کلائیو گرینجر

## سر کلائیو ولیم جان گرینجر
سر کلائیو ولیم جان گرینجر (4 ستمبر 1934 – 27 مئی 2009) ہک برطانوی ماہر معاشیات پیمائی ہن جنہاں کوں نان لائنر ٹائم سیریز دے تجزیے وچ انہاں دیاں شراکت کیتے ڄاتا ویندا ہے ۔ انہاں برطانیہ وچ ، یونیورسٹی آف ناٹنگھم وچ تے ریاستہائے متحدہ وچ ، یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، سان ڈیاگو وچ پڑھایا ۔ گرینجر کوں 2003 وچ رابرٹ اینگل دے نال مشترکہ طور تے ٹائم سیریز ڈیٹا دے تجزیے وچ انہاں دیاں شراکت دے آدر وچ معاشیات وچ نوبل میموریل انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایں کم بنیادی طور تے اوں طریقے کوں بدل ݙتا جیندے وچ ماہرین اقتصادیات مالیاتی تے میکرو اکنامک ڈیٹا دا تجزیہ کریندے ہن ۔

کلائیو گرینجر دی زندگی تے کم علم و دانش دا ہک وسیع میدان ہئی ۔ انہاں نہ صرف اقتصادی نظریات کوں نواں رخ ݙتا بھل انہاں کوں ٹائم سیریز دے تجزیے کیتے وی استعمال کیتا ۔ انہاں دے نظریات تے طریقیاں معاشی پیش گوئیاں ، مالیاتی منڈیاں تے معاشی ماڈلنگ تے گہرا اثر پاتا ہے ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
کلائیو گرینجر 4 ستمبر 1934 کوں سوانسی ، ویلز وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک کلرک ہن ۔ گرینجر ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ یونیورسٹی آف ناٹنگھم وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں معاشیات وچ ڈگری حاصل کیتی ۔ انہاں بعد وچ پرنسٹن یونیورسٹی وچ مزید تعلیم حاصل کیتی تے 1959 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔

## ٹائم سیریز دے تجزیے وچ انقلاب
گرینجر دا سب توں وݙا کارنامہ ٹائم سیریز دے تجزیے وچ انہاں دا کم ہئی ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں اقتصادی ڈیٹا جیڑھا کہ وقت دے نال تبدیل تھیندا ہے ، دا تجزیہ کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔ انہاں کوئ انٹیگریشن دا تصور پیش کیتا ، جیڑھا آکھدا اے کہ کیویں کجھ اقتصادی متغیرات لمبے عرصے تک ہک ٻئے نال جڑے ہوئے ہوندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں کوئ انٹیگریشن کوں استعمال کر تے معاشی پیش گوئیاں کوں بہتر بݨایا ونڄ سڳدا ہے ۔ انہاں دے کم ٹائم سیریز دے تجزیے کوں ہک نواں رخ ݙتا اے تے محققین کوں اقتصادی ڈیٹا دا تجزیہ کرݨ کیتے نویں اوزار فراہم کیتے ہن ۔

گرینجر گرینجر کازالیٹی دا تصور وی پیش کیتا ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں پتہ لڳایا ونڄ سڳدا اے کہ ہک متغیر ٻئے متغیر کوں متاثر کریندا ہے یا نئیں ۔ انہاں ݙسایا کہ گرینجر کازالیٹی کوں استعمال کر تے معاشی ماڈل تیار کیتے ونڄ سڳدے ہن ۔

## نوبل انعام
گرینجر دی علمی خدمات دے آدر وچ انہاں کوں 2003 وچ رابرٹ ایف ۔ اینگل دے نال مشترکہ طور تے معاشیات وچ نوبل میموریل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں کوں ٹائم سیریز ڈیٹا دے تجزیے وچ انہاں دیاں شراکت کیتے ایہ انعام ݙتا ڳیا ۔

## گرینجر دے نظریات دا اثر
کلائیو گرینجر دے نظریات دا معاصر معاشیات تے پالیسی سازی تے گہرا اثر پیا ہے ۔ انہاں دے کم معاشی پیش گوئیاں کوں بہتر بݨاوݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ہے ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے اڄ وی استعمال تھیندے ہن تے معاشی تے سماجی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کریندے ہن ۔

## گرینجر دی شخصیت
کلائیو گرینجر ہک ذہین تے محنتی سوجھواݨ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی دا گھݨا حصہ علم دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی جنہاں اڳوں تے ونڄ تے معاشیات دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

## گرینجر دی میراث
کلائیو گرینجر دی میراث ہمیشاں قائم رہسی ۔ انہاں معاشیات کوں نواں رخ ݙتا اے تے ٹائم سیریز دے تجزیے کوں ترقی ݙتی ہے ۔ انہاں دے نظریات تے کم اڄ وی معاصر معاشیات دا حصہ ہن تے انہاں دی اہمیت برقرار ہے ۔

## گرینجر دے اہم ترین کارنامے
کوئ انٹیگریشن دا تصور پیش کرݨ

گرینجر کازالیٹی دا تصور پیش کرݨ

ٹائم سیریز دے تجزیے وچ کم کرݨ

معاشیات وچ نوبل انعام حاصل کرݨ

کلائیو گرینجر ہک عظیم سوجھواݨ ہن جنہاں معاشیات دے شعبے وچ انقلاب برپا کیتا ۔ انہاں دے کم انسانی فکر کوں نواں رخ ݙتا اے تے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ہے ۔ انہاں دی علمی سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔

گرینجر دا کم نہ صرف نظریاتی اہمیت دا حامل ہئی بھل عملی طور تے وی ٻہوں مفید ثابت تھیا ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے مختلف شعبیاں وچ پالیسیاں بݨاوݨ کیتے استعمال کیتے ڳئے ۔ انہاں بین الاقوامی تعاون تے ترقی کیتے وی کم کیتا ۔

کلائیو گرینجر دی زندگی ہک مثال ہے کہ کیویں محنت ، لگن تے ذہانت نال معاشیات جئیں مشکل علم وچ وی نویاں راہاں کڈھیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشاں معاشیات دی تاریخ وچ سنہری حرفاں نال لکھیا ویسی ۔