ہیرالڈ کروٹو

### ہیرالڈ کروٹو
سر ہیرالڈ والٹر کروٹو (7 اکتوبر 1939 – 30 اپریل 2016) ہک انگریز کیمیاء دان ہا ۔ انہاں 1996 دا نوبل انعام برائے کیمسٹری رابرٹ کرل تے رچرڈ سمالی نال فلرینز دی دریافت کیتے ونڈیا ۔ او ٻہوں سارے ٻئے آدر تے ایوارڈ وی حاصل کر چکے ہن ۔ 

کروٹو اپݨا کیریئر فلوریڈا سٹیٹ یونیورسٹی اچ فرانسس ایپیس پروفیسر آف کیمسٹری دے طور تے ختم کیتا ، جیڑھا انہاں 2004 اچ جوائن کیتا ہا ۔ ایندے توں پہلے ، انہاں تقریباً 40 سال یونیورسٹی آف سسیکس اچ گزاریئے ۔ 

کروٹو سائنس دی تعلیم کوں ودھایا تے مذہبی عقیدے دا نقاد ہا ۔ 

### ابتدائی سال
کروٹو وسبیچ ، آئل آف ایلی ، کیمبرج شائر ، انگلینڈ اچ ایڈتھ تے ہینز کروٹوشینر دے گھر پیدا تھیا ، ایندا ناں سلیشین نژاد دا ہا ۔ ایندے پیو دا ٹٻر بوجانوفو ، پولینڈ توں ہا ، تے ایندی ماء دا برلن توں ہا ۔ ایندے ݙوہیں والدین برلن اچ پیدا تھئے ہن تے 1930 دے ݙہاکے اچ نازی جرمنی توں پناہ گزین دے طور تے عظیم برطانیہ فرار تھی ڳئے ہن  ایندا پیو یہودی ہا ۔ ہیری بولٹن اچ پرورش پاتا جݙاں کہ برطانوی حکام ایندے پیو کوں ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران آئل آف مین اچ ہک دشمن ایلین دے طور تے نظر بند کر ݙتا ہا ۔ کروٹو بولٹن سکول اچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں او اداکار ایان میک کیلن دا ہم عصر ہا ۔ 1955 اچ ، ہیرالڈ دے پیو ٹٻر دا ناں گھٹ کر تے کروٹو کر ݙتا ۔ 

ٻلپݨ اچ ، او ہک میککانو سیٹ توں متوجہ تھیا ۔ کروٹو میککانو ، نال ہی ݙوجھی عالمی جنگ دے بعد ایندے پیو دی غبارے دی فیکٹری اچ ایندی مدد کرݨ – ٻئے کماں دے نال – کوں سائنسی تحقیق اچ مفید صلاحیتاں پیدا کرݨ دا سہرا ݙتا ۔ انہاں سیکنڈری سکول اچ کیمسٹری ، فزکس تے ریاضی اچ دلچسپی پیدا کیتی ، تے کیوں جو ایندے چھیویں فارم دے کیمسٹری دے استاد (ہیری ہینی – جیڑھا بعد اچ یونیورسٹی پروفیسر بݨ ڳیا) محسوس کیتا کہ یونیورسٹی آف شیفیلڈ اچ یونائیٹڈ کنگڈم دا بہترین کیمسٹری ڈیپارٹمنٹ ہے ، او شیفیلڈ ڳیا ۔ 

بھانویں جو یہودی پرورش پاتا ڳیا ہا ، کروٹو آکھیا کہ مذہب اینکوں کݙاہیں وی سمجھ نی آیا ۔ او ہک ہیومنسٹ ہا جئیں دعویٰ کیتا کہ ایندے ترائے مذہب ہن ایمنسٹی انٹرنیشنل ازم ، ملحدیت ، تے مزاح ۔ او برٹش ہیومنسٹ ایسوسی ایشن دا ہک ممتاز حامی ہا ۔ 2003 اچ او 22 نوبل انعام یافتگان اچوں ہک ہا جنہاں ہیومنسٹ مینیفیسٹو تے دستخط کیتے ہن ۔ 

2015 اچ ، کروٹو آب و ہوا دی تبدیلی تے میناؤ اعلامیہ 2015 تے 65ویں لنڈاؤ نوبل انعام یافتہ میٹنگ دے چھیکڑی ݙینھ تے دستخط کیتے ۔ اعلامیے تے مجموعی طور تے 76 نوبل انعام یافتگان دستخط کیتے ہن تے اوں ویلھے دے فرانسیسی جمہوریہ دے صدر ، فرانسوا اولاندے کوں پیرس اچ کامیاب COP21 آب و ہوا سمٹ دے حصے دے طور تے سونپا ڳیا ۔ 

### تعلیم تے تعلیمی کیریئر
کروٹو بولٹن سکول اچ تعلیم حاصل کیتی تے 1958 اچ یونیورسٹی آف شیفیلڈ ڳیا ، جتھاں انہاں کیمسٹری اچ فرسٹ کلاس آنرز بی ایس سی دی ڈگری (1961) تے مالیکیولر سپیکٹروسکوپی اچ پی ایچ ڈی (1964) حاصل کیتی ۔ شیفیلڈ اچ اپݨے وقت دے دوران او ایروز – یونیورسٹی دے طلباء دے میگزین دا آرٹ ایڈیٹر وی ہا ، یونیورسٹی دی ٹیم کیتے ٹینس کھیݙدا ہا (ݙو وار UAU فائنل تک پہنچیا) تے سٹوڈنٹ ایتھلیٹکس کونسل دا صدر ہا (1963–64) ۔ ٻئے کماں دے نال جیویں کہ پہلے فاسفالکینز (کاربن فاسفورس ڈبل بانڈ والے مرکبات) بݨاوݨ ، ایندے ڈاکٹریٹ دے مطالعے اچ کاربن سب آکسائیڈ ، O=C=C=C=O ، تے غیر مطبوعہ تحقیق شامل ہائی ، تے ایں چیز اینکوں کاربن ایٹم دی زنجیراں والے مالیکیولز اچ عام دلچسپی پیدا کیتی جیندے اچ ٻہوں سارے ملٹیپل بانڈ ہن ۔ انہاں نامیاتی کیمسٹری اچ دلچسپی نال اپݨا کم شروع کیتا ، پر جݙاں انہاں سپیکٹروسکوپی دے بارے اچ ڄاݨیا تاں اینکوں کوانٹم کیمسٹری دی طرف مائل کیتا  انہاں بعد اچ ایسٹرو کیمسٹری اچ دلچسپی پیدا کیتی ۔ 

پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد ، کروٹو ݙو سال کینیڈا دے اوٹاوا اچ نیشنل ریسرچ کونسل اچ گیرہارڈ ہرزبرگ دے مالیکیولر سپیکٹروسکوپی گروپ اچ پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلو دے طور تے گزاریئے ، تے اوں توں بعد والا سال (1966–1967) نیو جرسی اچ بیل لیبارٹریز اچ مائع مرحلے دے تعامل دے رامان مطالعے کرݨ تے کوانٹم کیمسٹری تے کم کرݨ اچ گزارا ۔ 

### یونیورسٹی آف سسیکس اچ تحقیق
1967 اچ ، کروٹو انگلینڈ دی یونیورسٹی آف سسیکس اچ پڑھاوݨ تے تحقیق کرݨ شروع کیتا ۔ 1967 توں 1985 تک سسیکس اچ اپݨے وقت دے دوران ، انہاں بنیادی طور تے نویں تے ناول غیر مستحکم تے نیم مستحکم انواع دے سپیکٹروسکوپک مطالعے تے توجہ مرکوز کیتی ۔ ایں کم دے نتیجے اچ کاربن دے ٻیٹے تے تریی صف دے عناصر جیویں کہ S ، Se تے P نال کئی گنا بندھن والی نویں کیمسٹری دے مختلف شعبیاں دی پیدائش تھئی ۔ ہک خاص طور تے اہم پیش رفت (سسیکس دے ساتھی جان نکسن دے نال) کئی نویں فاسفورس انواع دی تخلیق ہائی جیڑھی مائیکرو ویو سپیکٹروسکوپی نال ڳولی ڳئی ۔ ایں کم دے نتیجے اچ فاسفالکین تے فاسفالکائن کیمسٹری دے شعبے دی پیدائش تھئی ۔ انہاں انواع اچ کاربن ڈبل تے فاسفورس نال ٹرپل بانڈ (C=P تے C≡P) شامل ہن جیویں کہ سائینو فاسفا ایتھائن ۔ 

1975 اچ ، او کیمسٹری دا مکمل پروفیسر بݨ ڳیا ۔ ایہ سسیکس دے ساتھی ڈیوڈ والٹن نال لمبی لکیری کاربن زنجیر مالیکیولز تے لیبارٹری مائیکرو ویو پیمائش دے نال موافق ہا ، جیندے نتیجے اچ کینیڈین ماہرین فلکیات نال ریڈیو فلکیات دے مشاہدات حیران کن طور تے ایہ ڄاݨݨ اچ آئے کہ ایہ غیر معمولی کاربونیئس انواع بین الستارک خلا اچ نال نال کجھ ستارے – کاربن نال مالامال سرخ جنات دے بیرونی ماحول اچ نسبتاً وݙی مقدار اچ موجود ہن ۔ 

1985 اچ ، سسیکس دے مطالعیاں تے تاریک دریافتاں دی بنیاد تے ، لیبارٹری تجربات (رائس یونیورسٹی اچ شریک کارکناں جیمز آر ہیتھ ، شان سی او برائن ، یوآن لیو ، رابرٹ کرل تے رچرڈ سمالی دے نال) جیڑھے سرخ جنات دے ماحول اچ کیمیائی رد عملاں دی نقالی کریندے ہن ݙیکھایا کہ مستحکم C60 مالیکیول ہک گاڑھے کاربن بخارات توں خود بخود بݨ سڳدن ۔ شریک محققین گریفائٹ تے لیزر ہدایت کیتے تے نتائج دا جائزہ گھدا ۔ C60 مالیکیول ہک مالیکیول اے جیندے اچ فٹ بال دے برابر سمیٹری پیٹرن ہوندے ، جیندے اچ 12 پینٹاگون تے 20 کاربن ایٹم دے ہیکساگون شامل ہن ۔ کروٹو مالیکیول دا ناں بک منسٹر فلرین رکھیا ، بک منسٹر فلر دے ناں تے جنہاں جیوڈیسک گنبد دا تصور پیش کیتا ہا ، کیوں جو گنبد دے تصور نویں انواع دی ممکنہ بݨتر دا سراغ ݙتا ہا ۔ 

1985 اچ ، C60 دی دریافت کروٹو کوں اپݨی تحقیق دا مرکز سپیکٹروسکوپی توں ہٹا تے C60 ساختی تصور دے نتائج دی جانچ کرݨ (تے اینکوں درست ثابت کرݨ) تے کیمسٹری تے مادی سائنس کیتے مضمرات دا فائدہ چاوݨ تے مجبور کیتا ۔ 

ایہ تحقیق کاربن دے ہک نویں ایلوٹروپ دی دریافت کیتے اہم اے جیڑھا فلرین دے ناں نال ڄاتا ویندا ہے ۔ کاربن دے ٻئے ایلوٹروپس اچ گریفائٹ ، ہیرا تے گرافین شامل ہن ۔ کروٹو دا 1985 دا پیپر جیندے دا ناں "C60 Buckminsterfullerene" ہا ، جیڑھا انہاں دے سنگتیاں جے آر ہیتھ ، ایس سی او برائن ، آر ایف کرل ، تے آر ای سمالی نال شائع تھیا ہا ، اینکوں امریکن کیمیکل سوسائٹی دی ڈویژن آف ہسٹری آف کیمسٹری دی طرفوں سائٹیشن فار کیمیکل بریک تھرو ایوارڈ نال نوازا ڳیا ، جیڑھا 2015 اچ رائس یونیورسٹی کوں پیش کیتا ڳیا ۔ فلرینز دی دریافت کوں 2010 اچ رچرڈ ای سمالی انسٹی ٹیوٹ فار نینو سکیل سائنس اینڈ ٹیکنالوجی ایٹ رائس یونیورسٹی انہاں ہیوسٹن ، ٹیکساس اچ امریکن کیمیکل سوسائٹی دی طرفوں ہک نیشنل ہسٹورک کیمیکل لینڈ مارک دے طور تے نامزد کرݨ نال تسلیم کیتا ڳیا ۔ 

### فلوریڈا سٹیٹ یونیورسٹی اچ تحقیق
2004 اچ ، کروٹو یونیورسٹی آف سسیکس چھوڑ ݙتا تاں جو فلوریڈا سٹیٹ یونیورسٹی اچ فرانسس ایپیس پروفیسر آف کیمسٹری دے طور تے ہک نویں پوزیشن سنبھال سڳے ۔ ایف ایس یو اچ انہاں بنیادی تحقیق کیتی پروفیسر ایلن مارشل دے نال کاربن بخارات  پروفیسر نریش دلال (FSU) تے ٹونی چیتھم (کیمبرج) دے نال حکمت عملی دے لحاظ نال اہم برقی تے مقناطیسی رویے دے نال کھلی فریم ورک گھاٹے مرحلے دے نظام  تے نینو ساختہ نظاماں دی تشکیل تے خصوصیات دا طریقہ کار ۔ ایندے علاوہ ، انہاں ایف ایس یو اچ تحقیقی اقدامات اچ حصہ گھدا جیڑھے تاریک/گردشی خلا اچ فلرینز ، میٹالوفلیرینز ، تے پولی سائیکلک ایرومیٹک ہائیڈرو کاربنز دی ایسٹرو کیمسٹری دی جانچ کریندے ہن ، نال ہی تارادھول نال انہاں دی مطابقت دی وی جانچ کریندے ہن ۔ 

### تعلیمی رسائی تے عوامی خدمت
1995 اچ ، انہاں مشترکہ طور تے ویگا سائنس ٹرسٹ قائم کیتا ، ہک برطانوی تعلیمی خیراتی ادارہ جئیں اعلیٰ معیار دی سائنس فلماں بݨائیاں جنہاں اچ نوبل انعام یافتگان دے نال لیکچرز تے انٹرویوز ، مباحثے دے پروگرام ، ٹی وی تے انٹرنیٹ براڈکاسٹ کیتے کیریئر تے تدریسی وسائل شامل ہن ۔ ویگا 280 توں ودھ پروگرام تیار کیتے ، جیڑھے ویگا ویب سائٹ توں مفت سٹریم تھیندے ہن جیڑھا ہک ٹی وی سائنس چینل دے طور تے کم کریندا ہا ۔ ٹرسٹ 2012 اچ بند تھی ڳیا ۔ 

2009 اچ ، کروٹو ہک ݙوجھی سائنس ایجوکیشن پہل ، Geoset دی ترقی دی اڳواݨی کیتی ۔ گلوبل ایجوکیشنل آؤٹ ریچ فار سائنس ، انجینئرنگ اینڈ ٹیکنالوجی دا مخفف ، GEOSET ریکارڈ شدہ تدریسی ماڈیولز دا ہک ہمیشاں ودھدا ہویا آن لائن ذخیرہ اے جیڑھا تعلیمیاں تے عوام کوں مفت ڈاؤن لوڈ کیتا ونڄ سڳدے ۔ پروگرام دا مقصد معروف یونیورسٹیاں تے ادارے توں تعلیمی ویڈیوز تے پیشکشاں دا عالمی ذخیرہ تیار کر تے سائنس دے علم اچ اضافہ کرݨ ہے ۔ 

2003 اچ ، عراق کولوں وݙی پیمانے تے تباہی پھیلانے والے ہتھیار ہووݨ دے بہانے بلیئر/بش دے عراق تے حملے توں پہلے ، کروٹو بارہ برطانوی نوبل انعام یافتگان دی طرفوں دستخط شدہ ہک خط دی اشاعت شروع کیتی تے منظم کیتی جیڑھا دی ٹائمز اچ شائع تھیا ۔ ایہ ایندے دوست نوبل امن انعام یافتہ مرحوم سر جوزف روٹبلٹ تیار کیتا ہا تے 15 فروری 2003 کوں دی ٹائمز اچ شائع تھیا ہا ۔ 

2002 توں 2004 تک ، کروٹو رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 2004 اچ ، انہاں کوں فلوریڈا سٹیٹ یونیورسٹی دے کیمسٹری ڈیپارٹمنٹ اچ فرانسس ایپیس پروفیسر شپ تے نینو سائنس تے نینو ٹیکنالوجی اچ تحقیق کرݨ کیتے مقرر کیتا ڳیا ۔ 

اکتوبر 2010 اچ کروٹو یو ایس اے سائنس اینڈ انجینئرنگ فیسٹیول دے لنچ ود اے لوریٹ پروگرام اچ حصہ گھدا جتھاں مڈل تے ہائی سکول دے طلباء کوں نوبل انعام جتݨ والے سائنسدان نال غیر رسمی ڳالھ مہاڑ اچ شامل تھیوݨ دا موقع ملا ۔ 

انہاں جنوری 2011 اچ مہاتما گاندھی یونیورسٹی ، کوٹائم ، کیرالہ ، انڈیا اچ ڳالھ مہاڑ کیتی ، جتھاں او 5 توں 11 جنوری 2011 تک حکومت کیرالہ دے 'عالم' خصوصی طور تے مدعو لیکچرر ہن ۔ 

کروٹو CSICon 2011 اچ ڳالھ مہاڑ کیتی ، ہک کنونشن "جیہڑا سائنسی تحقیقات تے تنقیدی سوچ کیتے وقف ہا" جیڑھا کمیٹی فار سکیپٹیکل انکوائری دی طرفوں سکیپٹیکل انکوائرر میگزین تے سینٹر فار انکوائری دے نال مل تے منظم کیتا ڳیا ہا ۔ انہاں ایسٹونیا اچ منعقدہ انٹرنیشنل فزکس اولمپیاڈ اچ IPhO 2012 لیکچر وی ݙتا ۔ 

2014 اچ ، کروٹو کناری جزائر اچ سٹارمس فیسٹیول اچ ڳالھ مہاڑ کیتی ، جتھاں انہاں سائنس ، کیمسٹری تے ڈیزائن اچ اپݨی زندگی دے بارے اچ ہک لیکچر ݙتا ۔ 

### ذاتی زندگی
1963 اچ ، کروٹو مارگریٹ ہینریٹا ہنٹر نال شادی کیتی ، جیڑھی اوں ویلھے یونیورسٹی آف شیفیلڈ دی طالبہ وی ہائی ۔ ایں جوڑے دے ݙو پتر ہن ۔ اپݨی پوری زندگی اچ ، کروٹو فلم ، تھیٹر ، آرٹ تے سر سنگیت دا عاشق ہا تے انہاں اپݨا آرٹ ورک شائع کیتا ۔ 

### ذاتی عقائد
کروٹو ہک "سخت ملحد" ہا جئیں سوچیا کہ لافانیت تے یقین انسانی موت کوں قبول کرݨ دی ہمت دی کمی توں اخذ تھیندے ۔ او برٹش ہیومنسٹ ایسوسی ایشن دا سرپرست ہا ۔ او ایمنسٹی انٹرنیشنل دا حامی ہا ۔ انہاں اپݨے ایں خیال دا حوالہ ݙتا کہ مذہبی عقیدہ لوکاں کوں غیراخلاقی یا غیر انسانی اقدامات کوں قبول کرݨ دا سبب بݨدا اے "برنی میڈوف صرف ایہ غلطی کیتی کہ ایں زندگی اچ واپسی دا وعدہ کیتا ۔ " انہاں آکھیا کہ سائنسداناں دی ایہ ذمہ داری ہائی کہ او پوری نوع دے فائدے کیتے کم کرݨ ۔ 15 ستمبر 2010 کوں ، کروٹو 54 ٻئے عوامی شخصیات دے نال مل تے دی گارڈین اچ شائع تھیوݨ والے ہک کھلے خط تے دستخط کیتے ، جیندے اچ برطانیہ دے پاپ بینیڈکٹ XVI دے ریاستی دورے دی مخالفت دا اظہار کیتا ڳیا ۔ 

کروٹو ایسٹرائیڈ ڈے دے ابتدائی دستخط کنندہ ہن ۔ 

2008 اچ ، کروٹو مائیکل ریس تے ارتقاء دے نال نال تخلیقیت دی تعلیم دی ہدایت کرݨ تے تنقید کیتی ۔ 

کروٹو منظم آن لائن معلومات اچ اضافے کوں "تعلیمی انقلاب" قرار ݙتا تے اینکوں "GooYouWiki" دنیا دا ناں ݙتا جیندے اچ گوگل ، یوٹیوب تے ویکیپیڈیا دا حوالہ ݙتا ڳیا ۔ 

### گرافک ڈیزائن
بک منسٹر فلرین دی دریافت کروٹو کوں اپݨا خواب ملتوی کرݨ تے ہک آرٹ تے گرافک ڈیزائن سٹوڈیو قائم کرݨ دا سبب بݨایا – او کئی سالاں توں نیم پیشہ ورانہ طور تے گرافکس کریندے پئے ہن ۔ تاہم ، کروٹو دے گرافک ڈیزائن دے کم دے نتیجے اچ ٻہوں سارے پوسٹر ، لیٹر ہیڈ ، لوگو ، کتاب/جرنل کور ، میڈل ڈیزائن وغیرہ بݨئے ۔ انہاں سنڈے ٹائمز بک جیکٹ ڈیزائن مقابلے (1964) تے موئٹ ہینیسی/لوئس ووٹن سائنس پور ایل آرٹ پرائز (1994) اچ گرافک ایوارڈ حاصل کرݨ دے بعد آرٹ ورک تیار کیتا ۔ ٻئے قابل ذکر گرافیکل کماں اچ کیمسٹری (2001) کیتے نوبل یو تے سٹیمپ دا ڈیزائن تے رائل اکیڈمی (لندن) سمر ایگزیبیشن (2004) اچ خصوصیات شامل ہن ۔ 

### موت
کروٹو 30 اپریل 2016 کوں لیوس ، ایسٹ سسیکس اچ ایمیوٹروفک لیٹرل سکلیروسس دی پیچیدگیاں نال 76 سال دی عمر اچ فوت تھی ڳیا ۔ 

سلیٹ دے زیک کوپلن ہک کہانی بیان کیتی کہ کیں کروٹو اینکوں لوزیانا دے تخلیقیت دے قانون نال لڑݨ کیتے مشورہ تے حمایت ݙتی ، ہک قانون جیڑھا پبلک سکول دے سائنس دے استاداں کوں ارتقاء تے حملہ کرݨ دی اجازت ݙیندا اے تے کیں کروٹو گلوبل وارمنگ دے سائنسی نتائج دا دفاع کیتا ۔ جرنل نیچر اچ شائع تھیوݨ والی ہک موت دے بعد ، رابرٹ کرل تے جیمز آر ہیتھ کروٹو کوں "برطانوی کامیڈی گروپ مونٹی پائتھون دی طرحاں مزاح دا احساس رکھݨ والا" قرار ݙتا ۔ 

### آدر تے ایوارڈ
کروٹو انفرادی طور تے اتے ٻیاں لوکاں نال مل تے ٻہوں سارے ایوارڈ جیتے

### وݙے ایوارڈ
رائل سوسائٹی آف کیمسٹری دے ٹلڈن لیکچرر ، 1981–82

1990 اچ رائل سوسائٹی (FRS) دے فیلو کیتے منتخب تھیا

انٹرنیشنل پرائز فار نیو میٹریلز امریکن فزیکل سوسائٹی ، 1992 (رابرٹ کرل تے رچرڈ سمالی دے نال)

کیمسٹری اچ جدت کیتے اٹالگاس پرائز ، 1992

رائل سوسائٹی آف کیمسٹری لونگسٹاف میڈل ، 1993

ہولٹ پیکارڈ یورو فزکس پرائز ، 1994 (وولف گینگ کریٹشمر ، ڈان ہفمین تے رچرڈ سمالی دے نال)

نوبل انعام برائے کیمسٹری ، 1996 (رابرٹ کرل تے رچرڈ سمالی نال ونڈیا ڳیا)

کاربن میڈل ، امریکن کاربن سوسائٹی میڈل فار اچیومنٹ انہاں کاربن سائنس ، 1997 (رابرٹ کرل تے رچرڈ سمالی نال ونڈیا ڳیا)

بلیکٹ لیکچر شپ (رائل سوسائٹی) ، 1999

فیراڈے ایوارڈ اینڈ لیکچر (رائل سوسائٹی) ، 2001

ڈالٹن میڈل (مانچسٹر لٹ اینڈ فل) ، 1998

اکیڈمیا یوروپیا دا ایراسمس میڈل ، 2002

رائل سوسائٹی دا کوپلے میڈل ، 2002

گولڈن پلیٹ ایوارڈ آف دی امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ ، 2002

چیوروبینی دا آرڈر (ٹورینو) ، 2005

نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا غیر ملکی ایسوسی ایٹ ، 2007

کولی لیکچرر ، 2007

نیشنل ہسٹورک کیمیکل لینڈ مارک ، امریکن کیمیکل سوسائٹی ، 2010 ۔ 

سائٹیشن فار کیمیکل بریک تھرو ایوارڈ ، ڈویژن آف ہسٹری آف کیمسٹری ، امریکن کیمیکل سوسائٹی ، 2015

کروٹو کوں 1996 دی نویں سال دی اعزاز فہرست اچ نائٹ بیچلر بݨایا ڳیا ۔ 

یونیورسٹی آف شیفیلڈ نارتھ کیمپس اچ ݙو عمارتاں کروٹو دے ناں تے رکھی ڳئیاں ہن کروٹو انوویشن سینٹر تے کروٹو ریسرچ انسٹی ٹیوٹ ۔ 

### اعزازی ڈگریاں
یونیورسٹی لیبری ڈی برسلز (بیلجیم)

یونیورسٹی آف سٹاک ہوم (سویڈن)

یونیورسٹی آف لمبرگ (ہݨ ہاسلٹ یونیورسٹی) (بیلجیم)

یونیورسٹی آف شیفیلڈ (برطانیہ)

یونیورسٹی آف کنگسٹن (برطانیہ)

یونیورسٹی آف سسیکس (برطانیہ)

یونیورسٹی آف ہیلسنکی (فن لینڈ)

یونیورسٹی آف ناٹنگھم (برطانیہ)

یوکوہاما سٹی یونیورسٹی (جاپان)

یونیورسٹی آف شیفیلڈ-ہالام (برطانیہ)

یونیورسٹی آف ایبرڈین (سکاٹ لینڈ)

یونیورسٹی آف لیسٹر (برطانیہ)

یونیورسٹی آف ایویرو (پرتگال)

یونیورسٹی آف بیلفیلڈ (جرمنی)

یونیورسٹی آف ہل (برطانیہ)

مانچسٹر میٹروپولیٹن یونیورسٹی (برطانیہ)

ہانگ کانگ سٹی یونیورسٹی (HK چین)

گستاووس ایڈولفس کالج (مینیسوٹا ، امریکہ)

یونیورسٹی کالج لندن (برطانیہ)

یونیورسٹی آف پیٹراس (یونان)

یونیورسٹی آف ڈلہوسی (ہیلی فیکس ، نووا سکوشیا ، کینیڈا)

یونیورسٹی آف سٹریتھکلائیڈ (سکاٹ لینڈ)

یونیورسٹی آف مانچسٹر (برطانیہ)

اے جی ایچ یونیورسٹی آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی انہاں کراکو (پولینڈ)

یونیورسٹی آف ڈرہم (برطانیہ)

کوئنز یونیورسٹی بیلفاسٹ (NI)

یونیورسٹی آف سرے (برطانیہ)

پولٹیکنیکو دی ٹورینو (اٹلی)

یونیورسٹی آف کیمیکل ٹیکنالوجی – بیجنگ (چین)

یونیورسٹی آف لیورپول (برطانیہ)

فلوریڈا سدرن کالج (امریکہ)

کیو یونیورسٹی (جاپان)

یونیورسٹی آف چیبا (جاپان)

یونیورسٹی آف بولٹن (برطانیہ)

یونیورسٹی آف ہارٹ فورڈ (امریکہ)

یونیورسٹی آف تل ابیب (اسرائیل)

یونیورسٹی آف پوئٹیئرز (فرانس)

یونیورسٹیڈ کمپلوٹینس ڈی میڈرڈ

ناریسوان یونیورسٹی (تھائی لینڈ)

ویتنام نیشنل یونیورسٹی (ہنوئی)

یونیورسٹی آف ایڈنبرگ (سکاٹ لینڈ)

یونیورسٹی آف پرائمرسکا (سلووینیا)

کیمسٹری ڈیپارٹمنٹس بند ہووݨ دی وجہ توں واپس کر ݙتے ڳئے

ہرٹ فورڈ شائر یونیورسٹی

ایکسٹر یونیورسٹی