تیرا کیا بنے گا کالیا؟

کہیں کُوں بھانویں کاوڑ اِی کیوں نہ لڳے۔ اَتے کِنہائیں کوں کیا ٻہوں ساریں کوں لڳسے۔ پَر سچی ڳالھ ایہ ہے جو سرائیکی وسیب ’’اَتے سرائیکیں دے حق حقوق دے ناں تے‘‘ سرائیکی سرائیکی کھیݙݨ آلے کھݙکاریں دے۔ اِئیں آکھ ‘ ݙینہہ ڳݨیج ڳن۔ آپݨیں آپݨیں اَنجو اَنج نَویکلیں ’’مُوومِنٹیں‘‘ تے ’’پارٹیں‘’ دِے ’’آپ مُرادے‘‘ اَڳواݨ اَپݨی اَپݨی ’’کُوڑی مَیں‘‘ تے ’’کاغذی‘‘ کیتئیں کرتئیں‘‘ دے جیرھے ’’ترنگڑ‘‘ مُونڈھیں تے رکھی وَدے ہَن او ہُݨ بُتھے تھی تُرٹݨ پَے ڳن۔ اُنہائیں دے ’’مونہہ مُونہاندرِے‘‘ تُوں اوہو ’’سُرخی پوڈر‘‘ لَہݨ پے ڳے جیرھا اے آپ تَھپّی وَدِے ہَن ۔ چَس دِی ڳالھ اے ہے جو ایہو ’’میک اَپ‘‘ ہِنائیں دے اَپݨے ہَتھوں لَہندا پے (اَنڄݨ چنڳیں رِیت لَتھا کائنی) ’’اخباریں‘’ آلیں ’’شیشہ‘‘ سامھیں رکھیے تاں اُنہائیں دیاں اصلی شکلاں ݙسݨ پے ڳین ’’سرائیکیں‘’ کوں سُدھ پئی اے جو اے ’’مِسریں دے گابے ہِن نہ کُوہݨ دِے نہ ݙوہݨ دے۔ کِلے تے ٻدھے ہَزار دے اِن ۔ چُھڑئیے تَراݙدِن۔ ٻہلیاں مَار تے دُدِڑ اُݙیندِن۔ دَراڑِی تے پھپھاڑی اِن ۔ ٹَرڑے ککُڑ آنگے بے ویلھے دیاں بانگاں ݙیوݨ ݙا اَمدَینیں۔

ہُنائیں دِیں جوڑیں ہوئیں ’’مُوو منٹیں‘‘ اَتے ’’پارٹیں‘’ دے ناں ڳݨݨ پووو تاں ݙونہیں ہتھیں دیاں اُنگلٖیں مُک ویسن ۔ موومنٹیں تے پارٹیں دے ایہے آپ مُرادے اڳواݨ اَپݨیاں اَپݨیاں موومنٹاں اَتے پارٹیاں اَپݨے اَپݨے ’’بریف کیسیں‘‘ وچ رَکھی اَتے سانبھی وَدِن ‘اِیہے سَبھے ’’لیڈر‘‘ اِی آپ اِن۔ وَݙے چھوٹے ’’عہدیدار‘‘ اِی آپ اِن اَتے ’’ورکر‘‘ اِی آپ اِن۔ ائیں ڄاݨ جھوکاں آباد اِن۔ نہ ’’دفتر‘‘ نہ کتھائیں ’’جھنڈا‘‘ نہ وَت کوئی ’’حامی‘‘۔

جُڑَت بَݨت اَتے سیاسی طور طریقیں موجب کم کارڈ کھیجے تاں اے ’’سیاسی جماعت‘‘ تاں سیاسی جماعت ’’پریشر گروپ‘’ اِی کائنی ’’وسیب‘’ اِچ وَسݨ آلے ڄماندرو سرائیکیں کنّے ہِنائیں دا نہ ’’آوݨ وَنڄݨ‘‘ اے نہ ڳانڈھا ہے ‘ پَرے پروبھرئیں وَستیں اِچ اے کݙاہیں لنگھ نی ڳے ایں ڳالھوں انہائیں دا ’’ووٹ بینک‘‘ تَھڄوں کائنی۔ الیکشن آوِن تاں اے ٻنہائیں ’’پارٹیں‘‘ اتے’’جماعتیں‘‘ دے ’’جَلسیں جَلوسیں‘‘ اِچ ہُنائیں دے ’’امیدواریں‘‘ دے حق اِچ ’’تقریراں‘‘ کرݨ ‘چرغے چِیرݨ‘ اَتے بوتلاں پیوݨ دی خاطر اُمیدواریں دیں جیپیں اِچ ݙنڈ پَٹی ٻیٹھے ہوندِن ۔ سِر اُتے سندھی ٹوپیاں اَتے ڳل اِچ رَتے ’’فریدی رومال‘‘ ہوندِن ۔ جنہائیں نال اے مُونہہ اَتے مونڈھیں اُتے پَوݨ آلی دُدِڑ چَھنڈک کُٻے تھی ’’اُمیدواریں‘‘ دے قَدمیں لڳدِن‘ چَس دی ڳالھ اے ہے جو اے ’’امیدوار‘’ اُوہے ہوندن جنہائیں کوں اے کنڈوں پِچھوں پُنڈِن اَتے سرائیکیں دا وݙاوَیری ڳݨدِن ‘ پَر جَلسیں جَلوسیں اِچ اُنہائیں دے مُونہہ روبرو وَڄ گج تے تریفاں کریندن۔ ٻنہائیں جماعتیں اَتے پارٹیں دے ایہے ’’امیدوار‘‘ وی اِنہیں کوں چنگیں رِیت سُنڄڑیندِن’’اَپݨیں‘‘ اِچ ٻہہ تے ’’او‘‘ اِی ’’اِنہائیں‘‘ دیاں’’صفتاں‘‘ کریندِن۔

اَساں اُتے ایں لکھَت دیں مُہری سطریں اِچ لکھ اَئے سے جو ائیں آکھ اِنہائیں دے ݙینہہ ڳݨیج ڳن۔ اَسیݙا مطلب ایہ کائنی جو اللہ نہ کرے ’’اَپݨے‘‘ ایہے مارکہ ’’مُکلا ویسن‘‘ ݙسدا ایہ پے جو ہُݨ انہائیں دی ’’راند‘‘ مُکݨ آلی اے ۔

اے اندازہ اَسیݙا اَپݨا کائنی ‘ ایہا ’’اوئیی‘‘ یا ’’اَڳ کُتھی‘‘ (پیش گوئی) سئیں اُستاد فدا حسین خان گاݙی بہشتی کیتی ہئی۔ اسیکوں اُستاد ہوریں نال مِلݨ تے ڳالھ مُہاڑ کرݨ دا سانگا ݙوں وَاری بݨیا ہَا ہِک واری ’’جھوک‘‘ (خان پور) دے دفتر اِچ اَتے ٻئی واری ممتاز حیدر خان ݙاہر بہشتی دِی مُکاݨ آلے کَٹھ اِچ اُنہائیں اَپݨی ’’سائنسی‘‘ تے سچی سوچ مُوجب ٻہوں ساریاں ڳالھیں کیتیاں ہَن ۔ پَر اَڄ کلھ اُنہائیں دی کیتی جیرھی ڳالھ وَل وَل یاد اَمدی پی اے او ایہ ہئی جو ’’سرائیکی صوبہ ’’بݨ تے رَہسے ۔ سرائیکی وسیب دا سیاستدان جیرھا ایں بارے ہُݨ گُوٹھ ماری پے (او بھانویں کہیں جماعت اَتے کہیں پارٹی دَا کیوں نی) اُوں ویلھے بھڄ تے اڳوں آ ویسے جئیں پاکستان بݨدا ݙیکھ تے پنجابی سیاستدان قائد اعظم دے لڑ آن لڳے ہَن ۔ اُستاد ہوریں آکھیا ہا جو ڄاتے سُنڄاتے مَن منیج آلے سرائیکی سیاستدانیں دے ایں پاسے آوݨ تے کُوڑ بتوڑ دیاں کندھیاں اُسار تے اپݨی لیڈری دے ’’کوٹ‘‘ اَتے ’’محل‘‘ بݨاوَݨ آلے بے مہابے سرائیکی اڳواݨ ہُنائیں نال ونڄ کھڑسِن ۔ انہائیں دی اَپݨی بَݨاوٹو دَھڄ ویندی رہسے ۔ پَر اَرمان دی ڳالھ ایہ ہے جو ’’سرائیکی کاز‘‘ کیتے دِلوں بجانُوں بَھڄ دُھرک کرݨ تے صحی سچ دیاں قربانیاں ݙیوݨ آلے قوم پرست ورکریں کوں کوئی کائناں پُچھسّے۔ انہائیں ورکریں کوں ایہے مارکہ ہُݨ اِی اَڳوں نی آوݨ ݙیندے اُستاد ہوریں دی ایہا ڳالھ یاد اَمدی اے اَتے ایݙوں اَڄ کلھ سرائیکی وسیب دے سیاستدانیں خاص طور تے بیگم عابدہ حسین ‘ ریاض پیرزادہ ‘ قیوم جتوئی ‘ ملک فاروق اعظم دے اخباری بیان ٹی وی اَتے ڳالھ مہاڑ اسمبلی اِچ تقریراں پَڑھ سُݨ تے اَپݨے ہُنائیں مارکے دا خیال اَمدے مشہور فلمی ڈائیلاگ مُوجب ’’تیرا کیا بنے گا کالیا‘‘؟

## حوالہ
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان