جنجال

کھوہ حاجی آلا کہیں زمانے ݙاندیں تے اُٹھیں نال وݙے زور شور دا وہندا ہا ۔ حاجی خان کوں وݙا بخت بھاڳ ہا ‘اوندے کول ہمیشہ ہک ݙونو کر واہی بجائی تے مالیں دے گھاہ پٹھے واسطے رہ ویندے ہن تے آپ وی وݙا محنتی ڄٹ ہا ۔ اَٹھ پاہری کھوہ وہندا ہا مدعا ڄٹ دی دھوڑ ہئی‘ فصلاں ایں جو سپ نہ چیر سڳدا ہا ‘ ایویں ٻہوں سوہݨاں وقت گزردا پیا ہا جواوندے پُتر سلطان خان تے ذیشان خان جوان تھی ڳئے ہن تے ہُݨ اُنہاں اپݨاں کاروبار آپ سنبھال گھدا ہا‘واہی کوںوسعت ݙتونے ‘ جیڑھی انہاندی غیر آباد زمین پئی ہئی اوکوں وی آباد کر گھدونے ۔ حاجی خان 40وگھے زمین دا مالک ہا تے ہُݨ ایہ ساری آباد تھی ڳئی ہئی ‘ حاجی خان تاں کھوہ نال واہی کریندا ہا پر ہُݨ جدید دور آیا تاں سلطان خان تے ذیشان خان وی اپݨاں بور پیٹر لوا گھدا تے سارے رقبے تے پاݨی پھیر چھوڑیونے تے ہُݨ اُنہاندا بخت عروج تے ہا۔

ہک ݙیہاڑے حاجی خان ݙوپہریں کوں ہک درخت دی چھاں تلے سُتّا پیا ہا جو اچانک تیز اندھاری آ ڳئی ‘ اندھاری دا شوکاٹ سُݨ کے اوہ اُٹھی کے بھڄݨ لڳا جے تائیں درخت ترٹ کے اوندے سِر تے آ پیا تے اوہ اُتھاہیں موقعے تے مر ڳیا۔

رَب دی رضا ہر تے ݙاڈھی ہوندی ہے تے ہر کوئی ایہ صدمہ سہکے چپ کر ڳیا ‘ حاجی خان دے بعد ہُݨ شاہی اوندے پتراں سلطان خان تے ذیشان خان دی آ ڳئی‘ ݙوہائیں بھرا شادی شدہ ہَن ‘ جݙاں جو وݙا بھرا سلطان خان ہک عاشق مزاج تے عیاش آدمی ہا تہوں ذیشان خان دے ہٹکݨ دے باوجود اوں ݙوجھی شادی کر گھدی ۔ کوئی سال کھن داعرصہ گزریا  ہوسی جو ہک ݙیہاڑے اپݨے بھرا ذیشان خان دے کول آن ٻیٹھا تے آکھݨ لڳا ذیشان بھرا تیکوں اَڄ ہک نویں خبر سُݨاواں؟

جی لالہ سُݨائو کوئی خیر دی خبر ہے؟

جیا جیا خبر خیرخوشی دی ہے ‘ اوہ اکرم خان نہیں شہر وآلا؟ اوں اپݨی دھی ریشماں دی طلاق گھن گھدی ہے !

یار ایہ ڳالھ تاں افسوس دی ہے پر تیں ایکوں خیر خوشی دی خبر کیویں سمجھ گھدے؟

میݙے واسطے تاں ایہ خوشی دی ڳالھ ہے ناں! کیوں جو میں ریشماں نال شادی کرݨ چاہنداں۔

سلطان خان ایہ توں کیا پیا آہدیں ؟ ݙو شادیاں تیݙیاں پہلے ہن پیاں تے ہُݨ تریجھی شادی دی تیکوںکیا لوڑھ پئے ڳئی ہے؟

اوئے ذیشان خان ترائے ترائے رَناں وی جوانیں دے گھر ہوندیاں ہِن ‘ ہیجڑیں دے گھر نہیں‘ ٻس توں مہربانی کر تے میݙے نال تھی کے ڳادھی گِڑا تے ریشماں نال میݙی شادی کرا ݙے تے توں وی جتھاں آکھسیں میں تیݙی ݙوجھی شادی کرا ݙیساں۔ سلطان خان آکھیا

لالہ تیݙی وݙی مہربانی پر میکوںݙوجھی شادی دا کوئی شوق نہیں۔

چلو سئیں تیکوں ݙوجھی شادی دا شوق نہیں تاںمیکوں تاں تریجھی شادی دا شوق ہے تے ہُݨ توں میݙا اڳواݨ بݨ کے میݙی شادی تاں کرا ݙے۔

سلطان خان ! توں میݙا وݙا بھرا ہیں تے میں تیکوں ہتھ ٻدھ کے درخواست کرینداں جو تریجھی شادی دا شوق چھوڑ ݙے تے شادی نہ کر‘ ایہیں ڳالھ اِچ تیݙی بہتری تے بھلائی ہے ‘ ورنہ تیݙی مرضی پر ایں کم اِچ میں تیݙا ساتھ نہیں ݙے سڳدا۔ ذیشان خان آکھیا

کجھ ݙینہہ گزرئیے تاں سلطان خان تریجھی شادی کر گھدی تے ریشماں اوندے گھر آ ڳئی ‘ سلطان خان دے اخراجات ودھدے ݙیکھ کے ذیشان خان اپݨے حصے دی زمین تے مال مݙی ونڈ کے اوندے کولوں انج تھی ڳیا ۔ ہُݨ سلطان خان اپݨے ترائے ذالیں نال اَدھ حصے تے وَل کھڑا۔ وقت گزردا ریہا تے سلطان خان دے ٻال ڄمدے ریہے‘ اَٹھ ݙاہ سال بعد اوندے ݙو درجن ٻال تھی ڳئے ۔ سلطان خان ݙینہہ رات کما کما تھک پوندا ہا تے اوندیاں ذالیں وی پوہریا کرکرکے زہیر ہوندیاں ہن پر وَل وی ٻالیں دا اَن پاݨی پورانہ کر سڳدے ہن۔ کیوں جو ہک کماوݨ آلا تے ݙو درجن کھاوݨ آلے جو ہن کیویں پوری پووے ہا ؟ کہیں شاعر نے کیا خوب آکھئے:

؎  تھوڑے ٻال جے ہوون تاں منہ بھر گھیئو کھنڈ نال

  ڈھیر ہوون تاں گھر دے وچ نہ اَٹا تے نہ دال

ٻالیںدے جنجال سلطان خان دے حالات ایں خراب کر ݙتے ہن جو بخت بھاڳ اوندے کولوں مکلا ڳیا ہا تے بدبختی ٻوہے تے سلام آن کیتا ۔ ٻس وَل اوہ ٻالیں دے پیٹ دا دوزخ بھرݨ کیتے زمین ویچݨ تے مجبور تھی ڳیا‘ ہر سال زمین دا وگھہ ݙو ویچ ویچ کے ٻالیں داروٹی ٹُکر مرمسائیںپورا کریندا ریہا تے آخر مکانیں آلی زمین باقی آن بچایُس ۔ سلطان خان ڈھیر شادیاں کرکے ڈھیر ٻال ڄما کے اپݨے اُتے وݙا ظلم کیتا ہا ۔ ایہا اِی وجہ ہے جو اوہ ساری حیاتی غربت دے بار تلے رہ ڳیا تے ساری مد ٻالیں کوں رَڄ روٹی ٹُکر وی نہ کھوا سڳیا تے نہ اِی اُنہاں کوں پڑھا لکھا سڳیا ۔ آخر سلطان خان اپݨی حیاتی دے ݙینہہ پورے کرکے ایں جہان فانی توں کوچ کر ڳیا تے ٻال وی بُکھ تس نبھا کے وݙے تھی ڳئے ہن۔ ہُݨ اُنہاندے کول نہ کوئی علم ہا تے نہ کوئی ہنرتے نہ اِی انہاندے کول کوئی روزگار دا ذریعہ ہا ‘ کرِن تاں ہُݨ کیا کرن؟ ہر کہیں کوں اپݨی اپݨی فکر پئے ڳئی تے آپ تڑاپی اِچ جیݙے کہیں دا منہ آیا اُنہاہیں سر گھن ڳیا ۔انہاندا پیئو تاں پہلے مر ڳیا ہا پر ہُݨ نفسانفسی اِچ پئے کے انہاں کوں اپݨیاں ماواں وی بُھل ڳیاں ہن ‘ کوئی کراچی نکل ڳیا تے کوئی پنڈی ۔ ہکے پیئو دے پتر ہن آپ تڑاپی تے افراتفری دے عالم اِچ انہاں کوں ہک ݙوجھے دی خبر سُدھ وی نہ رہی تے ہک ٻئے کنوں نکھڑ کے کانو کان تھی ڳئے۔

اِنوں ذیشان خان صرف ݙو ٻال ڄما کے ذال دی منصوبہ بندی کرا چھوڑی ہئی ‘ اوں اپݨی دھی تے پتر کوں عیش عشرت نال پالیا ۔ سانبھیا تے پڑھایا لکھایا تے آپ وی سُکھ چین دی زندگی بسر کیتی ۔ اَڄ کل ذیشان خان تے اوندی ذال زیبو خوش خرم وسدے پئے ہن ۔ انہاندا پُتر ناصر ہک کالج دا پروفیسر ہے تے انہاندی دھی شازیہ ہک مقامی ہسپتال اِچ ڈاکٹر دے فرائض سر انجام ݙیندی پئی ہے۔

……

## حوالہ
کتاب:  پکھی واس (سرائیکی افسانے) فیض بلوچ ، چھاپہ خانہ ، جھوک پبلشرز، ملتان