نکئی صاحب ! سرائیکیاں کوں وی حق ݙئیو

پنجاب دے وزیراعلیٰ سردار عارف نکئی اسمبلی اِچ تقریر کریندیں ہوئیں آکھے جو نواز شریف دور اِچ پنجاب دے سارے علاقیاں کنوں اَکھ نُوٹی کرکے صرف لہور تُوں بھرتیاں کیتیاں ڳئین۔ وزیر اعلیٰ دے بیان مطابق:

(1  چار ہزار پلاٹ         (لہوریاںکوں سستے بھاء ونڈے ڳئین۔ مالیت6ارب روپے)

(2اے ۔ ایس ۔ آئی

1645آسامیاں

لہور توں838

51%

(3ٹریفک سارجنٹ

53آسامیاں

لہور توں18

34%

(4تحصیل دار

58آسامیاں

لہور توں15

26%

(5نائب تحصیلدار

177آسامیاں

لہور توں55

31%

(6ایکسائز اینڈ ٹیکسیشن افسر

128آسامیاں

لہور توں52

41%

سرائیکی دھرتی واس مدّت توں ایہا پِٹیندے پئین جو سارے پنجاب اُتّے لہوری قبضہ کیتی ویندن ۔ساریاں ملازمتاں لہور تے اِیندے نیڑے آلے علاقے دے لوکاں کوں مِلدیاں پئین۔ ہر دفتر اِچ پہلے لہوری کوں جاء مِلدی ہے ‘ جیکر وَل کُئی جاء بچ ونڄے تاں گجرانوالے دا ملازم آ ویندے‘ وَل شیخوپورہ ‘ قصور دے لوک آ ویندن ۔ رہندیاں کھاندیاں جائیں فیصل آباد دے ارائیں یا ڄٹاں کوں مل ویندن ۔ ساہیوال توں تلّے ملتان ‘ بہاول پور ‘ دیرہ غازی خان اَتے فیصل آباد توں اورھے جھنگ ‘ میانوالی ‘ سرگودھا دا وارا اِی نھیں آندا۔ اِنہاں علاقیاں دے لوکاں دا قصور ایہو ہے جو اے سرائیکی ہِن جنہاں دے کارندے ناں بیورو کریسی اِچ ہِن ناں فوج اِچ ہِن ‘ ناں اِنہاں دے سڄݨ حکومت اِچ ہِن ‘ ناں وزیر اعلیٰ دے سیکرٹریٹ اِچ ہِن ۔ با اختیار جائیں تے سبھّے لہوری ‘ پنجابی ٻیٹھن۔

سرائیکیاں اَڄ دی نھیں عرصے توں ایہا حالت ݙٹھی ہے ۔ ملازمتاں اُتّے لہوریاں کوں قابض کراوݨ ہک سازش ہے سرائیکی لوکاں دے خلاف … سرائیکی صوبے دے خلاف … سرائیکی دھرتی دے خلاف … سرائیکی خوشحالی دے خلاف … بلکہ پورے پاکستان دے خلاف … لہور توں جہڑے دفتر تُرٹ کے سرائیکی علاقیاں اِچ آئن جیویں جو … تعلیمی بورڈ ہِن … ضلعی اکائونٹس افسر ہِن … ہائیکورٹ دے بنچ ہِن … سٹیٹ بینک دیاں شاخاں ہِن … مردم شماری یا الیکشن دے دفترہِن …اِنہاں سبھݨاں جائیں تے لہور دے ملازماں کوں اڳلے درجے اِچ ترقی ݙے کے بھیڄا ڳے ۔اِنہاں پنجابیاں آ کے سرائیکی علاقیاں دے دفتراں اِچ اُتلیاں کُرسیاں مَل گھدّن ۔وَل اُتّے ٻہہ کے تلواں عملہ وی پنجابی بھرتی کر گھدّے ۔اے تئیں جو سرائیکی علاقے دے دفتراں اِچ چپڑاسی آندے تاں گجرانوالے دا ‘شیخوپورے دا ‘ لہور دا ‘ فیصل آباد تے ٹوبہ ٹیک سنگھ دا یاقصور دا ۔ لہور دیاں دفتراں توں سیٹاں خالی تھیوݨ دے بعد اڳلے بجٹ تئیں SNEدے تحت اوہے پوسٹاں وَلا منظور کرا گھدّیاں ڳئین ۔ اُتّے کیوں جو لہوری بیورو کریٹ ٻیٹھے‘ اُونیں تُرٹݨ آلیاں سیٹاں وَل بحال کرکے اُتّھاں وَلا نویں لہوری بھرتی کر گِھدّن۔ پنجابیاں دی مفاد پرستی بارے ہک سرائیکی اَکھاݨ ہے:

ذات دے چیمے چَٹھّے ‘ لڑن ویلے انجو انج ‘ کھاوݨ ویلے کٹھے

پنجابی لہوری وی ایہو کجھ ہِن۔ سرائیکی علاقیاں دے خلاف سارے لہوریاں دی سوچ ہکاّ ہے ۔ بھانویں اوہ رنجیت سنگھ ہووے ‘ بھانویں اُونداجھلوترا نکئی ہووے ‘ بھانویں کُئی کشمیری بٹ ہووے ‘ بھانویں چیمہ ہووے ‘ بھانویں چٹھہ ہووے‘ بھانویں کُئی پَٹھّہ ہووے ‘ پر شُکر تاں ایں ڳالھ دا ہے جو پنجاب وچ چور ہمیشاں کٹھے نھیں ریہے ۔ سارے کݙانہیں ہک ٻئے دے پول وی کھولیندے رہندن ۔ نکئی آپ چا آکھے جو مجموعی طور تے 2061پوسٹاں وچوں978یعنی کل دا 48فیصد ملازمتاں صرف لہوریاں کوں ݙتّیاں ڳئین (یاد رکھائے اِنہاں وچ وِچلے پنجاب دے ٻئے علاقیاں قصور‘ گوجرانوالہ ‘ شیخوپورہ ‘ فیصل آباد تے گجرات دے لوکاں دیاں ملازمتاں شامل کائنیں) ٻس ایں سمجھوجو باقی پوسٹاں تے ملازمتاں وِچکارلے پنجاب دے باقی علاقیاں دے لوکاں کوں ݙے ݙتیاں ڳئین اَتے سرائیکی علاقے نال:

’’دودا دھوڑ چنیسر چھئی‘‘ آلی ڳالھ تھئی ہے۔ سرائیکی علاقے دے لوک اینویں تاں نھیں پِٹیندے:

اساں قیدی تخت لہور دے ہَیں

اساں قیدی تخت لہور دے ہَیں

جیکر لہور دے زوراور لوکاں کوں اَساں آکھوں جو بھئی اے کیا پئے کریندے ہو ‘ تاں آہدن‘

’’اساں تُہاݙے پراہ ‘ ساݙے تہاݙے اِچ کیہ فرق اے‘‘

ویلے دی شاہی تے ٻیٹھے پنجابی دادا گیرو! ناں بُھلّو ! ناں بُھلّو ! کل وی مظفرّ ّخان تہاکوں کُٹیندا ریہا ہا ۔ اَڄ وَلا اساں کئیں مظفر خان دے تانگھی ہیں ۔ اُوں ویلے تہاکوں ساݙے وچوں عبدالصمد بادوزئی مِل پیا ہا ۔ اَڄ تہاکوں ساݙے وچوں کُئی عبدالصمد ناں ملسی۔ اَساں ٹُر پیوسے تاں پہلاں تہاݙے اِنہاں ایجنٹاں کوں مار مُکیسوں ۔ ٻیڑیاں ساڑ تے آسوں تے وَلا تہاݙی جھوپڑی دا ککھ نہ رکھیسوں ۔ حالی ویلا ہیوے ۔ گِروان اِچ جھاتی پاوو چا… اسلام دے ناں تے ساکوں نہ کوہوو… پر تُساں کیا کرو…

بھلاگِروان ہووے تاں

(23 ۔جولائی 1996ء)

## حوالہ
کتاب: گِروان ہووے تاں. دھرتی واس : رانجھݨ ملتانی. چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان