رائے گلاؤبر

### رائے گلاؤبر
رائے جے گلاؤبر (1 ستمبر 1925 – 26 دسمبر 2018) ہک امریکی نظریاتی طبیعات دان ہن ۔ او ہارورڈ یونیورسٹی وچ میلنکرودٹ پروفیسر آف فزکس تے یونیورسٹی آف ایریزونا وچ آپٹیکل سائنسز دے ایڈجیکٹ پروفیسر ہن ۔ نیو یارک شہر وچ ڄمے ، انھاں کوں 2005 دا نوبل انعام برائے فزکس دا ہک حصہ "آپٹیکل کوہیرنس دے کوانٹم تھیوری وچ انھاں دی ݙات کیتے" ݙتا ڳیا ، جنھاں دا ٻیا حصہ جان ایل ہال تے تھیوڈور ڈبلیو ہانش ونڈیا ۔ ایں کم وچ ، جیڑھا 1963 وچ شائع تھیا ، انھاں فوٹو ڈیٹیکشن کیتے ہک ماڈل بݨایا تے مختلف ونکیاں دی روشنی دی بنیادی خصوصیات دی وضاحت کیتی ، جیویں جو لیزر لائٹ  تے لائٹ بلب توں روشنی ۔ انھاں دے نظریات کوانٹم آپٹکس دے شعبے وچ وݙے پیمانے تے استعمال تھیندے ہن ۔ شماریاتی طبیعات وچ انھاں پہلے درجے دے مرحلہ وار منتقلی دی حرکیات دے مطالعہ دی شروعات کیتی ، کیوں جو انھاں پہلی واری 1963 وچ شائع تھیݨ والے ہک پیپر وچ آئزنگ ماڈل دی سٹوکاسٹک حرکیات کوں بیان تے پرکھ پرچول کیتا ۔ انھاں سینٹر فار آرمز کنٹرول اینڈ نان-پرولیفریشن دے نیشنل ایڈوائزری بورڈ وچ خدمات انجام ݙتیاں ، جیڑھا جو کونسل فار اے لیویبل ورلڈ دی تحقیقی شاخ ہے ۔ 

### تعلیم
گلاؤبر 1925 وچ نیو یارک شہر وچ فیلیشیا (فاکس) تے ایمانوئل بی گلاؤبر دے پتر دے طور تے ڄمے ہن ۔ او 1941 دی برونکس ہائی سکول آف سائنس دی گریجویٹنگ کلاس دے رکن ہن ، جیڑھا جو اوں سکول دی پہلی گریجویٹنگ کلاس ہئی ۔ ول او ہارورڈ یونیورسٹی وچ اپݨا انڈر گریجویٹ کم کرݨ ڳئے ۔ اپݨے سوفومور سال دے بعد انھاں کوں مین ہٹن پروجیکٹ تے کم کرݨ کیتے بھرتی کیتا ڳیا ، جتھاں (18 سال دی عمر وچ) او لاس الاموس نیشنل لیبارٹری وچ سب توں کم عمر سائنسداناں وچوں ہک ہن ۔ انھاں دے کم وچ ایٹم بمب کیتے نازک ماس دا حساب لڳاوݨا شامل ہا ۔ لاس الاموس وچ ݙو سال بعد ، او ہارورڈ واپس آ ڳئے ، 1946 وچ اپݨی بیچلر دی ڈگری تے 1949 وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ 

### پرکھ پرچول
گلاؤبر دی حالیہ پرکھ پرچول کوانٹم آپٹکس دے کئی شعبیاں وچ مسائل نال نپٹدی ہئی ، ہک شعبہ جیڑھا ، وسیع پیمانے تے ، روشنی تے مادے دے کوانٹم الیکٹرو ڈائنامیکل تعاملات دا مطالعہ کریندا ہے ۔ انھاں ہائی انرجی کولیشن تھیوری دے کئی موضوعات تے وی کم جاری رکھیا ، جنھاں وچ ہیڈرون کولیشنز دا تجزیہ ، تے ہائی انرجی رد عمل وچ پیدا تھیݨ والے ذرات دا شماریاتی ارتباط شامل ہن ۔

ملٹیپل سکیٹرنگ تھیوری تے رائے گلاؤبر دا ابتدائی کم ، 1950 دے ݙہاکے وچ شروع تھیا ہا تے انھاں دے شاگرداں جیویں جو وکٹر فرانکو دے نال جاری رکھیا ڳیا ہا ۔

انھاں دی پرکھ پرچول دے مخصوص موضوعات وچ شامل ہن: پھندے ہوئے ویو پیکٹ دا کوانٹم میکینیکل سلوک پھندے ہوئے آئنز نال روشنی دے تعامل ایٹم دی ڳݨتی — مفت ایٹم بیم دیاں شماریاتی خصوصیات تے انھاں دی پیمائش فرمیئن شماریات نال نپٹݨ کیتے الجبری طریقے بوس-آئنسٹائن کنڈینسیٹ دے نیڑے بوسونک ایٹم دی کوہیرنس تے ارتباط مسلسل نگرانی شدہ فوٹون ڳݨݨ دا نظریہ — تے کوانٹم ذرائع تے ایں دا رد عمل "کوانٹم جمپس" دی بنیادی نوعیت ہائی انرجی کولیشنز وچ ٻہوں زیادہ پیدا تھیݨ والے ذرات دی گونج دار نقل و حمل پروٹون-پروٹون تے پروٹون-اینٹی پروٹون سکیٹرنگ دا ملٹیپل ڈفریکشن ماڈل ۔ 

### اعزازات تے ایوارڈز
گلاؤبر کوں فلاڈیلفیا دے فرینکلن انسٹیٹیوٹ توں البرٹ اے مائیکلسن میڈل (1985) ، آپٹیکل سوسائٹی آف امریکہ توں میکس بورن ایوارڈ (1985) ، امریکن فزیکل سوسائٹی توں ڈینی ہائنمین پرائز فار میتھمیٹیکل فزکس (1996) ، تے 2005 دا نوبل انعام برائے فزکس ملیا ۔ گلاؤبر کوں میڈرڈ ، سپین وچ منعقدہ ہک تقریب وچ 'میڈالا ڈی اورو ڈیل CSIC' ('CSIC دا گولڈ میڈل') نال نوازیا ڳیا ۔ انھاں کوں 1997 وچ رائل سوسائٹی (ForMemRS) دے غیر ملکی رکن دے طور تے چݨا ڳیا ۔

2005 وچ گلاؤبر کوں فزکس وچ نوبل انعام کیتے چݨے ونڄݨ دے بعد ، یونیورسٹی آف ٹیکساس ایٹ آسٹن دے فزکس پروفیسر ، جارج سدرشن دعویٰ کیتا جو انھاں کوں نوبل انعام کمیٹی ولوں نظر انداز کر ݙتا ڳیا ہے ، جنھاں کوانٹم آپٹکس تے کجھ ابتدائی پیپرز شائع کیتے ہن ۔ گلاؤبر ، ہک ماہر نظریات دان ، کوں انعام دا ادھا حصہ ݙتا ڳیا ، جنھاں دے نال فزکس دے تجربہ کار جان ہال تے تھیوڈور ہانش وی ہن ، جنھاں کوں درست سپیکٹروسکوپی تے انھاں دے کم کیتے سراہا ڳیا ۔ 

### اگ نوبل
اپݨا نوبل انعام جتݨ توں کئی سال پہلے ، گلاؤبر اگ نوبل انعام دیاں رسومات وچ حصہ گھندے ہن ، جتھاں او ہر سال "ٻوہاری دا رکھوالا" دے طور تے نظر آندے ہن ، جنھاں روایتی طور تے ایں تقریب دے دوران سٹݨ والے پیپر ایروپلینز توں سٹیج کوں صاف کیتا ۔ او 2005 دی تقریب وچ شرکت نہ کر سڳے کیوں جو انھاں کوں فزکس کیتے انھاں دا اصلی نوبل انعام ݙتا ویندا پیا ہا ۔ 

### ذاتی زندگی
گلاؤبر آرلنگٹن ، میساچوسٹس وچ رہندے ہن ۔ او 1967 وچ سیبٹیکل دے دوران ، نیوکلیئر ریسرچ (CERN) کیتے یورپیئن آرگنائزیشن وچ مہمان سائنسدان ہن ۔ 1951 وچ ، او کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ عارضی لیکچرر بݨ ڳئے ، جتھاں انھاں رچرڈ فینمین دی جاء گھدی ۔

گلاؤبر دا ہک پتر تے ہک دھی ہئی ، تے پنج پوتے پوتیاں ہن ۔ او 26 دسمبر 2018 کوں نیوٹن ، میساچوسٹس وچ فوت تھی ڳئے ۔ او ٹرینیٹی نیوکلیئر ٹیسٹ دے آخری زندہ بچݨ والیاں وچوں ہک ہن ۔ انھاں کوں کینسیکو قبرستان ، والہالا ، نیو یارک وچ دفن کیتا ڳیا ۔ 

### یادداشتاں
کوانٹم طبیعات دان جوزے اگناسیو لاٹورے تے ایم ٹی سوٹو-سانفیل دی کتاب وچ مین ہٹن پروجیکٹ دیاں رائے جے گلاؤبر دیاں یادداشتاں تے انھاں دی سائنسی تے ذاتی زندگی دے پہلو شامل ہن ، جیڑھا جو سنگاپور ، سپین تے امریکہ وچ کیتے ڳئے انٹرویوز دی ہک سیریز تے مبنی ہے ۔ اونکوں انگریزی وچ سپرنگر ("دی لاسٹ وائس: رائے جے گلاؤبر اینڈ دی ڈان آف دی ایٹمی ایج") تے ہسپانوی وچ ایریل ("رائے جے گلاؤبر وائی ایل انیسیو ڈی لا ایرا ایٹومیکا") ولوں شائع کیتا ڳیا ہے ۔ انھاں ای مصنفاں دستاویزی فلم "دیٹس دی سٹوری: رائے جے گلاؤبر ریمیمبرز دی میکنگ آف دی ایٹمی بمب" تیار کیتی ، جیڑھا جو کتاب کیتے بیج دا کم کریندا ہا ۔ فلم وچ گلاؤبر خود مین ہٹن پروجیکٹ وچ اپݨے کجھ تجربات بیان کریندے ہن ۔