آنگ سان سو چی

آنگ سان سو چی ، جمہوریت تے استقامت دی علامت ، برما دی سیاسی منظر نامے وچ ݙہاکیاں توں مرکزی حیثیت رکھدی ہے ۔ نوبل امن انعام یافتہ تے برما دی سابقہ سٹیٹ کاؤنسلر ، انہاں دی سیاسی زندگی تعریف تے تنقید ݙوہاں نال بھری ہوئی ہے ۔ انہاں دی کہانی جمہوری اصولاں دے نال غیر متزلزل عہد دی ہے ، جیڑھی حکومت تے عالمی سطح تے نظر رکھݨ دی پیچیدگیاں نال جڑی ہوئی ہے ۔

## شروعاتی زندگی تے سیاسی بیداری
آنگ سان سو چی 19 جون 1945 کوں رنگون (ہݨ ینگون) وچ پیدا تھئین ۔ انہاں دے والد آنگ سان ، برما دی برطانوی نوآبادیاتی حکومت توں آزادی دی تحریک دے ہیرو ہن ، جیڑھے 1947 وچ قتل تھی ڳئے ، جݙݨ سو چی صرف ڈو سال دی ہن ۔ انہاں دی والدہ خین چی دی پرورش وچ انہاں دی پرورش تھئی تے او برما دی سیاسی صورتحال دے بارے وچ ڄاݨݨ شروع کر ݙتی ۔

سو چی آکسفورڈ یونیورسٹی وچ فلسفہ ، سیاسیات تے معاشیات دی تعلیم حاصل کیتی تے بعد وچ اقوام متحدہ وچ کم کیتا ۔ انہاں برطانوی ماہر تعلیم مائیکل اریس نال شادی کیتی تے انہاں دے ݙو پتر تھئے ۔ پر 1988 وچ انہاں دی زندگی وچ ہک وݙا موڑ آیا ، جݙݨ او اپݨی بیمار ماں دی ݙیکھ بھال کیتے برما واپس آئین ۔ اوں سال ، فوجی حکومت دے خلاف وݙے پیمانے تے جمہوریت دے مظاہرے تھئے تے سو چی انہاں تحریکاں دے مرکز وچ آ ڳئین ۔

## جمہوریت کیتے جدوجہد
1988 وچ آنگ سان سو چی قومی جمہوری اتحاد (این ایل ڈی) دی بنیاد رکھی ، جیڑھا جمہوری اصلاحات تے انسانی حقوق دی وکالت کریندا ہئی ۔ انہاں دے خطابات ، جنہاں وچ گاندھی دے اصولاں دی جھلک ہئی ، عوام وچ مقبول تھئے ۔ پر فوجی حکومت انہاں کوں خطرہ سمجھا تے 1989 وچ انہاں کوں گھر وچ نظر بند کر ݙتا ، جیڑھی قید وقفے وقفے نال 15 سال تک رہی ۔

جسمانی طور تے نظر بند ہووݨ دے باوجود ، انہاں دا اثر برقرار رہیا ۔ 1991 وچ انہاں کوں نوبل امن انعام ݙتا ڳیا ، جیڑھی رقم انہاں برما دے لوکاں دی تعلیم تے صحت کیتے استعمال کیتی ۔ عالمی برادری انہاں دے مقصد دی حمایت کیتی تے او آمریت دے خلاف پرامن مزاحمت دی علامت بݨ ڳئین ۔

## سیاسی طاقت تے چیلنجز
سو چی کوں 2010 وچ نظر بندی توں رہائی ملی ، جݙݨ برما جمہوریت دی طرف سست رفتار منتقلی شروع کیتی ۔ 2015 وچ انہاں دی پارٹی این ایل ڈی ݙہاکیاں وچ پہلے کھلے انتخابات وچ زبردست سوبھ حاصل کیتی ۔ بھانویں جو آئینی شق دی وجہ توں صدارت کیتے نااہل ہن ، او سٹیٹ کاؤنسلر بݨ ڳئین تے عملاً برما دی قائد بݨ ڳئین ۔

پر انہاں دا دور تنازعات نال بھریا ہویا ہئی ۔ انہاں دی قیادت دا سب توں وݙا بحران 2017 وچ آیا ، جݙݨ فوج ریکھائن ریاست وچ روہنگیا مسلم اقلیت دے خلاف بے رحم کارروائی کیتی ، جیڑھی نسل کشی دے الزامات دا باعث بݨی ۔ سو چی دی فوجی کارروائی کوں تنقید کرݨ وچ ہچکچاہٹ تے 2019 وچ بین الاقوامی عدالت انصاف وچ برما دا دفاع کرݨ انہاں دی بین الاقوامی ساکھ کوں شدید نقصان پہنچایا ۔

## فوجی بغاوت تے نظر بندی
فروری 2021 وچ فوج بغاوت کر تے این ایل ڈی دی حکومت کوں ختم کر ݙتا تے آنگ سان سو چی کوں انتخابی دھاندلی توں گھن تے بدعنوانی تک دے الزامات وچ نظر بند کر ݙتا ۔ بغاوت دے بعد وسیع پیمانے تے مظاہرے تھئے تے فوج شہریاں دے خلاف تشدد کیتا ۔ سو چی کوں متعدد سالاں دی سزا تھئی تے انہاں تے متعدد الزامات ہن ، جنہاں کوں بین الاقوامی مبصرین سیاسی طور تے محرک سمجھدن ۔

آنگ سان سو چی ہک متنازعہ شخصیت ہن ۔ او برما وچ جمہوریت دی جدوجہد دی علامت ہن ، جیڑھے ݙہاکیاں تک ذاتی قربانیاں ݙتیاں ۔ ٻئے انہاں کوں اقلیتی حقوق دے تحفظ وچ ناکامی تے فوج نال عملی تعاون کیتے تنقید دا نشانہ بݨیندن ۔ بہرحال ، برما دی سیاسی منظر نامے تے انہاں دا اثر ناقابل فراموش ہے ۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ