وسیب یاترہ ( ملک مشتاق)

## وسیب یاترہ

## پہلی لڑی

وسیب یاترہ بسلسلہ سرائیکستان ٹرین مارچ (پہلی لڑی)

مظلوم سرائیکی قوم وانگوں جگ جہان ءچ ڈھگ قوماں ہن جہڑیاں اپنڑی سنجانڑ حقوق شناخت تے اپنڑی ماءبولی سانگھے مسلسل بانڑ مریندیاں پن

لیکن سرائیکی قوم دی جدوجہد ساریں کنوں منفرد وکھری تے نرالی اے  او کیویں  او ایویں جو کجھ قوماں مسلسل جدوجہد کنوں مایوس تھی گن کجھ حالات کنوں تنگ تھی پرامن جدوجہدکوں چھوڑ تے مسلح جدوجہد شروع کرڈتی اے جیندی مثال کرد تے بلوچ قوم دی صورت ءچ ساڈے سامھنڑے ہے جبکہ مظلوم سرائیکی قوم تقریباً 200سوسالاں توں پرامن جدوجہد کریندی کھڑی اے

سرائیکی صوبے دے حصول سانگھے صادق آباد کوٹ سبزل توں ملتان تک سرائیکستان لانگ مارچ 2017ءچ تھیا ہا  جیندا ڈوجھا پارٹ ملتان توں اسلام اباد لانگ مارچ دی صورت ءچ تھیونڑا ہا 

سرائیکی وکیپیڈیا دے ایڈمن پروفیسر پرویز قادرسئیں فون  کیتا ملک صہب ظہوردھریجہ صہب چاھندن جو تساں ملتان آؤ تےسرائیکستان ٹرین مارچ ءچ سرائیکی وکیپیڈیا دی نمائندگی کرو  آخرتے وفاقی دارالحکومت اسلام آباد PNCAءچ پروگرام ءچ وی سرائیکی وکیپیڈیا دی نمائندگی کرو  میں آکھیا سئیں میڈی طبعیت ٹھیک کائینی  ٹھڈ دی وجہ توں سفروی نئیں تھیندا  پرویز قادر آکھنڑ پئے گئے تساں کوشش تاں کرو  ارادہ تاں کرو  ول بئے ڈینہہ ظہور دھریجہ صہب دا فون آ گیا  ملک صہب ھنڑ طبعیت کیویں اے  پنجتن دا کرم اے میں ولدا ڈتم دھریجہ صہب اکھیا   ملک صہب میں سپیشلی تہاکوں دعوت ڈیونڑ سانگھے فون کیتم تساں ایں سرائیکستان ٹرین مارچ ءچ سنگت سودھے شرکت کرنڑی اے  میں  آکھیا سئیں تساڈاحکم سراکھیں تے  میڈی طبعیت الی مجبوری اے دھریجہ صہب اکھیا تساں ذھنی طورتے موڈ بنڑاؤ  اگوں اللہ وارث اے 

ڈو ترائے ڈینہہ مسلسل رابطے دےبعد پہلے تاں میں انکار کرڈتا لیکن رات کوں سمدھے ویلھے اے خیال آیا طبعیت تاں ہک ڈینہہ ٹھیک تھی ویسے لیکن ایہوجہیا موقع ولا نہ ملسے اتنی دیرءچ پرویز قادر سئیں دی کال آگئی  میں اونہیں کوں اپنڑے آونڑ دا ڈسایا تاں پہلے تاں او خش تھی گئے لیکن فورن طبعیت دا پچھیا میں اکھیے ہکو حال اے  ول اونہیں اکھیا تہاڈی طبعیت کوں چس کائینی اگوں  ترائے ڈینہہ سفر ءچ لگسن  طبعیت ڈھگ ناں وگڑ ونجے  میں اکھیے آپے علی کوں پارت اے  خیر اگلے ڈینہہ فرید پاک سرکار کنوں اجازت گھن حاضری ڈے تے فیصل موورزتے  ملتان روانہ تھی پیاں  عشاء دیاں بانگاں ملتان دء اڈے تے سنڑیاں پرویز قادر سئیں کوں ڈسائم جوملتان اڈے تےپج گئیاں اونہاں اکھیا میٹرو تےبہہ ونجو دولت گیٹ توڑ جلدی پجاڈیسی ول میڑو تےبہہ گیاں تےاتنی دیرءچ دھریجہ صہب دی کال آگئی ملک صہب جلدی آؤ ساری سنگت تساڈی تانگھ ءچ اے تےکھانڑے سانگھے تہاڈا شدت نال انتظار پئی کریندی اے  میں آکھیے سئیں میکوں پہلے ملتان تاں پجنڑ ڈییو دھریجہ صہب کھل تےجواب ڈتا ملک صہب میکوں پرویزقادر سبھ کجھ ڈساڈتے  میں آکھئے میں تاں سرپرائز ڈیونڑ چاھنداں ہم  تھولی دیر بعد میں جیویں جھوک پجیاں  سنگت کوں ڈیکھ تے ہاں ٹھرگئے تے دل خش تھی گئے دھریجہ صہب شاندار استقبال کیتا ول کھانڑاں لگ گیا تےاساں ساریں رل تے لنگر کیتا حسنین سانول ذیشان سانول تے باورچی چاچا جیہڑا کن ءچ ٹوٹی لائی ودا ہا بہوں شاندار میزبانی کیتی

حال حویلہ جاری اے

باقی ول

## ڈوجھی لڑی
سرائیکی وسیب یاترہ بذریعہ سرائیکستان ٹرین مارچ(ڈوجھی لڑی)

لنگرتوں بعد جھوک دے دفتر ءچ موجود ساری سنگت نال دعاسلام تھئی انویں تاں ساریں سجنڑیں کوں ڈیکھ تے بہوں خشی تھئی لیکن ہک دلبر جانی اینجھا وی ہا جینکوں ڈیکھ بلکہ مل تے اکھیں دے نال نال ہاں وی ٹھرگیا  تے او ہا حاجی عید احمد دھریجہ  فون تے اوندے نال مسلسل رابطہ رہ ویندے لیکن ہارٹ سرجری دے بعد پہلی ملاقات ھئی میں سئیں دی عیادت کیتی تےول پچھیا جو طبعیت دا کیاحال اے  جواب ڈتونے جوھنڑ مولا داکرم تےمدنی سوھنڑے دی رحمت نال ٹھیک آں  میں پچھیے کون کون تے کتھوں کتھوں سرائیکستان ٹرین مارچ ءچ جلدا پئے حاجی عیددھریجے سئیں جواب ڈتا ہرکہیں دا موقعے تے پتہ لگسی باقی وعدے تاں ہرکوئی کیتی کھڑے البتہ میں تےمیڈے پتردی شمولیت کنفرم اے میں آکھیا حاجی صہب تہاڈے جذبے لگن تے جدوجہد کوں سلام اے تہاًڈا تازہ تازہ اپریشن تھئے تہاڈی صحت حالی سفردی متحمل کائینی تساں ریسٹ کرو تساڈا پتر تہاڈی نمائندگی کریسے  حاجی صہب جواب ڈتا ملک صہب ایں دفعہ اللہ سئیں نویں زندگی جیونڑ دا چانس ڈتے  پتہ چوکھے ڈینہہ ہن زندگی دے کیا پتہ زندگی دا ولا ایہو جہیا موقع نصیب نہ تھیوے  ایندے حوصلے کوں ست سلام ءن  جھوک ءچ میلہ لگاکھڑا ہا رات کوں ڈینہہ داسماں ہا کوئی جھنڈے بیٹھا بنڑینداہا کوئی پینافلیکس  کوئی پیکنگ  ہرکوئ کہیں نہ کہیں کم کوں لگاپیا ہا کجھ مہمان جھوک دے دفتر کجھ بئی مختلف جاھیں تےٹکیے پئے ہن قائد سرائیکستان تے ایں سرائیکستان ٹرین مارچ دے کپتان ظہور دھریجہ سئیں نے جملہ شرکاء نال مشاورتی میٹنگ کریندیں ہویں فرمایا جو سرائیکستان ٹرین مارچ دا قافلہ کل سویلے تھل ایکسپریس تےملتان کینٹ ٹیشن توں رائٹ 7وجے روانہ تھیسی جیندے کیتے ساڈا سویلے 6وجے ٹیشن تےپجنڑاں لازمی اے لہذاہک تاں سویلے وڈے ویلھے اٹھی تےتیار تھیونڑے ملتان توں گھن کہ راول پنڈی تائیں چالھی ٹیشناں تےمقامی لوک سرائیکستان ٹرین مارچ دا استقبال کریسن ہرٹیشن تےوخت بہوں تھولا ہوسے لہذا اے ساراکجھ ذھن ءچ رکھاہےسرائیکی جھنڈے پینافلیکس میڈیا سرائیکی ترانے تے سرائیکی نعرے کیتے ہرٹیشن تے یوتھ تیار بلکہ الرٹ راھسے ولا ولا نہ اکھنڑاں پووے  ایندے علاوہ تھل ایکسپریس ءچ اساں سارے قافلے دیاں ٹکٹاں بک کروائی کھڑوں  ریل ءچ ساڈے علاوہ بئے وی مسافر ہوسن جیندے وچ تریمتاں وی ہوسن لہذا اساں صرف صوبہ سرائیکستان دے قیام دا پیغام ڈیونڑے ریل ءچ محو سفر ہر تریمت ساڈے کیتے ساڈی ماءبھنیڑ دھی رانڑی تے نیانڑی اے  اپنڑی اکھ ءچ اوہا شرم وحیا رکھوا وے جیہڑی اپنڑی ماء بھینڑ کیتے رکھیندے وے تے ہک بئے دا سکے بھرانویں وانگے خیال کراہے کوئی غیراخلاقی تے غیرقانونی حرکت نہ کراوے قانون دا ہرصورت احترام کرنڑے حوصلے تےبرداش کنوں کم گھنڑے  ساڈے ایں قافلے ءچ ڈاہ سال دے نکڑے بال کنوں گھن کہ ضعیف العمر بڈھڑے وی شامل ہن ہر کوئی مظلوم سرائیکی قوم دا سفیر اے اگر کوئی مسئلہ تھی ونجے تاں مشاورت تے ڈھڈے دماغ نال حل کرنڑے تے اپنڑے سامان دا خاص خیال رکھنڑے  ھنڑ جلدی نال سم ونجو ٹیم ڈھیر تھینداپئے ول سویلے جاگ نہ تھیسے  سمنڑ دے بعدپتہ اوہو لگے جو معرکہ اٹھیندے کھڑے ہن  وے یار اجاں تاں ادھ رات اے ھنڑیں نال کیوں اٹھا ڈتے وے  سئیں جلدی جلدی تیار تھیوو تےٹیشن تےجلوں نتاں ریل نکل ویسے  اساں تیاری کرنڑ پئے گئیوں ولا اسورویلھے آلیاں بانگاں ملنڑ پئے گن نمازپڑھ تے ٹیشن تے کیری کار تےرکشے دے ڈوترائے چکریں ءچ ونج پجیوں  میں ٹیشن تے اے ڈیکھ تےہریان تھی گیا کہ اتنی سویلے سویلے بہوں وڈی تعداد ءچ لوک سی آف کرنڑ سانگھے آئے کھڑے ہن  تھل ایکسپریس ٹھیک ست وجے سرائیکی نعرے تےترانیں دی گونج ءچ روانہ تھی پئی  جاوید چنڑایڈوکیٹ سیکٹرٹری جنرل PSP ڈومنٹ لیٹ تھیونڑ دی وجہ توں مس تھی گیا ریل ءچ موجود سارے مسافر بڑے غور تےتوجہ نال ساڈے جھندے پینافلیکس نعرے تےسرائیکی ترانے سنڑتے انجوائے کریندے پئے ہن 

باقی اگلی لڑی ءچ

## ترجھی لڑی
وسیب یاترہ بذریعہ سرائیکستان ٹرین مارچ(تریجھی لڑی)

میں اوں تمام سنگت دا شکرگزار آں جیہڑے وڈے شوق تے دلچسپی نال وسیب یاترہ دا حال احوال ناصرف پڑھدے پن بلکہ شئیر کرنڑ دے نال نال اپنڑی فیس بک آئی ڈیز تے واٹس اپ تے میڈی پوسٹ کوں کاپی کرتے اتے اتے لکھت ملک مشتاق رھنما سرائیکی وکیپیڈیا وی لکھدن چا تےول فون کرتے حوصلہ افزائی وی کریندن  میں اونہیں دی محبتاں دا مقروض ھاں  

میں ساری سنگت کوں ڈسینداں جلاں جو وسیب یاترہ دیاں ساریاں قسطاں تے میڈیاں بیاں وی ساریاں تحریراں تساں سرائیکی وکیپیڈیا تےوی پڑھ سکدے وے چاھے تساں دنیا دے کہیں ملخ ءچ راھندو  تساں سرائیکی وکیپیڈیا توں فیض یاب تھی سکدو سرائیکی وکیپیڈیا  سرائیکی زبان ادب تہذیب ثقافت سرائیکی دھرتی نال جڑی ہرشئے دا خزانہ بلکہ سرائیکی دا انسائیکلوپیڈیا اے جتھاں سرائیکی نال ریلیٹیڈ ہرشے اپ لوڈاے لنک اے ہے skr. Wikipedia.org

فرہادفریدی  سرائیکی وکیپیڈیا کراچی دا صدر اے میڈا گھاٹا یار اے اوں دلبرجانی دا سرائیکی وکیپیڈیا نال محبت دا حال اے ہے جو میڈیاں لکھتاں تے پوسٹاں فٹا فٹ لاڈیندے تے جیہڑے ویلھے میں کراچی وینداں میڈیاں پیریں  آلی کار خذمتاں کریندے اوندے احسان میں جیندیں نئیں لہا سکدا

خیر قصہ اگوں تے ٹریندوں ملتان توں جیہڑی سنگت نال ھئی چند دے ناں میکوں آمدن  آصف دھریجہ فیاض پتافی  زین دھریجہ سرائیکستان دا ابن بطوطہ ماہر تاریخ داں محقق تاریخ راجن پور تےتاریخ سرائیکستان دا مصنف تے سرائیکی میگزین اوتا دا چیف ایڈییٹر PSP دا مرکزی رھنما HRCPدا ڈوثرنل لیڈر احسان چنگوانی اپنڑے یار اکبرکھوسہ تےاپنڑی سنگت نال دیرہ غازیخاں توں شریک ہن 

کوٹ سمابہ توں PSPدے ضلعی صدر ریاض کھرل ارشدرحمانی وفد سمیت شامل ہن ذیشان دھریجہ  جگ مشہور سرائیکی شاعر تےگلوکار جاوید شانی ٹک ٹاک سٹارسوشل میڈیا اکٹیویسٹ  شہبازخان مڑل زبیروئینس  سرائیکی سنگر مقبول کھرل بابا ممتاز راناساجد  اشرف پٹھانڑے خاں  جگ مشہور سرائیکی انقلابی شاعر تےگلوکار ہوشوشیدی چودھری شہباز سرائیکستان ڈیمو کرٹیک پارٹی دے یوتھ ونگ دے جینرل سیکرٹری خواجہ شعیب الحسن ہمدان نیوز دے رمضان ہمدانی سرائیکستان قومی کونسل بہاولپور دے صدر انور مغل بمعہ سنگت روشن ضمیرمہوٹہ اسدسلیم دھریجہ معین خاں دھریجہ  تے بئے وے ڈھگ سنگتی نال ہن جیندے میکوں ناں نئیں امدے یا یاد کائینی  اگر کوئی دوست ایں ٹرین مارچ ءچ بالواسطہ تے بلاواسطہ شریک ہا یا اونکوں ناں یاد ہن یا اوندا ناں مس اے تاں او میکوں ضرور ڈساوے تاکہ میں اوندا ناں شامل کرڈیساں کیونکہ اے تریخ لکھیندی پئی اے جیہڑی سرائیکی وکیپیڈیا تے وی لکھیندی پئی اے تے سرائیکی وکیپیڈیا ایہوجہیا فورم اے جیہڑااساڈے مرنڑدےبعد قیامت تک محفوظ راھسی 

مظہرجاوید سیال سرائیکی دھرتی نال محبت کرنڑ الا صحافی اے یار اوندی شابش وڈے ویلھے فجر دی بانگ توں وی پہلے اپنڑی کارچھک تےجھوک دے دفتر آگئے تےآکھیس جلدی کرو میں تہاکوں اپنڑی کارتے چا تےکینٹ ٹیشن چھوڑآواں  اوندی محبت جذبے تےلگن کوں سلام اے اتنی ٹھڈھ تے پالے ءچ اپنڑی نندرسکون ونجا تے صرف سرائیکی ماءدھرتی تےماءبولی دی محبت ءچ اپنڑی کار چھک تے ادھ رات کوں اساکوں سی آف کرنڑ آگئے

کجھ اینجھے سرفروش وی ہن جیہڑے صرف ہک ڈوگھنٹے ستن باقی ساری رات سرائیکستان ٹرین مارچ دی تیاریاں کریندے رہ گن تے ڈو بندے ایہوجہے وی ہن جیندی ساری رات پپلی نئیں ملی  ہک بابا ممتاز جیہڑا باورچی ہا تے کن ءچ سنڑڑالی ٹوٹی لائی ودا ہا  تے ڈوجھا مفکرسرائیکستان  غمخوار سرائیکستان سرائیکستان لانگ مارچ دا راھبر تے ایں ٹرین مارچ دا موہری فخر سرائیکستان سرکار ظہوراحمد دھریجہ سئیں ہن جینکوں اپنڑے سکون دے علاوہ ہرکہیں دے سکون دی فکر ھئی او ٹرین مارچ ءچ شریک ہرچھوٹے وڈے مہمان جیہڑے اوتھائیں ٹکیے پئے ہن کنیں آپ اوندے کھٹڑے بسترے تےونج تے پچھدا ہا کوئی کمی بیشی یاکوئی مسئلہ یا کوئی شئے دی لوڑھ ہے تاں میکوں ڈسو میں حاضر آں  یارکمال اے ایں بندے دی سکی ماء وانگوں ہرکہیں دا خیال کریندا ودا ہا

باقی ول

## چوتھی لڑی
وسیب یاترہ بذریعہ سرائیکستان ٹرین مارچ(چوتھی لڑی)

ملتان توں سرائیکستان ٹرین مارچ دا قافلہ بذریعہ  تھل ایکسپریس ڈبہ یابوگی نمبر3 پنڈی اسلام آباد کیتے رواں دواں تھی پئے  ڈھگ ساری اینجھی سنگت وی ھئی جئیں سویلے ملتان کینٹ ٹیشن توں ساڈے نال رلنڑاں ہا  پاکستانی نظام کوں ذھن ءچ رکھ کہ ریل گھنٹہ ڈو لیٹ ویسی تے اساں آرام نال پج ویسوں لیکن ایویں لگدے  تھل ایکسپریس ست وجے دے انتظار ءچ ھئی ایڈوں سوئی ست تے پجی اے ریل ٹرپئی اے  خیر اساں سارے اپنڑیں اپنڑیں سیٹیں تے بہہ گئیوں  ول دھریجہ صہب آکھیا ہرکوئی اپنڑے نال دی سنگت ساتھی تےسامان چیک کرگھنو کوئی شئے مس تاں کائینی  تھولی دیرتائیں اوکے رپورٹ آگئی  ایندے بعد حسنین سانول اعلان کیتے جو ظہور دھریجہ سئیں ساریں نال ہک اہم گال کرنڑچاھندن جیندے بعد ظہوردھریجہ صہب نے آکھیا کہ ملتان توں پنڈی تک تقریباً 14پندرہ گھنٹے دا سفر اے ایں کنوں زیادہ وی لگ سکدن  لہذا ایں سفر کوں سزانہ سمجھو بلکہ خشگوار تےیادگار سفر سمجھ تے انجوائے کرو اے ریل تھل ایکسپریس ڈھیرسارے ٹیشناں توں لنگھسے تےچالھی مرکزی ٹیشن اینجھے ہن جتھاں اساں ہرٹیشن تے تلے لہہ تے سرائیکستان ٹرین مارچ دا مدعا مقصد ڈساونڑیں او وی مختصرتے جامع انداز ءچ 

ہرٹیشن تے سرائیکی کارکن ورکرز سیاسی سماجی رھنما تنظیماں سرائیکی شاعر ادیب لکھاری اگوانڑ وکلاء سول سوسائیٹی میڈیا تے مقامی لوک اساڈے  استقبال  تےاساڈا موقف سنڑڑ سانگھے پہلے آئے کھڑے ہوسن  لہذا ڈسپلن دا مظاھرہ تےنولوز ٹاک  تےفوکس رکھیندیں ہوئیں اپنڑا پیغام ڈیونڑے نعرے جھنڈے تے پینافلیکس یوتھ دے ذمے ہے کوشش کرو ایں مارچ دا ہرلمحہ پکس یاویڈیو دی صورت کیپچر کرو کیونکہ اے تریخی تےیادگار  لمحات ہن  سرائیکستان ٹرین مارچ دے شرکاء دا جذبہ جنون  تےجوش دی وجہ توں پوری ریل ءچ ہل ہل مچ گئی رناں جوان چھوٹے وڈے ہرمسافر دی مرکز نگاہ تے ڈسکشن سرائیکستان ٹرین مارچ تےاوندے شرکاء بنڑگئے سرائیکستان ٹرین مارچ دےچند  شرکاء دے ناں میکوں یا گن آصف دھریجہ فیاض پتافی زین دھریجہ ڈاکٹر احسان چنگوانی اکبرخاں کھوسہ ریاض کھرل ارشد رحمانی انقلابی شاعر تےگلوکار ہوشوشیدی ذیشان دھریجہ راناساجد روش ضمیر مہوٹہ انورمغل مقبول کھرل زبیر ویئنس اسد سلیم دھریجہ باباممتاز معین دھریجہ تےھمدان نیوز چینل دی طرفوں رمضان ہمدانی شریک کارواں ہن ایندے علاوہ بئے ڈھگ سارے دوست احباب ہمسفرہن لیکن میکوں ناں بھل گن اگرکہیں دوست کوں دوستیں دے ناویں دا پتہ ہووے یااوں کنیں ایں ٹرین مارچ دیاں تصویراں یاویڈیوز ہووں تاں او اساکوں ایں نمبر03346069236تےواٹسپ اپ کرن چا  اساں اونہاں کوں اپنڑی وسیب یاترہ دا حصہ بنڑاڈیسوں 

ریل دی رفتار مٹھی تھیونڑ نال پتہ لگے جو مظفر گڑھ دا تریخی شاہر آگئے جونہی بریک لگی اے اجاں اساں تلے ٹیشن تےلتھے وی کائینہ ہاسے ٹیشن توں سرائیکستان دے حق ءچ نعرے لگنڑ پئے گئے جونہی اساں تلے لتھے ہائیں لوک پھلیں دے ہار سہرے تےمالا پواکے گلپاشی کرتے  تےسرائیکی نعریں نال ساڈا استقبال کیتا  جگ مشہورسرائیکی شاعر بلال بزمی تےاوندی بانہہ بیل سنگت  تےاتھوں دے مقامی لوکیں ساڈا شاندار استقبال کیتا او وی سویلے سویلے ٹھڈھ دے وچ  

لوکیں دی محبت جوش و خروش دیدنی ہا مختصر سٹاپ ہا مقامی پرنٹ تےالیکٹرانک میڈیا کوریج سانگھے آیا کھڑا ہا چندرھنمائیں متصرخطاب کیتا ہک گلوکار نے سرائیکی انقلابی ترانہ سنڑایا تےوھسل لگ گئی تےہرکوئی جلدی نال ریل تےچڑھ گیا جونہی اساں سارے اپنڑے ڈبے ءچ پجیوں تاں اعلان تھیا ہرکوئی اپنڑی سیٹ تےبہہ ونجے تاکہ بلال بزمی دی طرفوں ڈتاگیا ناشتہ تقسیم کیتا ونج سگے 

باقی اگلی قسط ءچ

## پنجوی لڑی