کلائمیٹولوجی

## کلائمیٹولوجی
Climatology – Scientific study of climate, defined as weather conditions averaged over a period of time – study of climate

کلائمیٹولوجی سائنس دی او لڑی ہے جیندے وچ آب و ہوا (climate) دا سائنسی مطالعہ کیتا ویندے ۔ آب و ہوا کوں وقت دے نال موسم دے حالات دی اوسط دے طور تے بیان کیتا ویندے ۔ ایں علم وچ درجہ حرارت ، بارش ، ہوا (wind) ، تے ݙوجھے موسمی عناصر (weather elements) دا طویل مدتی (long-term) مطالعہ کیتا ویندے ۔ کلائمیٹولوجی دا مقصد آب و ہوا دے نمونیاں کوں سمجھݨ ، آب و ہوا دی تبدیلیاں (climate changes) دا مطالعہ کرݨ ، تے آب و ہوا دے انسانی زندگی تے اثرات (impacts) دا جائزہ گھنݨا ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق موسمیات (meteorology) ، جغرافیہ (geography) ، ماحولیات (ecology) ، تے شماریات (statistics) نال جُڑیا ہویا ہے ۔ 

کلائمیٹولوجی وچ آب و ہوا دے مختلف پُکھاں دا مطالعہ شامل ہے ۔ ایندے وچ آب و ہوا دی تعریف (definition) ، جیویں کہ طویل مدتی موسمی حالات ، آب و ہوا دے عناصر (elements) ، جیویں کہ درجہ حرارت ، بارش ، ہوا ، نمی ، تے دٻاؤ ، آب و ہوا دے نمونے ، جیویں کہ موسمی زونز (climate zones) ، موسمی تبدیلیاں (climate variations) ، تے موسمی تبدیلیاں ، آب و ہوا دی پیمائش ، جیویں کہ موسمی سٹیشنز (weather stations) ، سیٹلائٹ ڈیٹا (satellite data) ، تے پیلیو کلائمیٹ ڈیٹا (paleoclimate data) ، آب و ہوا دی ماڈلنگ (modeling) ، جیویں کہ عددی موسمی ماڈل (numerical climate models) تے شماریاتی ماڈل (statistical models) ، آب و ہوا دی تبدیلی دے اسباب ، جیویں کہ گرین ہاؤس گیسز  ، آتش فشاں ، تے شمسی تبدیلیاں (solar variations) ، آب و ہوا دی تبدیلی دے اثرات (impacts) ، جیویں کہ سمندر دی سطح وچ وادھا (sea level rise) ، شدید موسمی واقعات (extreme weather events) ، تے ماحولیاتی تبدیلیاں (environmental changes) ، آب و ہوا دی تبدیلی دی تخفیف (mitigation) ، جیویں کہ گرین ہاؤس گیسز دا اخراج گھٹاوݨ (reducing greenhouse gas emissions) تے قابل تجدید توانائی  دا استعمال ، آب و ہوا دی تبدیلی دی موافقت ، جیویں کہ ساحلی تحفظ (coastal protection) ، پانی دے وسائل دی انتظام (water resource management) ، تے زرعی موافقت (agricultural adaptation) ، آب و ہوا دی تبدیلی دی پالیسی  ، جیویں کہ بین الاقوامی معاہدے (international agreements) تے قومی پالیسیاں (national policies) ، آب و ہوا دی تبدیلی دی تحقیق ، جیویں کہ موسمیاتی ڈیٹا دا تجزیہ تے موسمیاتی ماڈل دی ترقی  ، آب و ہوا دی تبدیلی دی تعلیم  ، جیویں کہ عوامی آگاہی (public awareness) تے تعلیمی پروگرام (educational programs) ، آب و ہوا دی تبدیلی دی مواصلات ، جیویں کہ سائنسی رپورٹس (scientific reports) تے میڈیا کوریج (media coverage) ، آب و ہوا دی تبدیلی دی معاشی اثرات (economic impacts) ، جیویں کہ معاشی لاگت (economic costs) تے معاشی مواقع (economic opportunities) ، تے آب و ہوا دی تبدیلی دی سماجی اثرات (social impacts) ، جیویں کہ سماجی عدم مساوات (social inequalities) تے سماجی تبدیلی (social change) شامل ہن ۔ مثال دے طور تے ، کلائمیٹولوجسٹ آب و ہوا دی تعریف کر تے طویل مدتی موسمی حالات کوں سمجھیندے ہن ، آب و ہوا دے عناصر دا مطالعہ کر تے درجہ حرارت ، بارش ، ہوا ، نمی ، تے دٻاؤ دے اثرات کوں سمجھیندے ہن ، آب و ہوا دے نمونے دا مطالعہ کر تے موسمی زونز ، موسمی تبدیلیاں ، تے موسمی تبدیلیاں دے فرق کوں سمجھیندے ہن ، آب و ہوا دی پیمائش کر تے موسمی سٹیشنز ، سیٹلائٹ ڈیٹا ، تے پیلیو کلائمیٹ ڈیٹا استعمال کریندے ہن ، آب و ہوا دی ماڈلنگ کر تے عددی تے شماریاتی ماڈل استعمال کریندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دے اسباب دا مطالعہ کر تے گرین ہاؤس گیسز ، آتش فشاں ، تے شمسی تبدیلیاں دے اثرات کوں سمجھیندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دے اثرات دا مطالعہ کر تے سمندر دی سطح وچ وادھا ، شدید موسمی واقعات ، تے ماحولیاتی تبدیلیاں دے اثرات کوں سمجھیندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی تخفیف دے طریقے ڳولیندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی موافقت دے طریقے ڳولیندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی پالیسی دا مطالعہ کر تے بین الاقوامی معاہدے تے قومی پالیسیاں دے اثرات کوں سمجھیندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی تحقیق کر تے موسمیاتی ڈیٹا دا تجزیہ تے موسمیاتی ماڈل دی ترقی کریندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی تعلیم ݙیندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی مواصلات کریندے ہن ، آب و ہوا دی تبدیلی دی معاشی اثرات دا مطالعہ کریندے ہن ، تے آب و ہوا دی تبدیلی دی سماجی اثرات دا مطالعہ کریندے ہن ۔ 

کلائمیٹولوجی دا مطالعہ کئی شعبیاں وچ اہم ہے ۔ ماحولیات دے شعبے وچ ، کلائمیٹولوجی دی مدد نال ماحولیاتی تبدیلیاں تے حیاتیاتی گھݨ ونک (biodiversity) تے اثرات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ مثال دے طور تے ، کلائمیٹولوجسٹ موسمیاتی ماڈل دا استعمال کر تے سمندر دی سطح وچ وادھا دے اثرات دا اندازہ لیندے ہن ۔ زراعت دے شعبے وچ ، کلائمیٹولوجی دی مدد نال فصلاں دی پیداوار (crop production) تے موسمی تبدیلیاں دے اثرات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ مثال دے طور تے ، کلائمیٹولوجسٹ موسمی ڈیٹا دا استعمال کر تے فصلاں دی پیداوار دی پیش گوئی کریندے ہن ۔ صحت عامہ  دے شعبے وچ ، کلائمیٹولوجی دی مدد نال شدید موسمی واقعات تے صحت تے اثرات دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ مثال دے طور تے ، کلائمیٹولوجسٹ موسمیاتی ڈیٹا دا استعمال کر تے گرمی دی لہراں (heat waves) تے صحت تے اثرات دا اندازہ لیندے ہن ۔ 

کلائمیٹولوجی دا مطالعہ انسانی زندگی دے کئی پُکھاں تے اثر انداز تھیندے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں ماحولیاتی تبدیلیاں تے حیاتیاتی گھݨ ونک تے اثرات دا مطالعہ کر سڳدے ہیں ، فصلاں دی پیداوار تے موسمی تبدیلیاں دے اثرات دا مطالعہ کر سڳدے ہیں ، تے شدید موسمی واقعات تے صحت تے اثرات دا مطالعہ کر سڳدے ہیں ۔ مثال دے طور تے ، کلائمیٹولوجی دی مدد نال اساں موسمیاتی ماڈل دا استعمال کر تے سمندر دی سطح وچ وادھا دے اثرات دا اندازہ لا سڳدے ہیں ، موسمی ڈیٹا دا استعمال کر تے فصلاں دی پیداوار دی پیش گوئی کر سڳدے ہیں ، تے موسمیاتی ڈیٹا دا استعمال کر تے گرمی دی لہراں تے صحت تے اثرات دا اندازہ لا سڳدے ہیں ۔ ایں علم دا مقصد ماحولیاتی تبدیلیاں تے حیاتیاتی گھݨ ونک تے اثرات دا مطالعہ کرݨا ، فصلاں دی پیداوار تے موسمی تبدیلیاں دے اثرات دا مطالعہ کرݨا ، تے شدید موسمی واقعات تے صحت تے اثرات دا مطالعہ کرݨا ہے ۔