ڈائری دا پنا 51

ڈائری دا پنا : 51

چلہار شہر توں ٹُر پیوسے ' خلیل کنبھار سندھی شاعری دی گالھ شروع کیتی ' اوہ سندھ دی لوک کلاسیکی تے اجوکی شاعری دا جانڑو ہا ' اونکوں تھرپارکر دے ہر شہر دی دیو مالا وچوں بیت یاد ہَن ' اوں ہاکڑا کنارے اپنی وستی نوہٹو بارے بیت سنڑایا " نوہٹو اتنا وڈا شہر ہے جو اِتھاں نو سو دھوبیاں دے ہَٹ ہِن تے پاندھیاں کوں نوہٹو دے عطر دی خوشبو کئی میل پریں توں آندی ہے * خلیل کنبھار تھر دے ہر شہر دی اساطیر وچوں بُلیندا ہا ' خلیل دی سُرت شاہ جو رسالو نال گنڈھل ہئی ' اوہ اپنڑیاں روز ڈہاڑی گالہیں وچ شاہ کوں سُہیندا ہا ' بارش تھیوے نہ تھیوے اوہ شاہ کوں سوریندا ہا ' اوہ شیخ ایاز دا محبتی ہے ' جدید سندھی شاعری تے اوندے اثرات دی گالھ کریندا ہا :
توں محبوب دی جھگی تئیں پیا ویندیں 
ٹانگر دے ڈو ترے پُھل نال گِھدی ونج 
ایاز گلاب دی جاہ تے ٹانگر دے مقامی پُھل دی گالھ کریندے ' ایہا جاہ ہئی جتھاں شیخ ایاز سندھی شاعری کوں مقامیت نال جوڑیا ہا ' ٹانگر دا پُھل جیڑھا [[سندھ]] دے جنگل دا پُھل ہے سندھی شاعری وچ پَرتا دی علامت بنڑ گیا ہا '
اوہ ایاز دی دھج دا ذکر کریندے ' جڈاں اوں جنرل ایوب خان دے سامنڑے الوایا ہا :
میڈا مُل پچھدیں تو آمر 
توں میڈا ہک گیت وی گِھن سگدیں !
خلیل شیخ ایاز نال سندھی شاعریں ادیبیں دانش وریں دیاں مخالفتاں تے اوندے ڈھکیجنڑ دا حال ڈتا ' سڑک دے ڈوہیں پاسوں بارش نہ ہوون دی کتھا پئی چلدی ہئی ' ترے ترے چار چار چنورے کٹھے آ ویندے ہَن ول وستی آ ویندی ہئی ' موٹر سائیکل کاراں لاریاں پیاں لنگھدیاں ہَن ' تھر دے لباس وچ تریمتیں بالڑیاں نظردن ہَن ' کہیں کہیں ویلے کھیکھڑا لنگھدا ہا تاں شور مچا ڈیندا ہَم ' ڈوجھی [[جنگ]] عظیم دے ویلے دیاں ایہ لاریاں تھرپارکر راجھستان تے گجرات وچ وستی در وستی گوٹھ در گوٹھ شہر در شہر پندھ کریندیاں آندیاں ہَن ' ایہ کھیکھڑے کڈاہیں فوجی لاریاں ہَن ' جنہاں وچ بَیہ کے گورا ویہویں صدی وچ انہاں علاقیاں وچ وڑیا ہا ' گزرل پنجاہ سَٹھ سال توں ایہ کھیکھڑے سپاہیاں تے بندوقاں باجھوں لوکیں دی رسائی دا وسیلہ ہَن ' انہاں کھیکھڑیاں دی تقدیر وچ بہوں ساریاں نشانیاں ہَن ' ایہ کھیکھڑے انگریزیں دے بحری جہازیں توں بھانویں [[کراچی]] سورت گجرات یا بمبئے دی بندر گاہ تیں لتھے ہَن ' اج ایہ کھیکھڑے ریلوے دے کالے انجن وانگوں تل وطنیاں کوں ڈھویندے ہَن ' اِنہاں نال کیا سلوک بنڑدا ہا ' استعماریاں دیاں لاریاں والی نفرت یا تل جایاں دی سواریاں والی محبت ' میکوں کھیکھڑیاں نال محبت ہئی ' میکوں ریلوے دے کالے انجنڑاں نال وی محبت ہئی : 
ریلوے دے کالے انجن سیتی چھیکڑی ہک سلامی
نال اساڈے ہنڈے بھانویں گوریاں نال جو آئے........
میکوں اُنہاں گوریاں دا وی آدر ہا جیڑھے ساڈی مٹی وچ سُتے پئے ہَن ' اوہ بندوقاں چا تے آئے توپاں چِھک تے لتھے ' اُنہاں ساکوں ماریا, ساڈے شہراں دیاں کندھاں بھنیاں بوہے تروڑے ' پہلے ریل گاڈی تے اگوں سمندری جہازاں تے جو ہتھ لگیا لڈ گئے ' جو اُتھاں بنڑایا اتھاں ان ویچیا ' ساکوں اُنہاں نکیاں وڈیاں شئیں مُل گھنڑ والا ماہنڑو ہوکیا ' اُنہاں اپنڑا ' سچ ' ساڈے تے لاگو کیتا پر ساڈا اپنڑا ہک سچ ہے ' جیڑھا گورا اِتھاہیں موئے ساڈی مٹی وچ سُتا پئے اوندا آدر ' ایہ آپنڑی بھوئیں دا آدر ہے ' ساڈے کول انہاں گوریاں دیاں قبراں کیتے کَنیر / گُل جَنگنڑ دے پُھل ہِن :
پُھل بنڑدن انگریزاں دیاں وی قبراں کیتے آکھو 
بھوئیں ساڈی وچ سُتے پئے ہِن ایہ بندوقاں والے
ہک کھیکھڑے دی فوٹو دوست ایاز گُل چِھکی ہئی ' ایاز گُل ایہ فوٹو میکوں سکھر [[گھر]] اپنڑے ڈکھائی ہئی ' جڈاں میں اپنڑے دوستاں قیصر عباس تے الطاف ڈاہر نال فروری 2018 کوں اوندے ہاؤسنگ سوسائٹی والے نویں [[گھر]] وچ ٹکیا ہم ' ایاز گُل دی شاعری وانگوں اوندی فوٹو گرافی وی کمال تئیں پج گئی ہے ' اوں تھرپارکر دے پندھ وچ کھیکھڑے دی فوٹو ہک کڈھی ہئی ' ایہ فوٹو ہک طلسمی پنا ہا ' کھیکھڑے دی تاکی وچ تھری ہک چھوہِر بیٹھی ہئی ' ایہ فوٹو ازل تے ابد خانہ ہا ' ایں پاروں جینویں کوئی کھیکھڑا لنگھدا میں بول پوندا.....کھیکھڑا.....خلیل کنبھار کِھلدا ہا ' اوہ شیخ ایاز دیاں گالہیں پیا کریندا ہا ' اوں میں دو ڈٹھا تے اَچن چیت پُچھیا " [[سرائیکی]] وسوں میں تیری بھی مخالفت کبھی ہوئی ہے *۔ رفعت عباس۔

## حوالے