2010ء وچ سائنس دی ٹور

## 2010ء وچ سائنس دی ٹور
2010 دا سال سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان وچ کئی اہم واقعات تے دریافتاں دا سال ہئی ۔ اقوام متحدہ 2010 کوں حیاتیاتی تنوع دا بین الاقوامی سال قرار ݙتا ۔

جنوری وچ ، 3 جنوری کوں برطانوی سائنسداناں رپورٹ ݙتی کہ انہاں لچکدار پولیمر توں مصنوعی شریاناں بݨائیاں ہن ۔ 7-10 جنوری کوں کنزیومر الیکٹرانک شو لاس ویگاس وچ تھیا ، جیندے وچ 3 ڈی ٹی وی ٹیکنالوجی کوں ودھایا ڳیا ۔ 21 جنوری کوں ایرانی محققاں گندے پاݨی توں نقصان دہ بھاری دھاتاں کوں فلٹر کرݨ کیتے سلیکا اتے مبنی نینو جاذب تیار کیتا ۔ 28 جنوری کوں ہک مشترکہ امریکی-آسٹریلیوی ٹیم کوانٹم کمپیوٹر بݨایا جیڑھا ہائیڈروجن مالیکیول دی صحیح نقالی کر سڳدا ہئی ۔

فروری وچ ، یکم فروری کوں امریکہ دے صدر بارک اوباما اعلان کیتا کہ او بجٹ دی رکاوٹاں دی وجہ توں 2020 تک چن تے واپس ونڄݨ دے ناسا دے منصوبیاں کوں منسوخ کر ݙیسن ۔ 3 فروری کوں سائنسداناں اعلان کیتا کہ او انسانی جینوم وچ مخصوص جینز کوں نشانہ بݨاوݨ والیاں گولیاں بݨاوݨ دے نیڑے ہن تاں جو لمبی عمر وچ وادھا تھی سڳے ۔ انہاں انکشاف کیتا کہ گولیاں ترائے سالاں دے اندر انسانی جانچ کیتے تیار تھی سڳدیاں ہن ۔ سائنسداناں دماغی طور تے معذور انسان نال ایندے خیالات تک رسائی حاصل کر تے ڳالھ مہاڑ کرݨ دا ہک طریقہ تیار کیتا ۔ کولمبیا وچ ہک کھلی کوئلے دی کان وچ فوسلز دا مطالعہ کرݨ والے سائنسداناں تعین کیتا کہ دیو قبل از تاریخ سپاں ٹائٹانوبوا ، جیڑھا 14 میٹر (45 فٹ) لمبا ہئی ، مگھرمچھاں دا شکار کریندا ہئی تے کھاندا ہئی ۔ 4 فروری کوں سائنسداناں ڈائنوسار دے رنگ دی معقول تشریح کرݨ کیتے براہ راست فوسل ثبوت دا استعمال کیتا ۔ 5 فروری کوں کیمبرج یونیورسٹی دے محققاں ٹائپ 1 ذیابیطس والے ٻالاں وچ خون وچ شکر دی سطح کوں منظم کرݨ وچ مدد کیتے ہک مصنوعی لبلبہ تیار کیتا ۔ ہبل سپیس ٹیلی سکوپ بونے سیارے پلوٹو دیاں نویاں تصویراں فراہم کیتیاں ، جیندے توں پتہ لڳدا اے کہ ایندی سطح مسلسل تبدیل تھیندی پئی ہے ۔ سائنسداناں نیڑے دے الیکٹرانز کوں پریشان کیتے بغیر ہک تنہا الیکٹران دی خصوصیات کوں تبدیل کرݨ دا ہک طریقہ ݙکھایا ، جیڑھا کوانٹم کمپیوٹرز دی ترقی وچ اہم کارنامہ ہئی ۔ 8 فروری کوں لیسٹر یونیورسٹی تے کنگز کالج لندن دے محققاں جین دے تغیرات دریافت کیتے جیڑھے کنٹرول کریندے ہن کہ لوک کتنی تیزی نال بوڑھے تھیندے ہن ، تے لوکاں وچ ممکنہ عمر دے متعلق بیماریاں کوں ݙیکھݨ تے علاج کرݨ وچ مدد کر سڳدے ہن ۔ 9-13 فروری کوں ٹی ای ڈی انوویشن کانفرنس پام سپرنگز ، کیلیفورنیا وچ منعقد تھئی ۔ 10 فروری کوں سائنسداناں انسانی ہکلہٹ نال جڑے کئی جینز دریافت کیتے ، امید اے کہ نتائج ایں حالت کیتے ممکنہ اینزائم علاج دا باعث بݨ سڳدن ۔ سائنسداناں 4,000 سال پراݨے آدمی دے والاں دا جینیاتی کوڈ سمجھا جینکوں گرین لینڈ دے پرما فراسٹ وچ ممی بݨایا ڳیا ہئی ۔ انہاں دریافت کیتا کہ ایندا جینیاتی نمونہ جدید دور دے ایشیائی باشندیاں تے مقامی امریکیاں نال ملدا جلدا ہے ۔ چلی وچ یورپی ملکیت والی پارانل آبزرویٹری اورین نیبولا دیاں نویاں تصویراں فراہم کیتیاں ، جیڑھے ایندی نویں ویزيبل اینڈ انفراریڈ سروے ٹیلی سکوپ فار آسٹرونومی (ویسٹا) ٹیکنالوجی دا فائدہ چیندے ہوئے متعدد گیس کلاؤڈز توں پرے دی تصویر کشی کریندیاں ہن ۔ 12 فروری کوں شیر اتے کیتے ڳئے جینیاتی مطالعہ دے نتائج توں پتہ لڳدا اے کہ ایندا ارتقاء 3.2 ملین سال پہلے شروع تھیا ہئی ، تے ایندا سب توں قریبی زندہ رشتہ دار برفانی چیتا ہے ۔ 15 فروری کوں سائنسداناں تصدیق کیتی کہ 1969 وچ زمین دی سطح اتے ٹکراوݨ والے مرچیسن الکا وچ لکھاں آرگینک مرکبات موجود ہن ۔ 16 فروری کوں بائیولوجیکل سائیکاٹری وچ شائع تھیوݨ والے ہک مطالعہ توں پتہ لڳدا اے کہ انسانی دماغ وچ نیند نہ آوݨ تے دائمی نیند دی کمی دا تعلق گرے میٹر دی گھٹ کثافت نال ہے ۔ 4,000 امریکی نرساں دے ہک طبی مطالعہ توں پتہ لڳدا اے کہ اسپرین چھاتی دے کینسر دے واپس آوݨ یا پھیلݨ دے خطرے کوں 50 فیصد تک گھٹ کر ݙیندی ہے ۔ 17 فروری کوں یونیورسٹی کالج ڈبلن دی اینیمل جینومکس لیبارٹری تے کون وے انسٹی ٹیوٹ دے سائنسداناں یورپی مویشیاں دی ہک نسل دے ڈی این اے دا تجزیہ کیتا جیڑھی 400 سال پہلے ختم تھی ڳئی ہئی ، جیڑھی انگلش غار وچ ملݨ والی ہݙی توں مواد کڈھݨ نال تھئی ۔ 18 فروری کوں سائنسداناں دریافت کیتا کہ مکڑیاں تے سپاں دا خوف حاملہ ماں دے تجربات توں پہلے پیدا تھی سڳدا ہے ۔ 21 فروری کوں محققاں رپورٹ ݙتی کہ فالج دے شکار لوکاں کوں ڳاوݨ سکھاوݨ نال انہاں کوں اپݨی تقریر واپس حاصل کرݨ وچ مدد مل سڳدی ہے ۔ 27 فروری کوں فزکس داناں دریافت کیتا کہ بنیادی طور تے ٹیٹو ہٹاوݨ کیتے استعمال تھیوݨ والی ہک ایہو جیہاں تکنیک کوں صدیاں پراݨے آرٹ ورک دی صفائی تے بحالی کیتے استعمال کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔

مارچ وچ ، یکم مارچ کوں ناسا اعلان کیتا کہ چن دے شمالی قطب وچ لکھاں ٹن پاݨی دی برف موجود ہے ۔ 10 مارچ کوں ماہرین نباتات دریافت کیتا کہ بورنیو دے دیو پچر ٻوٽے ، جیڑھے پہلے چھوٹے چوہیاں کوں کھاوݨ کیتے کافی وݙے سمجھے ویندے ہن ، انہاں دی خوراک چوہیاں دے فضلے اتے مشتمل ہوندی ہے ۔ 11 مارچ کوں سائنسداناں تھیلیڈومائڈ دے سامݨے آوݨ والے جنین وچ خراب شکلاں دے پچھوں دے وجوہات دریافت کیتے ۔ 13 مارچ کوں نینو ٹیکنالوجی ایپلی کیشنز دی تحقیق کریندے ہوئے ، ایم آئی ٹی دے سائنسداناں کاربن نینو ٹیوبز اتے مشتمل ہک نواں توانائی دا ذریعہ دریافت کیتا ۔ 17 مارچ کوں سائنسداناں ہک اینجھی چیز وچ کوانٹم حالت بݨائی جیڑھی ننگی اکھ نال ݙکھائی ݙیوݨ کیتے کافی وݙی ہئی ، جیڑھی پچھلی کہیں وی کوانٹم حالت توں ارباں گنا وݙی ہئی ۔ 24 مارچ کوں سائبیریا وچ ملݨ والی ہک گلابی انگلی دی ہݙی دے جینیاتی تجزیے توں پتہ لڳدا اے کہ ایہ ہومو سیپینز دے ہک دور دے تے پہلے توں نامعلوم رشتہ دار دی ہے ۔

اپریل دے مہینے وچ 5 اپریل کوں سپیس شٹل ڈسکوری ایس ٹی ایس-131 مشن اتے بین الاقوامی خلائی سٹیشن (آئی ایس ایس) تے سائنس ریک فراہم کرݨ کیتے ایم پی ایل ایم رافیلو دا استعمال کیتا ۔ 7 اپریل کوں روسی تے امریکی سائنسداناں دی ہک ٹیم نویں سپر ہیوی عنصر ، ٹینیسین (عنصر 117) دی تخلیق دا اعلان کیتا ۔ آکسیجن دے بغیر مکمل طور تے اپݨی زندگی گزارݨ والے پہلے ڄاݨے ونڄݨ والے جانور - فائلم لوریسیفیرا دے ممبر - بحیرہ روم دے تلے ل'اٹلانٹے بیسن وچ دریافت تھئے ۔ 8 اپریل کوں نویں شائع تھیوݨ والے نتائج توں پتہ لڳدا اے کہ 2008 وچ جنوبی افریقہ دی ہک غار وچ کھودے ڳئے ݙو جزوی ڈھانچے ہومینیڈ دی پہلے توں غیر درجہ بند نسل ، آسٹرالوپیتھیکس سیڈیبا نال تعلق رکھدے ہن ، ہک سیدھا چلݨ والا جیڑھا ابتدائی ڄاݨے ونڄݨ والے ہومو نسل نال کئی فزیکل خصوصیات مشترک رکھدا ہئی ۔ 13 اپریل کوں یورپ دے LOFAR ریڈیو ایسٹرونومی ارے اپݨیاں پہلی تصویراں جاری کیتیاں ۔ 14 اپریل کوں محققاں ترائے لوکاں توں ڈی این اے رکھݨ والے انسانی جنین تیار کیتے ۔

مئی دے مہینے وچ 7 مئی کوں میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ فار ایوولیوشنری اینتھروپولوجی وچ نیندرتھل جینوم پروجیکٹ کرݨ والے سائنسداناں سائنس جرنل وچ نیندرتھل (ہومو نیندرتھالینسس) جینوم دے ڈرافٹ ترتیب کوں بیان کیتا ۔ مطالعہ توں نیندرتھلز تے ہومو سیپینز (جدید انساناں) دے درمیان کافی انٹر بریڈنگ دے مضبوط ثبوت ملے ۔ 13 مئی کوں سائنسداناں روبوٹک نینو مکڑیاں بݨائیاں - خوردبینی ڈی این اے تعمیرات جیڑھے پروگرام شدہ ہدایات دی پیروی کرݨ دے قابل ہن ۔ 17 مئی کوں امریکہ تے کینیڈا دے سائنسداناں کھانے دی فصلاں اتے کیڑے مار ادویات دے استعمال کوں ٻالاں وچ اے ڈی ایچ ڈی تے ݙوجھے توجہ خسارے دے عارضے دے کیسز وچ اضافے نال جوڑ ݙتا ۔ 20 مئی کوں مشتری دی ہک پٹی غائب ݙٹھی ڳئی ، سائنسداناں رپورٹ کیتی کہ او نی ڄاݨدے کہ کیوں ۔ کریگ وینٹر دی اڳواݨی وچ امریکی محققاں مکمل طور تے مصنوعی جینوم دے نال ہک مصنوعی زندہ سیل بݨاوݨ دا اعلان کیتا ۔ 26 مئی کوں الاوترا گریب کوں معدوم قرار ݙتا ڳیا ، جیڑھا 2008 توں بعد پرندیاں دے معدوم تھیوݨ دا پہلا تصدیق شدہ واقعہ ہئی ۔

جون دے مہینے وچ یکم جون کوں پاکستان وچ سرکاری موسمیات دے ماہرین ولوں 53.7 ڈگری سینٹی گریڈ (129 ڈگری فارن ہائیٹ) دے ریکارڈ اچے درجہ حرارت دی تصدیق کیتی ڳئی ۔ 3 جون کوں ہک نامعلوم شے مشتری نال ٹکرائی ۔ 13 جون کوں ڈیٹا توں پتہ لڳدا اے کہ مریخ دی سطح دا ترائے حصے دا ہک حصہ کݙاہیں سمندر نال ڈھکا ہویا ہئی ۔ 16 جون کوں ایرانی کیمسٹاں لیزر نال جوہری توانائی پیدا کرݨ دا ہک محفوظ طریقہ تیار کیتا ۔ 21 جون کوں چمپینزی دے رویے دا مطالعہ کرݨ والے سائنسداناں نوٹ کیتا کہ او حریف علاقائی جنگاں وچ ہک ݙوجھے کوں مار ݙیسن ۔

جولائی دے مہینے وچ 8 جولائی کوں سوئس سولر امپلس طیارے مکمل طور تے شمسی توانائی نال چلݨ والی پہلی 24 گھنٹے دی نان سٹاپ پرواز کیتی ۔ 14 جولائی کوں برطانیہ دے سائنسداناں اعلان کیتا کہ انہاں مرغیاں وچ ہک پروٹین دریافت کیتا اے جیڑھا انڈیاں دی پیداوار کیتے ضروری ہے ۔ 16 جولائی کوں امریکہ دے سائنسدان ملیریا مزاحم مچھر کوں جینیاتی طور تے انجینیئر کرݨ وچ کامیاب تھی ڳئے ۔ شریک ڈویلپرز مائیک کریگر تے کیون سسٹروم ولوں سان فرانسسکو وچ پہلی (ٹیسٹ) انسٹاگرام پوسٹس بݨائیاں ڳئیاں؛ سروس 6 اکتوبر کوں عوامی طور تے لانچ تھئی ۔ 19 جولائی کوں ہک اندام نہانی جیل تیار کیتی ڳئی جیڑھی عورتاں وچ ایچ آئی وی انفیکشن دے خطرے کوں گھٹ کر ݙیندی ہے ۔ 30 جولائی کوں ناسا دے مارس ریکونینسنس آربیٹر مریخ دی سطح اتے فوسل باقیات دی ڳول کیتے ممکنہ مقامات دا انکشاف کیتا ۔

اگست دے مہینے وچ 12 اگست کوں نیو برنسوک وچ ملݨ والے رینگݨ والے جانوراں دے 318 ملین سال پراݨے فوسلز توں ثبوت ملدا اے کہ رینگݨ والے جانور او پہلے مخلوق ہن جیڑھے مکمل طور تے زمین اتے راہندے ہن ۔

ستمبر دے مہینے وچ 14 ستمبر کوں ہنڈا دی ایف سی ایکس کلیرٹی (تصویر وچ) ، دنیا دی پہلی پروڈکشن لائن ہائیڈروجن کار برطانیہ وچ پہنچی ۔ 14 ستمبر کوں ہائیڈروجن فیول سیلز نال چلݨ والی ہک کار ، جینکوں دنیا دی پہلی پروڈکشن لائن ہائیڈروجن کار ݙسیا ڳیا ، برطانیہ وچ پہنچی ۔ 29 ستمبر کوں ایسٹرونومی دے ماہرین گلیز 581 جی دی دریافت دی اطلاع ݙتی ، جیڑھا اپݨے ستارے دے رہائش پذیر زون وچ پیا ہویا پہلا ایکسو پلینیٹ ہے ۔

اکتوبر دے مہینے وچ 11 اکتوبر کوں امریکی ڈاکٹرز جنینی سٹیم سیلز دا استعمال کرݨ والے علاج دا پہلا سرکاری انسانی ٹرائل شروع کیتا ۔ 13 اکتوبر کوں ہائی ریزولوشن فلائیز آئی آبزرویٹری گریسن-زاتسیپن-کوزمین حد دی تصدیق کیتی ، جیڑھی کاسمک مائیکرو ویو بیک گراؤنڈ دے نال تعامل کرݨ والی الٹرا ہائی انرجی کاسمک شعاعاں کیتے نظریاتی حد ہے ۔ 14 اکتوبر کوں رنڈرپیسٹ کوں دنیا بھر وچ ختم کرݨ دا اعلان کیتا ڳیا ۔ 20 اکتوبر کوں سائنسداناں کہکشاں یو ڈی ایف وائی-38135539 دی دریافت دا اعلان کیتا ، جیڑھی کائنات وچ ہݨ تک دریافت تھیوݨ والی سب توں دور دی شے ہے ۔ 26 اکتوبر کوں سونی کیسٹ واک مین کوں ریٹائر کر ݙتا ، جیڑھا پہلی وار 1979 وچ ویچیا ڳیا ہئی ۔

نومبر دے مہینے وچ 3 نومبر کوں دومکیت آئیکیا-موراکامی دریافت تھیا ۔ 8 نومبر کوں میک ماسٹر یونیورسٹی دے محققاں رپورٹ ݙتی کہ انہاں جلد دے خلیات کوں خون دے خلیات وچ تبدیل کر ݙتا ہے ۔ 16 نومبر کوں سدھارتھ مکھرجی دی دی ایمپرر آف آل میلاڈیز : ایہ بائیوگرافی آف کینسر شائع تھئی ۔ 17 نومبر کوں غیر جانبدار اینٹی میٹر ایٹم پہلی وار کامیابی نال پھڑے ڳئے ، 38 اینٹی ہائیڈروجن ایٹم ہک سیکنڈ دے حصے کیتے جاہ تے رکھے ڳئے ۔ 28 نومبر کوں سائنسداناں رپورٹ کیتی کہ انہاں چوہیاں وچ عمر ودھݨ دے عمل کوں الٹا کر ݙتا ہے ۔

دسمبر دے مہینے وچ 2 دسمبر کوں ناسا توں تعاون یافتہ محققاں پہلا مائیکرو آرگنیزم دریافت کیتا جیڑھا زہریلے کیمیکل آرسینک دا استعمال کر تے ودھݨ تے دوبارہ پیدا تھیوݨ دے قابل ہئی ۔ 8 دسمبر کوں سپیس ایکس دے ڈریگن خلائی جہاز مدار توں کامیابی نال واپس گھنݨ والا پہلا تجارتی خلائی جہاز بݨ ڳیا ۔ 15 دسمبر کوں جرمن ڈاکٹراں دی ہک ٹیم ، جئیں دی تحقیق پیئر ریویو جرنل بلڈ وچ شائع تھئی ہئی ، آکھیا کہ سٹیم سیل ٹرانسپلانٹ کراوݨ والے ہک امریکی کینسر دے مریض دا ایچ آئی وی ٹھیک تھی ڳیا ہے ۔ 22 دسمبر کوں جنوب مغربی چین وچ فوسل شکاریوں ہک قدیم سمندری ماحولیاتی نظام دے باقیات دریافت کیتے؛ 252 ملین سال پراݨا ایہ مقام 20,000 توں ودھ فوسلز نال بھریا ہویا ہئی ، جیندے وچ ٻوٽے ، گوشت خور مچھیاں تے وݙے رینگݨ والے جانور شامل ہن ۔ 26 دسمبر کوں پولینڈ دی جاگیلونیئن یونیورسٹی دے مائیکل کوسیاک سولر اینڈ ہیلیو سفیرک آبزرویٹری (سوہو) دے 1,999ویں تے 2,000ویں دومکیت دریافت کیتے ۔

ایبل پرائز 2010 جان ٹی ٹیٹ کوں ݙتا ڳیا ۔ فیلڈز میڈل 2010 ایلون لنڈن سٹراس ، اینگو باؤ چاؤ ، سٹینسلاو سمیرنوف تے سیڈرک ولانی کوں ݙتا ڳیا ۔ نوبل انعام 2010 فزیالوجی یا طب وچ رابرٹ جی ایڈورڈز کوں ݙتا ڳیا ۔ 2010 فزکس وچ اینڈر جیم تے کونسٹنٹن نوووسیلوف کوں ݙتا ڳیا ۔ 2010 کیمسٹری وچ رچرڈ ایف ہیک ، ای-ایچی نیگیشی تے اکیرا سوزوکی کوں ݙتا ڳیا ۔