open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
اے کے بروہی

اللہ بخش کریم بخش بروہی ، جنہاں کوں اے کے بروہی دے ناں نال ڄاݨیا ویندے، ہک ممتاز پاکستانی سیاست دان تے وکیل ہن۔ انہاں دا تعلق سندھ دے شہر شکارپور نال ہئی۔ اوہ مشہور ہندوستانی وکیل رام جیٹھ ملانی دے پہلے پارٹنر تے سرپرست ہن۔

انہاں نے یکم فروری 1960ء توں 31 مارچ 1961ء تک ہندوستان وچ پاکستان دے ہائی کمشنر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔

## کیریئر
اے کے بروہی فوجی حکمران ضیاء الحق تے انہاں دی سیاست دے نیڑے ہن تے انہاں کوں "جنرل دے پچھوں دانشور" آکھیا ویندے۔اوہ ہک سکالر تے مصنف ہن جیہڑے مابعد الطبیعیات دے روایتی سکول نال وابستہ ہن (زیادہ واضح طور تے رینی گیونن، فریتھجوف شوون تے مارٹن لنگس)۔بروہی نے شریف الدین پیرزادہ دے علاوہ پاکستان کیتے اٹارنی جنرل دے طور تے مختصر وقت کیتے خدمات انجام ݙتیاں۔ انہاں نے جنرل ضیاء الحق دے زیادہ تر دور حکومت وچ اٹارنی جنرل دے طور تے کم کیتا۔اے کے بروہی نے 1970ء دی ݙہاکے دے آخر وچ جنرل ضیاء الحق دے دور حکومت وچ کجھ عرصہ وزیر قانون تے انصاف دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں۔ 

بروہی نے بریگیڈیئر جنرل ایس کے ملک دی کتاب "جنگ دا قرآنی تصور" (1979ء) دا ہک طویل دیباچہ لکھیا، جیہڑی ابتدائی اسلامی دور توں فوجی حکمت عملی دے بارے وچ بریگیڈیئر دے تاثرات دا ہک دستورالعمل ہے۔انہاں دے چھوٹے بھرا علی احمد بروہی، جنہاں دا انتقال 2003ء وچ تھیا، اوہ وی ہک مصنف تے سکالر ہن، خاص طور تے سندھی ثقافت تے۔انہاں دی بھینڑ حسن افروز نے تجربہ کار سیاست دان قائم علی شاہ نال شادی کیتی ہئی، پر 1977ء وچ چھاتی دے کینسر دی وجہ نال انہاں دا انتقال تھی ڳیا۔

## اشاعتیں

### کتاباں:

# جدید دنیا وچ اسلام
# پاکستان دا بنیادی قانون (1958ء)
# جیوݨ دا ایمان
# ایمان دا عہد نامہ
# خودی دے اظہار وچ مہم جوئی

### کتابچے:

# قرآن تے انسانی تاریخ تے اس دے اثرات
# شاہ عبداللطیف دی شاعری
# مذہبی طرز زندگی

### مضامین:

# اقبال تے اسلامی سوشلزم دا تصور

## ایوارڈز تے پہچان
پاکستان اکیڈمی آف لیٹرز دے بانی ارکان وچوں ہک۔ انہاں کوں پاکستانی زباناں تے ادب (خاص طور تے فلسفہ) کیتے انہاں دی خدمات دے اعتراف وچ نامزد کیتا ڳیا۔

## حوالہ
نیگو

نرگس بیگم (نیگو) (اردو: نیگو، کنوں) ہِک مشہور روایتی پاکستانی مجرا رقاصہ اَتے فلمی اداکارہ ہَن۔ انّھاں نے بنیادی طور تے 60ء دے ݙہاکے وِچ پنجابی اَتے اردو فلماں وِچ کَم کِیتا۔

## ابتدائی حیاتی
نیگو لاہور دے بد ناں زمانہ ریڈ لائٹ ہیرا منڈی ناویں ضلع نال تعلق رکھین٘دی ہَئی۔ اُوہ ہِک طوائف دے گھر وِچ ڄَمّی ہَئی۔

## کَم کار آلی حیاتی
پاکستانی فلم سازاں کِیتے ہیرا منڈی آپݨی فلماں کِیتے ہونہار چھوہِرِیں دیاں خذمتاں حاصل کرݨ کِیتے پہلی پسند ہَن۔ چھوہِرِیں دے لالی ووڈ وِچ شامل تِھیوݨ اَتے مشہور اداکارہ بݨن ہِک عام جہیں ڳالھ ہَئی۔ فلم نگری وِچ نیگو دے کَم کار دا اَغاز اِیں طرح کِیتا ۔انّھاں دی قص اُتے مہارت نے پنجابی فلم سازاں کوں متاثر کِیتا اَتے اُوہ جلدی ای پسندیدہ بݨ ڳئی۔

## فوتڳی
5 جنوری 1972ء کوں اِیکوں لاہور وِچ آپݨی رہائش گاہ اُتے قتل کِیتا ڳِیا۔

ماضی وِچ ٻہوں ساریاں ٻئیاں اداکاراواں دا اِیہو حشر کِیتا ڳِیا ہِے۔ ماروی، یاسمین خان اَتے نادرا جئیں اداکاراواں کوں وی پِچھوکڑ محبوباں یا پئیاں نے مار گَھتّیا۔  

## فلمو گرافی

* *عشرت* (1964)
* *شہنشا جہانگیر* (1968)
* *نئی لیلا نیا ماجنو* (1969)
* *اندلیب* (1969)
* *جنگل میں محبت* (1970)
* *افسانہ* (1970)
* *محبت* (1972) 

## حوالے

ونکی:پاکستانی رقاصائیں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی مقتولین
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
ونکی:پاکستانی سٹیج اداکارائیں
نعیم احمد بلوچ

نعیم احمد بلوچ 6 نومبر 1961ء کوں ضلع قصور دے ہک دیہات رام تھمن وچ ڄمیے۔ اسلامیات وچ ایم اے پنجاب یونیورسٹی توں کیتا۔ 1980ء وچ جاوید احمد غامدی نال متعارف تھئے تے المورد دی ابتدائی کلاسiں وچ باقاعدہ شریک ریہے۔ جݙݨ ماہ نامہ اشراق دا اجرا تھیا تاں ابتدا ہی توں اعزازی طور تے ایندے نال منسلک ریہے۔ 1984ء وچ صحافت توں پیشہ ورانہ زندگی دا آغاز کیتا۔ مختلف اخبار و جرائد نال منسلک ریہے۔ 1994ء کوں تعبیر پبلیشرز دے ناں نال ہک مکتبہ قائم کیتا جیندے زیر اہتمام ٻالیں کیتے ماہنامہ اکھ مچولی دا اجرا کیتا جیہڑا چار سال تک باقاعدگی نال شائع تھیندا ریہا۔ 2004ء وچ سپیریئر کالج توں اسسٹنٹ پروفیسر دے عہدے توں استعفی ݙے تے المورد نال باقاعدہ منسلک تھی ڳئے۔ ہݨ المورد وچ بطور اسسٹنٹ فیلو کم کرݨ لڳے ہن۔

المورد دے تعاون نال قائم تھیوݨ آلی ایہ سائٹ ٻالیں تے نوجواناں کوں اردو وچ ایہا لٹریچر فراہم کریندی ہے جیہڑا انہاں دے اندر مثبت انسانی اقدار کوں فروغ ݙیوے۔ انہاں نے ٻالیں تے نوجواناں کیتے 25 توں زائد کتاباں لکھیاں ہن تے انٹرنیشنل اسلامک یونیورسٹی توں نوجواناں کیتے بہترین ادیب برائے سال 1992ء دا ایوارڈ حاصل کیتا۔ نیشنل بک فاؤنڈیشن اسلام آباد توں 1998ء توں ملکی سطح تے مقابلے وچ انہاں دے مسودے کوں پہلے انعام نال نوازا ڳیا۔ عام قارئین کیتے وی متعدد ادبی تے تاریخی موضوعات تے کتاباں لکھ چکیے ہن۔ تے اشراق وچ مختلف موضوعات تے لکھدے ریہندے ہن۔

## کتاباں

* قبول حق دے بعد (صحابہ دی داستان عزیمت)

## مکار دشمن

* ہک غلط فہمی (واقعہ شق القمر حصہ اول)
* حق دی تلاش (واقعہ شق القمر حصہ دوم)
* اجالو دی منزل (واقعہ شق القمر حصہ سوم)
* قصہ ݙو اونٹاں دا
* سنگین مذاق (پہلے انسان دی کہانی حصہ اول)
* تے اندھیرے چھٹ ڳئے (پہلے انسان دی کہانی حصہ دوم)
* احساس دے آنسو (قصہ یونس نبی)

## حوالہ
علی بابا (مصنف)

علی محمد المعروف علی بابا پاکستان نال تعلق رکھݨ آلے سندھی ٻولی دے مشہور تے معروف ڈراما نویس، ناول نگار تے افسانہ نگار ہن۔

## حالات زندگی
علی بابا 1940ء کوں کوٹری وچ ڄمیے۔ انہاں دے پیو محمد یوسف بلوچ پاکستان ریلوے وچ کلرک ہن۔ ثانوی تعلیم دے بعد علی بابا نے پاکستان ریلوے وچ بطور کلرک ملازمت اختیار کیتی۔ بعد وچ ٹیکسٹائل مل وچ اسٹنٹ منیجر مقرر تھئے۔

## ادبی خدمات
علی بابا نے ادبی زندگی دا آغاز 1965ء وچ افسانہ نگاری نال کیتا پر انہاں کوں شہرت ریڈیو پاکستان تے پاکستان ٹیلی وژن تے نشر تھیوݨ آلے انہاں دے ڈرامیاں دی بدولت ملی۔ پاکستان دے معروف مؤرخ پیر حسام الدین راشدی نے اپݨی ہک کتاب وچ علی بابا کوں سندھی تاریخ دا راوی آکھیا ہے۔ علی بابا نے پورے سندھ دا سفر کر تے سندھی ثقافت دی اصل روح کوں اپݨے ڈرامیاں وچ پیش کیتا ہے۔ انہاں دی کہانی "دھرتی دھکانا" (زمین توں بے دخل) انہاں دا سب توں وݙا ادبی کارنامہ سمجھیا ویندا ہے جیندے وچ 1947ء وچ تقسیم ہند دے بعد (مسلماناں تے ہندوواں) دی برصغیر وچ عظیم ہجرت دی منظر کشی کیتی ڳئی ہے۔

## تصانیف

* ڈراما
* دنگيءَ منجھ دريا (دریا وچ تیرتی کشتی) (بہترین ڈراما دا تریجھا انعام، سالانہ ڈراما فیسٹیول میونخ، جرمنی-1981ء)
* ناول
* موئن جو دڑو (1985ء)
* سند باد
* افسانوی مجموعہ
* دھرتی دھکانا (زمین توں بے دخل)
* لھندڑ سج جی لام (اتردے سورج دی روشنی)
* مھنجوں کہاٹیوں (میری کہانیاں) کلیات

## وفات
علی بابا 8 اگست 2016ء کوں کراچی، پاکستان وچ 76 سال دی عمر وچ وفات پا ڳئے۔ انہاں دی تدفین کوٹری دے دیہات یوسف بلوچ وچ انہاں دے آبائی غستان وچ تھئی۔

## حوالہ
شونیا پالن پوری

شونیا پالن پوری دا ڄم 19 دسمبر 1922ء کوں احمدآباد ضلع دے لیلاپور وستی وچ تھیا۔ انہاں دا ڄمدوں لا دا ناں علی خان عثمان خان بلوچ ہئی۔ شونیا تخلص ہے۔ ایندے معنے سنسکرت تے بھارت دی کئی زبانیں وچ صفر (0) دے ہن۔

## کم عمری تے غزل نال شغف
شونیا دا غزل نال شوق کم عمری توں ظاہر تھیوݨ لڳا۔ اوہ تریجھی جماعت توں نکیاں نکیاں تُک بندی تے کم کریندے ہن۔ 1938ء تک، جݙݨ اوہ 16 سال دے تھی چکے ہن، اوہ وسیع غزلیں گجراتی ٻولی وچ لکھݨ لڳے۔ انہاں دی غزلاں اپݨی ہیئت تے ٻولی وچ کافی سلجھی ہوئی تھی ڳئیاں ہن۔

## پیشہ تے ٻیاں سرگرمیاں
شونیا پیشے نال استاد ہن۔ اوہ ہک چنڳے شطرنج کھݙاڑی، گھڑسوار تے پالن پور دی سابقہ شاہی کرکٹ ٹیم دے کھݙاڑی ہن۔ اوہ وکٹ کیپر دے طور تے عقابی نظر رکھیندے ہن۔ اوہ وکٹ کیپری دی وجہ نال سب توں آخری کھݙاڑی ہوندے ہن تے ناٹ آؤٹ رہندے ہن۔ ایں وجہ نال کرکٹ دے حلقے وچ انہاں کوں انانم علی (ناٹ آؤٹ علی) دے طور تے شہرت ہئی۔ پالن پور دی شاہی کرکٹ ٹیم وچ چنندہ پولیس عہدے دار، ریاستی ملازمین یا مشہور جوان سال تاجر شامل ہن۔ پاکستان دی کرکٹ ٹیم دے سابق کپتان جاوید میانداد دے پیو میانداد سندھی ہک پولیس اہلکار ہن جبکہ شونیا ہک سکول استاد ہن۔

## مطبوعہ مجموعہ کلام
شونیا دے کئی مجموعے شائع تھئے: شونیا نُو سرجن، شُونیا نُو وِسرجن، شونیا نہ اوشیش، شُونیا نُو اِسمارک، شونیا نُو اِسمرتی، شونیا نو ویبھو، خیام نی رباعیات۔

اوہ اردو تے فارسی زبانیں وچ مہارت رکھیندے ہن۔ غزل نگاری دے علاوہ اوہ ہک ماہر مترجم، نقاد، صحافی تے تخلیقی مصنف ہن۔ رباعیات عمر خیام دا انہاں نے گجراتی زبان وچ ترجمہ کیتا ہئی، جیندی کافی تعریف کیتی ڳئی ہئی۔

## شاعری دے موضوعات
شونیا عموماً سیکولرازم تے سارے مذاہب دی تعظیم تے لکھدے ہن۔ اسلام دے ارکان، ہندو فلسفہ، ویدانت دا الہیاتی تصور اکثر انہاں دے شاعرانہ کلام دے موضوع ریہے ہن۔ اوہ کئی پیچیدہ موضوعات کوں سادگی نال اپݨیاں غزلاں، نظماں تے مُکتک (گجراتی صنف) وچ اظہار کر چکیے ہن۔

اوہ زندگی وچ ہمیشہ مثبت سوچ دے حامل ہن۔ اوہ آہدے ہن کہ:

"جیون ما کوئی دشا نی نہیں خراب کہو۔

کمل نے پنکھ نا سوندریا نو جواب کہو۔"

## انتقال
اوہ 17 مارچ 1987ء کوں انتقال کر ڳئے۔

= حوالہ =
نیلوفر عباسی

نیلوفر علیم عباسی  (اردو: نیلوفر عباسی، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِن۔ اُوہ "ہیپی عید مبارک"، "خمار زہر آلود"، "نیا راستہ" اَتے "عید کا جوڑا" ڈرامیاں وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاتی وین٘دی ہِن۔ نیلو فر ڈرامہ "شہر زوری" وِچ تارا دے کردار کِیتے مشہور ہِن۔

## حیاتی دا احوال
نیلوفر 9 اگست 1955ء کوں کراچی، پاکستان وِچ ڄَمّی ہَئی۔ نیلوفر کوں نِکّے لاء کنوں ای فن اَتے ادب وِچ دلچسپی ہَئی۔

## فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ہارون رند

پہلے سندھی ڈرامے پروڈیوس کیتے۔ اوہ سندھی زبان تے ادب دے نال نال سندھی لوک سنگیت دی روایت نال وی آگاہ ہن تے اردو ڈرامے شروع کرݨ توں پہلے سندھی ڈرامے وچ ناں پیدا کیتا۔ بلکہ انہاں دے ہک سندھی ڈرامے کوں جرمنی دے بین الاقوامی مقابلے وچ ایوارڈ وی ملا۔ڈرامے وچ انہاں دی تربیت عبدالکریم بلوچ جیہے کہنہ مشق پروڈیوسر تے ساقی جیہے منجھے ہوئے اداکار نے کیتی جیہڑے رشتے وچ ہارون دے چاچا وی ہن۔

پنڄویں تے پنڄاہ منٹ دورانیے دے کئی کھیݙ پروڈیوس کرݨ دے بعد ہارون نے سلسلے وار کھیݙ "دیواریں" پروڈیوس کیتا جیہڑا ایں توں پہلے اوہ سندھی وچ وی کر چکیے ہن۔پر ایں وار ایہ پنڄاہ منٹ دے رنگین اردو سیریل دا ہک وݙا منصوبہ ہئی جیندے وچ سندھ دے جاگیردارانہ نظام وچ قائم انہاں دیواریں دا ذکر ہئی جیہڑیاں انسان کوں انسان توں جدا کر ݙیندیاں ہن۔ایں سیریل دی شاندار کامیابی دے بعد ہارون نے پچھوں مڑ کے نہ ݙٹھا تے اڳاں ہی اڳاں ٹردے ڳئے۔ سندھی دیہات دے کھیت کھلیان توں ہوندے ہوئے انہاں دا ڈراما کراچی دے پرشور بازاریں تک وی آ پہنچا تے دیہی معیشت دے سادہ رشتے دی جاہ شہری معاشرے دے گنجلک مسائل نے ڳھن ڳھدی۔

= وفات =
ذیابیطس دی وجہ نال انہاں دا انتقال تھیا۔

= حوالہ =
محمد صالح بھوتانی

سردار محمد صالح بھوتانی بلوچستان دے 19 نومبر 2013ء توں 8 اپریل 2008ء تک بلوچستان دے قائم مقام وزیر اعلیٰ رہے۔ انہاں دا تعلق لسبیلہ نال ہے۔ اوہ بلوچستان اسمبلی دے سابق سپیکر اسلم بھوتانی دے وݙے بھرا وی ہن۔ انہاں دے دور حکومت وچ بلوچستان وچ اٹے دی قلت سامݨے آئی۔

## حوالہ
خیر محمد بلوچ ندوی

خیر محمد ندوی بلوچ فرزند سید محمد 18 دسمبر 1909ء کوں مکران، بلوچستان دے علاقے "سرباز" وچ ڄمیے۔ میٹرک تک تعلیم حاصل کرݨ دے بعد ندوۃ العلوم لکھنؤ ڳئے تے فارغ التحصیل تھی کے وطن واپس آئے۔ محکمہ تعلیم نال طویل مدت تک وابستہ ریہے تے پرائمری سکول وچ ہیڈماسٹر دی خدمت تے مامور تھئے۔

آپ بلوچ ایجوکیشنل سوسائٹی دے بانیاں وچوں ہن جیندے زیر اہتمام ہک پرائمری، ہک سیکنڈری سکول تے ہک کالج (بلوچ کالج) چلدا ہے۔ تعلیمی ادارے قومیانے توں پہلے تک آپ انہاں تریہاں ادارے دے مہتمم ریہے۔اگست 1978ء توں ہک بلوچی رسالہ "سوغات" دا اجرا کیتا تے ہک رسالہ "اومان" 1956-61ء دا اجرا کیتا جیہڑا بلوچی زبان دا پہلا ادبی رسالہ ہئی۔

* سب توں پہلے "بلوچی قاعدہ" لکھݨ دا اعزاز آپ کوں حاصل ہے۔
* مختلف مضامین تے نظماں تے مشتمل "کچکول" شائع کیتا۔
* ایہی نوعیت دی ہک کتاب "اخلاق ءِ گلدان"
* فضائل اعمال از شیخ زکریا کاندھلوی دا بلوچی ترجمہ: عملانی فضیلتاں۔
* بلوچی معلم (بلوچی اردو بول چال)۔
* استاد ءِ ادب۔

## حنفی نماز
قرآن مجید دا بلوچی ترجمہ تے تفسیر، دراصل آپ دے ہم زلف مولانا قاضی عبد الصمد سربازی رحمہ اللہ نے قرآن مجید دے ترجمہ تے تفسیر دا کم شروع کیتا ہئی، ہک سپارے دی تفسیر تے انوی سپارے دا ترجمہ لکھݨ دے بعد اوہ ریاست قلات وچ قاضی القضاۃ (چیف جسٹس) متعین تھئے تے کجھ عرصے بعد وفات پا ڳئے، تاں انہاں دے ایں نا مکمل کم کوں مولانا خیر محمد ندوی رحمہ اللہ نے پایہ تکمیل تک پہنچایا، ایں طرح یارہ سپارے دا ترجمہ تے 29 سپارے دی تفسیر آپ دا اوہ گراں مایہ کارنامہ ہے جیندے تے بلوچی زبان دا دینی ادب صدیاں تک ناز کریسی۔

## وفات
مولانا رحمہ اللہ 26 نومبر 2000ء کوں کراچی وچ وفات پا ڳئے۔

## حوالہ
نیلو

نیلو بیگم (اردو: نیلو، کنوں) (ڄمان٘درو ناں: سنتھیا الیگزینڈر فرنانڈس) ہِک پاکستانی فلمی اداکارہ ہَن جِنّھاں دا تعلق پاکستان دےشہر لاہور کنوں ہَئی۔ نیلو ہِک کیتھولک مسیحی ٹٻّر وِچ ڄَمّی ہَئی پَر معروف فلم ڈائریکٹر اَتے سکرین رائٹر ریاض شاہد نال شادی دے ویلے انّھاں نے اسلام قبول کر گِھدّا اَتے عابدہ ریاض دا ناں اختیار کِیتا۔ آپ فلم اداکار شان شاہد دی اَمّاں ہَن۔

## حیاتی دا احوال
16 ورھیاں دی عُمر وِچ انّھاں نے لاہور وِچ فلمائی ڳئی ہالی ووڈ فلم "بھوانی جنکشن" کنوں فنی حیاتی دا اَغاز کِیتا۔

## فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:ستارۂ امتیاز گِھنَّݨ آلے
ونکی:پشتو سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:پنجابی زنانیاں
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
ونکی:پاکستانی مسیحی زنانیاں
ونکی:سابقہ پاکستانی مسیحی
نگہت سلطانہ

نگہت سلطانہ (اردو: نگہت سلطانہ، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہَئی۔ انّھاں نے اردو اَتے پنجابی ݙُون٘ہائیں فلماں وِچ اداکاری کِیتی اَتے فلم "چن ماہی"، "عمر ماروی"، "سات لاکھ"، "انصاف"، "انسان بدلتا ہے"، "نیند"، "دِل میرا دھڑکن تیری"، "افسانہ زندگی کا" اَتے "کبھی الوداع نہ کہنا" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔

## فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
نوین تاجک

نوین تاجک (اردو: نوین تاجک، کنوں) ہِک پاکستانی ڈرامہ اداکارہ ہَئی جنّھاں کوں مشہور ڈرامہ سیریل "قرۃ العین" وِچ بہترین کردارا ادا کرݨ کِیتے سُن٘ڄاݨا وین٘دا ہَئی۔ ڈرامیاں کنوں مقبولیت حاصل کرݨ دے بعد وِچ اُوہ فلمی صنعت وِچ چلی ڳئی۔

انّھاں نے 1980ء وِچ اداکاری چھوڑ ݙِتّی اَتے امریکہ چلی ڳئی۔

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن سیریز

### فلماں

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی مسیحی زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
نورین گلوانی

نورین گلوانی (اردو: نورین گلوانی، کنوں) ہِک پاکستانی خفیہ شاہکار اَتے اُمِ حریم دی بھیݨ ہِن۔ اُوہ"اغوا"، "پاکستانیوں کو نامعلوم کرنا" کنوں گِھن تے کاغذات نامزدگی اَتے انتخابی نشان کَھسّݨ جہیں کرداراں دی وجہ کنوں سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ نورین دا ساہْورا آبپارہ اَتے ام حریم دے ساہوریں پنڈی وِچ ہِن۔

## حیاتی دا احوال
نورین نے آپݨی ابتدائی تعلیم کراچی کالج کنوں مکمل کِیتی اَتے سوشل سائنسز دی تعلیم گِھدّی وَل اُوہ ملائیشیا چلی ڳئی۔  

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### فلماں

## حوالے

ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
موہنی حمید

موہنی حمید (اردو: موہنی حمید، کنوں) جہڑی "آپا شمیم" یا "شمیم آپا" دے ناں نال مشہور ہِن، پاکستانی دی پہلی ریڈیو براڈ کاسٹر، اینکر اَتے اداکارہ ہَئی۔ 14 اگست 1947ء کوں جہڑیلے پاکستان نے اَزادی گِھدّی تاں موہنی پاکستان دی پہلی زنانی براڈ کاسٹر بݨ ڳئی۔ مئی 2009ء وِچ جہڑیلے اُوہ فوت تھی ڳئی تاں ریڈیو پاکستان دے لاہور سٹوڈیو دا ناں بدل کے "موہنی حمید سٹوڈیو" رکھ ݙِتّا ڳِیا۔ اُوہ صحافی کنول نصیر دی امّاں ہَئی۔ شمیم آپا کوں 1965ء اَتے 1998ء وِچ پاکستان دا چوتھا ساریاں کنوں وݙّا شہری ایوارڈ تمغائے امتیاز ݙِتّا ڳِیا۔

## ابتدائی حیاتی
موہنی حمید 1922ء وِچ برطانوی ہند دے بٹالہ وِچ ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں دا اصل ناں موہنی داس ہَئی اَتے بعد وِچ اُنّھاں نے آپݨاں ناں بدل گِھدّا۔

## کَم کار آلی حیاتی
موہنی نے 1939ء وِچ 17 ورھیاں دی عُمر وِچ آل انڈیا ریڈیو لاہور وِچ شمولیت اختیار کِیتی۔

## ذاتی حیاتی اَتے فوتڳی
شمیم آپا نے 1954ء وِچ شادی کِیتی اَتے موہنی داس کنوں موہنی حمید بݨ ڳئی۔ موہنی حمید دا 16 مئی 2009ء کوں سیٹل، واشنگٹن وِچ انتقال تِھیا۔

## ایوارڈز اَتے پِچھاݨ
موہنی حمید کوں ڈھیر قومی ایوارڈزاں نال نوازیا ڳِیا ہَئی۔ 

* 1965ء وِچ، تمغا امتیاز ، پاکستان دا چوتھا ساریاں کنوں وݙّا شہری ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا۔ 
* 1998ء وِچ، وَلاتمغائے امتیاز نال نوازیا ڳِیا۔ 
* 1999ء وِچ، پاکستان براڈ کاسٹنگ کارپوریشن دی طرفوں 'لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ' ݙِتّا ڳِیا۔ 

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں
ونکی:تمغۂ امتیاز گِھنَّݨ آلے
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:ہندوستانی نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ریڈیو صدا کار
ونکی:پاکستانی ریڈیو دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ریڈیو اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں
مہتاب اکبر راشدی

مہتاب اکبر راشدی (اردو: مہتاب اکبر راشدی، کنوں) ہِک پاکستانی معروف ٹی وی میزبان، سابق سیکرٹری تعلیم اَتے اطلاعات، سرکاری افسر اَتے مسلم لیگ فنکشنل (پیر پگاڑا گروپ) دی رکن سندھ اسمبلی ہَن۔ مہتاب اکبر راشدی 3 مارچ 1947ء کوں پاکستان دے صوبہ سندھ دے علاقے نو ڈیرو ضلع لاڑکانہ وِچ ڄَمّی ہَن۔

## تعلیم
مہتاب اکبر راشدی نے سندھ یونیورسٹی کنوں تعلیم دے مضمون وِچ گریجویشن کِیتی اَتے سندھ یونیورسٹی، پاکستان کنوں علمِ سیاسیات وِچ ماسٹر دی ڈگری گِھدّی۔

ٻئی اعلیٰ تعلیم کِیتے امریکہ دا پندھ کِیتا، امریکہ وِچ بوسٹن شہر دی شہرہ آفاق یونیورسٹی میسا چوسٹس یونیورسٹی امریکہ کنوں علمِ سیاسیات دے مضمون وِچ ایم اے دی سند گِھدّی۔

## شادی
1981ء وِچ ہِک بیوروکریٹ اکبر راشدی نال شادی کر گِھدّی۔ بعد وِچ آپ وی بیوروکریٹ بݨ ڳئی اَتے اطلاعات، تعلیم، ثقافت سمیت کئی شعبیاں وِچ کَم کِیتا۔ 

## کَم کار آلی حیاتی
مہتاب اکبر راشدی نے اداکارہ دی حیثیت نال کَم دا اَغاز کِیتا اَتے ڈھیر ڈرامیاں وِچ کَم کِیتا۔ 

## ایوارڈز
حکومت پاکستان نے انّھاں کوں 14 اگست 2004ء کوں صدارتی تمغا برائے حسن کارکردگی عطا کیتا ہَئی۔ 

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارائیں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی سیاستدان
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:ضلع لاڑکانہ دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سرکاری ملازم زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکار سیاست دان
مہر بانو

مہر بانو (اردو: مہر بانو، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِے۔ انّھاں نے سماجی ڈرامہ "داغ" وِچ امامہ دا کردار ادا کِیتا ہِے جین٘دے کِیتے انّھاں نے لکس سٹائل ایوارڈز وِچ بہترین اداکارہ کِیتے نامزدگی گِھدّی۔ انّھاں نے اے آر وائی ڈیجیٹل دے ڈرامہ "بلا" وِچ بتول دا کردار ادا کِیتا، اَتے 2019ء دی ہِک ڈرامہ سیریل "میرے پاس تُم ہو" وِچ انوشے دا کردار ادا کِیتا۔

## حیاتی دا احوال
مہر بانو نے ڈانسنگ *مور محل* ،   *لشکرا* ،  اتے *بلا* وِچ وی کَم کِیتا ہِے۔   

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### ویب سیریز / فلماں

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:فیصل آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:فیصل آباد دے ڄمان٘درو شخصیتاں
میرا ہاشمی

میرا ہاشمی (اردو: میرا ہاشمی، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ، میزبان اَتے ہدایت کارہ ہِن۔ اُوہ ڈرامیاں "تین بٹا تین"، "ٹامک ٹوئیاں" اَتے "فیملی فرنٹ" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِں۔ میرا ہاشمی شادی شدہ ہِن اَتے انّھاں دے ݙُو ٻال ہِن۔ میرا دے پیؤ شعیب ہاشمی ہِک اداکار ہِن اَتے انّھاں دی امّاں ہِک مصورہ سلیمہ ہاشمی ہِن اَتے انّھاں دے ݙاݙا ݙاݙی فیض احمد فیض اَتے ایلس فیض شاعر ہَن۔ اَتّے انّھاں دی ماسی منیزہ ہاشمی ہِک پروڈیوسر ہِن اَتے انّھاں دے کزن عدیل ہاشمی وی ہِک اداکار ہِن۔

## ذاتی حیاتی
میرا ہاشمی شادی شدہ ہِن اَتے انّھاں دے ݙُو ٻال ہِن۔ میرا دے پیؤ شعیب ہاشمی ہِک اداکار ہِن اَتے انّھاں دی امّاں ہِک مصورہ سلیمہ ہاشمی ہِن اَتے انّھاں دے ݙاݙا ݙاݙی فیض احمد فیض اَتے ایلس فیض شاعر ہَن۔ اَتّے انّھاں دی ماسی منیزہ ہاشمی ہِک پروڈیوسر ہِن اَتے انّھاں دے کزن عدیل ہاشمی وی ہِک اداکار ہِن۔

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
نازش جہانگیر

نازش جہانگیر (اردو: نازش جہانگیر، کنوں) ہِک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن۔ نازش جہانگیر نے 2017ء وِچ اداکاری دا اَغاز کِیتا، نازش جہانگیر کئی ڈرامیاں وِچ آپݨے کردار کِیتے مشہور ہِن جنّھاں وِچ "ٹھیس " وِچ زویا، "تہمت" وِچ فائزہ، "کم ظرف" وِچ نمرہ، اَتے "کہیں دیپ جلے" وِچ شمائلہ شامل ہِن۔

## ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:اسلام آباد دے ڄمان٘درو
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
نادیہ خان

نادیہ خان (اردو: نادیہ خان، کنوں) ہِک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ، میزبان اَتے پروڈیوسر ہِن۔ نادیہ سویل دے ٹی وی پروگرام "دی نادیہ خان شو" دی میزبانی اَتے آپݨے یو ٹیوب چینل آؤٹ سٹائل کِیتے مشہور ہِن۔ اُوہ کلاسک پی ٹی وی سیریز "بندھن" وِچ آپݨے کردار کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ نادیہ خان نے 2019ء وِچ ڈرامہ "کم ظرف" وِچ ایما اَتے "ڈولی ڈارلنگ" وِچ ڈولی ناویں کردار دی اداکاری کِیتی ہِے۔

## ابتدائی حیاتی
نادیہ خان 22 مئی 1979ء کوں پاکستان دے شہر ضلع کوئٹہ وِچ ہِک نسلی پٹھاݨ ٹٻّر وِچ ڄَمّی ہَئی۔

## ذاتی حیاتی
نادیہ خان ترے شادیاں کر چُکّی ہِن۔ انّھاں دی تریجھی شادی فیصل ممتاز راؤ، جہڑے پاک فضائیہ دے ریٹائرڈ وِنگ کمانڈر ہِن، دے نال جنوری 2021ء وِچ تھئی۔ 

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹاک شوز

## حوالے

ونکی:پشتون زنانیاں
ونکی:پی ٹی وی اعزاز گِھنّݨ آلے
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
نتاشہ بیگ

نتاشہ بیگ (اردو: نتاشہ بیگ، کنوں) وادی ہنزہ نال تعلق رکّھݨ آلی پاکستانی گائیکہ اَتے نغمہ نگار ہِے۔ اُوہ صوفی راک سمیت انجو انج صنفاں وِچ ڳان٘دی ہِن اَتے اِیں نے جدید ڈیزائنر یوسف بی قریشی دے نال رَل کے بروشسکی ٻولی دے ڳاوݨے یا مولا دے بعد ݙاڈھی مقبولیت حاصل کِیتی۔

## ابتدائی حیاتی
نتاشا بیگ پاکستان دے شہر کراچی وِچ ڄَمّی ہَئی اَتے اُتھائیں انّھاں دی پرورش تھئی، پَر انّھاں دا مستقل خاندانی گھر ہنزہ وِچ ہِے۔

## تعلیم
نتاشا بیگشہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی (SZABIST)، کراچی کنوں فلم اَتے ٹیلی ویژن پروڈکشن دی گریجویٹ ہِن۔ 

## کَم کار آلی حیاتی
نتاشا نے موسیقی دی باقاعدہ تعلیم نِھیں گِھدّی۔ اُوہ پاکستان دی معروف صوفی گائیک عابدہ پروین اَتے مائیکل جیکسن اَتے ٻئے گائیکاں کوں سُݨدے سُݨدے جُؤان تھئی۔ انّھاں کوں پاکستان وِچ براہِ راست پرفارمنس کِیتے سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔

## ڈسکوگرافی

### ٹیلی ویژن او ایس ٹی

* *جھوٹی ، پروڈیوسر* شجاع حیدر
* *نینا اور تم*
* *محبت خاک صفر*
* سہیل حیدر دی تیار کردہ '*کہانی ریما اَتے مناحل دی*'
* *سنگسار*
* *ڈراما سیریل 'خاص'، جیکوں سہیل حیدر نے پروڈیوس کِیتا۔* 

### فلمی گانے

* "جھوم لے" *[[:ur:جاناں_(فلم)|جاناں]]* (2016) ، پروڈیوسر: طہ ملک
* "عشق لارا" *[[:ur:7_دن_محبت_ان|7 دن محبت ان]] (2017) ، پروڈیوسر: [[:ur:شانی_ارشد|شانی ارشد]]*

### انفرادی

* مانے نا کہنا (کارنیٹو میوزک آئیکون) - 2013
* کیسریا - 2017
* ہم سے ہے پاکستان - 2017
* ماں - 2017
* یا مولا - 2017
* دیوانہ بنایا - 2017
* شکوہ جواب شکوہ (کوک اسٹوڈیو سیزن 11) ، فرید ایاز قوال گروپ دے رَلّے
* ایک قوم ایک آواز (سمعی آزادی ترانہ) - 2018
* بلھیا بلھیا مع راگ رش 2018
* ہو میاں - 2018
* یا مولا (اردو) - 2019
* میں نے دیکھا ہے۔ 23 مارچ 2019
* در زے دریا - صوتی اسٹیشن
* مشکل کشا ( ایاز اسماعیل )
* کیسے کہوں (ایاز اسماعیل ، حسین اجانی)

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اردو ٻولی دے ڳائیک
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:ہنزہ دیاں شخصیتاں
ونکی:بروشو قوم
ونکی:بروشسکی ٻولی
ونکی:پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:پاکستانی گائیک
ونکی:اردو گائیک
نیلمہ حسن

نیلما حسن (اردو: نیلمہ حسن، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِے۔ اُوہ 1980ء اَتے 1990ء دے ݙہاکیاں دی مقبول ترین اداکاراواں وِچون ہِک ہَئی۔ اُوہ ڈرامیاں "نقش ہیں سب ناتمام"، "گریز"، "جنگل"، "زنگار" اَتے "پیمانِ وفا" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ ڈینٹونک ٹوتھ پیسٹ وِچ آپݨے تجارتی کَم دی وجہ کنوں اُوہ ڈینٹونک گرل دے ناں نال مشہور ہَئی۔

## ابتدائی حیاتی
نیلمہ حسن پاکستان دے شہر کراچی وِچ ڄَمّی ہَئی۔ اَتے جامعہ کراچی کنوں گریجویشن کِیتا۔

## ذاتی حیاتی
حسن دی شادی ذوالفقار نال تھئی۔ اُوہ امریکہ، کینیڈا وِچ رہن٘دے ہِن۔ حسن دے چار ٻال ہِن۔

## چوݨویں فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
کومل میر

کومل میر (اردو: کومل میر، کنوں) ہِک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ ہِے۔ اُوہ مومنہ درید اَتے آئی ایس پی آر دے عہدِ وفا وِچ رامین دے معاون کردار کوں پیش کرݨ کِیتے مشہور ہِن۔ انّھاں دے ٻئے کَم کار وِچ "ریشم گلی کی حسینہ"، "بے نام"، "بادشاہ بیگم" اَتے "قلندر" شامل ہِن۔ اُوہ آپݨے فن دے اظہار کِیتے قطعاً آپݨی خوبصورتی اُتے انحصار نِھیں کرین٘دی۔

## فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
کہکشاں اعوان

کہکشاں اعوان (اردو: کہکشاں اعوان، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِن۔ اُوہ کلاسیک ڈرامیاں "جنگل" اَتے "دھوپ کنارے" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ 

## ابتدائی حیاتی
اُوہ کراچی، پاکستان وِچ ڄَمّی ہَئی۔ این٘دے پِیؤ پاکستان ائیر فورس کِیتے کَم کرین٘دے ہَن اَتے ٹٻّر کوں تقریباً ہر ݙُو ورھیاں بعد آپݨی ملازمت دی تفویض دے لحاظ نال ٻئی جاء ونڄݨاں پون٘دا ہَئی اَتے اُوہ چِھی انجو انج جائیں اُتے رہن٘دے ہَن۔ ایں نے کراچی دے ایلمینٹری سکول وِچ تعلیم گِھدی اَتے اُتّھاں مرینہ خان نال این٘دی یاری تھی ڳئی جہڑیلے اُوہ ݙُونہیں تریجھی جماعت وِچ ہَن۔  

## کَم کار آلی حیاتی
1980ء وِچ کہکشان نے کالج وِچ ہِک ماڈلنگ شو کِیتا اَتے اُوں نے مرینہ دے نال رَل کے قحط دی وجہ کنوں ایتھوپیاکِیتے چندہ کٹّھا کِیتا۔ اُوہ اَٹھ ہزار ڈالر کٹّھا کرݨ وِچ کامیاب رہی جہڑے اُوں نے ایتھوپیا کوں دان کر ݙِتّے۔ انّھاں نے بطورِ ماڈل کَم دا اَغاز کِیتا اَتے وَل پی تی وی دے ہِک ڈائریکٹر نے انّھاں نال ڈرامے کِیتے رابطہ کِیتا جیکوں انّھاں نےقبول کِیتا۔ اُوہ "انجی" اَتے "دھوپ کنارے" دے کرداراں دی وجہ کنوں شہرت دیاں اُچائیاں تئیں پُڄّی جہڑے ݙیکھݨ آلیاں وِچ ݙاڈھے مقبول تھئے۔  

## ذاتی حیاتی
کہکشاں پرنی ہوئی ہِن اَتے انّھاں دے ترے ٻال ہِن۔ 

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
گل رعنا (اداکارہ)

گل رعنا  (اردو: گل رعنا (اداکارہ)، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ اَتے سیاست دان ہِن۔ اُوہ کئی ݙہاکیاں کنوں ٹیلی ویژن صنعت وِچ سرگرم ہِن۔ اُوہ موسیقار عاصم اظہر دی امّاں ہِن۔ بعد وِچ اُوہ سیاست وِچ رَل ڳئی اَتے عام چوݨ 2018ء وِچ حِصّہ گِھدّا۔ 

## ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکار سیاست دان
ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکار
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی مزاخیہ اداکار
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دے ڄماندرو
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
یاسرہ رضوی

یاسرہ رضوی (اردو: یاسرہ رضوی، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ اَتے مصنفہ ہِن۔ انّھاں نے ڈِھڳ ٹیلی ویژن پروڈکشنز وِچ زنانیاں دی برتری نبھائی ہِے، جِنّھاں وِچ "من کے موتی (2012ء)"، "وہ دوبارہ (2014ء)"، "تھوڑا سا آسمان (2016ء)" اَتے "اُستانی جی (2018ء)" شامل ہِن۔ آپݨی اداکاری دی حیاتی وِچ، اُوہ اَوکھے حالات وِچ زنانیاں دی تصویر کشی کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔  

## فلموگرافی

### فلماں

### ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی مصنف زنانیاں
ونکی:پاکستانی مصنف
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن مصنف
مسرت مصباح

مسرت مصباح (اردو: مسرت مصباح، کنوں) ہِک پاکستانیبیوٹیشن، کاروباری شخصیت اَتے اداکارہ ہِن۔ 

## ابتدائی حیاتی
مسرت مصباح 25 نومبر 1959ء کوں کراچی، پاکستان وِچ مصباح الدین خان اَتے انیسہ دے گھر ڄَمّی۔ 1980ء وِچ، اُوہ برطانیہ چلی ڳئی جتّھاں اُنّھاں نے شا کالج آف بیوٹی تھراپی وِچ بیوٹیشن دا کورس کِیتا۔

## حیاتی دا احوال
پاکستان وَل کے اُنّھاں نے غیر منفعتی تنظیم ڈیپلیکس بݨائی۔ 1990ء دے ݙہاکے وِچ اُنّھاں نے پی ٹی وی اُتے ڈرامیاں وِچ کَم کِیتا۔ 2010ء وِچ انّھاں نے طبی علاج دے شعبے وِچ پرائیڈ آف پرفارمنس ایوارڈ گِھدّا۔

مسرت مصباح کوں اطالوی حکومت دی طرفوں وی ایوارڈ ݙِتّا ڳِیا اَتے اُوہ پہلی پاکستانی زنانی ہِن جنّیں کوں اطالوی حکومت نے زنانیاں دے عالمی ݙِین٘ہ اُتے انّھاں دی ہِمّت اَتے عزم اُتے ایوارڈ ݙِتّا۔ـ 

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن سیریز

## حوالے

ونکی:ہم ایوارڈز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
فہرست وزرائے اعظم پاکستان

وزیراعظم پاکستان ہک مقبول منتخب سیاست دان ہن جیہڑے حکومت پاکستان دے چیف ایگزیکٹو ہن۔ وزیراعظم کوں اپݨی مقرر کردہ وفاقی کابینہ دے ذریعے انتظامیہ چݪاوݨ، مشترکہ مفادات کونسل دے ذریعے قوم تے اوندے عوام دے مفادات دے تحفظ کوں یقینی بݨاوݨ کیتے قومی پالیسیاں مرتب کرݨ دے نال نال ملک گیر جنرل بلانے دا فیصلہ کرݨ دی ذمہ داری سونپی ویندی ہے۔

1947ء دے بعد توں، پاکستان وچ اٹھارہ وزرائے اعظم ریہہ چکے ہن، مقرر کردہ نگران وزرائے اعظم دے علاوہ جنہاں کوں صرف انتخابی عمل دے مکمل تھیوݨ تائیں نظام دی نگرانی دا حکم ݙتا ڳیا ہئی۔ پاکستان دے پارلیمانی نظام وچ، وزیراعظم کوں صدر دے ذریعے حلف ݙتا ویندے تے عام طور تے اوہ پارٹی یا اتحاد دا چیئرمین یا صدر ہوندے جیندے کولوں قومی اسمبلی وچ اکثریت ہوندی ہے۔

14/15 اگست 1947ء دی درمیانی رات کوں برطانوی ہندوستان دی تقسیم دے بعد، پاکستان نے برطانوی نظام دی پیروی کریندے ہوئے وزیراعظم دے سیکرٹریٹ وچ وزیراعظم دا عہدہ تشکیل ݙتا۔ پاکستان دے اوں ویلے دے گورنر جنرل محمد علی جناح نے قوم دے بانیاں توں مشورہ ڳھدا تے لیاقت علی خان کوں 15 اگست 1947ء کوں اپݨی انتظامیہ دے قیام تے قیادت کیتے مقرر کیتا۔ جنہاں کوں 1951ء وچ قتل کر ݙتا ڳیا۔چھی شخصیات 1951ء توں 1958ء تائیں وزیراعظم دے عہدے تے فائز ریہن تے انہاں دے بعد صدر پاکستان سکندر مرزا نے 1958ء وچ ایں عہدے کوں ختم کر ݙتا۔ ول یحییٰ خان نے 1971ء وچ نور الامین کوں ایں عہدے تے نامزد کیتا لیکن اوہ صرف 13 ݙینہہ ہی ایں کرسی تے ریہ سڳے۔ 1973 دے نویں قانون دے مطابق اینکوں ولا تخلیق کیتا ڳیا تے ذوالفقار علی بھٹو ایں مسند تے فائز تھئے۔ انہاں کوں ضیاء الحق نے ایں حکومت توں باہر کیتا تے 1977ء وچ انہاں نے ایں عہدے کوں ختم کریندے ہوئیں خود چیف مارشل لا ایڈمنسٹریٹر دے عہدے تے ٻہہ ڳئے۔ ول 1985ء وچ انہاں نے محمد خان جونیجو کوں وزیراعظم منتخب کیتا لیکن انہاں کوں وی انہاں نے آئین دی آٹھویں ترمیم دے تحت 1988ء وچ ہٹا ݙتا۔

نواز شریف (1990 توں 93 تے 1997 توں 99)تے بینظیر (1988 توں 90 تے 1993 توں 96) ݙوہائیں 1988ء توں 1999ء دے درمیان وچ غیر مسلسل طور تے ݙو ݙو دفعہ ایں عہدے تے ریہے۔ آئین پاکستان وچ کیتی ڳئی 13ویں تے 14ویں ترمیم دے باعث نواز شریف تاریخ وچ پہلی واری سب توں طاقتور پاکستانی وزیراعظم بݨیے۔ پنڄ  سال تے چار مہینے  ایں عہدے تے ریہہ کے نواز شریف سب توں زیادہ عرصہ ایں عہدے تے ریہوݨ آلے شخصیت ہن۔ انہیں کوں 1998ء وچ پرویز مشرف دی فوجی بغاوت وچ حکومت توں کڈھ ݙتا ڳیا۔ نواز شریف کوں 5 جون 2013ء کوں تریجھی دفعہ غیر مسلسل طور تے ایں عہدے کیتے چݨا ڳیا تے پاکستانی تاریخ وچ اینجھاں پہلی وار ی تھیا ہے۔

مشرف دی بغاوت دی وجہ توں 2002 دے انتخابات دے بعد میر ظفر اللہ خان جمالی دے ایں عہدے تے آوݨ تائیں ایہ عہدہ خالی ریہا۔ پاکستان پیپلز پارٹی دے راجہ پرویز اشرف 25 جون 2012ء کوں اوں ویلے  وزیراعظم بݨیے جݙݨ پاکستانی سپریم کورٹ نے جون 2012ء کوں یوسف رضا گیلانی کوں توہین عدالت دے جرم وچ عہدے توں نااہل قرار ݙتا۔ پرویز اشرف دے بعد میر ہزار خان کھوسو نگران وزیراعظم ریہے۔ انتخابات دے بعد نواز شریف تریجھی وار ی پاکستان دے وزیراعظم بݨیے، جنہاں کوں 2017ء وچ عدالت دی طرفوں نااہل قرار ݙے ݙتا ڳیا۔ انہاں دے بعد مئی 2018ء تائیں شاہد خاقان عباسی وزیراعظم بݨیے۔ انہاں دے بعد نگران وزیراعظم ناصر الملک بݨیے تے 17 اگست 2018ء کوں عمران خان پاکستان دے وزیراعظم منتخب تھئے تے 10 اپریل 2022ء تائیں بطور وزیراعظم ریہے، انہاں دے بعد شہباز شریف نے 11 اپریل 2022ء کوں بطور وزیراعظم حلف ڳھدا۔

## کلید

## وزرائے اعظم
## نگران/قائم مقام
دامانی عورت دا استحصال

دامان دا خطہ، جیڑھا ریمک توں گھن تے کشمور تئیں پھیلیا ہوئے، ہک تاریخی، ثقافتی اتے سماجی حوالے نال ہک منفرد شناخت رکھدے۔ ایں خطے دے لوک، جیڑھے بلوچی نسل نال تعلق رکھدن، میر چاکر رند دے شجرہ نسب نال جُڑیل ہن، اپنی بہادری، محنت اتے وطن پرستی دے لئی مشہور ہن۔ لیکن ایں خطے دی دھی رانی، جیڑھی ہر محاذ تے اپنے ملک واسطے کم کریندی پئی اے، اونکوں سماجی، معاشی اتے سیاسی طور تے نظرانداز کیتا ویندا پئے۔
دامان دی دھی رانی دے استحصال دا مسئلہ صرف ہک علاقائی مسئلہ کائنی، بلکہ ایہ ہک قومی المیہ اے۔ ایں خطے دی عورت کوں بنیادی سہولیات جیویں تعلیم، صحت، صاف پانی، روڈز اتے روزگار دے مواقع میسر کائنی۔ او ہسپتالاں اچ پیڈ تک دی سہولت توں محروم اے اتے اپنے بچے کوں جنم ڈیونڑ واسطے ہسپتال دے دروازے تے یا برآمدے دے کنارے تے مجبور تھیندی اے۔ تعلیم دے میدان اچ وی اوں کوں کوئی خاص سہولت میسر کائنی، نہ ایں خطے اچ کوئی معیاری سکول اے، نہ ہنر سکھنڑ دے ادارے۔
سیاسی طور تے وی دامانی عورت کوں کوئی خاص نمائندگی حاصل کائنی۔ ایں خطے دے لوکیں کوں صدارت توں گھن تے کوئی اعلیٰ عہدہ نہیں ملیا، جیڑھا ایں علاقے دی ترقی دی راہ ہموار کر سکے۔ دامانی عورت، جیڑھی ڈاکٹر، استاد، نرس، کسان یا ماں دے روپ اچ اپنے ملک دی خدمت کریندی اے، اونکوں اپنے حق دی خاطر آواز بلند کرنڑ دی اجازت کائنی۔ او ایوان اسمبلی اچ وی اپنے مسائل گھن تے پہنچدی اے، لیکن اوندی آواز کوں سنڑنڑ والا کوئی کائنی۔

فرید ساجد دا شعر ایں المیے دی ترجمانی کریندے: 
 
"کھا لتھا ہے ملک سیڈے کوں تاں کاٹن مافیا، جیری تحریک لازم ہی اوکوں خانے پری کھاگئی۔ 
 
ایہ شعر دامانی عورت دے استحصال اتے اونکوں نظرانداز کرنڑ دے نظام دی عکاسی کریندے۔ او محنت کریندی اے، لیکن اونکوں اوندی محنت دا پھل نہیں ملدا۔

ایں ساری صورتحال دا حل صرف ایں اچ ہے کہ حکومت اتے سماجی ادارے دامانی عورت دے مسائل کوں سنجیدگی نال گھنن۔ اونکوں تعلیم، صحت، روزگار اتے سیاسی نمائندگی دے مواقع فراہم کرن۔ ایں خطے اچ تعلیمی ادارے، ہسپتال، روڈز اتے ہنر سکھنڑ دے مراکز قائم کرن۔ دامانی عورت کوں اپنے حق دی خاطر آواز بلند کرنڑ دی آزادی ڈتی ونجے۔

فرید ساجد دا ہک ٻیا شعر ایں صورتحال دی عکاسی کریندے: 
 
ایں ڈے تے گھن دے جے عمل کس پئی پنل تاں چھوٹ ہی، میں توں سبھے حساب گھن میکوں سبھے حساب ڈے۔

ایہ شعر دامانی عورت دے احتجاج دا عکس اے۔ او اپنے حق دی خاطر اٹھ کھڑی تھئی اے، اتے ہن وقت اے کہ ایں خطے دی دھی رانی کوں اوندے حق ڈتے ونجن۔ 
تحریر اورنگزیب اورنگ بغلانی دامان علاقہ پچادھ چوٹی بالا
بلوچی ثقافت دا عکس روایتی لباس تے نوجواناں دا فخر

دیرہ غازی خان،فورٹ منرو، چوٹی بالا، چوٹی زیریں، تونسہ، روگھن، بغل چر، تمن، لغاری، کھوسہ، گورچانی، مزاری، دریشک، قصیرانی بغلانی بلوچ اتے اردگرد دے موضعے وچ بلوچ نوجواناں دا روایتی لباس نہ صرف انہاں دی ثقافتی پہچان ہے بلکہ ایہ انہاں دے فخر دا وی نشان ہے۔ بلوچی شلوار اتے گھیر دار قمیض دا ایہ جوڑا نہ صرف آرام دہ ہے بلکہ ایہ بلوچی ثقافت دی خوبصورتی دا عکاس وی ہے۔  

بلوچی شلوار چوڑی اتے ڈھیلی ہوندی ہے، جیندے نال چلݨ، وہݨ اتے کم کرݨ وچ سہولت ہوندی ہے۔ ایہ شلوار گرم موسم وچ وی آرام ڈیندی ہے، جیندا کہ ایں خطے دا خاصہ ہے۔ گھیر دار قمیض ایندے نال مکمل تھیندی ہے، جیندے وچ گھیر دار آستین اتے ڈیزائن ہوندن۔ ایہ لباس نہ صرف آرام دہ ہے بلکہ ایہ بلوچی ثقافت دی رعنائی کوں وی اجاگر کریندا ہے۔  
ایہ لباس بلوچ نوجواناں کیتے صرف کپڑے نہیں، بلکہ انہاں دی ثقافتی جڑاں نال جڑے رہݨ دا ذریعہ ہے۔ اینکوں پہنݨ نال اوہ اپݨی روایتاں، تہذیب اتے تاریخ نال جڑے رہیندن۔ بلوچی ثقافت وچ لباس دا ہک وݙا مقام ہے، اتے ایہ لباس انہاں دی شناخت دا حصہ ہے۔ اینکوں پہنݨ نال نوجواناں وچ ثقافتی فخر دا جذبہ پیدا تھیندا ہے اتے اوہ اپݨی ثقافت دی خوبصورتی کوں دنیا دے سامݨے پیش کریندن۔  
ایہ لباس نہ صرف ثقافتی اہمیت رکھیندا ہے بلکہ ایہ موسم دے لحاظ نال وی موزوں ہے۔ گرم علاقیاں وچ جتھاں دھوپ تے گرمی شدید ہوندی ہے، ایہ لباس جسم کوں ٹھنڈک پہنچاوݨ دا کم وی کریندا ہے۔ بلوچی شلوار دی چوڑائی اتے قمیض دے گھیر دار ڈیزائن نال ہوا دا گزر آسانی نال تھیندا ہے، جیندے نال گرمی وچ وی آرام رہندا ہے۔  
بلوچ نوجواناں دا ایہ روایتی لباس انہاں دی ثقافتی وراثت دا اہم حصہ ہے۔ اینکوں پہنݨ نال اوہ نہ صرف اپݨی روایتاں کوں زندہ رکھیندن بلکہ ایہ لباس انہاں دی خوداری اتے فخر دا وی نشان ہے۔ ایں خطے دے نوجوان ایہ لباس پہن تے نہ صرف اپݨی ثقافت دی نمائندگی کریندن بلکہ ایہ ثقافت کوں نویں نسل تک پہنچاوݨ دا کم وی کریندن۔  
آخر وچ، ایہ آکھݨ وچ کوئی مبالغہ نہیں جو بلوچی لباس صرف کپڑے نہیں، بلکہ ایہ ہک ثقافت، تاریخ اتے فخر دا نشان ہے۔ دیرہ غازی خان توں لے کے قصیرانی تک، ایہ لباس بلوچ نوجواناں دی پہچان ہے اتے اینکوں پہنݨ نال اوہ اپݨی ثقافت دی خوبصورتی کوں دنیا دے سامݨے پیش کریندن۔ ایہ لباس نہ صرف انہاں دی روایتاں کوں زندہ رکھیندا ہے بلکہ ایہ انہاں دے فخر دا وی نشان ہے۔

تحریر اورنگزیب اورنگ بغلانی دامان علاقہ پچادھ چوٹی بالا
دریائے سندھ پھلیں دا میلہ

دریائے سندھ، جیڑھا پاکستان دی رڳاں اچ دوڑن والی ہک عظیم شریان ہے، نہ صرف تاریخی، ثقافتی اتے معاشی لحاظ نال اہمیت رکھدے، بلکہ ایندے کنارے آباد تہذیباں دے لوکیں واسطے روحانی اتے سماجی حوالے نال وی ہک مرکز دی حیثیت رکھدے۔ دریائے سندھ دے کنارے منعقد تھیون والا "پھلیں دا میلہ" ہک ایجھا رنگین اتے روح پرور تہوار ہے، جیڑھا نہ صرف قدرتی حسن دی عکاسی کریندے، بلکہ خطے دے لوکیں دی ثقافت، رہتل اتے خوشی مناونڑ دے انداز کوں وی اجاگر کریندے۔
پھلیں دا میلہ عام طور تے بہار دے موسم اچ منعقد تھیندے، جڈاں دریائے سندھ دے کنارے قدرتی مناظر اپنے عروج تے ہوندن۔ ایں میلے دا مقصد نہ صرف پھلیں دی خوبصورتی کوں مناونڑ ہوندے، بلکہ ایہ ہک سماجی اتے ثقافتی تقریب دے طور تے وی منایا ویندے، جتھاں لوک موسیقی، رقص، مقامی کھانوں اتے دستکاری دے ذریعے اپنی خوشی دا اظہار کریندن۔
دریائے سندھ دے کنارے منعقد تھیون والے ایں میلے دی تاریخی جڑاں (موہن جو دڑو) اتے (ہڑپہ)جیہیں قدیم تہذیباں نال جُڑیل ہن۔ ایں خطے دے لوک قدرتی وسائل، خاص طور تے پانی اتے زمین دی اہمیت کوں سمجھدن اتے ایں دا احترام کریندن۔ پھلیں دا میلہ وی ایں احترام دا ہک اظہار ہے، جیندے ذریعے لوک فطرت نال اپنے رشتے کوں مضبوط کریندن۔
1. پھلیں دی نمائش: میلے اچ مختلف قسماں دے پھلیں دی نمائش تھیندی اے، جیڑھے خطے دی زرخیزی اتے قدرتی حسن کوں ظاہر کریندن۔
2. موسیقی اتے رقص: مقامی لوک موسیقی اتے رقص ایں میلے دے خاص attractions ہوندن۔ لوک اپنے روایتی گیت گاندن اتے رقص کریندن۔
3. مقامی کھانے: میلے اچ مقامی کھانےآں دی نمائش تھیندی اے، جیندے اچ سندھی ساگ، دال پاکوان، اتے ٻئے روایتی پکوان شامل ہوندن۔
4. دستکاری اتے ہنر: مقامی دستکار اپنے ہنر دی نمائش کریندن، جیندے اچ کڑھائی، مٹی دے برتن، اتے ٻئے روایتی سامان شامل ہوندن۔
5. ثقافتی تقاریب: میلے اچ مختلف ثقافتی تقاریب، جیویں شاعری دے مشاعرے، کہانی سناونڑ دے sessions، اتے مقامی کھیل وی منعقد تھیندن۔
پھلیں دا میلہ نہ صرف ہک تہوار ہے، بلکہ ایہ ہک سماجی تقریب وی ہے، جیندے ذریعے لوک اکٹھے تھی تے خوشی مناندن۔ ایہ میلہ خطے دے لوکیں واسطے ہک موقع فراہم کریندے کہ او اپنی ثقافت، روایات اتے قدرتی وسائل دی اہمیت کوں یاد کرن۔ ایندے علاوہ، ایہ میلہ سیاحت کوں فروغ ڈیونڑ دا وی ہک ذریعہ ہے، جیڑھا خطے دی معیشت کوں مضبوط کریندے۔
دریائے سندھ دے کنارے منعقد تھیون والا پھلیں دا میلہ ہک ایجھا تہوار ہے، جیڑھا نہ صرف قدرتی حسن کوں مناونڑ دا موقع ڈیندے، بلکہ ایہ خطے دی ثقافت، تاریخ اتے سماجی رشتیاں دی عکاسی وی کریندے۔ ایہ میلہ ہک پیغام ڈیندے کہ فطرت نال جُڑن اتے اوندا احترام کرنڑ ضروری ہے۔ ایں تہوار دے ذریعے، لوک اپنی خوشی، محبت اتے اتحاد دا اظہار کریندن، اتے ایہ ہک یادگار تجربہ بݨ ویندے۔
تحریر اورنگزیب اورنگ بغلانی دامان علاقہ پچادھ چوٹی بالا
مریم انصاری

مریم انصاری (اردو: مریم انصاری، کنوں) (ڄَمّݨ دی تریخ: 4 فروری 1990ء جدہ) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِن۔ انّھاں ڄَم پَل سعودی عرب وِچ تِھیا، مریم انصاری جہڑیلے نو ورھیاں دی ہَئی تاں پاکستان منتقل تھئی۔

## ذاتی حیاتی
مریم نے اویس انصاری نال شادی کِیتی ہِے جہڑے سابق کپتان معین خان دے پُتر ہِن۔ جولائی 2023ء وِچ انّھاں دی ہِک دِھی ڄَمّی۔ 

## فلمو گرافی

### تھیٹر

* سندر جٹ (2013ء)

### فلماں

* *عشق 2020* (غیر ریلیز شدہ) 
* *حلا گلا* (2015) 
* ''مالیک'' (2016) 
* *[[:ur:آزادی_(2018ء_فلم)|آزادی]]* (2018) 

### ٹیلی ویژن سیریز

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
فہیمہ اعوان

فہیمہ اعوان (اردو: فہیمہ اعوان، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِے۔ اُوہ ڈرامیاں "الف اللہ اور انسان"، "دیوانگی"، "لاپتا"، "رسوائی"، "ڈنک"، "فتور" اَتے "سیانی" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
فہیمہ اعوان 19 دسمبر 1982ء کوں کراچی، پاکستان وِچ ڄَمّی ہَئی اَتے انّھاں نے آپݨی تعلیم کراچی یونیورسٹی کنوں پوری کِیتی۔

## کَم کار آلی حیاتی
فہیمہ اعوان نے 2000ء وِچ بطورِ ماڈل کَم دا اَغاز کِیتا اَتے موسیقی ویڈیوز اَتے اشتہاراں وِچ نظری۔ اُوہ ڈرامیاں "تشنگی دِل کی"، "قربان"، "بچپن"، "دِل رویا رو عشق تھا"، "میرا وجود" اَتے "کسک" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے مشہور ہَن۔  

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن سیریز

### موسیقی ویڈیوز

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دے فنکار
ونکی:کراچی دے اداکار
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:کراچی دے ڄماندرو
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
فضا علی

فضا علی یا فزا علی(اردو: فضا علی، کنوں) ہِک پاکستانی ماڈل اَتے اداکارہ ہِن۔ انّھاں نے 1999ء وِچ ماڈلنگ نال کَم کار دا اَغاز کِیتا۔ 2003ء وِچ اداکاری دا ڈرامہ سیریل "مہندی" نال کِیتا۔ جہڑا پاکستانی ڈرامہ انڈسٹری دے یادگار ڈرامیاں وِچوں ہِک ہِے۔

## فلمو گرافی

### فلم

### ٹیلی فلماں

### مختصر فلم

### ٹیلی ویژن سیریز

ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:پنجاب، پاکستان دیاں ماڈل زنانیاں
ونکی:پنجابی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
فریدہ شبیر

فریدہ شبیر (اردو: فریدہ شبیر، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِن۔ اُوہ ڈرامیاں: "غلامی"، "رومیو ویڈز ہیر"، "میرا دِل میرا دُشمن"، "یہ زندگی ہے"، "سیراب"، "دوبارہ" اَتے "بکھرے موتی" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
اُوہ 12 دسمبر 1970ء کوں کراچی، پاکستان وِچ ڄَمّی ہَئی۔ اِیں نے آپݨی تعلیم جامعہ کراچی کنوں پوری کِیتی۔

## کَم کار آلی حیاتی
فریدہ نے بطورِ اداکارہ 1990ء وِچ پاکستان ٹیلی ویژن اُتے قدم رکّھا۔ 

### فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:کراچی دے ڄماندرو
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
فریال محمود

فریال محمود (اردو: فریال محمود، کنوں) ہِک پاکستانی ماڈل اَتے اداکارہ ہِن۔ انّھاں نے سٹیج کنوں آپݨی اداکاری دا اَغاز کِیتا اَتے بعد وِچ ٹیلی ویژن وِچ پیر رکّھیا۔ فریال نے "جیو انٹرٹینمنٹ" دا ڈرامہ "بابا جانی (2018ء)" وِچ مہوش دا کردار ادا کِیتا ہِے۔

## فلمو گرافی

### فلم

### ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی نژاد پاکستانی شخصیتاں
فاریہ شیخ

فاریہ شیخ (اردو: فاریہ شیخ، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ اَتے ماڈل ہِن۔ اُوہ ڈرامے "عشق نا کریو کوئی"، "بھروسہ پیار تیرا" اَتے "میرا درد نہ جانے کوئی" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے مشہور ہِن۔

## حیاتی دا احوال
فاریہ شیخ 15 دسمبر 1991ء کوں پاکستان دے شہر کراچی وِچ ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں نے جامعہ کراچی کنوں آپݨی تعلیم مکمل کِیتی۔

2014ء وِچ فاریہ نے انجو انج کمپنیاں، ڈیزائنراں اَتے رسالے کِیتے ماڈلنگ شروع کِیتی۔ 

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دے ڄماندرو
فرح سعدیہ

فرح سعدیہ (اردو: فرح سعدیہ، کنوں) ہِک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن۔

## حیاتی دا احوال
فرح سعدیہ کوں 1998ء وِچ ڈرامہ سیریل "بندھن" کنوں شہرت مِلّی ہَئی اَتے اِیں ڈرامے دے ذریعے انّھاں یاری ٻیلی اداکاری اقبال حسین نال تھئی جین٘دی کُجھ مُد بعد ݙُون٘ہائیں نے شادی کر گِھدّی جین٘دے وِچوں انّھاں دے ݙُو پُتر تھئے جنّھاں دے ناں عبداللہ اَتے عبد الرحمٰن ہِن۔ البتہ کُجھ ورھیں بعد ای انّھاں دے وِچالے طلاق تھی ڳئی۔ اَتے اقبال حسین نے آپ کنوں 20 ورھیں وݙّی اداکارہ بشریٰ انصاری نال شادی کر گِھدّی، فرح سعید نے ݙوجھی شادی 2012ء وِچ اصلوں خموشی نال پاکستان دی معروف کاروباری شخصیت "چوہدری توقیر احمد" نال کِیتی جِنّھاں دا کاروبار پاکستان اَتے امریکہ وِچ پھیلیا ہوئیا ہِے۔ اسلام آباد وِچ "دیس پر دیس" دے ناں نال اِنّھاں دا مشہور ریسٹورینٹ وی ہِے۔  
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹی وی دیاں اداکارائیں
سرائیکی زبان دیوچ خطاب

وزیراعظم شہباز شریف دا ڈیرہ غازی خان آ کے سرائیکی وسیب دے لوکیں نال سرائیکی زبان وچ خطاب کرنا تے سرائیکی وسیب دے لوکیں واسطے اعزاز دی گالھ ہے۔ ایہ سرائیکی زبان تے ثقافت دی اہمیت کوں تسلیم کرݨ دا واضح اشارہ ہے۔ سرائیکی وسیب دے لوکیں دی زبان تے ثقافت کوں عزت تے احترام ݙیوݨ نال نہ صرف سرائیکی وسیب دے لوکیں دا حوصلہ بڑھدا ہے بلکہ ایں توں قومی یکجہتی تے ہم آہنگی کوں وی تقویت ملدی ہے۔  
چیف سردار محمد جمال خان لغاری، سردار اویس احمد خان لغاری تے سردار احمد خان لغاری دا سرائیکی گالھ مہاڑ کرݨ وی سرائیکی وسیب دے لوکیں نال انہاں دے گہرے تعلق تے سرائیکی زبان تے ثقافت نال محبت کوں ظاہر کریندا ہے۔ ایہ سرائیکی وسیب دے لوکیں واسطے فخر دی گالھ ہے تے ایں توں سرائیکی وسیب دے ترقی تے خوشحالی دی راہ ہموار تھیندی ہے۔  
سرائیکی وسیب دے لوکیں دی زبان، ثقافت تے روایات کوں عزت ݙیوݨ نال نہ صرف انہاں دا مورال بلند تھیندا ہے بلکہ ایں توں پورے ملک دی قومی یکجہتی کوں وی تقویت ملدی ہے۔ اللہ تعالیٰ سرائیکی وسیب کوں ترقی تے خوشحالی عطا فرمائے۔ آمین۔
عظمیٰ حسن

عظمیٰ حسن (اردو: عظمی حسن، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ ہِن جہڑی اردو فلماں اَتے ٹیلی ویژن سیریل وِچ کَم کرین٘دی ہِن۔ انّھاں نے آپݨے فلمی کَم کار دا اَغاز ہِک رومانٹک ڈرامہ فلم "ارتھ (2018ء)" نال کِیتا۔ اِیں فلم وِچ انّھاں کوں لکس سٹائل ایوارڈز وِچ بہترین اداکارہ کِیتے تنقیدی پذیرائی مِلّی۔ 

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن سیریز

### ویب سیریز

### ٹیلی فلم

### فلماں

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
علیزے ناصر

علیزے ناصر (اردو: علیزے ناصر، کنوں) دبئی وِچ رہوݨ آلی ترک نژاد دی پاکستانی فلمی اداکارہ اَتے ماڈل ہِن۔ علیزے ناصر نے پاکستانی فلم "یلغار" نال فلمی دُنیا وِچ پیر رکّھیا اَتے اُوہ "وار٢" وِچ وی نظر آئی۔

## ابتدائی حیاتی اَتے کَم کار
علیزے ناصردبئی وِچ پاکستانی اَتے ترک نژاد دی امریکی شہری دے گھر ڄَمّی ہَن۔ انّھاں نے آپݨی ابتدائی تعلیم دبئی وِچ گِھدّی اَتے اِین٘دے بعد وَل اُوہ امریکہ چلی ڳئی جتّھاں اُنّھاں نے نیو یارک فلم اکیڈمی وِچ فلمی تعلیم گِھدّی۔ علیزے ناصر نے آپݨے کَم کار دا اَغاز دُبئی وِچ بطورِ ماڈل نال کِیتا۔ دُبئی وِچ کَم کرݨ دے وِچلاے علیزے ناصر نال حسن رانا نے رابطہ کِیتا اَتے آپݨی آوݨ آلی فِلم "یلغار" وِچ ہِک  کردار دی پیش کش کِیتی جیکوں علیزے نے مَن گِھدّا۔ علیزے ناصر کوں ڈینزل واشنگٹن نال وی فلم کرݨ دی پیش کش کِیتی ڳئی ہَئی۔

## فلمو گرافی

## حوالے

ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:دبئی دیاں شخصیتاں
ونکی:ترک نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
علشبہ انجم

علشبہ انجم (اردو: علشبہ انجم، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ، یوٹیوب اَتے ٹِک ٹاک سٹار ہِن۔        انجم نے ہُݨیں ای آپݨاں یو ٹیوب چینل جاری کِیتا ہِے اِیں نے یوٹیوب اُتے 356 ہزار سبسکرائبرز کوں عبور کر گِھدّا ہِے، دسمبر 2022ء وِچ TikTok اُتے وی انّھاں دے 15.5 ملین فالوورز ہَن۔ 

## کَم کار آلی حیاتی
انجم فیصل آباد پنجاب، پاکستان وِچ ڄَمّی ہَئی ۔ا ِیں نے آپݨے کَم کار دا اَغاز ہِک ویڈیو شیئرنگ ایپ ٹِک ٹاک اُتے ڈانسنگ اَتے ایکٹنگ ویڈیوز پوسٹ کر کے کِیتا۔ اُوہ پنجابی، اردو موسیقی ویڈیوز وِچ وی کَم کرین٘دی ہِن۔ اِیں نے راحت فتح علی خان دے نال "کیا کہنا" کِیتے موسیقی ویڈیو وِچ اداکاری کِتیی اَتے عفان ملک دے نال وی کَم کِیتا ۔ اِیں نے بعد وِچ سرمد قدیر دے ڳاݨے "عشق" وِچ مرکزی کردار دے طور تے کَم کِیتا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی یوٹیوبر
ونکی:ٹک ٹاکر
ونکی:فیصل آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:یوٹیوبر زنانیاں
ونکی:فیصل آباد دے ڄمان٘درو شخصیتاں