ٻال کُوڑ نی مریندے

نِکّے نشوم ’’ٻال‘‘ کُوڑ کائنی مریندے ’’سِدھ واٹی‘‘ ڳالھ کریندن ۔ او جو کجھ ݙیکھدن تے سُݨدِن اوہو کُجھ اَکھیندن ۔ اَسیݙے ہک ’’سنگتی‘‘ دے گھر ’’کُکڑ‘‘ کٹھونیں’’بھاڄی‘‘ چڑھی۔اَسیݙی ’’بھڄائی‘’ ݙاڈھی سُگھڑ زال اے پر کُکڑ شئیت اسیݙے سنگتی دا ’’سینگا‘‘ ہا ۔ اوندا گوشت چنڳیں رِیت نہ ڳلیا ۔ اوݙوں اسیݙے سنگتی کوں ’’اُٻاہل‘‘ ہئی۔ چیٹھ کیتُس ’’چڑھی کُنی‘‘ اِچوں پَوایُس ۔ کھٹ تے جُڑ ٻیٹھا۔ ’’ٹُکر‘‘ کھاوݨ لڳا ’’مُنگر‘‘ اِچوں ’’ٻوٹی‘‘ چاتُس ۔ اَݨ ڳلی ٻوٹی ہئی۔ ݙونہیں ہتھ گھت چِھک تاݨ اِچ پے ڳیا ۔ کھٹ تے اوندے نال اوندا ’’نِکا‘‘ ٻیٹھا ہا ۔ اُوں جو اپݨے پیئو خان کُوں زور لیندیں ہوئیں ݙٹھا ۔ 

ٻول پیا ۔آکھیُس!’’اَبّا اَبّا اَڄ تاں تُساں وی کُتے آلی کار ٻوٹی پٹیندے ٻیٹھو‘‘۔

اسیݙا ایہوسنگتی ’’چاچڑیں‘‘ اِچ رہندے اَتے اَکھیندن جو ’’چاچڑیں‘‘ دی ’’کُتی‘‘ وی سُراِچ بھونکدی اے۔ اللہ جاݨے یا ’’سُر‘‘ تاں پچھاݨݨ آلے ڄاݨن۔

’’چاچڑیں آلے اسیݙے پیر فرید سئیں دی ہک ’’نعت شریف‘‘ اِچ فرمائے:

تیݙے دَر دیاں ’’کُتیاں‘‘ نال ادب

کُتی کُتے دی ڳالھ چُلی اے تاںاَڄ وَتّ چُلی رہے ۔ ’’چوک ڈاکٹر رازی‘‘ اِچ جلسہ ہا۔ مولوی لقمان علی پوری تقریر کریندے پے ہن ۔ پیپلز پارٹی دے کُجھ ’’نینگریں‘‘ جلسے کوں ونڄاوݨ کیتے لُڑھ لاٻے دا مُنڈھ ٻدھا ’’مولوی صاحب‘‘ ہکّل ݙتی وئوے’’کاکے‘‘ ٹکا کر ٻہو ۔ مَیں تسیکوں چنگی رِیت سُنڄڑینداں۔ اُوہے نِوہے جنہیں دے پِچھوں 1970ء اِچ ’’جماعت اسلامی‘‘ دی ’’للھہر‘‘ لڳی ودّی ہئی تے اساں ’’جھانبے‘‘ چا تے چُھڑویندے وَدے ہاسے ۔ مولوی صاحب دی تقریر مُکی ۔ انگریزی ٻولی پڑھاوݨ والے ہک ’’پروفیسر‘‘ صاحب (اُنہیں دے اَبّا سئیں جماعت اسلامی دے رُکن ہَن) پُچھیا ہَا سئیں! مولوی صاحب ’’للھہر‘‘ آکھیا ہا ایندے ’’معنی‘‘ کیا ہِن۔ اَساں انہیں کوں ݙسایا جو ’’سرائیکی‘‘ دے ݙوں ’’لفظ‘‘ ہِن ’’لَلَھر‘‘تے ’’لودھ‘‘ ۔ ’’للھر‘‘ اُنہیں کُتیس کوں سݙیندن جنہیں دا سائیں کوئی نہ ہووے تے او ’’کٹھے‘‘ تھی ایݙے اوݙے بھڄدے دُھرکدے تے لوکیں کوں ’’پٹیندے‘‘ ݙڑھیندے وَدّے ہوون ۔ اَتے ’’لودھ‘‘ سݙیندن اُنہیں کُتیں کوں جیرھے کہیں ’’زمیندار‘‘ وݙیرے یا وݙے آدمی دے ’’پلوڑ‘‘ ہوندِن۔

’’… سئیں ! اَپݨے دیرے تے سُتے پے ہَن ہک ’’مُرید‘‘ گھٹیندا تے زور ݙیندا ٻیٹھا ہا ۔ سانمہیں ’’میراثی‘‘ کوں اَمدا ݙٹھونے ’’مرید‘‘ کوں اَکھیونیں ایہ جیرھا بندہ اَمدا پے اینکوں ’’کُتّے آلی کار‘‘ بھونک۔ ’’پیر‘‘ دا حکم ہا ۔ ’’مُرید‘‘ شودا کیݙے ونڄیں؟ میراثی نیڑے آیا تاں او اونکوں ’’بھونکݨ پئے ڳیا ۔ میراثی آخر میراثی ہا کݙوں ٻاز آوے بھونکݨ آلے کوں ’’بُجّا‘‘ اِی ݙتُس اَتے آکھیُس ’’لاخدِّی لعنت اِی ۔ اے جیݙی بَلا ’’نِر‘’ ریڑھی ٻیٹھیں ۔ اڄݨ اِی ’’گوردا‘‘ تے ’’نَرگھے‘‘ ٻیٹھا ݙیندیں؟

… سئیں خیر نال ݙاڈھے ’’ٹُھلّے‘‘ بھوڳی تے ’’ٻٹیل‘‘ ہن ۔ میراثی دی ڳالھ دی ’’چس‘‘ گِھدونیں تے اونکوں انعام ݙتونیں۔

ہک واری … سئیں نال ’’سُوئر‘’ دے شکار تے ڳیوسے … ’’سئیں! اپݨا ہک ݙاڈھا پیارا ’’کُتّا‘‘ پہلی واری نال گھن تے ڄلیئے۔ شئیت ۔ تھکیڑے کنوں ’’مروڑ شروڑ‘‘ تھی ڳیونیں ۔ دیرے تے ٻہہ تھے تے اَڳی تے نہ چُلیّے ۔ ’’شکار‘’ توں وَلیوسے تاں … سئیں دا نوکر وݙا خوش ہووے ۔ سئیں کوں ’’حال حوال‘‘ ݙیندیں آکھیُس ۔ اَڄ ناں ہانویں سوہݨا ! ہوویں ہا تاں ’’ہاں‘‘ ٹھر پَوّی‘‘ ہا۔ اچھا کینویں؟ سئیں پُچھیا ! نوکر وَلدی ݙتی۔’’جیویں ہوویں‘‘ اَڄ ’’کُتّے‘‘ کیتِن ’’کیس‘‘ ۔ ہِنیں ’’شکاریں‘’ کنوں پُچھ ݙیکھو ۔ ایویں تئیں آلی کار ’’سوئر‘‘ ہَا اَتے اینویں ’’میں‘‘ آلی کار کُتّا ہا ۔ نوکر شودا تاں ’’وِتھ‘‘ دی ڳالھ پیا کریندا ہا جیڑھی بِھڑاند ویلھے ’’سوئر‘‘ تے ’’کُتے‘‘ اِچ ہئی ۰ ہک مشکولے باز ’’شکاری‘‘ ڳالھ ٹُکی کینویں ہا ووے؟ ولا ݙس ۔ نوکر آکھیا تُساں تاں آپ اُتھائیں ہاوے ۔ ݙٹھا کائناں ہاوے ۔ اینویں ’’صاحبیں‘‘ آلی کار ’’سوئر‘‘ ہَا تے مَیں آلی کار کُتا‘‘ ہا ۔ سارے ’’شکاری‘‘ کِھل پے تے نوکر شودے کوں ’’شابس‘‘ دی جاہ تے مندے ڳالھیں مِلّیاں۔

خان پور دے ہک ایم پی اے وزیر اعلیٰ پنجاب میاں نواز شریف کوں آکھیا ’’ساݙی اُس … دے ’’کتورے‘‘ توں جان چُھڑائو ۔ ڳالھ بہاول پور اِچ تھئی ہئی ‘ پر خانپور اِچ پُڄ ڳئی ۔ ’’آکھݨ آلا‘‘ تے ۔ ’’سݙیجݨ آلا‘‘۔ ’’ݙونہیں اِتھاہوں دے جو ہَن ’’شہر‘‘ وِچ ’’ڳالھ‘‘ ہُل ڳئی۔ کچہری اِچ ہِک ’’وکیل‘‘ کنوں کہیں پُچھیا ۔ ہاں سئیں! کتورے کوں ’’سرائیکی‘‘ اِچ کیا اَکھیندن؟ کتورے کوں ؟ ۔ ’’کتورے‘‘ کوں ’’سرائیکی‘‘ اِچ’’ گُلر‘‘ اَکھیندن۔ وَاہ سئیں واہ وَل تاں … صاحب… صاحب دا ناں چُݨ تے رَکھیئے۔‘‘ ݙاڈھا پھٻدا پے۔

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان