معصومانہ رویے

مَیں اپݨے کنوں ڳالھ شروع کریساں ، مَیں اخبار پڑھݨ دی شروع کنوں شوقین ہَم ، سارے گھر آلے آہدے ہِن اساں تاں اخبار دیاں سُرخیاں ݙہدوں یا، بابا اخبار کوں حفظ تاں نئیں کرݨے۔ شہر دی کوئی خبر ہووے میں آکھساں ایہ خبر پڑھی وے ۔ سارے آکھن ساکوں تسلی ہے توں توجہ نال پڑھ تے ساکوں ݙسا ݙیسیں ۔

نواں نواں اخبار پڑھݨ پیُم تاں ہک ݙینہ پڑھیا ’’ملک نازِک دُور سے گزر رہا ہے‘‘۔ ڳالھ عقل کوں نہ لڳی ، شام کوں بھئی جان جمیل ہاشمی وݙے بھرا کنوں پُچھیا بھئی جان ایہ کیا ہے؟ 

سمجھ نی اَئی ؟ انھاں آکھیا بے وقوف اے مَلک نی مُلک ہے ۔ نازک نی کمزور دے طور تے آکھ سڳدوں ، وَل مَیں تاں سمجھ ڳیُم پر ایں ڳالھ دی مذاق کئی ݙینہ تھیندی رہ ڳئی جو واہ توں اخبار پڑھدی ہِیں؟

ایویں ساݙی ہک ماسی ہوراں اپݨے ٻالاں کوں وݙیاں دی عزت کرݨ بارے لیکچر ݙتا جو ابّا تساں وݙیاں کوں قدر نال سݙیا کرو ۔ جیویں امّی جی، ابو جی ، خالہ جی ، خالو جی وغیرہ وغیرہ ۔

ٻالاں آکھیا ٹھیک ہے امّی جی ۔ ہک ݙینہ خالہ جان واش روم ونڄݨ لڳے تاں اپݨے چھوٹے پُتر حسنین میاں کوں آکھیا پُتر اے گوشت لاتھی مَیں واش روم اِچوں تھی تے وَل ہتھ دھو تے گوشت صاف کریساں ۔اوں آکھیا ٹھیک اے ۔خالہ جان واش روم ڳئے تاںحسنین میاں دے رووݨ دی آواز آوݨ پئے ڳئی ، اوں ویلھے اُنھاں ڳالھیں دا خاص خیال رکھیا ویندا ہا جو واش روم اِچ نی ٻولیندا ، ٻاہر آ تے پُچھیا جو حسنین میاں پُتر کیا ہے کیوں روندا پئیں ؟ اوں نے روندے روندے اپݨی امی جی کوںݙسایا جو امی جی تساں جیڑھاگوشت میݙے نال رکھ ڳئے ہاوے ٻلی جی چا ڳئین ۔ ساریں کوں او نقصان بُھل ڳیا پر ایں معصوم ڳالھ تے سارے کِھل پئے جو حسنین میاں کوں امی جی دی سکھائی ہوئی ڳالھ یاد رہ ڳئی ہے جو امی جی ،خالہ جی، ابو جی ، خالو جی اَکھیندے اوں ٻلی دی وی قدر کر چھوڑی اے اَتے ٻلی جی آکھ چھوڑیے۔

ایویں ساݙے سکول اِچ ݙوں اُستانیاں بھیݨیں ہِن ، انھاں دیاں دھیریں ݙوں اَتے اَڈھئی سالیں دیاں ہوسِن ، چھوٹیاں چھوٹیاں سارے ݙینہ اِچ اِݙے اُݙے سارا سکول پھردِین ۔ ایویں لڳدے زمین ٹُردی پئی ہے ۔ اِنھاں دیاں ماواں انھاں کوں ماسک پوا ݙیندین تاں ݙیکھݨ آلے کوں پیار اَتے کِھل آ ویندی ہے ، ہک ݙینہ ݙوہیں ہک ٻئے دے ڳل اِچ ٻاہیں پا تے سکول دے میدان اِچ ٹُردیاں ویندین ۔ میں کلاس دا پیپر گھندی پئی ہَم ۔ مَیں انھاں کوں آکھیے ’’بلونگڑیاں کدھر جا رہی ہیں ‘‘ ݙوں سالیں دی ہوسی ، جیڑھی ہولے ہولے کجھ آہدی ویندی ہئی ۔ پہلے میں توجہ نی ݙتی ، مَیں آکھیے آپت اِچ کجھ آہدیاں ویندین ۔ وَل میکوں خیال آئے ۔ پُچھاں تاں سہی کجھ ہولے ہولے میکوں تاں نی آہدی ویندی ، میں آکھیے ہانیہ ! کیا کہہ رہی ہو (ہانیہ کیا آہدی پئیں؟) او میکوں جواب ݙیندی ویندی ہئی ، ہم بلونگڑیاں نہیں ہیں ہم اپنی مما کی بیٹیاں ہیں۔

(کائے ناں اساں بلونگڑیاں کائے نی ، اپݨی امی دیاں دھیریں ہِسے) میں سُݨ تے ساریں ٹیچریں کوں ݙسایا پتا ہیوے کیا آہدیاں ویندین ۔ ساریاں آکھیا سمجھ نی آئی کیا آہدین۔ میں آکھیا ایہ آہدیاں ویندین ’’نئی اساں اپݨی امی دیاں بیٹیاں ہِسے بلونگڑیاں نِسے ۔ ساریاں ٹیچراں کِھلݨ پئے ڳیاں ۔ واہ ایہ ڳالھ انھاں کوں بُری لڳدی پئی اے ۔ جواب ݙیندیاں پن واہ ۔ جئیں ویلھے میکوں ݙیکھن آکھن ٹافی ہو ، ٹافی ہو۔

اساݙے گھر دے سامݨے چاچڑ رہندن ، تھوڑی دور پار دی رشتہ داری وی ہے ۔ انھاں دی دھی کوئی ترئے پوݨے ترائے سال دی ہوسی آ ویندی ہے ۔ جئیں ویلھے خیال آوِس آکھدی ہے ، جیدا شئے تاں ݙے پیسے ݙے میں کِھل تے اوندی ماء کوں آکھیاشالی کوں میݙا ناں سکھایا ہیوے ۔ اوں آکھیا نہ اماں باجی ہے ، باجی آکھیا کر ۔ پر او اپݨی عادت نی بُھلدی ، کݙاہیں عثمان وی میکوں کِھل تے ایویں سݙ گھندن جو شالی تیکوں کیویں سݙیندی ہے ، ہک ݙینہ شالی مغرب کوں آئی تاں عثمان واش بیسݨ اُتے نماز دا وضو کریندے کھڑے ہَن ۔ وضو کر تے او مسیت ڳئین ، نماز پڑھݨ، شالی کھڑی ہئی ۔ یکدم اونکوں خیال آئے عثمان دا آہدی اے ہِیں ڑی ! تیݙا پیو کݙے ڳئے پیا؟ میکوں کِھل وی آوے ، کاوڑ وی لڳے ، میں اوں کنوں پُچھݨ پئے ڳئی ہاں اَڑی کون؟ وَل اُوں آکھیا تیݙا پئے ہے تاں او کتھاں ڳئے؟ میں آکھیئے ہُݨ دماغ سِدھا تھئے؟ مسیت نماز پڑھݨ ڳئین ۔ عثمان اپݨی امّی کوں ونڄ ݙسایا ، اماں ایندی ہک سہیلی ہے میݙا ناں ایویں آہدی ہئی ایکوں او وی کُھل پئے۔

ایویں تقریباً ترائے اَتے چار سال دے ݙوں بھرا ہن ساݙے گھر دے پچھوں ٻیٹھک آلے پاسوں اُنھاں کوں پنج ݙاہ میں شے کیتے ݙے ݙیندی ہاں ۔ ہک ݙینہ میݙے بھرا شمیم کوں میݙے دروازے نال روک تے ہک انھاں وچوں آہدے اوئے ! تیݙی جیڑھی ماء اے تاں اوں میݙا ہزار روپیہ ݙیوݨے او میکوں ݙیوو ، او کِھل پئے شمیم بھرااَتے اونکوں آہدے واہ وݙا آدمی ہیں توں تاں شے دحے پیسے گھن گھن تے ہُݨ اُدھار چلاوݨ پئے ڳئیں؟

میکوں آ تے شمیم بھئی ایہ ڳالھ سُݨائی مَیں آکھیا اچھا ٻال ہِن ضرورت ہوسی شے دی اونکوں منگݨ دا طریقہ نی آیا ۔ اوجھݨ اے تساں شے دے پیسے چا ݙیوو۔

## حوالہ
کتاب: رَلے پندھ کریسوں ، مصنّف: زاہدہ اجمل ہاشمی، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرزملتان