open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1680ء وچ سائنس دی ٹور

## 1680ء وچ سائنس دی ٹور
1680ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 14 نومبر این ایس کوں گوٹ فرائیڈ کرچ 1680ء دا وݙا دومکیتی تارا ݙٹھا ، جیڑھا ٹیلی سکوپ نال دریافت تھیوݨ والا پہلا دومکیتی تارا ہئی ۔ حیاتیات دے حوالے نال ، انگریز تقابلی اناٹومسٹ ایڈورڈ ٹائسن "فوکینا ، یا دی اناٹومی  آف اے پورپیس ، ڈسیکٹڈ ایٹ گریشم کالج" شائع کیتا ، جیندے اچ ایہ نتیجہ کڈھیا ڳیا کہ پورپائس ہک ممالیہ جانور ہے ۔ رابرٹ موریسن "پلانٹرم ہسٹوریائی یونیورسالس آکسونیئنسس ، پارس سیکنڈا ، سیو ہربارم ڈسٹریبیوشیو نووا فیئر ٹیبولاس کوگنیشنز ایٹ افینیٹیٹس ایکس لیبرو نیچوری آبزرواتا ایٹ ڈیٹیکٹا" شائع کیتا ، جیندے اچ اوں اپݨے درجہ بندی دے طریقہ کار دا استعمال کیتا ۔ ایں سال ایسٹرونومی تے حیاتیات دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ٹیلی سکوپ نال دومکیتی تارا دریافت تھیا ، پورپائس کوں ممالیہ جانور تسلیم کیتا ڳیا تے درجہ بندی تے کم شائع تھیا ۔

کیمسٹری دے حوالے نال ، 30 ستمبر کوں رابرٹ بوائل لندن دی رائل سوسائٹی کوں فاسفورس دی اپݨی تیاری دی اطلاع ݙتی ۔ اوں اینکوں سلفر ٹپڈ لکڑی دیاں ترچھیاں پٹیاں کوں روشن کرݨ کیتے استعمال کیتا ، جیڑھیاں ماچس دیاں پیش رو ہن ۔ فزکس دے حوالے نال ، 8 جولائی کوں رابرٹ ہک شیشے دیاں پلیٹاں دے وائبریشنز نال جڑے نوڈل پیٹرن دا مشاہدہ کیتا ۔ 1680ء اچ کجھ اہم شخصیات فوت وی تھئیاں ۔ 17 فروری کوں جان سوامیرڈم ، ڈچ ماہر فطرت ، تقابلی اناٹومی  تے اینٹومولوجی ݙونہاں دے بانی فوت تھیا (1637ء اچ پیدا تھیا) ۔ 22 مارچ کوں فرانسوا کیوریو ڈی لا چیمبر ، فرانسیسی طبیب فوت تھیا (1630ء اچ پیدا تھیا) ۔ میری میورڈرک ، فرانسیسی کیمیا دان تے کیمسٹری گر فوت تھئی (1610ء اچ پیدا تھئی) ۔ ایں سال کیمسٹری ، فزکس ، اناٹومی  ، اینٹومولوجی تے طب دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی موت تھئی ۔

گوٹ فرائیڈ کرچ دی دومکیتی تارے دی دریافت ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں ٹیلی سکوپ دے استعمال نال دومکیتی تاریاں دے مشاہدے دے نویں رستے کھولئے ۔

ایڈورڈ ٹائسن دا پورپائس تے کم حیاتیات دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں ممالیہ جانوراں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے تقابلی اناٹومی  دے میدان دی بنیاد رکھی ۔

رابرٹ بوائل دی فاسفورس دی تیاری کیمسٹری دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں ماچس دی ایجاد دی بنیاد رکھی تے کیمسٹری دے میدان دی ترقی اچ مدد کیتی ۔

جان سوامیرڈم دی موت حیاتیات دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ سوامیرڈم ہک باصلاحیت ماہر فطرت ہئی جئیں تقابلی اناٹومی  تے اینٹومولوجی دے میداناں دی بنیاد رکھی ۔ اوں دے کم حیاتیات دی ترقی دی بنیاد رکھی ۔
1678ء وچ سائنس دی ٹور

## 1678ء وچ سائنس دی ٹور
1678ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، ایڈمنڈ ہیلی 341 جنوبی تاریاں دی تندیر شائع کیتی ، جیڑھی جنوبی آسمان دا پہلا منظم سروے ہئی ۔ فزکس دے حوالے نال ، کرسٹیان ہیوجنز اپݨا "ٹریٹے ڈی لا لومیئر/ٹریٹائز آن لائٹ" شائع کیتا ، جیندے اچ اوں ویو فرنٹ ذرائع دے اپݨے اصول دا ذکر کیتا ۔ رابرٹ ہک مکمل طور تے ہک دا قانون شائع کیتا ، جیڑھا لچک دا بنیادی قانون ہے: لاڳو کیتی ڳئی قوت پیدا تھیوݨ والی کھچ دے متناسب ہوندی ہے (ut tensio, sic vis ("جیویں کھچ ، ایویں قوت" یا "کھچ قوت دے متناسب ہے")) ۔ حیوانیات دے حوالے نال ، مارٹن لسٹر ولوں "انگلش اسپائیڈرز" دی اشاعت تھئی ، جیڑھی مکڑیاں تے وقف کیتی ڳئی پہلی کتاب ہے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، فزکس تے حیوانیات دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال جنوبی تاریاں دی تندیر شائع تھئی ، ویو فرنٹ دا اصول سامݨے آیا ، ہک دا قانون شائع تھیا تے مکڑیاں تے کتاب شائع تھئی ۔

1678ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 14 اپریل کوں ابراہم ڈاربی اول ، لوہار پیدا تھیا (1717ء اچ فوت تھیا) ۔ 16 جولائی کوں جیکب ہرمن ، ریاضی دان پیدا تھیا (1733ء اچ فوت تھیا) ۔ 27 اکتوبر کوں پیئر ریمنڈ ڈی مونٹمورٹ ، ریاضی دان پیدا تھیا (1719ء اچ فوت تھیا) ۔ 26 نومبر کوں جین جیکس ڈی اورٹوس ڈی میران ، جیو طبیعیات دان پیدا تھیا (1771ء اچ فوت تھیا) ۔ 2 دسمبر کوں نکولاس کروک (کروکیئس) ، نقشہ نگار تے موسمیات دان پیدا تھیا (1754ء اچ فوت تھیا) ۔ نامعلوم ، پیئر فوچارڈ ، طبیب تے "جدید دندان سازی دے بانی" پیدا تھیا (1761ء اچ فوت تھیا) ۔ 28 نومبر کوں ولیم پیسو ، طبیب تے ماہر فطرت فوت تھیا (1611ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، فزکس ، حیوانیات ، لوہار ، ریاضی ، جیو فزکس ، نقشہ نگاری ، موسمیات ، طب تے فطرت دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ایڈمنڈ ہیلی دی جنوبی تاریاں دی تندیر ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم کم ہئی ۔ ایں جنوبی آسمان دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے فلکیاتی مشاہدات دی بنیاد رکھی ۔

کرسٹیان ہیوجنز دا ویو فرنٹ دا اصول فزکس دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں روشنی دی نوعیت دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے جدید آپٹکس دی بنیاد رکھی ۔

رابرٹ ہک دا ہک دا قانون فزکس دی تاریخ اچ ہک بنیادی قانون ہے ۔ ایں لچک دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے انجینئرنگ دے میدان اچ بہتری دی بنیاد رکھی ۔

مارٹن لسٹر دی "انگلش اسپائیڈرز" حیوانیات دی تاریخ اچ ہک اہم کم ہئی ۔ ایں مکڑیاں دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے اریکنولوجی دے میدان دی بنیاد رکھی ۔
1679ء وچ سائنس دی ٹور

## 1679ء وچ سائنس دی ٹور
1679ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ نباتات دے حوالے نال ، ہورٹس بوٹینکوس (ایمسٹرڈم) دا قیام تھیا ۔ ریاضی دے حوالے نال ، سیموئل مورلینڈ "دی ڈاکٹرائن آف انٹرسٹ ، بوتھ سمپل اینڈ کمپاؤنڈ" شائع کیتا ، جیڑھا شئیت کیلکولیٹنگ مشین دی مدد نال تیار کیتا ڳیا پہلا ٹیبل ہئی ۔ طب دے حوالے نال ، ویانا دی وݙی طاعون پھیلی ۔ فرانسس سلویس دی "اوپرا میڈیکا" ، جیڑھی اوندے مرݨ دے بعد شائع تھئی ، سکروفولا تے فتھیسس کوں تپ دق دی شکلاں دے طور تے تسلیم کریندی ہے ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، پیئر پال ریکوئٹ فرانس دے ہیراولٹ اچ کینال ڈو مڈی تے مالپاس سرنگ کھودی ، جیڑھی یورپ دی پہلی قابل جہاز رانی نہری سرنگ ہئی (165 میٹر ، کنکریٹ نال بنی ہوئی) ۔ ایں سال نباتات ، ریاضی ، طب تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال بوٹینک گارڈن قائم تھیا ، کیلکولیٹنگ مشین نال ٹیبل شائع تھیا ، تپ دق دی شکلاں تسلیم تھئیاں تے نہری سرنگ کھودی ڳئی ۔

حیوانیات دے حوالے نال ، ماریا سیبیلا میریان "دیر راؤپن ونڈربار ورونڈلونگ انڈ سونڈربار بلومیناہروگ" ("کیٹرپلرز دی شاندار تبدیلی تے عجیب پھلاں دی خوراک") دا پہلا حصہ شائع کیتا ، جیندے اچ حشرات دی میٹامورفوسس دی تفصیلی تصویری تفصیل شامل ہئی ۔ اشاعت دے حوالے نال ، پیرس اچ ایڈمے ماریوٹ دے "ایسیس ڈی فزیک" دا پہلا حصہ شائع تھیا: "ڈی لا ویجیٹیشن ڈیس پلانٹس" ، پودیاں دی فزیالوجی تے ہک علمبردار بحث؛ تے "ڈی لا نیچر ڈی لائر" ، بوائل دے قانون دا بیان ۔ پیرس آبزرویٹری ولوں دنیا دا پہلا قومی ایپیمیرس المانک ، "کونائسنس ڈیس ٹیمس" ، جین پیکارڈ ولوں مرتب کردہ شائع تھیا ۔ ایں سال حیوانیات تے اشاعت دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال حشرات دی میٹامورفوسس تے کم شائع تھیا ، پودیاں دی فزیالوجی تے بوائل دا قانون سامݨے آیا تے المانک شائع تھیا ۔

1679ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 2 جنوری کوں پیئر فوچارڈ ، فرانسیسی طبیب پیدا تھیا (1761ء اچ فوت تھیا) ۔ 24 جنوری کوں کرسچن وولف ، جرمن فلسفی ، ریاضی دان تے سائنسدان پیدا تھیا (1754ء اچ فوت تھیا) ۔ 14 جنوری کوں جیکس ڈی بلی ، فرانسیسی جیسوئٹ ریاضی دان فوت تھیا (1602ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال نباتات ، ریاضی ، طب ، ٹیکنالوجی ، حیوانیات ، اشاعت ، طب ، فلسفہ تے ریاضی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ماریا سیبیلا میریان دا حشرات دی میٹامورفوسس تے کم حیوانیات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں حشرات دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے حشرات دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ایڈمے ماریوٹ دا پودیاں دی فزیالوجی تے کم نباتات دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں پودیاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے پودیاں دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جین پیکارڈ دا المانک ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم کم ہئی ۔ ایں فلکیاتی مشاہدات دی بنیاد رکھی تے فلکیاتی حساب کتاب کوں آسان بݨایا ۔
1681ء وچ سائنس دی ٹور

## 1681ء وچ سائنس دی ٹور
1681ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔  فزیالوجی  تے طب دے حوالے نال ، 29 نومبر کوں رائل کالج آف فزیشنز آف ایڈنبرا کوں شاہی چارٹر ݙتا ڳیا ۔ جان میو مائٹرل سٹینوسس دی پہلی ڄاݨی ونڄݨ والی تفصیل ݙتی ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 15 مئی کوں فرانس اچ کینال ڈو مڈی کوں باضابطہ طور تے کینال رائل ڈی لینگوئڈوک دے طور تے کھولیا ڳیا ۔ سیموئل مورلینڈ واٹر پمپس اچ بہتری دا مظاہرہ کیتا ۔ کارک سکرو دا پہلا ڄاݨیا ونڄݨ والا حوالہ سامݨے آیا ۔ اشاعت دے حوالے نال ، تھامس برنیٹ دی کاسموگونی "ٹیلورس تھیوریا سیکرا ، یا سیکرڈ تھیوری آف دی ارتھ" انگلینڈ اچ شائع تھئی ۔ ہسپانوی جیسوئٹ ماہر ایسٹرونومی یوسیبیو کینو میکسیکو سٹی اچ 1680ء دے وݙے دومکیتی تارے دے اپݨے مشاہدات "ایکسپوزیشن آسٹرو نومیکا ڈی ایل کومیٹا" دے طور تے شائع کیتے ، جیڑھا نویں دنیا اچ ہک یورپی ولوں شائع تھیوݨ والا ابتدائی سائنسی مقالہ ہئی ۔ ایں سال  فزیالوجی  ، طب ، ٹیکنالوجی تے اشاعت دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال کالج کوں چارٹر ݙتا ڳیا ، مائٹرل سٹینوسس دی تفصیل سامݨے آئی ، نہر کھولی ڳئی ، پمپس اچ بہتری تھئی ، کارک سکرو دا حوالہ سامݨے آیا ، کاسموگونی شائع تھئی تے دومکیتی تارے دے مشاہدات شائع تھئے ۔

1681ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 12 اگست کوں وٹس بیرنگ ، ڈینش پیدائشی روسی ایکسپلورر پیدا تھیا (1741ء اچ فوت تھیا) ۔ میری فوکیٹ ، فرانسیسی طبی مصنف فوت تھئی (1590ء اچ پیدا تھئی) ۔ ایں سال  فزیالوجی  ، طب ، ٹیکنالوجی ، اشاعت تے کھوڄ کاری دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

رائل کالج آف فزیشنز آف ایڈنبرا دا شاہی چارٹر طب دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سکاٹ لینڈ اچ طب دے مطالعہ تے مشق دی بنیاد رکھی ۔

جان میو دی مائٹرل سٹینوسس دی تفصیل طب دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں دل دی بیماری دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے دل دی بیماری دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

کینال ڈو مڈی دا کھلݨ ٹیکنالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں فرانس اچ نقل و حمل دے رستیاں کوں بہتر بݨایا تے انجینئرنگ دے میدان اچ بہتری دی بنیاد رکھی ۔

یوسیبیو کینو دا دومکیتی تارے دے مشاہدات دا اشاعت ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں نویں دنیا اچ فلکیاتی مشاہدات دی بنیاد رکھی تے ایسٹرونومی دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔
1682ء وچ سائنس دی ٹور

## 1682ء وچ سائنس دی ٹور
1682ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، ہک دومکیتی تارا ݙٹھا ڳیا ، جینکوں بعد اچ ہیلی دا دومکیتی تارا ڄاݨیا ڳیا ، ایڈمنڈ ہیلی 1758ء اچ اوندے ول آوݨ دی کامیابی نال پیش گوئی کیتی ۔ دریافتاں دے حوالے نال ، اینٹونی وین لیوین ہوک پٹھیاں دے فائبرز دے پٹی دار نمونے دریافت کیتے ۔ نباتات دے حوالے نال ، جان رے اپݨا "میتھوڈس پلانٹرم نووا" شائع کیتا ، جیندے اچ اوں پھلاں والے پودیاں کوں مونوکوٹیلیڈونز تے ڈائیکوٹیلیڈونز اچ تقسیم کرݨ دا اپݨا نظام پیش کیتا ۔ کھوڄ کاری دے حوالے نال ، رینے رابرٹ کیولیر ، سیور ڈی لا سالے مسیسیپی دریا اچ کینو چلوائی ، جیندے اچ لوئس XIV دے اعزاز اچ مسیسیپی بیسن دا ناں لوزیانا رکھیا ڳیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، دریافتاں ، نباتات تے کھوڄ کاری دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ہیلی دا دومکیتی تارا ݙٹھا ڳیا ، پٹھیاں دے فائبرز دے نمونے دریافت تھئے ، پودیاں دی درجہ بندی دا نظام سامݨے آیا تے مسیسیپی بیسن دا ناں لوزیانا رکھیا ڳیا ۔

طب دے حوالے نال ، انگریز بحری سرجن جیمز یونگ (1646–1721) "ونڈز آف دی برین پرووڈ کیوریبل" شائع کیتا ، جیڑھا شئیت سر دی سرجری تے انگریزی اچ پہلا مونوگراف ہے ۔ 1682ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 4 فروری کوں جوہان فریڈرک بوٹگر ، جرمن کیمسٹری گر تے چینی مٹی دی تیاری دے ڈویلپر پیدا تھیا (1719ء اچ فوت تھیا) ۔ 25 فروری کوں جیووانی بپٹسٹا مورگانی ، اطالوی اناٹومسٹ پیدا تھیا (1771ء اچ فوت تھیا) ۔ 24 مارچ کوں مارک کیٹس بی ، انگریز ماہر فطرت پیدا تھیا (1749ء اچ فوت تھیا) ۔ 16 اپریل کوں جان ہیڈلی ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1744ء اچ فوت تھیا) ۔ 10 جولائی کوں راجر کوٹس ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1716ء اچ فوت تھیا) ۔ 12 جولائی کوں جین پیکارڈ ، فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1620ء اچ پیدا تھیا) ۔ اکتوبر اچ جے جے بیچر ، جرمن طبیب تے کیمیا دان فوت تھیا (1635ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال طب ، کیمسٹری ، اناٹومی  ، فطرت ، ریاضی تے ایسٹرونومی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ہیلی دا دومکیتی تارا ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں دومکیتی تاریاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے فلکیاتی مشاہدات دی بنیاد رکھی ۔

اینٹونی وین لیوین ہوک دی پٹھیاں دے فائبرز دی دریافت مائکروبیالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں انسانی جسم دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے مائکروبیالوجی دے میدان دی بنیاد رکھی ۔

جان رے دا پودیاں دی درجہ بندی دا نظام نباتات دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں پودیاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے نباتات دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جیمز یونگ دا سر دی سرجری تے کم طب دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سر دی سرجری دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے سرجری دے میدان اچ بہتری دی بنیاد رکھی ۔
1684ء وچ سائنس دی ٹور

## 1684ء وچ سائنس دی ٹور
1684ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 10 دسمبر کوں ایڈمنڈ ہیلی لندن اچ رائل سوسائٹی کوں "ڈی موٹو کارپورم ان جائرم" ناں دا مقالہ پیش کیتا ، جیندے اچ آئزک نیوٹن دے کشش ثقل دے نظریے توں کیپلر دے سیاروی حرکت دے قوانین (انورس سکوائر فورس کوں شامل کریندے ہوئے) دا اخذ شامل ہئی ۔ ریاضی دے حوالے نال ، گوٹ فرائیڈ لیبنز ڈیفرینشل کیلکولس دا پہلا بیان شائع کیتا ۔ اشاعت دے حوالے نال ، رابرٹ بوائل "ایکسپریمنٹس اینڈ کنسیڈریشنز اباؤٹ دی پوروسٹی آف باڈیز" شائع کیتا ، جیڑھا ایں موضوع تے پہلا کم ہئی ۔ ریمنڈ ویوسنز "نیوروگرافیا یونیورسالس" شائع کیتا ، جیڑھا اعصابی نظام تے ہک "علمبردار کم" ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، ریاضی تے اشاعت دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نیوٹن دے قوانین پیش تھئے ، ڈیفرینشل کیلکولس شائع تھیا ، جسم دی پوروسٹی تے کم سامݨے آیا تے اعصابی نظام تے کم شائع تھیا ۔

1684ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ سیلیا گریلو بورومیو ، اطالوی سائنس دان تے ریاضی دان پیدا تھئی (1777ء اچ فوت تھئی) ۔ 5 اپریل کوں ولیم برونکر ، ݙوجھا وائیکاؤنٹ برونکر ، انگریز ریاضی دان فوت تھیا (1620ء اچ پیدا تھیا) ۔ 11 مئی کوں ڈینیئل وسلر ، انگریز طبیب فوت تھیا (تقریباً 1619ء اچ پیدا تھیا) ۔ 12 مئی کوں ایڈمے ماریوٹ ، فرانسیسی طبیعیات دان فوت تھیا جیڑھا بوائل دے قانون دی سنڄاݨ کیتے ڄاݨیا ویندے (1620ء اچ پیدا تھیا) ۔ اکتوبر اچ ڈڈ ڈڈلی ، انگریز میٹالرجسٹ فوت تھیا (تقریباً 1600ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، ریاضی ، اشاعت ، ریاضی ، طب ، فزکس تے میٹالرجی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ایڈمنڈ ہیلی دا نیوٹن دے قوانین دا پیش کرنا ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سیاروی حرکت دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے جدید ایسٹرونومی دی بنیاد رکھی ۔

گوٹ فرائیڈ لیبنز دا ڈیفرینشل کیلکولس دا اشاعت ریاضی دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں کیلکولس دے میدان دی بنیاد رکھی تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

رابرٹ بوائل دا جسم دی پوروسٹی تے کم فزکس تے کیمسٹری دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں مادے دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے سائنسی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ریمنڈ ویوسنز دا اعصابی نظام تے کم طب دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں اعصابی نظام دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے نیورو سائنس دی بنیاد رکھی ۔
1685ء وچ سائنس دی ٹور

## 1685ء وچ سائنس دی ٹور
1685ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ریاضی دے حوالے نال ، ایڈم ایڈامنڈی کوچانسکی دائرے دا مربع بݨاوݨ کیتے ہک تخمینہ شائع کیتا ۔ فزیالوجی تے طب دے حوالے نال ، چارلس ایلن دندان سازی تے انگریزی اچ پہلی کتاب "دی آپریٹر فار دی ٹیتھ" شائع کیتی ۔ گوورٹ بڈلو جیرارڈ ڈی لائرسی دے پلیٹاں نال انسانی اناٹومی دا ہک اٹلس "اونٹلیڈنگ ڈیس مینشیلکن لیچامس" شائع کیتا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، مینو وین کوہورن لیوورڈن اچ قلعہ بندی تے اپݨا بنیادی مقالہ "نیوو ویسٹنگبو اوپ این ناٹے آف لاگے ہوریسونٹ" شائع کیتا ۔ ایں سال ریاضی ، فزیالوجی ، طب تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال دائرے دا تخمینہ سامݨے آیا ، دندان سازی تے کتاب شائع تھئی ، انسانی اناٹومی دا اٹلس سامݨے آیا تے قلعہ بندی تے کم شائع تھیا ۔

1685ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 18 اگست کوں بروک ٹیلر ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1731ء اچ فوت تھیا) ۔ 17 نومبر کوں پیئر گالٹیئر ڈی وارینس ایٹ ڈی لا ویرینڈری ، فرانسیسی کینیڈین ایکسپلورر پیدا تھیا (1749ء اچ فوت تھیا) ۔ 2 فروری کوں پیئر بورڈیلوٹ ، فرانسیسی طبیب ، اناٹومسٹ ، فری تھنکر ، ایبے تے لبرٹین فوت تھیا (1610ء اچ پیدا تھیا) ۔ 23 نومبر کوں برنارڈ ڈی گومے ، انگلینڈ اچ فوجی انجینئر فوت تھیا (1620ء اچ پیدا تھیا) ۔ 12 دسمبر کوں جان پیل ، انگریز ریاضی دان فوت تھیا (1611ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ریاضی ، فزیالوجی ، طب ، ٹیکنالوجی ، ریاضی ، کھوڄ کاری ، طب تے انجینئرنگ دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ایڈم ایڈامنڈی کوچانسکی دا دائرے دا تخمینہ ریاضی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جیومیٹری دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

چارلس ایلن دی دندان سازی تے کتاب طب دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں دندان سازی دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے دندان سازی دے میدان اچ بہتری دی بنیاد رکھی ۔

گوورٹ بڈلو دا انسانی اناٹومی دا اٹلس طب دی تاریخ اچ ہک اہم کم ہئی ۔ ایں انسانی جسم دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے اناٹومی دے میدان اچ بہتری دی بنیاد رکھی ۔

مینو وین کوہورن دا قلعہ بندی تے کم ٹیکنالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں فوجی انجینئرنگ دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے قلعہ بندی دے میدان اچ بہتری دی بنیاد رکھی ۔
1686ء وچ سائنس دی ٹور

## 1686ء وچ سائنس دی ٹور
1686ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، گوٹ فرائیڈ کرچ نوٹس کیتا کہ چی سیگنی دی چمک بدلدی راہندی ہے ۔ حیاتیات دے حوالے نال ، جان رے اپݨی "ہسٹوریا پلانٹرم" دی اشاعت شروع کیتی ، جیندے اچ سپیشیز دی اصطلاح دی پہلی حیاتیاتی تعریف شامل ہئی؛ اوندے علاوہ فرانسس ولوبی دی "ہسٹوریا پیسکم" دا ایڈیشن وی شائع تھیا ۔ ارضیات دے حوالے نال ، ایڈمنڈ ہیلی بیرومیٹرک پریشر تے سطح سمندر توں اچائی دے درمیان تعلق قائم کیتا ۔ موسمیات دے حوالے نال ، ایڈمنڈ ہیلی تجارتی ہواواں تے مانسون دا ہک منظم مطالعہ پیش کیتا تے شمسی حرارت کوں فضائی حرکات دا سبب قرار ݙتا ۔ فزکس دے حوالے نال ، آئزک نیوٹن مختلف بݨتر دے وزن دے نال ہک مقررہ لمبائی دا پینڈولم استعمال کریندے ہوئے 1000 اچ 1 حصے تک کمزور مساوات دے اصول دی جانچ کیتی ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، ارضیات ، موسمیات تے فزکس دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال چی سیگنی دی چمک دا تغیر سامݨے آیا ، سپیشیز دی تعریف سامݨے آئی ، بیرومیٹرک پریشر تے اچائی دا تعلق سامݨے آیا ، تجارتی ہواواں تے مانسون دا مطالعہ سامݨے آیا تے مساوات دے اصول دی جانچ تھئی ۔

1686ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 10 فروری کوں جان فریڈرک گرونوویئس ، ڈچ نباتات دان پیدا تھیا (1762ء اچ فوت تھیا) ۔ 24 مئی کوں گیبریل فارن ہائیٹ ، طبیعیات دان تے موجد پیدا تھیا (1736ء اچ فوت تھیا) ۔ 6 جولائی کوں اینٹونی ڈی جوسیئو ، فرانسیسی ماہر فطرت پیدا تھیا (1758ء اچ فوت تھیا) ۔ اکتوبر (ممکنہ تاریخ) اچ جان میکن ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1751ء اچ فوت تھیا) ۔ 11 مئی کوں اوٹو وان گیوریک ، جرمن طبیعیات دان فوت تھیا (1602ء اچ پیدا تھیا) ۔ 25 نومبر (این ایس 5 دسمبر) کوں نکولس سٹینو ، ڈینش علمبردار ارضیات دان تے بشپ فوت تھیا (1638ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، ارضیات ، موسمیات ، فزکس ، نباتات ، فزکس ، فطرت تے ریاضی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

گوٹ فرائیڈ کرچ دا چی سیگنی دی چمک دا تغیر دا مشاہدہ ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں متغیر تاریاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے فلکیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جان رے دی سپیشیز دی تعریف حیاتیات دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں حیاتیات دی درجہ بندی دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے حیاتیات دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ایڈمنڈ ہیلی دا بیرومیٹرک پریشر تے اچائی دا تعلق ارضیات تے موسمیات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں زمین دے ماحول دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے سائنسی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

آئزک نیوٹن دی مساوات دے اصول دی جانچ فزکس دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں کشش ثقل دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے فزکس دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔
1683ء وچ سائنس دی ٹور

## 1683ء وچ سائنس دی ٹور
1683ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ جغرافیہ دے حوالے نال ، ونچنزو کورونیلی فرانس دے لوئس XIV کیتے زمینی تے آسمانی گولے مکمل کیتے ۔ حیاتیات دے حوالے نال ، 17 ستمبر کوں اینٹونی وین لیوین ہوک لندن دی رائل سوسائٹی کوں ہک خط لکھیا جیندے اچ "اینیملکیولز" دا ذکر کیتا ڳیا ، جیڑھا پروٹوزوآ دا پہلا ڄاݨیا ونڄݨ والا بیان ہے ۔ ریاضی دے حوالے نال ، اپݨے رزلٹنٹ دی دریافت دی بنیاد تے ، سیکی تاکاکازو کائی-فوکودائی-نو-ہو اچ ایلیمینیشن تھیوری تیار کرݨی شروع کیتی؛ تے رزلٹنٹ کوں ظاہر کرݨ کیتے ، اوں ڈیٹرمیننٹ دے تصور کوں تیار کیتا ۔ جیکب برنولی ریاضیاتی مستقل e دریافت کیتا ۔ ایں سال جغرافیہ ، حیاتیات تے ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال گولے مکمل تھئے ، پروٹوزوآ دا بیان سامݨے آیا ، ایلیمینیشن تھیوری تے ڈیٹرمیننٹ دا تصور سامݨے آیا تے ریاضیاتی مستقل e دریافت تھیا ۔

طب دے حوالے نال ، ڈچ طبیب ولیم ٹین رہائن لندن اچ "ڈیزرٹیٹیو ڈی ارتھریٹائڈ: مینٹیسا سکیماٹیکا: ڈی ایکیوپنکچرا" شائع کیتا ، جیندے اچ مغرب کوں ایکیوپنکچر تے موکسیبسٹن نال متعارف کرایا ڳیا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، ووبان دی قلعہ بندی تے دستی کتاب ، "لی ڈائریکٹر-جنرل ڈیس فورٹیفیکیشنز" ، دی اشاعت دی ہیگ اچ شروعات تھئی ۔ اداریاں دے حوالے نال ، 24 مئی کوں اشمولین میوزیم براڈ سٹریٹ ، آکسفورڈ (انگلینڈ) اچ دنیا دے پہلے مقصد دے بݨئے ہوئے یونیورسٹی میوزیم دے طور تے کھلیا ، جیندے اچ قدرتی فلسفہ دی تعلیم تے کیمسٹری لیبارٹری کیتے رہائش شامل ہئی ۔ ماہر فطرت ڈاکٹر رابرٹ پلاٹ پہلے کیپر تے کیمسٹری دے پہلے پروفیسر ہن ۔ 15 اکتوبر کوں ولیم مولینیو ولوں قائم کیتی ڳئی ڈبلن فلاسفیکل سوسائٹی دا پہلا اجلاس تھیا ۔ ایں سال طب ، ٹیکنالوجی تے اداریاں دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ایکیوپنکچر تے موکسیبسٹن متعارف تھئے ، قلعہ بندی تے کم شائع تھیا ، میوزیم کھلیا تے سوسائٹی دا اجلاس تھیا ۔

1683ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 28 فروری کوں رینے اینٹونی فرچولٹ ڈی ریومر ، فرانسیسی طبیعیات دان پیدا تھیا (1757ء اچ فوت تھیا) ۔ 23 دسمبر کوں فرانسوا نیکول ، فرانسیسی ریاضی دان پیدا تھیا (1758ء اچ فوت تھیا) ۔ جیووانی پولینی ، اطالوی ریاضی دان تے طبیعیات دان پیدا تھیا (1761ء اچ فوت تھیا) ۔ ایڈمنڈ ویور ، انگریز ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1748ء اچ فوت تھیا) ۔ 2 مئی کوں سٹیجپن گریڈک ، راگوسن پولی میتھ فوت تھیا (1613ء اچ پیدا تھیا) ۔ 10 نومبر کوں جان کولنز ، انگریز ریاضی دان فوت تھیا (1625ء اچ پیدا تھیا) ۔ رابرٹ موریسن ، سکاٹش نباتات دان فوت تھیا (1620ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال جغرافیہ ، حیاتیات ، ریاضی ، طب ، ٹیکنالوجی ، اداریاں ، فزکس ، ریاضی ، ایسٹرونومی تے نباتات دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

اینٹونی وین لیوین ہوک دا پروٹوزوآ دا بیان مائکروبیالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں مائیکروسکوپ دے استعمال نال حیاتیات دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

سیکی تاکاکازو دا ایلیمینیشن تھیوری تے ڈیٹرمیننٹ دا تصور ریاضی دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں الجبرا دی ترقی دی بنیاد رکھی تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

اشمولین میوزیم دا کھلݨ میوزیم دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں یونیورسٹی میوزیم دی بنیاد رکھی تے سائنسی تحقیق تے تعلیم دے نویں رستے کھولئے ۔
1687ء وچ سائنس دی ٹور

## 1687ء وچ سائنس دی ٹور
1687ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جوہانس ہیویلیئس ٹرائی اینگولم مائنس ناں دی تاریاں دی جھرمٹ دا ناں رکھیا ۔ حیاتیات دے حوالے نال ، الیڈا وتھوس ایگنس بلاک دے گھر اچ یورپ اچ پیدا تھیوݨ والے پہلے اناناس دی تصویر بݨائی ۔ طب دے حوالے نال ، ڈچ طبیب ولیم ٹین رہائن ایمسٹرڈم اچ "ورہنڈیلنگ وین ڈی ایشیاٹیس میلاٹسہیڈ نا این ناؤکیورگر اونڈرزوک ٹین ڈینسٹی وین ہیٹ جیمین" شائع کیتا ، جیندے اچ مغرب کوں ایشیائی کوڑھ دی وضاحت کیتی ڳئی ۔ فزکس دے حوالے نال ، 5 جولائی کوں آئزک نیوٹن دی "فلاسفیائی نیچرلس پرنسیپیا میتھمیٹیکا" ، جینکوں "پرنسیپیا" دے ناں نال ڄاݨیا ویندے ، لندن دی رائل سوسائٹی ولوں شائع تھئی ۔ ایندے اچ نیوٹن کشش ثقل دے اپݨے نظریے دا بیان ݙتا ، میکانکس دے قوانین (نیوٹن دے حرکت دے قوانین سمیت) دی وضاحت کیتی ، آواز دی رفتار دا فارمولا ݙتا تے ثابت کیتا کہ زمین ہک اوبلیٹ سفیرائڈ ہے ۔ "پرنسیپیا" دے تصورات جدید فزکس دی بنیاد بݨ ڳئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، طب تے فزکس دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال تاریاں دے جھرمٹ دا ناں رکھیا ڳیا ، اناناس دی تصویر بݨائی ڳئی ، کوڑھ دی وضاحت سامݨے آئی تے نیوٹن دے قوانین شائع تھئے ۔

1687ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 14 اکتوبر کوں رابرٹ سمسن ، سکاٹش ریاضی دان پیدا تھیا (1768ء اچ فوت تھیا) ۔ 28 جنوری کوں جوہانس ہیویلیئس ، جرمن ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1611ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، طب ، فزکس تے ریاضی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

جوہانس ہیویلیئس دا تاریاں دے جھرمٹ دا ناں رکھݨ ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں تاریاں دے جھرمٹاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے فلکیاتی مشاہدات دی بنیاد رکھی ۔

الیڈا وتھوس دی اناناس دی تصویر حیاتیات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں یورپ اچ اناناس دی کاشت دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے حیاتیات دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ولیم ٹین رہائن دی کوڑھ دی وضاحت طب دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں کوڑھ دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے طب دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

آئزک نیوٹن دی "پرنسیپیا" فزکس دی تاریخ اچ ہک انقلابی کم ہئی ۔ ایں فزکس دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے جدید فزکس دی بنیاد رکھی ۔
1688ء وچ سائنس دی ٹور

## 1688ء وچ سائنس دی ٹور
1688ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، گوٹ فرائیڈ کرچ سیپٹرم برانڈن برگیکم ناں دی تاریاں دی جھرمٹ دا ناں رکھیا ۔ کھوڄ کاری دے حوالے نال ، جین ڈی فونٹانے دی سربراہی اچ ہک فرانسیسی جیسوئٹ سائنسی مشن چین پہنچ ڳیا ۔ ریاضی دے حوالے نال ، سائمن ڈی لا لوبیر مغربی یورپ اچ این-آڈ میجک اسکوائر دے کہیں وی سائز دی تعمیر کیتے سیامی طریقہ متعارف کرایا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، بالالائیکا دا ابتدائی ڄاݨیا ونڄݨ والا ذکر سامݨے آیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کھوڄ کاری ، ریاضی تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال تاریاں دے جھرمٹ دا ناں رکھیا ڳیا ، سائنسی مشن چین پہنچ ڳیا ، میجک اسکوائر دا طریقہ متعارف تھیا تے بالالائیکا دا ذکر سامݨے آیا ۔

1688ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 29 جنوری کوں ایمانوئل سویڈن برگ ، سویڈش سائنس دان تے تھیولوجین پیدا تھیا (1772ء اچ فوت تھیا) ۔ 4 اپریل کوں جوزف نکولس ڈیلیسل ، فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1768ء اچ فوت تھیا) ۔ 14 اگست کوں جوہان لیونارڈ روسٹ ، جرمن ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1727ء اچ فوت تھیا) ۔ 26 ستمبر کوں ولیم ایس گریو سینڈے ، ڈچ پولی میتھ پیدا تھیا (1742ء اچ فوت تھیا) ۔ 15 نومبر کوں لوئس برٹرینڈ کاسٹیل ، فرانسیسی جیسوئٹ ریاضی دان تے طبیعیات دان پیدا تھیا (1757ء اچ فوت تھیا) ۔ 28 جنوری کوں فرڈینینڈ وربیسٹ ، چین اچ فلیمش جیسوئٹ ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1623ء اچ پیدا تھیا) ۔ 9 اکتوبر کوں کلاڈ پیرولٹ ، فرانسیسی آرکیٹیکٹ تے طبیعیات دان فوت تھیا (1613ء اچ پیدا تھیا) ۔ 11 نومبر کوں جین بپٹسٹ ڈی لا کوئنٹینی ، فرانسیسی ہارٹیکلچرسٹ فوت تھیا (1626ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کھوڄ کاری ، ریاضی ، ٹیکنالوجی ، سائنس ، تھیولوجی ، آرکیٹیکچر ، فزکس تے ہارٹیکلچر دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

گوٹ فرائیڈ کرچ دا تاریاں دے جھرمٹ دا ناں رکھݨ ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں تاریاں دے جھرمٹاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے فلکیاتی مشاہدات دی بنیاد رکھی ۔

جین ڈی فونٹانے دی سربراہی اچ سائنسی مشن دا چین پہنچݨ کھوڄ کاری دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں یورپ تے چین دے درمیان سائنسی تبادلے دی بنیاد رکھی تے سائنسی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

سائمن ڈی لا لوبیر دا میجک اسکوائر دا طریقہ متعارف کراوݨ ریاضی دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں ریاضیاتی تفریح دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

فرڈینینڈ وربیسٹ دی موت ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ وربیسٹ ہک باصلاحیت ماہر ایسٹرونومی ہئی جئیں چین اچ ایسٹرونومی دی ترقی اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں دے کم فلکیاتی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1691ء وچ سائنس دی ٹور

## 1691ء وچ سائنس دی ٹور
1691ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ حیاتیات دے حوالے نال ، اطالوی جیسوئٹ اسکالر فلپو بونانی "آبزرویشنز سرکا ووینٹیا ، کوئے ان ریبس نان-ووینٹیبس" اچ غیر فقاری جانوراں دے اپݨے خوردبینی مشاہدات دے نتائج شائع کیتے ۔ ریاضی دے حوالے نال ، گوٹ فرائیڈ لیبنز عام تفریق مساوات کیتے متغیرات دی علیحدگی دی تکنیک دریافت کیتی ۔ مائیکل رول رول دا تھیورم ایجاد کیتا ۔ طب دے حوالے نال ، اینٹون نک دی "ایڈینوگرافیا کیوریوسا ایٹ یوٹری فیمینی ایناٹوم نووا" لیڈن اچ شائع تھئی ، جیندے اچ نک دی نہر دا بیان تے ایہ مظاہرہ شامل ہئی کہ جنین بیضہ دانی توں حاصل تھیندے ، ناں کہ سپرم توں ۔ ایں سال حیاتیات ، ریاضی تے طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال غیر فقاری جانوراں دے مشاہدات سامݨے آئے ، متغیرات دی علیحدگی دی تکنیک دریافت تھئی ، رول دا تھیورم ایجاد تھیا تے جنین دے بارے اچ معلومات سامݨے آیاں ۔

ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، ایڈمنڈ ہیلی ہک ڈائیونگ بیل تیار کیتی ۔ موسیقی اچ ، جدید موسیقی اچ استعمال تھیوݨ والا "مساوی مزاج پیمانہ" آرگنسٹ اینڈریاس ورکمیسٹر ولوں تیار کیتا ڳیا ۔ 1691ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 18 نومبر کوں مارٹن ٹریوالڈ ، سویڈش میکانیکل انجینئر پیدا تھیا (1747ء اچ فوت تھیا) ۔ 17 جنوری کوں رچرڈ لوئر ، انگریز طبیب فوت تھیا جئیں پہلے براہ راست خون دی منتقلی کیتی (1631ء اچ پیدا تھیا) ۔ 31 دسمبر کوں رابرٹ بوائل ، اینگلو-آئرش کیمیا دان فوت تھیا (1627ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ٹیکنالوجی ، موسیقی ، انجینئرنگ ، طب تے کیمسٹری دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

فلپو بونانی دے غیر فقاری جانوراں دے مشاہدات حیاتیات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں مائیکروسکوپ دے استعمال نال حیاتیات دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

گوٹ فرائیڈ لیبنز دی متغیرات دی علیحدگی دی تکنیک ریاضی دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں تفریق مساوات دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

رابرٹ بوائل دی موت کیمسٹری دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ بوائل ہک باصلاحیت کیمیا دان ہئی جئیں کیمسٹری دی ترقی اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں دے کم کیمیائی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1692ء وچ سائنس دی ٹور

1692ء وچ سائنس دی ٹور

1692ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ واقعات دے حوالے نال ، امریکی کالونیاں اچ ، یورپ اچ 250 سالہ جادوگرنی دے شکار دے بعد ، سیلم وچ ٹرائلز شروع تھئے ۔ ریاضی دے حوالے نال ، ٹریکٹرکس ، جینکوں کݙاہیں کݙاہیں ٹریکٹری یا ایکویٹینجینشل کرو وی آکھیا ویندے ، دا پہلی واری کرسٹیان ہیوجنز مطالعہ کیتا ، جئیں اینکوں ایندا ناں ݙتا ۔ جان آربتھنوٹ "آف دی لاز آف چانس" (ہیوجنز دے "ڈی ریشیوسینیس ان لڈو ایلیائی" توں ترجمہ شدہ) شائع کیتا ، جیڑھا انگریزی اچ پروببلٹی تھیوری تے پہلا کم ہئی ۔ طب دے حوالے نال ، تھامس سیڈنہم دا "پروسیسس انٹیگری" ("دی پروسیس آف ہیلنگ") اوندے مرݨ دے بعد شائع تھیا ۔ ایں سال واقعات ، ریاضی تے طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال سیلم وچ ٹرائلز شروع تھئے ، ٹریکٹرکس دا مطالعہ تھیا ، پروببلٹی تھیوری تے کم شائع تھیا تے تھامس سیڈنہم دا کم شائع تھیا ۔

1692ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 22 اپریل کوں جیمز سٹرلنگ ، سکاٹش ریاضی دان پیدا تھیا (1770ء اچ فوت تھیا) ۔ مئی اچ جان بینسٹر ، انگریز مشنری تے نباتات دان ، حادثاتی طور تے گولی لڳݨ نال فوت تھیا (1654ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال واقعات ، ریاضی ، طب تے نباتات دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

سیلم وچ ٹرائلز واقعات دی تاریخ اچ ہک افسوسناک واقعہ ہئی ۔ ایں توہم پرستی تے ناانصافی دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے انسانی حقوق دی وکالت دی بنیاد رکھی ۔

کرسٹیان ہیوجنز دا ٹریکٹرکس دا مطالعہ ریاضی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں جیومیٹری دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جان آربتھنوٹ دا پروببلٹی تھیوری تے کم ریاضی دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں پروببلٹی تھیوری دے میدان دی بنیاد رکھی تے ریاضیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جان بینسٹر دی موت نباتات دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ بینسٹر ہک باصلاحیت نباتات دان ہئی جئیں شمالی امریکہ دے پودیاں دے بارے اچ اہم معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوں دے کم نباتاتی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1693ء وچ سائنس دی ٹور

## 1693ء وچ سائنس دی ٹور
1693ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایکچوریل سائنس دے حوالے نال ، ایڈمنڈ ہیلی رائل سوسائٹی دے فلاسفیکل ٹرانزیکشنز اچ لائف اینیوٹیز تے ہک مضمون شائع کیتا ، جیندے اچ کیسپر نیومن ولوں فراہم کردہ بریسلاؤ دے اعداد و شمار دی بنیاد تے بݨایا ڳیا ہک لائف ٹیبل شامل ہئی ۔ نباتات دے حوالے نال ، چارلس پلومیئر دا پہلا کم ، "ڈسکرپشن ڈیس پلانٹس ڈی ل'امریک" ، پیرس اچ شائع تھیا ، جیڑھا بنیادی طور تے فرنز کیتے وقف ہئی ۔ ریاضی دے حوالے نال ، برنارڈ فرینیکل ڈی بیسی دا "ڈیس کواریز او ٹیبلز میجیکس" ، میجک اسکوائرز تے ہک مقالہ ، اوندے مرݨ دے بعد شائع تھیا ، جیندے اچ آرڈر 4 دے تمام 880 بنیادی طور تے مختلف نارمل میجک اسکوائرز دا بیان کیتا ڳیا ہئی ۔ فزیالوجی تے طب دے حوالے نال ، فلیمش اناٹومسٹ فلپ ورہیئن ، اپݨی وسیع پیمانے تے استعمال تھیوݨ والی کتاب "کارپورس ہیومانی ایناٹومیا" اچ ، اکیلیز ٹینڈن دا ناں ریکارڈ کرݨ والا پہلا شخص ہئی ۔ ایں سال ایکچوریل سائنس ، نباتات ، ریاضی تے فزیالوجی /طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لائف ٹیبل شائع تھیا ، فرنز تے کم سامݨے آیا ، میجک اسکوائرز تے کم شائع تھیا تے اکیلیز ٹینڈن دا ناں ریکارڈ تھیا ۔

1693ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ مارچ اچ جیمز بریڈلی ، ماہر ایسٹرونومی شاہی پیدا تھیا (1762ء اچ فوت تھیا) ۔ 18 فروری کوں ایلیاس ٹیلانڈز ، فن لینڈ اچ سویڈش طبیب تے نباتات دان فوت تھیا (1640ء اچ پیدا تھیا) ۔ 4 اکتوبر کوں سر تھامس کلیٹن ، انگریز طبیب ، ماہر تعلیم تے سیاست دان فوت تھیا (تقریباً 1612ء اچ پیدا تھیا) ۔ 22 دسمبر کوں الزبتھ ہیویلیئس ، ڈینزگ ماہر ایسٹرونومی فوت تھئی (1647ء اچ پیدا تھئی) ۔ ایں سال ایکچوریل سائنس ، نباتات ، ریاضی ، فزیالوجی /طب تے ایسٹرونومی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ایڈمنڈ ہیلی دا لائف ٹیبل ایکچوریل سائنس دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں لائف اینیوٹیز دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے ایکچوریل سائنس دے میدان دی بنیاد رکھی ۔

چارلس پلومیئر دا فرنز تے کم نباتات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں فرنز دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے نباتاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

برنارڈ فرینیکل ڈی بیسی دا میجک اسکوائرز تے کم ریاضی دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں میجک اسکوائرز دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے ریاضیاتی تفریح دے نویں رستے کھولئے ۔

فلپ ورہیئن دا اکیلیز ٹینڈن دا ناں ریکارڈ کرݨ فزیالوجی تے طب دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں انسانی اناٹومی دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے طبی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔
1689ء وچ سائنس دی ٹور

## 1689ء وچ سائنس دی ٹور
1689ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جاپان اچ پہلی فلکیاتی کتاب "ٹینمون زوکائی" اوساکا اچ سونینوری (یا جوہان) ایگوچی ولوں شائع تھئی ۔ نباتات دے حوالے نال ، پیئر میگنول مونٹپیلیئر اچ "پروڈرومس ہسٹوریائی جنرلس پلانٹرم ، ان کو فیملیائی پلانٹرم فیئر ٹیبولاس ڈسپوننٹر" ("پودیاں دی عمومی تاریخ دا پیش خیمہ ، جیندے اچ پودیاں دے خانداناں کوں ٹیبل اچ ترتیب ݙتا ڳیا ہے") شائع کیتا ، جیڑھا شکلی خصوصیات دی بنیاد تے پودیاں دے خانداناں دی قدرتی درجہ بندی دی پہلی مثال ہے ۔ زمینی علوم دے حوالے نال ، جوہان ویکارڈ وان والواسور ، سلووینیا اچ کارسٹ دے مطالعہ دے علمبردار (تے لندن دی رائل سوسائٹی دے فیلو) یورپی اسکالرز کوں کارسٹ دا لفظ متعارف کرایا ، جیندے اچ لیک سرکنیکا دے اپݨے بیان اچ دریاواں دے زیر زمین بہاؤ دے مظہر دا ذکر کیتا ڳیا ہے ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نباتات تے زمینی علوم دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال جاپان اچ فلکیاتی کتاب شائع تھئی ، پودیاں دی درجہ بندی دا نظام سامݨے آیا تے کارسٹ دا لفظ متعارف تھیا ۔

طب دے حوالے نال ، والٹر ہیرس لندن اچ "ڈی موربس ایکیوٹس انفینٹم" شائع کیتا؛ ایہ تقریباً ہک صدی تک پیڈیاٹرکس تے ہک معیاری درسی کتاب رہی ۔ رچرڈ مورٹن "فتھیسیولوجیا ، سیو ایکسرسیشنز ڈی فتھیسی ٹریبس لیبریس کمپریہینسے" شائع کیتا ، جیندے اچ تپ دق دے منبع دے طور تے ٹیوبرکل تے زور ݙتا ڳیا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، ڈینس پاپن ولوں ہک سینٹری فیوگل پمپ ایجاد کیتا ڳیا ۔ طبیب تے کلیکٹر ہینس سلونی جمیکا اچ ملک چاکلیٹ ڈرنک تیار کیتا ۔ امریکہ دا پہلا اخبار "پبلک آکرنسز بوتھ فارین اینڈ ڈومیسٹک" میساچوسٹس اچ چھاپیا ڳیا ۔ فوڈ دے شاگرد ول مور ولوں ابتدائی ڄاݨی ونڄݨ والی انگریزی بریچ لوڈنگ رائفل بݨائی ڳئی ۔ واقعات دے حوالے نال ، آئزک نیوٹن پارلیمنٹ دے رکن بݨ ڳئے ۔ گاڈفری نیلر 46 سال دی عمر اچ آئزک نیوٹن دا پورٹریٹ بݨایا ۔ ایں سال طب ، ٹیکنالوجی تے واقعات دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال پیڈیاٹرکس تے کم شائع تھیا ، تپ دق تے کم سامݨے آیا ، سینٹری فیوگل پمپ ایجاد تھیا ، چاکلیٹ ڈرنک تیار تھیا ، اخبار چھاپیا ڳیا ، رائفل بݨائی ڳئی ، نیوٹن پارلیمنٹ دے رکن بݨئے تے نیوٹن دا پورٹریٹ بݨایا ڳیا ۔

1689ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 16 اکتوبر (تقریباً) کوں رابرٹ سمتھ ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1768ء اچ فوت تھیا) ۔ 29 دسمبر کوں تھامس سیڈنہم ، انگریز طبیب فوت تھیا (1624ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نباتات ، زمینی علوم ، طب ، ٹیکنالوجی ، واقعات تے ریاضی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

پیئر میگنول دا پودیاں دی درجہ بندی دا نظام نباتات دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں نباتات دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے نباتاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جوہان ویکارڈ وان والواسور دا کارسٹ دا لفظ متعارف کراوݨ زمینی علوم دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں کارسٹ دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے زمینی علوم دی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

تھامس سیڈنہم دی موت طب دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ سیڈنہم ہک باصلاحیت طبیب ہئی جئیں طب دی ترقی اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں دے کم طبی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1690ء وچ سائنس دی ٹور

## 1690ء وچ سائنس دی ٹور
1690ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جیووانی کاسینی مشتری دے ماحول اچ فرق روٹیشن دا مشاہدہ کیتا ۔ دسمبر اچ جان فلیمسٹیڈ ولوں سیارہ یورینس دے ابتدائی ریکارڈ شدہ نظارے سامݨے آئے ، جئیں غلطی نال اینکوں 34 ٹوری تارے دے طور تے تندیر بند کیتا ۔ جغرافیہ دے حوالے نال ، فرانسسکن ونچنزو کورونیلی اپݨے اٹلس اٹلانٹے وینیٹو دا پہلا فولیو شائع کیتا ۔ نباتات دے حوالے نال ، فرانسیسی ہارٹیکلچرسٹ جین بپٹسٹ ڈی لا کوئنٹینی دی "انسٹرکشن فیئر لیس جارڈینز فروٹیئرز ایٹ پوٹیجرز" اوندے مرݨ دے بعد شائع تھئی ۔ ریاضی دے حوالے نال ، اوساکا دے ایزیکی ٹوموٹوکی "سمپو-ہاکی" شائع کیتا ، جیندے اچ اوں این×این کیس کیتے رزلٹنٹ تے ڈیٹرمیننٹ دا لیپلیس ایکسپینشن ݙتا ۔ تقریباً ایں تاریخ اچ ، تاناکا یوشی زانے وی "سمپو-فنکائی" اچ رزلٹنٹ دا بیان کیتا تے لاڳو کیتا ۔ مائیکل رول "ٹریٹے ڈی الجبری" شائع کیتا ، جیندے اچ اوں یورپ اچ گاوسیئن ایلیمینیشن دا پہلا شائع شدہ بیان ݙتا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، جغرافیہ ، نباتات تے ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال مشتری دی روٹیشن سامݨے آئی ، یورینس ݙٹھا ڳیا ، اٹلس شائع تھیا ، ہارٹیکلچرسٹ دا کم شائع تھیا ، رزلٹنٹ تے ڈیٹرمیننٹ دا بیان سامݨے آیا تے گاوسیئن ایلیمینیشن دا بیان سامݨے آیا ۔

طب دے حوالے نال ، جسٹین سیگمنڈ "دی چور-برانڈن برگیش ہوف-ویہیمٹر" ("دی کورٹ مڈوائف") شائع کیتی ، جیڑھی ہک عورت ولوں لکھی ڳئی جرمن اچ پہلی طبی درسی کتاب ہئی ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 3 فروری کوں امریکہ دا پہلا کاغذی پیسہ میساچوسٹس بے کالونی اچ چھاپیا ڳیا ۔ سر ایڈمنڈ ہیلی ولوں رائل سوسائٹی دے اجلاس اچ مائع کمپاس دا ہک بنیادی ورکنگ ماڈل پیش کیتا ڳیا ۔ فرانسیسی طبیعیات دان ڈینس پاپن لیپزگ اچ اپݨے 'ڈائجیسٹر' تے فضائی دٻاؤ دی میکانیکی طاقت دا مشاہدہ کرݨ دے بعد ، پاݨی پمپ کرݨ کیتے ریسپروکیٹنگ سٹیم انجن دا ہک ورکنگ ماڈل بݨایا ، جیڑھا اپݨی قسم دا پہلا ماڈل ہئی ، بھانویں جو موثر نہ ہئی ۔ 1690ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 18 مارچ کوں کرسچن گولڈباخ ، پرشین ریاضی دان پیدا تھیا (1764ء اچ فوت تھیا) ۔ 3 فروری کوں الزبتھ واکر ، انگریز فارماسسٹ فوت تھئی (1623ء اچ پیدا تھئی) ۔ 13 اکتوبر کوں اولے بورش ، ڈینش پولی میتھ فوت تھیا (1626ء اچ پیدا تھیا) ۔ 22 اکتوبر (تدفین) کوں ولیم بال ، انگریز ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (تقریباً 1631ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال طب ، ٹیکنالوجی ، ریاضی ، فارمیسی تے ایسٹرونومی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

جیووانی کاسینی دا مشتری دی روٹیشن دا مشاہدہ ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سیاریاں دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے فلکیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

جسٹین سیگمنڈ دی طبی درسی کتاب طب دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں خواتین ولوں طبی علم دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے طبی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ڈینس پاپن دا سٹیم انجن دا ماڈل ٹیکنالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سٹیم انجن دی ترقی دی بنیاد رکھی تے صنعتی انقلاب دی بنیاد رکھی ۔

ولیم بال دی موت ایسٹرونومی دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ بال ہک باصلاحیت ماہر ایسٹرونومی ہئی جئیں ایسٹرونومی دی ترقی اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں دے کم فلکیاتی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1694ء وچ سائنس دی ٹور

## 1694ء وچ سائنس دی ٹور
1694ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ نباتات دے حوالے نال ، جوزف پٹن ڈی ٹورنیفورٹ "ایلیمنٹس ڈی بوٹینک او میتھوڈ فیئر ریکونوائٹری لیس پلانٹس" شائع کیتا ۔ روڈولف جیکب کیمریئس "ڈی سیکسو پلانٹرم ایپسٹولا" شائع کیتا جیندے اچ اوں پودیاں دی تولید اچ اسٹیمنز تے پسٹلز دے کردار دا مظاہرہ کیتا ۔ ایں سال نباتات دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال پودیاں دی درجہ بندی تے کم سامݨے آیا تے پودیاں دی تولید دے بارے اچ معلومات سامݨے آیاں ۔

1694ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 26 جون کوں جارج برانڈٹ ، سویڈش کیمیا دان پیدا تھیا (1768ء اچ فوت تھیا) ۔ 29 نومبر کوں مارسیلو مالپیگی ، اطالوی فزیالوجسٹ فوت تھیا (1628ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال نباتات ، کیمسٹری تے فزیالوجی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

جوزف پٹن ڈی ٹورنیفورٹ دا پودیاں دی درجہ بندی تے کم نباتات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں پودیاں دی درجہ بندی دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے نباتاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

روڈولف جیکب کیمریئس دا پودیاں دی تولید تے کم نباتات دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں پودیاں دی تولید دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے نباتاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

مارسیلو مالپیگی دی موت فزیالوجی دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ مالپیگی ہک باصلاحیت فزیالوجسٹ ہئی جئیں انسانی جسم دے بارے اچ اہم معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوں دے کم طبی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1697ء وچ سائنس دی ٹور

## 1697ء وچ سائنس دی ٹور
1697ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، اگست اچ روس دے زار پیٹر دی گریٹ مغربی یورپ اچ اپݨے انکگنیٹو گرانڈ ایمبیسی دے حصے دے طور تے ہالینڈ اچ جہاز سازی تے ݙوجھی ٹیکنالوجی دا مطالعہ کیتا ۔ تنظیماں دے حوالے نال ، جنوری اچ برنارڈ لی بوویئر ڈی فونٹینیل ، جین بپٹسٹ ڈو ہیمل دی جانشینی اچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا مستقل سیکرٹری بݨ ڳیا ۔ اشاعت دے حوالے نال ، انگریز طبیب رچرڈ بولٹن دی پہلی ڄاݨی ونڄݨ والی اشاعت "اے ٹریٹائز آف دی ریزن آف مسکولر موشن" سامݨے آئی ۔ ولیم ڈیمپیر لندن اچ "اے نیو وائج راؤنڈ دی ورلڈ" شائع کیتا ۔ ایں سال ٹیکنالوجی ، تنظیماں تے اشاعت دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال پیٹر دی گریٹ دا مطالعہ سامݨے آیا ، فونٹینیل سیکرٹری بݨ ڳیا ، مسکولر موشن تے کم شائع تھیا تے دنیا دے سفر تے کتاب شائع تھئی ۔

1697ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 24 فروری کوں برنارڈ سیگفرائیڈ ویس ، بعد اچ البینس دے ناں نال ڄاݨیا ونڄݨ والا جرمن پیدائشی ڈچ اناٹومسٹ پیدا تھیا (1770ء اچ فوت تھیا) ۔ 5 فروری کوں ولیم سمیلی ، سکاٹش ماہر امراض نسواں پیدا تھیا (1763ء اچ فوت تھیا) ۔ 23 ستمبر کوں اینڈریو پلمر ، سکاٹش طبیب تے کیمیا دان پیدا تھیا (1756ء اچ فوت تھیا) ۔ 26 جنوری کوں جارج موہر ، ڈینش ریاضی دان فوت تھیا (1640ء اچ پیدا تھیا) ۔ 1 مارچ کوں فرانسسکو ریڈی ، ٹسکن طبیب تے ماہر حیاتیات فوت تھیا (1626ء اچ پیدا تھیا) ۔ اکتوبر دے آخر اچ کانسٹنٹین ہیوجنز ، ڈچ سیاست دان تے ٹیلی سکوپ ساز فوت تھیا (1628ء اچ پیدا تھیا) ۔ 9 دسمبر کوں سکیپیون ایبیل ، فرانسیسی سرجن تے شاعر فوت تھیا ۔ ممکنہ سال اچ گلبرٹ کلیرک ، انگریز ریاضی دان ، قدرتی فلسفی تے تھیولوجین فوت تھیا (1626ء اچ پیدا تھیا) ۔ این بینارڈ ، انگریز قدرتی فلسفی فوت تھئی (1672ء اچ فوت تھئی) ۔ ایں سال ٹیکنالوجی ، تنظیماں ، اشاعت ، اناٹومی ، امراض نسواں ، کیمسٹری ، ریاضی ، حیاتیات ، سیاست ، ٹیلی سکوپ سازی ، سرجری ، فلسفہ تے تھیولوجی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

پیٹر دی گریٹ دا جہاز سازی تے ݙوجھی ٹیکنالوجی دا مطالعہ ٹیکنالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں روس اچ جدید ٹیکنالوجی دے تعارف دی بنیاد رکھی تے صنعتی ترقی دے نویں رستے کھولئے ۔

رچرڈ بولٹن دا مسکولر موشن تے کم طب دی تاریخ اچ ہک بھرویں اڳونہیں ہئی ۔ ایں پٹھیاں دی حرکت دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے طبی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

فرانسسکو ریڈی دی موت حیاتیات دی تاریخ اچ ہک وݙا نقصان ہئی ۔ ریڈی ہک باصلاحیت سائنس دان ہئی جئیں حیاتیات دی ترقی اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں دے کم حیاتیاتی تحقیق دی بنیاد رکھی ۔
1698ء وچ سائنس دی ٹور

## 1698ء وچ سائنس دی ٹور
1698ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، کرسٹیان ہیوجنز اپݨی مرݨ دے بعد شائع تھیوݨ والی کتاب "کوسموتھیوروس" اچ دلیل ݙتی کہ نظام شمسی دے ݙوجھے سیاریاں اچ غیر زمینی زندگی ہو سڳدی اے ، جئیں ہک بحث دا آغاز کیتا جیڑھی 21 ویں صدی تک جاری رہی ۔ کھوڄ کاری دے حوالے نال ، نومبر اچ HMS پیرامور ایڈمنڈ ہیلی دی کمانڈ اچ ہک خالصتاً سائنسی سفر تے روانہ تھیا ، جیڑھا ہک انگریزی بحری جہاز ولوں مقناطیسی انحراف دی تحقیق کیتے پہلا سفر ہئی ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 11 جنوری توں 21 اپریل تک روس دے زار پیٹر دی گریٹ (پیٹر میخائیلوف دے طور تے خفیہ) اپݨے گرانڈ ایمبیسی دے حصے دے طور تے انگلینڈ دا دورہ کیتا ، خاص طور تے جہاز سازی دا مطالعہ کیتا ۔ 25 جولائی کوں انگریز انجینئر تھامس سیوری "آگ دی زور آور قوت نال پاݨی چاوݨ کیتے ہک نویں ایجاد" کیتے پیٹنٹ حاصل کیتا ، جیڑھا ہک سٹیم پمپ ہئی ۔ 14 نومبر کوں پہلا ایڈی سٹون لائٹ ہاؤس روشن تھیا ، جیڑھا یورپ اچ پہلا راک لائٹ ہاؤس ہئی ۔ پیانو اطالوی بارتولومیو کرسٹوفوری ولوں ایجاد کیتا ڳیا ، جینکوں اصل اچ "پیانو ایٹ فورٹے" (جیندا مطلب ہے "نرم تے بلند") دا ناں ݙتا ڳیا ۔ ہک میٹرو نوم موسیقی دے ٹیمپو کوں ماپݨ کیتے ہک مشین دے طور تے تیار کیتا ڳیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کھوڄ کاری تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال غیر زمینی زندگی تے بحث دا آغاز تھیا ، سائنسی سفر شروع تھیا ، پیٹر دی گریٹ دا مطالعہ سامݨے آیا ، سٹیم پمپ پیٹنٹ تھیا ، لائٹ ہاؤس روشن تھیا ، پیانو ایجاد تھیا تے میٹرو نوم تیار تھیا ۔

واقعات دے حوالے نال ، نومبر اچ تانی جنزان ، ماہر ایسٹرونومی تے کیلنڈر اسکالر لیونڈ میٹیور شاور دے نال ہی جاپان اچ توسا اچ لڳݨ والی بھا کوں ݙٹھا ، جینکوں اوں "تھیوری آف ایریاز" اچ یقین کوں مضبوط کرݨ دے ثبوت دے طور تے گھدا ۔ 1698ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ فروری اچ کولن میکلورین ، سکاٹش ریاضی دان پیدا تھیا (1746ء اچ فوت تھیا) ۔ 16 فروری کوں پیئر بوگر ، فرانسیسی ریاضی دان پیدا تھیا (1758ء اچ فوت تھیا) ۔ 26 مارچ کوں ویکلاو پروکوپ ڈیوس ، چیک تھیولوجین تے قدرتی سائنس دان پیدا تھیا (1765ء اچ فوت تھیا) ۔ 8 مئی کوں ہینری بیکر ، انگریز ماہر فطرت پیدا تھیا (1774ء اچ فوت تھیا) ۔ 17 جولائی کوں پیئر لوئس مورو ڈی ماؤپرٹیوس ، فرانسیسی ریاضی دان پیدا تھیا (1759ء اچ فوت تھیا) ۔ 28 نومبر کوں چارلوٹا فرولچ ، سویڈش زرعی ماہر پیدا تھئی (1770ء اچ فوت تھئی) ۔ 18 اگست کوں نکولس وینیٹ ، فرانسیسی طبیب ، سیکسولوجسٹ تے لکھاری فوت تھیا (1633ء اچ پیدا تھیا) ۔ 4 نومبر کوں راسمس بارتھولن ، ڈینش سائنس دان فوت تھیا (1625ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کھوڄ کاری ، ٹیکنالوجی ، واقعات ، ریاضی ، تھیولوجی ، سائنس ، فطرت ، زرعیات ، طب تے سیکسولوجی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

تھامس سیوری دا سٹیم پمپ پیٹنٹ کراوݨ ٹیکنالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں سٹیم انجن دی ترقی دی بنیاد رکھی تے صنعتی انقلاب دے نویں رستے کھولئے ۔

ایڈی سٹون لائٹ ہاؤس دا روشن تھیوݨ ٹیکنالوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں لائٹ ہاؤس دی ترقی دی بنیاد رکھی تے بحری حفاظت دے نویں رستے کھولئے ۔

بارتولومیو کرسٹوفوری دا پیانو ایجاد کرݨ موسیقی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں موسیقی دے آلات دی ترقی دی بنیاد رکھی تے موسیقی دی تخلیق دے نویں رستے کھولئے ۔
ایریکا کریسٹنسن

ایریکا کریسٹنسن ہک امریکی اداکارہ ہن۔ اوہ 1982 وِچ واشنگٹن وِچ ڄَمی ہے۔ انہاں نے "ٹریفک" (2000) وِچ اپݨے کردار دے پاروں شہرت حاصل کِیتی۔ کریسٹنسن "دی ڈیپ اینڈ" (2009–2010) تے "پیرنٹھوڈ" (2010–2015) جیہاں ٹیلی ویژن سیریز وچ وی نظر آئین۔

## '''فلمیں:'''

* ٹریفک (2000)

* دی سسٹرہڈ (2004)
* فلائٹ پلان (2005)

## '''ٹیلی ویژن:'''

* پیرنٹ ہوڈ (2010-2015)

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
1699ء وچ سائنس دی ٹور

## 1699ء وچ سائنس دی ٹور
1699ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ حیاتیات دے حوالے نال ، انگریز طبیب ایڈورڈ ٹائسن "اورانگ-آؤٹانگ ، سیو ہومو سلویسٹریس: یا ، ہک پگمی دی اناٹومی دی ہک بندر ، ہک ایپ تے ہک انسان نال موازنہ" ، تقابلی اناٹومی دا ہک علمبردار کم شائع کیتا ۔ کھوڄ کاری دے حوالے نال ، 26 جولائی کوں ولیم ڈیمپیر دی نیو ہالینڈ (آسٹریلیا) اچ HMS روبک اچ مہم ڈرک ہارٹوگ جزیرے تے پہنچی ، جیڑھا مغربی آسٹریلیا اچ شارک بے دے منہ تے واقع ہئی ، جینکوں اوں ناں ݙتا ، تے آسٹریلوی نباتات تے حیوانات دا پہلا ڄاݨیا ونڄݨ والا تفصیلی ریکارڈ بݨاوݨا شروع کیتا ۔ تقریباً تاریخ اچ سر آئزک نیوٹن ہک ریفلیکٹنگ کواڈرنٹ تیار کیتا ۔ ریاضی دے حوالے نال ، ابراہم شارپ آرکٹان سیکوئنس دا استعمال کریندے ہوئے π کوں 72 ہندسیاں تک کیلکولیٹ کیتا (بھانویں جو صرف 71 درست ہن) ۔ پیلیونٹولوجی دے حوالے نال ، ایڈورڈ لہوئڈ اوں چیز دا پہلا شائع شدہ سائنسی علاج پیش کیتا جینکوں ہݨ ڈائنوسار دے طور تے ڄاݨیا ویندے ، جیندے اچ آکسفورڈ شائر ، انگلینڈ دے وٹنی دے قریب کیسویل اچ ملݨ والے سوروپوڈ دند "روٹیلم امپلیکیٹم" دا بیان تے ناں ݙتا ڳیا ۔ ایں سال حیاتیات ، کھوڄ کاری ، ریاضی تے پیلیونٹولوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال تقابلی اناٹومی تے کم سامݨے آیا ، آسٹریلوی نباتات تے حیوانات دا ریکارڈ شروع تھیا ، ریفلیکٹنگ کواڈرنٹ تیار تھیا ، π دی کیلکولیشن تھئی تے ڈائنوسار دے دند دا بیان سامݨے آیا ۔

1699ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 23 مارچ کوں جان بارٹرم ، ماہر فطرت تے کھوڄ کار ، "امریکی نباتات دا پیو" پیدا تھیا (1777ء اچ فوت تھیا) ۔ 17 اگست کوں برنارڈ ڈی جوسیئو ، فرانسیسی نباتات دان پیدا تھیا (1777ء اچ فوت تھیا) ۔ 12 ستمبر کوں جان مارٹن ، انگریز نباتات دان پیدا تھیا (1768ء اچ فوت تھیا) ۔ 21 مارچ کوں ایرہارڈ ویگل ، جرمن ریاضی دان تے سائنسی مقبول ساز فوت تھیا (1625ء اچ پیدا تھیا) ۔ 18 نومبر کوں پیئر پومیٹ ، فرانسیسی فارماسسٹ فوت تھیا (1658ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال حیاتیات ، کھوڄ کاری ، ریاضی ، پیلیونٹولوجی ، فطرت ، نباتات ، ریاضی تے فارمیسی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔

ایڈورڈ ٹائسن دا تقابلی اناٹومی تے کم حیاتیات دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں انسانی تے حیوانی اناٹومی دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں تبدیل کیتا تے حیاتیاتی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ولیم ڈیمپیر دی آسٹریلوی نباتات تے حیوانات تے کم کھوڄ کاری دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں آسٹریلوی نباتات تے حیوانات دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں تے جغرافیائی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔

ایڈورڈ لہوئڈ دا ڈائنوسار دے دند دا بیان پیلیونٹولوجی دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہئی ۔ ایں ڈائنوسارز دے بارے اچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨایا تے پیلیونٹولوجی تحقیق دے نویں رستے کھولئے ۔