open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پیلہم ایلڈرچ

## پیلہم ایلڈرچ
پیلہم ایلڈرچ (8 دسمبر 1844 – 12 نومبر 1930) ہک رائل نیوی افسر تے مہم جو ہن ، جنہاں پورٹسماؤتھ ڈاکس دے ایڈمرل سپرنٹنڈنٹ دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ اونہاں دا ناں سمندری تاریخ تے ایکسپلوریشن دے میدان وچ اہم ہے ۔ ایلڈرچ اپݨے کیریئر دے دوران کئی اہم سمندری مہمات وچ حصہ گھدا تے رائل نیوی وچ اعلیٰ عہدے تے فائز ریہے ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
پیلہم ایلڈرچ دا جنم 8 دسمبر 1844 کوں تھیا ۔ اونہاں اپݨی ابتدائی تعلیم برطانیہ وچ حاصل کیتی تے بعد وچ رائل نیوی وچ شامل تھی ڳئے ۔ اونہاں دی تعلیم تے تربیت اونہاں کوں سمندری مہمات تے جہاز رانی دے میدان وچ مہارت حاصل کرݨ وچ مدد ݙتی ۔

## رائل نیوی وچ کیریئر
پیلہم ایلڈرچ اپݨا کیریئر رائل نیوی وچ شروع کیتا تے ستت اپݨی صلاحیتاں دی وجہ توں ترقی کر ڳئے ۔ اونہاں کئی اہم سمندری مہمات وچ حصہ گھدا تے اپݨے کم دے ذریعے رائل نیوی وچ اپݨا ناں پیدا کیتا ۔

## ایکسپلوریشن تے مہمات
پیلہم ایلڈرچ اپݨے کیریئر دے دوران کئی اہم سمندری مہمات وچ حصہ گھدا ۔ اونہاں بحر اوقیانوس تے بحر ہند وچ کئی سفر کیتے تے نویں سمندری رستے دریافت کیتے ۔ اونہاں دیاں مہماں نہ صرف برطانیہ دے سمندری علم کوں وسیع کیتا بھل اونہاں کوں بین الاقوامی سطح تے وی پہچان ݙتی ۔

## پورٹسماؤتھ ڈاکس دے ایڈمرل سپرنٹنڈنٹ
پیلہم ایلڈرچ کوں پورٹسماؤتھ ڈاکس دے ایڈمرل سپرنٹنڈنٹ دے طور تے مقرر کیتا ڳیا ۔ ایہ عہدہ رائل نیوی وچ ٻہوں اہم ہئی تے اونہاں اپݨی ذمہ داریاں کوں بہترین طریقے نال انجام ݙتا ۔ اونہاں دے دور وچ پورٹسماؤتھ ڈاکس ترقی کیتی تے ایہ رائل نیوی دا اہم مرکز بݨ ڳیا ۔

## اعزازات تے آدر
پیلہم ایلڈرچ کوں اپݨے خدمات دے آدر وچ کئی اعزازات نال نوازیا ڳیا ۔ اونہاں کوں سی وی او (کمانڈر آف دی رائل وکٹورین آرڈر) دا اعزاز ݙتا ڳیا ، جیڑھا برطانیہ دا ہک اعلیٰ شہری اعزاز ہے ۔ ایہ اعزاز اونہاں دی سمندری خدمات تے ایکسپلوریشن دے میدان وچ اونہاں دے کم دا آدر ہئی ۔

## ذاتی زندگی تے میراث
پیلہم ایلڈرچ دی ذاتی زندگی دے بارے وچ زیادہ معلومات دستیاب ہن ، پر اونہاں دی میراث سمندری تاریخ تے ایکسپلوریشن دے میدان وچ ہمیشاں یاد رکھیا ویسے ۔ اونہاں دے کم نہ صرف رائل نیوی کوں فائدہ پہنچایا بھل سمندری علم کوں وی وسیع کیتا ۔
مہوش وقار

مہوش وقار (اردو: مہوش وقار، کنوں) ہِک پاکستانی فنکار اَتے گائیکہ ہِن۔ مہوش وقار بینڈ لال کِیتے گائیکی وی کرین٘دی ہِن۔  اُوہ ہِک آر جے دی حیثیت نال وی مشہور رہی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
مہوش وقار نے ٹیکسٹائل ڈیزائننگ دی تعلیم لاہور دے نیشنل کالج آف آرٹس کنوں گِھدّی۔ مہوش وقار کوں اَغاز وِچ ای موسیقی وِچ ݙاڈھی دلچسپی ہَئی۔ پَر انّھاں نے آپݨی تعلیم جاری رکّھݨ دی بجائے ایف ایم وِچ شامل تِھیوݨ دا فیصلہ کِیتا۔

## ریڈیو جاکی
مہوش وقار 2000ء کنوں 2006ء تئیں ٻہوں سارے ریڈیو سٹیشناں دی معروف جاکی ہَن۔ انّھاں نے ڈِھڳ شوز دی میزبانی کِیتی اَتے ٻِنّھاں کِیتے بطورِ پروڈیوسر وی کَم کِیتا۔ 

## موسیقی کَم کار
مہوش وقار نے آپݨے موسیقی کَم کار دا اَغاز 2007ء دے اَغاز وِچ بینڈ "لال" دا حِصّہ بݨ کے کِیتا۔ مہوش وقار نے حیدر رحمان، عامر، آصف، سلمان اَتے جمال دے نال بینڈ لال دا حِصّہ بݨی۔ اِیں بینڈ کوں 2007ء دے اُوں ویلے دے صدر پرویز مشرف دے ذریعے ججاں دی برطرفی دے جواب وِچ تشکیل ݙِتّا ڳِیا ہَئی۔ 

### ڈسکو گرافی
مہوش نے لال بینڈ دے پہلے البم، امید سحر کِیتے  بیک اپ آوازاں ادا کیتیاں۔

## حوالے

ونکی:پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:کراچی دے گائیک
ونکی:پاکستانی گائیک نغمہ نگار
ونکی:فضلا قومی کالج برائے فنون
ونکی:اردو ٻولی دے ڳائیک
ونکی:اردو ٻولی دے ڳائیکاں
ونکی:اردو گائیک زنانیاں
ونکی:لاہور دیاں شخصیتاں
ونکی:لاہور دے شخصیّتاں
ونکی:لاہور دیاں گائیک زنانیاں
امیل ہولب

## امیل ہولب
امیل ہولب (Emil Holub) ہک چیک ڈاکٹر ، مہم جو ، نقشہ ساز تے نسلیات دان ہئی جئیں انویہویں صدی دے آخر وچ افریقہ دی وسیع تحقیقات کیتیاں ۔ او 7 اکتوبر 1847 کوں چیک ریپبلک دے شہر ہولٹائس (Holice) وچ پیدا تھیا تے 21 فروری 1902 کوں ویانا وچ انتقال کر ڳیا ۔ ہولب اپݨی زندگی دا وݙا حصہ افریقہ دے اندرونی علاقیاں دی دریافت تے انہاں دے بارے معلومات کٹھا کرݨ وچ صرف کیتا ۔ اوندی تحقیقات یورپ وچ افریقہ دے بارے علم کوں وسیع کیتا تے اونکوں ہک عظیم مہم جو تے محقق دے طور تے سنڄاݨ ملی ۔ 

## شروعاتی زندگی تے تعلیم
امیل ہولب دا جنم ہک متوسط گھرانے وچ تھیا ۔ اوندے والد ہک مقامی استاد ہن ، جئیں ہولب وچ تعلیم تے علم دی طلب پیدا کیتی ۔ ہولب ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ پراگ یونیورسٹی وچ طب دی تعلیم حاصل کیتی ۔ طب دی تعلیم دے دوران ہی اوندی دلچسپی قدرتی علوم تے جغرافیہ وچ ودھن لڳی ۔ اوں اپݨی تعلیم مکمل کرݨ دے بعد ڈاکٹر دے طور تے کم شروع کیتا ، لیکن اوندا دل ہمیشاں مہم جوئی تے دریافت دی طرف مائل ریہا ۔ 

## افریقہ دی طرف پہلا سفر
1872 وچ ، امیل ہولب اپݨا پہلا سفر افریقہ دا رخ کیتا ۔ او کیپ ٹاؤن پہنچا تے اتھوں اوں جنوبی افریقہ دے اندرونی علاقیاں دا رخ کیتا ۔ اوں سفر دا مقصد افریقہ دے جغرافیہ ، حیاتیات ، تے نسلیات دے بارے معلومات کٹھا کرݨ ہئی ۔ ہولب اپݨے سفر دے دوران ٻہوں سارے خطرات دا سامݨا کیتا ، جنہاں وچ جنگلی جانور ، موسمی حالات ، تے مقامی قبائلی تنازعات شامل ہن ۔ لیکن اوں ہمت نہ ہاری تے اپݨے مشن کوں جاری رکھیا ۔ 

## تحقیقات تے دریافتاں
ہولب اپݨے سفراں دے دوران ٻہوں سارا اہم جغرافیائی تے نسلیاتی ڈیٹا کٹھا کیتا ۔ اوں زیمبیزی دریا دے علاقے دا تفصیلی نقشہ بݨایا تے وکٹوریہ فالس (Victoria Falls) دے بارے یورپ وچ پہلی وار معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوندے علاوہ ، ہولب افریقہ دے مختلف قبائل دے  رہݨ سہݨ ، رسم و رواج ، تے ثقافت دے بارے وی تفصیلی معلومات کٹھی کیتیاں ۔ اوندی تحقیقات یورپیاں کوں افریقہ دے بارے نويں تے درست معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

## ݙوجھا سفر تے مشکلاں
1875 وچ ، ہولب اپݨا ݙوجھا وݙا سفر افریقہ دا کیتا ۔ اوں سفر دا مقصد افریقہ دے مزید اندرونی علاقیاں دی دریافت ہئی ۔ لیکن ایہ سفر پہلے توں کتھائیں زیادہ مشکل ثابت تھیا ۔ ہولب کوں شدید موسمی حالات ، بیماریاں ، تے مقامی قبائلی تنازعات دا سامݨا کرݨا پیا ۔ اوندے ٻہوں سارے سنگتی بیماریاں تے حادثات دا شکار تھی ڳئے ، لیکن ہولب اپݨی تحقیق جاری رکھی ۔ اوں سفر دے دوران ، ہولب افریقہ دے مختلف پودیاں ، جانوراں ، تے معدنیات دے نمونے کٹھے کیتے ، جو بعد وچ یورپ دی یونیورسٹیاں تے میوزیم کیتے ٻہوں اہم ثابت ہوئے ۔ 

## یورپ واپسی تے علمی خدمات
افریقہ توں واپس آوݨ دے بعد ، ہولب اپݨی تحقیقات تے دریافتاں کوں کتاباں تے مضامین دی شکل وچ شائع کیتا ۔ اوندی کتاب Seven Years in South Africa یورپ وچ افریقہ دے بارے علم کوں وسیع کیتا تے اونکوں ہک عظیم محقق دے طور تے سنڄاݨ ملی ۔ ہولب یورپ دے مختلف شہراں وچ لیکچرز دے ذریعے اپݨی دریافتاں کوں عوام تک پہنچایا ۔ اوندے علاوہ ، ہولب افریقہ دے نقشے بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ، جنہاں بعد وچ آوݨ والے مہم جوواں کیتے راہ پدھرا کیتا ۔ 

## آخری ایام تے میراث
امیل ہولب اپݨی زندگی دے آخری ایام ویانا وچ گزاریئے ، جتھاں او اپݨی تحقیقات تے لکھتاں وچ مصروف ریہا ۔ 21 فروری 1902 کوں ، ہولب دا انتقال تھی ڳیا ۔ اوندی موت دے بعد ، اوندے کم کوں یورپ تے افریقہ ݙوہیں جاہیں اتے سراہا ڳیا ۔ ہولب دی تحقیقات نہ صرف افریقہ دے بارے علم کوں وسیع کیتا بھل آوݨ والے مہم جوواں تے محققین کیتے راہ پدھرا کیتا ۔
رابرٹ ہوٹوٹ

## رابرٹ ہوٹوٹ
رابرٹ ہوٹوٹ (Robert Hottot) ہک فرانسیسی کھوڄ کار ہئی جیڑھا 1884 وچ پیرس ، فرانس وچ پیدا تھیا تے 1939 وچ وفات پاتی ۔ ہوٹوٹ اپݨی زندگی دے بیشتر حصے وچ افریقہ تے ٻنہاں علاقیاں دی کھوڄ کیتی تے اپݨے سفر دے دوران کئی اہم دریافتاں کیتیاں ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
رابرٹ ہوٹوٹ 1884 وچ پیرس ، فرانس دے ہک معزز گھراݨے وچ پیدا تھیا ۔ اوندے والدین اوندی تعلیم تے تربیت تے خاص توجہ ݙتی ۔ ہوٹوٹ اپݨی ابتدائی تعلیم فرانس وچ حاصل کیتی تے بعد وچ جغرافیہ تے کھوڄ وچ دلچسپی پیدا کیتی ۔ ہوٹوٹ پیرس دے ہک معروف تعلیمی ادارے وچ جغرافیہ تے قدرتی علوم دی تعلیم حاصل کیتی ۔ ایں دوران او کھوڄ تے سفر دے بارے وچ پڑھدا ریہا تے اپݨے مستقبل دے سفر دی ڳݨ منج کریندا ریہا ۔

## افریقہ دی کھوڄ
رابرٹ ہوٹوٹ دی سبھ توں وݙی کامیابی افریقہ دی کھوڄ ہئی ۔ اوں افریقہ دے مختلف علاقیاں دا سفر کیتا تے اتھوں دے جغرافیائی حالات ، قدرتی وسائل تے تل وطنی لوکاں دے بارے وچ وسیع تحقیق کیتی ۔ ہوٹوٹ دے سفر دے دوران او افریقہ دے دور دراز علاقیاں وچ پہنچا تے اتھوں دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ۔

## ٻنہاں علاقیاں دی کھوڄ
ہوٹوٹ افریقہ دے علاوہ ٻنہاں علاقیاں دی وی کھوڄ کیتی ۔ اوں ایشیا تے جنوبی امریکہ دے کئی علاقیاں دا سفر کیتا تے اتھوں دے جغرافیائی حالات تے قدرتی وسائل بارے معلومات حاصل کیتیاں ۔ ہوٹوٹ دی انہاں کھوڄاں دنیا دے مختلف علاقیاں دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا ۔

## جغرافیائی دریافتاں
ہوٹوٹ اپݨے سفر دے دوران کئی اہم جغرافیائی دریافتاں کیتیاں ۔ اوں افریقہ تے ٻنہاں علاقیاں دے نویں جغرافیائی خطے دریافت کیتے تے انہاں دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ۔ ہوٹوٹ دی انہاں دریافتاں دنیا دے نقشیاں کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔

## تل وطنی لوکاں دے بارے وچ تحقیق
ہوٹوٹ اپݨے سفر دے دوران تل وطنی لوکاں دے بارے وچ وی وسیع تحقیق کیتی ۔ اوں انہاں دے رہݨ سہݨ ، ریت رواج تے ثقافت دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ۔ ہوٹوٹ دی انہاں تحقیقاں تل وطنی لوکاں دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا تے انہاں دے ثقافتی ورثے کوں محفوظ کرݨ وچ مدد کیتی ۔

## علمی خدمات تے لکھتاں
ہوٹوٹ اپݨے سفر دے دوران حاصل کیتیاں ڳئیاں معلومات کوں تحقیقی صورت وچ پیش کیتا ۔ اوندے تحقیقی کم دنیا دے مختلف علاقیاں دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا تے انہاں دے جغرافیائی حالات تے قدرتی وسائل دے بارے وچ نویاں راہواں کھولیاں ۔

## لکھتاں
ہوٹوٹ اپݨے تحقیقی کم دے نتائج کوں کتابی صورت وچ شائع کیتا ۔ اوندیاں لکھتاں وچ افریقہ تے ٻنہاں علاقیاں دے جغرافیائی حالات ، قدرتی وسائل تے تل وطنی لوکاں دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ہوٹوٹ دیاں کتاباں دنیا دے مختلف علاقیاں دے بارے وچ معلومات کوں عام کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

## موت تے میراث
رابرٹ ہوٹوٹ 1939 وچ وفات پاتی ۔ اوندی وفات کھوڄ تے تحقیق دی دنیا کیتے ہک وݙا نقصان ہئی ۔ ہوٹوٹ دی میراث کھوڄ تے تحقیق دی دنیا وچ ہمیشاں زندہ رہسی ۔ اوندے تحقیقی کم تے خدمات دنیا دے مختلف علاقیاں دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا تے انہاں دے جغرافیائی حالات تے قدرتی وسائل دے بارے وچ نویاں راہواں کھولیاں ۔
سائرہ پیٹر

سائرہ پیٹر (اردو: سائرہ پیٹر، کنوں) برطانوی پاکستانی پس پردہ گائیکہ اَتے کراچی وِچ سائرہ آرٹس اکیڈمی دی بانی ہِن۔  انّھاں کوں پہلی پاکستانی صوفی اوپرا گائیکہ دے طور تے سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔ 

## حیاتی دا احوال
سائرہ پیٹر سندھ دے صدر مقام کراچی وِچ پَلّی وَدّھی۔ اُوہ ہِک عیسائی المذاہب ہِن۔ انّھاں نے ساریاں کنوں پہلاں آپݨے چرچ وِچ ڳاوݨ سِکّھیا۔

پیٹر کوں بنیامین برٹین دے سابق طالب علم اَتے روزیری ایشے، پال نائٹ نے بطورِ اوپرا گائیکہ دی حیثیت نال تربیت ݙِتّی ہَئی۔ 

## ایوارڈ

* بہترین موسیقی دی پرفارمنس کِیتے آئی اے ایف ایوارڈ 

## ڈسکوگرافی

* ریسپلنڈنٹ(2017)
* *رقص روح* (2018)

## فلمو گرافی

* *ضروری تھا* - 2015 
* *پیر پواندی ساں۔2015*
* *آؤ رانا* - 2015
* *آپ میرے دوست ہیں* (*You Are My Friend*)- 2015

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:پاکستانی مسیحی زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی گائیک
سائرہ نسیم

سائرہ نسیم (اردو: سائرہ نسیم، کنوں) ہِک پاکستانی گائیکہ ہِے جہڑی 1990ء دے ݙہاکے وِچ لالی ووڈ فلماں وِچ پلے بیک گائیکہ ہَئی۔ انّھاں کوں 4 واری بہترین پلے بیک گائیکہ نگار ایوارڈز مِلے چُکّے ہِن۔

## مقبول فلماں دے ڳاوݨیاں دی تن٘دِیر

* 1994 (فلم: انٹرنیشنل لیوٹری-اردو)  *میں جنگل کی بلبل، مجھے پنجرے میں رکھوا* موسیقی: وجاہت اٹری شاعر: خواجہ پرویز
* 1994 (فلم: انٹرنیشنل لیوٹری-اردو)  *میری کامر پیر شرو ہو گیئی، کچھ کر جانیا* موسیقی: وجاہت آٹریے، شاعر: خواجہ پرویز
* 1994 (فلم: لاٹ صاحب-پنجابی)  تینو میری لی رب نیہ بنا، موسیقی: ایم۔ مشرف، شاعر: خواجہ پرویز
* 1996 (فلم: چور مچائے شور-اردو)  *گھر رات کا ایک بجائے اور جانو گھر نا آئے* موسیقی: ایم۔ ارشد، شاعر:؟ 
* 1996 (فلم: گھونگھٹ-اردو)  *میں لارکی ہوں پھول تو نہیں کے کوئی مجھے توں لے گا* موسیقی: امجد بوبی شاعر: ریاض اور رحمان ساگھڑ
* 1997 (فلم: سنگم-اردو)  *دل توڑے کے نا جا* موسیقی: امجد بوبی شاعر:؟ 
* 1998 (فلم: چوریاں-پنجابی)  *نیرے نیرے آ زلمے وے، میں ٹھک گیی آن* موسیقی: ظفر علی، شاعر:؟ 
* 1998 (فلم: چوریاں-پنجابی)  *تور ستن چوریاں تائے کھول سوتن وال* موسیقی: ظفر علی، شاعر:؟ 
* 1998 (فلم: چوریاں-پنجابی)  *اد کوٹھے اتون کنواں وے* موسیقی: ظفر علی، شاعر: رخسانہ نور
* 1998 (فلم نکہ-اردو)  *جارا ہے جارا ہے سیان انگ لگا لے* موسیقی: ایم۔ ارشد، شاعر:؟ 
* 2000 (فلم: بلی-اردو)  *اپنے دمن میں جگا دو* موسیقی: ایم۔ ارشد، شاعر:؟ 
* 2000 (فلم: جنگل کوئین-اردو)  *ترون بھاری رات* موسیقی: ایم۔ ارشد، شاعر:؟ 
* 2002 (فلم: لارکی پنجابان-اردو)  *میرے ساجن* موسیقی: زین، شاعر:؟ 

## اعزازات اَتے پِچھاݨ

## حوالے

ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:لاہور دے ڳائیک
ونکی:پنجابی گائیک
ونکی:پنجابی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
ونکی:پاکستانی ریڈیو شخصیتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:اردو ٻولی دے ڳائیک
ونکی:وِیہویں صدی دیاں گائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی گائیک
کرنیلس ڈی ہوٹمین

## کرنیلس ڈی ہوٹمین
کرنیلس ڈی ہوٹمین (Cornelis de Houtman) ہک ہالینڈی جہازراں تے تاجر ہئی جیڑھا 2 اپریل 1565 کوں ہالینڈ وچ پیدا تھیا تے 11 ستمبر 1599 کوں وفات پاتی ۔ ہوٹمین پہلی ہالینڈی مہم دی اڳواݨی کیتی جیڑھی پوادھی انڈیز (East Indies) ول روانہ تھئی ۔ بھانویں جو ایہ سفر مشکل ہئی تے صرف معمولی منافع ݙتا ، پر ہوٹمین ݙکھایا جو پرتگالیاں دا مصالحے دی تجارت تے اجارہ کمزور ہے ۔ ہوٹمین دی ایں کامیابی دے بعد ہالینڈی تاجراں دی ہک لہر پوادھی انڈیز ول روانہ تھئی ، جیندے نتیجے وچ پرتگالیاں کوں پیچھے تھیوݨا پیا تے ہالینڈیوں مصالحے دی تجارت تے اپݨا اجارہ قائم کر گھدا ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
کرنیلس ڈی ہوٹمین 2 اپریل 1565 کوں ہالینڈ دے شہر خاؤدا (Gouda) وچ پیدا تھیا ۔ اوندا تعلق ہک متوسط طبقے دے گھراݨے نال ہئی ۔ ہوٹمین دے خاندان اوندی تعلیم تے تربیت تے خاص توجہ ݙتی ۔ ہوٹمین اپݨی ابتدائی تعلیم ہالینڈ وچ حاصل کیتی ۔ اوں دوران او جہازرانی تے تجارت دے بارے وچ پڑھدا ریہا تے اپݨے مستقبل دے سفر دی ڳݨ منج کریندا ریہا ۔ ہوٹمین جہازرانی دی تربیت حاصل کیتی تے اپݨے کیریئر دا آغاز ہالینڈ دی بحری تجارت وچ کیتا ۔ 

## پوادھی انڈیز دا پہلا ہالینڈی سفر
سولہویں صدی دے آخر وچ ، پرتگالیاں مصالحے دی تجارت تے اجارہ قائم کر رکھیا ہئی ۔ ہالینڈی تاجر ایں اجارے کوں تروڑݨ کیتے نویں تجارتی رستیاں دی تلاش وچ ہن ۔ کرنیلس ڈی ہوٹمین کوں 1595 وچ پوادھی انڈیز ول پہلی ہالینڈی مہم دی اڳواݨی کرݨ دا موقع ملا ۔ 

## سفر دے حالات
ہوٹمین دی مہم چار جہازاں تے مشتمل ہئی تے ایہ 2 اپریل 1595 کوں روانہ تھئی ۔ ایہ سفر ٻہوں مشکل ہئی ۔ جہازراں کوں طوفان ، بیماریاں تے خوراک دی کمی جیہاں مشکلاں دا سامݨا کرݨا پیا ۔ کئی جہازراں سفر دے دوران جان گنوا ݙتی ۔ ہوٹمین دی مہم جون 1597 وچ ہالینڈ واپس آئی ۔ بھانویں جو ایہ سفر ٻہوں مشکل ہئی تے صرف معمولی منافع ݙتا ، پر ایہ ثابت تھیا جو پرتگالیاں دا مصالحے دی تجارت تے اجارہ کمزور ہے ۔ ہوٹمین دی ایں کامیابی دے بعد ہالینڈی تاجراں دی ہک لہر پوادھی انڈیز ول روانہ تھئی ۔ 

## پرتگالی اجارے کوں چیلنج
ہوٹمین دے سفر ݙکھایا جو پرتگالیاں دا مصالحے دی تجارت تے اجارہ کمزور ہے ۔ اوندے بعد ہالینڈی تاجراں پوادھی انڈیز ول کئی سفر کیتے تے پرتگالیاں کوں پیچھے تھیوݨا پیا ۔ 

## ہالینڈی تجارتی راہواں دا قیام
ہوٹمین دے سفر دے بعد ہالینڈی تاجراں پوادھی انڈیز وچ اپݨے تجارتی مراکز قائم کیتے ۔ ایں طرحاں ہالینڈیوں مصالحے دی تجارت تے اپݨا اجارہ قائم کر گھدا ۔ 

## موت تے میراث
کرنیلس ڈی ہوٹمین 11 ستمبر 1599 کوں اچے سمندر وچ لڑائی دے دوران وفات پاتی ۔ اوندی وفات ہالینڈ دی بحری تاریخ کیتے ہک وݙا نقصان ہئی ۔ ہوٹمین دی میراث ہالینڈ دی بحری تاریخ وچ ہمیشاں زندہ رہسی ۔ اوندے سفر تے کھوڄاں ہالینڈی تاجراں کیتے نویں تجارتی رستیاں کھولیاں تے پرتگالیاں دے اجارے کوں چیلنج کیتا ۔
فریڈرک ڈی ہوٹمین

## فریڈرک ڈی ہوٹمین
فریڈرک ڈی ہوٹمین (Frederick de Houtman) ہک ولندیزی مہم جو ، جہاز راں ، تے نوآبادیاتی گورنر ہئی جئیں سولہویں صدی دے آخر تے ستارہویں صدی دے شروع وچ پوادھی ہندوستان (ایسٹ انڈیز) کیتے ولندیزی مہمات وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ او تقریباً 1571 وچ پیدا تھیا تے 21 اکتوبر 1627 کوں انتقال کر ڳیا ۔ ڈی ہوٹمین پہلی ولندیزی مہم وچ حصہ گھدا جیڑھی 1595 توں 1597 تک جاری رہی ۔ اوں مہم دے دوران ، اوں جنوبی آسمانی کرے دا مشاہدہ کیتا تے 12 نویں جنوبی مجمع النجوم (constellations) دی تشکیل وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

## شروعاتی زندگی تے تعلیم
فریڈرک ڈی ہوٹمین دا جنم نیدرلینڈز دے شہر ہارلیم (Haarlem) وچ تھیا ۔ اوندے والد ہک امیر تاجر ہن ، جئیں ڈی ہوٹمین کوں اچھی تعلیم ݙیوائی ۔ ڈی ہوٹمین نویگیشن (جہاز رانی) تے فلکیات وچ دلچسپی گھدی تے اپݨی جوانی وچ ہی جہاز رانی دے ہنر سیکھئے ۔ اوندے بھرا ، کورنیلیس ڈی ہوٹمین ، وی ہک مشہور مہم جو ہن ، جنہاں ڈی ہوٹمین کوں مہم جوئی دی طرف راغب کیتا ۔ 

پہلی ولندیزی مہم (1595–1597) 

1595 وچ ، فریڈرک ڈی ہوٹمین پہلی ولندیزی مہم وچ حصہ گھدا ، جیڑھی پوادھی ہندوستان کیتے روانہ ہوئی ۔ ایہ مہم ولندیزی ایسٹ انڈیا کمپنی دی طرف توں منظم کیتی ڳئی ہئی تے اوندا مقصد مصالحیاں دے نويں تجارتی رستے دریافت کرݨ ہئی ۔ ڈی ہوٹمین اوں مہم وچ جہاز راں دے طور تے کم کیتا تے اوں دوران اوں جنوبی آسمان دا مشاہدہ کیتا ۔ 

اس مہم دے دوران ، ڈی ہوٹمین فلکیاتی مشاہدات دا ہک وݙا کم کیتا ۔ اوں جنوبی آسمان دے ستاریاں دی پوزیشناں کوں ریکارڈ کیتا تے 12 نویں مجمع النجوم (constellations) دی تشکیل وچ مدد کیتی ۔ ایہ کم بعد وچ فلکیات دے میدان وچ اہم ثابت تھیا تے ڈی ہوٹمین کوں ہک ماہر فلکیات دے طور تے سنڄاݨ ملی ۔ 

## قید تے رہائی
1597 وچ ، مہم دے دوران ، ڈی ہوٹمین تے اوندے بھرا کورنیلیس کوں سماٹرا (Sumatra) دے سلطان قید کر گھدا ۔ او تقریباً ݙو سال تک قید ریہے ، لیکن اوں دوران ڈی ہوٹمین مالائی زبان سیکھی تے مقامی ثقافت دے بارے معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ 1599 وچ ، او رہا تھی ڳئے تے نیدرلینڈز واپس آ ڳئے ۔ 

## نوآبادیاتی گورنر دے طور تے خدمات
1603 وچ ، فریڈرک ڈی ہوٹمین کوں ایمبوئنا (Amboina) دا گورنر مقرر کیتا ڳیا ، جو ہݨ انڈونیشیا دا حصہ ہے ۔ اوں اتھاں ولندیزی نوآبادیاتی حکومت دے تحت کم کیتا تے مقامی آبادی دے نال تجارتی تعلقات استوار کیتے ۔ ڈی ہوٹمین اپݨی انتظامی صلاحیتاں دے ذریعے ایمبوئنا کوں ہک اہم تجارتی مرکز بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ 

## فلکیاتی کم تے میراث
فریڈرک ڈی ہوٹمین دا سب توں وݙا کارنامہ اوندا فلکیاتی کم ہئی ۔ اوں اپݨے مشاہدات دی بنیاد تے ہک فلکیاتی کتاب Staaten des Zuidere Hemel (جنوبی آسمان دے ستارے) لکھی ، جیڑھی 1603 وچ شائع ہوئی ۔ اوں کتاب وچ ڈی ہوٹمین جنوبی آسمان دے ستاریاں دی تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں تے 12 نویں مجمع النجوم دی تشریح کیتی ۔ ایہ کم بعد وچ فلکیات دے میدان وچ اہم حوالہ بݨیا ۔ 

## آخری ایام تے انتقال
فریڈرک ڈی ہوٹمین اپݨی زندگی دے آخری ایام نیدرلینڈز وچ گزاریئے ۔ او 21 اکتوبر 1627 کوں انتقال کر ڳیا ۔ اوندی موت دے بعد ، اوندے کم کوں فلکیات تے مہم جوئی دے میدان وچ سراہا ڳیا ۔ ڈی ہوٹمین دیاں دریافتاں تے تحقیقات نہ صرف ولندیزی مہم جوئی کوں فروغ ݙتا بھل فلکیات دے میدان وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔
دادی لیلا

دادی لیلا (اردو: دادی لیلا، کنوں) جِنّھاں دا ڄمان٘درو ناں "لیلاوتی ہر چندانی" ہَئی 20 دسمبر 1916 – 14 ستمبر 2017ء انّھاں کوں کݙان٘ہیں کݙان٘ہیں ݙاݙی لیلن دے ناں نال وی سݙیا وین٘دا ہَئی۔ انّھاں دی وجہ شہرت ہِک پاکستانی ماہرِ تعلیم، موسیقی دی اُستانی، مخیّر شخصیت اَتے سندھ دی صوبائی اسمبلی دی سابق کارکن دے طور تےہَئی جہڑی زنانیاں کوں تعلیم دے زیور نال آراستہ کرݨ دیاں کوشتاں کِیتے مشہور ہَئی۔ انّھاں نے سندھی ثقافت اَتے ادب وِچ وی آپݨاں حِصّہ پاتا۔ تعلیم دے میدان وِچ انّھاں دی شراکت کِیتے انّھاں کوں تمغائے امتیاز دے اعزاز نال نوازیا ڳِیا۔ دادی لیلا نے 1975ء تئیں حیدر آباد وِچ سکولاں دی ایڈیشنل ڈائریکٹر اَتے گرل گائیڈز کِیتے ڈپٹی اَتے صوبائی کمشنر دے طور تے کَم کِیتا۔ بعد وِچ سنہ 1985ء وِچ انّھاں کوں زنانیاں دی مخصوص نشست اُتے صوبائی اسمبلی دی کارکن (ایم پی اے) دے طور تے مقرر کِیتا ڳِیا۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:تمغۂ امتیاز گِھنَّݨ آلے
ونکی:سندھ دے ڳائیک
ونکی:سندھ دے گائیک
ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:سندھی سیاست دان
ونکی:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 1985ء کنوں 1988ء
ولیم ہلٹن ہوویل

## ولیم ہلٹن ہوویل
ولیم ہلٹن ہوویل (William Hilton Hovell) ہک انگریز مہم جو ہئی جئیں انویہویں صدی دے شروع وچ آسٹریلیا دی دریافت تے نقشہ کشی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ او 26 اپریل 1786 کوں انگلینڈ دے شہر یارکشائر وچ پیدا تھیا تے 9 نومبر 1875 کوں آسٹریلیا وچ انتقال کر ڳیا ۔ ہوویل ہیملٹن ہیوم (Hamilton Hume) دے نال مل تے 1824 وچ سڈنی توں پورٹ فلپ (Port Phillip) تک ہک تاریخی زمینی مہم دا آغاز کیتا ، جیڑھی ہن میلبورن دے نیڑے واقع ہے ۔ اوندے علاوہ ، ہوویل پچادھی پورٹ (Western Port) دے علاقے دی وی دریافت کیتی ۔ 

## شروعاتی زندگی تے آسٹریلیا آمد
ولیم ہلٹن ہوویل دا جنم انگلینڈ دے ہک متوسط گھرانے وچ تھیا ۔ اوں اپݨی جوانی وچ ہی جہاز رانی دے ہنر سیکھئے تے 1799 وچ ، صرف 13 سال دی عمر وچ ، او پہلی وار سمندری سفر اتے نکلیا ۔ 1813 وچ ، ہوویل آسٹریلیا چلا ڳیا ، جتھاں اوں زمین دی خرید و فروخت تے زراعت وچ دلچسپی گھدی ۔ آسٹریلیا وچ اوندی زندگی دا ایہ دور اوں کیتے مہم جوئی دی طرف راغب ہووݨ دا سبب بݨیا ۔ 

## ہیملٹن ہیوم دے نال مہم (1824)
1824 وچ ، ولیم ہلٹن ہوویل ہیملٹن ہیوم دے نال مل تے سڈنی توں پورٹ فلپ تک ہک تاریخی زمینی مہم دا آغاز کیتا ۔ ایہ مہم آسٹریلیا دی اندرونی زمین دی دریافت کیتے ہک اہم قدم ہئی ۔ ہوویل تے ہیوم اپݨے سفر دے دوران کئی مشکل حالات دا سامݨا کیتا ، جنہاں وچ ناہموار زمین ، جنگلی جانور ، تے مقامی آبادی دے نال تعلقات شامل ہن ۔ 

اس مہم دے دوران ، ہوویل تے ہیوم دریائے مرے (Murray River) تے دریائے مررمبیجی (Murrumbidgee River) دے علاقیاں دا مشاہدہ کیتا ۔ او پورٹ فلپ پہنچے ، جیڑھا ہن میلبورن دے نیڑے واقع ہے ۔ ایہ مہم آسٹریلیا دی اندرونی زمین دی دریافت کیتے ہک اہم سنگ میل ہئی تے اوں بعد وچ آوݨ والے مہم جوواں کیتے راہ پدھرا کیتا ۔ 

## پچادھی پورٹ دی دریافت
1826 وچ ، ہوویل ہک ٻئی مہم دا آغاز کیتا ، جیڑھی پچادھی پورٹ (Western Port) دے علاقے دی دریافت کیتے ہئی ۔ اوں مہم دے دوران ، ہوویل اوں علاقے دی جغرافیائی تے قدرتی خصوصیات دا مشاہدہ کیتا تے اوندے بارے معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ اوندیاں دریافتاں آسٹریلیا دے نقشے کوں مکمل کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

## ذاتی زندگی تے آخری ایام
ولیم ہلٹن ہوویل اپݨی زندگی دے آخری ایام آسٹریلیا وچ گزاریئے ۔ او ہک کامیاب تاجر تے زمین دے مالک بݨ ڳیا تے اپݨی مہم جوئی دے تجربات کوں کتاباں تے مضامین دی شکل وچ شائع کیتا ۔ ہوویل 9 نومبر 1875 کوں آسٹریلیا وچ انتقال کیتا ۔ اوندی موت دے بعد ، اوندے کم کوں آسٹریلیا دی تاریخ وچ ہک اہم مقام حاصل تھیا ۔ 

## میراث تے اہمیت
ولیم ہلٹن ہوویل دا کم آسٹریلیا دی دریافت تے نقشہ کشی کیتے ٻہوں اہم ہئی ۔ اوندیاں مہماں نہ صرف آسٹریلیا دے اندرونی علاقیاں دے بارے معلومات فراہم کیتیاں بھل آوݨ والے مہم جوواں تے محققین کیتے راہ پدھرا کیتا ۔ ہوویل دیاں دریافتاں آسٹریلیا دے جغرافیائی علم کوں وسیع کیتا تے اونکوں ہک عظیم مہم جو دے طور تے سنڄاݨ ملی ۔
آئرین پروین

آئرین پروین (اردو: آئرین پروین، کنوں) ہِک پاکستانی پس پردہ گائیکہ ہِن۔ اُوہ مسعود رانا اَتے احمد رشدی دے گائے ہوئے ڳاوݨیاں کِیتے مشہور ہِن۔ اُوہ 1983ء کنوں انگلستان وِچ رہن٘دی ہِن۔ 

## حیاتی دا احوال
اَغاز وِچ آئرین ریڈیو پاکستان دے موسیقی دے پروگراماں وِچ ڳان٘دی ہَئی۔ انّھاں نے آپݨے کَم کار دا اَغاز 1957ء وِچ فلم "نور اسلام" نال کِیتا۔ 

## مقبول ڳاوݨیں
آئرین نے تقریباً 800  اردو ، بنگالی، ہندی اَتے پنجابی فلمی ڳاوݨے گائے۔ انّھاں دے کُجھ مشہور ڳاوݨے اِیہ ہِن:

* *تمہی ہو محبوب میرے* (فلم: عینا، 1966)
* *دل نا لگا جا کے دیس پرائے* (فلم: انسانیت 1967)
* *روت ساون کی ری، من بھون کی* (فلم: زمین، 1965)
* *کان میں جھمکا ڈھولے* (فلم:بد نام 1966)
* ایک اور بات مانی (فلم بد نام، 1966)
* *مان بھی جاؤ گوریّا رانی* (فلم: ہمراہی، 1966)
* *نکے ہنڈیا دا پیار* (فلم: مرزا جٹ، 1967)
* *ارے ری ری ری مین چلی* (فلم: کٹاری، 1968)
* *ہیلو جناب عبدل غنی* (فلم بھن بھائی 1968)
* *شیئر کریں* کے (فلم: داستان، 1969)
* *کس قدر ہے۔* اتمد (فلم: عظمت، 1970)
* *آج نہیں تو کال ہے گھر میں چاند سی بھابی آئے گی* (فلم: نصیب اپنا اپنا 1970)
* *کے کے ٹومی بولونا* (فلم: دھو ایر پور دھو، 1970) [بنگالی]
* *تومی بولتے پارو کی* (فلم: سوارالیپی، 1970) [بنگالی]

## حوالے

ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مسیحی زنانیاں
ونکی:پاکستانی گائیک نغمہ نگار
ونکی:پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیک
ونکی:پاکستانی فلمی گائیک
ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ڈو ہوان

## ڈو ہوان
ڈو ہوان (Du Huan) ہک چینی سیاح تے سفرنامہ نگار ہئی جیڑھا تانگ خاندان (Tang dynasty) دے دوران چانگ آن (Chang'an) وچ پیدا تھیا ۔ ڈو ہوان دا زمانہ حیات 751 توں 762 دے درمیان ہئی ۔ او اپݨے سفرنامے دی وجہ توں مشہور ہے جیندے وچ اوں اپݨے سفر دے تجربات تے مشاہدات درج کیتے ۔ ڈو ہوان دا سفرنامہ چین تے وسطی ایشیا دے درمیان تعلقات تے ثقافتی تبادلے دے بارے وچ اہم معلومات فراہم کریندا ہے ۔ 

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
ڈو ہوان تانگ خاندان دے دوران چانگ آوݨ وچ پیدا تھیا ۔ چانگ آوݨ ایں وقت چین دا دارالحکومت ہئی تے ہک ثقافتی تے تعلیمی مرکز ہئی ۔ ڈو ہوان دا تعلق ہک متوسط طبقے دے گھراݨے نال ہئی ۔ اوندے والدین اوندی تعلیم تے تربیت تے خاص توجہ ݙتی ۔ ڈو ہوان اپݨی ابتدائی تعلیم چانگ آوݨ وچ حاصل کیتی ۔ اوں دوران او تاریخ ، جغرافیہ تے ادب دے بارے وچ پڑھدا ریہا تے اپݨے مستقبل دے سفر دی ڳݨ منج کریندا ریہا ۔ ڈو ہوان اپݨی تعلیم مکمل کرݨ دے بعد سفر کرݨ تے تحقیق کرݨ دا فیصلہ کیتا ۔ 

## وسطی ایشیا دا سفر
ڈو ہوان دی سبھ توں وݙی کامیابی وسطی ایشیا دا سفر ہئی ۔ اوں اپݨے سفر دے دوران کئی علاقیاں دا دورہ کیتا تے اتھوں دے جغرافیائی حالات ، ثقافت تے لوکاں دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ۔ ڈو ہوان دے سفر دے دوران او کئی خطرناک علاقیاں وچ پہنچا تے اتھوں دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ۔ 

## سفرنامہ
ڈو ہوان اپݨے سفر دے تجربات تے مشاہدات کوں سفرنامے دی صورت وچ درج کیتا ۔ اوندے سفرنامے وچ وسطی ایشیا دے جغرافیائی حالات ، ثقافت تے لوکاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات شامل ہن ۔ ڈو ہوان دے سفرنامے چین تے وسطی ایشیا دے درمیان تعلقات تے ثقافتی تبادلے دے بارے وچ اہم معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

## علمی خدمات تے لکھتاں
ڈو ہوان دی سبھ توں وݙی علمی خدمت اوندی سفرنامہ ہئی ۔ ایہ سفرنامہ وسطی ایشیا دے جغرافیائی حالات ، ثقافت تے لوکاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کریندا ہے ۔ ڈو ہوان دے سفرنامے چین تے وسطی ایشیا دے درمیان تعلقات تے ثقافتی تبادلے دے بارے وچ اہم معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

## ثقافتی تبادلے دی تحقیق
ڈو ہوان اپݨے سفر دے دوران ثقافتی تبادلے دے بارے وچ وی تحقیق کیتی ۔ اوں چین تے وسطی ایشیا دے درمیان ثقافتی تبادلے دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں تے انہاں کوں اپݨے سفرنامے وچ درج کیتا ۔ ڈو ہوان دی انہاں تحقیقاں چین تے وسطی ایشیا دے درمیان تعلقات تے ثقافتی تبادلے دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا ۔ 

## موت تے میراث
ڈو ہوان 762 دے لڳ بھڳ وفات پاتی ۔ اوندی وفات چینی تاریخ تے ادب کیتے ہک وݙا نقصان ہئی ۔ ڈو ہوان دی میراث چینی تاریخ تے ادب دی دنیا وچ ہمیشاں زندہ رہسی ۔ اوندے تحقیقی کم تے خدمات چین تے وسطی ایشیا دے درمیان تعلقات تے ثقافتی تبادلے دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا ۔ ڈو ہوان دے سفرنامے چینی ادب وچ ہک نویں سمت ݙتی تے سفرنامہ نگاری کوں ہک نویں مقام ݙتا ۔
نینا (اداکارہ)

نینا یا یاور سلطانہ (اردو: نینا (اداکارہ)، کنوں) جیکوں نینا دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔ ہِک پاکستانی اداکارہ اَتے ماڈل ہَن۔ اُوہ آپݨی گھاٹی نیلی اکّھیاں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہَن۔ اُوہ کلاسک ڈرامیاں "دشت"، "صدران" اَتے "ریڈ کارڈ" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہَن۔  

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن سیریز

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
جیمز سیٹر ہچنسن

## جیمز سیٹر ہچنسن
جیمز سیٹر ہچنسن (James Sather Hutchinson) ہک امریکی وکیل ، کوہ پیما تے ماحولیات دا محافظ ہئی جیڑھا 1867 وچ پیدا تھیا تے 1959 کوں وفات پاتی ۔ ہچنسن سان فرانسسکو ، کیلیفورنیا وچ وکیل دے طور تے کم کریندا ہئی ، پر او اپݨی کوہ پیمائی تے ماحولیاتی سرگرمیاں دی وجہ توں وی مشہور ہئی ۔ او سیرا نیواڈا (Sierra Nevada) دے کھوڄ کار دے طور تے خاص طور تے مشہور ہئی ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
جیمز سیٹر ہچنسن 1867 وچ پیدا تھیا ۔ اوندا تعلق ہک معزز گھراݨے نال ہئی ۔ ہچنسن دے والدین اوندی تعلیم تے تربیت تے خاص توجہ ݙتی ۔ ہچنسن اپݨی ابتدائی تعلیم کیلیفورنیا وچ حاصل کیتی ۔ اوں دوران او قانون تے قدرتی علوم دے بارے وچ پڑھدا ریہا تے اپݨے مستقبل دے کیریئر دی ڳݨ منج کریندا ریہا ۔ ہچنسن قانون دی تعلیم حاصل کیتی تے سان فرانسسکو وچ وکیل دے طور تے کم کرݨ لڳ پیا ۔ 

## پیشہ ورانہ زندگی
ہچنسن سان فرانسسکو وچ ہک کامیاب وکیل ہئی ۔ اوں اپݨے پیشے وچ وݙی ناموری حاصل کیتی تے کئی اہم مقدمات وچ کامیابی حاصل کیتی ۔ ہچنسن دی قانونی مہارت تے انصاف پسندی دی وجہ توں او اپݨے کلائنٹس وچ ٻہوں مقبول ہئی ۔ 

## کوہ پیمائی تے کھوڄ
ہچنسن کوہ پیمائی دا شوقین ہئی تے اوں سیرا نیواڈا دے پہاڑاں دی کھوڄ کیتی ۔ اوندے سفر دے دوران او کئی خطرناک علاقیاں وچ پہنچا تے اتھوں دے جغرافیائی حالات بارے معلومات حاصل کیتیاں ۔ ہچنسن دی انہاں کھوڄاں سیرا نیواڈا دے بارے وچ معلومات وچ اضافہ کیتا تے انہاں دے نقشیاں کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ 

## ماحولیاتی سرگرمیاں
ہچنسن ماحولیات دا ہک سرگرم محافظ ہئی ۔ اوں قدرتی ماحول دے تحفظ کیتے کئی اقدامات کیتے ۔ ہچنسن جنگلات ، پہاڑاں تے ٻئے قدرتی وسائل دے تحفظ کیتے آواز بلند کیتی تے انہاں دے استعمال کیتے پائیدار طریقے متعارف کرائے ۔ 

## سیرا کلب دا رکن
ہچنسن سیرا کلب (Sierra Club) دا ہک فعال رکن ہئی ۔ ایہ کلب ماحولیات دے تحفظ کیتے کم کریندا ہئی ۔ ہچنسن سیرا کلب دے نال مل تے کئی ماحولیاتی منصوبے شروع کیتے تے قدرتی ماحول دے تحفظ کیتے آگاہی پھیلائی ۔ 

## سیرا نیواڈا دی کھوڄ
ہچنسن دی سبھ توں وݙی کامیابی سیرا نیواڈا دی کھوڄ ہئی ۔ اوندے سفر دے دوران کھوڄے ڳئے علاقے امریکہ کیتے نویں سیاحتی تے تحقیقی مواقع بݨ ڳئے ۔ انہاں علاقیاں دے قدرتی وسائل ، جیویں کہ پاݨی ، لکڑی ، تے ٻیاں معدنیات ، امریکہ دی معیشت کوں مضبوط بݨاوݨ وچ مددگار ثابت تھئے ۔ 

## ماحولیاتی تحفظ دیاں کوششاں
ہچنسن دی ماحولیاتی سرگرمیاں قدرتی ماحول دے تحفظ کیتے اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں جنگلات ، پہاڑاں تے ٻئے قدرتی وسائل دے تحفظ کیتے آواز بلند کیتی تے انہاں دے استعمال کیتے پائیدار طریقے متعارف کرائے ۔ ہچنسن دی انہاں کوششاں ماحولیاتی تحفظ دی تحریک کوں تقویت ݙتی ۔ 

## موت تے میراث
جیمز سیٹر ہچنسن 1959 کوں وفات پاتی ۔ اوندی وفات ماحولیاتی تحفظ دی تحریک کیتے ہک وݙا نقصان ہئی ۔ ہچنسن دی میراث ماحولیاتی تحفظ دی دنیا وچ ہمیشاں زندہ رہسی ۔ اوندے تحقیقی کم تے خدمات قدرتی ماحول دے تحفظ کیتے اہم کردار ادا کیتا ۔ ہچنسن دی ہمت ، محنت تے جستجو دی روح ہر زمانے دے ماحولیاتی کارکناں کیتے ہک مثال ہے ۔
ہیچو

## ہیچو
ہیچو (Hyecho) ہک کوریائی ٻدھ راہب ہئی جئیں اٹھویں صدی وچ ہندوستان دا سفر کیتا تے اپݨے سفر دے تجربات کوں ہک کتاب دی شکل وچ لکھیا ۔ او 704 وچ کوریا دے بادشاہی شیلا (Silla) وچ پیدا تھیا ، جیڑھی کوریا دیاں ترائے بادشاہتاں (Three Kingdoms) وچوں ہک ہئی ۔ ہیچو کوں اوندی کتاب وانگ اوچونچوک گک جیون (Wang Ocheonchukguk Jeon) کیتے یاد کیتا ویندا ہے ، جیڑھی اوندے ہندوستان دے سفر دے بارے ہے ۔ ایہ کتاب وسطی ہندوستان دے ٻدھ مت تے ثقافت دے بارے اہم معلومات فراہم کریندی ہے ۔ 

## شروعاتی زندگی تے ٻدھ مت دی تعلیم
ہیچو دا جنم 704 وچ کوریا دے بادشاہی شیلا وچ تھیا ۔ اوں اپݨی جوانی وچ ہی ٻدھ مت دی تعلیم حاصل کرݨ دا فیصلہ کیتا تے راہب بݨ ڳیا ۔ ٻدھ مت دے مطالعے تے مراقبے وچ اوندی گہری دلچسپی اونکوں ہندوستان دے سفر اتے آمادہ کیتا ، جیڑھا ٻدھ مت دا اصل مرکز ہئی ۔ 

## ہندوستان دا سفر
ہیچو 723 وچ ہندوستان دا سفر شروع کیتا ۔ اوں سفر دا مقصد ٻدھ مت دے مقدس مقامات دی زیارت تے ٻدھ مت دے بارے گہری معلومات حاصل کرݨ ہئی ۔ ہیچو اپݨے سفر دے دوران موجودہ پاکستان ، افغانستان ، ہندوستان ، تے نیپال دے علاقیاں دا دورہ کیتا ۔ اوں ٻدھ مت دے اہم مقامات جݙاں کہ ٻدھ ڳیا (Bodh Gaya) ، سارناتھ (Sarnath) ، تے نالندہ (Nalanda) دا مشاہدہ کیتا ۔ 

ہیچو دے سفر دے دوران ، اوں ٻدھ مت دے مختلف مکاتب فکر تے مقامی ثقافت دے بارے معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ اوں ٻدھ مت دے راہباں تے تل وطنی لوکاں دے نال گفتگو کر تے ٻدھ مت دے بارے گہری سمجھ حاصل کیتی ۔ 

## وانگ اوچونچوک گک جیون (Wang Ocheonchukguk Jeon)
ہیچو اپݨے سفر دے تجربات کوں ہک کتاب دی شکل وچ لکھیا ، جیڑھی وانگ اوچونچوک گک جیون (Wang Ocheonchukguk Jeon) دے ناں توں مشہور ہے ۔ ایہ کتاب وسطی ہندوستان دے ٻدھ مت ، ثقافت ، تے جغرافیہ دے بارے اہم معلومات فراہم کریندی ہے ۔ ہیچو اپݨی کتاب وچ ٻدھ مت دے مقدس مقامات ، راہباں دے  رہݨ سہݨ ، تے تل وطنی لوکاں دے رسم و رواج دے بارے تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

ایہ کتاب نہ صرف ٻدھ مت دے مطالعے کیتے اہم ہے بھل وسطی ہندوستان دی تاریخ تے ثقافت دے بارے وی قیمتی معلومات فراہم کریندی ہے ۔ ہیچو دی کتاب کوریا تے ٻئے ایشیائی ملکاں وچ ٻدھ مت دے بارے علم کوں وسیع کیتا ۔ 

## آخری ایام تے میراث
ہیچو اپݨی زندگی دے آخری ایام کوریا وچ گزاریئے ، جتھاں او ٻدھ مت دی تعلیم تے تبلیغ وچ مصروف ریہا ۔ او 787 وچ انتقال کر ڳیا ۔ ہیچو دے کم نہ صرف ٻدھ مت دے بارے علم کوں وسیع کیتا بھل کوریا تے ہندوستان دے درمیان ثقافتی تعلقات کوں مضبوط بݨایا ۔ 

ہیچو دی کتاب وانگ اوچونچوک گک جیون ہݨ تک ٻدھ مت دے مطالعے کیتے ہک اہم حوالہ ہے ۔ اوندے کم کوریا تے ٻئے ایشیائی ملکاں وچ ٻدھ مت دے فروغ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔
نیر کمال

نیر کمال (اردو: نیر کمال، کنوں) ہِک پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ ہِن۔ اُوہ پاکستان دی پہلی اداکارہ ہَئی جئیں 28 نومبر 1964ء وِچ پی ٹی وی دے پہلے ٹیلی ویژن ڈرامے "ایک کھاٹ" وِچ اداکاری کِیتی۔

## سیریل
اُوہ 1990ء دے ݙہاکے دے اَخِیر اَتے 1970ء دے ݙہاکے دے اواخر وِچ ڈِھڳ ڈرامیاں اَتے ٹیلی فلماں وِچ نظر آئی اَتے انّھاں نے آپمٖ کَم کار وِچ صرف ہِک فلم وِچ کَم کِیتا۔  

* دھندلے راستے
* ایک کھاٹ

## ایوارڈز اَتے پِچھاݨ

### ایوارڈز

* 1970 وِچ بہترین اداکارہ کا نگار ایوارڈ
* 2013 وِچ ٹیلی ویژن وِچ لائف ٹائم اچیومنٹ کِیتے ہم ایوارڈز
* پی ٹی وی ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ 1973 وِچ ڈراما *ناٹک کِیتے*
* پی ٹی وی ایوارڈ 1984 برائے بہترین اداکارہ (پانچواں پی ٹی وی ایوارڈز)
* 50 سال تئیں اداکاری کرݨ تے  پی ٹی وی *سلور جوبلی ایوارڈ (1989)*
* 2006 وِچ *آدھی دھوپ ڈرامے* وِچ پاکستان ٹیلی ویژن نیٹ ورک دا بہترین کردار پیش کیتا
* 2006 وِچ صدر پاکستان دے ذریعہ تمغائے حسن کارکردگی 
* 2009 وِچ پی ٹی وی کی زندگی بھر دی کامیابی دا ایوارڈ
* 2013 وِچ صدرارتی ایوارڈ

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پی ٹی وی اعزاز گِھنّݨ آلے
ونکی:ہم ایوارڈز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن شخصیتاں
جواؤ انفانٹے

## جواؤ انفانٹے
جواؤ انفانٹے (پندرھویں صدی) ہک پرتگالی مہم جو ہا جئیں افریقہ دے ساحل دی دریافت اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ او بارتولومیو ڈیاس دے نال 1487/1488 اچ امید دی راس دے گرد سفر اچ شامل ہا ، جئیں اچ اوندی اڳواݨی اچ ہک ٻیا جہاز ، ساؤ پینٹالیو (سینٹ پینٹالیون دے ناں تے) شامل ہا ۔ انہاں دی مہم پرتگال دی سمندری تاریخ اچ ہک سنگ میل ثابت تھئی تے ایندے نال ایشیا نال تجارتی رستے کھولݨ دی راہ ہموار تھئی ۔

## ابتدائی زندگی تے مہم جوئی دی شروعات
جواؤ انفانٹے دے ابتدائی حالات زندگی دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود کینی ۔ لیکن ایہ ڳالھ یقینی ہے کہ او پرتگال دے شاہی دربار نال جڑیا تھیا ہا تے ایندے نال نال سمندری مہم جوئی دا شوق وی رکھدا ہا ۔ پرتگال دے بادشاہ جان دوم دی سرپرستی اچ ، افریقہ دے ساحلاں دی دریافت تے ایشیا نال تجارتی رستے لبھݨ دیاں کوششاں زوراں تے ہن ۔ اینہی سلسلے اچ بارتولومیو ڈیاس کوں امید دی راس دا چکر لاوݨ دی مہم سونپی ڳئی تے جواؤ انفانٹے کوں وی ایندے اچ شرکت دا موقع ملیا ۔

## امید دی راس دی مہم (1487-1488)
1487 اچ ، بارتولومیو ڈیاس دی اڳواݨی اچ ہک بحری ٻیڑا لزبن توں روانہ تھیا ۔ ایندے اچ ترائے جہاز شامل ہن ڈیاس دا اپݨا جہاز ، ساؤ کرسٹوواؤ ، جواؤ انفانٹے دا جہاز ، ساؤ پینٹالیو ، تے ہک سپلائی جہاز ۔ انہاں جہازاں دا مقصد افریقہ دے پچادھی ساحل دے نال نال جنوب ول وڃݨا ہا تے امید دی راس دا چکر لا تے مشرق اچ تجارت دے نویں رستے لبھݨا ہا ۔

انفانٹے دا کردار ایں مہم اچ ٻہوں اہم ہا ۔ او ساؤ پینٹالیو دا کپتان ہا تے ڈائس دے نال مل تے مہم دے فیصلے کریندا ہا ۔ انہاں سفر دے دوران متعدد مشکلاں دا سامݨا کیتا ، جئیں اچ طوفان ، بیماریاں تے خوراک دی کمی شامل ہن ۔ لیکن انہاں ہمت نہ ہاری تے جنوبی افریقہ دے ساحل دے نال نال اڳوں ودھدے ڳئے ۔

1488 دے شروع اچ ، انہاں ہک اینجھے نقطے تے پہنچے جتھاں انہاں سمجھا کہ او افریقہ دے جنوبی سرے تے پہنچ ڳئے ہن ۔ ڈائس ایں نقطے دا ناں کیپ آف گڈ ہوپ (امید دی راس) رکھیا ، کیوں جو ایں ڳالھ دی امید جاڳ پئی کہ ہݨ ایشیا تک پہنچݨ دا رستہ مل ڳیا ہے ۔ انفانٹے وی ایں مہم اچ ڈائس دے نال ہک اہم شخصیت ہا تے ایں دریافت اچ اوندا حصہ وی شامل ہا ۔

## مہم دے نتائج تے اثرات
امید دی راس دی مہم دی کامیابی پرتگال کیتے ٻہوں وݙی کامیابی ہئی ۔ ایندے نال یورپ تے ایشیا دے درمیان تجارت دے نویں رستے کھل ڳئے تے پرتگال دی معیشت کوں ٻہوں فائدہ پہنچا ۔ جواؤ انفانٹے دا ناں وی ایں مہم دی وجہ توں ہمیشاں یاد رکھیا ڳیا ۔

ایں مہم دے بعد ، انفانٹے دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود کینی ، لیکن ایہ یقینی اے کہ او پرتگال دے دربار اچ ہک اہم شخصیت بݨ ڳیا ہا تے اونے ٻیاں سمندری مہمات اچ وی حصہ گھدا ہوسی ۔

## جواؤ انفانٹے دی اہمیت
جواؤ انفانٹے ہک اینجھا مہم جو ہا جئیں اپݨے دور دے حالات دے مطابق بہادری تے مہارت دا مظاہرہ کیتا ۔ او بارتولومیو ڈائس دی مہم اچ ہک اہم رکن ہا تے امید دی راس دی دریافت اچ اوندا حصہ وی شامل ہا ۔ ایں مہم دے نتائج نہ صرف پرتگال بھل پورے یورپ دی تاریخ تے اثر انداز تھی ۔ انفانٹے دا ناں ہمیشاں سمندری مہم جوئی دی تاریخ اچ یاد رکھیا ویسی ۔

جواؤ انفانٹے ہک اینجھا ناں ہے جو پرتگالی مہم جوئی دی تاریخ نال جڑیا ہوا ہے ۔ امید دی راس دی دریافت اچ اوندا کردار اہم ہا تے ایں مہم دے نتائج دنیا دے نقشے کوں بدل ݙتا ۔ بھلے اوندی زندگی دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نہ ہوون ، لیکن اوندی مہم جوئی ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔
کربت افاناسیویچ ایوانوف

## کربت افاناسیویچ ایوانوف
کربت افاناسیویچ ایوانوف (موت 1667) سائبیریا دا ہک کازک کھوڄ کار ہا ۔ او پہلا روسی ہا جئیں بیکال جھیل دا پتہ لایا ، اتے روسی دور پوادھی (Russian Far East) دا پہلا نقشہ بݨایا ۔ اونکوں چوکوتکا (Chukotka) اتے بیرنگ سٹریٹ (Bering Strait) دے ابتدائی نقشے بݨاوݨ دا وی سہرا ݙتا ویندے ۔ جیندے وچ (بہت ہی ابتدائی انداز وچ) اݨ لبھیئے ہوئے ورانگل جزیرے (Wrangel Island) ، ݙوہاں ڈیومیڈ جزیریاں (Diomede Islands) اتے الاسکا (Alaska) کوں وی ݙکھایا ڳیا ہا ۔ 

## ابتدائی زندگی اتے کازک خدمات
کربت افاناسیویچ ایوانوف دی ابتدائی زندگی دے بارے وچ زیادہ معلومات موجود کائنی ۔ پر ایہ معلوم تھیندے کہ او ہک کازک ہا ، جئیں سائبیریا دی کھوڄ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ کازک روسی بادشاہی دی سرحدی فوج ہئی ، جئیں نویں علاقیاں دی کھوڄ اتے نوآبادیات وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ ایوانوف سائبیریا وچ کازک خدمات انجام ݙتیاں اتے مختلف کھوڄ کار مہماں وچ حصہ گھدا ۔ 

## بیکال جھیل دی دریافت
1643 وچ ، ایوانوف دی اڳواݨی وچ ہک کازک مہم بیکال جھیل دی طرف روانہ تھئی ۔ ایہ پہلا موقع ہا جݙاں روسیاں ایں وݙی جھیل دا سامݨا کیتا ۔ بیکال جھیل دنیا دی سب توں گہری جھیل ہے ، اتے اوں وقت ایں دی وسعت اتے خوبصورتی روسیاں کوں حیران کر ݙتا ۔ ایوانوف بیکال جھیل دے ارد گرد دے علاقیاں دا جائزہ گھدا اتے ایں دی جغرافیائی معلومات جمع کیتیاں ۔ 

## روسی دور پوادھی دا پہلا نقشہ
بیکال جھیل دی کھوڄ دے بعد ، ایوانوف روسی دور پوادھی دا پہلا نقشہ بݨایا ۔ ایہ نقشہ اوں وقت دے حساب نال ٻہوں اہم ہا ، کیوں جو ایں توں روسیاں کوں ایں دور دراز علاقے دی جغرافیہ دے بارے وچ معلومات ملیاں ۔ ایوانوف دے نقشے وچ بیکال جھیل ، آمور دریا (Amur River) ، اتے ٻئے اہم جغرافیائی خصوصیات ݙکھائیاں ڳیاں ۔ 

## چوکوتکا اتے بیرنگ سٹریٹ دا ابتدائی نقشہ
ایوانوف چوکوتکا اتے بیرنگ سٹریٹ دا وی ابتدائی نقشہ بݨایا ۔ ایں نقشے وچ اوں ورانگل جزیرے ، ݙوہاں ڈیومیڈ جزیریاں اتے الاسکا کوں وی ݙکھایا ، حالانکہ اوں وقت اے علاقے پوری طرحاں دریافت نئیں تھئے ہن ۔ ایں نقشے توں ایوانوف دی جغرافیائی معلومات اتے کھوڄ کار صلاحیت دا اندازہ تھیندے ۔ 

## نقشیاں دی اہمیت
ایوانوف دے نقشے اوں وقت دی جغرافیائی معلومات دا اہم ذریعہ ہن ۔ ایں توں روسیاں کوں سائبیریا اتے دور پوادھی دی جغرافیائی معلومات ملی ، جئیں نال ایں علاقے دی نوآبادیات اتے کھوڄ وچ مدد ملی ۔ اوندے نقشے اڄ وی تاریخی اہمیت رکھدن ۔ 

## ایوانوف دی میراث
کربت افاناسیویچ ایوانوف دی میراث سائبیریا دی کھوڄ اتے روسی نقشہ نگاری وچ انہاں دے اہم کردار دی وجہ توں ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ او پہلا روسی ہا جئیں بیکال جھیل دا سامݨا کیتا ، اتے روسی دور پوادھی دا پہلا نقشہ بݨایا ۔ اوندے نقشے اڄ وی تاریخی اہمیت رکھدن اتے اوندی کھوڄی صلاحیت دی گواہی ݙیندن ۔ 

## انتقال
کربت افاناسیویچ ایوانوف دا انتقال 1667 وچ تھیا ۔ اوندی وفات نال سائبیریا دی کھوڄ اتے روسی نقشہ نگاری وچ ہک وݙا خلا پیدا تھیا ۔ اوندی میراث ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ 

## ایوانوف دے کارنامے
بیکال جھیل دی پہلی روسی کھوڄ ۔ 

روسی دور پوادھی دا پہلا نقشہ بݨاوݨ ۔ 

چوکوتکا اتے بیرنگ سٹریٹ دا ابتدائی نقشہ بݨاوݨ ۔ 

ورانگل جزیرے ، ڈیومیڈ جزیریاں اتے الاسکا دا ابتدائی نقشویں وچ ݙکھاوݨ ۔ 

کربت افاناسیویچ ایوانوف ہک عظیم کازک کھوڄ کار اتے نقشہ ساز ہا ، جئیں سائبیریا دی کھوڄ اتے روسی نقشہ نگاری وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوندی کھوڄی صلاحیت اتے جغرافیائی معلومات دی وجہ توں روسیاں کوں دور دراز علاقیاں دیاں معلومات ملی ۔ اوندی میراث ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔
ہنری ہڈسن

## ہنری ہڈسن
ہنری ہڈسن (Henry Hudson) ہک انگریز سمندری مہم جو تے جہاز راں ہئی جئیں ستارہویں صدی دے شروع وچ شمالی امریکا دے علاقیاں دی دریافت وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ او تقریباً 1565 وچ انگلینڈ وچ پیدا تھیا تے 23 جون 1611 کوں اپݨے آخری سفر دے دوران لاپتہ تھی ڳیا ۔ ہڈسن اپݨیاں مہمات دے دوران موجودہ کینیڈا تے اُبھے پوادھی ریاستہائے متحدہ امریکا دے علاقیاں دی دریافت کیتے مشہور ہے ۔ اوندے کم یورپیاں کوں نويں تجارتی رستے دریافت کرݨ وچ مدد کیتی تے شمالی امریکا دے بارے علم کوں وسیع کیتا ۔

## شروعاتی زندگی تے کیریئر دا آغاز
ہنری ہڈسن دے بارے شروعاتی زندگی دے بارے زیادہ معلومات دستیاب ہن ، لیکن ایہ خیال کیتا ویندا ہے کہ او 1565 دے لڳ بھگ انگلینڈ وچ پیدا تھیا ۔ اوں اپݨی جوانی وچ ہی جہاز رانی دے ہنر سیکھئے تے سمندری سفر دے شوقین بݨ ڳیا ۔ 1607 وچ ، ہڈسن کوں انگلینڈ دی موسکوو کمپنی (Muscovy Company) شمالی سمندر دے رستے ایشیا تک پہنچݨ کیتے مہم دا قائد مقرر کیتا ۔ ایہ مہم کامیاب نہ تھی سڳی ، لیکن ہڈسن اپݨی صلاحیتاں دے باعث ٻیاں مہمات کیتے موقع حاصل کیتا ۔

## مہمات تے شمالی رستے دی تلاش
1607 تے 1608 وچ ، ہڈسن ݙو مہمات دا آغاز کیتا ، جنہاں دا مقصد شمالی سمندر دے رستے ایشیا تک پہنچݨ ہئی ۔ ایہ مہمات کامیاب نہ تھی سڳیاں ، لیکن ہڈسن اپݨے تجربات توں سیکھیا تے اپݨی صلاحیتاں کوں بہتر بݨایا ۔ 1609 وچ ، ہڈسن کوں ڈچ ایسٹ انڈیا کمپنی (Dutch East India Company) اُبھے پچادھی رستے (Northwest Passage) دی تلاش کیتے مہم دا قائد مقرر کیتا ۔

## ہڈسن دریا تے ہڈسن خلیج دی دریافت
1609 وچ ، ہڈسن اپݨی مشہور مہم دا آغاز کیتا ، جیڑھی ہڈسن دریا (Hudson River) دی دریافت کیتے ہئی ۔ اوں مہم دے دوران ، ہڈسن موجودہ نیویارک شہر دے علاقے وچ داخل تھی تے دریا دے کنارے سفر کیتا ۔ اوندی دریافت ڈچ نوآبادیات کیتے راہ پدھرا کیتا تے بعد وچ نیو ایمسٹرڈیم (New Amsterdam) دی بنیاد رکھی ڳئی ، جیڑھا ہن نیویارک شہر ہے ۔

1610 وچ ، ہڈسن ہک ٻئی مہم دا آغاز کیتا ، جیڑھی ہڈسن خلیج (Hudson Bay) دی دریافت کیتے ہئی ۔ اوں مہم دے دوران ، ہڈسن کینیڈا دے شمالی علاقیاں دا مشاہدہ کیتا تے ہڈسن خلیج تک پہنچا ۔ ایہ مہم ہڈسن کیتے آخری ثابت ہوئی ، کیوں جو اوندے بعد او اپݨے ہی ملاحاں دے ہتھوں بغاوت دا شکار تھی ڳیا ۔

## لاپتہ ہووݨ تے میراث
23 جون 1611 کوں ، ہڈسن اپݨے جہاز اتے بغاوت دا شکار تھی ڳیا ۔ اوندے ملاحاں اونکوں ، اوندے بیٹے ، تے چند وفادار سنگتیاں کوں ہک چھوٹی کشتی وچ چھڈ ݙتا تے او کدی واپس نہ آ سڳے ۔ ہڈسن دا انجام ہن تک ہک راز ہے ، لیکن اوندیاں دریافتاں شمالی امریکا دے بارے علم کوں وسیع کیتا ۔ ہڈسن دریا تے ہڈسن خلیج اوندیاں دریافتاں دی یادگار ہن ، جنہاں یورپیاں کوں نويں تجارتی رستے دریافت کرݨ وچ مدد کیتی ۔ ہڈسن دے کم شمالی امریکا دی نوآبادیات کیتے راہ پدھرا کیتا تے اونکوں ہک عظیم مہم جو دے طور تے سنڄاݨ ملی ۔
کرسٹوواؤ جیکس

## کرسٹوواؤ جیکس
کرسٹوواؤ جیکس (Christopher Jaques) ، جینکوں کرسٹوواؤ ویل جیکس (Cristóvão Valjaques) وی آکھیا ویندے ، (تقریباً 1480 ، الگاروے ، پرتگال دی بادشاہت وچ – 1530 دے بعد) ہک پرتگالی شاہی ہا ، جیندے وݙ وݙیرے اراگونی ہن ۔ او جنوبی امریکہ دی کھوڄ اتے پرتگالی نوآبادیاتی کوششاں وچ اپݨے کردار دی وجہ توں مشہور ہا ۔

## ابتدائی زندگی تے شاہی پس منظر
کرسٹوواؤ جیکس تقریباً 1480 وچ پرتگال دے علاقے الگاروے وچ پیدا تھیا ۔ اوندا تعلق ہک شاہی خاندان نال ہا ، اتے اوندے وݙ وݙیرے اراگونی ہن ، جیندے نال اونکوں پرتگالی دربار وچ اثر و رسوخ حاصل ہا ۔ اوندے شاہی پس منظر اونکوں اہم عہدیاں تے کھوڄ کار مہماں دی اڳواݨی کرݨ دا موقع ݙتا ۔

## جنوبی امریکہ وچ کھوڄ کار مہماں
1500 دے ݙہاکے دے شروع وچ ، پرتگال جنوبی امریکہ وچ اپݨی نوآبادیاتی موجودگی قائم کرݨ دی کوشش کریندا پیا ہا ۔ کرسٹوواؤ جیکس کوں ایں کوشش وچ اہم کردار ادا کرݨ دا موقع ملیا ۔ اونکوں برازیل دے ساحلی علاقیاں دی کھوڄ اتے پرتگالی دعویاں کوں مضبوط کرݨ دی ذمہ داری ݙتی ڳئی ۔

## پہلی مہم (1503)
1503 وچ ، جیکس برازیل دے ساحل دی طرف ہک مہم دی اڳواݨی کیتی ۔ اوندا مقصد فرانسیسی مداخلت کوں روکن اتے پرتگالی علاقیاں دی حفاظت کرݨ ہا ۔ اوں برازیل دے ساحل دے نال سفر کیتا اتے مختلف علاقیاں دا جائزہ گھدا ۔ ایں مہم دے دوران ، اوں فرانسیسی جہازاں کوں وی روکیا اتے پرتگالی دعویاں دی حفاظت کیتی ۔

## فرانسیسی مداخلت کوں روکن دی کوشش
اوں وقت ، فرانسیسی وی برازیل دے ساحل تے اپݨی موجودگی قائم کرݨ دی کوشش کریندے پئے ہن ۔ جیکس کوں فرانسیسی مداخلت کوں روکن دی ذمہ داری ݙتی ڳئی ۔ اوں فرانسیسی جہازاں نال کئی جھڑپاں کیتیاں اتے پرتگالی علاقیاں دی حفاظت کیتی ۔ اوندی ایں کوشش پرتگال کوں برازیل وچ اپݨی موجودگی مضبوط کرݨ وچ مدد ݙتی ۔

## ݙوجھی مہم (1516-1519)
1516 توں 1519 تک ، جیکس برازیل دے ساحل دی طرف ہک ٻئی وݙی مہم دی اڳواݨی کیتی ۔ ایں مہم دا مقصد ساحلی علاقیاں دا تفصیلی جائزہ گھنن اتے پرتگالی نوآبادیات کوں مضبوط کرݨ ہا ۔ اوں برازیل دے جنوبی ساحل تے سفر کیتا اتے اتھوں دے علاقیاں دا نقشہ بݨایا ۔

## ساحلی دفاع تے نوآبادیاتی کوششاں
جیکس نہ صرف برازیل دے ساحل دی کھوڄ کیتی ، بھل ساحلی دفاع کوں وی مضبوط کرݨ دی کوشش کیتی ۔ اوں ساحلی قلعے بݨاوݨ دی سفارش کیتی اتے پرتگالی نوآبادیات کوں مضبوط کرݨ کیتے اقدامات کیتے ۔ اوندیاں کوششاں پرتگال کوں برازیل وچ اپݨی موجودگی قائم رکھݨ وچ مدد ݙتی ۔

## جیکس دا اثر و رسوخ تے میراث
کرسٹوواؤ جیکس دا پرتگالی نوآبادیاتی کوششاں وچ اہم کردار ہا ۔ اوں برازیل دے ساحل دی کھوڄ کیتی اتے فرانسیسی مداخلت کوں روکن دی کوشش کیتی ۔ اوندیاں کوششاں پرتگال کوں برازیل وچ اپݨی موجودگی مضبوط کرݨ وچ مدد ݙتی ۔

## انتقال تے آخری زندگی
کرسٹوواؤ جیکس دی آخری زندگی دے بارے وچ زیادہ معلومات موجود کائنی ۔ اوندا انتقال 1530 دے بعد تھیا ۔ اوندی وفات نال پرتگالی نوآبادیاتی کوششاں وچ ہک اہم شخصیت دا خاتمہ تھیا ۔

## جیکس دے کارنامے
برازیل دے ساحل دی کھوڄ اتے نقشہ سازی ۔

فرانسیسی مداخلت کوں روکن دی کوشش ۔

ساحلی دفاع کوں مضبوط کرݨ دی سفارش ۔

پرتگالی نوآبادیات کوں مضبوط کرݨ کیتے اقدامات ۔

پرتگالی دربار وچ اثر و رسوخ ۔

کرسٹوواؤ جیکس ہک اہم پرتگالی شاہی ہا ، جئیں برازیل دی کھوڄ اتے پرتگالی نوآبادیاتی کوششاں وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوندیاں کوششاں پرتگال کوں برازیل وچ اپݨی موجودگی قائم رکھݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوندی میراث پرتگالی نوآبادیاتی تاریخ وچ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔
کونراڈ کیرل کیسر

## کونراڈ کیرل کیسر
کونراڈ کیرل کیسر (Conrad Carel Käyser) (5 نومبر 1876 – 26 اپریل 1939) ہک ڈچ بحری افسر ، کھوڄ کار تے کوہ پیما ہا ۔ اوں سورینام وچ ݙو مہماں دی اڳواݨی کیتی ، جنہاں وچ 1930 دے ݙہاکے دے آخر وچ برازیل-سورینام سرحد دی نشاندہی کرݨ والی مہم وی شامل ہئی ۔ 

## ابتدائی زندگی تے بحری کیریئر
کونراڈ کیرل کیسر 5 نومبر 1876 کوں نیدر لینڈز وچ پیدا تھیا ۔ اوں اپݨے کیریئر دا آغاز ڈچ بحریہ وچ کیتا اتے بحری افسر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ اوں جغرافیہ ، نقشہ سازی اتے کھوڄ وچ گہری دلچسپی گھدی اتے ایں شعبے وچ مہارت حاصل کیتی ۔ 

## سورینام وچ پہلی مہم
کیسر سورینام وچ اپݨیاں کھوڄ کار مہماں دا آغاز 1920 دے ݙہاکے وچ کیتا ۔ اوندی پہلی مہم دا مقصد سورینام دے اندرونی علاقیاں دی کھوڄ کرݨ اتے اتھوں دی جغرافیائی معلومات حاصل کرݨ ہا ۔ اوں سورینام دے جنگلات اتے پہاڑاں وچ سفر کیتا اتے اتھوں دے دریاواں اتے پہاڑاں دا نقشہ بݨایا ۔ 

## برازیل-سورینام سرحد دی نشاندہی دی مہم (1930 دے ݙہاکے دے آخر وچ)
کیسر دی سب توں اہم مہم 1930 دے ݙہاکے دے آخر وچ تھئی ۔ ایں مہم دا مقصد برازیل اتے سورینام دی سرحد دی نشاندہی کرݨ ہا ۔ اوں وقت ، ایں سرحد دے بارے وچ صحیح معلومات موجود نہ ہن ، جیندے نال ݙونہاں ملکاں دے درمیان تنازعات پیدا تھی سڳدے ہن ۔ 

## مشکل حالات وچ سفر
کیسر اتے اوندے سنگتیاں سورینام دے گھنے جنگلات اتے پہاڑاں وچ سفر کیتا ۔ انہاں کوں سخت موسمی حالات ، جنگلی جانوراں اتے مقامی قبیلیاں دے نال رابطے دا سامݨا کرݨا پیا ۔ اوندے باوجود ، انہاں اپݨے مشن کوں کامیابی نال مکمل کیتا ۔ 

## سرحدی نشانات دی تنصیب
کیسر دی اڳواݨی وچ ، مہم برازیل اتے سورینام دی سرحد تے سرحدی نشانات نصب کیتے ۔ انہاں نشانات ݙونہاں ملکاں دے درمیان سرحد کوں واضح کیتا اتے تنازعات کوں روکن وچ مدد ݙتی ۔ 

## جغرافیائی معلومات دی جمع آوری
مہم دے دوران ، کیسر اتے اوندے سنگتیاں سورینام دے اندرونی علاقیاں دی جغرافیائی معلومات وی جمع کیتیاں ۔ انہاں اتھوں دے دریاواں ، پہاڑاں اتے جنگلات دا تفصیلی نقشہ بݨایا ۔ انہاں دیاں معلومات سورینام دی جغرافیائی تاریخ وچ اہم اضافہ ہئی ۔ 

## کوہ پیمائی وچ مہارت
کیسر ہک ماہر کوہ پیما وی ہا ۔ اوں سورینام دے بلند ترین پہاڑاں تے چڑھائی کیتی اتے اتھوں دی جغرافیائی معلومات حاصل کیتیاں ۔ اوندی کوہ پیمائی دی مہارت اونکوں مشکل علاقیاں وچ سفر کرݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

## کیسر دی میراث
کونراڈ کیرل کیسر دی میراث سورینام دی کھوڄ اتے سرحدی نشاندہی وچ اوندے اہم کردار دی وجہ توں ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ اوں سورینام دے اندرونی علاقیاں دی کھوڄ کیتی اتے برازیل-سورینام سرحد دی نشاندہی کر تے ݙونہاں ملکاں دے درمیان تنازعات کوں روکیا ۔ اوندی جغرافیائی معلومات اتے کوہ پیمائی دی مہارت اڄ وی اہم ہن ۔ 

## موت
کونراڈ کیرل کیسر دا انتقال 26 اپریل 1939 کوں تھیا ۔ اوندی وفات نال سورینام دی کھوڄ اتے جغرافیائی علم وچ ہک وݙا خلا پیدا تھیا ۔ اوندی میراث ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ 

## کیسر دے کارنامے
سورینام دے اندرونی علاقیاں دی کھوڄ کیتی ۔ 

برازیل-سورینام سرحد دی نشاندہی کرݨ والی مہم دی اڳواݨی کیتی ۔ 

سرحدی نشانات نصب کیتے اتے ݙونہاں ملکاں دے درمیان تنازعات کوں روکیا ۔ 

سورینام دے دریاواں ، پہاڑاں اتے جنگلات دا تفصیلی نقشہ بݨایا ۔ 

کوہ پیمائی وچ مہارت حاصل کیتی اتے سورینام دے بلند ترین پہاڑاں تے چڑھائی کیتی ۔ 

کونراڈ کیرل کیسر ہک اہم ڈچ بحری افسر ، کھوڄ کار تے کوہ پیما ہا ، جئیں سورینام دی کھوڄ اتے سرحدی نشاندہی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں اپݨی زندگی سورینام دے اندرونی علاقیاں دی کھوڄ اتے جغرافیائی معلومات حاصل کرݨ وچ گزاری ۔ اوندیاں کوششاں سورینام دی تاریخ اتے جغرافیہ وچ اہم اضافہ کیتا ۔