open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
رقیہ ابوبکر

رقیہ ابوبکر (7 جون 1917ء–؟) ہِک افغان سیاست دان ہَن تے مُلک وِچ پارلیمنٹ کِیتے چُݨیاں ونڄݨ آلیاں پہلیاں افغان زنانیاں وِچوں ہَن۔ 1964ء وِچ ابوبکر کوں آئینی اسمبلی کِیتے چُݨیا ڳیا جیڑھی نے 1964ء دا آئین تیار کِیتا، جیندے وِچ زنانیاں کوں ووٹ ݙیوݨ دا حق ݙِتّا ڳیا۔ اِیں دے بعد اُوہ 1965ء دے انتخابات وِچ پارلیمنٹ کِیتے چُݨیاں ونڄݨ آلیاں چار زنانیاں وِچوں ہِک ہَن، جیڑھیاں کابل شہر دے پہلے ضلع دی نمائندگی کریندی ہَن۔ پر، اُنّھاں نے 1969ء دے انتخابات وِچ حصہ کائنی گِھدّا۔

رقیہ ابوبکر وزارت تعلیم وِچ وَلا آئیاں، 1972ء توں 1973ء تک خواندگی پروگرام دی قومی ڈائریکٹر دے طور تے خدمتاں انجام ݙِتیاں۔ اُوہ ریڈیو افغانستان تے پنج سال تک پریزینٹر وی رہیاں ہَن۔

## سوانح
1917ء وِچ ڄَمَّݨ آلی رقیہ ابوبکر نے اگست 1933ء وِچ محمد یوسف نال شادی کِیتی، جیڑھے اُنّھاں دے پہلے ڄَواݨ ہَن۔ ݙو سال بعد اُنّھاں دا انتقال تِھی ڳیا۔ اُنّھاں نے جامعہ کابل دی فیکلٹی آف سوشیالوجی وِچ تعلیم حاصل کِیتی تے 1940ء وِچ استانی بݨ ڳئیاں۔ 1941ء توں 1949ء دے دوران اُوہ کابل وِچ زرغونہ گرلز اسکول دی ڈائریکٹر ہَن۔ 1945ء وِچ اُنّھاں نے محمد ابوبکر نال شادی کِیتی۔ اِیں جوڑے دے ݙو دِیہہ تے ہِک پُتر ہَن تے 1970ء وِچ طلاق تِھی ڳئی۔ زرغونہ گرلز اسکول چھوڑݨ دے بعد، اُنّھاں نے 1963ء وِچ وزارت تعلیم وِچ شامل تِھیوݨ توں پہلے 1962ء تک وویمن ویلفیئر سوسائٹی دی جنرل ڈائریکٹر دے طور تے کم کِیتا۔ اُوہ ہلال احمر سوسائٹی دی جنرل ڈائریکٹر دے طور تے وی کم کر چُکیاں ہَن۔

1964ء وِچ ابوبکر کوں آئینی اسمبلی کِیتے چُݨیا ڳیا جیڑھی نے 1964ء دا آئین تیار کِیتا، جیندے وِچ زنانیاں کوں ووٹ ݙیوݨ دا حق ݙِتّا ڳیا۔ اِیں دے بعد اُوہ 1965ء دے انتخابات وِچ پارلیمنٹ کِیتے چُݨیاں ونڄݨ آلیاں چار زنانیاں وِچوں ہِک ہَن، جیڑھیاں کابل شہر دے پہلے ضلع دی نمائندگی کریندی ہَن۔ پر، اُنّھاں نے 1969ء دے انتخابات وِچ حصہ کائنی گِھدّا۔

رقیہ ابوبکر وزارت تعلیم وِچ وَلا آئیاں، 1972ء توں 1973ء تک خواندگی پروگرام دی قومی ڈائریکٹر دے طور تے خدمتاں انجام ݙِتیاں۔ اُوہ ریڈیو افغانستان تے پنج سال تک پریزینٹر وی رہیاں ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شہبازخان (کرکٹر)

شہباز خان (ڄمݨ دی تاریخ: 9 جولائی 1991ء) ہک پاکستانی فرسٹ کلاس کرکٹ کھݙاڑی ہے جیہڑا بلوچستان کرکٹ ٹیم کیتے کھیݙدا ہے۔ ستمبر 2019ء وچ، اینکوں 2019-20ء قائد اعظم ٹرافی ٹورنامنٹ کیتے بلوچستان دے اسکواڈ وچ شامل کیتا ڳیا۔ 

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
عماد وسیم

سید عماد وسیم حیدر (ڄمݨ دی تاریخ: 18 دسمبر 1988ء)، جینکوں عام طور تے عماد وسیم دے ناں نال ڄاݨا ویندا ہے، ہک پاکستانی کرکٹ کھݙاڑی ہے جیہڑا پاکستان دی قومی کرکٹ ٹیم کیتے کھیݙیا، او کھٻے ہتھ دا آل راؤنڈر ہے۔ او 2017ء دی آئی سی سی چیمپئنز ٹرافی جِتݨ آلی پاکستانی ٹیم دا رکن ہئی۔ اگست 2018ء وچ، او انہاں 33 کھݙاڑیاں وچوں ہک ہئی جنہاں کوں پاکستان کرکٹ بورڈ نے 2018-19ء دے سیزن کیتے سینٹرل کنٹریکٹ نال نوازا ہئی۔ مارچ 2019ء وچ، اوں نے پہلی واری پاکستان ون ڈے انٹرنیشنل (ODI) ٹیم دی کپتانی کیتی۔ 24 نومبر 2023ء کوں، اوں نے تمام طرز دی بین الاقوامی کرکٹ توں ریٹائرمنٹ دا اعلان کیتا۔ 

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
رسان خانم

رسان خانم (عثمانی ترکی زبان: رسان خانم؛ 28 مارچ 1860ء - 31 مارچ 1910ء) سلطنت عثمانیہ دے سلطان مراد پنجم دی اٹھویں زنانی ہَن۔

## سوانح
رسان خانم 28 مارچ 1860ء کوں قفقاز دے آرٹون وِچ پیدا تِھئیاں۔ اُون٘دی ہک رضاعی بھیݨ ہئی جیندا ناں شائستہ خانم ہَا۔ اوہ تے اُون٘دی رضاعی بھیݨ کوں تخت تے فائز تِھیوݨ دے موقع تے سینئر قلفا نے مراد کوں تحفے دے طور تے پیش کِیتا۔ اُون٘دے معزول تِھیوݨ دے بعد، اوہ اُون٘دے پچھوں چراغان محل وِچ قید تِھی ڳئیاں۔

1904ء وِچ مراد دی موت دے بعد اوہ بیوہ تِھی ڳئیاں، جیندے بعد سیگران محل وِچ اُون٘دی باقی حیاتی گُزری۔ اُون٘دا انتقال 31 مارچ 1910ء کوں 50 سال دی عُمر وِچ تِھیا، تے اُنّھاں کوں ایوپ قبرستان، استنبول وِچ دامت محمد علی پاشا دے مقبرے وِچ دفن کِیتا ڳیا۔

## اولاد

## ادب وِچ
رسان عائشہ عثمان اوغلو کے تاریخی ناول The Gilded Cage on the Bosphorus (2020) کا ایک کردار ہے۔ 

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
بھاسکر یادرم

بھاسکر یادرم (ڄمݨ دی تاریخ: 18 ستمبر 1999ء) ہک گیانی کرکٹ کھݙاڑی ہے۔ انہاں نے 25 جنوری 2017ء کوں 2016-17ء علاقائی سپر 50 وچ ویسٹ انڈیز انڈر 19 کیتے اپݨی لسٹ اے دی شروعات کیتی۔ انہاں نے 21 اپریل 2017ء کوں 2016-17ء علاقائی 4 روزہ مقابلے وچ ڳیانا کیتے فرسٹ کلاس ڈیبیو کیتا۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
راچیل پریسٹ

ریچل ہولی پریسٹ (پیدائش: 13 جون 1985ء نیو پلائی ماؤتھ، تراناکی) نیوزی لینڈ دی ہک زنانی کرکٹ کھݙاری ہَئی جیڑھی زنانیاں دی قومی کرکٹ لیگ اچ تسمانین ٹائیگرز کِیتے کھیڈدی ہَئی۔

## ڈومیسٹک کیریئر
مئی 2018ء اچ انّھاں کوں ویلز دی زنانیاں دی قومی کرکٹ ٹیم نے سائن کِیتا جیڑھی انّھاں دی پہلی بیرون مُلک دستخط ہَئی۔ نومبر 2018ء اچ انّھاں کوں 2018-19ء زنانیاں بگ بیش لیگ سیزن کِیتے سڈنی تھنڈر دے سکواڈ اچ شامل کِیتا ڳیا۔  جنوری 2020ء اچ انّھاں کوں آسٹریلیا اچ تھیوݨ والے 2020ء آئی سی سی ٹوئنٹی20 عالمی کپ کِیتے نیوزی لینڈ دی ٹیم اچ شامل کِیتا ڳیا۔ اوہ سٹیٹ لیگ اچ ویلنگٹن بلیز کِیتے وی کھیڈدی ہَئی۔ جون 2020ء اچ پریسٹ نے آسٹریلیا دی زنانیاں قومی کرکٹ لیگ اچ تسمانین ٹائیگرز اچ شمولیت اختیار کِیتی۔ انّھاں کوں ٹرینٹ راکٹس نے دی ہنڈریڈ دے افتتاحی سیزن کِیتے تیار کِیتا ہَئی۔

### بین اقوامی کیریئر
انّھاں نے اپݨا پہلا ون ڈے 2007ء اچ آسٹریلیا دے خلاف کِیتا۔ پریسٹ نے 2020ء اچ بین الاقوامی کرکٹ توں ریٹائر تھیوݨ توں پہلے نیوزی لینڈ کِیتے 87 ون ڈے تے 75 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیڈے۔ پریسٹ دے کول بطور وکٹ کیپر 157 زنانیاں دے ون ڈے اننگز اچ بہترین انفرادی سکور دا ریکارڈ ہَئی تے اوہ ہک اننگز اچ 150 سکور کرݨ والی زنانیاں دی ون ڈے تاریخ اچ واحد وکٹ کیپر ہَن۔ جون 2020ء اچ پریسٹ نے بین الاقوامی کرکٹ توں ریٹائرمنٹ دا اعلان کِیتا۔ 

### ہِک روزہ بین الاقوامی سنچریاں

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
راجیشوری سندر راجن

راجیشوری سندر راجن (ڄَمَّݨ: 1950ء) ہِک بھارتی حقوق نسواں دی اسکالر، انگریزی دی پروفیسر تے حقوق نسواں تے صنف نال تعلّق رکّھݨ آلیاں مسائل تے ڳالھہِ کرݨ آلیاں کتاباں دی مصنّفہ ہَن۔ اُنّھاں دی تحقیقی دلچسپی نے ٻہوں سارے موضوعاں کوں گِھریا ہِے جیویں نوآبادیاتی دور کنوں پہلے تے بعد دے دور، ہندوستانی انگریزی تحریر، جنوبی ایشیا نال تعلّق رکّھݨ آلی صنفی تے ثقافتی مسائل تے وکٹورین دور دا انگریزی ادب۔ اُنّھاں نے "عصری بھارتی حقوق نسواں وِچ مسائل" تے "سائن پوسٹ: آزادی دے بعد دے بھارت وِچ صنفی مسائل" دے ناں نال ہِک سیریز دی وی ترمیم کِیتی ہِے۔ اُنّھاں نے ٻہوں ساریاں کتاباں لِکّھیاں ہِن جنّھاں وِچوں قابل ذکر "ریاست دا سکینڈل: زنانیاں، پوسٹ نوآبادیاتی بھارت وِچ قانون تے شہریت" تے "حقیقی تے تصوّر شدہ زنانیاں: صنف، ثقافت تے پوسٹ کالونیلزم" ہِن۔ 

## سیرت
راجیشوری راجن بمبئی وِچ ڄَمّی ہَن، جیڑھا ہُݨ ممبئی آکھیا ویندا ہِے۔ اُنّھاں دی ابتدائی کالج دی تعلیم بمبئی یونیورسٹی وِچ تِھئی جِتّھوں اُنّھاں نے 1969ء وِچ انگریزی وِچ بیچلر آف آرٹس (بی اے) تے 1971ء وِچ انگریزی وِچ ماسٹر آف آرٹس (ایم اے) دی ڈگری حاصل کِیتی۔ بعد وِچ، اُنّھاں نے جارج واشنگٹن یونیورسٹی، واشنگٹن ڈی سی وِچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کِیتی تے انگریزی وِچ پی ایچ ڈی دی ڈگری گِھدّی۔

بھارت وِچ لیکچرر دے طور تے کم کرݨ دے بعد اُوہ برطانیہ چلی ڳئیاں جِتّھاں اُوہ وولفسن کالج وِچ فیلو ہَن تے پِھر آکسفورڈ یونیورسٹی وِچ انگریزی وِچ ریڈر دے طور تے کم کِیتا۔ نویں دہلی وِچ، اُنّھاں دیاں مشقاں نہرو میموریل میوزیم تے لائبریری تے سینٹر فار وومن ڈیولپمنٹ اسٹڈیز (CWDS) وِچ سینئر فیلو دے طور تے رہ چُکیاں ہِن۔ اُنّھاں نے اوبرلین کالج، اوہائیو وِچ شانسی وزٹنگ پروفیسر دے طور تے وی کم کِیتا ہِے۔

راجیشوری راجن نے آزاد بھارت وِچ قوم پرست مسائل دے سلسلے وِچ صنف، مابعد نوآبادیاتی تے ثقافت دے مسائل تے بحث کِیتی ہِے۔ اُنّھاں دے تحقیقی کم وِچ انیسویں صدی دے متحدہ برطانیہ دے انگریزی ادب دا احاطہ کِیتا ڳیا ہِے جیندے وِچ اینگلوفون دے بعد دے نوآبادیاتی دور دا ادب وی شامل ہِے۔ اُنّھاں دیاں ترمیم شدہ مشقاں نے بھارتی حقوق نسواں دے مسائل دا احاطہ کِیتا ہِے۔ اُوہ "انٹروینشنز" دی جوائنٹ ایڈیٹر وی ہِن، پوسٹ کالونیل اسٹڈیز دا ہِک بین الاقوامی جریدہ۔ "ستی" دی مشق تے اُنّھاں دا مضمون (1990) ییل جرنل آف کریٹیززم وِچ چھپیا ہِے تے اُنّھاں دی کتاب "زمین دا جھوٹ" (1992) آزادی دے بعد دے انگریزی مطالعات تے ہِے۔ اُنّھاں نے "دی کرائسز آف سیکولرازم ان انڈیا" (2006) دی شریک ایڈیٹر دے طور تے وی کم کِیتا ہِے۔ اُنّھاں نے 2019ء وِچ انفوسس پرائز کِیتے ہیومینیٹیز جیوری وِچ وی خدمتاں انجام ݙِتیاں۔

## اشاعتاں

* "زمین دا جھوٹ: انگلش لٹریری اسٹڈیز ان انڈیا" (1992)
* "جسم فروشی دے سوال (سوال): (زنانیاں) ایجنسی، جنسیت تے کم" (1996)
* "کیا ہندو دیوی فیمینسٹ ہِے؟" (1997)
* "نشانی پوسٹس: آزادی دے بعد بھارت وِچ صنفی مسائل" (1999)
* "حقیقی تے تصوّر شدہ زنانیاں: صنف، ثقافت تے مابعد نوآبادیات" (2003)
* "ریاست دا سکینڈل: زنانیاں، قانون، تے شہریت بھارت وِچ" (2003)
* "پوسٹ کالونیل جین آسٹن" (یو-می پارک دے نال) (2015)
* "نوآبادیاتی دنیا وِچ اشیاء تے ثقافت" (سپریا چودھری، جوزفین میک ڈوناگ تے برائن مرے دے نال)، لندن تے نیویارک، روٹلیج، 2017ء

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
رائے

ریچل اگاتھا کین (پیدائش: 24 اکتوبر 1997ء) جیڑھیاں پیشہ ورانہ طور تے رائے دے ناں نال ڄاݨیاں ویندیاں ہِن، ہک برطانوی گلوکارہ تے نغمہ نگار ہِن۔ پولیڈور ریکارڈز دے نال دستخط کرݨ تے اوندے بعد ڈانس سنگلز تے ایکسٹینڈڈ ڈرامے جاری کرݨ دے بعد اوہ سبھ توں پہلے مقبولیت وِچ آئیاں۔ رائے نے ول ریکارڈ لیبل توں علیحدگی دے نال میڈیا دی توجہ گِھدّی جیڑھے نے اوندی پہلی البم ریلیز کرݨ توں انکار کر ݙتا ہئی۔

## ابتدائی حیاتی
رائے 24 اکتوبر 1997ء کوں ٹوٹنگ، لندن وِچ ریچل اگاتھا کین دے ناں نال ہک گھانا دی-سوئس ماں دے گھر پیدا تِھئیاں جیڑھی دماغی صحت دی کارکن ہئی تے یارکشائر دے ہک انگریز پیو دی دِھی ہِن۔ اوندیاں 3 چھوٹیاں بھیݨاں ہِن: نغمہ نگار ایبی لین، موسیقار لارین تے کیٹلین۔

بچپن وِچ رائے اکثر چرچ ویندی ہئی جتھاں اوندی ماں ڳانا ڳاندی ہئی تے اوندے پیو میوزیکل ڈائریکٹر ہَن۔ رائے تے اوندے خاندان بعد وِچ کروڈن، جنوبی لندن چلے ڳئے جتھاں اوہ وݙی تِھئیں تے ووڈ کوٹ ہائی اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
رائے نے 2023ء وِچ اپݨا پہلا اسٹوڈیو البم "مائی 21ویں سنچری بلیوز" تنقیدی تعریف کِیتے جاری کِیتا۔ البم دا تریجھا سنگل "فراریت" سوشل میڈیا وِچ مقبول تِھیا تے یوکے سنگلز چارٹ تے سرفہرست رہیا۔

برٹ ایوارڈز 2024ء وِچ رائے نے سال دے بہترین برطانوی آرٹسٹ سمیت 6 زمرے جِتے۔ بی بی سی نے رائے کوں اپݨی 100 زنانیاں 2024ء دی فہرست وِچ شامل کِیتا۔

## موسیقی دا انداز
رائے دی موسیقی وِچ جاز، پاپ، آر اینڈ بی تے روحانی موسیقی دے عناصر شامل ہِن۔ اوہ بیونسے، چارلی ایکس سی ایکس، جان لیجنڈ تے لٹل مکس کِیتے وی نغمے لکھ چُکیاں ہِن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
دیا خان

دیا خان ہِک پاکستانی نژاد نارویجین فلم ہدایت کار ہَن۔ اُوہ انسانی حقوق، آزادی اظہار تے امن دی پُرجوش داعی ہَن۔ اُوہ فیوز دی بانی تے چیئرمین ہَن۔ فیوز دا دائرہ کار دستاویزی فلماں بݨاوݨ دے علاوہ ٻئے لائیو پروگراماں دی کوریج ہِے۔ دیا خان دی پہلی فلم "باناز اے لو سٹوری" 2013ء وِچ پی باڈی ایوارڈ، ایمی ایوارڈ دے علاوہ برگن دے عالمی فلمی میلے توں پہلا انعام جِتیا ہَئی۔ اُنّھاں دی ݙوجھی فلم "جہاد: اے سٹوری آف دی ادرز" برٹش اکیڈمی فلم ایوارڈز، گریئرسن ایوارڈ دے علاوہ مونٹی کارلو فلمی میلے دے گولڈن نیمف ایوارڈ کِیتے وی نامزد تِھئی۔ دیا خان "سسٹر ہڈ" دے ناں نال ہِک آن لائن رسالے دی بانی تے مدیر اعلیٰ ہَن۔ اِیں رسالے وِچ دُنیا بھر دیاں نامور پر صرف مسلمان زنانیاں ای لِکّھدیاں ہَن۔ حقوق نسواں، امن، آزادی اظہار دی جدوجہد تے خدمتاں کِیتے دیا خان کوں کئی بین الاقوامی اعزازات نال نوازیا ڳیا ہِے۔ اِیں سلسلے وِچ عالمی تنظیم یونیسکو نے 2016ء وِچ اُنّھاں کوں "فنی آزادی تے خلاقیت" دے شعبے وِچ خیر سگالی دا سفیر نامزد کِیتا۔ دیا خان اِیں شعبے دی پہلی سفیر ہَن۔

## سوانح حیات

### پیدائش تے خاندانی پس منظر
دیا خان 7 اگست 1977ء کوں ناروے دے دارالحکومت اوسلو وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ دیا خان مشہور پاکستانی نژاد نارویجین اداکار عادل خان دی وݙّی بھیݨ ہَن۔

## موسيقی
دیا خان دا تعلق ہِک ثقافتی گھرانے نال ہِے۔ دیا خان دے پیو ناروے وِچ مختلف ثقافتی سرگرمیاں دے روح رواں رہے ہَن۔ اُنّھاں نے کلاسیکی موسیقی تے ٻئے پاکستانی تخلیقی روايات کوں ناروے وِچ متعارف کراوݨ کِیتے ٻہوں کم کِیتا ہِے۔ اپݨی ثقافت نال محبت دے نتیجے وِچ جِتّھاں اُنّھاں نے دیا خان دی تربیت کِیتے اردو زبان تے ٻئے روایتی تعلیم تے خصوصی توجہ ݙِتی، اُتّھاں اُنّھاں نے دیا خان کِیتے موسیقی سِکھݨ دا وی بندوبست کِیتا۔ جیندے کِیتے اُنّھاں نے پاکستان تے ہندوستان دے نامور موسیقاراں دیاں خدمتاں حاصل کِیتیاں۔ محنت دے نتیجے وِچ دیا خان نے جلدی ای ناروے دے موسیقی دے حلقیاں وِچ اپݨی جاہ بݨا گِھدّی۔ دیا خان ساڑھے ست سال دی عُمر وِچ نارویجین ٹی وی تے ظاہر تِھیاں ہَن۔

### ریکارڈ پروڈیوسر

* لسن ٹو دا بینڈ (Listen to the Banned) 
* نارڈک وومن (Nordic Woman)
* ایرانین وومن (Iranian Woman)
* ایکو آف انڈس (Echo of Indus)

## حوالے

ونکی:فلمی ہدایت کار
ونکی:زنانیاں
ونکی:زنانیت پسند مسلمان
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
دلما رشدی ملحس

دلما رشدی ملحس ہک سعودی زنانی گھڑ سوار ہِن۔ اوہ 2012ء دے گرمائی اولمپکس وِچ حصہ گِھنݨ والی پہلی سعودی زنانی ایتھلیٹ بݨݨ والی ہَن، پر آخری وقت وِچ انّھاں کوں اہلیت دی بنا تے باہر کر ݙتا ڳیا۔

2010ء وِچ افتتاحی یوتھ اولمپک گیمز وِچ شامل تِھیوݨ تے، اوہ مقررین دے ہک اعلیٰ پروفائل گروپ وِچ شامل ہَن جنّھاں نے لاس اینجلس وِچ بین الاقوامی اولمپک کمیٹی زنانیاں تے کھیلاں دی کانفرنس وِچ خطاب کِیتا۔ سنگاپور وِچ انفرادی طور تے کانسی دا تمغہ جِتݨ والی 20 سالہ نوجوان نے تمام کھیلاں وِچ صنفی مساوات دی اپݨی امید دا اظہار کِیتا۔

## سوانح
دلما رشدی ملحس 1992ء وِچ اوہائیو وِچ پیدا تِھئیاں۔ اوہ انگریزی، فرانسیسی دے نال نال اپݨی مادری زبان عربی وی ڳالھیندی ہِن۔

چار سال دی عُمر وِچ دلما نے گھوڑیاں تے سواری شروع کر ݙتی۔ 12 سال دی عُمر وِچ، انّھاں نے روم دا سفر کِیتا جتّھاں انّھاں نے اطالیہ دی قومی اولمپک شو جمپنگ ٹیم دے سابق کوچ دوشیو باتالوشی دی نگرانی وِچ مزید جدید مقابلیاں وِچ حصہ گِھنݨا شروع کِیتا۔ اِیں دے بعد اوہ فرانس چلی ڳئیاں تے اتّھاں چینٹلی دے فورسان ایکوسٹرین سنٹر وِچ تربیت حاصل کِیتی۔

بیرون ملک کئی مقابلیاں وِچ شرکت دے بعد انٹرنیشنل اولمپک کمیٹی کوں ملحس دے بارے وِچ ڄاݨکاری تِھئی۔ اِیں حقیقت دی وجہ نال جو ہر مُلک کوں کھیلاں وِچ حصہ گِھنݨ کِیتے آئی او سی دی طرفوں مقرر کردہ لازمی کوٹہ وِچ گھٹ توں گھٹ ہک زنانی کوں میدان وِچ آوݨا ہوندا ہِے، آئی او سی نے ملحس کوں سعودی عرب دی نمائندگی کِیتے سݙایا، حالانکہ اُنّھاں دے اِیں مُلک دے نال روابط مضبوط کائنی ہَن۔

ملحس کوں لندن وِچ 2012ء گرمائی اولمپکس وِچ حصہ گِھنݨا ہئی۔ اِیہ پہلا موقع ہوندا جو کِسے زنانی نے اولمپک کھیلاں وِچ سعودی عرب دی نمائندگی کِیتی ہووے تے اوہ کِسے وی اولمپک کھیل وِچ حصہ گِھنݨ والی واحد زنانی سعودی کھلاڑی ہوندی۔ پر، بین الاقوامی گھڑ سواری فیڈریشن دے مطابق، ملحس کوں جون دے آخر وِچ گھٹ توں گھٹ اہلیت دے معیارات تے پورا نہ اترݨ تے کھیل توں نااہل قرار ݙے ݙتا ڳیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:سعودی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
عبدالواحد بنگل زئی

عبد الواحد بنگال زئی (ڄمݨ دی تاریخ: 4 مارچ 2003ء) ہک پاکستانی کرکٹر ہے۔ انہاں نے 10 اکتوبر 2020ء کوں قومی ٹی/20 کپ 2020-21ء وچ بلوچستان کیتے ٹوئنٹی 20 دی شروعات کیتی۔ اپݨے ٹی ٹوئنٹی کرئیر توں پہلے، اینکوں انڈر 19 کرکٹ عالمی کپ 2020ء کیتے پاکستان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ جنوری 2021ء وچ، اینکوں پاکستان کپ 2020-21ء کیتے بلوچستان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ انہاں نے اپݨی لسٹ اے دی شروعات 8 جنوری 2021ء کوں بلوچستان کیتے 2020-21 پاکستان کپ وچ کیتی۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
درنو قادین

درنو قادین (عثمانی ترکی زبان: درنو قادین؛ پیدائشی نام: شہزادی میلک ڈیزیاپش-ایل پی اے؛ 15 مارچ 1835 – 3 دسمبر 1895؛ جیڑھا "نیا موتی" دے معنی رکھدی ہَئی) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالعزیز دی پہلی زال تے چیف کنسرٹ ہَئی۔

## ابتدائی زندگی
درنو قادین 15 مارچ 1835 کوں بٹومی، جارجیا اچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں دے پیو دا ناں شہزادہ محمود بے دزیاپش ایلپا ہَئی، تے انّھاں دی ماں دا ناں شہزادی حلیم ہانیم چیکوٹوا ہَئی، جیڑھی ابخازین نال تعلق رکھدی ہَن۔ انّھاں دیاں ݙو نِکّیاں بھیݨاں ہَن، انّھاں اچوں ہک دا ناں شہزادی عائشہ خاتون (1838–1901) ہَئی۔

انّھاں کوں ٻالپݨ اچ ای استنبول گھِن آندا ڳیا، جتّھاں انّھاں دے پیو نے انّھاں کوں اپݨی بھیݨ آیشے دے نال شاہی حرم دے حوالے کر ݙِتّا۔ بعد اچ انّھاں ݙوہاں کوں سلطان عبدالمجید اول دی پہلی زال سرویتسزا قادن دی خدمت اچ پیش کِیتا ڳیا، جتّھاں عثمانی دربار دے رواج دے مطابق انّھاں دا ناں تبدیل کر کے درونیف رکّھ ݙتا ڳیا۔

## شادی
ہک ݙین٘ہ، جݙݨ عبدالعزیز ݙاہ سال دے ہَن، اوہ اپݨی بھابھی سرویتسزا کدین کول ملݨ ڳئے۔ اتّھاں انّھاں نے 21 سال دی عمر اچ درنو قادین کوں ݙٹھا تے انّھاں نال پیار تِھی ڳیا۔ انّھاں نے اپݨی بھابھی توں آکھیا جو اوہ انّھاں کوں درنو قادین نال شادی کروا ݙیوے، پر انّھاں نے صاف انکار کر ݙِتّا۔ بھلکاں، شہزادے دی جانب توں ثروت سزا کولوں درخواست کرݨ دے بعد، انّھاں نے اپݨے بہنوئی دے مطالبے کوں مَنَّ ڳِھدّا۔ ایہ شادی 20 مئی 1856 کوں دولماباہی محل اچ تِھئی۔

درنو قادین نے 11 ستمبر 1857ء کوں جوڑے دے پہلے ٻال، ہک پُتر، شہزادے یوسف عزالدین کوں جنم ݙِتّا۔ 11 جولائی 1862 کوں، انّھاں نے اپݨے ݙوجھے ٻال، ہک دِیہت، صالحہ سلطان کوں جنم ݙِتّا۔ چار سال بعد، 28 ستمبر 1866ء کوں، انّھاں نے اپݨے تریجھے ٻال کوں جنم ݙِتّا، ہک پُتر، شہزادے محمد سلیم، جیڑھا 23 اکتوبر 1867ء کوں ہک سال دی عمر اچ فوت تِھی ڳیا۔

1869ء اچ، انّھاں دی ملاقات ڈنمارک دی شہزادی آف ویلز الیگزینڈرا نال تِھئی، جݙݨ مؤخر الذکر نے اپݨے شوہر پرنس آف ویلز ایڈورڈ (مستقبل دے ایڈورڈ VII) دے نال استنبول دا دورہ کِیتا۔ ماریا جارجینا گرے نے ایں دورے دے دوران اچ انّھاں دی وضاحت کِیتی۔

عبدالعزیز کوں انّھاں دے وزراء نے 30 مئی 1876ء کوں معزول کر ݙِتّا، انّھاں دا بھتیجا مراد پنجم سلطان بݨ ڳیا۔ اڳلے ݙین٘ہ انّھاں کوں فریئے پیلس منتقل کر ݙِتّا ڳیا۔ درنو قادین تے عبدالعزیز دے وفد دیاں ݙوجھیاں زنانیاں ڈولما محل چھوڑݨ کِیتے راضی کائنی ہَن۔ چنانچہ انّھاں کوں زبردستی گھِنّا ڳیا تے فریئے محل اچ بھیڄ ݙِتّا ڳیا۔ ایں عمل اچ سر توں پیر تائیں انّھاں دی تلاشی گِھدّی ڳئی تے انّھاں توں قیمتی ہر شے چِھک گِھدّی ڳئی۔ 4 جون 1876ء کوں، عبدالعزیز پراسرار حالات اچ فوت تِھی ڳئے۔

## موت
درنو قادین دا انتقال 3 دسمبر 1895ء کوں فیری محل اچ تِھیا، تے انّھاں کوں سلطان محمود دوم دے مقبرے اچ دفن کِیتا ڳیا جیڑھا دیوان یولو گلی، استنبول اچ واقع ہَئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ریوالڈو مونسامی

ریوالڈو مونسامی (ڄمݨ دی تاریخ: 13 ستمبر 1996ء) جنوبی افریقا دا ہک کرکٹ کھݙاڑی ہے جیہڑا ٹائٹنز کیتے کھیݙدا ہے۔ دسمبر 2015ء وچ اینکوں 2016ء انڈر 19 کرکٹ ورلڈ کپ کیتے جنوبی افریقہ دے اسکواڈ وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
زہرہ (جنوبی افریقی موسیقار)

بولیلوا مکوتوکانا (9 نومبر 1987ء - 11 دسمبر 2023ء) جیڑھیاں اپݨے اسٹیج ناں "زہرہ" نال مشہور ہَن، جنوبی افریقہ دی زنانی گلوکارہ، نغمہ نگار تے گٹارسٹ ہَن۔ اُنّھاں دی موسیقی کوں "افرو روح" دے طور تے درجہ بند کِیتا ڳیا ہئی تے اُنّھاں نے اپݨی مادری زبان زوسا دے نال نال انگریزی وِچ وی ڳایا۔ اُنّھاں دے اعزازات وِچ 17 جنوبی افریقی میوزک ایوارڈز، ترے میٹرو ایف ایم ایوارڈز تے ہِک نائیجیریا انٹرٹینمنٹ ایوارڈ شامل ہِن۔ زہرہ بی بی سی دی 2020ء دی 100 زنانیاں دی فہرست وِچ شامل ہَن۔ اُوہ 2021ء وِچ آئیڈلز ساؤتھ افریقہ دے سترھویں سیزن وِچ مہمان جج دے طور تے پیش تِھئیاں۔

## ابتدائی زندگی
جنوبی افریقہ دے مشرقی کیپ وِچ مشرقی لندن دی فوملانی غیر رسمی بستی وِچ بولیلوا مکوتوکانا دے ناں نال ڄَمّیاں ہَن، زہرہ دی پرورش اُتّھاں اپݨے والدین نوکھیا تے ململی مکوتوکانا دے نال تِھئی جو 7 ٻالاں وِچ چھیویں نمبر تے ہَن۔ زہرہ نے 6 سال دی عُمر وِچ اپݨے اسکول دے کوئر وِچ ڳاوݨا شروع کِیتا، اُتّھاں اُوہ مرکزی گلوکارہ بݨ ڳئیاں تے 9 سال دی عُمر دے بعد اُنّھاں دی مضبوط آواز دی وجہ نال اُنّھاں کوں سینئر کوئر وِچ شامل تِھیوݨ کِیتے آکھیا ڳیا۔ اُنّھاں دے اسٹیج ناں دا مطلب عربی وِچ "کھلدّا ہویا پھُل" ہِے۔ ٻالپݨ وِچ اُوہ سبزیاں نال محبت دے بعد "پالک" دے عرفی ناں نال ڄاݨیاں ویندی ہَن۔

## کیریئر
زہرہ دی موسیقی کوں "افرو روح" دے طور تے درجہ بند کِیتا ڳیا ہِے تے اُنّھاں نے اپݨی مادری زبان زوسا دے نال نال انگریزی وِچ وی ڳایا۔ اُنّھاں دی موسیقی کوں ٹریسی چیپ مین تے انڈیا ایری دے مقبول انداز دے مرکب دے طور تے بیان کِیتا ڳیا ہِے۔ زہرہ نے اپݨے کَم دا آغاز مشرقی لندن دیاں سڑکاں تے بس چَلاوݨ نال کِیتا۔ اُنّھاں کوں ٹی کے نکیزا نے ٹی ایس ریکارڈز لیبل تے دستخط کروائے۔ زہرہ دا پہلا البم "لولیوی" 2011ء وِچ ریلیز تِھیا جیندا پہلا شمارہ 72 گھنٹیاں دے اندر فروخت تِھی ڳیا۔ 19 ݙینہہ دے بعد البم دیاں 100,000 توں وَدھ کاپیاں فروخت تِھیاں جیڑھیاں جنوبی افریقہ وِچ ڈبل پلاٹینم دی حیثیت تائیں پُڄ ڳئیاں۔ اِیہ اُنّھاں کوں برینڈا فیسی دے بعد اِیں ریکارڈ وقت وِچ اِیں مقام تے پُڄݨ آلی ݙوجھی موسیقار بݨا ݙِتا، جیڑھی وی ہِک زوسا دی باشندہ ہَن۔ زہرہ نے اپݨی پہلی براہ راست ڈی وی ڈی "دی بیگننگ لائیو" 2012ء وِچ جاری کِیتی جیندے وِچ ایکس فیکٹر یو ایس اے دے مدمقابل لیرائے بیل شامل ہَن جیڑھی جنوبی افریقہ دی ریکارڈنگ انڈسٹری دے معیارات دے مطابق ہِک ݙینہہ وِچ پلاٹینم تائیں پُڄ ڳئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
فیاض بٹ

فیاض بٹ (ڄمݨ دی تاریخ: 17 اگست 1993ء) ہک پاکستانی نژاد کرکٹ کھݙاڑی ہے جیہڑا عمان دی قومی کرکٹ ٹیم کیتے کھیݙدا ہے۔ اوں نے 8 فروری 2018ء کوں 2018ء دے آئی سی سی ورلڈ کرکٹ لیگ ڈویژن ٹو ٹورنامنٹ وچ عمان کیتے اپݨا لسٹ اے ڈیبیو کیتا۔ لسٹ اے ڈیبیو توں پہلے اینکوں 2010ء دے انڈر 19 کرکٹ ورلڈ کپ کیتے پاکستان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ ستمبر 2019ء وچ اینکوں 2019ء دے آئی سی سی ٹی20 ورلڈ کپ کوالیفائر ٹورنامنٹ کیتے عمان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا۔ نومبر 2019ء وچ اینکوں بنگلہ دیش وچ 2019ء دے اے سی سی ایمرجنگ ٹیمز ایشیا کپ کیتے عمان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا۔ ستمبر 2021ء وچ اینکوں 2021ء دے آئی سی سی مینز ٹی20 ورلڈ کپ کیتے عمان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:سیالکوٹ دے کرکٹ کِھݙار
زہرہ گونش

زہرہ گونش (انگریزی: Zehra Güneş) (پیدائش: 7 جولائی 1999ء) ہک ترک والی بال کھلاڑی ہِن۔ اوہ 84 کلوگرام (185 پونڈ) وزن تے 197 سینٹی میٹر (6 فٹ 6 انچ) لمبی ہِن تے درمیانی بلاکر پوزیشن وِچ کھیڈدی ہِن۔ فی الحال، اوہ وکیف بینک استنبول کِیتے کھیڈدی ہِن تے ترکیہ دی خواتین قومی والی بال ٹیم دی رکن ہِن۔

## کھیݙ دا کیریئر

### کلب
2016-17ء ترک خواتین والی بال لیگ سیزن وِچ، زہرہ گونش کوں بشکتاش جے کے ٹیم کِیتے قرض ݙتا ڳیا۔ اڳلے سیزن وِچ، اوہ اپݨے ہوم کلب وِچ واپس آ ڳئیاں۔ اُنّھاں نے وکیف بینک استنبول دے نال 2017-18ء سیزن وِچ اپݨا پہلا لیگ چیمپئن ٹائٹل جِتیا۔ اُنّھاں کوں 2017-18ء ویسٹل وینس سلطانز لیگ دا "ویسٹل اسپیشل پرائز" ݙتا ڳیا۔ اُنّھاں نے 2017–18ء سی ای وی ویمنز چیمپئنز لیگ وِچ اپݨی ٹیم دے نال حصہ گِھدّا جتّھاں اوہ چیمپئن بݨیاں۔

### بین اقوامی
زہرہ گونش نے جارجیا وِچ تھیوݨ والے 2015ء یورپی یوتھ سمر اولمپک فیسٹیول وِچ حصہ گِھدّا۔ اُنّھاں نے پیرو وِچ 2015ء ایف آئی وی بی والی بال گرلز انڈر18 ورلڈ چیمپئن شپ وِچ کھیݙیا تے بہترین مڈل بلاکر دا اعزاز گِھدّا۔

زہرہ گونش نے 2016ء ایف آئی وی بی ورلڈ گراں پری وِچ کھیݙیا۔ اوہ ترکیہ دی انڈر20 خواتین ٹیم دی رکن ہَن تے میکسیکو وِچ 2017ء ایف آئی وی بی والی بال خواتین انڈر20 ورلڈ چیمپئن شپ وِچ کھیݙیاں، جتّھاں اُنّھاں کوں بہترین مڈل بلاکرز وِچوں ہک قرار ݙتا ڳیا۔ اوہ سلووینیا وِچ 2017ء ایف آئی وی بی والی بال خواتین انڈر23 ورلڈ چیمپیئن شپ وِچ ترکیہ دی انڈر23 خواتین ٹیم کِیتے کھیݙیاں، جتّھاں اُنّھاں دی ٹیم نے چیمپئن دا خطاب جِتیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
زوزانا چاپوتووا

زوزانا چاپوتووا (ݙوجھے ہجے زوزانا کپوٹووا) ہک لبرل قانون دان زنانی ہِن، جیڑھیاں 2019ء دے انتخابات اچ سلوواکیہ دی صدر چُݨیاں ڳئیاں۔ اوہ سلوواکیہ دی پہلی زنانی صدر ہِن جݙاں جو اوہ یورپی اتحاد دے اٹھائیس رکن مُلکاں اچ اپݨے مُلک دی سربراہی کرݨ والی آٹھویں زنانی رہنما تِھیسن٘ڳیاں۔

## سیاسی زندگی
زوزانا کپوٹووا پیشے دے لحاظ نال ہک وکیل ہِن۔ انّھاں نے ݙاہ سال پہلے سیاسی جماعت "پروگریسونے سلووینسکو" (پروگریسیو سلوواکیہ) اچ شمولیت اختیار کر کے سیاست اچ قدم رکّھیا۔ سوزانہ چاپوتووا کوں اپݨے آزاد خیالات دی وجہ توں قدامت پسند حلقیاں دی جانب توں تنقید دا سامݨا وی کرݨا پیا۔ 2019ء دے انتخابات اچ سلوواکیہ دی غیر پارلیمانی جماعت پروگرسیو پارٹی نال تعلق رکھݨ والی زوزوانا نے حکمران جماعت دے حمایت یافتہ مروس سیف کووک کوں شکست ݙِتی۔ زنانی صدر کوں 58.3 فیصد ووٹ پئے جݙاں جو انّھاں دے مدمقابل مروس سیف کووک کوں 41.7 فیصد ووٹ مِلے۔ زوزانا یورپی اتحاد مخالف نظریات رکھدی ہِن جیڑھا تیزی نال سلوواکیہ اچ مقبولیت حاصل کر رہیا ہَئی۔ انّھاں دی کامیابی اچ یورپی اتحاد مخالف نظریات دے علاوہ حکمران جماعت دی بدعنوانی دے خلاف عوام دا شدید غصہ وی شامل ہَئی۔ انّھاں نے انتخابات اچ واضح برتری حاصل کرݨ دے بعد عوام دا سلوواک، چیک، ہنگریائی (مجارستانی) تے مُلک اچ اقلیتی برادری روما دی زبان اچ شکریہ ادا کِیتا۔ بعد اچ سوزانہ چاپوتووا نے اے تقریر اچ ٻیا آکھیا جو اوہ "واضح طور تے یورپی اتحاد دے نال رل تے کم کرݨ دی خواہش رکھدی ہِن۔"

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
زرینہ یوا

زرینہ یوا (قازق: Зарина Ева؛ ڄَمَّݨ: 12 اگست 1990ء) ہِک قازق گلوکارہ تے نغمہ نگار ہَن۔ اُوہ قازقستان دی موسیقی دی صنعت وِچ اپݨے منفرد انداز تے طاقتور آواز کِیتے مشہور ہَن۔ زرینہ یوا نے اپݨے کَم دا آغاز 2010ء وِچ کِیتا تے اِیں دے بعد توں اُوہ ٻہوں سارے البمز تے سنگلز ریلیز کر چُکیاں ہِن۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
زرینہ یوا دی ڄَمَّݨ 12 اگست 1990ء کوں نور سلطان، قازقستان وِچ تِھئی۔ اُنّھاں نے اپݨی شروع دی تعلیم نور سلطان وِچ حاصل کِیتی تے بعد وِچ قازقستان دے ہِک معروف میوزک اکیڈمی توں موسیقی دی تعلیم گِھدّی۔

## کیریئر
زرینہ یوا نے اپݨے کَم دا آغاز 2010ء وِچ ہِک مقامی میوزک مقابلے نال کِیتا۔ اُنّھاں نے اپݨا پہلا البم 2012ء وِچ ریلیز کِیتا، جیڑھا قازقستان وِچ ٻہوں مشہور تِھیا۔ اُنّھاں دے ڳیتاں وِچ "سینیم"، "ماھاببات" تے "بیز بیرگے" شامل ہِن، جیڑھے نہ صرف قازقستان بلکہ ٻئے وسط ایشیائی دیساں وِچ وی مشہور ہِن۔

## ذاتی زندگی
زرینہ یوا اپݨی ذاتی زِندگی کوں عوامی نَظّریں توں پَرے رکھیندی ہَن۔ اُنّھاں دی شادی تے اولاد دے بارے وِچ ٻہوں گھٹ ڄاݨکاری دستیاب ہِے۔ اُوہ قازقستان وِچ رہیندی ہَن تے اپݨے ٹَٻَّر دے نال وقت گُزارݨ پسند کریندی ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شمیم آزاد

شمیم آزاد (بنگالی: শামীম আজাদ; پیدائش: 11 نومبر 1952ء) ہک بنگلہ دیشی نژاد برطانوی دو لسانی شاعرہ، کہانی کار تے مصنفہ ہِن۔

## ابتدائی زندگی
شمیم آزاد دی پیدائش میمن سنگھ، ڈھاکہ، مشرقی بنگال (ہݨ بنگلہ دیش) اچ تِھئی (اوہ قصبہ جتھاں انّھاں دے پیو کم کریندے ہَن)، انّھاں دا آبائی شہر سلہٹ ہَئی۔ انّھاں نے 1967ء اچ جمال پور گرلز ہائی اسکول توں ایس ایس سی پاس کِیتا تے 1969ء اچ ٹانگائل کمودینی کالج توں انٹرمیڈیٹ پاس کِیتا۔ انّھاں نے ڈھاکہ یونیورسٹی اچ داخلہ گِھدّا تے 1972ء اچ آنرز دی ڈگری تے 1973ء اچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کِیتی۔1990ء اچ شمیم آزاد انگلستان آ ڳئیاں۔

## عملی زندگی
شمیم آزاد دا کم بنگلہ دیشی توں گھِن تے یورپی لوک کہانیاں تائیں ہِے۔ انّھاں دی کارکردگی تعلیم تے تفریح دے درمیان لائناں کوں فیوز کریندی ہِے تے انّھاں دیاں مشقاں ایشیائی لوک، زبانی روایات تے ورثے اچ جڑیاں ہوئیاں ہِن۔

شمیم آزاد نے 37 کتاباں شائع کیتیاں ہِن جنّھاں اچ ناول، مختصر کہانیاں دے مجموعے، مضامین تے نظماں انگریزی تے بنگالی ݙوہاں زباناں اچ شامل ہِن تے مختلف انتھالوجیز اچ شامل کیتیاں ڳئیاں ہِن جنّھاں اچ "برٹش ساؤتھ ایشین پوئٹری"، "مائی برتھ واز ناٹ ان وین"، "ویلوسیٹی"، "ایملٹ پروجیکٹ" تے "مدر" شامل ہِن۔ انّھاں نے ہاف مون تھیٹر کِیتے ݙو ڈرامے لِکّھے۔ انّھاں نے کمپوزر رچرڈ بلیک فورڈ، کیری اینڈریو، کوریوگرافر روزمیری لی، ویژول آرٹسٹ رابن وائٹ مور تے ڈراما نگار میری کوپر دے نال کم کِیتا ہِے۔

انّھاں نے میوزیم آف لندن، ایڈنبرا فرنج تہوار، کیمبرج واٹر اسٹون، لاڈرڈیل ہاؤس، دولت مشترکہ انسٹی ٹیوٹ، برٹش لائبریری، برطانوی کونسل برائے بنگلہ دیش، پاکستان اچ تکشیلا تے نیویارک سمیت مقامات تے کم کِیتا ہِے۔ انّھاں دیاں رہائش گاہاں اچ ٹاور ہیملیٹس سمر یونیورسٹی، سنڈرلینڈ سٹی لائبریری تے آرٹس سینٹر، ایسٹ سائڈ آرٹس، پوئٹری سوسائٹی، میجک می، رچ مکس، کنیٹیکا، بروملی از بو سینٹر، ہاف مون تھیٹر تے ایپلس اینڈ سانپ شامل ہِن۔

شمیم آزاد بینتھل گرین اچ رچ مکس دی ٹرسٹی ہِن، جو لندن اچ بشو شاہیتو کیندرو (ورلڈ لٹریچر سینٹر یوکے) دی بانی چیئر ہِن۔ اوہ مشرقی کہانی سنانے والے گروپ دا حصہ ہِن، جو مقامی باشندیاں کوں دعوت ݙیندے ہِن جو اوہ ایسٹ اینڈ دی امیگریشن دی متنوع تاریخ دے ذریعے ہک جاء تے گھِن آندیاں کجھ کہانیاں کوں شیئر کرݨ اچ شامل تِھیوِن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:پاکستانی مصنف زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شمیلیا کونیل

شمیلیا شونٹل کونیل (ڄَمَّݨ: 14 جولائی 1992ء) باربیڈوس دی ہِک زنانی کرکٹ کھلاڑی ہَن جیڑھیاں بین الاقوامی سطح تے ویسٹ انڈیز دی نمائندگی کریندی ہَن۔ اُوہ سڄے ہتھ دی تیز گیند باز ہَن جیڑھیاں نے 2014ء وِچ بین الاقوامی کرکٹ وِچ قدم رکھیا۔ اُوہ بارباڈوس کِیتے مقامی کرکٹ وی کھیݙدی ہَن۔

## کیریئر
شمیلیا کونیل نے اپݨے بین الاقوامی کَم دا آغاز ستمبر 2014ء وِچ نیوزی لینڈ دے خلاف ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل وِچ کِیتا۔ اُنّھاں دا ہک روزہ بین الاقوامی ڈیبیو کُجھ مہینے بعد آسٹریلیا دے خلاف تِھیا۔ پر شمیلیا کونیل نے اپݨی پہلی بین الاقوامی وکٹ اکتوبر 2015ء وِچ پاکستان دے خلاف ون ڈے سیریز وِچ حاصل کِیتی۔ اُنّھاں نے اپݨی ٹیم کِیتے سبھ توں وَدھ چھ وکٹاں حاصل کِیتیاں جیندے وِچ چوتھے ہک روزہ وِچ 3/32 شامل ہَن۔ بھارت وِچ 2016ء دے عالمی ٹوئنٹی 20 وِچ شمیلیا کونیل ویسٹ انڈیز دے دستے دی رُکّن ہَن جیڑھے نے ٹورنامنٹ دے سارے میچاں وِچ حصہ گِھدّے ہوئے اپݨا پہلا عالمی ٹائٹل جِتیا ہَئی۔ اُنّھاں دا موازنہ ریٹائرڈ ویسٹ انڈین فاسٹ باؤلر جوئیل گارنر نال کِیتا ڳیا، اُنّھاں دے بارے وِچ آکھیا ویندا ہِے جو اُوہ "لمبی، خطرناک حد تک تیز تے باؤنسر کرݨ کنوں نئیں ڈردیاں"۔

اکتوبر 2018ء وِچ، کرکٹ ویسٹ انڈیز نے اُنّھاں کوں 2018-2019ء سیزن کِیتے زنانیاں کرکٹ دا معاہدہ پیش کِیتا۔ اِیہو مہینے دے آخر وِچ، اُنّھاں کوں ویسٹ انڈیز وِچ 2018ء دے آئی سی سی زنانیاں عالمی ٹوئنٹی 20 ٹورنامنٹ کِیتے ویسٹ انڈیز دے دستے وِچ شامل کِیتا ڳیا۔ جنوری 2020ء وِچ، اُنّھاں کوں آسٹریلیا وِچ تھیوݨ والے 2020ء آئی سی سی ٹوئنٹی20 عالمی کپ زنانیاں کِیتے ویسٹ انڈیز دے دستے وِچ شامل کِیتا ڳیا۔ مئی 2021ء وِچ، شمیلیا کونیل کوں کرکٹ ویسٹ انڈیز دی طرفوں سینٹرل کنٹریکٹ نال نوازیا ڳیا۔ جون 2021ء وِچ، اُنّھاں کوں پاکستان دے خلاف ہوم سیریز کِیتے تمام طرز وِچ ویسٹ انڈیز دے دستے وِچ شامل کِیتا ڳیا۔ اُوہ ٹی ٹوئنٹی سیریز وِچ پنج وکٹاں گِھن کے سبھ توں وَدھ وکٹاں گِھنݨ آلی بالر ہَن تے اُنّھاں کوں سیریز دی بہترین کھلاڑی دا اعزاز ݙِتّا ڳیا۔
 

### ہِک روزہ کیریئر
شمیلیا کونیل نے 55 ہک روزہ میچ کھیݙے، جیندے وِچ 33 اننگز شامل ہَن، اُوہ 17 واری ناٹ آؤٹ رہیاں۔ شمیلیا کونیل نے 103 اسکور کِیتے۔ اُنّھاں نے 6.43 دی اوسط نال اسکور بݨائے، اُنّھاں دا بہترین اسکور 15* رہیا۔ اُنّھاں نے اپݨے کَم وِچ 9 چوکے مارے۔ اُنّھاں نے اپݨے کَم وِچ 10 کیچ پکڑے۔

### ٹی ٹوئنٹی کیریئر
شمیلیا کونیل نے 51 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیݙے، جیندے وِچ 10 اننگز شامل ہَن، اُوہ 7 واری ناٹ آؤٹ رہیاں۔ شمیلیا کونیل نے 28 اسکور کِیتے۔ اُنّھاں نے 9.33 دی اوسط نال اسکور بݨائے، اُنّھاں دا بہترین اسکور 13* رہیا۔ اُنّھاں نے اپݨے کَم وِچ 10 کیچ پکڑے۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
شن ڈائیو

شن ڈائیو (پیدائشی ناں: چو چو ہنین، 1973ء) ہک برمی دستاویزی فلم ساز ہِن۔ اوہ میانمار دیاں زنانی دستاویزی فلم سازاں وِچوں ہک ہِن۔ اُنّھاں دا ناں دی اراوڈی دی "برما دی متاثر کن زنانیاں" دی فہرست وِچ شامل ہئی۔  

## کیریئر
شن ڈائیو ہک سرگرم کارکن ہَن، جو 8888 بغاوت وِچ ٻہوں سارے مظاہریاں وِچ شامل ہَن۔ اُنّھاں کوں مظاہریاں وِچ ملوث تِھیوݨ تے 1990ء وِچ ہک مہینہ تے 1991ء وِچ ہک سال کِیتے جیل ویجھ ݙتا ڳیا۔ رنگون یونیورسٹی وِچ تعلیم دے دوران، اُنّھاں نے شاعری تے افسانے لِکّھے جیڑھے 1990ء دی دہائی دے دوران میگزیناں وِچ شائع تِھئے۔ پر، اوہ فلم دے میڈیم نال وی متاثر ہَن۔

1997ء توں 2000ء دے درمیان، شن ڈائیو نے آڈیو ویژول میڈیا وِچ معاون پروڈیوسر دے طور تے کم کِیتا، جیڑھا برما دی پہلی نجی دستاویزی فلم کمپنی ہئی۔ 2006ء وِچ، اُنّھاں نے فوٹوگرافر کو او نال شادی کِیتی، جیڑھا بعد وِچ اُنّھاں دا سینماٹوگرافر بݨ ڳیا۔

اُنّھاں نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز 2007ء وِچ برلن دے ہک غیر منافع بخش ادارے ینگون فلم اسکول دے ورکشاپ وِچ شرکت دے بعد کِیتا۔ ڈیموکریٹک وائس آف برما دے نال کم کرݨ دے بعد، شن ڈائیو 2007ء دے زعفران انقلاب دے دوران موجود ہَن تے اینڈرس اوسٹرگارڈ دی دستاویزی فلم برما VJ توں متاثر تِھئیاں۔

## مشہور کم

* این ٹائٹلڈ لائف (2008ء) - منڈالے دے مجسمہ ساز راہولہ دی کہانی
* برائٹر فیوچر (2009ء) - فاونگڈو موناسٹک ایجوکیشن ہائی اسکول دی کہانی، جیڑھی آرٹ آف فریڈم فلم فیسٹیول وِچ بہترین دستاویزی فلم دا ایوارڈ جِتیا
* ٹیک می ہوم (2014ء) - شمالی برما دے بے گھر تِھیوݨ والے کاچن دیہاتیاں دی کہانی
* Now I'm 13 (2013ء) - 15 منٹ دی دستاویزی فلم جیڑھی کوٹا کنابالو انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وِچ سلور ایوارڈ جِتیا

شن ڈائیو نے 15 توں وَدھ دستاویزی فلماں بݨائیاں ہِن جیڑھیاں بین الاقوامی فلمی میلےآں وِچ ݙکھائی ڳئیاں ہِن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شلشیلا اچاریہ

شلشیلا آچاریہ ہک نیپالی ماحولیاتی سائنس دان ہِن جنّھاں نے نیپال وِچ پلاسٹک دی ری سائیکلنگ کوں وَدھاوݨ کِیتے کامیاب مہماں دی قیادت کِیتی ہِے۔ اُنّھاں نے اپݨے مُلک وِچ پلاسٹک دے تھیلاں دے اِستعمال کوں گھٹا ݙِتّا ہِے تے کوہ پیمائیاں دے چھوڑ ݙتے ہوئے کچرے کوں وی کڈھوا ݙِتّا ہِے۔ 2024ء وِچ اوہ بی بی سی دی 100 متاثر کن زنانیاں دی فہرست وِچ شامل تِھئیاں۔

## زندگی
آچاریہ دی پیدائش باگلانگ وِچ تِھئی۔ اُنّھاں نے اپݨے خاندان کوں حیران کر ݙِتّا جِہڑیلے اُنّھاں نے بیچلر آف میڈیسن، بیچلر آف سرجری اسکالرشپ حاصل کِیتی۔ اُنّھاں نے اپݨے خاندان کوں قائل کِیتا جو اوہ ماحولیاتی سائنس دی تعلیم حاصل کرݨ کوں ترجیح ݙیسن۔ اُنّھاں کوں کھٹمنڈو یونیورسٹی وِچ اپݨی ٹیوشن ادا کرݨی پئی۔ گریجویشن دے بعد اوہ ناروے چلی ڳئیاں جتّھاں اُنّھاں نے حیاتیاتی تنوع تے ماحولیاتی سائنس دا مطالعہ کِیتا۔

## ماحولیاتی کم
2014ء وِچ، اُنّھاں نے ہمالیائی آب و ہوا دے اقدام وِچ شمولیت اختیار کِیتی تے نیپال وِچ پلاسٹک دے تھیلاں دے اِستعمال کوں گھٹاوݨ کِیتے مہم شروع کِیتی۔ اُنّھاں دے گروپ نے کپڑے دے تھیلے دے اِستعمال دی حوصلہ افزائی کِیتی۔ اُنّھاں دی نویں مہم دا نعرہ ہئی "نہیں شکریہ، میں اپݨا بیگ گِھن آنداں" جیندے نال نیپال دی حکومت نے کھٹمنڈو وِچ پلاسٹک دے تھیلاں تے پابندی لا ݙِتی۔

2019ء وِچ، اُنّھاں نے ہمالیہ وِچ کوہ پیمائیاں دے چھوڑ ݙتے ہوئے کچرے کوں کڈھواوݨ دی مہم وِچ حصہ گِھدّا، جیندے نتیجے وِچ تقریباً 120 ٹن کچرا کڈھایا ڳیا۔

## اعزازات

* 2018ء وِچ ورلڈ وائلڈ لائف فنڈ دا کنزرویشن ایوارڈ
* 2024ء وِچ بی بی سی دی 100 متاثر کن زنانیاں وِچ شامل

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شارلٹ کشمین

شارلٹ سانڈرز کشمین (انگریزی: Charlotte Saunders Cushman; 23 جولائی 1816 – 18 فروری 1876) ہک امریکی اسٹیج اداکارہ ہَن۔ انّھاں دی آواز کوں انّھاں دے مکمل کنٹرالٹو رجسٹر کِیتے یاد کِیتا ویندا ہِے تے اوہ مَرد تے زنانی ݙوہاں کردار ادا کرݨ دے قابل ہَن۔ اوہ وقفے وقفے نال روم اچ ممتاز فنکاراں تے مجسمہ سازاں دی ہک غیر ملکی کالونی اچ رہندیاں ہَن، جنّھاں اچوں کُجھ انّھاں دی ہنگامہ خیز نجی زندگی دا حصہ بݨ ڳئے۔

## ابتدائی زندگی
اوہ پِلگریم رابرٹ کشمین دی آٹھویں نسل اچ اولاد ہَن، جیڑھا مے فلاور دے سفر کوں منظم کرݨ اچ مدد کِیتی تے 1621ء اچ خاندانی ناں کوں فارچیون تے ریاست ہائے متحدہ اچ گھِن آیا۔ رابرٹ کشمین ہک رہنما تے ریاست ہائے متحدہ دی ہجرت کِیتے ہک عظیم وکیل ہَن۔ اوہ کالونیاں اچ ہک مبلغ بݨ ڳیا تے ریاست ہائے متحدہ اچ پہلا خطبہ ݙیوݨ کِیتے ڄاتا ویندا ہَئی۔ شارلٹ دے پیو، الکانہ، غربت توں نکل تے ہک کامیاب مغربی ہندوستانی تاجر بݨ ڳئے۔ شارلٹ ہک غیر معمولی طور تے روشن، کھیݙ کود کرݨ والی ٻالی ہَن، جیڑھی اپݨے اسکول دے ساتھیاں تے سبقت گھِن ویندی ہَن تے ہک مکمل کنٹرالٹو رجسٹر دے نال قابل ذکر کمپاس تے بھرپور آواز پیدا کریندی ہَن۔ انّھاں دے پیو دے ݙو دوست، انّھاں اچوں ہک جان میکے، جنّھاں دی پیانو فیکٹری اچ جونس چیکرنگ اُوں وقت فورمین ہَن، نے انّھاں کوں موسیقی دی ہدایات ݙتّیاں۔

کشمین کوں ٻہوں گھٹ عمر اچ ای سنگین ذمہ داریاں سونپݨاں پئے ڳئے۔ جݙݨ اوہ تیراں سال دی ہَن تاں انّھاں دے پیو شدید مالی پریشانیاں اچ گِھرے ہوئے ہَن تے انّھاں دے فوراً بعد ای انّھاں دی موت تِھی ڳئی ہَن تے انّھاں دے خاندان دے کول کُجھ وی کائنی ہَن۔ ایں دی وجہ توں شارلٹ کوں اپݨے خاندان دی آمدنی کٹھی کرݨ کِیتے کوئی نہ کوئی راہ ڳولݨی پئی۔ اگرچہ اوہ ہک شاندار طالبہ ہَن تے انّھاں نے تعلیمی لحاظ نال ٻہوں کُجھ حاصل کِیتا، پر انّھاں نے اوپیرا اچ کیریئر بݨاوݨ کِیتے اسکول چھوڑ ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:امریکی سٹیج اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شاذیہ علمی

شاذیہ علمی (ڄَمَّݨ 1970) ہِک بھارتی سیاست دان ہَن۔ اُنّھاں نے کانپور وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔ اُوہ پہلے سٹار نیوز وِچ ہِک ٹی وی صحافی تے اینکر ہَن۔ اُنّھاں نے نیویارک فلم اکیڈمی توں ڈپلوما کِیتا۔ اُوہ سال 2011 تے 2012 وِچ انا ہزارے دی قیادت وِچ بھارت دی کرپشن دے خلاف مہم وِچ ترجمان رہیاں۔ اِیں انسداد بدعنوانی دے بل کِیتے ہِک میڈیا مہم دی قیادت کِیتی۔ (جان لوکپال بل)۔ اُوہ عام آدمی پارٹی نیشنل ایگزیکٹو دی رُکّن وی ہَن پر مئی 2014 وِچ اُوہ پارٹی چھوڑ کے جنوری 2015 وِچ جنتا پارٹی وِچ شامل تِھی ڳئیاں۔

شاذیہ علمی بھارتی نیشنل کانگریس دی سیاسی جماعت نال وابستہ کان پور دے مسلم گھرانے نال تعلّق رکھیندی ہَن۔ اُنّھاں دے پیو مولانا اسحاق علمی کان پور وِچ ہِک اخبار "سیاست جدید" دے بانی تے مدیر ہَن۔ اُنّھاں دے ہِک چاچا اتر پردیش دی قانون ساز اسمبلی دے رُکّن وی ہَن تے ݙو دہائیاں توں وَدھ عرصے تائیں ریاستی وزیر خارجہ دے زیر انتظام ہَن۔ اُنّھاں دا بھائی ڈاکٹر اعجاز علمی بھارتی جنتا پارٹی دا ترجمان تے رُکّن ہِے۔ اُنّھاں دی بھیݨ دی شادی وزیر عارف محمد خاں نال تِھئی جیڑھے سابق بھارتی نیشنل کانگریس سیاست دان تے وزیر ہَن تے بعد وِچ باہوجن سماجی پارٹی وِچ شامل تِھئے۔

علمی نے کان پور تے نینی تال دے سینٹ میری اسکول توں تعلیم حاصل کِیتی تے اِیں دے بعد سینٹ بیدی کالج شملہ توں گِھدّی۔ تے اِیں دے جامعہ ملیہ اسلامیہ تے یونیورسٹی آف ویلس کارڈف توں صحافت تے نشریات دا ڈگری کورس مکمل کِیتا۔ اُنّھاں نے نیویارک فلم اکیڈیمی توں 16 ملی میٹر فلم پروڈکشن دا ڈپلوما وی مکمل کِیتا۔

علمی جنوری 2017 وِچ انڈیا لمیٹڈ دی ایڈیشنل انجنیر ڈائریکٹر (غیر رسمی پارٹ ٹائم آزادانہ) مقرر تِھئیاں۔ اِیہ تقرری مارچ 2017 توں 30 جنوری 2020 تائیں ہئی پر اِیہ بی جے پی جماعت دی طرفوں منسوخ کر ݙِتی ڳئی۔

علمی نے 15 سال مختلف پہلوؤں تے ٹیلی ویژن خبراں تے دستاویزی پروگراماں وِچ گُزارے۔ اُوہ سٹار نیوز دی اینکر وی ہَن جِتّھاں اُوہ ہِک مقبول پروگرام "دیش ودیش" دی میزبانی کریندی ہَن جو پرائم ٹائم جبراں تے مشتمل ہئی۔ علمی ریڈیو تے ٹی وی وِچ زنانیاں دی بین الاقوامی ایسوسی ایشن دی رُکّن ہَن۔ اُنّھاں دی فلم "پی. او. 418" سیاست کان پور اردو زبان دے اخبار دی جدوجہد تے مشتمل ہئی۔ 2011ء وِچ فلمی میلہ آئی اے ڈبلیو آر ٹی وِچ شامل کِیتی ڳئی تے اِیویں دے ہِک ٻئے تہوار کیرالہ وِچ وی شامل کِیتی ڳئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:دہلی دیاں مصنفاں
ونکی:بھارتی مسلم شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شائستہ خانم

شائستہ خانم (ترکی تلفظ: [ʃa̟jestʰe hanɯm]؛ عثمانی ترکی زبان: شائستہ خانم؛ ت 1838 – 11 فروری 1912) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالمجید اول دی سترھویں زنانی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی
سرکاسیائی نژاد، شائستہ خانم 1838ء وِچ ڄَمّی ہئی۔ انّھاں دا تعلق کبسلال کرکس محمد پاشا نال وی ہئی۔

## ویاہ
شائستہ خانم نے 1851ء وِچ عبدالمجید نال ویاہ کِیتے، اَتے انّھاں کوں "ساتویں اقبال" دا خطاب ݙِتّا ڳیا۔ ویاہ دے ہِک سال بعد، 3 فروری 1853ء کوں، انّھاں نے اپݨے پہلے ٻال، ہِک مُردہ پُتر کوں جنم ݙِتّا۔

1853ء وِچ انّھاں کوں "چھٹے اقبال" دے خطاب نال نوازیا ڳیا، 1854ء وِچ "چوتھے اقبال" دا خطاب ݙِتّا ڳیا اَتے 1856ء وِچ انّھاں کوں "تیسرے اقبال" دا خطاب مِلّیا۔ 1 ستمبر 1856ء کوں، انّھاں نے اپݨے ݙوجھے ٻال، ہِک دِیہنڑے، نائل سلطان کوں جنم ݙِتّا۔

1858–59ء وِچ، انّھاں نے اسکودار وِچ ہِک مسجد بݨوائی۔ انّھاں 25 جون 1861ء کوں عبدالمجید دی موت تے بیوہ تِھی ڳئیاں۔

## بیوہ حیاتی
1865ء وِچ گلستو قادین افندی دی موت دے بعد، چار سالہ شہزادے محمد واحد الدین (مستقبل دے محمد ششم) کوں انّھاں دی دیکھ بھال سونپے ڳئی۔ شہزادے دا اپݨی دبنگ سوتیلی ماں دے نال مشکل وَقْت لنگھیا اَتے 16 سال دی عُمر وِچ انّھاں نے اپݨی سوتیلی ماں دی حویلی کوں اُنّھاں ترے نوکراں دے نال چھوڑ ݙِتّا جیڑھے بچپن توں انّھاں دی خدمت کرین٘دے پئے ہَن۔

1876ء وِچ، انّھاں نے اپݨی دِیہنڑے نائل سلطان دا ویاہ اپݨے رشتہ دار کباسکل جرکس مہمد پاشا نال کِیتا۔ نائل سلطان دی موت چار سال بعد 7 جنوری 1882ء کوں 25 سال دی عُمر وِچ تِھئی۔

عبدالحمید دوم دے دَور وِچ، محمد واحد الدین کوں جینگل کوے وِچ ہِک حویلی ݙِتّی ڳئی۔ اِیں اسٹیٹ تے، محمد واحد الدین دا ہِک ٻیا گھر شائستہ خانم کِیتے بݨایا ڳیا ہئی، جیڑھی دے نال انّھاں نے اپݨا بچپن گُزاریا ہئی۔ اگرچہ او ماضی وِچ اپݨی سوتیلی ماں دا نال نی مل سڳیا ہئی، پر او اِیں جدوجہد کوں نی بُھل سڳیا جیڑھی انّھاں نے انّھاں دی پرورش وِچ کِیتی ہئی۔

مارچ 1898ء وِچ، شائستہ خانم نے عبدالحمید دوم دی دِیہنڑے نعیم سلطان اَتے غازی عثمان پاشا دے پُتر کمال الدین پاشا دے ویاہ وِچ حِصّہ گِھدّا۔

عبدالحمید دوم دی دِیہنڑے عائشہ سلطان نے اپݨی یادداشتیں وِچ لِکّھیا ہے جو اپݨے پیو دے دَور حکومت وِچ، شائستہ خانم رمضان دی تقریبات وِچ حِصّہ گِھن٘دی ہئی اَتے ہمیشہ رحیمہ پریستو سلطان دے نال وَہندی ہئی۔

## موت
عبدالمجید اول دے طویل ترین رہݨ والے ساتھیاں وِچوں ہِک، شائستہ خانم دا انتقال 11 فروری 1912ء کوں جینگل محل وِچ تقریباً چوہتر سال دی عُمر وِچ تِھیا اَتے اپݨی دِیہنڑے توں ترِیہاں سال تک زندہ رہئیاں۔ انّھاں کوں یحییٰ آفندی قبرستان، قسطنطنیہ (جیڑھا ہُݨ استنبول آکھیا ویندے)، وِچ شہزاد احمد کمال الدین دے مقبرے وِچ دفن کِیتا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سیوکسی وائلز

سیوکسی وائلز (پیدائشی ناں: سوزانا وائلز) ہک برطانوی زنانی ماہر حیاتیات تے سائنس کمیونیکیٹر ہِن۔ انّھاں دے خاص شعبے متعدی بیماریاں تے بائیولومینسینس ہِن۔ اوہ نیوزی لینڈ اچ مقیم ہِن۔ اوہ آکلینڈ یونیورسٹی دی بائیولومینسینٹ سپر بگس لیب دی سربراہ ہِن۔

## ابتدائی زندگی
وائلز برطانیہ اچ ڄَمّیاں، برطانیہ تے جنوبی افریقہ اچ پَلّیاں وَدّھیاں۔ انّھاں دی ماں ہک ریٹائرڈ سماجی کارکن ہِن تے انّھاں دے پیو ہک کاروباری مالک ہِن۔

## تعلیم
ایبولا اوہ جرثومہ ہَئی جیڑھے مائکروبیولوجی اچ وائلز دی دلچسپی اُس ویلھے شروع کِیتی جݙاں اوہ 9 سال دیاں ہَن۔ رچرڈ پریسٹن دی کتاب "دی ہاٹ زون" جیڑھی ایبولا تے مرکوز ہِے، ایں وجہ توں وائلز نے اپݨی تعلیم کوں طبی مائکروبیولوجی تے مرکوز کِیتا۔ وائلز نے ایڈنبرا یونیورسٹی اچ تعلیم حاصل کِیتی تے 1997ء اچ میڈیکل مائکروبیولوجی اچ بی ایس سی (آنرز) دے نال گریجویشن کِیتا۔ انڈرگریجویٹ دے دوران انّھاں نے نفیلڈ اسکالرشپ حاصل کِیتی تے یونیورسٹی دے اسکول آف بائیولوجیکل سائنسز اچ کم کِیتا۔ وائلز نے ایڈنبرا نیپیئر یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کِیتی جیڑھا سینٹر فار ایکولوجی اینڈ ہائیڈرولوجی (پہلے انسٹی ٹیوٹ آف وائرولوجی اینڈ انوائرمنٹل مائکروبیولوجی دے ناں نال ڄاتا ویندا ہَئی) اچ تحقیق کریندی ہَن جیڑھا آکسفورڈ اچ واقع ہِے۔ اپݨی پی ایچ ڈی دے دوران وائلز نے سب توں پہلے ماحولیاتی فائدہ مند جرثومے دی صحت دی نگرانی کِیتے بائیوسینسر بݨاوݨ کِیتے بائیو لومینسینس دا استعمال کِیتا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سیرین بنت شمعون

سیرین بنت شمعون ام المؤمنین ماریہ قبطیہ دی بھیݨ تے حسان بن ثابت دی زوجہ ہک صحابیہ ہِن۔ سیرین تے ماریہ قبطیہ حقیقی بھیݨاں ہَن، انّھاں کوں مقوقس شاہِ مصر نے بارگاہِ رسالت اچ ہدیہ دے طور تے بھیڄا ہَئی۔ ماریہ قبطیہ حرمِ نبوی صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم اچ داخل تِھیاں تے سیرین، مشہور صحابی تے شاعر حسان بن ثابت دے حبالۂ عقد اچ آ ڳئیاں، جنّھاں دے بطن توں عبد الرحمن بن حسان ڄَمّے۔ سیرین ٻہوں صابر تے شاکر ہَن، جݙݨ آنحضرت صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے صاحبزادے ابراہیم بن محمد دا جیڑھے ماریہ قبطیہ دے بطن توں ہَن، انتقال تِھیا تاں ماریہ قبطیہ اپݨے لاݙے دی جدائی توں بے قابو تِھی تے رووݨ لڳ ڳئیاں۔ سیرین کوں اگرچہ اپݨی محبوب بھیݨ دے ٻال دے مرݨ دا غم گھٹ کائنی ہَئی؛ پر انّھاں نے اپݨے جذبات تے قابو رکھیا تے ماریہ قبطیہ کوں سمجھاوݨ دی کوشش کِیتی۔

ماریہ قبطیہ تے سیرین دے متعلق اگرچہ رجال تے سیر دی کتاباں اچ ایندی تصریح کائنی مِلدی جو اوہ مسیحی ہَن؛ پر کُجھ قرائن دی بنا تے انّھاں کوں اہلِ کتاب صحابیات دے زمرے اچ رکھا ڳیا ہِے۔ پہلا قرینہ ایہ ہِے جو اوہ قبطی ہَن تے معلوم ہِے جو مصر دے قبطی عام طور تے مسیحی ہَن۔ چنانچہ زرقانی نے ماریہ قبطیہ دے حالات اچ قبطی دے لفظ دی تشریح کریندے ہوئے لکھا ہِے: "نسبة إلى القبط ای نصاریٰ مصر"۔ ترجمہ: قبطی مصر دے مسیحی ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:مسیحیت تُوں اسلام قبول کرݨ آلی شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:صحابیات
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سیلسٹی کورٹیسی

سلویا سیلیسٹے رابیمبی کورٹیسی (ٹیگالوگ: [tʃɛˈlɛstɛ kɔɾˈtɛsɪ]، اطالوی: [tʃeˈlɛste korˈteːzi, -eːsi]، ؛ ڄَمَّݨ تَرِیخ 15 دسمبر 1997) ہِک فلپائنی اداکارہ اَتے خوبصورتی دے مقابلیں دی ٹائٹل ہولڈر ہَئی جیڑھی مس یونیورس فلپائنز 2022 دی تاج پوشی تِھئی۔ انّھاں نے فلپائنز دی نمائندگی مس یونیورس 2022 وِچ ریاستہائے متحدہ وِچ کِیتی جِتّھاں انّھاں کوں کوئی پوزیشن نی مِلّی۔ کورٹیسی اِیں توں پہلے مس ارتھ فلپائنز 2018 دی تاج پوشی تِھئی اَتے فلپائنز دی نمائندگی مس ارتھ 2018 وِچ کِیتی، جِتّھاں انّھاں نے ٹاپ اَٹھ وِچ جگہ بݨائی۔

## ابتدائی حیاتی
سلویا سیلیسٹے رابیمبی کورٹیسی 15 دسمبر 1997ء کوں پاسای، فلپائنز وِچ ہِک فلپائنی ماں، ماریا لویزا رابیمبی، اَتے ہِک اطالوی پیو دے گھر ڄَمّی ہئی جیڑھا وینیزویلا وِچ ڄَمّا ہئی۔ انّھاں دی ماں کامارینس سور، بیکول توں ہئی اَتے انّھاں دے اُتّے ہسپانوی اَتے چینی نسل دے اثرات ہَن۔ انّھاں دے والدین ہِک اطالوی ریستوراں وِچ منیلا وِچ مِلّے جِتّھاں انّھاں دے پیو دی ملکیت ہئی اَتے انّھاں دی ماں کم کرین٘دی ہئی۔ کورٹیسی ہِک کثیرالثقافتی گھرانے وِچ پَلی ڄَمّی، جِتّھاں انّھاں کوں اپݨے فلپائنی اَتے اطالوی دون٘ویں نسلاں دا تجربہ مِلّیا۔

کورٹیسی دی ابتدائی پرورش پاسای دے ہِک محلے وِچ تِھئی۔ جِہڑیلے انّھاں دی عُمر چھہ مہینے ہئی، انّھاں دا ٹَٻَّر پارما، اطالیہ وِچ ٹُر ڳیا، جِتّھاں انّھاں نے اپݨی گُزارݨ دا وَݙّا حِصّہ گُزاریا۔ جِہڑیلے انّھاں دے پیو دا دِل دا دورہ نال انتقال تِھیا اَتے انّھاں دی عُمر ڈاہ سال ہئی، انّھاں دی ماں نے اُنّھاں اَتے انّھاں دی بھیݨ کوں ہِک واحد والدہ دے طور تے پالیا۔ نوعمری وِچ، کورٹیسی پارما وِچ ماڈل اَتے سٹور دی کیشیئر دے طور تے کم کِیتا۔ انّھاں نے خفیہ طور تے کئی مقابلیں وِچ وی حِصّہ گِھدّا، جیڑھا انّھاں دی ماں کوں پتہ لڳ ڳیا اَتے انّھاں نے اِیہ اجازت ݙے ݙِتّی جے اُو اپݨے سکول وِچ چَنڳے نمبر بݨاوے۔

کورٹیسی کوں مقابلیں وِچ حِصّہ گِھنّݨ اَتے اپݨے فلپائنی مَورثی کوں ڄاݨݨ وِچ دلچسپی تِھئی جِہڑیلے انّھاں دی ماں نے انّھاں کوں پیا ورتزباخ دی مس یونیورس 2015 وِچ فلپائنز دی نمائندگی کرتے جِتݨ دی خبر ݙِتّی، اَتے انّھاں نے اِیں ایونٹ دے دوران انّھاں دی کارکردگی ݙِٹّی۔ 18 سال دی عُمر وِچ، ورتزباخ دی جِت نے انّھاں کوں مقابلیں وِچ حِصّہ گِھنّݨ کِیتے متاثر کِیتا۔ اُو فلپائنز واپس ٹُر ڳئی اِیں اُمید وِچ جو اُو مس یونیورس وِچ مُلک دی نمائندگی کرے، حالانکہ اُو صرف اپݨی مادری زبان اطالوی ڄاݨدی ہئی اَتے نہ انگریزی اَتے نہ ٹیگالوگ وِچ روانی رکھدی ہئی؛ اُو آخرکار ݙُون٘ہیں زباناں سِکھ ڳئی۔ انّھاں نے آکھیا جو اُنّھاں کوں اطالیہ اَتے فلپائنز وِچ انّھاں دی نسل اَتے پرورش دی وجہ توں امتیازی سلوک دا سامݨا کرݨا پیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے