البرٹ فرٹ

### البرٹ فرٹ
البرٹ فرٹ (ڄمݨ دی تریخ 7 مارچ 1938) ہک فرانسیسی طبیعات دان ہن تے جائنٹ میگنیٹو ریزسٹنس دے دریافت کنندگان وچوں ہک ہن جنھاں دی وجہ توں گیگا بائٹ ہارڈ ڈسک وچ ہک پیش رفت تھئی ۔ اڄ کل ، او اورسے وچ پیرس-ساکلے یونیورسٹی وچ ایمریٹس پروفیسر ہن ، سینٹر نیشنل ڈی لا ریچیرچے سائنٹیفک (نیشنل سائنٹیفک ریسرچ سینٹر) تے تھیلس گروپ دے درمیان ہک مشترکہ لیبارٹری (یونائٹ مکسٹے ڈی ریچیرچے) دے سائنسی ڈائریکٹر ہن ، تے مشی گن سٹیٹ یونیورسٹی وچ ایڈجیکٹ پروفیسر ہن ۔ انھاں کوں پیٹر گرونبرگ دے نال مل کے 2007 دا نوبل انعام برائے فزکس ݙتا ڳیا ۔ 

### جیوݨ جوڳ
1962 وچ البرٹ فرٹ پیرس دی ایکول نارمل سپیریئر توں گریجویشن کیتی ، جتھاں انھاں طبیعات دان الفریڈ کاسٹلر تے جیکس فریڈل دے کورسز وچ شرکت کیتی ۔ (انڈر گریجویٹ دے طور تے انھاں دی فوٹوگرافی تے سنیما وچ وݙی دلچسپی ہئی ، تے او انگمار برگمین دے کم دے وݙے مداح ہن ۔)

ایکول نارمل سپیریئر دے بعد ، فرٹ گرینوبل یونیورسٹی وچ شرکت کیتی تے 1963 وچ پیرس یونیورسٹی توں اپݨی پی ایچ ڈی (ڈاکٹریٹ ڈی ٹروائسیم سائیکل) حاصل کیتی جنھاں دا تھیسس بنیادی الیکٹرانک اورسے فیکلٹی آف سائنسز تے یونیورسٹی آف گرینوبل فیکلٹی آف سائنسز دی فزیکل سپیکٹومیٹری لیبارٹری وچ تیار کیتا ڳیا ہا ۔

1965 وچ فوجی خدمات توں واپسی تے ، فرٹ یونیورسٹی آف پیرس الیون (یونیورسٹی پیرس-سود) دی اورسے فیکلٹی آف سائنسز وچ اسسٹنٹ پروفیسر بݨ ڳئے ۔ لیبارٹری آف سولڈ فزکس وچ آئن کیمبل دی ہدایت ہیٹھ انھاں نکل تے آئرن دی برقی ٹرانسپورٹ خصوصیات تے فزیکل سائنسز وچ سائنسز دی ڈاکٹریٹ (ڈاکٹریٹ ڈیس سائنسز) کیتے تیاری کیتی ، جیڑھا انھاں 1970 وچ مکمل کیتا ۔ انھاں کوں 1976 وچ پروفیسر نامزد کیتا ڳیا ۔

فرٹ یونیورسٹی دی کنڈینزڈ میٹر فزکس لیبارٹری (1970–1995) کیتے تحقیقی ڈائریکٹر دے طور تے کم کیتا جنھاں یونیورسٹی پیرس-سود تے ٹیکنالوجی کمپنی تھیلس ولوں مشترکہ طور تے چلائی ونڄݨ والی یونائٹ مکسٹے ڈی فزکس وچ منتقل تھیوݨ توں پہلے ۔

1988 وچ ، فرانس دے اورسے وچ البرٹ فرٹ ، تے جرمنی دے جولچ وچ پیٹر گرونبرگ بیک وقت تے آزادانہ طور تے مقناطیسی ملٹی لیئرز وچ جائنٹ میگنیٹو ریزسٹنس (GMR) دریافت کیتا ۔ ایں دریافت کوں سپنٹرانکس دی پیدائش سمجھا ویندا ہے ، الیکٹرانکس دا ہک نواں ذیلی شعبہ جیڑھا نہ صرف الیکٹرانز دے برقی چارج بھل جو انھاں دی مقناطیسیت (انھاں دے اندرونی کونیی مومینٹم ، یا سپن نال جڑی ہوئی) کوں وی استعمال کریندا ہے ۔ سپنٹرانکس پہلے ہی اہم ایپلی کیشنز وچ حصہ پا چکیا ہے ۔ ہارڈ ڈسک وچ GMR ریڈ ہیڈز دی شمولیت نال معلومات ذخیرہ کرݨ دی کثافت وچ وݙا ودھارا تھیا ہے ۔ ٻئیاں سپنٹرانک خصوصیات مقناطیسی رینڈم ایکسیس میموری (MRAM) وچ استعمال تھیندیاں ہن ، جیڑھا جلد ہی کمپیوٹر تے فون ٹیکنالوجی تے اثر انداز تھی سڳدا ہے ۔ 2007 وچ ، فرٹ تے پروفیسر گرونبرگ کوں GMR دی دریافت کیتے مشترکہ طور تے جاپان ایوارڈ (300.000 یورو) ملیا ۔

اکتوبر 2006 وچ ، پروفیسر فرٹ کوں یونیورسٹی آف کائزر سلاٹرن دے شعبہ فزکس توں آنریری ڈاکٹریٹ ملی ۔

فرٹ سپنٹرانکس دی ترقی وچ ٻہوں زیادہ ݙات کیتی ہے ۔ 2007 دے نوبل انعام دے بعد ، انھاں سطحاں تے انٹرفیس تے ممکنہ ٹاپولوجیکل خصوصیات دی سپنٹرانکس ایپلی کیشنز کوں ڳولݨا شروع کیتا ۔ انھاں دے حالیہ کم اسکائرمیئنز سݙݨ والے ٹاپولوجیکل طور تے محفوظ مقناطیسی سولٹونز تے ٹاپولوجیکل انسولیٹرز ولوں چارج کرنٹ تے سپن کرنٹ دے درمیان تبدیلی تے ہن ۔ 

### آدر تے ایوارڈ
·        امریکن فزیکل سوسائٹی دا انٹرنیشنل پرائز فار نیو میٹیریلز (1994)

·        فرینچ فزیکل سوسائٹی دا گرانڈ پرکس ڈی فزیک جین ریکارڈ (1994)

·        انٹرنیشنل یونین آف پیور اینڈ اپلائیڈ فزکس (IUPAP) میگنیٹزم ایوارڈ (1994)

·        ہیولٹ-پیکارڈ یورو فزکس پرائز (1997)

·        سینٹر نیشنل ڈی لا ریچیرچے سائنٹیفک گولڈ میڈل (2003)

·        گوٹنبرگ لیکچر ایوارڈ (2006)

·        وولف پرائز ان فزکس (2006)

·        جاپان پرائز (2007)

·        2004 وچ فرینچ اکیڈمی آف سائنسز کیتے چݨے ڳئے

·        نوبل انعام برائے فزکس (2007)

·        گے-لوسک ہمبولٹ ایوارڈ (2014)