اِندو اے یا مُسلمین؟

1977ء اِچ جنرل ضیاء ملک دے آئین کوں کنڈ ݙے تے عوام دے چُݨیے ہوئے سیاستدانیں کنوں زوریں رِیت اختیار کھس تے حکومت تے قبضہ کیتا ۔ اُوں ویلھے تئیں پاکستان اِچ ہیروئن تے کلاشنکوف دا ناں اِی کہیں کائناں سُݨیا ہا ‘ افغانستان اِچ ہُنیں ݙینھیں غدر مچیا تے جہاد دے ناں تے امریکہ فساد دا مُنڈھ ٻدھا ‘ اپݨی غرض کوں جنرل ضیاء دی کنڈ تھپݨ شروع کیتی‘ گولہ بارود ‘ بمب ‘ رفلاں ‘ توپاں تے ٻے ہتھیار مِلݨ پے ڳے اُتھاں بھاڄڑ پی ‘ لکھیں دی ڳنتری اِچ بھاڑی پئے تھے بھڄ کراہیں پاکستان آوݨ آلے نسوکڑ مجاہدین سݙویجݨ پئے ڳے ۔ صوبہ سرحد تے بلوچستان اِچ اِنہیں دیاں وَستیاں وَسیج ڳیاں ‘ ہتھیاریں دے نال ہیروئن دی سوکھڑی اَئی ‘ ہک نواں دَھندہ تے نہوکھڑا وَݨج وپار شروع تھیا ‘ ایں وَݨج وپار اِچ وٹک اَتی ہئی جو وݙے وݙے لوک ایں پاسے گھلک پے‘ ݙیہاڑے اِچ ارباں تے کھرباں پتی تھی ڳے‘ حرام دی ہِیں کمائی دے زور تے ایہ آپ اَتے اِنہیں دی آل اولاد سیاست اِچ اَئی ‘ ایہے بھلے مانس لوک اَڄ کلھ ملک تے قوم دی قسمت دے مالک اِن ‘ وَردی آلے ‘اَتے بغیر وَردی آلے وݙے وݙے افسر انہیں دے بھائیوال اِن ‘ ایئیں آکھ اِنہائیں کوں سیاست اِچ آنݨ تے اِتے تئیں پُڄاوݨ آلے ایہے افسر اِن وکھری ٹائپ دے اَڄ کلھ آلے حاکم او سوغاتاں اِن جیرھیاں جنرل ضیاء پاکستان تے پاکستانیں کوں دان کر ڳے ‘ جنرل ضیاء دے ٹکریلے مُلاں مُلواݨیں وی اُنہائیں دے ٻانہہ ٻیلی اِن ‘ حیرانگی دی ڳالھ ایہ ہے جو افغانستان آلی لڑاند بھڑاند اَتے شر فساد کوں جہاد آکھݨ آلے وَݙے وَݙے ٹھنڈ تے ڈڈِھل مولویں اِچوں کوئی ہک وی افعانستان اِچ جہاد کیتے وَنڄ تے شہادت دی موت نی مُوأ ‘ ٻنہائیں کوں شہید کرا تے آپ ثواب کمیندے رَہ ڳن‘ مال مݙی مِلیندے رَہ ڳن‘ چس دی ڳالھ ایہ ہے جو روس دیاں فوجاں افغانستان اِچوں کݙوکݨاں نِکل ڳین ۔ ڈاکٹر نجیب دی حکومت اِی کائنی رہ ڳی ‘ پر اُنہیں دا جہاد اَڄاں نی مُکا ‘ ایہ آپت اِچ لڑ بِھڑ تے ہک ݙوجھے کوں خون کر کراہیں شہادت دی موت مریندے پِن‘ مسلمان مسلمان کر تے جہاد کریندا پے ‘ غازی تے مجاہد سݙویندا پے ‘ راند رَسی پی اے۔

ہُݨ ایہ ہک خبر چھپی اے جو افغان مجاہدین کشمیر اِچ جہاد کرݨ کیتے تیار اِن ‘ واہ واہ !سبحان اللہ !  انہیں مجاہدین ہک واری پہلے وی اُتھاہیں جہاد کیتا ہا‘ اُردو دے مشہور لکھاری سعادت حسن منٹو اَپݨی ہک لکھت اِچ انہیں دے ہِیں جہاد دا ایں نقشہ چھکیا ہا ۔ گولیں دے ݙاہ رائونڈ چلاوݨ اَتے ترائے بندیں کوں پھٹوڑی کرݨ دے بعد پٹھاݨ اوڑک سُرخرو تھی ڳیا ‘ لُڑھ لاٻا ‘ لُٹ پُھر تے مار کُٹ لڳی پئی ہئی لوک ہِک ٻے تے ڈہندے پَمدے پے ہَن ‘ پٹھاݨ اَپݨی بندوق چا تے وَنڄ وَڑیا ‘ ہک گھنٹے دی تݨ وُݨ دے بعد ہک تھرموس بوتل کھس آیا ۔ پُلس پُڄ ڳی ‘ سبھے بَھنے ‘ پٹھاݨ وی بَھنا ‘ ہک گولی زانکدی ہوئی اُوندے کین نال لنگھ ڳی ‘ پَر اُوں پرواہ نہ کیتی ‘ بوتل ہتھیکی کیتی ریہا ۔ سنگتیں ساتھیں کنے پُناں ‘ فخر تے وݙائی دے نال بوتل ݙکھایُس ‘ اُنہیں اِچوں ہک آکھیا خان صاحب ! ایہ کیا چا اَئیوے؟ خان اکڑیج تے بوتل ݙے ݙٹھا ‘ اوندے ڈھکݨ تے ہتھ پھیر تے پُچھیُس ۔ کیوں؟ اوندے سنگتی وَلدی ݙتی ایہ تاں ٹھڈیاں شہئیں ٹھڈیاں تے تتیاں تتیاں رکھݨ آلی بوتل اے ۔ خان بوتل اَپݨے بُگچے اِچ پاتی تے آکھیا‘ خواَم اس میں نسوار ڈالے گا ۔ مطلب اے ناس سیالے اِچ ٹھڈی تے ہُنالے اِچ تتی رَہ ویسے ۔

ہک پٹھاݨ مجاہد دی بندوق دے سامھے آ ڳیا مجاہد اونکوں آکھیا خوایک دَم جلدی بولو ‘ تم کون اے؟ وُوے جلدی ݙس توں کون اِیں؟

او بندہ شودا ویٻلا تھی ڳیا‘ سَنگھ اِچوں اَلا نہ نِکلس ‘ ٻت ٻت کر تے ٻولیا۔ میں …… مَیں ۔ پٹھاݨ آکھیا خو شیطان کا بچہ جلدی بولو اِندو اے یا مسلمین؟ وُوئے شیطان دا پُتر آ ! جلدی ݙسا ہندو ایں یا مسلمان ایں؟ اُوں وَلدی ݙتی مسلمین‘ پٹھاݨ پُچھیا خو تمہارا رسول کون ہے؟ مطلب اے توں نبی کینکوں منیندیں؟ اُوں آکھیا ۔ محمد خان ‘ پٹھاݨ آکھیا ٹیک اے جائو ‘ مطلب اے ٹھیک اے وَنڄ۔

جمعۃ المبارک 19جون؍1992ء

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان