آ ݙیکھ موہنجوداڑو وِچ

آ ݙیکھ موہنجوداڑو وِچ  شیما سیال دا افسانہ ہے۔

گھر دے دردیوارمینہ نال دھانتی کھڑے ہَن ۔ سردی اپݨی جوانی توں آپ شرما کے آپݨا پُسیا ہویا بوچھݨ فضا وچ کھنڈار چھوڑیا ہئی ۔ اَسمان تے چوݙویں دا چندر بدلاں نال لُک چھپا پیا ، کھیݙدا ہئی تے اندر کمرے وِچ او زیر وبلب دی وِسمی وِسمی نیلی روشنی وچ بسترے دے نال رکھی کرسی تے ٻیٹھی ٻہوں گہری سوچ اِچ غرق ہئی ۔ او عموماً رات دے نَوں وڄے تُوں زیادہ نہ جاڳ سڳدی ہئی پر اَحٖ تاں رات ڈھلݨ آلی ہئی تے نندر دا ناں نشان کائنا ہئی ۔ سوچ وچ مصروف حالت وچ ہوں سائیڈ ٹیبل تے رکھے ٹیپ ریکارڈ کوں ہتھ ماریا۔

’’دیکھ تو حال کہ جان سے اُٹھتا ہے یہ دھواں سا کہاں سے اُٹھتا ہے‘‘ ہوں ہک ٹھڈا ساہ بھریا تے اُٹھی کے دری دے پردے ہٹا پُوری دی پوری درّی کھول ݙتس۔ ہوا دا ٹھٹھریا اُداس جھولا بھڄ کے اندر وڑآیا ۔ تے ہوندیاں دھوئیں بھریاں اَکھیں وچ خلا تݨیج ڳیا۔ ایندا مطلب ہے جو میݙے احساس ، میݙے جذبات ، میݙے خواباں دیاں چاندݨیاں وی ایویں بیکار ہِن ، جیویں سردی دی اے چاندݨی تے ہوا دے اے ٹھڈے جھولے جیڑھے آپݨی حیاتی دے ایں موسم وچ دیواریں نال بھنینّدے رہ ویندن ۔ پُراسرار چھتیں ، میدانیں تے اَڳواڑیں وچ رَلدے تے چیکاں مریندے رہ ویندن ۔ گویا میݙے اصول ، میݙے قواعد ، میݙے ضوابط ، جنہاں کوں میں ہمیشاں مروّت ، انسانیت دی چادر پوائی رکھی ہے قد آور انساناں دے برف سینے وچ الف ننگے تھی ڳن ۔ بالکل اینویں ، جینویں اے گرد آلی کار کالے کالے بدلاں وچ چندر دا سنہری وجود کہ جہڑا اپݨیاں روشنیاں رول رول تھک ویندے ۔ پر اے رات کݙاہیں اپݨا کالا چولا کائنی بدلیندی ۔ اُف میݙے سارے خواب عذاب وچ ڈھل ڳن۔ میݙیاں ساریاں عبادتاں ، ریاضتاں دھوڑ مٹی تھی ڳیاں ہِن ۔ اَتے قطع نظر ایں توں کہ میں حیاتی نئیں گزاری ، جخ ماری اے ۔ جیکر اپݨی نکتہ دان آپ بݨاں تے تخیل دے جبرائیل کوں شعور وچ گھن آواں تاں پتہ لڳسی اساں جو بظاہر دنیا دے بادشاہ ہیںآپݨے اندر کجھ وی کینی ہِسے ۔ قبل مسیح تے فاتح اعظم دے زمانے دیاں یا 5000ہزار سال قبل دیاں تہذیباں دا مقابلہ دنیاوی آخری صدی دیاں تہذیباں نال کراں فن دی عظمت دے فاتح انسان … انسان کوں زندگی دا بلند ترین مقام ݙیوݨ آلے انسان چندر تاریاں دیاں بلندیاں ناپݨ آلے انسان ۔ جیوتے جیوݨ ݙیوو دا نعرہ لاوݨ آلے انسان ، محبت کوں محبت سمجھݨ آلے انسان ، زندگی کوں انسانیت دی امانت سمجھݨ آلے انسان ، انسان کامل دی تہذیب رکھݨ آلے انسان تے اتنے ڈھیر سارے انسان محض خالی خالی انسان ہن ۔ ریڈی میڈ دنیا دے ریڈی میڈ انسان سب کجھ او ہن جو کجھ اپݨے آغاز وچ ہَن ۔ اے انسان کوں مُل گھنݨ، انسان کوں نیلام کرݨ، زندہ دفن کرݨ تے بے لباس ، تہذیب کوں کائنی بُھل سڳدے ،بُھل وی کینویں سڳدن ۔ اینویں کرتے آپݨے گھر یا وسیب کوں عجائب گھر کون بݨا سڳدے ۔ آپݨی زندگی کوں آپݨے تائیں کون محدود کر سڳدے اَتے اے تاں آپݨی سعادت ہوندی ہے جو کوئی کہیں دے حق پورے کریندے کوئی نہیں کریندا ۔ کوئی کھوہ وچ ٹپ مریندے کوئی نہیں مریندا ۔ کوئی کوہیندے کوئی نئیں کوہیندا ۔ کوئی دفنیندے کوئی نئیں دفنیندا ۔ ہر کہیں دی آپݨی مرضی جو جیویں کوئی کہیں دے نال کرے ۔ خیر اے ہک ثانوی چیز ہے اصل چیز تاں جیوݨ ہے ۔ سو جیویندا اے پئے ۔ او درّی دے سامݨے کھڑی کھڑی شل تھی ڳئی ہئی تے وَل کرسی تے آ ٻیٹھی ہئی تے اینویں کریندے ہوئیں او آپو آپ کِھل پئی ہئی ۔ کِھلݨ دا اِی مقام ہئی ۔ انسان نارمل نہ ہووے تاں کِھلدے یا وَت روندے ۔ ہر گاٖلھ اعتدال وچوں نکل ویندی ہے اَتے ہُوںدے اندر تاں NORMALتے ABNORMALہووݨ دیاں ساریاں حداں لڳ ڳیاں ہِن ۔ او ایجھے مقام تے ونڄ پہنچی ہئی جتھاں کوئی حتمی رائے نئیں ݙیویج سڳیندی جو او کیجھا ہے ۔ یا کیا ہے؟ او ݙیکھدی ہئی جو ایجھے انسان کوں دنیا بیک وقت چار سو ویہہ وی آکھدی ہے تے ولی وی ۔ ذاتی طور تے او کجھ نہ ڄاݨدی ہئی جو او کیا ہے ۔ حالات جینویں ٹُریندے ہَن ٹُر پوندی ہئی پراَحٖ لاشعور وچ ہک ہنگامہ برپا ہئی ۔ ایں ہنگامے وچ او اُوں شخص دی آواز سُݨدی پئی ہئی جیڑھا اوندا تھیندا تاں کجھ کائنا ہئی پراُوندے متعلق ڄاݨدا سب کجھ ہئی ۔ اینویں جو اُوندے تے ایندے درمیان چند ہک قدراں مشترک ہَن ۔ جیندے بل بوتے تے او ہوںکوں آہدا پیا ہئی۔

’’میں تیکوں انہاں ݙیہاڑیاں وچ وی ݙٹھا ہئی جݙاں توں باغیچے وچ رنگ برنگیاں تتلیاں دے پچھوں بھڄدیاں بھڄدیاں آپ وی ہک تتلی بݨ ویندی ہانویں ۔ سائیکل تے چڑھ ، سڑک تے پرے تائیں چلیندی لڳی ویندی ہانویں ۔ حتیٰ کہ اَکھیں توں اوڈھر تھی ویندی ہانویں ۔ بستہ چا کے لان وچ ٻہہ راہندی ہانویں تے پڑھدی گھٹ تے رنگدار پنسلاں نال ڈرائنگ دی کاپی وچ رنگ زیادہ بھریندی ہانویں ۔ انہاں ݙیہاڑیں تیکوں ݙیکھ کے اینویں لڳدا ہائی جینویں زندگی رنگاں بھری ہک تصویر ہے ۔ زندگی معصوم تے آزاد پکھیاں دی مٹھڑی ٻولی ہے ۔ زندگی تتلیاں دے رنگاں میزی پراں آلی کار سبک ہے ۔ زندگی وݙے ویلے خدا دی حمد کرݨ والیاں چڑیاں دی چہکار ہے ۔ زندگی فرشتیاں دی مُسکار ہے پر ہُݨ تیکوں ݙیکھ کے اینویں لڳدے جینویں رنگ برنگیاں تتلیاں ہتھوں چُھٹ ڳن ۔ تصویراں وچوں سارے سوہݨے سوہݨے رنگ اُݙ ڳن ۔ آزاد پکھی مٹھڑی ٻولی ٻولݨ بُھل ڳن کیا توں ݙسا سڳسیں جو کیا وجہ ہے…؟‘‘

’’کوئی وجہ کائنی تہاݙا اندازہ غلط تھی سڳدے‘‘ اوں جواب ݙتاہئی ۔ ’’میݙا اندازہ غلط تھی سڳدا ہئی جے کر میݙے سامݨے کوئی غلط انسان ٻیٹھا ہووے ہا ۔ چنگا ہئی تساں اے دریافت نہ کرو ہا‘‘ او ٻولی !!

’’تیکوں لُکاوݨ دی ضرورت وی کائنی ۔ میں چاہنداں جو کجھ لوکاں دی زبان کولوں جو سُݨیم اُوندی تصدیق یا تردید تھی ونڄے ہا ۔ جے کر اے گاٖلھ اے تاں وَل سِدھی گاٖلھ کرو‘‘۔

’’سوال تاں میݙے کول ڈھیر ہِن پر ایں ویلے میں ہک سوال کریساں جو تیݙی عمر ہُݨ گھر وساوݨ دی تھی ڳئی ہے پر تئیں اَڄاں تائیں شادی کائنی کیتی … کیوں؟‘‘۔

’’میݙی شادی تھی ڳئی ہے‘‘ … ’’ول؟‘‘۔

’’ول اے جو ہوں ݙینہہ کولوں لا تے اَحٖ ݙینہہ تائیں میں ہوں شخص کولوں اینویں جُدا ہاں جینویں شادی کولوں پہلے ہَم۔‘‘

’’شادی دی تصدیق کر؟‘‘ … … ’’ہاتھی ڳئی ہے!‘‘

’’لال جوڑا پاتا ہاوی؟‘‘ …… ’’پاتا ہم!‘‘

’’سوہریاں ڳئی ہاویں؟‘‘…… ’’ڳئی ہم!‘‘

’’وَل… وَل کیا تھا؟‘‘ …… تھیوݨاں کیا ہئی کجھ وی نہ تھیا!‘‘

’’اینویں تھی سڳدے؟‘‘… ’’میں کر ݙکھائے!‘‘

’’ہُݨ کیا پروگرام ہے آئندہ دا…؟‘‘

’’کوئی پروگرام کائنی ، میݙا مستقبل میݙے حال کولوں مختلف کائنا ہوسی۔‘‘

’’کیا توں آپݨے حال توں مطمئن ہیں؟‘‘ … اُو ٻولیا…؟‘‘

’’میں اطمینان دی ضرورت وی محسوس کائنی کیتی ۔ میں ہر حال وچ قانع ہاں!‘‘

’’آپݨے آپ کوں بُھلا ݙیوݨ کوں قناعت کائنی آکھدے ۔ اینویں کر جو آپݨے حال کولوں مستقبل دیاں خوشیاں کھس گھن‘‘۔

’’کھسݨ دی عادت ہووے ہا تاں ونڄاں نہ ٻاہواں ہا‘‘۔ او شکیب کوں چاء  دی پیالی ݙیندے ہوئی ٻولی۔

’’میکوں ہیندے نال مطلب کائنی جو توں خوشیاں ونڄاں ٻیٹھیں یا کھسوا ٻیٹھیں ، پر اتنا ݙیکھ گھن جو ایں کپ وچ چاء دی جا تے پِھکا قہوہ ہووے ہا تاں کتنا بدمزہ ہووے ہا ۔ اَتے تیݙی اے زندگی وی پُھکے قہوے آلی کار ہے ۔ توں اے قہوہ کے تائیں پیندی راہسیں ۔ کجھ عرصہ پہلے میں وی تیݙے انداز وچ سوچیندا ہم ۔ پر جݙاں گھر وسایم تاں اڳواڑ وچ میݙے ہیرے موتی کھیݙے تاں پتہ لگاٖ جو اصل زندگی تاں ایہا ہے ۔ باقی زندگی جیڑھی گزر ڳئی ہے او ایندا فوٹو سٹیٹ ہئی ۔ کیا توں ساری عمر فوٹو سٹیٹ رہ ویسیں ؟ کیا تیݙا دل کائنی آکھدا جو تیݙی کُکھ وچوں روحاں جنم گھنن، قدراں پرورش پاوِن… رشتے اَکھیں لبھن ؟… کیا؟ … کیا توں آپݨے سوجھلے اندر اِی وِسما ݙیسیں ؟۔ کیا توں آپݨے مرتبے آپݨے اندر اِی ونڄا ݙیسیں؟ … تُوں … تُوں آپݨے کیتے کیا پئی کریندی ایں ؟۔ کݙاہیں سوچیا ہئی … ذرا سوچ تے آپݨے آپ تے رحم کھا ‘‘… او شکیب اے آکھ کے چلیا ڳیا پرہوندیاں گاٖلھیں باقی رہ ڳیاں۔ اُوں آپݨے متعلق ایں انداز وچ کݙاہیں وی کائنا سوچیا ہئی ۔ ہونکوں اینویں سوچݨ دی مہلت وی کائنا ملی ہئی۔

حالات دیاں لائناں ہوںکوں جیڑھے پاسے ٹُریندیاں ہَن ہوں پاسے ٹُر پوندی ہئی … ویندے ویندے او اے وی آکھی ڳیا ہئی جو تُوں ہوں شخص کوں ٹھکرا تے کہیں قسم دی محبت دا ثبوت نہوی ݙتا ۔ ݙوجھے لفظاں وچ سنگدلی دا مظاہرہ کیتی ۔ ایجھے سنگاں دے سنجوک تاں اَسمان تے بݨدے راہندن ۔ اے گاٖلھ سُݨ کے ہوںکوں کجھ وی نہ آکھ سڳی جو توں اِی کیا سارے لوک اینویں آکھدن ۔ ایندے جواب وِچ او ٻہوں کجھ سوچیندی ہئی ۔ ٻہوں جواز رکھدی ہئی ۔ ٻہوں کجھ آکھݨ چاہندی ہئی پر آکھدی کائنا ہئی ۔ چُپ دا روزہ چا رکھیا ہَس پر دل وچ ضرور آکھدی ہئی ۔ دُنیاں دار ہر شخص کہیں نہ کہیں پسندیدہ چیز نال دل بہلیندے ، کہیں نہ کہیں چیز نال ضرور کھیݙدے ۔ کئی کھݙاوݨیاں نال کھیݙدے ، کئی انسانی زندگیاں نال کھیݙدے ، کئی انسانی جذبات تے شرم و حیا نال دل بہلیندے ۔ ایجھا سلوک جے کر دِھیّاں نال روا کیتا ونڄے تاں ول او دِھیّاں کیا کرن۔ کئی نشانہ بݨ ویندین تے کئی بغاوت دا نشانہ بݨ ویندین ۔ حالانکہ او اینویں بالکل نی چاہندیاں ۔ او سوچ وی نی سڳدیاں جو اَساں رسم و رواج دی خلاف ورزی کروں یا نافرمانی کروں لیکن بعض کم نہ چاہندے ہوئیں وی کرݨے پوندن جو ایندے بغیر کوئی ٻیا چارہ نی ہوندا تے ایندے بعد اُنہاں دے دل تے کیا گزری ہے او دنیا کیا ڄاݨے ۔ او لوکاں کوں کینویں ݙساوے ہا جو او شخص جیندے نال ہوںکوں وابستہ کر ݙتا ڳیا ہئی ،وݙے وݙے پانداں والے منجھلے اَتے ہاراں بھرئیے کُرتے پا کے ݙنگیاں سیندھاں کڈھی جیب وِچ کنگھی تے عطر دی شیشی رکھی آپݨی راجی دے کمّاں کسبیاں دیاں دھیاں بھیݨاں نال جنسی معاشقے چلیندا ہوندا ہئی ۔ کچھ وچ ریڈیو نوعمر لڑکے کٹھے کیتے اَدھ وچ ٻیٹھا وݙے وݙے قہقہے لیندا ہوندا ہئی ۔ زندگی ہوںدے کیتے کھاوݨ تے سم پووݨ دے سوا کجھ کائنا ہئی ۔ او شخص لوکاں دا اَزمایا تے کھادا پیتا ہئی ۔ او ایجھے شخص نال کینویں رہ سڳدی ہئی ۔ آپݨی نکی جہیںعمر دے شبنمی ماحول کوں دھوئیں نال کینویں بھر سڳدی ہئی ۔ ایجھا شخص بھرا دی حیثیت نال تاں اوکھے سوکھے قبول تھی سڳدے ، کہیں ٻئے لطیف جذبے دے قابل نئیں تھی سڳدا ۔ ابّے سائیں تاں کر ݙتاجو اُنہاں دا بھتریجا ہئی ۔ اُنہاں نیں اے رشتہ ایں پاروں کیتا ہئی جو گھر دی دولت گھر وچ رہ ونڄے ۔ ٻیا اے جو قطع رحمی نہ ہووے ۔ دنیاوی اسباب کوں انہاں ٻہوں خوبصورت شرعی جامہ پوایا ہئی ۔ ایں ہک شریعت واسطے اُنہاں ٻئی ہر شریعت کوں وݙی بے دردی نال تروڑ چھوڑیا ہئی ۔ پر ہوںدے واسطے اے شادی ہک ڈرامے دے سوا کجھ کائنا ہا۔ایں ڈرامے دے تریجھے ݙینہہ او ہوسٹل شفٹ تھی ڳئی تے ہک سال دی ٹریننگ دے بعد سروس کر گھدس۔ اینویں کرتے او ہر رشتے دی محبت توں یکسر خالی تھی ڳئی ہئی ۔ دُنیا دا ہر شخص ہک ہووݨ دے باوجود آپݨے نال درجناں رشتے رکھیندے جنہاں دی دولت او کئی حصے وچ ونڈیج ویندے تے اینویں دنیا دا ہر شخص آپݨے کہیں نہ کہیں ہک رشتے دی محبت ، رعب یا خوف دے تحت زندگی گزریندے ۔ بغیر محور دے دنیا دی کُئی چیز وی کجھ نی کر سڳدی ۔ ہوںدے ابّے سئیں وی ہک ہوںدے ابّے سئیں کائنا ہن ۔ او چاچا ، ماما ، سوتر ، مسات ، بھرا ، خاوند سب کجھ ہن پر اتنے سارے رشتیاں دے درمیان ہک بھرا تے ہک بھتریجے دی محبت دے تحت زندگی گزریندے پئے ہن ۔ او آکھدے ہوندے ہَن ۔ ایں دُنیا وچ میکوں آپݨے بھرا بھتریجے اُتوں کئی وی عزیز کائنی ۔ ذال تے اولاد دا آپݨا ہک الڳ مقام ہے۔

انہاں اے رشتہ کرݨ لڳیاں امّی ہوریں کوں آکھ ݙتا ہئی جو میں سُݨیم تُوں ایں رشتے دی مخالفت کریندی پئی ایں ۔ جے کر اے ٹھیک ہے تاں تیکوں وی کائنا رکھیساں ۔ دھی میݙی ہے ۔ بھتریجا وی میݙا ہے تُوں کون ہِیں اَدھ وچ ٻولݨ آلی ۔ امّی تاں اے سُݨ کے چُپ کر ڳئی لیکن ہوں دِل وچ آکھیا ہئی تہاݙی شریعت جے کر دھی تاں دھی ، دھی دی ماء کوں وی ٻولݨ دی اجازت کائنی ݙیندی ۔کیا میکوں ہک گاٖں منجھ سمجھدی ہے؟۔ تاں وَل ٹھیک ہے ۔ اینویں تاں اینویں سہی۔ کیا یاد کریسی تہاݙا بھتریجا وی جیڑھا میݙے ناں آکھدے میں ہوں ݙینہ توں اوندا انتظار پیا کریندا ہاں جیڑھے ݙینہ او ڄمی ہئی ۔ اوندے جوان تھیوݨ تائیں کافی اِݙے اُݙے مزے کر گھِدن ۔ ہُݨ او آ ویسی تاں ٻیا وی مزہ آ ویسی تے ہوں دِل وچ سوچیا ہئی جو میݙی جوانی دا انتظار تیکوں ایجھا مزہ چکھیسی جو یاد رکھیسیں ۔ ݙیکھ گھن جتنے خواب ݙیکھدیں  میݙے آوݨ دے پہلے لمحے کوں اِی تیݙے سارے خواب رفو چکر تھی ویسن۔سو او ہوںدے خواب رفو چکر کیتی آپݨے خواباں دے ریزے ریزے ٻکل اِچ ماری ہوسٹل اِچ آݨ وَسی تے اینویں کئی سال گزار چھوڑیس۔ ہوںدا بھر پور زمانہ اَدھ رستے وچوں واپس وَل ڳیا ۔ ہک گھمبیر سنجیدگی ہوندے چہرے تے طاری تھی ڳئی ۔ بالکل خاموشی نال اتنے سارے سال گزر ڳئے ۔ ایں دوران اُوں شخص دے کئی رشتے تھئے کئی تُرٹے ۔ ایندے بارے وچ او آکھدا ہئی جو میں اینکوں قیامت تائیں نہ چھوڑیساں۔ اے میݙی کائنی بݨی تاں اینکوں وی کہیں دی کائنا بݨݨ ݙیساں ۔پر ہک ݙینہ اوں سُݨیا جو او چھوڑݨ کوں راضی تھی ڳئے ۔ پر ایں شرط تے جو ایں کولوں چھوٹی دا نکاح ہوندے نال کر ݙتا ونڄے ۔ ایں گاٖلھ تے ابّا سئیں وی راضی تھی ڳئے جو چلو ہک نہ سہی ٻئی سہی ، اے گاٖلھ ہوں سُݨی تاں اَکھیں دے پچھوں کئی سمندر لُکائی اُنہاں کول ونڄ پہنچی … میں سُݨیم تساں اے فیصلہ پئے کریندو جو …!

’’توں ٹھیک سُݨی …‘‘ ابّے سئیں اَدھ وچ ٻول پئے …’’پر کیوں ؟تُساں تاں ایں قسم دا فیصلہ کیوں پئے کریندو؟۔‘‘

’’ایں پاروں پیا کرینداں جو تیکوں طلاق تھی ونڄے ۔ تیݙی زندگی رُلدی پئی اے‘‘۔

’’میݙی زندگی دے رُلݨ دا تہاکوں ہک خیال آئے جݙاں جو تہاݙے کولوں کݙاہیں خوشیاں دی بھیک وی کائنی منگی!!‘‘

’’میکوں تاں سب کجھ نظر دے۔‘‘ اُو ٻولے

’’اتنی مدت بعد ہُݨ نظرݨ دا کوئی فائدہ کائنی ‘‘۔ ہوں جواب ݙتا۔

’’توں کیا چاہندیں صاف صاف آکھ‘‘ ، انہاں دی آواز کرخت تھی ڳئی۔

’’میں اے چاہندی آں جو چھوٹی دا رشتہ اِ تھاں نہ تھیوے‘‘۔

’’کیوں کیا چھوت لڳی پئی ہے ، ہوں چھوکرے کوں؟‘‘ ابّا سئیں آکھیا۔

’’چھوت کینی لڳی پئی تاں او سنور وی کائنی ڳیا ۔ کݙاہیں ہوندے اُتے غور وی کیتے وے جو ہوندی گزراݨ کینویں ہے۔‘‘ اوندی اَواز کنبدی پئی ہئی۔

’’ٻیا تاں کجھ کائنی تساں چاہندو ایہو کجھ ہووے جو او لڑکا کݙاہیں آباد نہ تھیوے؟‘‘

’’ضرور تھیوے لیکن ساکوں برباد کرتے نہ تھیوے‘‘… ’’تیݙی آبادی دا تاں سامان تھیندا پئے!‘‘

’’میں اَڄاں تائیں آپݨی آبادی یا آزادی دا مطالبہ تہاݙے کولوں کائنی کیتا ۔ تے ہُݨ میݙی اے درخواست ہے جو تُساں میݙی چھوٹی بھیݨ کوں راہݨ ݙیوو‘‘۔ اے آکھدیں ہوئیں اوندیاں اَکھیں لُوݨ لُوݨ تھی ڳیاں۔

’’اے تھی کے راہسے‘‘۔ ابّا سئیں گرج کے آکھیا … ’’توں گستاخ نابکار میݙا مقابلہ کریندِیں‘‘۔

’’مقابلہ کائنی کریندی حق گاٖلھ آکھدی ہاں … اے کائنا تھیسے ۔ کݙاہیں کائنا تھیسے… !‘‘

’’توں کیا کر سڳدِیں؟ ، تیݙی اہمیت کیا ہے؟‘‘ او ٻولے

’’میݙی اہمیت کیا ہے ، اے ہوں ݙیہاڑے پتہ لڳسی جیڑھے ݙینہ تُساں اے فیصلہ کریسو۔ میݙہے جِیندے جی اے کم نی تھی سڳدا‘‘۔ اُوں آئے ہوئے ہنجوں پلکاں دے اندر سمیٹ گھدے۔

’’اے کائنی تھی سڳدا تاں وَل تیکوں وی عمر بھر طلاق نہ ݙتی ویسی ، تیݙی نافرمانی دی سزا ایہا ہے‘‘۔ ابّے سئیں ہک ٻیا فیصلہ کیتا ۔ ’’میکوں اے ݙیہاڑا ٻہوں پہلے دا نظردا پیا ہئی۔ میکوں اے شرط منظور اے۔ ’’اُو اے آکھ کے چلی ڳئی تے وَل پورے ݙاہ سال ہِیں طریقے تے گزار چھوڑیونس ۔ ایں دوران چھوٹی دی ٻئی جاہ شادی تھی ڳئی ۔ او ݙو ٻالاں دی ماء بݨ ڳئی ۔ او آپݨے گھر ٻہوں خوش ہئی …! اِنہاں ݙیہاڑیں صحت دی خرابی پاروں او چھٹی تے ہئی ۔ سارا وقت ہوندا بستر تے مختلف سوچاں سوچیندے ، دوائیاں پیندے گزر ویندا ہئی جو ایں دوران ہوںکوں غیر متوقع طور تے طلاق نامہ موصول تھیا ۔ ݙاہ سال دی بھری زندگی دے بعد ہُݨ ہوںکوں آزادی دا پروانہ ملیا ہئی ۔ جیڑھا ہوندے واسطے ہک ٻئے المیے کولوں گھٹ کائنا ہئی ۔ ہوںکوں طلاق ݙاہ ݙینہ ، ݙاہ ہفتے یا ݙاہ مہینے بعد ملدی تاں ہوںکوں کتنی خوشی تھیندی ۔ ہُݨ ہوندے کول کیا رکھیا ہئی جو اَحٖ توں ݙاہ سال قبل کم سنی وچ اِی ٻڈھیپے چادر ولھیٹ گھدی ہئی ۔ ہوں آپݨیاں ساریاں آساں اَکھیں بند دل دے ٻاہروں بھنوا ماریاں ہن ۔ ہوندے کار مختار ہوںکوں ایں مقام تے ایں پہنچا سڳدے ہَن ۔ ہوندے واسطے ٻہوں کجھ کر سڳدے ہَن۔ جو ہُݨ او ہتھ چھنڈک کے ٻہہ ڳئی ہئی ۔ ایں حادثے دے بعد Heart Pulpitationدا شکار تھی ڳئی- کئی مہینے تائیں او ایں عذاب وچ مبتلا رہی ۔ اماں ہوریں ہوندی اے حالت ݙٹھی تاں ہوںکوں گھر گھن آئی ۔ ابّے سئیں دا رویہ غیر معمولی طریقے نال ٹھیک تھی ڳیا ۔ امّی ہوریں ماحول کوں سازگار ݙیکھ کے اوندے مستقبل دے بارے وچ سوچیا ۔ تے ہک ٻہوں چنگے رشتے دی پروپوزل تے غور کرکے رشتہ کرݨا چاہیا ۔ تاں ابّے ہوریں وَل پینترا بدلیا تے امّی ہوریں کوں آکھ ݙتا جو جیکر توں ایندا رشتہ کتھائیں کیتوہی تاں ول تیکوں وی اے گھر نصیب نہ تھیسی ۔تیکوں وی آپݨا گھر چھوڑنا پوسے۔ میںاے برداشت کائنی کر سڳدا جو خاناں وچوں چُھٹ کے اے کہیں ٻئے پاسے آباد تھیوے ۔ جے کر اینویں تھی ڳیا تاں ݙونہیں ماء دھی خطا لہسو ۔ اے دھمکی کافی کارگر تھئی ۔ ایندے باوجود امّی دیاں کوششاں ہَن جو ہوندا مستقبل کتھائیں محفوظ تھی ونڄے لیکن او خود نئیں مَنیندی ۔ ماء دی قربانی قبول کر تے او خود آباد تھی ونڄے لیکن خمیازے وچ ہوںکوں برباد کر ݙیوے ۔ اے ہوںدے ضمیر کوں کݙاہیں گوارا نئیں تھی سڳدا ۔ معاشرے وچ ہک جرأت یا ہک غلطی تے اوندا ضمیر شاید ہمیشاں اذیت برداشت کریندا راہسی ۔ ایں پاروں جو او ہک دھی ہے۔معاشرے دا بے بس ، بے قیمت انسان ہک ایجھا انسان جیندا لکھ ککھ تھی ڳیا ہئی تے اینویں اَحٖ او آپݨے ماضی دی راند رسائی رات دے اندھاریاں وچ رُلدی رہئی تے ہُݨ کرسی تے ٻیٹھی ٻیٹھی سُم پئی ہئی ۔ فضا وچ اللہ اکبر دی صدا اُبھردی پئی ہئی۔ تے ہوندیاں پلکاں توں کُئی بیقرار تارہ تُرٹ کے ڳلھ تے اینویں وِسم ڳیا ہئی ۔ جینویں کہیں تُرٹی پھرٹی قبر تے وِسمیا ہویا ݙیوا۔

اُوں شکیب دیاں گاٖلھیں وِسمے ہوئے ݙیوے ٻالݨ وچ ناکام تھی ڳیاں ہَن۔

## حوالہ
کتاب: سرائیکی انتخابی (بی اے) ، مدیر: انوار احمد، مرتبین: ڈاکٹر اسلم انصاری، ڈاکٹرسجاد حیدر پرویز، شوکت مغل ، پبلشرز: ملتان کتاب  گھر