چوش نہ بیت…… عطا شاد

### ایسا کبھی ہوگا ، اے کݙاہیں تھیسی
ہُݨ تئیں اساں شاہ عنایت دے جسم دیاں تکلیفاں دا ذکر کریندے آیوں ۔ سیاݨیں تے سوجھواݨ دے اصل ݙکھ تے تکلیف جسمانی تاں نئیں ہوندی ۔ دانشور کوں تکلیف ݙیوݨی ہووے تاں اوکوں روحاجی ݙکھ ݙیوو… اے ڳالھ ہر سچ دشمن ، ہر عقل مخالف ڄاݨدے۔

بھاویں ؍مخواہ او اَڄ دے مغرب؍گورے دے دیس دا ہووے یا وَت سولھویں صدی دے سندھ بلوچستان دا ۔ لہٰذا جھوک دا جاگیردار وی اے ڳالھ ڄاݨدا ہا ۔ شاہ عنایت دا اصل ݙکھ تے درد تے وݙاامتحان تاں اوندے مزار بݨݨ دے بعد تھیا۔ اُنہیں دا سِر تن توں جُدا کرݨ دے بعد اُنہیں دی روح کوں تڑپاوݨ دی سزا شروع تھئی ۔ ہُݨ اُنہاں دی تعلیمات کوں اُنہیں کنوں اَنج کرݨ دی منظم کارروائی شروع تھئی۔ جیویں جو مہاتما ٻدھ برہمن سماج کوں ہَلا تے رکھ ݙتا تے پہلی واری ایہو جئیں مذہب دی بنیاد ؍سِلھ رکھی جیندے وچ خدا دا وجود نہ ہا ۔ چرچ تے مندر نہ ہا ۔ سچ تے انسان دے درمیان کوئی مُلاں نہ ہا ۔ بُدھ دے مذہب دی وجہ کنوں برہمناں دی شاہی ختم تھی ڳئی تے انسان آزاد تھی ڳیا تانجو خود سوچے غور کرے ، تے اصل سچ لبھے؍ڳولے۔ جیرھے ویلھے برہمن سوچ کوں ہار ملی؍ کنڈھ لڳی تے مہاتما بدھ دی فتح تھئی تے وَت اُنہاں ہک نویں چال چلی ، برہمناں،مہاتما بدھ دی مخالفت چھوڑ ݙتی تے بُدھ کوں آپݨا دیوتائیں وچ شامل کر گھدا اوکوں آپݨا بݨا گھدا تے اوندی تعلیمات کوں وِڳاڑݨ شروع تھی ڳئے۔

جاگیرداریں ، پیریں تے حاکمیں شاہ عنایت دے نظریاتی اثر کوں ختم کرݨ سانگے اوندی مخالفت چھوڑ ݙتی ، اوندا تذکرہ ؍ذکر اِی بند کر ݙتا ۔

دانشور دی اصل موت اے ہے جو اوندا نوٹس اِی نہ گھدا ونڄے ؍اوندی تات اِی نہ کیتی ونڄے ۔ لہٰذا شاہ عنایت دا ذکر بند ، نہ اوندے اُتے شاعری تھئی ، نہ مثالاں بݨیاں ، نہ اَکھاݨاں بݨیئے ۔ نہ کہانیاں بلیک آئوٹ مکمل بائیکاٹ۔

آن بچیا تاں اوندی قبر اوندے ساتھیاں دیاں سانجھیاں قبراں(گنجِ شہیداں) ہُݨ اُنہاں دا وی اثر ختم کرݨ ہا ۔ اِت واسطے جاگیرداریں ہک قبر کوں بے توقیر کرݨاں ہا تے انہاں دے اے کم ݙو روپے دی اگربتی کرݙتا۔ 

ہندوستان ، پاکستان وچ اگر بتیاں دا دھواں سوچ تے فکر دے فلسفے تے موٹی تہہ چڑھاوݨ دا ذریعہ ہے ۔ ایں دھویں نال ہر نویں ڳالھ ، نویں سوچ ، نویں ایجاد دا ساہ گھٹ ݙتا ۔ شاہ عنایت دے فلسفے کوں وݙے سیاݨے طریقے نال ایں دُھوں وچ دفنا ݙتا ڳیا ۔(لوبان دے دھوں پہلے انقلاب دے پیمبر حضرت عیسیٰ دے کیمون دا ساہ گھٹیا ہا تے اَگر بتی دی لُوں دھوںشاہ عنایت دے سوشلزم دا)

ہُݨ اُنہیں دا دربار ہے اوندے اُتے وݙیاں وݙیاں مہانگیاں چادراں ہن ، چادریں تے پُھل ٻوٹے آلی سورتاں تے دُعائیں ہِن ٻس اوندا فلسفہ کتھائیں کائنی۔

مزار تے قیمتی؍مہانگے کپڑے سٹݨ،اگربتی تے عطریں دی خوشبو ، چاندی دے در دروازے دے بار نال عوام دے چیتے گردان تے درود وظیفے ، ختم نذر تے خیر خیرات تے رُجھا؍لا ݙتے ڳئے ۔ اُتھاں شاہ دی عوامی جدوجہد تے اوندے وقار تے اعتماد بارے کجھ نہیں ݙسیا ویندا ، وَت جو موت دے ذائقہ آلا صبر دا درس ݙتا ویندے۔

’’میݙی کاٹھی دی روٹی میݙی بُکھ نئیں لہا سڳدی

جئیں مکھیاں روٹیاں کھادِن او ڈھیر ݙکھ چائسن‘‘

یاں؍یا

’’فریدا رُکھی پروتھی کھا تے ٹھڈا پاݨی پی

کہیں دی مکھی روٹی ݙیکھ تے جی نہ ترسا‘‘

موت ہے اے سوچ اے ذائقہ ، انسان کوں لکڑ دی نئیں کݨک دی روٹی دی لوڑھ؍ضرورت ہے ۔ او وی رُکھی سُکھی کیوں گھیو کھنڈ والی۔

صبر سکون دے ورد والیاں ڳالھیں ھدرس ݙیوݨ آلے پیریں تے سجادئیں کوں خاص پوشاکاں پواتے پُتر دے ٻال ݙیوݨ تے غریبی مُکاوݨ تے مراداں پوری کرݨ دا لائسنس ݙے ݙتا ڳئے۔ عنایت کوں جیندا تاں نہ مُل سڳیئے وَت ہُݨ اوندے مزار دے کھٻے پاسے پیسہ ونڈا تے دِل دیاں مُراداں مُل گھنݨ دا رواج چل پئے ۔ ہُݨ اُتھاں عرس اِچ انصاف تے سچ دے نظرئیے کنوں بدراہ کراہیں ایں پاک جاہ کوں سنگڑے ہوئے محتاج فقیر ، چرسی ، بھنگی تے سیاستدانیں دا ہوسٹل بݨا ݙتا ڳئے ۔ جھوک جنگ 24ہزار انقلابئیں دی شہادت سانجھی رڑھ واہی دا نواں نظریہ ٹمکدئیں ٹمکدئیں وِسمدا ویندے ۔ ہُݨ اِتھاں ہر سال عرس تھیندے ۔ دھمال گھنگھرو تے قوالی تھیندی اے ، اَڄ دے ’’قرآنی‘‘ وزیر تے صدر آ تے آپݨے پلیت ہتھیں نال مزار کوں غُسل ݙیندن۔ اے سند یافتہ کُوڑے ، شاہ شہید کوں آپݨاں بݨیندن۔ ریڈیو ، ٹی وی تے اُنہاں دے عرس دی لاش ݙکھیندِن ۔ ایں طرحاں او اُنہیں دے فلسفے کوں ایں لڑھ وچ نک ، اَکھ تے کن دیاں لذتاں وچ غرق کریندن؍ٻوڑ ݙیندن۔ ہر سال شاہ  عنایت دی روح کوں عذاب ݙیوݨ ترائے ورھیاں ؍سو سال کنوں جاری ہے ۔ قربانی کیتے چُݨیا ہویا موٹا تازہ دُنبہ … تے وَت میںفروری2010ء جھوک شریف اِچ شاہ عنایت دے مزار دے ٻاہروں لوکیں کنوں ایں جنگ تے ایندے سبب دی تفصیل پُچھدا ریہا تے میکوں وستی والئیں ، میکوں گلستانِ سعدی دے گڈھیں وانگ ݙٹھا ، تُساں کتھوں وی جھوک ݙو روانہ تھیوو کتھائیں کوئی بورڈ نہیں نظردا ، دربار دے اندر داخل تھیوݨ تے ہک بے وقوفانہ بورڈ نظردے ’’عورتوں کا داخلہ ممنوع ہے‘‘

(عورت ہک ایہو جئیں بلا بݨا ݙتی ڳئی ہے جیکوں صدیں بعد وی اساں کہیں خانے اِچ فِٹ نئیں کر سڳیئے ۔ اینجھا خطرہ تاں ݙروں کنوں وی نئیں جِتلا انسانی تاریخ وچ عورت کنوں سمجھیا ڳئے۔ شاہ عنایت دا روضہ پاک کہیں وی ساہ دار دے آوݨ دی روک…یارو! شاہ دے مریدیں کنوں زیادہ حرام خور ٻئی کوئی مخلوق کائنی ۔ دربار وچ شاہ تے اُنہیں دی تعلیم دے بارے کئی معلومات نئیں ملدی ، سارے جھوک دے اندر اُنہیں دے بارے کوئی کتاب دا ورقہ نی مِلدا۔

## حوالہ
کتاب: شاہ عنایت شہید، مصنف : ڈاکٹر شاہ محمد مری ، جھوک پرنٹرز ملتان