والٹر کون

### والٹر کون
والٹر کون (9 مارچ 1923 – 19 اپریل 2016) ہک آسٹرین-امریکی نظریاتی ماہر طبیعیات تے نظریاتی کیمیاء دان ہا ۔ انہاں کوں جان پاپل دے نال 1998 اچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام مواد دی برقی خصوصیات دی سمجھ اچ انہاں دی شراکت کوں تسلیم کرݨ کیتے ہا ۔ خاص طور تے ، کون کثافت فنکشنل تھیوری دی ترقی اچ اہم کردار ادا کیتا ، جئیں کوں کثیر طبیعیاتی ویو فنکشن دی بجائے برقی کثافت (الیکٹرانک کثافت) نال جڑی مساواتاں نال کوانٹم میکانیکل برقی بݨتر دا حساب لاوݨ ممکن بݨایا ۔ ایں کمپیوٹیشنل آسان کاری پیچیدہ نظاماں تے زیادہ درست حساب کتاب دے نال نال ٻہوں سارے نویں انکشافات کیتے ، تے ایہ مواد سائنس ، کنڈینسڈ فیز فزکس ، تے ایٹم تے مالیکیول دی کیمیائی فزکس کیتے ہک ضروری اوزار بݨ ڳیا ہے ۔ 

### کینیڈا اچ ابتدائی سال
کون ، ہٹلر دی طرفوں آسٹریا دے الحاق دے ستت بعد ، کنڈرٹرانسپورٹ ریسکیو آپریشن دے حصے دے طور تے انگلینڈ پہنچا ۔ او ہک یہودی ٹٻر نال تعلق رکھدا ہا ، تے انہاں لکھیا اے کہ ، "آسٹریا ، میری آبائی سرزمین دے بارے اچ میرے احساسات – تے ایہ رہسن – ٻہوں تکلیف دہ ہن ۔ انہاں تے نازی حکومت دے تحت ہک یہودی ٻال دے طور تے 1 1/2 سال دیاں میری واضح یادداشتاں ، تے بعد اچ ہولوکاسٹ دے دوران میرے والدین ، سالومن تے گٹل کون ، ٻئے رشتے داراں تے کئی استاداں دے قتل دا غلبہ ہے ۔ ... میں ذکر کرݨ چاہندا ہاں کہ میری ہک مضبوط یہودی سنڄاݨ اے تے – کئی سالاں توں – میں کئی یہودی منصوبیاں اچ شامل ریہا ہاں ، جیویں کہ سان ڈیاگو اچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا اچ یہودی علوم دا ہک مضبوط پروگرام قائم کرݨ ۔ کون خود کوں Deist وی قرار ݙتا ہے ۔ 

کیونکہ او ہک آسٹرین شہری ہا ، اونکوں ݙوجھی عالمی جنگ دے پھیلݨ دے بعد جولائی 1940 اچ کینیڈا منتقل کر ݙتا ڳیا ۔ 17 سال دی عمر اچ ، کون برطانوی قافلے دے حصے دے طور تے سفر کیتا جیڑھا یو-بوٹ نال متاثرہ پاݨیاں توں ہوندا ہویا کینیڈا اچ کیوبک سٹی ڳیا  تے اتھوں ، ٹرین دے ذریعے ، ٹرائس-ریویئرز دے ہک کیمپ اچ ڳیا ۔ اینکوں پہلے شیربروک ، کیوبک دے قریب ہک کیمپ اچ حراست اچ رکھیا ڳیا ہا ۔ ایں کیمپ ، نال ہی ٻئے کیمپاں نے ، تعلیمی سہولیات دی ہک چھوٹی تعداد فراہم کیتی جینکوں کون بھرپور طریقے نال استعمال کیتا ، تے او چھیکڑ بازی یونیورسٹی آف ٹورنٹو اچ داخل تھیوݨ اچ کامیاب تھی ڳیا ۔ ہک جرمن شہری ہووݨ دی وجہ توں ، کیمسٹری اچ مستقبل دے نوبل انعام یافتہ کوں کیمسٹری دی عمارت اچ داخل تھیوݨ دی اجازت نہ ہائی ، ایں واسطے انہاں فزکس تے ریاضی دا انتخاب کیتا ۔ 

### سائنسی پرکھ پرچول
کون ہک سال دی فوجی سروس دے آخر اچ اپلائیڈ میتھمیٹکس اچ جنگ دے ویلھے دی بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی ، جیندے اچ چار سالہ انڈر گریجویٹ پروگرام اچوں صرف ڈھائی سال مکمل کیتے ہن ، یونیورسٹی آف ٹورنٹو توں 1945 اچ  انہاں کوں 1946 اچ ٹورنٹو توں اپلائیڈ میتھمیٹکس اچ ایم اے دی ڈگری ݙتی ڳئی ۔ کون کوں 1948 اچ ہارورڈ یونیورسٹی توں فزکس اچ پی ایچ ڈی دی ڈگری ݙتی ڳئی ، جتھاں انہاں جولیان شوینگر دے ماتحت ترائے طبیعیاتی کھنڈݨ دے مسئلے تے کم کیتا ۔ ہارورڈ اچ ، او جے ایچ وین ولیک دے اثر اچ وی آیا تے ٹھوس حالت دی فزکس اچ دلچسپی پیدا کیتی ۔ 

او 1950 توں 1960 تک ہارورڈ توں کارنیگی میلن یونیورسٹی منتقل تھی ڳیا ، کینیڈا دی نیشنل ریسرچ کونسل دے پوسٹ ڈاکٹریٹ فیلو دے طور تے کوپن ہیگن اچ ہک مختصر عرصہ گزارݨ دے بعد ۔ کارنیگی میلن اچ ، انہاں ملٹیپل سکیٹرنگ بینڈ-سٹرکچر تے اپݨا ٻہوں سارا بنیادی کم کیتا ، جیڑھا ہݨ KKR طریقہ دے ناں نال ڄاتا ویندا ہے ۔ بیل لیبز نال انہاں دے تعلق انہاں کوں سیمی کنڈکٹر فزکس اچ شامل کیتا تے لوٹنگر دے نال ہک لمبا تے کامیاب تعاون پیدا کیتا (جیندے اچ ، مثال تے طور تے ، سیمی کنڈکٹر بینڈ بݨتر دے لوٹنگر-کون ماڈل دی ترقی شامل ہے) ۔ 1960 اچ او نویں قائم شدہ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، سان ڈیاگو منتقل تھی ڳیا ، فزکس ڈیپارٹمنٹ دے چیئر دے طور تے ہک مدت رکھی ، تے 1979 تک اتھاں ریہا ۔ ایں عرصے دے دوران ، انہاں اپݨے شاگرد چنچل کمار مجومدار دے نال مل تے کون-مجومدار تھیورم تیار کیتا جیڑھا فرمی گیس تے ایندی پابند تے غیر پابند حالتاں نال متعلق ہے ۔ ایندے بعد انہاں سانتا باربرا اچ نویں انسٹی ٹیوٹ فار تھیوریٹیکل فزکس اچ بانی ڈائریکٹر دی پوزیشن قبول کیتی ۔ انہاں 1984 اچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ایٹ سانتا باربرا اچ فزکس ڈیپارٹمنٹ اچ پروفیسر دی پوزیشن سنبھالی  جتھاں انہاں اپݨی زندگی دے آخر تک کم کیتا ۔ 

کون سیمی کنڈکٹر فزکس اچ اہم شراکت کیتیاں ، جیندے نتیجے اچ انہاں کوں امریکن فزیکل سوسائٹی دی طرفوں اولیور ای بکلی پرائز نال نوازا ڳیا ۔ انہاں کوں مینی باڈی پرابلم اچ انہاں دی شراکت کیتے فینبرگ میڈل وی ݙتا ڳیا ۔ کثافت فنکشنل تھیوری تے انہاں دا کم پیرس اچ ایکول نارمل سپیریئر دے دورے دے دوران ، پیئر ہوہینبرگ دے نال شروع تھیا ، تے الائی تھیوری تے غور کرݨ نال شروع تھیا ۔ ہوہینبرگ-کون تھیورم کوں لو جیو شام دے نال مل تے کون-شام مساوات پیدا کرݨ کیتے مزید تیار کیتا ڳیا ۔ مؤخر الذکر جدید مواد سائنس دا معیاری ورک ہارس ہے ، تے پلازما دے کوانٹم تھیوریز اچ وی استعمال تھیندا ہے ۔ 2004 اچ ، 1893 توں 2003 تک فزیکل ریویو جریدیاں اچ تمام حوالے دے مطالعے اچ ، کون کوں 100 پیپرز اچوں پنج دا مصنف پاتا ڳیا جیڑھا "سب توں زیادہ حوالہ اثر" رکھدے ہن ، جیندے اچ پہلے ݙو شامل ہن ۔ 

1957 اچ ، انہاں اپݨی کینیڈین شہریت توں دستبردار تھی ڳیا تے ریاستہائے متحدہ دا شہری بݨ ڳیا ۔ 

1963 اچ کون امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا ممبر ، 1969 اچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا ممبر ، تے 1994 اچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا ممبر بݨ ڳیا ۔ 2011 اچ ، او آسٹرین اکیڈمی آف سائنسز دا آنریری ممبر بݨ ڳیا ۔ او انٹرنیشنل اکیڈمی آف کوانٹم مالیکیولر سائنس دا ممبر وی ہا ۔ 

### موت
کون 19 اپریل 2016 کوں سانتا باربرا ، کیلیفورنیا اچ اپݨے گھر اچ چڑاٻی دے کینسر نال 93 سال دی عمر اچ فوت تھی ڳیا ۔ 

### ایوارڈ تے آدر
اولیور ای ۔ بکلی پرائز انہاں سالڈ سٹیٹ فزکس (امریکن فزیکل سوسائٹی ، 1961)

ڈیویسن-جرمر پرائز (امریکن فزیکل سوسائٹی ، 1977)

نیشنل میڈل آف سائنس (1988)

کیمسٹری دا نوبل انعام (1998)

1998 اچ رائل سوسائٹی دا فارن ممبر (ForMemRS) منتخب تھیا

سائنس تے آرٹ کیتے آسٹرین سجاوٹ (1999)

جمہوریہ آسٹریا اچ خدمات کیتے چاندنی نال چاندی اچ اعزاز دی عظیم سجاوٹ (2008)

ہارورڈ یونیورسٹی انہاں کوں سائنس دی آنریری ڈاکٹر دی ڈگری ݙتی (مئی 2012)