سُکے پتراں دا ݙسکار

سرائیکستان دی مہاندری لکھارݨ محترمہ رضوانہ تبسم درانی دے افسانیں دی کتاب ’’ سُکے پتراں دا ݙسکار ‘‘ ݙیکھ تے خوشی تھیندی پئی اے جو اساݙی بھیݨ شاعری دے نال نال نثر وی ٻہوں سوہݨی لکھیندن، سرائیکی افسانے دی اپݨی ہک تاریخ ہے، اپݨی چَس رس تے اپݨا سواد ہے۔ آکھیا ویندے جو افسانے دے مرکزی خیال کوں اختصار دے نال بیان کر ݙیوݨ دا ناں افسانہ ہے، بذات خود اے افسانیں دی خوبی وی ہے ، سُکے پتراں دے ݙسکار ، دے وچ اے خوبی سوہݨے طریقے تے نظر آندی ہے۔ سرائیکی وسیب دے قصے جیرھے جو اساݙے بزرگ اساکوں سݨیندے ہن، ٻالیں دے قصے وی ہوندے ہن، جنہاں کوں اساں چھوٹے قصے آکھدے ہاسے، اڄ انہاں کوں افسانیں دا ناں ݙتاویندے اَتے وݙے قصے جیرھے اَٹھ اَٹھ راتیں سݨدے ہاسے ، انہاں کوں ناول آکھیا ویندے۔ افسانے کوں کُوڑ دا ناں ݙتا ویندے ، پَر اے کُوڑ کائنی ، تحریروچ لذت تے چاشنی پیدا کرݨ کوں آکھیا ویندے جو ایں افسانوی رنگ ݙتا ڳے۔ افسانے بارے ٻہوں کجھ لکھیا ڳے، جیرھا جو ادب دا حصہ ہے، جیویں جو خوشبو اپݨا تعارف آپ ہوندی اے ایویں ایں کتاب دا ہر افسانہ تے ہر تحریر اپݨا تعارف آپ ہے، تُساں پڑھسو تہاکوں پسند آئوسے۔ محترمہ رضوانہ تبسم درانی دیاں ٻیاں وی کتاباں شائع تھین، انہاں وی وسیب دے اہل ادب توں داد حاصل کیتی اے ، ہک کتاب ’’وِچھڑیے یاد جو اَئے ہوسن‘‘ اوندے وچ میں محترمہ دی شخصیت تے خدمات بارے لکھیا ہئی ، میݙا دل کریندے جو میں ولا اونکوں تہاݙی خدمت ءِچ پیش کراں تاکہ ایں کتاب دے قاری وی محترمہ دی خدمات کوں خراج تحسین پیش کر سڳن۔

’’سُکے پتراں دا ݙسکار‘‘دی ڳالھ کروں تاں اے ݙسکار لفظیں تے لفظیں نال بݨݨ آلی تحریر دا وی ہے ۔ اے کتاب افسانیں دا مجموعہ ہے ،ٻال پُچھدن جو افسانہ کیا ہے ؟ دراصل سرائیکی اِچ اساں قصہ آکھدوں تے اُردو ءِچ افسانہ ۔قصّے وݙے وی ہوندن تے چھوٹے وی ،نِکے قصے کوں افسانچہ آکھیا ویندے ، وݙے قصے کوں ناول دا وی ناں ݙتا ویندے ۔قصے یا افسانے بارے میں اے ڳالھ آکھساں جو میݙے چار چوفیر قصے ہِن ،تیݙے میݙے قصے ، غریبی تے بے وسی دے قصے ، بیماری دی لاچارگی دے قصے،سردار بُھتار،ٻانہے تے نوکر دے قصے،ماء ، دھی، بھیݨ تے سارے جڳ جہان دی تریمتیں دے قصے، رہبری دے ناں تے گمراہی دے قصے ،علم تے دانائی دے ناں تے جہالت تے بے وقوفی دے قصے ،مذہب دے ناں تے مسلک تے فرقہ واریت دے قصے ، جہاد دے ناں تے فساد دے قصے ، ہیݨے تے ݙاڈھے دے قصے ، مزدور تے کسان دے قصے ، گھر ٻار تے رڑھ راہکی دے قصے ،ایں توں ودھ کیا آکھاں جو بھوئیں توں گھن تے اَسمان تئیں سارے قصے ہی قصے ہِن۔تے تہاکوں اِنہیں قصیں دا اولݨاں’’سُکے پتراں دے ݙسکار‘‘ءِچ سُݨینسے ۔ 

رضوانہ تبسم درانی دے افسانے سارے کچ دے رشتے، ہیل وِچھوڑے دی ، اولڑے خواب، ویلے دی لُک چھپ، جیوݨ کوڑ کہانی، واہ جو اساݙی عید ، بے وسی حیاتی پڑھݨ دے ݙاء دے ہِن ۔افسانے ٻے وی ہِن پر میں نمونے دے طور تے موہری افسانہ کچ دے رشتے دے وچوں کجھ سطراں پیش کرینداں تاں جو تہاکوں لکھت دے اسلوب دا اندازہ تھیوے۔ درانی صاحبہ لکھدن :

جݙاں دی میں اپݨی خالہ دے گھر اَئی ہَم ، میݙا دل ٻہوں اُداس ہئی کیوں جو میݙی خالہ دی دھی حِرا میݙے سامݨے ہر ویلے غمیں وچ ٻݙی ہوئی نظر آندی ہئی ۔ اونکوں ݙیکھ ݙیکھ تے خدا دے کیتے فیصلے تے میں سوچݨ تے مجبور تھی ویندی ہَم ، جو خدا وند کریم ایں نیں کیا کیتے ، ساری زندگی واسطے جِرا دی اَکھیں وچ برسات دا موسم کھڑ ڳئے ۔ اَڄ وی میں ٻاہر سیر کرݨ کیتے لان اِچ نکلی تے کیا ݙیہدی آں جو حِرا سنگ مر مر دے فوارے نال سِر ٹِکا تے ٻہوں ہی مونجھی ٻیٹھی ہئی ۔ اونکوں مونجھا ݙیکھ تے احساس تھیا جو جیویں سارا ماحول اُداس تھی ڳئے ۔ تے وَل میکوں اوندا او کِھلدا چہرہ یاد آ ڳئے ، جݙاں اوندے منہ تے سوائے خوشیاں دی چہکار دے علاوہ کجھ نہ ہا۔

رضوانہ تبسم درانی صاحبہ دے افسانیں دا اپݨااصول اے ،جیویں مُنشی پریم چند اپݨے افسانے دے وچ عام لوکیں دے رہݨ سہݨ دی ڳالھ کیتی اے،ایویں درانی صاحبہ وی جندلے ، نبلے ، اللہ وسائی دے قصے ہِن ۔ ہر او تحریر وݙی تحریر ہوندی ہے جیندے وچ وطن وسیب دی گزری ویہاݨی ہووے تے پڑھݨ آلے کوں اوندے وچ اپݨا عکس نظر آوے ۔درانی صاحبہ کوں نئوں لکھ مبارخاں ہوون جو اللہ سئیں اُنہاں کوں لکھݨ دا سوہݨا سلیقہ ݙتے۔

محترمہ رضوانہ تبسم درانی ٻہوں چنڳی لکھاری ہووݨ دے نال نال ٻہوں چنڳی خاتون وی ہن، انہاں دی نگاہ بُلند ، سخن دلنواز تے جاں پُرسوز ہے، اپݨی دھرتی ، اپݨی مٹی تے اپݨے وسیب نال محبت کریندن تے وطن وسیب دے لوکیں دی ٻہوں خدمت کریندن، سماجی خدمت دے حوالے نال انہاں دا ٻہوں وݙا ناں ہے، رضوانہ تبسم درانی رات ݙینھ غریبیں بارے سوچیندن تے خاموشی نال خدمت دا فریضہ سر انجام ݙیندن۔ غریبیں دے گھر راشن پجٖاوݨ ، کہیں غریب ٻالڑی دی شادی دے موقعے تے جہیز دا سامان ݙیوݨ ، غریب طالب علمیں دی تعلیمی ضرورتاں پوریاں کرݨ دے نال نال مسیتیں دی تعمیر وچ وی حصہ گھندن۔ خدمت دے حوالے نال انہاں دی اپݨی ہک سنجٖاݨ ہے، وطن وسیب دے ساوے سوکھے لوک تے او لوک جیرھے ملک توں ٻاہررہندن ، او وی سماجی کم کاریں ءِچ محترمہ رضوانہ تبسم درانی دے نال نال ہوندن۔ سیاݨے سچ آکھدن اپݨے وَس تے جیوݨ کوئی جیوݨ کائنی ، اصل حیاتی او ہے جیرھی غریب ، مسکین ، بیمار تے لاچار لوکیں دے کم آوے۔ محترمہ رضوانہ تبسم درانی اساݙی بھیݨ ہن، اساکوں انہاں تے فخرہے جو انہاں سرائیکی ادب دے تے سرائیکی شاعری دے ذریعے جو کجھ لکھیے اوندے اُتے پہلے آپ عمل کیتے۔ 

سب توں وݙی ڳالھ اے ہے جو محترمہ رضوانہ تبسم درانی خاتون ہن ، خواتین کوں ڈھیر سارے ناسمجھ لوک ݙوجھے درجے دا شہری سمجھدن، پَر انہاں ساریں ڳالہیں کوں محترمہ رضوانہ تبسم درانی غلط ثابت کیتے، مَردیں وانگوں حیاتی گزاری ءِ۔ ادب دی دنیا ہووے یا میڈیا دی ، انہاں ہر جاہ تے اپݨی قابلیت دا لوہا منوائے، ریڈیو پاکستان ملتان واسطے انہاں دی خدمات تاریخ دا حصہ ہن، میڈیا دے ترائے اصول انفارمیشن، ایجوکیشن تے انٹرٹینمنٹ کوں انہاں حقیقی معنیاں دے وچ سربلند کیتے۔ ڈیجیٹل دور آئے تاں محترمہ رضوانہ تبسم درانی اوندے نال نال ٹُردے پن تے اپݨے ڈیجیٹل چینل تے وطن وسیب دے لوکیں کوں رہنمائی ݙیندن،امن ، ترقی ، خوشحالی دا پیغام ݙیوݨ دے نال نال اعلیٰ تعلیم دا وی پیغام ݙیندے ٻیٹھن۔ میں ادارہ جھوک دی طرفوں اپݨی بھیݨ سیݨ رضوانہ تبسم درانی کوں ادبی ، ثقافتی ، سماجی ، تعلیمی تے صحافتی خدمات سرانجام ݙیوݨ تے نولکھ مبارخاں پیش کرینداں تے اُنہاں دی ترقی ، کامیابی تے کامرانی واسطے دعا کرینداں۔ 

ظہور دھریجہ 

جھوک سرائیکی ملتان 

## حوالہ
کتاب: سُکے پتراں دا ݙُسکار، رضوانہ تبسم درانی ، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ملتان