رابرٹ شلر

## رابرٹ جیمز شلر
رابرٹ جیمز شلر (ڄم 29 مارچ ، 1946) ہک امریکی معیشت دان ، تعلیم دان تے مصنف ہن ۔ 2022 تئیں ، او ییل یونیورسٹی اچ معاشیات دے سٹرلنگ پروفیسر دے طور تے خدمات سرانجام ݙیندے پئے ہن تے ییل سکول آف مینجمنٹ دے انٹرنیشنل سینٹر فار فنانس اچ فیلو ہن ۔ شلر 1980 توں نیشنل بیورو آف اکنامک ریسرچ (NBER) دے ریسرچ ایسوسی ایٹ وی ہن ، 2005 اچ امریکن اکنامک ایسوسی ایشن دے نائب صدر ، 2016 کیتے صدر منتخب تے 2006–2007 کیتے ایسٹرن اکنامک ایسوسی ایشن دے صدر وی رہ چکے ہن ۔ او انویسٹمنٹ مینجمنٹ فرم میکرو مارکیٹس LLC دے شریک بانی تے چیف اکانومسٹ وی ہن ۔

شلر دی تحقیق دا مرکزہ مالیاتی منڈیاں دے رویے ، اثاثیاں دیاں قیمتاں دی پیش گوئی تے اقتصادی ببلز تے ہے ۔ انہاں رویے دی مالیات (behavioral finance) دے شعبے اچ وی اہم کردار ادا کیتے تے ایہ ݙکھایا اے کہ نفسیاتی عوامل تے انسانی رویہ کس طرحاں مالیاتی فیصلیاں تے منڈیاں کوں متاثر کریندے ۔

شلر دی سب توں مشہور کتاب Irrational Exuberance (غیر معقول جوش) اے جیڑھی پہلی واری 2000 اچ شائع تھئی ہئی ۔ این کتاب اچ انہاں 1990 دے ݙہاکے دے آخر اچ ڈاٹ کام ببل تے 2000 دے ݙہاکے دے شروع اچ ہاؤسنگ ببل دا تجزیہ کیتا ہا ۔ انہاں ایہ دلیل ݙتی ہئی کہ ایہ ببلز سرمایہ کاراں دے غیر معقول جوش دی وجہ توں بݨے ہن تے ایہ کہ انہاں دا پھٹنا ناگزیر ہا ۔ کتاب اچ انہاں مالیاتی منڈیاں دی پیش گوئی دے حوالے نال وی ڳالھ کیتی اے تے ایہ ݙسایا اے کہ کس طرحاں مختلف عوامل قیمتاں کوں متاثر کریندن ۔

شلر دی ہک ٻئی اہم کتاب The New Financial Order Risk in the 21st Century (نواں مالیاتی نظام اکویہویں صدی اچ خطرہ) ہے ۔ این کتاب اچ انہاں مالیاتی نظام کوں بہتر بݨاوݨ کیتے کئی تجاویز پیش کیتیاں ہن ۔ انہاں ایہ ڳالھ وی کیتی اے کہ کس طرحاں نویں مالیاتی مصنوعات تے ٹیکنالوجیز خطرات پیدا کر سڳدیاں ہن تے انہاں توں کس طرحاں بچا ونڄ سڳدے ۔

شلر دی تحقیق کوں بین الاقوامی سطح تے پذیرائی ملی اے تے انہاں کوں کئی ایوارڈز نال نوازا ڳیا ہے ۔ 2013 اچ انہاں کوں یوجین فاما تے لارس پیٹر ہینسن دے نال مشترکہ طور تے معاشیات اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی اثاثیاں دیاں قیمتاں دے تجرباتی تجزیہ کیتے ݙتا ڳیا ہا ۔

شلر دی علمی شراکت نہ صرف ماہرین اقتصادیات کیتے اہم اے بھل عام لوکاں کیتے وی مفید ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں تے مضامین مالیاتی منڈیاں تے معیشت دے بارے اچ لوکاں دی سمجھ اچ ودھارا کریندن تے انہاں کوں بہتر مالیاتی فیصلے کرݨ اچ مدد ݙیندن ۔ انہاں دی تحقیق توں ایہ وی پتہ لڳدے کہ انسانی رویہ تے نفسیاتی عوامل کس طرحاں معیشت کوں متاثر کریندن تے ایہ کہ انہاں عوامل کوں سمجھے بغیر معاشی پیش گوئیاں کرݨ مشکل ہے ۔

شلر دے نظریات کوں کدی کݙاہیں تنقید دا نشانہ وی بݨایا ڳیا ہے ۔ کجھ لوک انہاں دی پیش گوئیاں کوں درست نئیں سمجھدے تے انہاں تے ایہ الزام لڳایا ڳیا اے کہ او منڈیاں دے بارے اچ مبالغہ آرائی کریندن ۔ تاہم ، شلر دی تحقیق دی اہمیت توں انکار نئیں کیتا ونڄ سڳدا تے انہاں دی شراکت علم معاشیات کیتے ٻہوں قیمتی ہے ۔

شلر ہک فعال دانشور ہن تے او اکثر عوامی بحث مباحثیاں اچ حصہ گھندے ہن تے معاشی مسائل تے اپݨی رائے دا اظہار کریندن ۔ او مختلف فورمز تے لیکچرز ݙیندے ہن تے انہاں دے خیالات کوں میڈیا اچ وی کوریج ملدی ہے ۔ انہاں دی شہرت ہک مفکر تے عوامی دانشور دے طور تے قائم تھئی اے جیڑھا معاشی مسائل تے واضح تے بصیرت افروز رائے ݙیندے ۔

شلر دی زندگی تے کم توں پتہ لڳدے کہ علم معاشیات کتنا اہم اے تے ایہ کہ ایہ کس طرحاں عام لوکاں دی زندگی کوں متاثر کر سڳدے ۔ انہاں دی تحقیق توں اساں ایہ وی سکھدے آں کہ مالیاتی منڈیاں کوں سمجھے بغیر تے انسانی رویے کوں مدنظر رکھے بغیر معاشی پالیسیاں بݨاوݨ ممکن نئیں ۔ شلر دا کم نہ صرف ماہرین اقتصادیات کیتے بھل عام لوکاں کیتے وی مشعل راہ ہے ۔