open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
جان گولڈ

## جان گولڈ
جان گولڈ (1804-1881) انگلینڈ دا ہک پکھیاں دا ماہر ہا ۔ اوں پکھیاں دی تصویر کشی تے انہاں دے مطالعے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں چڑیاں تے کم کر تے قدرتی انتخاب دے نظریے کوں سمجھݨ وچ مدد ݙتی ۔ گولڈ دنیا بھر دے پکھیاں دے نمونے جمع کیتے ، انہاں دی درجہ بندی کیتی تے انہاں دی تصویر کشی کیتی ۔ اوں پکھیاں دی زندگی دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

گولڈ اپݨے سفراں دے دوران پکھیاں دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں تے تصویراں وچ بیان کیتا ۔ اوں پکھیاں دے نمونے جمع کیتے تے انہاں دا مطالعہ کیتا ۔ اوں پکھیاں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں پکھیاں دے جغرافیائی پھیلاؤ دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں پکھیاں دی تصویر کشی واسطے نویں طریقے ایجاد کیتے ۔ اوں پکھیاں دے بارے وچ کئی کتاباں تے مقالے لکھئے ۔ اوں چڑیاں تے خاص توجہ ݙتی تے انہاں دے مختلف قسماں دے بارے وچ معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوں انہاں چڑیاں دے بارے وچ ݙسیا جیڑھے قدرتی انتخاب دے نظریے کوں سمجھݨ وچ مدد ݙیندیاں ہن ۔ 

گولڈ دی تحقیق پکھیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں پکھیاں دی تصویر کشی تے انہاں دے مطالعے وچ اہم کم کیتا ۔ اوں قدرتی انتخاب دے نظریے کوں سمجھݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں تے تصویراں دے ذریعے لوکاں کوں پکھیاں دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او پکھیاں دا ماہر تے مصور ہا ۔
سٹیفن گولڈ

## سٹیفن جے گولڈ
سٹیفن جے گولڈ (1941-2002) امریکہ دا ہک قدیم جانوراں دا ماہر تے سائنس دا مشہور لکھاری ہا ۔ اوں قدیم جانوراں دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا تے سائنس کوں عام لوکاں تک پہنچاوݨ واسطے کتاباں تے مضامین لکھئے ۔ گولڈ ارتقا دے نظریے تے خاص توجہ ݙتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ ارتقا ہمیشاں سدھا تے آہستہ نی تھیندا ، بھل کݙاہیں کݙاہیں تیزی نال وی تھیندا ہے ۔ اوں "پنکچوئیٹڈ ایکویلیبریم" ناں دا نظریہ پیش کیتا ، جیندے مطابق ارتقا وچ لمبے وقفے اوندے ہن ، جیندے بعد تیزی نال تبدیلیاں تھیندیاں ہن ۔ 

گولڈ قدیم جانوراں دے فوسلز دا مطالعہ کیتا تے انہاں دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوں ارتقا دے بارے وچ اپݨے خیالات تے نظریات وی پیش کیتے ۔ اوں سائنس کوں عام لوکاں تک پہنچاوݨ واسطے آسان زبان وچ لکھیا ۔ اوں اپݨیاں کتاباں تے مضامین وچ سائنس دے بارے وچ دلچسپ کہانیاں تے مثالاں ݙتیاں ۔ اوں سائنس دے بارے وچ لوکاں کوں آگاہ کیتا ۔ 

گولڈ دی تحقیق قدیم جانوراں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں ارتقا دے بارے وچ ہک نویں نظریہ پیش کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں سائنس دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ اوں سائنس کوں عام لوکاں تک پہنچاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ او قدیم جانوراں دا ماہر تے سائنس دا مشہور لکھاری ہا ۔
گئیوم گرانڈیڈیئر

## گئیوم گرانڈیڈیئر
گئیوم گرانڈیڈیئر (1873-1957) فرانس دا ہک جغرافیہ دان ، نسلیات دان تے جانوراں دا ماہر ہا ۔ اوں مڈغاسکر دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ گرانڈیڈیئر مڈغاسکر دے جغرافیہ ، نسلیات تے جانوراں دے بارے وچ تفصیلی معلومات جمع کیتیاں ۔ اوں مڈغاسکر دے مختلف علاقیاں دا سفر کیتا تے اتھوں دے قدرتی ماحول ، لوکاں تے جانوراں دے بارے وچ معلومات جمع کیتیاں ۔

گرانڈیڈیئر مڈغاسکر دے جغرافیائی نقشے بݨائے تے اتھوں دے مختلف علاقیاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوں مڈغاسکر دے لوکاں دے رہن سہن ، ثقافت تے روایات دے بارے وچ وی لکھیا ۔ اوں مڈغاسکر دے جانوراں دے نمونے جمع کیتے تے انہاں دی درجہ بندی کیتی ۔ اوں مڈغاسکر دے جانوراں دے بارے وچ کئی کتاباں تے مقالے لکھئے ۔ اوں مڈغاسکر دے بارے وچ تصویری مواد وی جمع کیتا ۔ اوں مڈغاسکر دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔

گرانڈیڈیئر دی تحقیق مڈغاسکر دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں مڈغاسکر دے جغرافیہ ، نسلیات تے جانوراں دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں مڈغاسکر دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او مڈغاسکر دا ماہر ہا ۔
ٹیمپل گرانڈن

## ٹیمپل گرانڈن
ٹیمپل گرانڈن (1947 وچ ڄمی) امریکہ دی ہک جانوراں دی سائنسدان ہے ۔ اوں جانوراں دے رہݨ واسطے بہتر جاہیں بݨاوݨ تے اپݨے خاص دماغ (آٹزم) دے تجربات تے لکھیا ہے ۔ گرانڈن جانوراں دے رویے کوں سمجھݨ تے انہاں دے رہݨ واسطے بہتر جاہیں بݨاوݨ وچ اہم کم کیتا ہے ۔ اوں جانوراں دے خوف تے پریشانی کوں سمجھݨ واسطے اپݨے خاص دماغ دی صلاحیت استعمال کیتی ۔ اوں جانوراں واسطے انج دیاں جاہیں بݨایاں جیندے وچ انہاں کوں کم خوف تے پریشانی تھیندی ہے ۔ 

گرانڈن جانوراں دے رہݨ واسطے انج دیاں جاہیں بݨایاں جیندے وچ انہاں کوں آرام ملے ۔ اوں جانوراں دے رویے کوں سمجھݨ واسطے اپݨے خاص دماغ دی صلاحیت استعمال کیتی ، جیندے نال اوں جانوراں دے خوف تے پریشانی کوں سمجھݨ وچ سوبھ وند تھئی ۔ اوں اپݨے خاص دماغ دے تجربات تے وی لکھیا ، جیندے نال لوکاں کوں آٹزم دے بارے وچ آگاہی ملی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں جانوراں دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ 

گرانڈن دی تحقیق جانوراں دے رہݨ واسطے بہتر جاہیں بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں اپݨے خاص دماغ دی صلاحیت استعمال کر تے جانوراں دے خوف تے پریشانی کوں سمجھݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں آٹزم دے بارے وچ وی آگاہ کیتا ۔ او جانوراں دی سائنسدان تے خاص دماغ دی مالک ہے ۔
سیم گرانک

## سیم گرانک
سیم گرانک (1909-1977) امریکہ دا ہک حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہا ۔ اوں انسانی جسم وچ لوہے دے استعمال تے ٻہوں کم کیتا ۔ گرانک لوہے دے جسم وچ جذب تھیوݨ ، استعمال تھیوݨ تے ذخیرہ تھیوݨ دے طریقے تے پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ لوہا انسانی صحت واسطے ٻہوں ضروری ہے تے اوں دی کمی نال کئی بیماریاں تھیندیاں ہن ۔

گرانک لوہے دے جسم وچ استعمال تھیوݨ دے مختلف پہلوواں دا مطالعہ کیتا ۔ اوں لوہے دے جذب تھیوݨ دے عمل کوں سمجھݨ واسطے تجربات کیتے ۔ اوں لوہے دے ذخیرہ تھیوݨ دے طریقے تے وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں لوہے دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں سائنسی مقالیاں وچ بیان کیتا ۔ اوں لوہے دے بارے وچ لوکاں کوں آگاہ کیتا ۔ اوں لوہے دی کمی نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔

گرانک دی تحقیق لوہے دے جسم وچ استعمال تھیوݨ دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں لوہے دے جذب تھیوݨ تے ذخیرہ تھیوݨ دے طریقے کوں سمجھݨ واسطے نویں طریقے ایجاد کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں لوہے دی کمی نال تھیوݨ والیاں بیماریاں دے علاج واسطے نویاں دوائیاں تیار کرݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں لوہے دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او لوہے دا ماہر ہا ۔
جیاسری چٹوپادھیائے

جیاسری چٹوپادھیائے (پیدائش: 1945ء) کولکتہ، مغربی بنگال، بھارت نال تعلق رکھݨ آلی ہک زنانی سنسکرت مصنف تے سنسکرت شاعرہ ہِن۔ انھاں دی پی ایچ ڈی۔ 'والمیکی دے رامائن دے گیت دے عناصر' تے 'وشاکبی رابندر ناتھ ٹیگور دے ادب تے بدھسٹ اوادانہ ادب دا اثر' تے ڈی لٹ ہئی۔ انھاں دی خود ساختہ سنسکرت نظماں دے مجموعے دا ناں نسنگہ پرنیہ ہِے۔ ایہ کتاب دے انگریزی ورژن دا عنوان محبت دے بغیر منسلکہ ہِے۔ انھاں نے نسنگہ پرانیہ تے ہک سی ڈی بݨائی ہِے جیڑھی بنکاک جون 2015ء وِچ منعقدہ 16ویں عالمی سنسکرت کانفرنس وِچ جاری کِیتی ڳئی ہئی۔ انھاں دیاں قابل ذکر سنسکرت تصانیف ہِن 'اسفولاس سمیکشا'، 'سنسکرت ساہتیے خواب'، 'مہاواستونی رامائنانوبھوا'، 'ادھیاردھاساتکا سمیکشا'، 'مریچکاٹکی ورشا'، 'بدھچاریت رامائن سامیام'، 'جگن ناتھسیا'، 'جگناتھسیا'، 'جگناتھسیا'، 'جگناتھسیا' 'اوشا ورورنینی' تے 'دیوی سکتم' جو سنسکرت دے مختلف جریدے وِچ شائع تھئین۔

انھاں نے بنگالی 'کاکولوکیم' تے 'لبدھاپرانشم' وِچ ترمیم تے ترجمہ وی کِیتا، جو پنچتنتر دے ݙو تنتر ہِن۔ نسنگہ پرانیہ دے علاوہ، انھاں نے سنسکرت نظماں وی لکھیاں جیویں جو 'راتری'، 'شیلابھٹاریکا'، 'آواسارا' تے 'کالیکات نگریہ درگاپرتیمنگ پرتی'، جیندا انگریزی ترجمہ انھاں نے 5 ستمبر کوں ڈبرو گڑھ وِچ منعقدہ ساہتیہ اکیڈمی دی ابھیویکتی پرفارمنس وِچ سݨایا۔ اوہ ویمن کرسچن کالج کولکتہ وِچ ریڈر ہَن تے بشپ کالج وِچ تھیالوجی دی ماسٹر وی پڑھاندی ہَن۔ اوہ کولکتہ دے سنسکرت کالج وِچ گیسٹ لیکچرار وی ہَن۔ انھاں نے راشٹریہ سنسکرت سنگھستھان دی شاستر چورامنی سکالرشپ حاصل کِیتی تے سیتارام بیدک آدرشا سنسکرت مہابدیالے وِچ پڑھایا۔ انھاں نے جاداو پور یونیورسٹی کولکتہ وِچ المکارشاستر (شاعری) وی پڑھایا تے سنسکرت دی شاعری دی تاریخ بنگالی زبان وِچ لکھی جیندا ناں 'المکارساہتیر سمریدھا اتہاش' ہِے جیڑھا سنسکرت پشتک بھنڈر نے شائع کِیتا۔ حال وِچ انھاں دے سفری تجربات بنگالی کتاب بھرمن ولاسیر ڈائری وِچ شائع تھئین۔

## کتاباں

* *والمیکیے رامائن گیتیکاویدھرمیتا*
* *نسنگہ پرانیہ*
* *والمیکیم رامائنم*
* *اودان ایوام  رابندر ناتھ*
* *بدھ چاریتم*
* *المکراساہیتیر سمردا اتہاش*
* *دھونیلوکا*

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ریمی بی چٹرجی

ریمی برنالی چٹرجی ہک بھارتی مصنفہ ہِن تے جاداو پور یونیورسٹی وچ انگریزی دی پروفیسر ہِن۔

### کیریئر
چٹرجی ہک مصنف، مترجم تے جادو پور یونیورسٹی وچ انگریزی دی پروفیسر ہِن۔ انّھاں نے 1997ء وچ آکسفورڈ یونیورسٹی توں پی ایچ ڈی مکمل کیتی۔ انّھاں نے 2004ء وچ جادو پور یونیورسٹی وچ پڑھاوݨا شروع کیتا۔ بحیثیت پروفیسر، چٹرجی تے پروفیسر ابھیجیت گپتا نے ادب دے مطالعے دے حصے دے طور تے مزاحیہ مطالعے کوں شامل کرݨ دے پہلے پروگراماں وچوں ہک کوں تیار کرݨ وچ مدد کیتی۔ چٹرجی نے انگریزی ڈپارٹمنٹ دی طرف توں تیار کردہ مزاحیہ میگزین ڈریگھنگچو وچ وی حصہ پاتا تے ٻئے مزاحیہ تخلیقات وی کیتیاں۔

## چوݨویں اشاعتاں

### ناول

* *بلیک لائٹ* (2010ء) 
* *محبت کا شہر* (2007ء) 
* *سگنل ریڈ* (2005ء) 

### کہاݨیاں

* "بمباہیہ کا باغ"، تقریباً سولہویں صدی کے سائنس دان اور بدعتی گارسیا دا اورٹا ، *واسفیری* 24(3): پی پی میں شائع ہوا۔&nbsp;98-106۔
* کلکتہ کے انیسویں صدی کے خوشی والے ضلع میں ایک خاتون پرنٹر کے بارے میں "پہلا رسا"، *کولکتہ میں سامنے آیا: بک سٹی: ریڈنگز، فریگمنٹس، امیجز* ، ایڈ۔ سری چٹرجی اور جینی رینٹن ( ایڈنبرا : ٹیکسچوئلٹیز، 2009)۔
* کلکتہ کے ایک بنگالی محلے میں پرتگالی نسل کی ایک اینگلو انڈین خاتون ہیئر ڈریسر کے بارے میں "جیسکا" *Vislumbres: Bridgeing India and Iberoamerica* 1 (2008): pp۔&nbsp;58-9۔
* "The Key to All the Worlds"، 2007ء میں Scholastic India کے ذریعہ شائع کردہ *Superhero: The Fabulous Adventures of Rocket Kumar and Other Indian Superheroes* میں شائع ہوا۔آئی ایس بی این&nbsp;81-7655-821-4
* "جوکنگ کلاؤن کے ساتھ ایک رات"۔ (2019ء)۔ سینٹ میں، ترون کے. (ایڈ.) *گولانز بک آف ساؤتھ ایشین سائنس فکشن* ۔ 
* "اریسودن" ( *متھیلا ریویو* #15، 2021ء)

### گرافک کہاݨیاں

* ہارپر کولنز انڈیا کے ذریعہ شائع کردہ لانگفارم انتھولوجی میں "زیگسا نے اپنا راستہ کیسے پایا"۔
* کامکس انڈیا والیوم میں "قاتل" 2: گرل پاور
* *دریگھانگچو* شمارہ 3، کولکتہ 2010ء میں "دی بک شاپ آن دی ہل"۔ *ڈریگھنگچو* شمارہ 4 میں آنے والی کہانی کا حصہ 2۔

### ٻئے کتاباں

* *ایمپائرز آف دی مائنڈ: اے ہسٹری آف دی آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ان انڈیا کے دوران راج* (2006ء) 
* *اپون کتھا: میری کہانی* از ابینیندر ناتھ ٹیگور ( بنگالی سے انگریزی میں ترجمہ) (چنائی: تارا، 2004ء)
* *تیتو میر* از مہاسویتا دیوی (بھٹاچاریہ) (بنگالی سے انگریزی میں ترجمہ) (کلکتہ: سیگل، 2000ء)

## اعزاز اَتے انعام

* 2007ء شارپ ڈیلونگ پرائز برائے تاریخ کتاب (*ایمپائرز آف دی مائنڈ: اے ہسٹری آف دی آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ان انڈیا کے دوران راج*) 
* 2007ء انگلش فکشن شارٹ لسٹ، ووڈافون کراس ورڈ بک ایوارڈ ( *شہر محبت* ) 

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:بھارتی مترجم زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
نیلم چندرا

نیلم چندرا ہک ہندوستانی شاعر تے لکھاری ہِن۔ انھاں نے شاعری دے نال نال بچیاں کِیتے کہانیاں وی لکھیاں ہِن۔ اوہ ہندی دے نال نال انگریزی وِچ وی فکشن لکھدی ہِن۔ انھاں کوں بہت سارے ایوارڈ ملے جنھاں وِچ 2014ء وِچ رابندرناتھ ٹیگور انٹرنیشنل ایوارڈ وی شامل ہِے جیڑھا ایکسپریس پبلیکیشنز، کیرالہ دی طرفوں ݙتا ڳیا۔

اوہ آئی ای ایس آفیسر وی ہِن تے یونین پبلک سروس کمیشن دی جوائنٹ سیکٹری دے طور تے وی کم کریندی ہِن۔ پونے میٹرو دے جنرل مینجر دی حیثیت نال اپݨے فرائض سر انجام ݙیندی پئین۔

### ابتدائی زندگی تے کیرئیر
چندرا نے بچیاں کِیتے کہانیاں، شاعری تے ہندی، انگریزی زبان وِچ افسانوی کہانیاں تحریر کِیتیاں ہِن۔ انھاں نے چار ناول، ہک ناولٹ تے افسانے دے پنج مجموعے، شاعری دے پنج مجموعے تے ݙہ بچیاں دیاں کہانیاں دیاں کتاباں لکھیاں ہِن تے ہݨ تک قلم دی رفتار تھمی کائنی۔ ٹیگور ایوارڈ دے علاوہ انھاں کوں مشہور شاعر گلزار دی طرفوں شاعری دے ہک مقابلے وِچ انعام ݙتا ڳیا۔ ایہ شاعری مقابلہ کونسلٹ جنرل متحدہ ریاست ممبئی نے "شاعری سماجی تبدیلی" دے عنوان تے کروایا ہئی۔

"میرے سجن سن، سن" گانے دے بول لکھݨ تے انھاں کوں پاپولر چوائس ایوارڈ ریڈیو سٹی دی طرفوں ملا۔

## تخلیقات

### نظماں تے غزلاں دی فہرست

* رشتے محبت کے
* پنکھڑیاں
* چندا
* زندگی کے قلم سے
* گیت گاتا چل
* آشا کے پنکھ
* پریت پکھی
* دل سے
* رامبھا
* بلبلے خیالوں کے
* رجو رانو اور سورج مکھی
* میں ہوا ہو گئی ہوں
* کترنیں زندگی کی
* میں بہنے لگی ہوں
* میں نے رنگ دیے الفاظ
* میں نے تراشے ہیں الفاظ
* رنگی میں تیرے رنگ میں
* اک سحر امید بھری
* زندگی کا الاؤ
* اک شمع ہر دم جلتی ہے
* آج بادل بن برس جانا ہے

## اعزازات

* رابندر ناتھ ٹیگور انٹرنیشنل شاعری ایوارڈ
* شنکر کی دھن پر میرے سجن سن سن گانے کے بول لکھنے پر پاپولر چوائس ایوارڈ

## حوالے

ونکی:زنانی لِکّھت کار
ونکی:مہاراشٹر دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی افسانہ نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
آسا گرے

## آسا گرے
آسا گرے (1810-1888) امریکہ دا ہک ٻوٹیاں دا ماہر ہا ۔ اوں ایں ڳالھ تے بحث کیتی کہ مذہب تے سائنس ضروری نی جو ہک ٻئے دے مخالف ہوون ۔ گرے ٻوٹیاں دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا تے اوں ارتقا دے نظریے کوں وی سمجھݨ دی کوشش کیتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ سائنس تے مذہب ہک ٻئے دے نال رہ سڳدے ہن ۔ 

گرے چارلس ڈارون دے ارتقا دے نظریے کوں سمجھݨ دی کوشش کیتی ۔ اوں ڈارون دے نظریے کوں مذہب دے نال ملاوݨ دی کوشش کیتی ۔ اوں آکھیا کہ خدا ارتقا دا عمل شروع کیتا ہے تے اوں جانداراں کوں تبدیل تھیوݨ دی صلاحیت ݙتی ہے ۔ اوں محسوس کیتا کہ سائنس تے مذہب ہک ٻئے دی مدد کر سڳدے ہن ۔ اوں ٻوٹیاں دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوں ٻوٹیاں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں ٻوٹیاں دے جغرافیائی پھیلاؤ دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں ٻوٹیاں دے بارے وچ کئی کتاباں تے مقالے لکھئے ۔ 

گرے دی تحقیق ٻوٹیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں ارتقا دے نظریے کوں مذہب دے نال ملاوݨ دی کوشش کر تے سائنس تے مذہب دے درمیان بحث چھیڑی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں ٻوٹیاں دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او ٻوٹیاں دا ماہر تے سوچݨ والا ہا ۔
جارج رابرٹ گرے

## جارج رابرٹ گرے
جارج رابرٹ گرے (1808-1872) انگلینڈ دا ہک جانوراں دا ماہر ہا ۔ اوں "جنرا آف برڈز" ناں دی کتاب لکھی ، جیندے وچ پکھیاں دی درجہ بندی دے بارے وچ تفصیلی معلومات ݙتیاں ڳئیاں ہن ۔ گرے پکھیاں دی درجہ بندی تے ٻہوں کم کیتا ۔ اوں پکھیاں دے نمونے جمع کیتے ، انہاں دی درجہ بندی کیتی تے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں  ۔ اوں پکھیاں دی زندگی دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

گرے اپݨی کتاب وچ دنیا بھر دے پکھیاں دی درجہ بندی کوں بیان کیتا ۔ اوں پکھیاں دے نمونے جمع کیتے تے انہاں دا مطالعہ کیتا ۔ اوں پکھیاں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں پکھیاں دے جغرافیائی پھیلاؤ دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں پکھیاں دے بارے وچ تصویری مواد وی جمع کیتا ۔ اوں پکھیاں دے بارے وچ کئی مقالے لکھئے ۔ اوں پکھیاں دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ 

گرے دی تحقیق پکھیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں پکھیاں دی درجہ بندی وچ اہم کم کیتا ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں پکھیاں دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او پکھیاں دا ماہر ہا ۔
اروشی بٹالیا

اروشی بٹالیا (انگریزی: Urvashi Butalia) ہک بھارتی فیمینسٹ قلم کار تے پبلشر ہِن۔ بھارت وچ نسوانی تحریک وچ اپݨی کارکردگی دی وجہ توں اروشی کوں پہچاݨا ویندا ہئی۔ انّھاں نے خاموشی دے ݙوجھے رخ: تقسیم ہند دیاں آوازاں (انگریزی: The Other Sides of Silence: Voices from the Partition of India) تے امن دی ڳالھ: کشمیر توں زنانیاں دیاں آوازاں (انگریزی: Speaking Peace: Women's Voice from Kashmir) جئیں کتاباں تصنیف کیتیاں ہِن۔ ریتو مینن دے ہمراہ بٹالیا نے 1984 وچ کالی فار ویمن (انگریزی: Kali for Women) دے ناں نال ہک اشاعتی گھر (انگریزی: Publishing house) قائم کیتا۔ انّھاں نے 2003 وچ زبان بکس (انگریزی: Zubaan Books) دے ناں نال کالی فار وویمن دی چھاپ دے طور تے قائم کیتا۔ مینن تے بٹالیا کوں ہک سان٘گے 2011 وچ حکومت ہند دی جانب توں تعلیمی تے ادبی خدمات دی وجہ توں پدم شری اعزاز نال نوازا ڳیا۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
اروشی بٹالیا دی پیدائش 1952 وچ انبالہ، ہریانہ دے ہک امیر، لاادری، پنجابی گھرانے وچ تھئی۔ بٹالیا نے میرانڈہ ہاوس، دہلی یونیورسٹی توں انگریزی ادب وچ 1971 وچ بی-اے تے 1973 وچ ایم-اے کیتا۔ انّھاں نے 1977 وچ جامعہ لندن توں جنوبی ایشیا دراسات (انگریزی: South Asian Studies) وچ ایم-اے کیتا۔

## کیریئر
بٹالیا نے اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس، نئی دہلی توں اپݨے کیریئر دی ابتدا کیتی۔ انّھاں نے آکسفوڑڈ ہیڈکوارٹرز وچ تقریباً ہک سال تک کم کیتا تے ول زیڈ بکس (انگریزی: Zed Books)، لندن توں 1982 وچ بحیثیت ایڈیٹر دے وابستہ تھی ڳئیں۔ بٹالیا ول بھارت واپس آئی تے ریتو مینن دے ہمراہ 1982 وچ کالی فار وومین (انگریزی: Kaali for Women) ناں دے فیمینسٹ اشاعتی گھر دی بنیاد رکھی۔

بٹالیا آکسفیم (انگریزی: Oxford Committee for Famine Relief)، بھارت مشورہ گیر تے دہلی یونیورسٹی دے کالج برائے ووکیشنل دراسات وچ ریڈر دے عہدے تے فائز ہِن۔

بٹالیا نے 2004 وچ زبان بکس (انگریزی: Zubaan Books) دی نیو ڈالی۔ کنن پوشپورہ سانحہ نال تعلق رکھݨ والی کتاب کیا آپ کو کنن پوشپورہ یاد ہے (انگریزی: Do You Remember Kunan Poshpura) زبان توں ہی شائع تھئی ہئی۔

## تصانیف
بٹالیا دیاں کجھ قابل ذکر تصانیف:

* دوسرے الفاظ میں: بھارتی خواتین کی نئی تحریر
* بدلاؤ پیش کرنا: جنوب میں فیمینسٹ اشاعت
* خواتین اور ہندو حق 
* خواتین اور دایاں بازو تحریکیں 
* خاموشی کا دوسرے رخ: تقسیم ہند کی آوازیں
* امن کی بات: کشمیر سے خواتین کی آواز 
* انر لائن 

## اعزازات
بٹالیا کوں کئی ملکی تے بین الاقوامی اعزازات حاصل تھئے ہِن۔ چند قابل ذکر درج ذیل ہِن:

* 2000 وچ بٹالیا کوں اشاعت وچ پنڈورا اعزاز برائے زنانیاں (انگریزی: Pandora Award for Women in Publishing) نال نوازا ڳیا۔
* 2011 وچ بٹالیا کوں حکومت ہند دی جانب توں ادبی تے تعلیمی خدمات دی بنا تے پدم شری اعزاز نال نوازا ڳیا۔
* 2017 وچ بٹالیا کوں جرمنی نے گوئتھے میڈل (انگریزی: Goethe Medal) نال نوازا۔
* بینی میریٹو (انگریزی: Bene Merito Medal)، 2014۔ پولستان دا سبھ توں وݙا اعزازی میڈل۔
* نکی ایشیا انعام برائے تہذیب (انگریزی: Nikkei Asia Prize for Culture)، منجانب، دی نکی، جاپان، 2003۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
نرمل پربھا بوردولوئی

نرمل پربھا بوردولوئی (1932/1933ء - 1 جون 2004ء) آسامی ادب نال وابستہ ہک بھارتی شاعرہ، گیت نگار تے لوک داستان نگار ہَن۔ اوہ 1991ء وچ گولپارہ ضلع دے دودھنوئی وچ منعقدہ آسام ساہتیہ سبھا دی صدر ہَن۔ انّھاں کوں 1983ء وچ اپݨی شاعری دی کتاب سدیرگھا دن ارو ریتو کِیتے ساہتیہ اکادمی ایوارڈ، بچّیاں دے ادب کِیتے 1957ء وچ صدر دا ایوارڈ تے 1977ء تے 1989ء وچ ݙو واری آسام ساہتیہ سبھا ایوارڈ سمیت انّھاں دی غیر افسانوی کتاباں 'دینار پست دن' کِیتے کئی ایوارڈز مِلے۔ انّھاں کوں 1987ء وچ 'سرسوتی سنمان' دے خطاب نال نوازا ڳیا ہئی۔

### حیاتی تے کیریئر
بوردولوئی دی شادی 11 سال دی عمر وچ بچپن وچ تِھئی ہئی۔ انّھاں نے 54 توں زیادہ آسامی تے انگریزی کتاباں تے متعدد گیت لکھے۔ انّھاں وچ قابل ذکر کبیتا ہِن: بون فارنگر رونگ، سمیپیسو، انترنگ، اسمار لوکو سنگونسکریٹی، سیبا، اسمار لوکو کبیتا۔ انّھاں دیاں نظماں دا پہلا مجموعہ 'بون فرنگر رنگ' ہئی۔

### نظماں دے مجموعے

* دینور پاسوت دین
* سمپیہو
* انترنگا
* سدیرگھا دین آرو رتو

### گیتاں دے مجموعے
*ژونبورنیا* *آئی* *ژوریا گیت* *دیوی* *سرجیا*

## انتقال
نرمل پربھا بوردولوئی 1 جون 2004ء کوں 71 سال دی عمر وچ انتقال کر ڳئیاں۔

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ولیم کنگ گریگوری

## ولیم کنگ گریگوری
ولیم کنگ گریگوری (1876-1970) امریکہ دا ہک جانوراں دا ماہر ہا ۔ اوں ممالیہ جانوراں دے ݙنداں تے ٻہوں کم کیتا تے ارتقا دے نظریے وچ وی اہم حصہ پایا ۔ گریگوری ممالیہ جانوراں دے ݙنداں دی بݨتر ، ارتقا تے انہاں دے کم دے بارے وچ تفصیلی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ ݙنداں دی بݨتر جانوراں دے ارتقائی رشتے کوں سمجھݨ وچ مدد ݙیندی ہے ۔ 

گریگوری مختلف ممالیہ جانوراں دے ݙنداں دے نمونے جمع کیتے تے انہاں دا مطالعہ کیتا ۔ اوں ݙنداں دی بݨتر تے انہاں دے کم دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوں ݙنداں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں ارتقا دے نظریے وچ وی اہم حصہ پایا ۔ اوں محسوس کیتا کہ ݙنداں دی بݨتر جانوراں دے ارتقائی رشتے کوں سمجھݨ وچ مدد ݙیندی ہے ۔ اوں ارتقا دے بارے وچ اپݨے خیالات تے نظریات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوں ممالیہ جانوراں دے بارے وچ کئی کتاباں تے مقالے لکھئے ۔ 

گریگوری دی تحقیق ممالیہ جانوراں دے ݙنداں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں ݙنداں دی بݨتر تے ارتقا دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں ارتقا دے نظریے کوں سمجھݨ وچ وی مدد ݙتی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں ممالیہ جانوراں دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او ݙنداں تے ارتقا دا ماہر ہا ۔
سچترا بھٹاچاریہ

سچترا بھٹاچاریہ (10 جنوری 1950ء - 2015ء) ہک بھارتی زنانی ناول نگار ہَن جنھاں کوں ہیمنتر پکھی، کچہر مانش، علیک شک، اچے تے کچر دیول دے کم کِیتے ڄاݨا ویندا ہِے۔ ہک مصنف دے طور تے اپݨے کیرئیر دے دوران انھاں نے 20 توں زیادہ ناول تے بہت ساریاں مختصر کہانیاں لکھیاں۔ انھاں دے ناول دہن کوں 1997ء دی فلم دہن وِچ لکھیا ڳیا ہئی،  تے انھاں دے ناولاں اچھر گچھ، الیک سکھ تے رامدھنو رنگ کوں شیبوپرساد مکھرجی نے فلماں وِچ ڈھالا ہئی تے انھاں دے ناول اونوبواسانتو کوں ادیتی رائے نے ٹیلی ویژن فلم وِچ ڈھالا ہئی۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
سچترا بھٹاچاریہ 1950ء وِچ بھاگلپور، بہار وِچ پیدا تھئین۔ لکھݨ دا شوق بچپن توں ہئی۔ بھٹاچاریہ نے جوگمایا دیوی کالج توں گریجویشن کِیتا جو کولکتہ دی تاریخی یونیورسٹی آف کلکتہ نال منسلک انڈرگریجویٹ زنانیاں دا کالج ہِے۔

### کیریئر
اپݨی ابتدائی جوانی وِچ بہت ساریاں عجیب تے غریب ملازمتاں گِھدّیاں دے بعد، انھاں نے آخر کار عوامی خدمت وِچ شمولیت اختیار کِیتی، 2004ء وِچ ہک کل وقتی مصنف بݨݨ کِیتے چھوڑ ݙِتّا۔ انھاں نے 1970ء دی دہائی دے آخر وِچ تے 1980ء دی دہائی دے وسط وِچ ناول لکھݨا شروع کِیتے، اپݨے ناول کچر دیول (شیشے دی دیوار) دے نال ابتدائی کامیابی حاصل کِیتی۔ انھاں دی تحریر عصری سماجی مسائل تے مرکوز ہِے۔ انھاں دی زندگی دے تجربات انھاں دی کئی کہانیاں تے ناولاں وِچ جھلکدے ہِن۔ بھٹاچاریہ ساتھی ہم عصر زنانی مصنفین سنگیتا بندیوپادھیائے تے تلوتما مجمدار دے بارے وِچ پرجوش ہَن تے آشاپورنا دیبی تے مہاسویتا دیبی توں بہت متاثر ہَن۔ انھاں دے ناولاں تے مختصر کہانیاں دا ہندی، تامل، تیلگو، ملیالم، اڑیہ، مراٹھی، گجراتی، پنجابی تے انگریزی وِچ ترجمہ کِیتا ڳیا ہِے۔ انھاں نے بچیاں کِیتے ناول تے مختصر کہانیاں وی لکھیاں ہِن۔

### ایوارڈز
سچترا کوں کئی اعزازات ملے جنھاں وِچ کلکتہ یونیورسٹی توں بھوبن موہنی میڈل 2004ء، ننجنا گڈو تھرومالمبا نیشنل ایوارڈ (1996ء)، کتھا ایوارڈ (1997ء)، تاراشنکر ایوارڈ (2000ء)، دوجیندر لال کلیانی دی طرفوں 2001ء وِچ ایوارڈ، شرت پروشکر (2002ء)، بھارت تعمیر ایوارڈ، ساہتیہ سیتو ایوارڈ تے شیلاجانند اسمرتی پروشکر 2004ء وِچ تے دنیش چندر اسمرتی پروشکر 2015ء وِچ شامل ہِن۔ انھاں کوں 2012ء وِچ مٹی نندی ایوارڈ ملا۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
جینٹ گریو

## جینٹ گریو
جینٹ گریو (1940 وچ ڄمی) نیوزی لینڈ دی سمندری حیاتیات دی ماہر ہے ۔ اوں سمندری جانوراں دی درجہ بندی تے سمندری پیداوار تے ٻہوں کم کیتا ۔ گریو سمندر وچ موجود جانوراں دیاں مختلف ونکیاں دی شناخت کیتی تے انہاں دی درجہ بندی کیتی ۔ اوں سمندر وچ موجود جانوراں دی تعداد تے انہاں دی زندگی دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں سمندر دی پیداواری صلاحیت دے بارے وچ وی معلومات جمع کیتیاں ۔ 

گریو نیوزی لینڈ دے سمندری علاقیاں وچ جانوراں دے نمونے جمع کیتے تے انہاں دا مطالعہ کیتا ۔ اوں سمندر وچ موجود جانوراں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں سمندر وچ موجود جانوراں دے جغرافیائی پھیلاؤ دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں سمندر دی پیداواری صلاحیت دے بارے وچ وی اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوں سمندر وچ موجود جانوراں دے بارے وچ کئی مقالے لکھئے ۔ اوں سمندری ماحول دی اہمیت تے وی زور ݙتا ۔ 

گریو دی تحقیق سمندری زندگی دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں سمندری جانوراں دی درجہ بندی تے سمندری پیداوار تے اہم کم کیتا ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں سمندری ماحول دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او سمندری زندگی دی ماہر ہے ۔
فریڈرک گریفتھ

## فریڈرک گریفتھ
فریڈرک گریفتھ (1879-1941) برطانیہ دا ہک بیکٹیریا دا ماہر ہا ۔ اوں بیکٹیریل نمونیا (پھیپھڑیاں دی بیماری) دے پھیلاؤ تے اثرات دا مطالعہ کیتا ۔ گریفتھ بیکٹیریا دیاں مختلف ونکیاں تے انہاں دے اثرات تے ٻہوں کم کیتا ۔ اوں محسوس کیتا کہ بیکٹیریا اپݨی شکل تبدیل کر سڳدے ہن تے ہک قسم توں ݙوجھی قسم وچ تبدیل تھی سڳدے ہن ۔

گریفتھ اپݨے تجربات وچ ݙٹھا کہ بیکٹیریا دی ہک قسم ݙوجھی قسم وچ تبدیل تھی ڳئی ۔ اوں محسوس کیتا کہ بیکٹیریا وچ کوئی مادہ ہے جیڑھا انہاں دی شکل تبدیل کریندا ہے ۔ اوں ایں مادے کوں "ٹرانسفارمنگ پرنسپل" ناں ݙتا ۔ اوں بیکٹیریا دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں سائنسی مقالیاں وچ بیان کیتا ۔ اوں بیکٹیریل نمونیا دے بارے وچ لوکاں کوں آگاہ کیتا ۔

گریفتھ دی تحقیق جینیات دے شعبے کوں ہک نویں راہ ݙکھائی ۔ اوں بیکٹیریا وچ تھیوݨ والی تبدیلی دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں "ٹرانسفارمنگ پرنسپل" دی دریافت کر تے ڈی این اے دی دریافت دی راہ ہموار کیتی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں بیکٹیریا دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او بیکٹیریا دا ماہر ہا ۔
جان فریڈرک گرونوویئس

## جان فریڈرک گرونوویئس
جان فریڈرک گرونوویئس (1690-1762) نیدر لینڈ دا ہک ٻوٹیاں دا ماہر ہا ۔ اوں لینیس ناں دے ٻوٹیاں دے ہک سنڄاپو ماہر دی مدد کیتی ۔ اوں "فلورا ورجینیکا" ناں دی کتاب لکھی ، جیندے وچ ورجینیا دے ٻوٹیاں دے بارے وچ معلومات ݙتیاں ڳئیاں ہن ۔ گرونوویئس ٻوٹیاں دی درجہ بندی تے انہاں دے مطالعے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں لینیس دی مدد کر تے ٻوٹیاں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم حصہ پایا ۔ 

گرونوویئس لینیس دی کتاب "سسٹما نیچرا" کوں چھاپݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں لینیس کوں مالی مدد وی ݙتی جیندے نال لینیس اپݨی تحقیق جاری رکھ سڳیا ۔ اوں اپݨی کتاب "فلورا ورجینیکا" وچ ورجینیا دے ٻوٹیاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات ݙتیاں ۔ اوں ٻوٹیاں دے نمونے جمع کیتے تے انہاں دا مطالعہ کیتا ۔ اوں ٻوٹیاں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ اوں ٻوٹیاں دے جغرافیائی پھیلاؤ دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں ٻوٹیاں دے بارے وچ کئی مقالے لکھئے ۔ اوں ٻوٹیاں دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ 

گرونوویئس دی تحقیق ٻوٹیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں لینیس دی مدد کر تے ٻوٹیاں دی درجہ بندی دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں ٻوٹیاں دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او ٻوٹیاں دا ہک اہم رکھوالا ہا ۔
انورادھا بھٹاچاریہ

انورادھا بھٹاچاریہ (پیدائش: 6 دسمبر 1975ء) انگریزی وچ شاعری تے افسانے دی ہک بھارتی مصنفہ ہِن۔ انّھاں دے ناول ون ورڈ کوں چندی گڑھ ساہتیہ اکادمی نے سال 2016ء دی بہترین کتاب دا ایوارڈ ݙتا ہئی ۔ اوہ پوسٹ گریجویٹ گورنمنٹ کالج، سیکٹر-11، چندی گڑھ وچ انگریزی دی ایسوسی ایٹ پروفیسر ہِن۔ ڈاکٹر انورادھا بھٹاچاریہ نے شاعری دی پنج کتاباں تے 21 مختصر کہانیاں تے 150 توں زیادہ نظماں مختلف بین الاقوامی انتھالوجیز تے جریدیاں وچ شائع کیتیاں ہِن۔

## زندگی تے کیریئر
انورادھا بھٹاچاریہ 6 دسمبر 1975ء کوں کلکتہ، بھارت وچ تپن کمار بھٹاچاریہ تے چترا بھٹاچاریہ دے ہاں پیدا تھئیں۔ اسوک کمار بھٹاچاریہ، 2017ء دے پدم ایوارڈ یافتہ، انّھاں دے نانا ہن۔ ایں دے فوراً بعد انّھاں دا خاندان روڑکی یونیورسٹی دے کیمپس وچ چلا ڳیا۔ انّھاں نے اپݨی تعلیم سینٹ اینس سینئر سیکنڈری اسکول، روڑکی تے بنستھلی ودیاپیٹھ، راجستھان توں حاصل کیتی۔ انّھاں نے 1996ء وچ انگریزی ادب وچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری کِیتے کلکتہ دی جاداو پور یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا۔ جاداو پور یونیورسٹی وچ رہیندیں ہوئیں، پی لال نے انّھاں دیاں نظماں دی پہلی کتاب 1998ء وچ رائٹرز ورکشاپ دے ذریعے شائع کیتی۔ اوہ انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹکنالوجی، کھڑگپور دے شعبہ ہیومینٹیز اینڈ سوشل سائنسز وچ جونیئر ریسرچ فیلو ہئیں۔ انّھاں نے نفسیاتی تجزیہ تے ادب دے بین الضابطہ تحقیقی شعبے وچ کم کیتا۔ انّھاں نے 2005ء وچ انگریزی ادب وچ فلاسفی دی ڈاکٹریٹ حاصل کیتی۔ انّھاں نے 2006ء وچ پوسٹ گریجویٹ گورنمنٹ کالج، سیکٹر-11، چندی گڑھ وچ انگریزی دی اسسٹنٹ پروفیسر دے طور تے شمولیت اختیار کیتی۔

## ٻئے مطبوعات
ہک ماہر تعلیم دے طور تے ڈاکٹر انورادھا بھٹاچاریہ نے بدھ مت تے تنقیدی مضامین شائع کیتے ہِن، جیک لاکن، اگست اسٹرینڈبرگ، میکسم گورکی، پیرانڈیلو، البرٹ کاموس، برٹولٹ بریشٹ، پیٹر ویس، سلمان رشدی، میلان کنڈیرا، اُرندا روٹی، اَرُودی جھمپا لہڑی تے پابلو نرودا جیڑھے مختلف ہندوستانی پرنٹ جرنل وچ شائع تھیندے ہِن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
پاول گروشیلج

## پاول گروشیلج
پاول گروشیلج (1883-1940) سلووینیا دا ہک ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہا ۔ اوں جیلی فش دے اعصابی نظام تے ٻہوں کم کیتا ۔ گروشیلج جیلی فش دے دماغی نظام دی بݨتر تے کم دے بارے وچ تفصیلی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ جیلی فش دا دماغی نظام سادہ ہوندے ہوئے وی ڳنجھل ہے ۔

گروشیلج جیلی فش دے دماغی خلیات (نیورونز) دا مطالعہ کیتا ۔ اوں محسوس کیتا کہ جیلی فش دے نیورونز انساناں تے ݙوجھے جانوراں دے نیورونز توں مختلف ہوندے ہن ۔ اوں جیلی فش دے نیورونز دے درمیان رابطے دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں جیلی فش دے رویے کوں سمجھݨ واسطے تجربات کیتے ۔ اوں جیلی فش دے دماغی نظام دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں سائنسی مقالیاں وچ بیان کیتا ۔ اوں جیلی فش دے دماغی نظام دے بارے وچ لوکاں کوں آگاہ کیتا ۔

گروشیلج دی تحقیق جیلی فش دے دماغی نظام دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں جیلی فش دے نیورونز دی بݨتر تے کم دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں جیلی فش دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او جیلی فش دے دماغی نظام دا ماہر ہا ۔
راج لکشمی دیبی بھٹاچاریہ

راج لکشمی دیبی بھٹاچاریہ ہک ہندوستانی شاعرہ، مترجم تے ادبی نقاد ہِن جو بنگالی تے انگریزی وچ لکھدیاں ہِن۔ انّھاں نے برٹش کونسل دے تعاون نال دی پوئٹری سوسائٹی (انڈیا) دے زیر اہتمام 1991ء وچ آل انڈیا شاعری مقابلے وچ پہلا انعام جِتیا ہئی۔

## تعارف
راج لکشمی دیبی بھٹاچاریہ 1927ء وچ پیدا تِھئیاں۔ انّھاں نے انڈین انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی، کھڑگپور تے فرگوسن کالج، پونے وچ پڑھایا۔ اوہ نوروس جی واڈیا کالج وچ فلسفہ دی پروفیسر وی ہَن۔ انّھاں دیاں کتاباں The Owl and Other Poems تے The Touch Me Not Girl ہِن۔ انّھاں دے تراجم نقل دے منفرد کماں وچوں ہِن تے انّھاں دے تراجم وچ رابندر ناتھ ٹیگور دے گیت شامل ہِن۔ راج لکشمی دیبی 1991ء وچ اپݨی نظم پنارناوا ('دی ایور رینیونگ') کِیتے آل انڈیا پوئٹری پرائز دی فاتح ہَن۔ راج لکشمی 1996ء وچ منعقد تِھیوݨ والے اسکولی بچّیاں کِیتے آل انڈیا شاعری دے پہلے مقابلے دی جیوری وچ وی شامل ہَن۔

## کتاباں

* *The Owl and Other Poems*، رائٹرز ورکشاپ ، کولکتہ انڈیا 1972ء
* *دی ٹچ می ناٹ گرل*، دیشا پبلشرز، نئی دہلی بھارت 2000ء۔
* *رابندر ناتھ ٹیگور کے 28 گانے*، رائٹرز ورکشاپ ، کولکتہ بھارت 2002ء۔

## حوالے

ونکی:بھارتی مترجم زنانیاں
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سجاتا بھٹ

سجاتا بھٹ (پیدائش: 6 مئی 1956ء) ہک بھارتی شاعرہ ہِن۔ انھاں نے اپݨا ایم ایف اے آئیووا یونیورسٹی وِچ رائٹرز دی ورکشاپ توں حاصل کِیتا تے ہݨ اوہ اپݨے شوہر تے دِھی دے نال جرمنی وِچ رہندی ہِن۔ اوہ کامن ویلتھ پوئٹری پرائز (ایشیا) تے چولمونڈیلی ایوارڈ سمیت مختلف ایوارڈز دی وصول کنندہ ہِن۔

## زندگی تے کیرئیر
سجاتا بھٹ احمد آباد، گجرات وِچ پیدا تھئین تے انھاں دی پرورش پونے وِچ 1968ء تک تھئی، جݙاں اوہ اپݨے خاندان دے نال امریکہ ہجرت کر ڳئین۔ انھاں نے آئیووا یونیورسٹی توں ایم ایف اے کِیتا ہِے تے کجھ عرصے تک اوہ یونیورسٹی آف وکٹوریہ، کینیڈا وِچ مصنفہ ہَن۔ انھاں کوں اپݨے پہلے مجموعے برونائزم کِیتے کامن ویلتھ پوئٹری پرائز (ایشیا) تے ایلس ہنٹ بارٹلیٹ ایوارڈ 1991ء وِچ چولمونڈیلی ایوارڈ تے 2000ء وِچ اطالوی ٹریٹی پوئٹری پرائز ملا۔ انھاں نے معاصر بھارتی زنانی شاعراں دے پینگوئن انتھالوجی کِیتے گجراتی شاعری دا انگریزی وِچ ترجمہ کِیتا ہِے۔ گجراتی تے انگریزی کوں ملا کے بھٹ لکھدیاں ہِن "اینگلو انڈین شاعری دی بجائے بھارتی-انگریزی"۔ مائیکل شمٹ (شاعر) نے مشاہدہ کِیتا جو انھاں دی "آزاد نظم تیز رفتار، بیانیہ دے نال فوری، نرمی نال ٻولی ڳئی ہِے"۔ بھٹ اپݨے شوہر جرمن مصنف مائیکل آگسٹن تے دِھی دے نال بریمن، جرمنی وِچ رہندیاں ہِن۔

بھٹ دیاں منتخب نظماں دا حجم، پوائنٹ نو پوائنٹ (1997ء)، جو پہلی ترئے کتاباں تے مشتمل ہِے، کہیں وی غیر معمولی تخیلاتی دنیا وِچ داخل تھیوݨ دے خواہش مند کوں اپیل کریندا ہِے۔ اوہ ثقافتاں وِچ ہمدردی کِیتے ہک عظیم تحفہ ݙکھاندیاں ہِن، فنکار دی اندرونی دنیا وِچ داخل تھیندی ہِن تے زبان دے تجربے تے ایندے کثیر الثقافتی معانی کوں ڈرامائی شکل ݙیندی ہِن۔ انھاں دا خاص کارنامہ انگریزی وِچ ایویں نظماں لکھݨا ہِے جو انھاں دی ہندوستانی ثقافتی دولت کوں برقرار رکھدی ہِن: 'میں نے کݙاہیں گھر نہیں چھوڑا / میں اونکوں اپݨے نال گھِن ڳیاں'۔ اپݨی بین الاقوامیت وِچ اوہ ساکوں پرکشش، فکر انگیز تے ہمیشہ انسانی نقطہ نظر ݙیندی ہِن۔

## شعری مجموعے

* 1988ء *برونیزیم* کارکینیٹ پریس
* 1989ء *وہ جو چلا جاتا ہے*  کارکینیٹ پریس
* 1991ء *بندر شیڈو* کارکینیٹ پریس
* 1995ء *دی سٹینکنگ روز* کارکینیٹ پریس
* 1997ء *پوائنٹ نو پوائنٹ* کارکینیٹ پریس
* 2000ء *اوگیٹورا* کارکینیٹ پریس
* 2002ء *دی کلر آف سولیٹیوڈ* (دوسرا ایڈیشن) کارکینیٹ پریس
* 2008ء *خالص چھپکلی* کارکینیٹ پریس
* ---- *ایک مختلف تاریخ*

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:بھارتی دے انگریزی ٻولی دے شعرا
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
کولن گرووز

## کولن گرووز
کولن گرووز (1942–2017) برطانیہ اتے آسٹریلیا دے جانوراں دے ماہر اتے انسانیات دے عالم ہن ۔ انہاں جانوراں دی درجہ بندی تے خاص طور تے باندراں دی درجہ بندی تے ٻہوں کم کیتا ۔ انہاں دی کتاب "پریمیٹ ٹیکسونومی" (Primate Taxonomy) ایں موضوع تے ہک اہم کتاب سمجھی ویندی ہے ۔ گرووز باندراں دیاں مختلف نسلاں دی سنڄاݨ اتے انہاں دی درجہ بندی تے ٻہوں پرکھ پرچول کیتی ۔

انہاں دی تحقیق باندراں دی نسلاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھایا ۔ انہاں نہ صرف باندراں دی درجہ بندی تے کم کیتا بھل انسانی ارتقا تے وی پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں دے کم انسانی ارتقا دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ٻہوں بہتر بݨایا ۔ گرووز دی تحقیق جانوراں دی درجہ بندی اتے انسانیات دے میدان وچ ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دا کم اڄ وی ایں میدان وچ تحقیق کرݨ والیاں کیتے ہک راہنمائی دا ذریعہ ہے ۔
پیئر پول گراس

## پیئر پول گراس
پیئر-پول گراس (1895-1985) فرانس دا ہک جانوراں دا ماہر ہا ۔ اوں سیوی تے ٻہوں کم کیتا تے ارتقا دے ہک خاص نظریے دا حامی ہا ۔ گراس سیوی دے سماجی رویے ، انہاں دے تھانولیاں دی بݨتر تے انہاں دے ارتقا تے پرکھ پرچول کیتی ۔ اوں محسوس کیتا کہ سیوی دا سماجی رویہ ڳنجھل ہے تے انہاں دے تھانولے حیرت انگیز طور تے منظم ہوندے ہن ۔

گراس سیوی دے بارے وچ اپݨے مشاہدات تے تجربات کوں اپݨیاں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوں سیوی دے تھانولیاں دی بݨتر کوں سمجھݨ واسطے نویں طریقے ایجاد کیتے ۔ اوں سیوی دے سماجی رویے دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوں ارتقا دے ہک خاص نظریے دا حامی ہا ، جیندے مطابق جاندار اپݨے ماحول دے مطابق تبدیل تھیندے ہن ۔ اوں ایں نظریے کوں "نو-لامارکیئن ارتقا" دا ناں ݙتا ۔ اوں اپݨے نظریے کوں اپݨیاں لکھتاں وچ تفصیل نال بیان کیتا ۔

گراس دی تحقیق سیوی دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں ودھایا ۔ اوں سیوی دے سماجی رویے تے تھانولیاں دی بݨتر دے بارے وچ نویاں معلومات فراہم کر تے سائنس واسطے اہم کم کیتا ۔ اوں ارتقا دے بارے وچ اپݨے نظریے کوں پیش کر تے سائنس وچ بحث چھیڑی ۔ اوں اپݨیاں لکھتاں دے ذریعے لوکاں کوں سیوی دی اہمیت توں آگاہ کیتا ۔ او دیمکاں دا ماہر ہا ۔
شیلا بھاٹیا

شیلا بھاٹیا ہک ہندوستانی شاعرہ، ڈراما نگار، تھیٹر دی شخصیت  تے دہلی آرٹ تھیٹر دی بانی ہِن، جو ہندوستانی فنون دی مختلف شکلاں دے فروغ کِیتے دہلی وچ واقع ہک فورم دی حیثیت رکھدا ہئی۔ پنجابی اوپیرا، ہندوستانی شکل وچ آپریٹک تحریکاں کوں شامل کرݨ والے ڈانس ڈراما دی ہک شکل ہئی، جیندے دی ابتدا شیلا بھاٹیا نے کیتی ہئی۔ انّھاں کوں ہندوستان دی حکومت نے 1971 وچ چوتھے اعلیٰ ہندوستانی سویلین ایوارڈ پدم شری نال نوازا ہئی۔ ہک ݙہاکے دے بعد، انّھاں کوں 1982 وچ تھیٹر ہدایتکاری کِیتے سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ مِلیا۔

## سوانح عمری
شیلا بھاٹیا موجودہ پاکستان وچ 1 مارچ 1916 کوں سیالکوٹ وچ پیدا تھئیں۔ بی اے دی ڈگری حاصل کرݨ دے بعد، انّھاں نے تعلیم (بی ٹی) توں گریجویشن کیتا تے لاہور وچ ریاضی دی استاد دی حیثیت نال ملازمت شروع کیتی، بعد وچ ہندوستان دی آزادی دی جدوجہد وچ شامل تھی ڳئیں۔ بعد وچ اوہ دہلی چلی ڳئیں جتھاں انّھاں نے دہلی آرٹ تھیٹر دی بنیاد رکھی۔ انّھاں نے قائم مقام محکمہ دی سربراہ دی حیثیت نال نیشنل اسکول آف ڈراما وچ وی کم کیتا۔ بھاٹیا دی پہلی پروڈکشن کال آف دی ویلی ہئی جو ہک میوزک پروگرام ہئی۔ ایں دے بعد 60 توں زیادہ پروڈکشنز کیتیاں، جیویں ہیئر رانجھا (1957)، درد آئے گی دبے پاون (1979)، سلگڑا دریا (1982)، عمر خیام (1990)، نصیب (1997)، چن بادلہ ڈا، لوہ کٹ وغیرہ۔

## ایوارڈز
حکومت ہند نے انّھاں کوں 1971 وچ پدم شری دے شہری اعزاز نال نوازا۔ انّھاں کوں 1982 وچ بہترین ہدایت نامے تے سنگت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وی مِلیا۔ اڳلے سال، انّھاں کوں غالب ایوارڈ (1983) ݙتا ڳیا، ایں دے بعد پنجابی آرٹس کونسل دا ایوارڈ مِلیا۔ انّھاں کوں 1986 وچ دہلی انتظامیہ تے 1997 وچ کالیداس سمن دی جانب توں بہترین ہدایتکار دا ایوارڈ مِلیا۔ اوہ پنجابی اکیڈمی (2000) دے ذریعہ اردو اکیڈمی ایوارڈ دی وی مالک ہئیں۔

## وفات
شیلا بھاٹیا دا 17 فروری 2008 کوں 91 سال دی عمر وچ انتقال تھی ڳیا۔

## حوالے

ونکی:سیالکوٹی شخصیتاں
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
مالاتی بیڈیکر

مالاتی وشرام بیڈیکر (18 مارچ 1905ء – 7 مئی 2001ء) مہاراشٹرا، بھارت دی ہک مراٹھی مصنفہ ہَن۔ اوہ مراٹھی ادب دی پہلی ممتاز نسائی مصنفہ ہَن۔ انّھاں نے تخلص وبھاوری شرورکر وی استعمال کِیتا۔ مالتی بائی بیڈیکر ہک ترقی پسند آرٹ ٹیچر والد دے ہاں پیدا تِھئیاں، جیڑھے اپݨے تمام بچّیاں کوں تعلیم ݙیوݨ وچ پختہ یقین رکھدے ہَن۔ تے ہک محنتی گھر بݨاوݨ والی ماں، جیڑھی ہک ویلے خاندان دے ڈیری فارم کوں وی سنبھالدی ہئی۔ بیڈیکر دا پہلا ناں بلوتائی کھرے ہئی تے اوہ مہاراشٹر دے ہک چھوٹے جہیں دیہی علاقے وچ پلی بڑھیاں ہَن۔

## تعارف
بلوٹائی کھرے بیڈیکر دا پہلا ناں ہئی۔ اوہ اننت راؤ تے اندرابائی کھرے دی دِھی ہَن۔ اننت راؤ ہک ترقی پسند مفکر تے ماہر تعلیم ہَن تے اندرابائی ہک قابل زنانی ہَن جنہاں نے 25 سال تک ڈیری دے کاروبار کوں کامیابی نال سنبھالا۔ بلوٹائی نے بعد وچ اپݨے والد دے بعد ہک نیم سوانحی ناول کھرے ماسٹر لکھیا۔ اپݨی نوعمری وچ بلوٹائی دے والدین نے انّھاں کوں لڑکیاں دے اسکول دے ہاسٹل وچ رہوݨ کِیتے بھیڄ ݙِتا جیڑھا مہارشی دھونڈو کیشو کاروے نے کجھ سال پہلے ہنگنے وچ شروع کِیتا ہئی، پھر پونے دے مضافات وچ۔ اِیں اسکول وچ اپݨی تعلیم مکمل کرݨ دے بعد، انّھاں نے 20 سال دی عمر توں پہلے زنانیاں دے کالج توں گریجویشن کر گِھدّا جیڑھا کاروے نے وی شروع کِیتا ہئی۔ انہاں ݙوہاں اداریاں وچ کاروے دے ترقی پسند خیالات تے انّھاں دے تدریسی ساتھیاں جیویں ومن ملہار جوشی نے انّھاں دی سوچ کوں بہت متاثر کِیتا۔

## ادبی کم
بیڈیکر نے 1933ء وچ وبھاوری شرورکر دے ناں نال کلیانچے نشواس (کلوں) -- مختصر کہانیاں دا ہک مجموعہ -- تے ہندولیاوار (ہندولیاں) -- ہک ناول -- ݙوہاں لکھیا۔ ݙو کماں وچ انّھاں نے غیر ازدواجی صحبت، عورت دا اکیلے اپݨا گھر قائم کرݨ دا حق تے جہیز جیہاں مسائل تے ڳالھ کِیتی۔ اِیہ کم 1930ء دی دہائی دے بھارتی معاشرے کِیتے بہت زیادہ جرات مندانہ ہَن تے انّھاں دی اشاعت دے بعد انّھاں دے بارے وچ غم تے غصے دا ہک طوفان برپا ہئی، انّھاں کوں کِسے نامعلوم مصنف نے قلمی ناں نال لکھیا ہئی۔ (کجھ سال بعد، اپݨی شادی توں پہلے بیڈیکر نے ہک عوامی تقریر وچ انکشاف کِیتا ہئی جو "'وبھاری شرورکر' وچ ہَم --بلوتائی کھرے") جݙݨ جو اوندے ناول ویرلے سوپنا (ویرلے خواب) ݙو محبت کرݨ والیاں دی خیالی ڈائریاں دے صفحات تے مشتمل ہئی، اوندے ناول شبری (شبری) ہک عورت دی کہانی ہئی جیڑھی ہک گھٹن دی شادی وچ پھنسی ہوئی ہئی۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
برکھا دت

برکھا دت ہِک بھارتی صحافی تے مصنف ہِن۔ برکھا این ڈی ٹی وی دے نال 13 سال تک وابستہ رہی تے جنوری 2017ء وچ الگ تھئی ہَئی۔ بھارت تے پاکستان دے درمیان کارگل جنگ 1999ء دی رپورٹنگ دے بعد برکھا صحافیت دے میدان وچ ابھری۔ بھارت دے چوتھے وݙے انعام پدم شری دے علاوہ برکھا نے کئی ملکی تے بین الاقوامی انعامات حاصل کیتے ہِن۔ برکھا انہاں چند صحافیاں وچوں ہِن جنہاں دا تعلق راڈیہ ٹیپ تنازع نال ہِے۔ این ڈی ٹی وی تے برکھا ہفتہ روز شو وی دی پیپل (انگریزی: We The People) تے روزانہ پرائم ٹائم شو دی بک سٹاپس ہیئر (انگریزی: The Buck Stops Here) دی ہوسٹ ہَئی۔

## ذاتی زندگی
برکھا نئی دہلی وچ 18 دسمبر 1971ء کوں ایس۔پی دت تے پربھا دت دے ہاں پیدا تھئی ہَئی۔ برکھا دے والد ایس۔پی دت ایئر انڈیا دے ہک افسر ہَن تے والدہ ہندوستان ٹائمز نال وابستہ ہک صحافی ہَن۔ برکھا اپݨی صحافیت نال منسلک صلاحتیاں دے واسطے اپݨی ماں دا شکریہ بجا گھندی ہِے۔ برکھا دی چھوٹی بہن بہار دت وی ہک ٹیلی ویژن صحافی ہِے تے سی این این آئی بی این نال وابستہ ہِے۔ مذہبی خیالات وچ برکھا خود کوں لاادری قرار ݙیندی ہِے۔ برکھا یونیفارم سول کوڈ دی حامی ہِے۔ برکھا نے تین طلاق دے خلاف وی اپݨے خیالات دا اظہار کیتا ہِے۔

## تعلیم
برکھا نے سینٹ اسٹیفنز کالج، دہلی توں انگریزی ادب وچ بی۔اے دی ڈگری حاصل کیتی۔ انہاں نے جامعہ ملیہ اسلامیہ توں ماس کمیونیکیشن (انگریزی: Mass communication) وچ ایم۔اے کیتا۔ برکھا نے کولمبیا یونیورسٹی دے گریجویٹ اسکول آف جرنلزم توں صحافیت وچ ایم۔اے دی ڈگری حاصل کیتی۔

## کیریئر
برکھا نے اپݨی صحافتی زندگی دا آغاز این ڈی ٹی وی توں کیتا۔ 1999ء وچ کارگل جنگ تے رپورٹنگ، جیڑھی وچ برکھا نے میجر وکرم باترا دا انٹرویو وی گھدا، اِس امر نے برکھا کوں پورے بھارت وچ شہرت بخشی۔ اِس دے بعد توں برکھا نے کشمیر، پاکستان، افغانستان تے ایران دے تنازعات کوں کوریج ݙتی۔ 2002ء دے گجرات فسادات کوں رپورٹ کرݨ دے دوران برکھا نے حملہ کرݨ والیاں تے متاثرین کوں ہندو تے مسلم توں پچھاݨیا، جیڑھا پریس کونسل آف انڈیا دے اصول و ضوابط توں تجاوز کرݨ دے مترادف ہِے۔ برکھا نے اپݨے کئی کم تے منفی توجیہات پائیاں ہِن۔ برکھا این ڈی ٹی وی دی گروپ ایڈیٹر ہَئی تے فروری 2015ء وچ مشورہ گیر ایڈیٹر تھئی ہَئی۔ برکھا 21 سال بعد جنوری 2017ء وچ این ڈی ٹی وی توں الگ تھئی ہَئی۔

## تصانیف

* دی ان کوئٹ لینڈ 

## حوالے

ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:یوٹیوبر زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
بنی باسو

بنی باسو (پیدائش: 11 مارچ 1939ء) (بنگالی: বাণী বসু) ہک مشہور بنگالی بھارتی مصنف، مضمون نگار، نقاد، شاعر، مترجم تے پروفیسر ہِن۔

## ذاتی حیاتی
انّھاں نے اپݨی رسمی تعلیم معروف لیڈی بریبورن کالج، سکاٹش چرچ کالج تے کلکتہ یونیورسٹی توں حاصل کیتی جتھاں توں انّھاں نے انگریزی وچ ایم اے کیتا۔ انّھاں دے وݙے پیمانے تے پڑھے ون٘ڄݨ والے ناولاں وچ گندھاربی، پنکاما پروش تے اشٹما گربھا شامل ہِن۔ انّھاں دیاں مختصر کہانیاں سویتا پاتھیرا تھالا تے رادھا نگرا انّھاں دی استعداد دی عکاسی کریندیاں ہِن۔ انّھاں کوں کئی ایوارڈز جنّھاں وچ تراسنکر پرسکار، 1991؛ آنند پراسکر، 1997؛ تے سیرومانی ایوارڈ، 1997 مِلیا ہِن۔

### کیرئیر
باسو نے اپݨے کیریئر دا آغاز ہک ناول نگار دے طور تے جنم بھومی ماٹری بھومی دی اشاعت نال کیتا۔ ہک قابل مصنف، انّھاں نے 1980ء توں ہک مصنف دے طور تے اپݨے پیشہ ورانہ کیریئر دا آغاز کیتا، سبھ توں پہلے "آنندمالا"، ہک نوعمر میگزین پھر "دیش" تے ایں وقت دے ٻئے رسالیاں وچ۔ اوہ ہک ناول نگار، مختصر کہانی مصنف، مضمون نگار تے بچیاں تے نوعمراں کِیتے تحریراں دے طور تے ڄاݨیاں ویندیاں ہِن۔ انّھاں دے کجھ افسانے فلماں تے ٹی وی سیریلز وچ بݨائے ڳئے ہِن۔ انّھاں دے افسانے دی وسیع رینج صنف، تاریخ، افسانہ، سماج، نفسیات، نوعمری، موسیقی، جنسی رجحان، مافوق الفطرت تے ٻہوں کجھ نال تعلق رکھدی ہئی۔ انّھاں دے وݙے کمّاں وچ سویٹ پتھرر تھالا (سفید سنگ مرمر دی ہک پلیٹ)، ایکوشے پا (ٹرننگ ٹوئنٹی ون)، میتریہ جاتک (جیڑھا دی برتھ آف دی میتریہ از اسٹری دے ناں نال شائع تھیا)، گندھاروی، پنچم پرش (پانچویں جنریشن) تے اشتم گربھا (آٹھویں حمل) شامل ہِن۔ اوہ شاعری وی لکھدیاں ہِن تے بنگالی وچ وݙے پیمانے تے ترجمہ وی کریندیاں ہِن۔ انّھاں کوں انترگھاٹ (غداری) کِیتے تارا شنکر ایوارڈ تے میتریہ جاتک کِیتے آنند پرشکر نال نوازا ڳیا۔ اوہ سشیلا دیوی برلا ایوارڈ تے ساہتیہ سیتو پراسکر دی وصول کنندہ وی ہِن۔ 2010ء وچ انّھاں کوں بنگالی ادب وچ انّھاں دی خدمات کِیتے ساہتیہ اکیڈمی نال نوازا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:بنگالی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:کلکتہ دے مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
انوتما بنرجی

انوتما بنرجی (بنگالی: অনুত্তমা ব্যানার্জি) ہک بھارتی ماہر نفسیات، شاعر، مصنف تے صحت عامہ دی وکیل ہِن۔ مغربی بنگال نال تعلق رکھݨ والی بنگالی، انّھاں نے کلکتہ یونیورسٹی توں کلینیکل سائیکالوجی وچ پی ایچ ڈی مکمل کیتی۔ انّھاں نے انڈین سائیکو اینالیٹک سوسائٹی توں نفسیاتی تجزیہ دی مزید تربیت مکمل کیتی۔ تعلقات، قربت تے جنسیت دے شعبیاں وچ مہارت حاصل کرݨ والی بنرجی طویل عرصے توں بنگالی میڈیا وچ ذہنی صحت کوں فروغ ݙیوݨ وچ ہک نمایاں آواز رہیاں ہِن۔ ایں مقصد کِیتے اوہ پرنٹ میڈیا تے الیکٹرانک میڈیا وچ کثرت نال حصہ پاتی ہِن تے اوہ یوٹیوب، فیس بک، ٹوئٹر وغیرہ تے ہک فعال سوشل میڈیا دی موجودگی وی چلاندیاں ہِن۔

### بچپن تے ذاتی زندگی
انوتما بنرجی شمالی کولکتہ نال تعلق رکھݨ والی ہک ممتاز شخصیت ہِن جو اپݨے بھرپور ثقافتی سلسلے کِیتے مشہور ہِن۔ انّھاں دی ماں نے ہک معروف گلوکارہ تے لیکچرر دے طور تے شہرت حاصل کیتی۔ اپݨی اسکول دی تعلیم دے بعد، انوتما بنرجی نے کلکتہ یونیورسٹی توں نفسیات وچ اپݨا تعلیمی سفر شروع کیتا۔ اپݨی سریلی آواز کِیتے مشہور انوتما بنرجی نے ہک غیر معمولی گلوکارہ دے طور تے وی تعریفاں حاصل کیتیاں، اپݨی شاندار آواز دی پرفارمنس نال سامعین کوں مسحور کر ݙتا۔

## کَم
انوتما بنرجی ہک شائع شدہ شاعر وی ہِن۔ انّھاں دیاں کتاباں وچوں ایہ ہِن:

* *مارجن تھیکے بیچیوتو*
* *اتشاہو نی اونگیکارے*
* *اگونر برٹوچاری*
* *کوبیتار موٹو ہونی* (কবিতার جیسی نہیں ہوئی)
* *اونشونگو*

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
جسودھارا باغچی

جسودھارا باغچی ہک ممتاز ہندوستانی ماہر نسواں تے نقاد ہَن۔

## حیاتی دا احوال
جسودھارا باغچی 1937ء وچ کولکتہ وچ پیدا تِھئیاں تے انّھاں نے کولکتہ دے پریسیڈنسی کالج وچ تعلیم حاصل کِیتی جیڑھا اِیں ویلے کولکتہ یونیورسٹی، سومر ویلی کالج، آکسفورڈ تے نیو ہال، کیمبرج نال وابستہ ہئی۔ جسودھارا باغچی نے کلکتہ دے لیڈی بربورن کالج وچ انگریزی پڑھاوݨ دے بعد 1964ء وچ جادھاپور یونیورسٹی وچ داخلہ گِھدّا۔ جدیو پور یونیورسٹی دے شعبہ انگریزی دے نال باغچی دی ہک طویل، نتیجہ خیز تے خوشگوار وابستگی رہی، جیڑھی توں اوہ ساٹھ سال دی عمر وچ ریٹائر تِھی ڳئیاں۔ انّھاں نے 1983ء توں اِیں شعبہ وچ پروفیسر دی حیثیت نال خدمات انجام ݙِتیاں، 1986ء-1988ء تک محکمہ دی سربراہ ہَن تے کجھ اہم ابتدائی سالاں وچ، یو جی سی دے خصوصی معاونت پروگرام، جیڑھا بعد وچ انگریزی وچ سنٹر برائے ایڈوانسڈ اسٹڈیز بݨ ڳیا، نال مربوط رہیاں۔ پروفیسر باغچی اپݨی وفات تک انگریزی دے شعبہ وچ سیمینار تے لیکچرز وچ باقاعدہ تے سرگرم طریقے نال شریک رہیاں تے ریٹائرمنٹ دے بعد کجھ سالاں تک اِیں دے بورڈ آف اسٹڈیز دی ممبر وی رہیاں۔ کجھ ہی عرصے وچ، انّھاں دے اپݨے کم تے اسٹوڈنٹس کِیتے بے پناہ لگن دی وجہ نال ہک الڳ پہچان بݨ ڳئی۔ جاداف پور یونیورسٹی دے شعبہ انگریزی وچ تحقیق دی ثقافت کوں فروغ ݙیوݨ انّھاں دی سب توں اہم شراکت سمجھیا ویندا ہِے۔ انّھاں دی شادی ماہر معاشیات امیہ کمار باغچی نال تِھئی ہئی۔ اوہ اکتوبر 2001ء توں اپریل 2008ء تک مغربی بنگال کمیشن برائے خواتین دی چیئرپرسن وی رہیاں۔ اوہ ایمریٹس دے پروفیسروں دی پانچ رُکنی ٹیم دا حصہ ہَن جنہاں نے مغربی بنگال دے گورنر تے یونیورسٹی دے چانسلر کیسری ناتھ ترپاٹھی نال ملاقات کِیتی تے مطالبہ کِیتا جو مزید ہک "قابل" وائس چانسلر مقرر کِیتا ون٘ڄے۔ 2014ء وچ، کلکتہ کتاب میلے دے منتظمین نے انّھاں دی بائیں بازو دی سیاسی وابستگی دی وجہ نال ہجرت کرݨ والیاں زنانیاں تے انسانی حقوق نال متعلق انّھاں دی کتاب دی ریلیز ختم کر ݙِتی ہئی۔ یہاں تک جو ریٹائرمنٹ دے بعد وی، اوہ ہندوستان وچ متعدد کانفرنساں وچ شریک تِھی ڳئیاں تے جادف پور یونیورسٹی وچ محکمہ انگریزی نال قریبی رابطے وچ رہیاں۔

### وفات
9 جنوری 2015ء دی صبح، باغچی دی وفات تِھی ڳئی، انّھاں دی عمر 77 سال ہئی۔

## حوالے

ونکی:بنگالی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ