنؤ، سہارنپور اتے دہلی دے وݙے عالماں توں علم حاصل کیتا۔ انہاں صرف احادیث دی سند سٹھ ستر حضرات توں حاصل کیتی۔

انہاں علی گڑھ ایم اے او کالج دے ٹرسٹی دی حیثیت نال وی خدمات انجام ݙتیاں اتے ایں کالج کوں یونیورسٹی بݨاوݨ دی تحریک وچ وی انہاں دا اہم کردار ہئی۔ او انجمن حمایت اسلام لاہور، انجمن اسلامیہ پٹنہ اتے ٻیاں کئی اہم تنظیماں وچ پیش پیش رہے۔ او مجلس ندوۃ العلماء دے بانیاں وچوں ہن اتے اوندے پہلے اجلاس وچ انہاں نے فقہ، تاریخ تے تصوف تے نظر ثانی دی تجویز پیش کیتی ہئی۔

علامہ اقبال انہاں دا ٻہوں احترام کریندے ہن اتے اسرارِ خودی دے مسئلے تے انہاں توں رہنمائی ڳھدی ہئی۔ شاہ سلیمان پھلواروی پہلے شخص ہن جنہاں کوں علامہ اقبال نے لکھیا ہئی کہ انہاں دا تعلق سلسلہ قادریہ نال ہے۔

شاہ سلیمان پھلواروی دا انتقال 31 مئی 1935ء کوں تھیا۔

## حوالہ جات

ونکی:علامہ اقبال
ونکی:علماء
عمران عباس نقوی

سید عمران عباس نقوی (ڄمݨ دی تریخ: 15 اکتوبر 1982ء) ہک پاکستانی اداکار اتے ماڈل ہے۔ او خدا اتے محبت وچ اپݨے کردار دی وجہ توں مشہور تھیا۔ اوں نے کم عمری وچ ہی اداکاری شروع کر ݙتی ہئی۔ لالی وڈ وچ انہاں دی 2013ء دی فلم انجمن ہے جیندے وچ آپ اداکارہ سارہ لورین اتے سویائی علی ابڑو دے مد مقابل نظر آئے۔ اونکوں بالی کرم بھٹ دی ہدایت کاری وچ بݨݨ آلی فلم کریچر 2014ء وچ کاسٹ کیتا ڳیا ہے جیندے وچ آپ بپاشا باسو دے نال نظر آئے۔  

### فلمز

* انجمن (2013)
* کریچر (2014)
* رقس (2015)
* عبد الله (2015)

## ٹیلی ویژن

## حوالہ جات

ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
حمزہ علی عباسی

حمزہ علی عباسی پاکستانی اداکار ہن جیہڑے اپݨے ڈرامے پیارے افضل کیتے ڄانے ویندے ہن جیندے وچ انہاں نے افضل دا کردار نبھایا ہئی۔
ونکی:ملتانی شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستانی اداکار
ونکی:پاکستانی اداکار سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
جاوید شیخ

جاوید شیخ ہک پاکستانی ریڈیو اداکار، فلم اداکار، پروڈیوسر اتے ہدایات کار ہن۔ انہاں نے پاکستان دے علاوہ بھارت وچ وی کم کیتا۔

## فلماں

* سایہ خداۓ ذوالجلال

## حوالہ جات

ونکی:پاکستانی اداکار
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلم ہدایت کار
ونکی:پاکستانی فلم پروڈیوسر
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
فیروز خان (بھارتی اداکار)

بالی وڈ دے نامور اداکار۔ بنگلور وچ پیدا تھئے۔ والد تنولی پٹھان جݙݨ کہ ماء ایرانی نسل نال تعلق رکھیندی ہن۔ بنگلور توں بمبئی آئے تاں جو  فلماں وچ کم کر سڳن۔

## حوالہ جات

ونکی:فلم فیئر ایوارڈ جِتَّݨ آلے
ونکی:ہندی فلم پروڈیوسر
ونکی:ہندی ٻولی دے فلم ہدایت کار
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:بھارتی مسلم شخصیتاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
دانش تیمور

دانش تیمور (ڄمݨ دی تریخ: 16 فروری 1983ء) ہک پاکستانی اداکار اتے ماڈل ہے۔ انہاں نے اپݨے کیریئر دا آغاز 2005ء وچ کیتا ہئی اتے "مسٹری سیریز" (ݙو سال بعد، ڈریکولا) وچ نمودار تھئے۔ ݙوہیں قسطاں دی ہدایت کاری عمران کھوکھر نے ݙتی ہئی اتے اے انڈس وژن تے نشر کیتیاں ڳئیاں ہن۔ او پاکستان وچ اردو ڈراما سیریز اتے ٹیلی فلماں وچ اپݨے کردار کیتے قابل ذکر ہن۔ انہاں دے قابل ذکر ڈرامیاں وچ حسینہ معین دی میری بھیݨ مایا، من چلے، جݙݨ اساں ویڈ، شرط، ساری بھول ہماری تھی ، ہک پل اور مہرین جبار دی رھائی شامل ہن۔ انہاں نے مارچ 2015ء وچ یاسر جسوال دی ہدایت کاری وچ جلیبی توں اپݨے فلمی سفر دا آغاز کیتا ہئی۔  

## فلمی گرافی

### فلماں

### ٹیلی ویژن
**ڈرامے**

* *مانچالے*
* *نور پور کی رانی*
* *بن تیری*
* *کیمسٹری*
* *پرفیوم چوک*
* *وینا*
* *کاش مائی تیری بیتی نہ ہوتی*
* *میری بہن مایا*
* *راجو راکٹ*
* *کٹھ پتلی۔پی ٹی وی*
* *کچھ انکاہی باتیں*
* *کوئی جین نا ، باجی*
* *لاڑکیاں محلے کی*
* *لامھا لمھا زندہگی*
* *ریحائی*
* *چودھون کا چاند*
* *مسی یا ملیکا*
* *غیال*
* *سنت*
* *ساری بھول ہماری تھی*
* *جب ہم بدھ*
* *آک پال*
* *نا کترو پنکھ میرے*
* *شیرٹ*
* *کتنی گراہین باقی ہین۔ پوشک* (2011)
* *کٹنی گراہین باقی ہین ۔ تیرے بینا*
* *کٹنی گراہین باقی ہین ۔ ریحام* (2013)
* *ہارا دل* (2018)
* *روبرائو تھا عشق*
* *اب دیکھو خدا کیا کرتا ہے* (2018)
* *میرا رب وارث*  (2019)
* *دیویوانگی* (2019-موجودہ)

**ٹیلی فلماں**

* *پپو کی پڑوسن*
* *نیلی چتری*
* *محبت ہٹ ٹو لائف ہٹ*
* *حسینہ مان جئے گی*
* *پیانو لڑکی*
* *تیری میری محبت کی کہانی* 

## حوالہ جات

ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ہم ایوارڈز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
علی عباس (اداکار)

علی عباس (ڄمݨ دی تریخ: 9 فروری 1984ء) پاکستانی ٹیلی ویژن اتے فلمی اداکار ہن۔ علی عباس نظرِبد وچ آفتاب اتے کسے چاہوں وچ عامر جمال تم کون پیا وچ زریاب خان دے کرداراں دی وجہ توں سب توں زیادہ مشہور ہن۔

## Television

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
عمران اشرف

عمران اشرف (ڄمݨ دی تریخ: 11 ستمبر 1989ء) پاکستانی ڈراما انڈسٹری دے مشہور و معروف اداکار اتے ڈراما اسکرپٹ رائٹر ہن۔ ہم ٹی وی دے سپر ہٹ ڈراما سیریل رانجھا رانجھا کردی وچ انہاں دے کردار بھولا نے انہاں کوں شہرت دیاں بلندیاں تے پہنچا ݙتا۔ او بہترین معاون اداکار دی کیٹگری وچ اڄ تک ترائے ایوارڈز حاصل کر چکے ہن۔ انہاں دا کیریئر مختلف اتے ہٹ کر کردار ادا کرݨ نال بݨیا۔ چاہے او 'الف، اللہ اتے انسان' وچ ہک خواجہ سرا دا رول ہووے یا ہݨ 'رانجھا رانجھا کر دی' وچ بھولے دا انوکھا کردار جیں ناظرین دا دل جیت ڳھدا۔

## فلمیں

## انعامات و نامزدگیاں

## ٻیا ݙیکھو

* 
* ویوورز چوائس ایوارڈ 2016ء، اے آر وائی ڈیجیٹل
* انسٹاگرام پر عمران اشرف کے سمعی و بصری مواد

## حوالہ جات

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پشاور وِچ ڄَمّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
عدنان صدیقی

عدنان صدیقی  ہک پاکستانی اداکار، پروڈیوسر اتے ماڈل ہن جنہاں نے لالی وڈ اتے ہالی وڈ وچ کم کیتا ہے اتے ہندی فلم موم (2017) توں بالی ووڈ وچ وی قدم رکھا ہئی۔ انہاں دے اپݨے پروڈکشن ہاؤس، سیریئل انٹرٹینمنٹ ہے، جیں عادت اتے گھگی ڈراما بݨایا۔

### فلماں

## ایوارڈز اتے نامزدگی

## حوالہ جات

## بیرونی روابط

* 
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسرز
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
پاکستانی مرد اداکاریں دی تندیر

اے قابل ذکر پاکستانی مرد اداکاراں دی فہرست ہے:

## ا

* افتخار ٹھاکر
* الیاس کشمیری (اداکار)
* اسماعیل شاہ
* اسماعیل تارا
* مظفر ادیب
* اظہار قاضی
* افضل خان (اداکار)
* احمد بٹ
* اکمل خان
* البیلا
* احمد جہانزیب
* اعجاز اسلم
* انور سولنگی
* اسد ملک
* اعجاز درانی
* آصف رضا میر
* اسلم پرویز
* آصف رضا میر

## ب

* بدرمنیر
* بلال اشرف
* بہروز سبزواری
* ببو برال

## د

* دانش تیمور
* درپن

## ف

* فہد مصطفٰی
* فیصل رحمان
* فرحان سعید
* فاروق قیصر
* فواد خان
* فیروز خان
* فردوس جمال

## ع

* عثمان پیرزادہ
* عثمان خالد بٹ
* عمران اشرف
* عنایت حسین بھٹی
* عرفان کھوسٹ
* عابد علی (اداکار)
* عابد کاشمیری
* عابد خان
* عدنان خان
* عدنان صدیقی
* عجب گل
* علی عباس (اداکار)
* علی اعجاز
* علی رحمٰن خان
* علی ظفر
* علاؤالدین
* علی خان

## غ

* غلام محی الدین

## ح

* حمزہ علی عباسی
* حبیب الرحمان (اداکار)
* حمید شیخ
* حسن جہانگیر

## ج

* جمشید انصاری

## ک

* کیفی
* کمال ایرانی
* خالد عباس ڈار
* خیام سرحدی

## ل

* لطیف کپاڈیا
* لہری

## م

* سید محمود علی
* منور ظریف
* ملک انوکھا
* محمود اسلم
* میکال ذوالفقار
* معمر رانا
* محب مرزا
* محسن عباس حیدر
* معین اختر
* مصطفٰی قریشی
* مستنصر حسين تارڑ
* مظفر ادیب

## ن

* نبیل (اداکار)
* نعیم هاشمی
* نسیم وکی
* ناصر چنیوٹی
* نرالا

## ق

* قوی خان
* قاضی واجد
* قادر خان

## ر

* رؤوف خالد
* رضوان واسطی

## س

* سعد ہارون
* ساحر لودھی
* سجاد علی
* ساجد حسن
* سلیم شیخ
* سلیم ناصر
* سلمان شاہد
* سلونی (اداکارہ)
* سعود (اداکار)
* سہیل احمد
* سدھیر (پاکستانی اداکار)
* سلطان راہی
* سید کمال

## ش

* شان شاہد
* شبیر جان
* شفیع محمد شاہ
* شفقت چیمہ
* شاہد (اداکار)
* شکیل (اداکار)
* شامل خان
* شمعون عباسی

## ط

* طارق عزیز
* طارق ٹیڈی

## و

* واسع چوہدری
* وحید مراد
* وسیم عباس

## *

* ہمایوں سعید

## ی

* یوسف خان

## ز

* ضیاء محی الدین
* زوہاب خان

## ٻیا ݙیکھو

* پاکستانی اداکاراؤں کی فہرست
* فہرست پاکستانی ماڈل

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
الیاس کشمیری (اداکار)

الیاس کشمیری ہک پاکستانی فلمی اداکار ہن۔ او 1928ء وچ لاہور وچ پیدا تھئے، تقریباً سوا چھ فٹ دی قدوقامت دے مالک خوبرو نوجوان محمد الیاس کوں اداکاری دا شوق ہئی۔ فلمساز، ہدایتکار اتے اداکار نذیر دی دعوت تے ممبئی (بمبئی) پہنچا جتھاں اداکارہ سورن لتا دے نال فلم عابدہ (1947) وچ ہیرو دے طور تے کم کیتا۔ ہک ٻئی فلم ملکہ (1947) وچ ہیرو دے علاوہ فلم گل بکاؤلی (1947) وچ معاون اداکار دے طور تے وی ناں ملدا ہے۔

### وفات
الیاس کاشمیری نے اپݨے ہک انٹرویو وچ اٹھ سو توں زائد فلماں وچ کم کرݨ دا دعویٰ کیتا ہئی۔ پاکستان فلم میگزین تے انہاں دیاں چار سو توں زائد فلماں دا ریکارڈ موجود ہے۔ ہک چوتھائی اردو اتے باقی پنجابی فلماں ہن۔ آخری فلم دے طور تے طوفان (2002) دا اندراج ہے۔ سلطان راہی دے نال ݙیڑھ سو توں زائد فلماں ہن۔ الیاس کاشمیری دا انتقال 2007ء وچ تھیا ہئی۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:کشمیری نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی فلم پروڈیوسر
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
اسماعیل شاہ

اسماعیل شاہ (ڄمݨ دی تریخ: 22 مئی 1962ء، پشین، بلوچستان – وفات دی تریخ: 29 اکتوبر 1992ء) ہک پاکستانی اداکار ہئی۔ او 22 مئی 1962ء کوں پشین، بلوچستان وچ پیدا تھیا اتے 29 اکتوبر 1992ء کوں دل دے دورے دی وجہ توں مر ڳیا۔ 1980ء دے آغاز وچ پی ٹی وی ڈراما سیریل شاھین توں اونکوں عزت ملی۔ اسماعیل شاہ نے 1986ء وچ فلم باغی قیدی وچ متعارف کرایا جیں باکس آفس تے چنڳا کم کیتا۔ چھی سال دے اوندے ٻہوں مختصر فلمی کیریئر وچ، او تقریباً چھی درجن اردو، پنجابی اتے پشتو فلماں وچ ݙکھایا ڳیا ہئی۔ لو ان نیپال، دلاری، ناچے ناگن (1987ء)، برداست، مکھڑا (1988ء)، ھوشیار، جرات، حفاظت (1990ء)، کالے چور (1991ء)، چوتھا (1992ء) وغیرہ انہاں وچوں کجھ ہن۔

## ٻاہرلے لنک

* 
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:بلوچ شخصیتاں
ونکی:بلوچستان دیاں شخصیتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
اسماعیل تارا

اسماعیل تارا ہک پاکستانی مزاحیہ اداکار ہئی۔ (ڄمݨ دی تریخ: 16 نومبر 1949ء – وفات دی تریخ: 24 نومبر 2022ء) جنہاں نے کئی اسٹیج ڈرامیاں، ٹیلی ویژن ڈرامیاں اتے فلماں وچ کم کیتا۔ پاکستان ٹیلی ویژن دے پروگرام ففٹی ففٹی توں اونکوں شہرت ملی۔ نگار ایوارڈز برائے مزاحیہ اداکار کئی واری ملیا۔

## خاکے
ففٹی ففٹی - 1990 دے  ݙہاکے وچ

## فلم

* ہاتھی میرے ساتھی ـ 1993 نگار ایوارڈ
* آخری مجرا ـ 1994 نگار ایوارڈ
* منڈا بگڑا جائے - 1995 نگار ایوارڈ
* چیف صاحب ـ 1996 نگار ایوارڈ
* دیواریں نگار ایوارڈ
* ہم کسی سے کم نہیں ـ 1997
* جان جان پاکستان - 1997
* راجو - 1997
* دیواریں - 1998
* کبھی ہاں کبھی ناں - 1998
* مجھے جینے دو - 1999
* مجھے چاند چاہیے - 2000
* یہ دل آپ کا ہوا - 2002
* کھلے آسماں کے نیچے - 2008
* میں ہوں شاہد آفریدی -2013
* ریڈی اسٹیڈی نو (ان کا آخری کام )

## ڈرامے

*
* ربر بینڈ - 2005
* یہ زندگی ہے - 2008
* ون وے وکٹ - 2012
* پاک ولا - 2012
* دہلی کالونی - 2012
* اورنگی ٹاؤن کی انوری - 2013
* اسمائل ٹائم
*

## ٹاک شو

* لیاری کنگ لائیو (اے آر وائی)

## اسٹیج ڈرامے

* سونے کی چڑیا

## کارٹون
ڈونکی راجا میں بہ طور چاچا

## اعزازات

* 14 اگست 2021ء کو صدارتی تمغہ حسن کارکردگی عطا کیا گیا ،
* نگار ایوارڈز : 1993ء میں ہاتھی میرے ساتھی کے لیے بہترین کامیڈین
* نگار ایوارڈز : آخری مجرا 1994ء کے لیے بہترین کامیڈین
* نگار ایوارڈز : 1995ء میں منڈا بگڑا جے کے لیے بہترین کامیڈین
* نگار ایوارڈز : 1996ء میں چیف صاحب کے لیے بہترین کامیڈین
* نگار ایوارڈز : 1998ء میں دیوائرین کے لیے بہترین کامیڈین
* پہلا انڈس ڈراما ایوارڈز : ایک اہم کردار میں بہترین اداکار سیٹ کام کے لیے نامزد اور ٹی وی
* کامیڈی سیریز ففٹی ففٹی (1980ء کی دہائی) کے لیے ایوارڈ ملا۔

## حوالہ جات

ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:گجراتی نسل دیاں پاکستانی شخصیتاں
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی اداکار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:کراچی وِچ فوت تھیوݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
مظفر ادیب

فلمی اداکار۔ پاکستانی فلماں دے مشہور ولن۔ اصل ناں مظفر ادیب ہئی لیکن فلم دنیا وچ صرف ادیب دے ناں توں ڄاݨے ڳئے۔ ریاست جموں کشمیر دے ہک پٹھان خاندان دے چشم و چراغ ہن۔ قیام پاکستان توں قبل انہاں دے والدین سلسلہ معاش وچ کشمیر توں ممبئی منتقل تھی ڳئے۔ ادیب نے ممبئی وچ ہی تعلیم مکمل کیتی اتے اردو ادب وچ ایم اے کیتا۔

انہاں نے اپݨی فنی زندگی دا آغاز اسکرپٹ رائٹنگ توں کیتا۔ انوی  سو ثھیونڄاہ وچ پہلی واری ہدایت کار ایس ایم یوسف دی فلم ’پاک دامن‘ وچ ولن دا کردار ادا کیتا۔ ممبئی وچ ایس ایم یوسف دے نال چند فلماں اتے آنجہانی پرتھوی راج دے نال ہک فلم ’انسان‘ کرݨ دے بعد او پاکستان آ ڳئے۔ اے غالباً انیس سو باسٹھ دی ڳالھ ہے۔

اتھاں انہاں دی پہلی فلم ’دال وچ کالا‘ ہئی۔ اتے آخری فلم مجاجن۔ انہاں نے چار سو توں زائد فلماں وچ کم کیتا۔ انہاں دیاں ٻیاں مشہور فلماں وچ مولا جٹ، ہیرا پتھر، شیر خان، ظلم دا بدلا، اے امن، زرقا، فرنگی، شہید اتے آنسو بݨ ڳئے موتی شامل ہن۔

ادیب نے تھیٹر تے وی کم کیتا اتے ہک اندازے دے مطابق انہاں دے سٹیج ڈرامیاں دی تعداد پنجاہ ہے۔ انہاں نے چند ٹی وی ڈرامیاں وچ وی کم کیتا۔ ہک ٹی وی ڈرامے وچ سرسید احمد خان دا کردار انہاں نے ٻڑی خوبصورتی نال نبھایا۔

ترائے شادیاں کیتیاں اتے ہک اولاد تھئی جیہڑی ذہنی طور تے معذور رہی۔ دل دا دورہ پوݨ نال لاہور وچ انتقال تھیا۔

## حوالہ جات

ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
احمد بٹ

احمد بٹ (ڄمݨ دی تریخ: 18 نومبر 1975ء) پاکستانی ماڈل اتے ہک فلمی اداکار ہن۔

## حوالہ جات

ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:کشمیری نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
افضل خان (اداکار)

افضل خان ہک پاکستانی فلم اتے ٹی وی دا مشہور اداکار ہے۔ افضل خان گیسٹ ہاؤس ڈراما وچ ریمبو دے کردار توں مشہور تھئے۔

محمد افضل خان - پی ٹی وی ڈراما سیریز گیسٹ ہاؤس (ڈراما) توں شہرت حاصل کرݨ والے معروف اداکار (ڄمݨ دی تریخ: 22 جولائی 1969ء)

جان ریمبو نے 1991ء وچ پاکستان ٹیلی ویژن دی ڈراما سیریز ’’گیسٹ ہائوس‘‘ وچ صفائی کرݨ والے دا کردار ایں خوبی نال ادا کیتا کہ آہستہ آہستہ او ایں سیریز دے سب توں مقبول اداکار بݨ ڳئے۔ ایں سیریز دے دوران افضل خان عرف جان ریمبو کوں معروف فلم ساز حاجی عبد الرشید نے اپݨی فلم ’’ہیرو‘‘ وچ مرکزی کردار ادا کرݨ دی پیشکش کیتی۔ ایں فلم دے ہدایت کار سعید رانا ہن جݙݨ کہ کہانی اتے مکالمے بشیر نیاز نے تحریر کیتے ہن۔ فلم ہیرو وچ افضل خان دے مقابلے وچ مرکزی کردار اداکارہ صاحبہ نے ادا کیتا ہئی جݙݨ کہ ایں دے ٻئے اداکاراں وچ اظہار قاضی اتے رنگیلا دے ناں شامل ہن۔ افضل خان نے ہیرو دے بعد متعدد فلماں وچ اداکاری دے جوہر ݙکھائے۔ بعد ازاں انہاں نے اپݨی فلم دی ہیروئن صاحبہ دے نال شادی کر گھدی۔ انہاں دی جوڑی اڄ وی فلمی صنعت دی کامیاب جوڑی سمجھی ویندی ہے۔

## اہم فلماں

* سایہ خداۓ ذوالجلال

## حوالہ جات

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسرز
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
ونکی:پاکستانی اداکار
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نکولائی میخائلووچ کارامزین

نکولائی میخائلووچ کارامزین (1766-1826) روسی تاریخ دان

نکولائی میخائلووچ کارامزین (1766-1826) روسی بادشاہی دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا ہئی ۔ انہاں روس دی قدیم تاریخ تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے ٻہوں کم کیتا ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب "روسی ریاست دی تاریخ"روس دی تاریخ دا ہک وݙا ذریعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں روس دے پراݨے بادشاہواں ،قبیلیاں تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے معلومات ݙتیاں ہن ۔ انہاں روس دی پراݨی تہذیب تے ثقافت بارے وی ڳالھ کیتی ہئی ۔ کارامزین دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے روس دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ کارامزین دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی روس دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت دی جھلک نظر آندی ہے ۔ کارامزین دی محنت نال روس دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
اکمل خان

اکمل یا اکمل خان (ڄمݨ دی تریخ: 11 نومبر 1929ء، لاہور، پاکستان – وفات دی تریخ: 11 جون 1967ء) ہک پاکستانی فلم اداکار اتے گلوکار ہن۔

## چند مشہور فلماں

## حوالہ جات

## ٻاہرلے لنک

* پاکستانی پنجابی گریٹ ہیرو اکمل
* 
* وسط 1960s میں ایک غالب پنجابی فلم کے ہیرو

ونکی:پاکستانی شخصیتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پنجابی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:لاہور دے ڳائیک
ونکی:پنجابی گائیک
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:وِیہوِیں صدی دے ڳائیک
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ساحر علی بگا

ساحر علی بگا ہک پاکستانی گلوکار اتے موسیقار ہن جنہاں دا تعلق لاہور توں ہے۔ بگا لالی وڈ اتے ٻئے گلوکاراں کیتے وی موسیقی ترتیب ݙیندے ہن۔ فلم پاکستانی فلم "زندہ بھاگ" (2013ء) "ہجرت" (2016ء) اتے "تمنا" (2014ء) دی موسیقی ݙتی۔ ایندے علاوہ انہاں نے "کوئی دل میں" اتے "چل اوئے" کیتے ݙو ڳانے بݨائے ہن۔ انہاں نے ہم ٹی وی دے کھیل "عشق بے نام" دی موسیقی ݙتی۔ حال ہی وچ انہاں نے کوک سٹوڈیو (پاکستان) توں "یہ ممکن تو نہیں"، "ملنگ"، "بازی"، "رب وارث" اتے "روئے روئے" توں شہرت حاصل کیتی ہے۔

## فلمی موسیقی
}
|2014
|-
|دختر
|2014
|-
|*ہلا گلا*
|2015
|-
|*جوانی پھر نہیں آنی*
|2015
|-
|*ہجرت*
|2016
|-
|*مالک*
|2016
|-
|سکندر
|2016
|-
|بلو ماہی
|2016
|-
|*جیون ہاتھی*
|2016
|-
|}

## ٹی وی موسیقی

## البمز

## حوالہ جات

ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
جنید خان (اداکار)

جنید خان (ڄمݨ دی تریخ: 2 نومبر 1981ء) ہک پاکستانی فلمی اداکار، گلوکار، نغمہ نگار اتے ٹیلی ویژن اداکار ہن۔ او بینڈ کال دے مرکزی گلوکار ہن، جیں ݙو کامیاب البمز، جلاوطن اتے دھوم ریلیز کیتے ہن۔ او سیریلز سن یارا (2016ء)، عشق تماشا (2018ء) اتے یاریاں (2019ء) وچ اپݨے کرداراں کیتے مشہور ہن۔ انہاں نے اے آر وائی ڈیجیٹل تے 2017ء دے کامیاب ڈرامے سن یارا وچ ڈاکٹر طلال سکندر دے نفیس اتے مدبر کردار کوں پیش کر کے شہرت حاصل کیتی۔ 2012ء وچ جنید خان کوں ݙو مختلف زمریاں وچ لکس اسٹائل ایوارڈز وچ سیریل دل دی لگی کیتے بہترین ٹی وی اداکار اتے البم دھوم کیتے سال دے بہترین البم وچ نامزد کیتا ڳیا ہئی۔

## ڈسکوگرافی

### کال کے ساتھ البمز

* " جلوتن " (2005)
* " دھوم " (2011)

### کوک اسٹوڈیو

* "میں راستہ" مومنہ مستحسن (سیزن 9) کے ساتھ جوڑی۔

### میوزک ویڈیوز

* جلاوطن سے "نشان" (2003)
* جلاوطن  سے "پکار" (2003)
* جلاوطن سے "شاید" (2004)
* "سب بھولا کائی" (2005) جلوتن سے
* جلاوطن سے "بیچار کائی بھیے" (2006)
* جلاوطن سے "کچھ نہیں" (2006)
* "کل ہمارا ہے" (2006)
* "ہم سے ہے یہ زمانہ" (2007) دھوم سے
* دھوم سے "آسمان" (2007)
* دھوم سے "ہو جانے دے" (2009)
* دھوم سے "میں ایسا ہی ہوں" (2011)
* "اتنا قریب تو دور" (2012)
* "تقدیر" (2021)

### ٹیلی ویژن OST

* "مرزی" (2016)
* "سن یارا" (2017)
* "تھیز" (2018)

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### فلم

## حوالہ جات

## ٻاہرلے لنک

* 
* 
* 

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
محمود عبدالعزیز

محمود عبد العزیز (ڄمݨ دی تریخ: 4 جون 1946ء – وفات دی تریخ: 12 نومبر 2016ء) ہک مصری فلم اتے ٹیلی ویژن اداکار ہئی۔ او مصری سینما وچ کئی مشہور کرداراں دی وجہ توں معروف ہئی۔ ایں توں پہلے او اپݨے آبائی مصر اتے پورے خطے وچ مصری ٹی وی سیریز رفعت الحگن وچ مصری حب الوطنی دے کردار کیتے مشہور ہئی۔ مصری اداکاراں دی تنظیم نے 12 نومبر 2016ء دی رات اوندے مرݨ دا اعلان کیتا۔ 

## ایوارڈز
دمشق انٹرنیشنل فلم فیسٹیول اتے اسکندریہ انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ کٹ کیٹ (1991) کیتے فلم وچ بہترین اداکار۔ دمشق انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ دی کیپٹن (1997) کیتے فلم وچ بہترین اداکار۔ قاہرہ انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ پلیزر مارکیٹ (2000) کیتے فلم وچ بہترین اداکار۔ دمشق انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ دی میجیشین (2001) کیتے فلم وچ بہترین اداکار۔ دبئی انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وچ لائف ٹائم اچیومنٹ۔

## ٻیا ݙیکھو

* ٹاپ 100 مصری فلمیں۔
* سواد حسنی کی فلمو گرافی۔

## حوالہ جات

## ٻاہرلے لنک

* 

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:مصری مسلم
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
عبدالقادر بدایونی

عبدالقادر بدایونی (1540-1615) ہند-فارسی تاریخ دان

عبدالقادر بدایونی (1540-1615) ہند-فارسی تاریخ دا وݙا عالم ہئی ۔ انہاں مغل بادشاہی دی تاریخ تے اتھوں دے حالات بارے ٻہوں کم کیتا ۔ انہاں دی لکھی ہوئی کتاب "منتخب التواریخ" (Muntakhab-ut-Tawarikh) مغل بادشاہی دی تاریخ دا ہک وݙا ذریعہ ہے ۔ ایں کتاب وچ انہاں مغل بادشاہ اکبر دے دور دے سیاسی ، سماجی تے مذہبی حالات بارے تفصیل نال لکھیا ۔ بدایونی دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے مغل بادشاہی دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ "منتخب التواریخ" اڄ وی مغل بادشاہی دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے سیاسی حالات دی جھلک نظر آندی ہے ۔ بدایونی دی محنت نال مغل بادشاہی دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دے سیاسی حالات بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
رؤف خالد

عبد الرؤف خالد (ڄمݨ دی تریخ: 19 دسمبر 1957ء، پشاور – وفات دی تریخ: 24 نومبر 2011ء) ہک پاکستانی اداکار، فلمساز اتے ٹیلی ویژن مصنف/ہدایتکار ہئی۔ ہک سابق فوجی اتے بیوروکریٹ، انہاں نے اسلامیہ کالج، پشاور وچ تعلیم حاصل کرݨ دے بعد فلماں اتے ٹیلی ویژن ڈرامیاں وچ کم کیتا۔

## ڈرامے

* **لاگ** پی ٹی وی
* **گیسٹ ہاؤس (ڈرامہ)** پی ٹی وی
* **انگار وادی (ڈراما)** پی ٹی وی
* **مشال** پی ٹی وی

## ذاتی زندگی
شادی سینیٹر روبینہ خالد نال تھئی۔ 

## وفات
روف خالد دا شیخوپورہ دے قریب ٹریفک حادثے وچ 24 نومبر 2011 کوں 53 سال دی عمر وچ انتقال تھی ڳیا، جݙݨ او موٹر وے دے رستے لاہور توں اسلام آباد آندے پئے ہن۔

## ایوارڈ

## ٻیا ݙیکھو

* پاکستانی اداکاروں کی فہرست

## حوالہ جات

## ٻاہرلے لنک
* 
* ''لاج'' (فلمی پروفائل)
* رؤف خالد کی موت کا نوٹس
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسرز
ونکی:پاکستانی فلم ہدایت کار
ونکی:پاکستانی فلم پروڈیوسر
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
محسن رضوی

سید محسن رضوی (پیدائش: 22 اگست 1962ء، کراچی) پاکستانی فلم ساز، ہدایت کار، ٹیلی وژن ڈراما ہدایت کار، ڈاکومنٹری میکر، ٹی وی اشتہارات دے ماہر اتے پروفیشنل فوٹوگرافر ہن۔ انہاں میٹرک حبیب پبلک اسکول کراچی توں کیتا۔ پری انجینئرنگ وچ انٹرمیڈیٹ دے بعد جامعہ کراچی توں بی اے اتے 1986ء وچ ایم اے دی ڈگری حاصل کیتی۔ 1991ء وچ گوئٹے انسٹیٹیوٹ کراچی توں فلم سازی دا ڈپلوما کیتا۔ انہاں پاکستانی فلم ڈائریکٹر مشتاق گزدر اتے جرمن فلم ساز برنارڈ شیرر توں وی سکھیا۔ پاکستان امریکن کلچر سینٹر کراچی توں پروفیشنل فوٹوگرافی اتے فرانسیسی کلچرل سینٹر الائنس فرانسز کراچی توں سینماٹوگرافی وچ سرٹیفکیٹ حاصل کیتے۔

تعلیم مکمل کرݨ دے بعد انہاں ہک ایڈورٹائزنگ ایجنسی دے آڈیو ویژیول ڈیپارٹمنٹ نال کم شروع کر ݙتا۔ انہاں نجی ٹی وی چینل این ٹی ایم کیتے ننگے پیر ، چاند گرہن اتے کشکول جیہاں  مشہور ڈرامے بݨائے۔ انہاں ہک مزاحیہ ڈراما نادان نادیہ وی بݨایا جیندے وچ بابرہ شریف نے کم کیتا۔ انہاں اپݨی پروڈکشن کمپنی دی فلم کمپنی بݨائی جیندے تحت ٻہوں سارے ٹی وی کمرشل بݨائے۔ بی بی سی کیتے ڈاکومنٹریز وی بݨائیاں۔ انہاں ایس سلیمان دے نال مل کے فلم ویری گڈ دنیا ویری بیڈ لوگ دی ہدایت کاری وی کیتی جیندے وچ فخر عالم نے مرکزی کردار ادا کیتا۔ او ٹی وی اشتہارات بݨاوݨ وچ وی ماہر ہن اتے سینکڑاں اشتہارات بݨا چکے ہن۔

محسن رضوی کوں ٻہوں سارے ایوارڈز مل چکے ہن جنہاں وچ پاکستان ایڈورٹائزنگ ایسوسی ایشن، اے پی این ایس ایوارڈز اتے پاکستان میڈیا ایوارڈ برائے بہترین فلم ڈائریکٹر شامل ہن۔

## ٻاہرلے لنک

* محسن رضوی یو ٹیوب چینل

## حوالہ جات

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسرز
ونکی:پاکستانی فلم پروڈیوسر
ونکی:پاکستانی فلم ہدایت کار
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مانی (اداکار)

سلمان ثاقب شیخ، جینکوں مانی دے ناں نال ڄاݨا ویندے، ہک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکار، پروگرام میزبان اتے جزوی سیاست دان ہے۔ مانی زیادہ تر اپݨے مزاحیہ کرداراں کیتے معروف ہے۔ انہاں نے اپݨے کیریئر دا آغاز ہک جونیئر اینکر اتے میزبان دے طور تے کیتا، ایں توں پہلے او سٹ کام اتے کامیڈی دے اداکار بݨے۔ او میری تیری کہانی، بندش اتے ٹیلی فلم دل تو بچہ ہے وچ مشہور کردار کر چکے ہن۔ جولائی 2018 وچ، مانی نے پاک سرزمین پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی۔    

## ٹیلی ویژن

### بطور میزبان

### بطور پروڈیوسر

### بطور اداکار

## فلم

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
محمد الضعیف

محمد الضعیف (1752) مراکش دا تاریخ دان

محمد الضعیف (1752 وچ پیدا تھیا) مراکش دا ہک مہاندرا تاریخ لکھݨ آلا ہئی ۔ انہاں مراکش دی قدیم تاریخ تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے ٻہوں کم کیتا ۔ الضعیف دی لکھت وچ مراکش دے پراݨے بادشاہواں ،قبیلیاں تے اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ بارے معلومات ملدین ۔ انہاں مراکش دی پراݨی تہذیب تے ثقافت بارے وی ڳالھ کیتی ہئی ۔ الضعیف دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دے وݙے سوجھواݨ ہن تے مراکش دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدے ہن ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ الضعیف دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی مراکش دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت دی جھلک نظر آندی ہے ۔ الضعیف دی محنت نال مراکش دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے ثقافت بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔
عادل خان

عادل خان ہک پاکستانی نژاد نارویجن اداکار، گلوکار اتے رقاص ہن۔ او فاکس ناں دی امریکی ٹی وی چینل دے مقابلہ رقص پروگرام "اچھا، تہاݙا خیال ہے کہ تہاکوں رقص کرݨ آندا ہے" دی طرز تے بݨے نارویجن پروگرام "رقص دا بخار" کوں جیت کر راتوں رات ناروے بھر وچ مشہور تھی ڳئے۔ اے پروگرام 2006ء وچ ناروے دے ٹی وی چینل ٹی وی ناروے تے قسط وار پیش کیتا ڳیا ہئی۔

## پیشہء اداکاری

## بیرونی روابط
آفیشل سائیٹ

## حوالہ جات

ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
آصف علی (اداکار)

آصف علی (ڄمݨ دی تریخ: 4 فروری 1986ء) ہک ہندوستانی اداکار اتے پروڈیوسر ہن، جیہڑے ملیالم فلم انڈسٹری وچ کم کریندے ہن۔ انہاں نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز شیاما پرساد دی 2009ء وچ ریلیز تھیوݨ والی فلم ریتو توں کیتا۔

## حوالہ جات

ونکی:بھارتی مسلم شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
لوسی ایکن

لوسی ایکن (1781-1864) انگلینڈ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

لوسی ایکن (1781-1864) انگلینڈ دی ہک مہاندری تاریخ لکھݨ آلی تے سوانح نگار ہئی ۔ انہاں انگلینڈ دی تاریخ تے اتھوں دے وݙے لوکاں دی زندگی بارے ٻہوں کم کیتا ۔ ایکن دی لکھت وچ انگلینڈ دے پراݨے واقعات ، اتھوں دے لوکاں دے رہݨ سہݨ تے اتھوں دے وݙے لوکاں دے کرداراں بارے معلومات ملدین ۔ انہاں خاص طور تے انگلینڈ دے بادشاہواں تے اتھوں دے مشہور لوکاں دی زندگی بارے تفصیل نال لکھیا ۔ ایکن دی لکھت توں پتہ لڳدے کہ او اپݨے دور دی وݙی عالم ہئی تے انگلینڈ دے حالات دے بارے وچ گہری سمجھ رکھدی ہئی ۔ انہاں دا انداز تحریر سادا تے واضح ہئی ۔ انہاں واقعات کوں سچائی نال پیش کیتا ہئی ۔ ایکن دی لکھی ہوئی تاریخ اڄ وی انگلینڈ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دی لکھت توں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے وݙے لوکاں دی زندگی دی جھلک نظر آندی ہے ۔ ایکن دی محنت نال انگلینڈ دی قدیم تاریخ محفوظ تھئی ۔ انہاں دی لکھت اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔ انہاں اتھوں دی پراݨی تہذیب تے وݙے لوکاں دی زندگی بارے تفصیل نال لکھ تے اتھوں دے علم کوں ودھایا ۔ انہاں دی کتاب اتھوں دی تاریخ دا ہک وݙا خزانہ ہے ۔