open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کیمی کاٹکر

کیمی کاٹکر ہک سابقہ اداکارہ تے ماڈل ہن جنہاں نے 1980ء تے 1990ء دے ݙہاکے دے شروع وچ ہندی فلماں وچ کم کیتا۔ انہاں نے 50 توں زیادہ فلماں وچ کم کیتا، جنہاں وچ ایڈونچرز آف ٹارزن (1985ء) تے ہم (1991ء) شامل ہن۔

## کیریئر
کیمی کاٹکر نے اپݨے اداکاری کیریئر دا آغاز 1985ء دی فلم پتھر دل وچ معاون اداکارہ دے طور تے کیتا۔ ایں سال انہاں نے ایڈونچرز آف ٹارزن وچ مرکزی کردار نبھایا، جیندے وچ انہاں دے مقابل ہیمنت برجے ہن۔ ایں فلم دے بعد، انہاں نے 1980ء دے آخر وچ کئی مشہور تے ہٹ فلماں وچ کم کیتا، جنہاں وچ میرا لہو (1987ء)، دریا دل (1988ء)، سونے پے سہاگا (1988ء)، غیر قانونی (1989ء)، جیسی کرنی ویسی بھرنی (1989ء) تے خون کا قرض (1991ء) شامل ہن۔ انہاں نے 1988ء توں 1990ء دے دوران 35 فلماں وچ کم کیتا تے صرف 1989ء وچ انہاں دی 15 فلماں ریلیز تھئیاں۔ انہاں نے زیادہ تر انیل کپور، گووندا تے ادتیہ پنچولی دے نال کم کیتا، پر انہاں نے جیتندر، دھرمندر، شتروگن سنہا، ونود کھنہ تے رشی کپور جاہیں وݙے اداکاراں دے نال وی مرکزی کردار نبھائے۔

1991ء دی فلم ہم وچ انہاں نے امیتابھ بچن دے نال مرکزی کردار نبھایا۔ ایں فلم دا مشہور ڳاݨا "جمما چمما دے" انہاں تے فلمایا ڳیا ہئی تے ایہ سودیش بھونسلے تے کویتا کرشنا مورتی نے ڳایا ہئی۔ انہاں دی آخری فلم ہملا (1992ء) ہئی۔ انہاں نے یش چوپڑہ دی فلم پرامپرا کیتے پیشکش رد کر ݙتی تے 1992ء وچ فوٹوگرافر تے اشتہاری فلمساز شانتانو شیوری نال شادی دے بعد فلمی صنعت کوں خیرباد آکھ ݙتا۔ اوہ ہݨ میلبورن، آسٹریلیا وچ رہندی ہن۔

## ذاتی زندگی
کیمی کاٹکر سابقہ اداکارہ مینا فرنینڈز دی دھی ہن، جنہاں نے سجیتا، بینک مینیجر، اناری، آر پار، امبر تے ملاپ جیہاں فلماں وچ کم کیتا۔ کیمی نے شادی دے بعد فلمی صنعت کوں خیرباد آکھ ݙتا تے اوہ ہݨ میلبورن، آسٹریلیا وچ رہندی ہن۔ انہاں دا ہک پتر سدھانت وی ہے۔

## فلمو گرافی

* پتھر دل (1985ء) - ریکھا سنگھ
* ایڈونچرز آف ٹارزن (1985ء) - روبی شیٹی
* دوستی دشمنی (1986ء) - شانتی
* میرا لہو (1987ء) - پوترا ڈی سنگھ / گیتا
* سونے پے سہاگا (1988ء) - اوشا
* ہم (1991ء) - جمما گونزالویس
* ہملا (1992ء) - انیتا

کیمی کاٹکرہک کامیاب اداکارہ ہن جنہاں نے 1980ء تے 1990ء دے ݙہاکے وچ ہندی فلماں وچ اپݨا مقام بݨایا۔ اوہ اپݨے کم تے پیشے دے حوالے نال سنجیدہ ہن تے ہݨ اپݨی ذاتی زندگی وچ مصروف ہن۔

## حوالہ
کیرتی ریڈی

کیرتی ریڈی ہک سابقہ بھارتی اداکارہ ہن جنہاں نے زیادہ تر تیلگو تے تامل فلماں وچ کم کیتا، پر ہندی تے کنڑ فلماں وچ وی نظر آئین۔ انہاں دی مشہور فلماں وچ تھولی پریم (1998ء)، پیار عشق اور محبت (2001ء) تے ارجن (2004ء) شامل ہن۔ انہاں نے فلم ارجن (2004ء) وچ اپݨی کارکردگی کیتے فلم فیئر ایوارڈ جتیا۔

## ابتدائی زندگی
کیرتی ریڈی دا ڄم ہک انٹیریئر ڈیزائنر تے ڈریس ڈیزائنر ماء  دے کول تھیا۔ انہاں دے ݙاݙا کشپلی گنگا ریڈی، سابق رکن پارلیمنٹ (نظام آباد، تلنگانہ) ہن۔ کیرتی بنگلور وچ پلی ودھی ۔ انہاں نے جیدو کرشنا مورتی دے دی ویلی اسکول، بنگلور وچ تعلیم حاصل کیتی۔ انہاں نے 8 سال تک بھرت ناٹیم دی تربیت ڳھدی۔ انہاں نے کینیڈا دے رائرسن یونیورسٹی وچ اعلیٰ تعلیم حاصل کیتی۔

## کیریئر
1996ء وچ کیرتی ریڈی نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز کامیڈی تھرلر فلم گن شاٹ نال کیتا، جیندے وچ انہاں نے علی دے نال کم کیتا۔ 1998ء وچ انہاں نے پاون کیلن دے نال فلم تھولی پریم وچ مرکزی کردار نبھایا، جیہڑی ہک بلاک بسٹر فلم ثابت تھئی۔ 2000ء وچ انہاں نے ہندی فلم ٹیرا جادو چل گیا وچ ابھیشیک بچن دے نال اپݨا بالی ووڈ ڈیبیو کیتا۔ انہاں دی اڳلی فلم پیار عشق اور محبت وچ انہاں نے عشا نائر دا کردار نبھایا، جیندے وچ انہاں دے مقابل ارجن رامپال ہن۔ 2002ء وچ انہاں نے کنڑ فلم سپر اسٹار وچ کم کیتا، جیہڑی انہاں دی واحد کنڑ فلم ہئی۔ 2004ء وچ انہاں نے تیلگو فلم ارجن وچ مہیش بابو دی بھیݨ دا کردار نبھایا، جیندے کیتے انہاں کوں فلم فیئر بہترین معاون اداکارہ دا ایوارڈ ملا۔

## ذاتی زندگی
کیرتی ریڈی نے 2004ء وچ اداکار سمنتھ نال شادی کیتی، جو ناگرجن اکنینی دے بھتریجے تے اکنینی ناگیسورا راؤ دے پوہترے ہن۔ انہاں دی طلاق 2006ء وچ تھی ڳیا۔ بعد وچ انہاں نے ٻیاں شادی کیتی تے ہݨ سنگاپور وچ رہندی ہن۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن۔

## فلمو گرافی

* گن شاٹ (1996ء) - سوارنا (تیلگو فلم)
* تھولی پریم (1998ء) - انو (تیلگو فلم)
* ٹیرا جادو چل گیا (2000ء) - پوجا (ہندی فلم)
* پیار عشق اور محبت (2001ء) - عشا نائر (ہندی فلم)
* سپر اسٹار (2002ء) - دیویانی (کنڑ فلم)
* ارجن (2004ء) - میناکشی (تیلگو فلم)

## میوزک ویڈیوز

* بن تیرے صنم (2004ء) - سویٹ ہنی مکس

کیرتی ریڈی ہک کامیاب اداکارہ ہن جنہاں نے مختلف زباناں دی فلماں وچ اپݨی صلاحیتاں دا مظاہرہ کیتا۔ اوہ اپݨے کم تے پیشے دے حوالے نال سنجیدہ ہن تے ہݨ اپݨی ذاتی زندگی وچ مصروف ہن۔

## حوالہ
کلجیت رندھاوا

کلجیت رندھاوا ہک بھارتی ماڈل تے اداکارہ ہن۔ اوہ ٹی وی سیریز C.A.T.S.، اسپیشل اسکواڈ تے کوہینور وچ اپݨے کم کیتے مشہور ہن۔

## ابتدائی زندگی تے کیریئر
کلجیت رندھاوا دا ڄم 29 جنوری 1976ء کوں رانی گنج، آسنسول، مغربی بنگال وچ تھیا۔ انہاں دے پیو ہک پولیس افسر ہن، جیندی وجہ توں کلجیت کوں بھارت دے مختلف شہریں وچ رہوݨ دا موقع ملیا۔ انہاں نے ڈیلی یونیورسٹی توں نفسیات وچ آنرز دی ڈگری حاصل کیتی۔

کلجیت نے اپݨے کیریئر دا آغاز ٹی وی سیریز ہپ ہپ ہرے وچ 'پرشیتا' دے کردار نال کیتا۔ انہاں دی کارکردگی کوں سراہیا ڳیا، پر انہاں کوں اصل شہرت C.A.T.S. وچ 'اش' دے کردار نال ملی۔ ایہ سیریز نفیسہ جوزف تے مالینی شرما دے نال مشہور تھئی۔ بعد وچ انہاں نے اسپیشل اسکواڈ وچ 'شائنا سنگھ' دا کردار نبھایا۔ انہاں دی آخری ٹی وی سیریز کوہینور ہئی، جیندے وچ انہاں نے 'اروتی کوہلی' دا کردار ادا کیتا۔

## وفات
8 فروری 2006ء کوں کلجیت رندھاوا نے ممبئی دے جوہو علاقے وچ اپݨے فلیٹ وچ پھاسی ڳھن کیں خودکشی کر ڳھدی۔ انہاں نے ہک خودکشی نوٹ وچ لکھیا ہئی کہ اوہ زندگی دے دباؤ نال نمٹݨ وچ ناکام تھی ڳئیہن۔ انہاں دی موت دے وقت انہاں دی عمر 30 سال ہئی۔

## فلمو گرافی

* گھر جمائی (1997ء) - زی ٹی وی (مہمان کردار)
* گھر اک مندر (2000ء) - سونی ٹی وی (انجلی)
* ہپ ہپ ہرے - زی ٹی وی (پرشیتا)
* C.A.T.S. - سونی ٹی وی (اش)
* رشتے - زی ٹی وی (ایپیسوڈ 157)
* آہٹ - سیزن 1، ایپیسوڈ 258 (انیٹا)
* سرحدیں - زی ٹی وی (شیئنا)
* گببارے - زی ٹی وی (ایپیسوڈ 21)
* کیوں ہوتا ہے پیار - اسٹار پلس (مہمان کردار)
* کہتا ہے دل - اسٹار پلس (مہمان کردار)
* کمکم – اک پیارا سا بندھن - اسٹار پلس (معاون کردار)
* کمبخت عشق - زی ٹی وی (مہمان کردار)
* اسپیشل اسکواڈ - اسٹار ون (شائنا سنگھ)
* کوہینور - سہارا ون (اروتی کوہلی)

## ماڈلنگ
کلجیت رندھاوا نے ریڈ اینڈ ٹیلر، ریکووا، میگی، تے اینکر سوئچز جاہیں برانڈز کیتے ماڈلنگ وی کیتی۔

کلجیت رندھاوا ہک باصلاحیت اداکارہ تے ماڈل ہن جنہاں نے اپݨے مختصر کیریئر وچ ٻہوں کامیابیاں حاصل کیتیاں۔ انہاں دی خودکشی نے فلمی تے ٹیلی ویژن انڈسٹری کوں ہک وݙا صدمہ پہنچایا۔

## حوالہ
کماری (اداکارہ)

نگراجا کمار مڈیلاجیہڑی  کماری دے ناں نال مشہور ہن، ہک مشہور بھارتی اداکارہ، پلے بیک گلوکارہ، موسیقار، بیوٹی کوئن تے ماڈل ہن۔ اوہ پہلی بھارتی اداکارہ ہن جنہاں نے فلم وچ ڈبل رولز کیتے۔ انہاں نے ہک فلم وچ متعدد کردار ادا کرݨ دا فن متعارف کروایا۔ اوہ لکس (صابن) دے اشتہارات وچ استعمال تھیوݨ آلی پہلی بھارتی چہرہ وی ہن، جیہڑا برانڈ بعد وچ ایشوریہ رائے جاہیں مشہور چہریاں دے نال جاری رہیا۔

## ابتدائی زندگی تے کیریئر
کماری دا جمݨ 1921ء وچ تینالی، آندھرا پردیش وچ تھیا۔ انہاں نے بچپن توں ہی اداکارہ بݨݨ دا خواب ݙٹھا، پر انہاں دے ماء پیو نے انہاں دے خواب کوں قبول نہ کیتا۔ انہاں دے رشتہ دار انجیاہ پوآلا انہاں دے ایجنٹ بݨ ڳئے تے انہاں کوں 1936ء دی فلم دساوتارم وچ کم کرݨ دا موقع ملیا۔ ایہ انہاں دی پہلی فلم ہئی، جیندے وچ انہاں نے لکشمی، سیتا تے یشودھرا دے ترائے  کردار نبھائے۔ 1939ء وچ انہاں نے اپݨی ݙوجھی فلم اماں وچ مرکزی کردار نبھایا، جیہڑی نیرنجن پال دی ہدایت کاری وچ بݨائی ڳئی۔ ایں سال انہاں نے فلم اوشا وچ چترلیکھا دا کردار وی نبھایا۔

1940ء وچ انہاں دی فلم سومنگلی نے انہاں کوں شہرت ݙوائی تے اوہ کماری دے ناں نال مشہور تھی ڳئی۔ 1941ء وچ انہاں نے فلم دیوتا وچ ہک معصوم گھریلو ملازمہ دا کردار نبھایا۔ انہاں نے وی۔ ناگایا تے تنگوتوری سوریا کماری دے نال مقابلہ کیتا تے وݙی شہرت حاصل کیتی۔ انہاں نے کے۔ ایس۔ پرکاش راؤ دے نال فلم تلسی داس وچ وی کم کیتا۔ اوہ انہاں چند اداکاراواں وچوں ہن جنہاں نے اپݨےڳاوݨ  خود ڳائے۔

1951ء وچ انہاں نے فلم مایا پلا وچ اشا تے روپا دے ڈبل رولز نبھائے۔ انہاں دیاں ٻیاں مشہور فلماں وچ ملیشوری (1951ء)، آکاش راجو (1951ء)، پیمپوڈو کوڈوکو (1953ء) تے شری کالاہستی مہاتیم (1954ء) شامل ہن۔

## وفات
کماری 1958ء وچ وجے واڑہ منتقل تھی ڳئی۔ انہاں دا انتقال 3 مارچ 2008ء کوں 87 سال دی عمر وچ تھیا۔

## فلمو گرافی

* دساوتارم (1936ء) - لکشمی، سیتا تے یشودھرا
* اماں (1939ء)
* اوشا (1939ء) - چترلیکھا
* سومنگلی (1940ء)
* دیوتا (1941ء)
* مایا پلا (1951ء) - اشا تے روپا
* ملیشوری (1951ء) - مہارانی
* آکاش راجو (1951ء)
* پیمپوڈو کوڈوکو (1953ء)
* شری کالاہستی مہاتیم (1954ء)

کماری ہک باصلاحیت اداکارہ تے گلوکارہ ہن جنہاں نے بھارتی سنیما وچ اپݨا ہک منفرد مقام بݨایا۔ انہاں دے کم نے بعد دیاں اداکاراواں کیتے راہ ہموار کیتی۔

## حوالہ
خوشبو سندر

خوشبو سندر  ہک بھارتی سیاست دان، اداکارہ، فلم پروڈیوسر تے ٹیلی ویژن شخصیت ہن۔ اوہ زیادہ تر تامل زبان دی فلماں وچ اپݨے کم کیتے مشہور ہن، پر تیلگو، ملیالم، کنڑ تے ہندی فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ انہاں نے 185 توں زیادہ فلماں وچ کم کیتا تے ترائے  تمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈز، ݙو سنیما ایکسپریس ایوارڈز، ہک کلامامنی ایوارڈ تے ہک کیرلا اسٹیٹ فلم ایوارڈ جتیا ہے۔

## ابتدائی زندگی
خوشبو دا ڄم  29 ستمبر 1970ء کوں نکھت خان دے ناں نال ممبئی، مہاراشٹر، بھارت وچ ہک مسلم خاندان وچ تھیا۔ انہاں دے ماء پیو نے انہاں کوں خوشبو دا اسٹیج ناں ݙتا جݙݨ اوہ ٻال اداکارہ دے طور تے اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا۔ اوہ تقریباً 40 سال توں چنئی وچ رہندی ہے۔

## فلمی کیریئر
خوشبو نے اپݨے کیریئر دا آغاز 1980ء دی ہندی فلم دی برننگ ٹرین وچ بطور چائلڈ آرٹسٹ کیتا۔ 1980ء توں 1985ء تک انہاں نے نصیب، لاوارس، کالیا، درد کا رشتہ، تے بیمثال جیہاں ہندی فلماں وچ کم کیتا۔

1985ء وچ انہاں نے ہندی فلم میری جنگ وچ انیل کپور دی بھیݨ دے طور تے اپݨا اداکاری ڈیبیو کیتا۔ ایں سال انہاں نے جیکی شروف دے نال فلم جانُو وچ مرکزی کردار نبھایا۔ 1986ء وچ انہاں نے تیلگو فلم کالیوگا پانڈوولو وچ جنوبی ہند دی اسکرینز تے قدم رکھیا۔

خوشبو نے تامل فلم دھرمتھن تھلائیون (1988ء) وچ اپݨا پہلا کردار نبھایا۔ انہاں دی مشہور فلماں وچ چننا تھمبی (1991ء)، کِژکّو واسل (1990ء)، تے نادیگن (1990ء) شامل ہن۔ 2021ء وچ انہاں نے رجنیکانت دے نال فلم انّاتھے وچ واپسی کیتی۔

## سیاسی کیریئر
خوشبو نے 14 مئی 2010ء کوں ڈی ایم کے وچ شمولیت اختیار کیتی۔ 26 نومبر 2014ء کوں انہاں نے انڈین نیشنل کانگریس وچ شمولیت اختیار کیتی تے پارٹی دی قومی ترجمان بݨین۔ 12 اکتوبر 2020ء کوں انہاں نے کانگریس توں استعفیٰ ݙے کے بھارتیہ جنتا پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی۔

## ذاتی زندگی
خوشبو نے 2000ء وچ اداکار، ہدایتکار تے پروڈیوسر سندر سی نال شادی کیتی۔ انہاں دے ݙو دھیریں ، اونتیکا تے انندیتا ہن۔

## اعزازات

* 1991ء - سنیما ایکسپریس ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ (تامل) - چننا تھمبی
* 1996ء - سنیما ایکسپریس ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ (تامل) - ارتّائی روجا
* 1994-95ء - کلامامنی اعزاز
* 1997ء - تمل ناڈو اسٹیٹ فلم ایوارڈ برائے خصوصی انعام - پتّینی

خوشبو سندر ہک باصلاحیت اداکارہ تے سیاست دان ہن جنہاں نے اپݨے کم تے خدمات دے ذریعے بھارتی سنیما تے سیاست وچ ہک منفرد مقام بݨایا ہے۔

## حوالہ
کے آر وجیا

کے آر وجیا  ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے، جیہڑی  تمل، تیلگو تے کنڑفلماں دی ہک لیجنڈ ہن۔ اوہ 1948ء وچ پیدا تھئی تے "پاسامالر"، "تھلیر مگن" جیہاں فلماں نال مشہور تھئی۔ انہاں کوں پدم شری سمیت کئی ایوارڈز نال نوازیا ڳیا ہے۔ وجیا دی اداکاری وچ ماواں  دے کرداراں دی گہرائی تے جذبات دی شدت کوں خاص پذیرائی ملی۔ اوہ جنوبی بھارت دی ہک مقبول اداکارہ ہن تے 50 سال توں زیادہ عرصے تک فلماں نال جڑیا رہیاں۔

## حوالہ
کرانتی ریڈکر

کرانتی ریڈکرہک بھارتی اداکارہ ہن، جیہڑی  مراٹھی تے ہندی فلماں وچ کم کریندی ہے۔ اوہ 1985ء وچ پونے وچ پیدا تھئی تے فلم "ناٹ رنگ" (2004ء) نال شہرت حاصل کیتی۔ کرانتی دیاں مشہور فلماں وچ "دھناکوبائی چھتری" تے "سواراجیہ راکشک" شامل ہن۔ انہاں دی اداکاری وچ حقیقت پسندی تے جذبات دی شدت کوں سراہیا ویندے۔ اوہ مراٹھی سنیما دا ہک اہم چہرہ ہے تے سماجی مسائل تے روشنی پائیندی ہے۔

## حوالہ
کرشنا کماری (اداکارہ)

کرشنا کماری ہک سابقہ بھارتی اداکارہ ہن، جو 1950ء تے 1960ء دے ݙہاکے وچ تیلگو تے تمل فلماں وچ کم کریندی ہن۔ انہاں دیاں مشہور فلماں وچ "پانڈورنگا مہاتییم" تے "مہاکوی کالیداس" شامل ہن۔ کرشنا کماری دی اداکاری وچ کلاسیکی انداز کوں سراہیا ویندے۔ اوہ اپݨے دور دی ہک ورسٹائل اداکارہ ہن جیڑھیاں ولن، کامیڈی تے ڈرامائی کرداراں وچ یکساں مہارت رکھیندی ہن۔ انہاں نے کئی ایوارڈز جتیے تے تیلگو سنیما دے ارتقاء وچ اہم کردار ادا کیتا۔

## حوالہ
لارا دتا

لارا دتّا ہک بھارتی فلمی اداکارہ، ماڈل تے سابقہ مس یونیورس ہن۔ اوہ 16 اپریل 1978 کوں غازی آباد، بھارت وچ پیدا تھئی۔ 2000 وچ مس یونیورس دا خطاب جیتݨ  دے بعد اوہ بالی وڈ وچ قدم رکھیا تے اپݨی اداکاری نال کافی شہرت حاصل کیتی۔

## فلمی کیریئر
لارا دتّا نے 2003 وچ فلم "انداز" نال بالی وڈ وچ ڈیبیو کیتا، جیندے  وچ اکشے کمار تے پریانکا چوپڑا وی شامل ہن۔ ایں فلم وچ شاندار پرفارمنس کرݨ تے، اوں فلم فیئر بیسٹ زنانی  ڈیبیو ایوارڈ حاصل کیتا۔

اوں کئی مشہور فلماں وچ کم کیتا، جیہڑیاں ایہہ ہن:

* نو انٹری (2005)
* سلام نمستے (2005)
* بھاگم بھاگ (2006)
* بلیو (2009)
* چلو دہلی (2011)

## ذاتی زندگی
لارا دتّا نے 2011 وچ بھارتی ٹینس پلیئر مہیش بھوپتی نال شادی کیتی، تے انہاں دی ہک دھی وی ہے، جیندا ناں سائرہ ہے۔

## ٻئے کم
اوہ صرف فلمی دنیا تک محدود نئیں رہی، بلکہ زنانی دیاں فلاحی سرگرمیاں وچ وی حصہ ڳھندی ہے۔ اوہ یو این ایف پی اے (United Nations Population Fund) دی برانڈ ایمبیسیڈر وی رہی ہے۔

لارا دتّا ہالی وڈ وچ وی کم کر چکی ہے تے کئی فیشن برانڈز نال منسلک رہی ہے۔ اوہ بالی وڈ وچ اپݨی خوبصورتی، ذہانت تے متاثر کن شخصیت دی وجہ توں جاݨی ویندی ہے۔

## حوالہ
فیودور دوستو فسکی

فیودور دوستو فسکی

فیودور دوستو فسکی (1821-1881) انویھویں صدی دا ہک مشہور روسی ناول نگار، افسانہ نگار، اَتے فلسفی ہا. ۔ اُنھاں دے ناول انسانی نفسیات دی گہری کھوج، اخلاقی اَتے مذہبی موضوعات تے روسی معاشرے دی عکاسی کِیتے مشہور ہے. دوستو فسکی کوں ادبِ عالم دے عظیم ترین لکھاریاں اچ شمار کِیتا ویندے۔

## '''دوستو فسکی دی زندگی دے کُجھ اہم پہلو'''
دوستو فسکی 11 نومبر 1821 کوں ماسکو وِچ ڄمے.

اُنھاں دی زندگی غربت، بیماری تے سیاسی جدوجہد نال بھری ہوئی ہے.

1849 اچ ،اُنھاں کوں سیاسی سرگرمیاں دے الزام وِچ گرفتار کِیتا ڳیا اَتے سزائے موت سُݨائی ڳئی اتے کجھ عرصے بعد سائبیریا وِچ جلاوطنی وِچ تبدیل کر ݙِتا ڳیا .

انھاں نے آپݨے تجربات کوں آپݨے ناولاں وِچ بیان کِیتے جِنّھاں وِچ "کرائم اینڈ پنشمنٹ"، "دی آئیڈیٹ"، اَتے "دی برادرز کرامازوف" شامل ہِن۔

دوستو فسکی 9 فروری 1881 کوں سینٹ پیٹرز برگ وِچ فوت تھئ ڳیا.

## '''دوستو فسکی دے کُجھ مشہور ناول'''

## '''1.کرائم اینڈ پنشمنٹ (1866)'''
ہِک غریب طالب علم دی کہاݨی جیہڑھا  پیسیے کِیتے ہِک سُود خور ٻڈھڑی کوں قتل کر ݙیندے.

## '''2.دی آئیڈیٹ (1869)'''
ہِک نیک اَتے معصوم شخص دی کہاݨی جیہڑھا لالچی تے منافق معاشرے وِچ جدوجہد کریندا ہے.

## '''3.دی برادرز کرامازوف (1880)'''
ہِک خاندانی ڈرامہ جیہڑھا خدا، آزاد مرضی تے اخلاقیات دے موضوعات دی کھوج کریندے.

## '''دوستو فسکی دی اہمیت'''
دوستو فسکی دے ناول اَڄ وی پڑھݨ والیاں کوں متاثر کریندے ہِن۔ اُنھاں دی انسانی فطرت دی گہری سمجھ اَتے پیچیدہ اخلاقی سوالات نال نمٹݨ دی صلاحیت اُنہاں کوں ادبِ عالم دے عظیم ترین لکھاریاں وِچوں ہِک بݨیندی ہِے۔

دوستو فسکی دے ناول نہ صرف ادبی شاہکار ہِن، بلکہ اُوہ انسانی نفسیات اَتے روسی معاشرے دی وی ہِک انمول عکاسی کریندے ہِن۔

## فیودر دوستو فسکی دے چند مشہور اقوال
"درد تے تکلیف ہمیشہ ہک ذہن اتے گہرے دل کیتے لازمی ہوندی اے"

"اگر خدا موجود نہ ہووے، تاں ہر چیز جائز ہے۔"

"انسان ہک راز ہے۔ میکوں اونکوں حل کرنڑ دی لوڑ ہے"

"عقلمند انساناں کوں آپنڑیں نادانی دا احساس ہوندے"

"معاف کرݨ دا مطلب اے نئیں جو تساں سبھ کجھ بھل ڳے وے ، بلکہ ایندا مطلب اے ہے جو تساں آپنڑیں دل کوں آزاد کر ݙتے "

" محبت ہک ایجھی چیز اے جیڑھی انسان کوں تبدیل کر سڳدی اے "

"غربت کوئی برائی نئیں، پر اے ہک ٻہوں وݙی  مصیبت ہے۔"

"انسان آپنڑی مرضی نال  نیں ڄمیا ، پر او آپنڑی مرضی نال جی سڳدے ۔"
سرائیکی اساطیر

سرائیکی اساطیر, ثقافت اتے اسلام Saraiki mythology , culture and Islam سرائیکی دی پہلی تے حالیں تک نویکلی متھالوجی دی کتاب اچ سئیں جاوید آصف لکھدن “اسطورہ پیوء ݙاݙے دے زمانے کولو چلدی آنوݨ آلی اینجھی افسانوی داستان کوں آہدن جیکوں ہک تاریخ دی حیثیت نال تسلیم کر گھدا گیا ہوے اتے پورے معاشرے وچ عام طور تے اوندے سچ ہووݨ دا تاثر پاتا ویندا ہووے“ ایں تعریف اچ میں صرف اتنا وادھا کریساں جو اساطیر باقاعدہ لکھیاں ہویاں نئ ہوندیاں بلکہ پیڑھی در پیڑھی سینہ بہ سینہ ورتیندیاں آندین. اے تعریف ادب نال گانڈھا رکھݨ آلیں کوں تاں سمجھ آسی پر عام بندہ شید ایکوں مثال دے بغیر ناں سمجھ سگے. ات واسطے مثال ݙیساں جو ساݙے سرائیکی وسیب وچ اے اسطورہ مشہور ہے جو چلہہ دی بھا وسماوݨ لو چلہہ اچ پاݨیں ناں سٹیا ونجے اے روزی گھٹاوݨ دا سوب ہے. یا بھا دے اتو ٹپݨ, یا کندھ تے کاں دا کرکݨ مہمانیں دے آنوݨ دا اعلان ہے وغیرہ وغیرہ اے سارے اسطورے ہن. اے کتھائیں لکھۓ ہوۓ نئیں لبھدے (ماضی دیں کتابیں وچ) البتہ قدیم و جدید شعراء دے اشعار اچ ضرور ملدن. قرآن مجید اچ اے لوظ موجود ہے کفار جݙاں انبیاء دے قصے سݨݨ ہا تاں آہدے ہن اے اساطیر الاولین یعنی ݙاݙے بابے دے قصے ہن. ݙوجھی چیز ہے ثقافت.جٹکے جھئیں لوظیں وچ اٹھݨ تو سمݨ تئیں, جیوݨ, مرݨ, میل, جاگے, عید پریت تے اٹھا ٻلہا دے سارے ڈھنگ وسیب اچ جیہڑے رنگ نال ورتاۓ ویندن ایکوں ثقافت آہدن. ثقافت تے اساطیر دا ایویں گانڈھا ہے جیویں ہتھ تے مہندی دا (ہتھ تے لکیریں دا ناں کیوں جو او قدرت ہے قدرت تے ثقافت ݙو وکھرے موضوع ہن). ثقافت اساطیر تو بغیر ادھوری ہے. اسطورہ ثقافت دی روح ہے. بہ قول “مرلن ڈونالڈ“ اسطورہ ذہن دا بنیادی اساسی ترکیبی آلہ ہے“. میں سمجھداں زبان تے اسطورہ, وسیب تےثقافت ہکو جیݙے ہن. اسطورہ بنیادی فکشن ہے. ثقافت تے اساطیر دا تعلق سرائیکی متھالوجی اچ ایں نظردے “اساطیر کنوں کہیں وسیب دی ثقافت یا معاشرے دی دنیا دے بارے نظریات دا پتہ چلدے“. مضمون دا تریجھا موضوع ہے اسلام, سچا تے چھیکڑی مذہب. ساݙے وسیب اچ اے مذہبی رنگ نظردے جو اساطیر, ثقافت تے اسلام ونک و ونک ہن. ایندے ذمے وار ادیب تے مولوی ݙوہیں ہن. انسانی فطرت ہے جو انسان کہیں وی نویں شۓ کوں ݙیکھ کے سوال کریندے what is this and what is the purpose of its creation? اتے اپݨیں فطرت ہتھوں مجبور تھی تے وکھرپ, انعام یا ݙر توں کہیں چیز تو اثر گھن گھندے. حتی کہ ݙر دی وجہ تو ہی بھا, پاݨیں کوں سجدے شروع کر ݙیندے. خد نبی پاک ص کوں وی معجزات (وکھرپ), خوشخبری آلا, تے ݙراوݨ آلا آکھ تے بھیجا گیا. ایہا چیز ساݙے ݙاݙے بابے اساطیر وچ رکھ گۓ یعنی کہیں چنگی مگر وکھری ڳالھ کوں سݨ کے جݙاں انسان سوال کرے تاں اوکوں ݙرا ݙیوو تاں جو او ایکوں من ونجے. جیویں چلہہ اچ پاݨیں سٹݨ تو ہٹکݨ دیاں ݙو وجوہات ہن پاݨیں دا ضیاع تے چلہہ دا پس ونجڑ. پر انسانی فطرت ایں گال تے ایݙا اثر ناں گھندی جتنا ایکوں ݙرایا ڳئے  جو رزق گھٹ ویندے. تساں کوئی وی اسطورہ چا ݙیکھو اوندے وچ کوئی ناں کوئی اخلاقی معاشرتی پہلو ضرور ہوسی. لہذا ایکوں اسلام مخالف آکھݨ درست نئیں. ایویں ہی ثقافت کوں ݙیکھو جاگے دا میل, مہندی اصل اچ اعلان ہن شادی دا جو فلاں بنت فلاں دی فلاں بن فلاں نال شادی تھی ڳئی. شرعی نکاح دے دور (اج توں 50سال پہلے) اچ نکاح دا سب تو وݙا ثبوت اے جاگے ہوندے ہن. البتہ فضول خرافات ثقافت دا حصہ ناں ہن تے ناں سمجھپیاں ون٘ڄن. ایویں بلوچیں دی بارات رات اچ ونجݨ دی وجہ اے ہئ جو تریمتیں دا پردہ رہ ونجے. وغیرہ. مدعا اے جو اساطیر تے ثقافت اسلام دے مخالف نئیں. بےشک اسلام صحابہ و اہلبیت دی قربانی نال اساں تک پجے تے اے مذہب ادیب اور مولوی ݙوہیں واسطے قابل تقلید ہے. منصور شانی زیر طبع کتاب “وݨت“ وچو ہک مضمون
شمیم آرا پهنور

شمیم آرا پنھور (اردو: شمیم آرا پنھور) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جیڑھی اگست 2018 توں اگست 2023 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
شمیم آرا پنھور سندھ وِچ ڄَمّی ہَئی۔ شمیم  نے سندھ یونیورسٹی، جامشورو توں بین الاقوامی تعلقات وِچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی ہِے۔

## سیاسی حیاتی
شمیم آرا پنھور 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان پیپلز پارٹی (PPP) دی اُمیدوار دے طور تے سندھ توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے  منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:فضلا جامعہ سندھ
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھی سیاست دان
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھ دے سیاستدان
شمیلہ اسلم

شمیلہ اسلم (اردو: شمیلہ اسلم، انگریزی: Shameela Aslam) ہِک پاکستانی سیاست دان زنانی ہِن جیڑھی 2008ء توں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
شمیلہ اسلم پاکستان دے شہر ملتان وِچ ڄَمّیاں ہَن۔

شمیلہ نے بہاؤ الدین زکریا یونیورسٹی توں 1985ء وِچ بیچلر آف ایجوکیشن اَتے 1989ء وِچ اسلامیات وِچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی۔

## سیاسی حیاتی
شمیلہ اسلم 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔ شمیلہ 2013ء دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے  وَلا منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ملتان دیاں شخصیتاں
ونکی:ملتان دے ڄماندرو شخصیتاں
ونکی:ملتانی شخصیّتاں
ونکی:ملتانی سیاست دان
شمسہ علی (سیاستدان)

شمشا علی(اردو:شمسہ علی ، انگریزی: Shamsa Ali)  ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018 توں جنوری 2023 تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## سیاسی حیاتی
شمسہ علی 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (PTI) دی اُمیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے  منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستان تحریک انصاف
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے صوبائی اسمبلی دے ارکان
شمس النساء

شمس النساء میمن (اردو: شمس النساء میمن, انگریزی: Shamsunnisa Memon) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018 توں اگست 2023 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔ اِیں توں پہلے اگست 2013 توں مئی 2018 تئیں قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## سیاسی حیاتی
شمس النساء کوں پاکستان پیپلز پارٹی (PPP) دی اُمیدوار دے طور تے حلقہ NA-237 (ٹھٹھہ-I) توں اگست 2013 وِچ تھیوݨ والے ضمنی انتخاب وِچ پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب کِیتا ڳیا ہئی۔ انّھاں نے 84٫819 ووٹ حاصل کِیتے اَتے پاکستان مسلم لیگ (ن) (PML-N) دے اُمیدوار سید ریاض حسین شاہ شیرازی کوں ہرا ݙِتّا۔ اِیہ نشست اِیں ویلے خالی تھئی ہئی جݙݨ صادق علی میمن، جیڑھے مئی 2013 دے انتخابات وِچ اِیں نشست تے کامیاب تھئے ہَن، کوں ݙوہڑی شہریت دے کیس دی بنیاد تے عہدے توں نااہل قرار ݙِتا ڳیا ہئی۔

شمس النساء 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان پیپلز پارٹی (PPP) دی اُمیدوار دے طور تے حلقہ NA-232 (ٹھٹھہ) توں قومی اسمبلی کِیتے وَلا منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شزرا منصب علی خان

شزرا منصب علی خان کھرل (اردو: شزرا منصب علی خان، انگریزی: Shizra Mansab Ali Khan) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی مارچ 2015 توں مئی 2018 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
انّھاں دی پیدائش رائے منصب علی خان دے گھر تھئی ہَئی، جیڑھے کئی واری ننکانہ صاحب، پنجاب توں پاکستان دی صوبائی اسمبلی اَتے قومی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے ہَن۔

انّھاں نے انگریزی ادب وِچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ہِے اَتے یونیورسٹی آف گلاسگو دی فارغ التحصیل ہِن۔

## سیاسی حیاتی
شزرا منصب علی 2015 وِچ تھیوݨ والے ضمنی انتخاب وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے حلقہ NA-137 (ننکانہ صاحب-III) توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے لیے منتخب تھئی ہَن۔ انّھاں نے 77٫890 ووٹ حاصل کِیتے اَتے ہِک آزاد اُمیدوار، اعجاز شاہ کوں ہرا ݙِتّا۔

شزرا منصب علی نے 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے NA-118 (ننکانہ صاحب-II) توں حصہ گِھدّا، پر کامیاب نہ تھی سڳئیاں۔ انّھاں نے 61٫413 ووٹ حاصل کِیتے اَتے پاکستان تحریک انصاف (PTI) دے اُمیدوار اعجاز احمد شاہ توں ہار ڳئی، جئیں نے 63٫818 ووٹ حاصل کِیتے ہَن۔

شزرا منصب علی نے 2022 دے پاکستانی ضمنی انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے NA-118 ننکانہ صاحب-II توں حصہ گِھدّا، پر کامیاب نہ تھی سڳئیاں۔ انّھاں نے 78٫024 ووٹ حاصل کِیتے اَتے عمران خان، پاکستان تحریک انصاف دے لیڈر، توں ہار ڳئی۔

شزرا منصب علی نے 2024 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے NA-112 ننکانہ صاحب-II توں قومی اسمبلی دے لیے دوبارہ منتخب تھئیاں ہَن۔ انّھاں نے 105٫656 ووٹ حاصل کِیتے اَتے اجاز احمد شاہ، ہِک آزاد سیاست دان جیڑھے پاکستان تحریک انصاف (PTI) دی حمایت یافتہ اُمیدوار ہَن، کوں ہرا ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شبینہ زکریا بٹ

شبینہ زکریا بٹ (اردو: شبینہ زکریا بٹ، انگریزی: Shabeena Zikria Butt) (ڄَمَّݨ: 14 اپریل 1972ء) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی مئی 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
شبینہ زکریا بٹ 14 اپریل 1972ء کوں پاکستان دے ڈسکہ وِچ ڄَمّی ہَن۔

شبینہ نے 1999ء وِچ مرے کالج توں اردو وِچ ایم اے دی ڈگری حاصل کیتی ہَئی۔

## سیاسی حیاتی

### 2013ء دے عام انتخابات
شبینہ زکریا بٹ دا تعلق مسلم لیگ (ن) نال ہِے اَتے انّھاں 2013ء دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شاہینہ شیر علی

شاہینہ شیر علی (اردو: شاہینہ شیر علی، انگریزی: Shaheena Sher Ali)ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن، جنّھاں دی سیاسی وابستگی پاکستان پیپلز پارٹی نال ہِے۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
شاہینہ شیر علی 6 جون 1986 کوں کراچی وِچ ڄَمّیاں ہَن اَتے ابتدائی تعلیم کراچی دی درس گاہاں توں حاصل کیتی۔

اسکول اَتے کالج دی تعلیم مکمل کرݨ دے بعد شاہینہ شیر علی نے سندھ یونیورسٹی توں گریجویشن دی ڈگری حاصل کیتی۔ شاہینہ شیر علی شادی شدہ ہِن اَتے انّھاں دے شوہر دا ناں شیر علی ہِے۔

## سیاسی حیاتی
2013 دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دی اُمیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی کِیتے  منتخب تھئی ہَن۔ شاہینہ شیر علی 2018 دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی دی اُمیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی کِیتے  منتخب تھی ڳئی ہَن۔ شاہینہ شیر علی نے 13 اگست 2018 کوں سندھ صوبائی اسمبلی دی رکنیت دا حلف چاتا۔ شاہینہ متحرک اَتے سرگرم عمل صوبائی اسمبلی رکن کائینی ہِن جیڑھی قائمہ کمیٹیاں، توجہ دلاؤ نوٹس اَتے اسمبلی دی قرارداداں وِچ شریک رہی ہَن۔

### صوبائی اسمبلی قرارداد
شاہینہ شیر علی نے ایوان دی طرفوں پاکستان میڈیکل اَتے ڈینٹل کونسل کوں تحلیل کر کے ہِک نواں ادارہ پاکستان میڈیکل کمیشن بݨاوݨ دی مذمت اَتے حکومت سندھ کوں نواں ادارہ سندھ میڈیکل اَتے ڈینٹل کونسل بݨاوݨ دی قرارداد پیش کیتی۔ غیر موجود دی قرارداد پیش کیتی۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:سندھ صوبائی اسمبلی دیاں اراکین زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھی سیاست دان
شاہین ناز سیف اللہ

شاہین ناز سیف اللہ (اردو: شاہین ناز سیف اللہ، انگریزی: Shaheen Naz Saifullah) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی ستمبر 2018 توں جنوری 2023 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## سیاسی حیاتی
شاہین ناز سیف اللہ 27 ستمبر 2018 کوں پاکستان تحریک انصاف دی اُمیدوار دے طور تے خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے  منتخب تھئی ہَن۔

### استعفیٰ
اپریل 2022 وِچ، امریکہ دی طرفوں غیر ملکی مداخلت نال تھیوݨ والی حکومتی تبدیلی دے بعد، انّھاں نے وی تمام تحریک انصاف اراکین دے نال قومی اسمبلی دی نشست توں استعفیٰ ݙے ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستان تحریک انصاف
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے صوبائی اسمبلی دے ارکان
شاہین شفیق

شاہین شفیق (اردو: شاہین شفیق، انگریزی: Shaheen Shafiq)  ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی مارچ 2008ء توں مئی 2018ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## سیاسی حیاتی

### 2008ء دے عام انتخابات
شاہین شفیق 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَن۔

### 2013ء دے عام انتخابات
شاہین 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی وِچ وَلا منتخب تھئی ہَن۔ رکن قومی اسمبلی دی حیثیت نال، انّھاں نے وفاقی پارلیمانی سکریٹری برائے ریاستاں اَتے سرحدی خطیاں دی خدمات انجام ݙِتیاں۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شاہین رضا

شاہین رضا (اردو: شاہین رضا، انگریزی:Shaheen Raza )ہِک پاکستانی سیاست دان ہَن جیڑھی پنجاب صوبائی اسمبلی دی اگست 2018ء توں مئی 2020ء تئیں رکن رہی ہَن۔ انّھاں دی وفات کووڈ-19 دے سبب 20 مئی 2020ء کوں تھئی۔

## حیاتی دا احوال
حکمران جماعت پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی رکن پنجاب اسمبلی تھئیاں ہَن۔

60 سالہ شاہین رضا کوں علیل تھیوݨ تے 17 مئی کوں پہلے گوجرانوالہ دے سول ہسپتال وِچ داخل کِیتا ڳیا ہئی، پر طبیعت خراب تھیوݨ تے انّھاں کوں لاہور دے میو ہسپتال منتقل کر ݙِتا ڳیا ہئی۔

خاتون رکن اسمبلی میو ہسپتال وِچ وینٹی لیٹر تے زیر علاج ہَن، پر اوہ واپس نہ آسڳئیاں اَتے خالق حقیقی نال جاملیاں۔

انّھاں دا علاج کرݨ والے معالجین نے ݙَسایا ہئی جو مرحومہ کوں ذیابیطس اَتے فشار خون دا عارضہ وی ہئی۔

شاہین رضا 2018ء وِچ ضلع گوجرانوالہ توں صوبائی اسمبلی وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے ایم پی اے منتخب تھئیاں ہَن اَتے گذشتہ کئی سالاں توں پاکستان تحریک انصاف نال وابستہ اَتے متحرک ہَن۔

## سیاسی حیاتی
اوہ پنجاب صوبائی اسمبلی وِچ پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی جانب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے 2018ء وِچ رکن منتخب تھئی ہَن۔

## فوتڳی
شاہین رضا دی وفات لاہور دے میو ہسپتال وِچ کووڈ-19 دے سبب 20 مئی 2020ء کوں 69 سال دی عمر وِچ تھئی۔ اطلاع دے مطابق، کورونا وائرس دے علاج کِیتے کہیں فیلڈ اسپتال دے دورے تے ڳئی ہَن اَتے اُتھاں وائرس نال متاثر تھی ڳئی ہَن۔ ڈان اخبار دے مطابق، وفات دے ویلے 60 سال دی ہَن اَتے ذیابیطس اَتے بلڈ پریشر دے مسائل نال دوچار ہَن۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:پاکستان تحریک انصاف
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے صوبائی اسمبلی دے ارکان
شاہین اشفاق

شاہین اشفاق (اردو: شاہین اشفاق، انگریزی: Shaheen Ashfaq) (جنم: 21 جون 1949ء) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی 2008ء توں 2013ء تئیں اَتے وَلا مئی 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
شاہین اشفاق 21 جون 1949ء کوں پاکستان دے گوجرانوالہ وِچ ڄَمّی ہَن۔

شاہین نے 1974ء وِچ پنجاب یونیورسٹی توں سیاسیات وِچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی۔

## سیاسی حیاتی
شاہین اشفاق 2008ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے قومی اسمبلی پاکستان وِچ منتخب تھئی ہَن۔

شاہین اشفاق 2013ء دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔ دسمبر 2013 وِچ، انّھاں کوں پارلیمانی سکریٹری برائے اشتراکی (Parliamentary Secretary for cooperative) دے عہدے تے فائز کِیتا ڳیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شاہدہ رحمانی

شاہدہ رحمانی (اردو: شاہدہ رحمانی، انگریزی: Shahida Rehmani)  ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018ء توں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہِن۔ اِیں توں پہلے اُوہ جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## سیاسی حیاتی

### 2013ء دے عام انتخابات
شاہدہ رحمانی 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ سندھ توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَن۔

### 2018ء دے عام انتخابات
شاہدہ 2018ء دے عام انتخابات وِچ سندھ توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان پیپلز پارٹی دی اُمیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن وَلا منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:سندھی سیاست دان
ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
شاہدہ رؤف

شاہدہ رؤف(اردو: شاہدہ رؤف، انگریزی: Shahida Rauf) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی 2002 توں مئی 2018 تئیں بلوچستان دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
رؤف 15 جنوری 1977 کوں کوئٹہ وِچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں نے بیچلر آف سائنس دی ڈگری 1998 وِچ حاصل کیتی ہَئی۔

## سیاسی حیاتی
شاہدہ رؤف 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے متحدہ مجلس عمل دی اُمیدوار دے طور تے بلوچستان دی صوبائی اسمبلی کِیتے  منتخب تھئی ہَن۔ اوہ 2002 توں 2007 تئیں وزیر اعلیٰٰ بلوچستان دی مشیر برائے صحت رہی ہَن۔ اوہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے جمعیت علمائے اسلام (ف) دی اُمیدوار دے طور تے بلوچستان دی صوبائی اسمبلی کِیتے وَلا منتخب تھئی ہَن۔ اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے جمعیت علمائے اسلام (ف) دی اُمیدوار دے طور تے بلوچستان دی صوبائی اسمبلی کِیتے وَلا منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:بلوچستان دے سیاست دان
ونکی:بلوچستان دیاں شخصیتاں
ونکی:بلوچستان صوبائی اسمبلی دیاں ارکان زنانیاں
شاہدہ بيگم (سیاستدان)

شاہدہ بیگم (اردو: شاہدہ بيگم (سیاستدان)، انگریزی:Shahida Begum)ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018 توں اگست 2023 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## تعلیم
شاہدہ بيگم  نے کیمسٹری وِچ ماسٹر دی ڈگری اَتے بیچلر آف ایجوکیشن دی ڈگری حاصل کیتی ہِے۔

## سیاسی حیاتی
شاہدہ  2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ متحدہ مجلس عمل دی اُمیدوار دے طور تے خیبر پختونخوا توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے  منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:خیبر پختونخوا دیاں شخصیتاں
ونکی:خیبر پختونخوا صوبائی اسمبلی
ونکی:خیبر پختونخوا صوبائی اسمبلی دیاں ارکان زنانیاں
عندلیب عباس

عندلیب عباس(اردو: عندلیب عباس، انگریزی: Andleeb Abbas) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018 توں جنوری 2023 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## سیاسی حیاتی
عندلیب نے 2018 دے پاکستانی سینیٹ انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (PTI) دی اُمیدوار دے طور تے پاکستان دی سینیٹ دی نشست کِیتے حصہ گِھدّا، پر کامیاب نہ تھی سڳئیاں۔ انّھاں نے 46 ووٹ حاصل کِیتے اَتے نزہت صادق توں نشست ہار ڳئی۔

عندلیب 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان تحریک انصاف (PTI) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔

27 ستمبر 2018 کوں، وزیر اعظم عمران خان نے انّھاں کوں وفاقی پارلیمانی سکریٹری برائے خارجہ امور مقرر کِیتا۔

## ذاتی حیاتی
اندلیب دے شوہر ناصر عباس ہِک سابق فرسٹ کلاس کرکٹر ہِن جیڑھے فیصل آباد اَتے حافظ آباد کِیتے باؤلر دے طور تے کھیݙدے ہَن۔ انّھاں دی ہِک دِھی، زینب عباس، ہِک ٹیلی ویژن اسپورٹس پریزنٹر ہِن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:لاہور دے سیاست دان
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے سیاست دان
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
پیر ݙاݙا پلݨ

پیر ڈاڈا پلݨ سئیں منگڑوٹھہ.

سندھوں تہذیب، سرائیکی وسیب پراݨی تاریخ نال وابستہ ہِن. کوہ سلیمان تے ایندے دامن ئچ صوفی ازم ، اولیا کرام اور انہیں دے نال نال حملہ آوریں اور مذاہمتی کرداریں دی تاریخ وی نمایاں طور تے آپݨاں مقام رکھدی ہے، جیندی وجہ کولو سوچا ونج سڳدے کہ اے وسیب کتنا اہم، ذرخیز تے غیر معمولی ہے، اور ریاست دی ترقی کیتے ریڑھ دی ہڈی  دا کردار ادا کریندا پئے اور ایں وسیب دے لوک واسیاں دے پیریں تلے جُتی وی کائنی، اور جدید دور ئچ وی صحت دیاں سہولتاں وی کائنی اور تاریخ کوں ردو بدل کرݨ دے چارے وی جاری ہِن.

پہلا دور شائد ایں دور کولو مشکل ترین دور ہا لوک آپݨی مایوسی، بے وسی اور تکالیف دا ازالہ صوفیہ کرام اور اولیاء اللہ دیاں محفلیں ئچ ونج کے کریندے ہن اور کوئی نویں وستی یا جھوک آباد تھیوے ہا تاں اتھاں وی پہلے کئیں سید یا ولی کوں ضرور بلھاوݨ دا سوچا ویندا ہے. ایں سوچ کوں یقینی بݨایا ویندا ہا، ایویں منگڑوٹھہ ئچ ہک ولیِ کامل، پیر ڈاڈا پلݨ سئیں (رح) دی دربار وی موجود ہے جیندی کوئی مکمل تاریخ اور گدی نشینی تاں نئی ملدی لیکن گالھ جیویں نسلیں تک ٹردی رہ ویندی ہے تاں ایویں پیر ڈاڈا پلݨ سئیں دے بارے وی آکھیا ویندے جو اے سخی سلطان باہو دے ساتھی ہِن تے اوں دور دے ولیِ کامل ہِن، انہیں دے دور ئچ ہی منگڑوٹھہ آئے ہَن اور اپݨے اسلامی فیض نال وسیب ئچ اسلام اور امن دا مزید پیغام ونڈایا. سخی سلطان باہو چونکہ بادشاہ شاہجہان دے دور دے بندے ہِن جیڑھے سولویں (1630) صدی عیسوی دا دور ہے. اور باہو سلطان (رح) دا سلسلہ سروری قادری ہے جیندا آغاز عبدالقادر جیلانی (رح) کولو تھیا. تاں اے وی ول آکھیا ونج سڳدے اگر سخی سلطان دے ساتھی ہَن تاں پیر ڈاڈا پلݨ سئیں وی قادری ہَن اور سولویں صدی ئچ منگڑوٹھہ آن آباد تھئن. 

انہیں دا دربار منگڑوٹھہ دے بلکل پوھادو سڑک دی اُبھی پاسو ہے. دربار دے اندر ہِک سید بادشاہ دی قبر دے نال موجودہ دور دے ضمیرالحسن المعروف جمعہ فقیر خلیفہ تے باقی چند عقیدت مندیاں دیاں قبراں وی ہِن. اور محمد حنیف المعروف کوڑو خلیفہ ہُݨ وی دربار تے ݙیکھ بھال دیاں اپڑیاں خدمات عقیدت دے طور تے نبھاوݨ ئچ مصروف راہندے. روائتی طور تے وسیب دی ذرخیزی، خوشحالی، امن دی نشانی اور خیر سگالی دے طور تے دربار دے ٻاہرو ٹھکوریاں تے ٹلیاں جال دے درخت تے ہوا دی ہلکے جُھولیاں نال اپݨا پُر لطف ساز ہر وقت سݨیندیاں رہ ویندن. دربار دے  نال لمی پاسو  مسجد ݙاݙا پلݨ ہے جتھاں مقامی ٻال صبح و شام روائتی انداز وچ قران کریم دا درس گھندن اور قرآنی تعلیم کولو فیض یاب تھیندن. اے سلسلہ چار سو (400) سال کولو جاری ہے. اور مقامی لوک اتھاں آکے خدا دے حضور دعائیں منگدن اور خدا دی خوشنودی پیندن. اور اللہ کریم کولو اپݨی حاجات دی تسکین پیندن. پیر ݙاݙا پلݨ سئں اور مزید نیک لوکاں دی وجہ کولو وسیب امن دا گہوارہ ہے.

دعا گو

امتیاز حسین.
عمارہ خان

عمارہ خان (اردو: عمارہ خان، انگریزی: Ammara Khan) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی جون 2013 توں مئی 2018 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## تعلیم
انّھاں نے کلینیکل سائیکالوجی وِچ پوسٹ ماسٹرز ڈپلومہ کِیتا ہِے اَتے اپلائیڈ سائیکالوجی وِچ ماسٹر آف سائنس دی ڈگری حاصل کیتی ہِے۔

## سیاسی حیاتی
عمارہ  2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔

13 مئی 2024 کوں، الیکشن کمیشن آف پاکستان (ECP) نے انّھاں دی پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکنیت معطل کر ݙِتی۔ اِیہ کارروائی سپریم کورٹ آف پاکستان دے فیصلے دے بعد تھئی، جیڑھیلے پشاور ہائی کورٹ دے فیصلے کوں معطل کر ݙِتا ہئی، جیڑھیلے پاکستان تحریک انصاف-سنی اتحاد کونسل بلاک کوں مخصوص نشست دی الاٹمنٹ توں انکار کر ݙِتا ہئی۔

## حوالے

ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستانی سیاست دان زنانیاں
علیزے اقبال حیدر

علیزہ اقبال حیدر (اردو: علیزہ اقبال حیدر، انگریزی: Alizeh Iqbal Haider) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن، جیڑھی 2013 توں 2015 تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
علیزہ اقبال حیدر، اقبال حیدر دے گھر ڄَمّی ہَئی۔

اوہ پیشے دے لحاظ نال بیرسٹر اَتے ہِک انسانی حقوق دی کارکن ہِن۔

## سیاسی حیاتی
حیدر 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان پیپلز پارٹی دی اُمیدوار دے طور تے زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے بالواسطہ طور تے منتخب تھئی ہَن۔

اوہ پاکستان پیپلز پارٹی دے چیئرمین بلاول بھٹو زرداری دی ترجمان دے طور تے خدمات انجام ݙین٘دیاں رہی ہَن۔

نومبر 2015 وِچ، انّھاں نے ذاتی وجوہات دی بَنیاد تے اپݨی قومی اسمبلی دی نشست توں استعفیٰ ݙے ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند برائے انسانی حقوق
ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:پاکستانی وکیل زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
لینا چنداورکر

لیلاوتی ہک ہندوستانی اداکارہ ہن جنہاں نے کنڑ، تامل تے تیلگو فلمیں وچ کم کیتا۔ انہاں نے اپݨے پنجاہ سال توں زیادہ دے کیریئر وچ 600 توں زیادہ فلمیں وچ کم کیتا ۔ اوہ "بھکتا کمبارا"، "منا مچیڈا مدادی" تے "سنتھا تھوکرم" وچ اپݨی یادگار پرفارمنس دی وجہ نال مشہور ہن۔ اوہ 1999 وچ ڈاکٹر راجکمار ایوارڈ تے فلم فیئر ایوارڈز دی وصول کنندہ وی ہن۔

## ابتدائی زندگی
لیلا کرن بیلٹنگڈی، جنوبی کنڑ ضلع وچ پیدا تھئے۔ انہاں نے 6 سال دی عمر وچ اپݨے ماء پیو  توں جدا تھی ڳئے ۔

## فلمی کیریئر
لیلاوتی دا پہلا کردار "چنچل کماری" تے ول شنکر سنگھ دی فلم "ناگا کنیکا" وچ ہک نکا  جیہا کردار ہئی۔ بعد وچ اوہ مہلنگا بھگواتھر دی سری ساہتیہ سامراجیہ ڈراما کمپنی دے گروپ وچ شامل تھی ڳئے۔ انہاں کوں سببینائیڈو دی 1958 دی فلم "بھکتا پرہلدا" تے "منگلیا یوگا"، "دھرما وجئے"، تے "رانادھیرا کانتیراوا" جیہاں فلمیں وچ کم کرݨ دا موقع ملا۔ "رانی ہونانم" توں بعد لیلاوتی ہک مکمل ہیروئن بݨ ڳئی۔ "سنتھا تھوکرم"، "کنتھیریڈو نوڈو"، "کیوارا مہاتمے"، "گالی گوپورا"، "کنیارتھنا"، "کلووادھو"، "ویرا کیسری"، تے "منا میکچیڈا مدادی" وچ اوہ سرکردہ زنانی ہن۔ انہاں نے "گیجے پوجے" تے "ڈاکٹر کرشنا" وچ معاون کردار ادا کیتے جنہاں دے کیتے  انہاں کوں کرناٹک اسٹیٹ ایوارڈ ملیا۔ لیلاوتی کوں راجکمار دے نال مختلف فلمیں وچ ہیروئن دے طور تے کم کرݨ دا موقع ملیا، جیویں "بھودانا" وچ انہاں دی بیٹی دا کردار، "وتھسالیہ" وچ بہن دا کردار، "پریمامی" وچ بڑے بھائی دی زال دا کردار، تے "کالیتھرو ہیننے" وچ چھوٹے بھائی دی زال دا کردار ادا کیتا۔

## وفات
لیلاوتی دا انتقال 8 دسمبر 2023 کوں طویل علالت دے بعد 86 سال دی عمر وچ تھیا۔

## ایوارڈز تے پہچان

* 2000 وچ کرناٹک حکومت دی طرفوں ڈاکٹر راج کمار لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ۔
* 2006 وچ فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین معاون اداکارہ - کنڑا (فلم "کنڑا کنڈا")۔
* 2008 وچ ٹمکور یونیورسٹی توں جنوبی سنیما وچ انہاں دی شراکت دے کیتے  اعزازی ڈاکٹریٹ۔

## حوالہ
بدیشی زبان

thumb
بدیشی ہک غیر درجہ بند ہند-ایرانی زبان ہے جیہڑی  پاکستان دے اُبھے آلے پاسے  الائی ویندی ہے۔ ایہ زبان شدید خطرے وچ ہے تے معدومیت دے نیڑے سمجھی ویندی ہے۔ 2018ء وچ، بی بی سی نے ترائے افراد کوں لبھا جیہڑے ہݨ وی بدیشی الا سڳدے ہن۔

محمد زمان ساگر، جیہڑے فورم فار لینگویج انیشی ایٹو نال منسلک ہک ماہر لسانیات ہن، نے ایں زبان تے تحقیق کیتی ہے۔ ݙو سال دی تحقیق دے دوران، انہاں نے تقریباً سو الفاظ جمع کیتے۔

2018ء وچ، بی بی سی دے رپورٹرز نے شمالی پاکستان دی بشیگرام وادی وچ ترائے ٻڈھڑے افراد (سعید گل، علی شیر تے رحیم گل) کوں ڳولیا جیہڑے ہݨ وی بدیشی الا سڳدے ہن۔

کجھ رومنائزڈ بدیشی جملے درج ذیل ہن:

Meen naao Rahim Gul thi - میݙا ناں رحیم گل ہے

Meen Badeshi jibe aasa - میں بدیشی الینداں

Theen haal khale thi? - تساں کینویں ہوے؟

May grot khekti - میں  کھاݨا کھا گھدّے

Ishu kaale heem kam ikthi - ایں ورہیوں زیادہ برفباری کائنی تھئی
لکشمی (اداکارہ)

یارگودیپڈی وینکٹا مہالکشمی (ڄَمݨ دی تریخ: 13 دسمبر 1952ء) ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔ جیہڑی اپݨے فلمی ناں لکشمی توں سنڄاتی ویندی ہے۔ انہاں 1961ء وچ ہک تامل فلم سری آلی دے ذریعے فلمی میدان وچ پیر رکھیا ہئی۔ بطور مرکزی اداکارہ انہاں دی شروعات 1968ء وچ تامل فلم جیونسم وچ تھئی ہئی۔ ایں سال، انہاں بالترتیب گوا ڈالی سی آئی ڈی 999 اتے باندھیوالو فلماں توں کناڈا اتے تیلگو فلماں وچ کم دا آغاز کیتا۔ 1974ء وچ، انہاں دی ݙوجھی ملیالم فلم، چٹکاری پورے بھارت وچ ہک بلاک بسٹر فلم ہئی۔

ایندے بعد اوہ تامل، ملیالم، کناڈا، تیلگو اتے مختلف ٻیاں زباناں وچ ٻہوں ساریاں تجارتی لحاظ نال کامیاب فلماں وچ نظر آئیاں۔ انہاں بہترین اداکارہ دا ہک قومی فلم ایوارڈ، ناؤں  فلم فیئر ایوارڈ، ترائے نندی ایوارڈ، بہترین اداکارہ کیتے کیرالا ریاستی فلم ایوارڈ، فلم ہوو ہنوں کیتے کرناٹک ریاستی فلم ایوارڈ، بنگال فلم جرنلسٹ ایسوسی ایشن ایوارڈ اتے مختلف ٻئے ریاستی ایوارڈ جیتے ہن۔ اوہ واحد اداکارہ ہن جنہاں چار مختلف زباناں وچ سب توں ودھ ایوارڈ جیتݨ دے نال نال نو واری فلم فیئر ایوارڈ وی جتیا ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* بھارتی فلمی اداکارا ؤں کی فہرست
* بھارتی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:قومی فلم اعزاز (بھارت) جِتّݨ آلے
ونکی:فلم فیئر ایوارڈ جِتَّݨ آلے
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
للتا پوار

للتا پوار ہک مشہور بھارتی فلمی اداکارہ ہن، جنہاں نے ہندی تے مراٹھی سنیما وچ اپݨے متنوع کرداریں دی وجہ نال شہرت حاصل کیتی۔ اوہ مثبت تے منفی ݙوہیں طرح دے کردار کریندی ہن، لیکن اوہ خاص طور تے منفی کرداریں دے کیتے مشہور ہن۔

للتا پوار نے اپݨے کیریئر دا آغاز 1940ء دےݙہاکے  وچ کیتا تے کئی ݙہاکیاں تک اداکاری کریندی رہی۔ ہک ڳھاٹی چوٹ دی وجہ نال، جیندا انہاں دے چہرے تے مستقل اثر رہ ڳیا، اوہ اپݨے کیریئر کوں روکݨ نہ ݙتا۔ بلکہ، انہاں نے اپݨی منفرد ظاہری شکل کوں قبول کیتا تے اینکوں اپݨے کرداریں وچ گہرائی ݙیوݨ دے کیتے استعمال کیتا، جیندے وچ اوہ اکثر مضبوط تے شدید کردار پیش کریندی ہن۔

## حوالہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں دی تندیر
ونکی:بھارتی اداکاراہ
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:اداکار زنانیاں
کے پی اے سی للتا

کے پی اے سی للتا (K. P. A. C. Lalitha) ہک مشہور بھارتی اداکارہ ہن جنہاں نے زیادہ تر ملیالم فلماں وچ کم کیتا۔ انہاں دا اصل ناں کملا دیوی ہئی، لیکن اوہ اپݨے سٹیج دے ناں "کے پی اے سی للتا" نال زیادہ مشہور تھئین۔

انہاں دی اداکاری دی شروعات 1960ء دے ݙہاکے وچ تھئی ہئی تے انہاں نے اپݨی زندگی دے تقریباً چھی  ݙہاکے تک پھیلے ہوئے کیریئر وچ ١٠٠ توں ودھ فلموں وچ کم کیتا۔ انہاں دی اداکاری دی پہچاݨ خاص طور تے انہاں دے قدرتی انداز تے جذباتی گہرائی نال کیتی ویندی ہئی۔

کے پی اے سی للتا نے کئی مختلف کردار ادا کیتے جنہاں وچ مزاحیہ، جذباتی تے سنجیدہ کردار شامل ہن۔ انہاں دی اداکاری دی ایں قدر پذیرائی تھئی جو انہاں کوں متعدد ایوارڈز تے اعزازات نال نوازیا ڳیا۔ انہاں دا فن بھارتی سنیما وچ ہک خاص مقام رکھیندا ہئی تے اوہ اپݨے منفرد انداز دی وجہ نال ہمیشہ یاد رکھیاں ویسن۔

## حوالہ
ونکی:بھارتی اداکارائیں دی تندیر
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی اداکاراہ
ٹراوینکورے سسٹرز

ٹراوینکورے سسٹرز (Travancore Sisters) ہک مشہور بھارتی گلوکارہ گروپ ہئی، جیہڑا  جنوبی بھارت دے ٹراوینکور (موجودہ کیرل) نال تعلق رکھیندا ہئی۔ ایں گروپ وچ ترائے بھیݨیں شامل ہن: ایل سی سسٹر، ایل ایل سسٹر تے ایل ایم سسٹر۔ ایہ بھیݨیں  اپݨے موسیقی دے ہنر دی وجہ نال ٻہوں مشہور تھئین تے انہاں دا شمار بھارتی کلاسیکی موسیقی دی نمایاں شخصیات وچ تھیندا ہئی۔

ٹراوینکورے سسٹرز نے اپݨے کیریئر دا آغاز 1940ء دے ݙہاکےوچ کیتا ہئی تے انہاں کوں خاص طور تے ہندی تے تمل فلموں وچ گاوݨ دے کیتے یاد کیتا ویندا ہئی۔ انہاں دی موسیقی دا انداز ٻہوں دل چکھݨ  آلا ہئی تے انہاں دیاں آوازاں اڄ وی بھارتی موسیقی وچ ہک سنگ میل دی حیثیت رکھیندیں ہن۔

ایہ بھیݨ یں صرف گلوکارہ کائنا ہن بلکہ اپݨیاں آوازیں دی لچک تے خوبصورتی دے کیتے وی ڄاݨیاں ویندیاں ہن، تے انہاں دا اثر بھارتی موسیقی دی تاریخ تے ڳھاٹا رہ ڳیا ہئی۔ انہاں دی موسیقی دا جادو اڄ وی سݨݨ آلیاں دے دل تے کھڑا ہے۔

## حوالہ
ونکی:بھارتی زنانیاں