open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سیما ثمر

سیما ثمر (فارسی: سیما ثمر؛ ڄَمَّݨ 3 فروری 1957ء) ہِک افغان زنانی ہَن جیڑھیاں نہ صرف انسانی حقوق دی علمبردار ہَن بلکہ قومی تے بین الاقوامی فورمز تے سماجی کارکن وی ہَن۔ اُنّھاں نے دسمبر 2001ء توں 2003ء تائیں افغانستان دی زنانیاں دے امور دی وزیر دے طور تے خدمتاں انجام ݙِتیاں۔ اِیں وقت افغانستان انڈیپنڈنٹ ہیومن رائٹس کمیشن (AIHRC) دی سربراہ تے 2005ء توں 2009ء تائیں سوڈان وِچ انسانی حقوق دی صورت حال تے اقوام متحدہ دی خصوصی نمائندہ زنانی رہ چُکیاں ہَن۔

2011ء وِچ اُوہ نویں قائم تِھیوݨ آلی سچائی تے انصاف پارٹی دا حصہ ہَن۔ 2012ء وِچ، اُنّھاں کوں "دُنیا دے سبھ توں پیچیدہ تے خطرناک خطّیاں وِچوں ہِک وِچ انسانی حقوق، خاص طور تے زنانیاں دے حقوق کِیتے دیرینہ تے بہادرانہ کوششاں" کِیتے رائٹ لائی ہُڈ ایوارڈ نال نوازیا ڳیا۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
سیما ثمر 3 فروری 1957ء کوں افغانستان دے صوبہ غزنی دے شہر جاغوری وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ اُنّھاں دا تعلق ہزارہ ٹَٻَّر نال ہِے۔ اُنّھاں نے فروری 1982ء وِچ کابل یونیورسٹی وِچ طب وِچ ڈگری حاصل کِیتی۔ اُنّھاں نے کابل دے ہِک سرکاری ہسپتال وِچ کم کِیتا، پر کُجھ مہینیاں دے بعد حفاظتی نقطہ نظر دی وجہ نال اپݨے آبائی علاقے جاغوری توں بھڳݨ تے مجبور تِھی ڳئیاں۔ پِھر اُنّھاں نے وَسوں افغانستان دے دور دراز علاقیاں وِچ مریضاں کوں طبی علاج فراہم کِیتا۔ اُوہ اِیں وقت افغانستان وِچ انسانی حقوق کمیشن دی سربراہ ہَن۔

## عملی زندگی
1984ء وِچ، ڈیموکریٹک ریپبلک آف افغانستان دی حکومت نے اُنّھاں دے ڄَواݨ کوں گرفتار کر گِھدّا تے سیما ثمر تے اُنّھاں دا جوݨاں پُتر پڑوسی ملک پاکستان ہجرت کر ڳئے۔ اِیں دے بعد اُنّھاں نے مشن ہسپتال دی ریفیوجی برانچ وِچ ڈاکٹر دے طور تے کم کِیتا۔ افغان پناہ گزین زنانیاں کِیتے صحت دی ݙیکھ بھال دی سہولیاں دی مکمل کمی توں پریشان تِھی کے، اُنّھاں نے 1989ء وِچ کوئٹہ، پاکستان وِچ شہدا آرگنائزیشن تے شہدا کلینک قائم کِیتا۔ شہدا آرگنائزیشن افغان زنانیاں تے ڄَیاں کوں صحت دی ݙیکھ بھال دی فراہمی، طبی عملے دی تربیت تے تعلیم کِیتے وقف ہئی۔ اڳلے سالاں وِچ کلینک/اسپتال دیاں وَدھ شاخاں پورے افغانستان وِچ کھولیاں ڳئیاں۔

اُوہ ہِک ݙہائی توں وَدھ عرصے تائیں پناہ گزین رہیاں پِھر اِیں دے بعد اُوہ 2002ء وِچ حامد کرزئی دی قیادت وِچ افغان عبوری انتظامیہ وِچ کابینہ دا عہدہ سنبھالݨ کِیتے وَلا افغانستان آئیاں۔ عبوری حکومت وِچ، اُوہ نائب صدر تے پِھر زنانیاں دے امور دی وزیر دے طور تے کم کریندی رہیاں۔ کینیڈا وِچ فارسی زبان دے ہِک اخبار نال انٹرویو دے دوران قدامت پسند اسلامی قوانین خاص کر شرعی قوانین تے سوال اُٹھاوݨ تے جان کنوں مارݨ دی دھمکیاں تے ہراساں کِیتے ونڄݨ دے بعد اُنّھاں کوں اپݨے عہدے توں استعفا ݙیوݨا پِیا۔ 2003ء دے لویا جرگہ دے دوران کئی مذہبی قدامت پسنداں نے مقامی اخبار وِچ ہِک اشتہار ݙِتّا جیندے وِچ ثمر کوں افغانستان دا سلمان رشدی آکھیا ڳیا۔ ثمر اِیں وقت افغانستان دے آزاد انسانی حقوق کمیشن (AIHR

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:کوئٹہ دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سگریڈ اگرین

سگریڈاگرین مارٹنیک ہِک فرانسیسی زنانی ماڈل ہَن جیڑھیاں 2006ء وِچ ایلیٹ ماڈل لک دے دوران نمایاں تِھئیاں ہَن۔

## ابتدائی زندگی
سگریڈاگرین مارٹنیک ہِک سویڈش پیو تے ہِک فرانسیسی ماں دے گھر ڄَمّیاں تے پرورش پاتیاں۔ اُوہ ہِک جوݨی دے طور تے فرانس وِچ ایلیٹ ماڈل لک وِچ داخل تِھئیاں تے پیرس وِچ فائنل تائیں پُڄیاں۔ اُوہ فاتح ہَن تے ایں سانگے شنگھائی وِچ فائنل وِچ ونڄݨ کِیتے چُݨیاں ڳئیاں۔ اُوہ ہِک ٻئی فرانسیسی فائنلسٹ شارلٹ دی کیلیپسو کنوں ہار ڳئیاں ہَن۔

## کیریئر
ایلیٹ ماڈل دی شکل ختم تِھیوݨ دے بعد اگرین نے پیرس وِچ ایلیٹ ماڈل مینجمنٹ دے نال معاہدہ کِیتا۔ اُنّھاں نے 2007ء وِچ اپݨی تعلیم مکمل کرݨ کِیتے ماڈلنگ چھوڑ ݙیوݨ دا فیصلہ کرݨ کنوں پہلے چھوٹے چھوٹے کم کِیتے۔ اگرین 2008ء وِچ نیو یارک ماڈل مینجمنٹ دے نال دستخط کر کے ماڈلنگ دی دُنیا وِچ وَلا آئیاں۔ اُنّھاں نے سارے وݙّے فیشن راجگڑھاں وِچ ایلیٹ ماڈلز دے نال دوبارہ دستخط وی کِیتے۔ اُنّھاں نے پراڈا ریسارٹ شو کوں بند کر کے رن وے تے ڈیبیو کِیتا۔ اپݨے پہلے نیویارک فیشن ویک کِیتے، اُنّھاں نے کیلون کلین، رالف لارین، ڈونا کرن تے روڈارٹے کِیتے واک کِیتی۔

اُنّھاں نے شیاٹزی چن، یویس سینٹ لارینٹ، کارل لیگر فیلڈ تے الیگزینڈر میک کیوین کِیتے وی شو کھولا، تے پراڈا، کاسٹیوم نیشنل تے لوئس ووٹن کِیتے بند کِیتا۔ بہار/موسم گرما 2009ء دے سیزن کِیتے اُوہ گیڈرے ڈوکاسکائٹ تے انا جاگوڈزنسکا دے نال پراڈا دا چہرہ بݨیاں، تے ارمانی جینز تے نکول فرہی دا چہرہ وی بݨیاں۔ اگرین ووگ پیرس، ہارپر بازار تے نمیرو جیویں میگزیناں دے کئی اداریاں وِچ چھپ چُکیاں ہَن۔ اُوہ آئی ڈی دے جون/جولائی دے شمارے دے ترے سرورقاں تے تاشا ٹلبرگ تے راکل زیمرمین دے نال نظر آئیاں۔

موسم خزاں/موسم سرما 2009ء دے سیزن کِیتے، اُوہ ارمانی، چینل، ورساسی، رالف لارین، ڈولس اینڈ گبانا، جل سینڈر تے کرسچن ڈائر جیویں ڈیزائنراں کِیتے 68 بین الاقوامی فیشن شوز وِچ نظر آئیاں۔ اُوہ ویلنٹینو، البرٹا فیریٹی، کارل لیگرفیلڈ، پکی، ڈیان وون فرسٹنبرگ، کاسٹیوم نیشنل، مارنی، روفیان، مارک بذریعہ مارک جیکبز، انتونیو بیرارڈی تے میکس ازریا دے شوز وِچ نمایاں ہَن۔ اُنّھاں نے چلو کِیتے وی شو کھولا تے بند کِیتا۔ اُنّھاں نے سٹیلا میک کارٹنی دے چہرے دے طور تے کیٹ ماس دے نال نال چلو دی جاہ کاسیا اسٹرس تے کارلی کلوس دے نال بھری۔ سی کے کیلون کلین وِچ جورڈن ڈن دے نال تے بوٹیگا وینیٹا وِچ انا جاگوڈزنسکا دے نال کم کِیتا۔ اِیں سال دے دوران اُوہ ٹاپ 50 ماڈلز-زنانیاں دی فہرست وِچ 10ویں نمبر تے ہَن۔ اُوہ ماڈلز ڈاٹ کام دی "انڈسٹری آئیکونز" تے "منی گرلز" دی فہرست وِچ شامل ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سٹیفنی ٹیلر

اسٹیفنی روکسن ٹیلر (ڄَمَّݨ: 11 جون 1991ء) جمیکا (ویسٹ انڈیز) دی زنانی کرکٹ کھلاڑی ہَن۔

## زندگی تے  کیریئر
اسٹیفنی ٹیلر جمیکا (ویسٹ انڈیز) دے اسپینش ٹاؤن وِچ 11 جون 1991ء کوں ڄَمّیاں ہَن۔ اُنّھاں نے ٹی ٹوئنٹی کرکٹ تے ون ڈے کرکٹ کھیݙی تے ویسٹ انڈیز زنانیاں دی کپتان بݨݨ دا اعزاز وی حاصل کِیتا۔ اُوہ سڄے ہتھ نال بلے بازی کریندی ہَن تے آف بریک گیند باز ہَن۔ اُوہ اُنّھاں چند زنانی کرکٹ کھلاڑیاں وِچوں ہِن جیڑھیاں نے 100 توں وَدھ ون ڈے میچ کھیݙے ہِن۔

ٹیلر 11 جون 1991ء کوں ہسپانوی ٹاؤن، جمیکا وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ اُوہ پہلی واری ویسٹ انڈیز کِیتے 2008ء دے دورہ یورپ دے دوران نمایاں تِھئیاں جیندے دوران اُنّھاں نے اپݨی ٹیم کوں اپݨے ڈیبیو تے پہلی ٹی ٹوئنٹی فتح دلائی۔ آئرلینڈ دے خلاف پہلے بیٹنگ کریندے ہوئے ٹیلر نے ویسٹ انڈیز کِیتے اننگز دا آغاز کِیتا تے 49 گینداں تے 90 رنز بݨائے۔ اُنّھاں دا ایہ اسکور ٹی ٹوئنٹی انٹرنیشنل وِچ ویسٹ انڈین دا ݙوجھا سبھ توں وݙّا اسکور ہِے۔ اِیں دے بعد اُنّھاں نے اپݨے اڳلے میچ وِچ ہک روزہ بین الاقوامی کرکٹ وِچ اپݨی پہلی نصف سنچری بݨائی۔ اُنّھاں نے 97 گینداں تے 66 رنز بݨا کے اپݨی ٹیم کوں آئرلینڈ کنوں جِتاوݨ وِچ مدد کِیتی۔

### ٹیماں
اسٹیفنی ٹیلر نے اپݨے کَم وِچ کئی ٹیماں دی نمائندگی کِیتی جیندیاں وِچ قابل ذکر ہیٹھاں ݙِتّے ہِن:

* آکلینڈ ویمن
* سدرن بریو ویمن
* ٹریل بریزرس
* ویسٹ انڈیز ویمن

### ہِک روزہ کیریئر
اسٹیفنی ٹیلر نے 138 ون ڈے میچ کھیݙے، جیندے وِچ 134 اننگز شامل ہَن، اُوہ 20 واری ناٹ آؤٹ رہیاں۔ 2008ء وِچ اُنّھاں دا ون ڈے کرکٹ دا آغاز آئرلینڈ دے خلاف تِھیا۔ اسٹیفنی ٹیلر نے 5177 اسکور کِیتے۔ اُنّھاں نے 45.41 دی اوسط نال اسکور بݨائے، اُنّھاں دا بہترین اسکور 171 رہیا۔ اُنّھاں نے 36 نصف سینچریاں تے 7 سینچریاں بݨائیاں۔ اُنّھاں نے اپݨے کَم وِچ 30 چھکے تے 505 چوکے مارے۔ اُنّھاں نے اپݨے کَم وِچ 63 کیچ پکڑے۔ ہک روزہ وِچ 148 وکٹاں حاصل کِیتیاں جیندے وِچ پنج واری 4 وکٹاں ہِک ای میچ وِچ حاصل کرݨ وی شامل ہِے۔

### ٹی ٹوئنٹی کیریئر
اسٹیفنی ٹیلر نے 111 ٹی ٹوئنٹی میچ کھیݙے، جیندے وِچ 109 اننگز شامل ہَن، اُوہ 22 واری ناٹ آؤٹ رہیاں۔ سال 2008 وِچ اُنّھاں نے ٹی ٹوئنٹی کرکٹ دا بین الاقوامی سطح تے آغاز وی آئرلینڈ دے خلاف میچ کھیݙ کے کِیتا۔ اسٹیفنی ٹیلر نے 3121 اسکور کِیتے۔ اُنّھاں نے 35.87 دی اوسط نال اسکور بݨائے، اُنّھاں دا بہترین اسکور 90 رہیا۔ اُنّھاں نے 21 نصف سینچریاں بݨائیاں پر سینچری نہ بݨا سڳیاں۔ ٹی ٹوئنٹی کَم دے چھکّاں تے چوکّاں دا ریکارڈ دستیاب کائنی۔ اُنّھاں نے اپݨے کَم وِچ 34 کیچ پکڑے۔ ٹی ٹوئنٹی وِچ 98 وکٹاں حاصل کِیتیاں جیندے وِچ فی وکٹ اوسط 17 کنوں وی گھٹ ہِے تے ہِک ای میچ وِچ چار وکٹاں وی 2 ݙفّعہ حاصل کِیتیاں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
سکینہ یعقوبی

سکینہ یعقوبی (ڄَمَّݨ: ہرات، افغانستان) زنانیاں دی سربراہی وِچ چلݨ آلی ہِک افغان غیر سرکاری تنظیم (NGO) دی ایگزیکیٹیو ڈائرکٹر ہَئی، اِیں تنظیم کوں سکینہ نے 1955ء وِچ قائم کِیتا ہئی۔ ٻالاں دے حقوق، زنانیاں دے حقوق اَتے تعلیم دے میدان وِچ سکینہ دیاں خدمتیں معروف ہَن۔ سکینہ اپݨیاں خدمتیں دی بنا تے عالمی شہرت دی حامل ہَئی اَتے 2005ء وِچ نوبل امن انعام کِیتے ٻیاں 99 زنانیاں دے نال انّھاں کوں وی نامزد کِیتا ڳیا ہئی۔
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Sakena_Yaccobi_with_Muhammad_Yunus.jpg|thumb
2015ء وِچ سکینہ نے دوحہ وِچ تھیوݨ آلی بین الاقوامی چوٹی کانفرنس برائے اختراع در تعلیم وِچ وائز انعام برائے تعلیم حاصل کِیتا، اِیں انعام دی قیمت پَنج لکھ ڈالر ہَئی، اِیہ انعام سکینہ کوں افغان معاشرے وِچ انّھاں دی گذشتہ ٻِیہہ سالہ تعلیمی اَتے قیام امن دیاں خدمتیں دے اعزاز وِچ ݙِتّا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:سماجی کارجویان
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سپنا مکھرجی

سپنا مکھرجی (انگریزی: Sapna Mukherjee؛ پیدائش: 1975ء) ہک بھارتی پس پردہ گلوکارہ ہِن۔ سپنا مکھرجی نے فلم تریدیو (1989ء) دے گانے "ترچھی ٹوپی والے" کِیتے فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ جِتیا ہَئی۔

## پیشہ وارانہ زندگی
سپنا مکھرجی نے اپݨے پیشہ ورانہ زندگی دا آغاز 1986ء اچ کِیتا جݙاں انّھاں کوں میوزک ڈائریکٹرز، کلیان جی آنند جی نے فلم جانباز کِیتے ترئے گانے گاوݨ دا موقع ݙِتّا۔ 1989ء اچ سپنا مکھرجی نے فلم تریدیو دے گانے "ترچھی ٹوپی والے" گایا ہَئی۔ ایہ گانا 1989ء دا سب توں مقبول گانا ہَئی۔ سپنا مکھرجی نے کئی موسیقی ڈائریکٹرز دے نال کم کِیتا جنّھاں اچ ندیم شراون، رام لکشمن، جتن للت، آنند ملند، و جو شاہ، بپی لہری، لکشمی کانت پیارے لال، چنی سنگھ، راجیش روشن، انو ملک، اے آر رحمان شامل ہِن۔ انّھاں نے گلوکار کشور کمار، امیت کمار، کمار سانو، ایس پی بالا سبرامنیم، ادت نرائن، ابھیجیت بھٹاچاریا، محمد عزیز، ونود راتھود، سودیش بھوسلے، سونو نگم، بابول سپریو، لکی علی، الکا یاگنک، کویتا کرشنا مورتی، سادھنا سرگم دے نال وی کم کِیتا۔

2006ء اچ، سپنا مکھرجی نے "میرے پیا" دے ناں نال ہک البم جاری کِیتا۔ البم جاری کرݨ دی تقریب اچ سونو نگم تے لتا منگیشکر موجود ہَن۔ سپنا مکھرجی نے امریکا، کینیڈا تے برطانیہ اچ نغمے پیش کر چُکّے ہِن۔ انّھاں نے بالی وڈ دیاں معروف اداکاراؤں: ریکھا، ڈمپل کپاڈیا، سری دیوی، مادھوری دکشت، جوہی چاولا، کرشمہ کپور، روینا ٹنڈن، سونالی بیندرے، سشمیتا سین دے علاوہ ݙوجھیاں اداکاراؤں دے نغماں کوں آواز ݙِتی۔

## ایوارڈ

* فلم فیئر اعزاز برائے بہترین پس پردہ گلوکارہ، فلم تریدیو (1989ء)

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:وِیہویں صدی دے ہندوستانی گائیک
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی گائیک زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:فلم فیئر ایوارڈ جِتَّݨ آلے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سونیا ناصری کول

سونیا ناصری کول (پیدائش: 1965ء) ہک افغانی نژاد امریکی انسانی حقوق دی کارکن، فلم ساز تے مصنفہ ہِن۔

سونیا ناصری کول کابل، افغانستان اچ ڄَمّیاں، اوہ ہک افغانی سفارت کار دی دِیہَت ہِن۔ چوداں سال دی ابتدائی عمر اچ، اوہ 1979ء اچ سویت یونین دے حملے دے افراتفری دے دوران اپݨے جنگ زدہ ملک افغانستان توں فرار تِھی تے اپݨے خاندان دے بغیر ریاستہائے متحدہ امریکا اچ پناہ گِھنݨ کِیتے چلی ڳئیاں۔

ستّر سال دی عمر اچ، اوہ اپݨے ملک اچ تھیوݨ والی ناانصافی دے بارے اچ صدر رونالڈ ریگن کوں نو صفحات تے مشتمل خط لکھݨ تے مدد دی درخواست کرݨ تے مجبور تِھی ڳئی۔ صدر انّھاں دے خط توں ایݙے متاثر تِھئے جو انّھاں نے انّھاں کوں اوول آفس اچ مدعو کِیتا۔

## افغانستان وِچ انسانی ہمدردی دا کَم
صدر رونالڈ ریگن دی حمایت تے انّھاں دے بعد دے سالاں دی سرگرمیاں دے بعد، سونیا نے 2002ء اچ افغانستان عالمی فاؤنڈیشن دی بُنیاد رکھی تے دستاویزی فلماں تے فیچر فلماں دے ذریعے اپݨے ملک اچ تھیوݨ والی ناانصافی دے بارے اچ بیداری پھیلاوݨ دے اپݨے جذبے کوں وی اُجاگر کِیتا۔ اوہ مختلف ضروریات جیویں جو کابل اچ زنانیاں تے ٻالاں کِیتے ہسپتال دی تعمیر، بارودی سرنگ دے متاثرین کِیتے طبی دیکھ بھال تے ݙوجھے مقاصد کِیتے چندے جَمّع کرݨ اچ اہم کردار ادا کریندی رہیاں ہِن۔ سونیا خاص طور تے افغانستان اچ زنانیاں تے ٻالاں دے حالات کوں بہتر بݨاوݨ نال جُڑیاں ہوئیاں ہِن۔

سونیا نے گلوکارہ نٹالی کول نال دوستی وی کِیتی جݙاں اوہ افغان عالمی فاؤنڈیشن دے نال کم کریندی ہَن، جیندے اچ اوہ ڈاکٹر ہنری کسنجر، البیرغ دوم، شہزادہ موناکو، این ہیچے، سوسن سارینڈن سمیت کئی بااثر لوکاں دے نال ایں تنظیم دی بورڈ رُکن بݨ ڳئیاں۔

## ذاتی زندگی
اوہ ہݨ نیویارک شہر تے بیورلی ہلز، کیلیفورنیا اچ رہندی ہِن تے کرسٹوفر ایچ کول توں طلاق گِھن چُکیاں ہِن، پر اپݨا کنیت برقرار رکھیندی ہِن۔ انّھاں دا ہک پُتر ہِے۔ اوہ 4 دسمبر 2006ء کوں "کانگریشنل ریکگنیشن" اعزاز، "افغانی امریکی بہن بھائی اعزاز" تے 7 جون 2012ء کوں "یو این خواتین ایک ساتھ اعزاز" دی وصول کنندہ ہِن۔ کول جوڈی سولومن سپیکر بیورو دی رُکن ہِن۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:فلمی ہدایت کار
ونکی:فلم پروڈیوسر
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سوسی پڈجیاستوتی

سوسی پڈجیاستوتی (ڄَمَّݨ: 15 جنوری 1965ء) انڈونیشیا دی زنانی کاروباری شخصیت ہَن جنہاں نے صدر جوکو ودودو دی زیر قیادت انڈونیشیا دے وزیر بحری امور اَتے ماہی گیری دے طور تے خدمتاں انجام ݙِتّیاں۔ اوہ پی ٹی اے ایس آئی پڈجیاستوتی میرین پروڈکٹ، ہِک سمندری غذا برآمد کرݨ آلی کمپنی اَتے پی ٹی اے آئی پڈجیستوتی ایوی ایشن دی مالک وی ہَن، جیڑھی سوسی ایئر چارٹر ایئر لائن چَلین٘دی ہَئی۔

## ابتدائی زندگی، خاندان تے تعلیم
پڈجیاستوتی 15 جنوری 1965ء کوں مغربی جاوا دے پنگندران وِچ ڄَمّی ہَن۔ اوہ حاجی احمد کارلان اَتے حاجی سووہ لاسمینہ دی دِیہنڑی ہَن۔ اوہ جاوی ہَن پر انّھاں دا ٹَٻَّر پانگندران دی پانجویں نسل دے آباد کار ہَن جیڑھے زیادہ تر سندانیز ہَن۔ انّھاں دا ٹَٻَّری کاروبار بنیادی طور تے رئیل اسٹیٹ اَتے مویشی دی کاشتکاری وِچ مصروف ہئی۔ جونیئر ہائی سکول دے بعد پڈجیاستوتی نے ایس ایم اے نگری 1 یوگکارتا وِچ سینئر ہائی سکول جاری رکھیا پر گولپوٹ (گولونگن پوتھیہ یا گولکر پارٹی دے غلبے دے احتجاج وِچ خالی بیلٹ کوں فروغ ݙیوݨ آلی سیاسی سرگرمی کِیتے کڈھے ون٘ڄݨ دے بعد اپݨی تعلیم مکمل نی کیتی۔ انڈونیشیا کوں ہِک پارٹی ریاست بݨاوݨ آلی تحریک جیڑھی اُوہ وَقْت دے صدر سوہارتو دے نویں حکم دے تحت پابندی عائد ہئی۔ پڈجیاستوتی انڈونیشیا دی پہلی وزیر ہَن جنہاں نے کݙاں ہائی سکول دی تعلیم مکمل نی کیتی حالانکہ اوہ سرکاری وزیر بݨݨ دے بعد انّھاں نے ڈیر نال ہائی سکول پروگرام (پاکٹ سی) وِچ داخلہ گِھدّا اَتے انّھاں نے 2018ء وِچ باضابطہ طور تے گریجویشن کِیتا۔ پڈجیاستوتی دے ترِیہاں ٻال ہَن - پنجی ہلمانسیہ، نادین قیصر اَتے الوی زیویئر۔ انّھاں دا پہلا پُتر پنجی ہلمانسیہ 31 سال دی عُمر وِچ 18 جنوری 2016ء کوں نیپلس، فلوریڈا وِچ دل دا دورہ پَیوݨ نال انتقال کر ڳیا۔

## انٹرپرینیورشپ تے سوسی ایئر
1983ء وِچ پڈجیاستوتی نے ہِک کاروباری شخصیت دے طور تے اپݨے کیریئر دا آغاز کِیتا اَتے پنگندران وِچ مچھلی دی نیلامی دی سہولت (ٹی پی آئی) وِچ سمندری غذا دے تقسیم کار دے طور تے شروع کِیتا۔ انّھاں دی تقسیم کاری 1996ء وِچ پی ٹی اے ایس آئی پڈجیاستوتی میرین پروڈکٹ دے ناں نال ہِک سمندری غذا پروسیسنگ پلانٹ وِچ تبدیل تِھی ڳئی جیڑھی 'سوسی برانڈ' دے طور تے پیک تِھیئے ڳئے برآمدی معیار دے لوبسٹر وِچ مہارت رکھیندی ہئی۔ پی ٹی اے ایس آئی پڈجیاستوتی میرین پروڈکٹ نے پھیلاؤ کِیتا اَتے اپݨیاں مصنوعات کوں ایشیا اَتے امریکا کوں برآمد کرݨا شروع کِیتا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:کاروباری زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
سنتھیا ووڈ ہیڈ

سنتھیا لی ووڈ ہیڈ (ڄَمَّݨ: 7 فروری 1964ء) جیڑھیاں عام طور تے اپݨے خاندانی عرفی ناں "سیپی" نال ڄاݨیاں ویندیاں ہِن، ہِک امریکی زنانی سابق مقابلہ تیراک، عالمی چیمپئن، اولمپک میڈلسٹ تے سابق عالمی ریکارڈ ہولڈر ہِن۔ اُنّھاں نے 1978ء دی عالمی چیمپئن شپ وِچ 3 طلائی تمغے جِتّے جݙاں اُوہ صرف 14 سال دیاں ہَن تے اپݨے کَم دے دوران 7 عالمی ریکارڈ قائم کِیتے۔

## کیریئر
ووڈ ہیڈ نے 200 میٹر فری اسٹائل، 4 × 100 میٹر فری اسٹائل تے میڈلے ریلے وِچ سونے دے تمغے حاصل کِیتے تے برلن وِچ 1978ء دی عالمی چیمپئن شپ وِچ ݙو چاندی دے تمغے جِتّے جݙاں اُوہ صرف 14 سال دیاں ہَن۔ پورٹو ریکو دے سان جوآن وِچ 1979ء دے پین امریکن گیمز وِچ، اُنّھاں نے 5 طلائی تمغے حاصل کِیتے۔ اُنّھاں نے 100، 200 تے 400 میٹر فری اسٹائل جِتیا، دے نال نال 4 × 100 میٹر فری اسٹائل تے 4 × 100 میٹر میڈلے ریلے وِچ جِتݨ آلیاں امریکی ٹیماں دا حصہ وی رہیاں۔ ووڈ ہیڈ نے ماسکو وِچ 1980ء دے سمر اولمپکس کِیتے 6 مقابلیاں وِچ کوالیفائی کِیتا ہئی تے اُنّھاں کوں چار انفرادی فاصلیاں وِچ پسندیدہ وِچ شمار کِیتا ویندا ہئی کیوں جو اُوہ 100، 200، 400 تے 800 میٹر فری اسٹائل وِچ دُنیا دی نمبر ایک درجہ بندی کر رہیاں ہَن پر ماسکو اولمپکس دے امریکی بائیکاٹ دی وجہ نال اُنّھاں کوں حصہ گِھنݨ دا موقع کائنی مِلس۔ اِیہ اُنّھاں کِیتے ہِک وݙّی مایوسی ہئی تے اُنّھاں نے آکھیا ہِے جو بائیکاٹ نے بعد وِچ اُنّھاں دے صحت دے مسائل کوں جنم ݙِتا ہوسی۔ 1981ء تے 1982ء دے اخیر وِچ اُوہ صحت دے کئی مسائل دا شکار تِھی ڳئیاں - مونونکلیوسیس، ہِک ٻِھڄّی ہوئی ٹانگ تے نمونیا۔ ووڈ ہیڈ نے لاس اینجلس وِچ 1984ء دے سمر اولمپکس وِچ حصہ گِھدّا جِتّھاں اُنّھاں نے 200 میٹر فری اسٹائل وِچ چاندی دا تمغا حاصل کِیتا جیڑھا ہم وطن مریم ویٹ کنوں پِچھے رہ ڳئیاں۔ اُنّھاں نے 10 اپریل 1980ء کوں 50 میٹر فری اسٹائل دا لانگ کورس ورلڈ ریکارڈ توڑیا پر اِیویں ای جل سٹرکل نے اِیں ریکارڈ کوں وَدھ چنگا بݨا ݙِتا۔ اُنّھاں نے 1978ء تے 1979ء وِچ 3 واری 200 میٹر فری اسٹائل دا لانگ کورس ورلڈ ریکارڈ وی توڑیا، اُنّھاں دا آخری نتیجہ 1984ء تائیں عالمی ریکارڈ رہیا۔ اُوہ امریکی ٹیم دی رُکّن وی ہَن جیڑھی نے 1978ء توں 1980ء تائیں 4 × 100 میٹر فری اسٹائل ریلے دا عالمی ریکارڈ قائم کِیتا ہئی۔

## ایوارڈز
1979ء وِچ ووڈ ہیڈ کوں سوئمنگ ورلڈ دا ورلڈ تیراک آف دی ایئر قرار ݙِتا ڳیا تے اُنّھاں کوں یو ایس او سی اسپورٹس وومن آف دی ایئر دا ناں ݙِتا ڳیا۔ 1994ء وِچ اُنّھاں کوں انٹرنیشنل سوئمنگ ہال آف فیم وِچ شامل کِیتا ڳیا۔ 2003ء وِچ، اُوہ سٹی آف ریور سائیڈ اسپورٹس ہال آف فیم وِچ افتتاحی شمولیت اختیار کِیتی۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سوسن کولنز

سوسن مارگریٹ کولنز (پیدائش: 7 دسمبر 1952ء) ہک امریکی زنانی سیاست دان ہِن جو مائن توں ریاستہائے متحدہ دے سینئر سینیٹر دی حیثیت نال خدمات انجام ݙیندی پئی ہِن۔ ریپبلکن پارٹی دی رُکن، اوہ 1997ء توں اپݨی نشست تے فائز ہِن تے مائن دی سب توں طویل عرصے تک کانگریس دی رُکن ہِن۔

کاریبو، میئن اچ ڄَمّی ہوئی، کولنز کینٹن، نیو یارک اچ سینٹ لارنس یونیورسٹی دی گریجویٹ ہِن۔ 1975ء اچ سینیٹر ولیم کوہن دے اسٹاف اسسٹنٹ دے طور تے اپݨے کیریئر دا آغاز کریندے ہوئے اوہ 1981ء اچ کمیٹی برائے حکومتی امور (جیڑھی بعد اچ ہوم لینڈ سیکیورٹی اینڈ گورنمنٹل افیئرز دی کمیٹی بݨ ڳئی) دی گورنمنٹ مینجمنٹ سب کمیٹی دی نگرانی دی اسٹاف ڈائریکٹر بݨ ڳئیاں۔ گورنر جان آر میک کیرنن جونیئر نے پھر 1987ء اچ مین ڈیپارٹمنٹ آف پروفیشنل اینڈ فنانشل ریگولیشن دا اپݨا کمشنر مقرر کِیتا۔ 1992ء اچ صدر جارج ایچ ڈبلیو بش نے بوسٹن اچ سمال بزنس ایڈمنسٹریشن دے علاقائی دفتر دا اپݨا ڈائریکٹر مقرر کِیتا۔ کولنز 1993ء اچ میساچوسٹس دے خزانچی تے رسیور جنرل دے دفتر اچ نائب ریاستی خزانچی بݨ ڳئیاں۔ 1994ء اچ مائن واپس ون٘ڄݨ دے بعد، اوہ 1994ء دے عام انتخابات اچ مائن دے گورنر کِیتے ریپبلکن امیدوار بݨ ڳئیاں۔ اوہ ایں عہدے کِیتے پہلی زنانی وݙی پارٹی دی نامزد امیدوار ہَن، جیڑھیاں 23% ووٹاں دے نال چار طرفہ دوڑ اچ تریجھے نمبر تے رہیاں۔ 1994ء اچ گورنر کِیتے بولی لاوݨ دے بعد، اوہ بینگور، مین اچ ہسن یونیورسٹی اچ سینٹر فار فیملی بزنس دی بانی ڈائریکٹر بݨ ڳئیاں۔

کولنز پہلی واری 1996ء اچ سینیٹ کِیتے چُݨیاں ڳئیاں ہَن۔ اوہ 2002ء، 2008ء، 2014ء تے 2020ء اچ دوبارہ چُݨیاں ڳئیاں۔ انّھاں نے 2015ء توں 2021ء تک بڑھاپے نال متعلق سینیٹ دی خصوصی کمیٹی تے 2003ء توں 2007ء تک سینیٹ کمیٹی برائے ہوم لینڈ سیکیورٹی تے حکومتی امور دی سربراہی کِیتی۔ کولنز سینیٹ اچ ہک سینئر ریپبلکن زنانی ہِن، مائن دے کانگریسی وفد دی ڈین تے 116ویں، 117ویں تے 118ویں کانگریس اچ نیو انگلینڈ دی واحد ریپبلکن ہِن۔ کولنز واحد ریپبلکن ہِن جنّھاں نے سینیٹ اچ شمال مشرقی ریاست دی نمائندگی کِیتی۔ ہݨ تک، کولنز سینیٹ اچ سب توں طویل عرصے تک خدمات انجام ݙیوݨ والی ریپبلکن زنانی ہِن تے 2019ء دے بعد توں مائن اچ ریاست بھر اچ دفتر رکھݨ والی واحد ریپبلکن اہلکار ہِن۔

## حوالے

ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سنا مارین

سنا مارین (انگریزی: Sanna Marin) فن لینڈ دی زنانی سیاست دان ہَن۔ اوہ 10 دسمبر 2019 کوں فن لینڈ دی وزیر اعظم چُنیاں ڳئیاں۔ اوہ دُنیا دی گھٹ عُمر وزیر اعظم ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
سمر نصار

سمر نصار (ڄَمَّݨ 16 فروری 1978) اردن نال تعلّق رکّھݨ آلی ہِک تیراک ہَن۔ اُوہ لبنان وِچ ڄَمّیاں ہَن تے 2000ء دے گرمائی اولمپکس وِچ فلسطین کِیتے تے 2004ء دے گرمائی اولمپکس وِچ اردن کِیتے مقابلہ کِیتا۔ اُوہ اولمپکس وِچ فلسطین دی نمائندگی کرݨ آلی پہلی زنانی ہَن۔ سمر نصار نے فیفا انڈر 17 ویمنز ورلڈ کپ لوکل آرگنائزنگ کمیٹی دے سی ای او دے طور تے وی خدمتاں انجام ݙِتیاں جیڑھیاں نے اردن دی 2016ء فیفا انڈر-17 ویمنز عالمی کپ دی میزبانی کِیتی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سلکے لاونرٹ

سلکے لاؤنرٹ (ڄَمَّݨ 27 دسمبر 1976) ہک جرمن جج تے کرسچن سوشل یونین (CSU) دی سیاست دان ہِن، جو 2013ء توں باویریا دی نمائندگی کریندے ہوئے بونڈسٹیگ دی رُکن دے طور تے خدمت انجام ݙیندی پئی ہِن۔ اوہ بائرتھ دی نمائندگی کریندی ہِن۔

## سیاسی کیریئر
لاؤنرٹ پہلی واری 2013 جرمن وفاقی انتخابات دے بعد بونڈسٹیگ دی رُکن بݨیاں۔ اوہ 2013ء توں 2021ء تک خاندان، بزرگ شہریاں، زنانیاں تے نوجواناں دی کمیٹی دی رُکن رہیاں، جین٘دے بعد 2021ء اچ اوہ داخلی امور دی کمیٹی تے بجٹ کمیٹی اچ شامل تھی ڳئیاں۔ 2022ء توں، اوہ بجٹ کمیٹی دی یورپی امور دی ذیلی کمیٹی دی صدر دی حیثیت نال خدمت انجام ݙیندی پئی ہِن۔

2017ء دے وفاقی انتخابات دے بعد چانسلر انگیلا میرکل دی قیادت اچ چوتھی اتحادی حکومت دی تشکیل دے مذاکرات اچ، لاؤنرٹ نے خانداناں، زنانیاں، بزرگاں تے نوجواناں دے کم کرݨ والے گروپ اچ حصہ گِھدّا، جیڑھا اینیٹ وِڈمین-ماؤز، انجلیکا نیبلر تے کیٹرینا بارلی دی قیادت اچ ہئی۔

## ٻئیاں سرگرمیاں
وفاقی شہری تعلیم ایجنسی (BPB)، ٹرسٹی بورڈ دی رُکن (2022ء توں)

ایوینجیکل چرچ ان جرمنی (EKD)، مہاجرین تے انضمام دی کمیٹی دی رُکن (2016ء توں)

### سیاسی موقف
جون 2017ء اچ، لاؤنرٹ نے جرمنی اچ ہم جنس شادی دی منظوری دے حوالے نال پارلیمانی ووٹ اچ غیر جانبدار رہیاں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:سیاسی اڳواݨ
ونکی:اکویہویں صدی دے سیاست دان
سمیحہ خلیل

سمیحہ القبج سلامہ خلیل (1923ء - 26 فروری 1999ء)، جیڑھیاں ام خلیل دے ناں نال وی ڄاݨیاں ویندیاں ہِن، ہک فلسطینی فلاحی کارکن تے فلسطینی سیاست دی ہک نمایاں شخصیت ہَن۔ خلیل دے پیو انابتا دے میئر ہَن جتھاں اوہ ڄَمّیاں ہَن۔ انّھاں نے ستّر سال دی عمر اچ سلامہ خلیل نال شادی کرݨ کِیتے ہائی اسکول چھوڑ ݙِتّا۔ 1948ء دی عرب اسرائیل جنگ دے بعد، ایہ جوڑا ہجرت کر تے غزہ چلا ڳیا جتھاں انّھاں نے پنج ٻالاں تے مشتمل ہک خاندان دی پرورش کِیتی تے 1964ء اچ سمیحہ بالآخر اسکول واپس آ ڳئیاں تے گریجویشن دی ڈگری حاصل کِیتی۔

1965ء اچ، خلیل اُس ویلھے لوکاں دی نظراں اچ آئیاں جݙاں انّھاں نے اپݨے گیراج اچ انعش الاسرا سوسائٹی دی بُنیاد رکھی - ایہ سب توں وݙی تے موثر فلسطینی فلاحی تنظیم بݨ ڳئی۔ 1973ء اچ اوہ نیشنل فرنٹ کمیٹی دے نال نال نیشنل گائیڈنس کمیٹی دی پہلی تے واحد زنانی رُکن بݨیاں، جیندے کِیتے اوہ 1979ء اچ چُݨیاں ڳئیاں۔ 1980ء دی دہائی دے دوران، خلیل کوں ڈیموکریٹک فرنٹ فار دی لبریشن آف فلسطین نال منسلک کِیتا ڳیا تے اسرائیلی دفاعی افواج نے چھ واری حراست اچ گِھدّا۔ انّھاں نے اپݨے ݙو ٻالاں کوں اسرائیل توں جلاوطن کِیتا تے باقی ترئے کوں (جو اُس ویلھے مُلک توں ٻاہر ہَن) کوں دوبارہ داخل تِھیوݨ توں روک ݙِتّا۔ بالآخر انّھاں کوں البریح شہر اچ گرفتار کر گِھدّا ڳیا۔ 1996ء اچ اوہ فلسطینی اتھارٹی دے صدر کِیتے الیکشن لڑیاں پر یاسر عرفات دے مقابلے اچ ہار ڳئیاں، جݙاں جو 11.5 فیصد ووٹ حاصل کر سڳیاں۔ 13 سال دی دادی، خلیل سیاسی منظر نامے اچ ہک سرگرم رُکن رہیاں، 1999ء اچ اپݨی موت تائیں فلسطینی نیشنل کونسل اچ خدمات انجام ݙِتّیاں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سلمی خدرہ جایوسی

سلمیٰ خدرہ جایوسی (16 اپریل 1925 - 20 اپریل 2023) ہک فلسطینی شاعرہ، مصنفہ، مترجمہ تے انتھولوجسٹ ہَن۔ اوہ عربی توں ترجمہ دے منصوبے (PROTA) دی بانی تے ڈائریکٹر ہَن، جیندا مقصد عربی ادب دا انگریزی وِچ ترجمہ فراہم کرݨ ہئی۔

## تعارف
سلمیٰ خدرہ جایوسی صفد وِچ ہک فلسطینی پیو، عرب قوم پرست سبی الخدرہ تے ہک لبنانی ماں دے گھر ڄَمّی ہَن۔ یروشلم وِچ سیکنڈری سکول دی تعلیم مکمل کرݨ دے بعد، انّھاں نے بیروت دی امریکن یونیورسٹی توں عربی تے انگریزی ادب دی تعلیم حاصل کیتی۔ انّھاں نے ہک اردنی سفارت کار نال شادی کیتی، جیندے نال انّھاں نے سفر کیتا تے ترِیہاں ٻالاں دی پرورش کیتی۔ 1960ء وِچ، انّھاں نے اپݨا پہلا شعری مجموعہ "ریٹرن فرام دی ڈریمی فاؤنٹین" شائع کیتا۔ 1970ء وِچ، انّھاں نے لندن یونیورسٹی توں عربی ادب وِچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی۔ انّھاں دے مقالے دا عنوان "جدید عربی شاعری وِچ رجحانات تے تحریکیں" ہئی۔ انّھاں نے 1970ء توں 1973ء تئیں خرطوم یونیورسٹی وِچ تے 1973ء توں 1975ء تئیں الجزائر تے قسطنطنیہ دی یونیورسٹیاں وِچ پڑھایا۔ 1973ء وِچ، انّھاں کوں مڈل ایسٹ اسٹڈیز ایسوسی ایشن آف نارتھ امریکا (MESA) نے فورڈ فاؤنڈیشن فیلوشپ تے کینیڈا تے امریکا دے لیکچر ٹور تے ون٘ڄݨ کیتے سݙا ݙِتّا۔ 1975ء وِچ، یوٹاہ یونیورسٹی نے انّھاں کوں عربی ادب دی وزٹنگ پروفیسر دے طور تے واپس آوݨ دی دعوت ݙِتی تے اُوں ویلے توں اوہ امریکا دی مختلف یونیورسٹیاں وِچ مقیم رہیاں۔ عربی ادب تے ثقافت دے وسیع تر پھیلاؤ دی حوصلہ افزائی کیتے، جایوسی نے 1980ء وِچ عربی توں ترجمہ دے منصوبے دی بنیاد رکھی تے بعد وِچ ایسٹ ویسٹ گٹھ جوڑ دی بنیاد رکھی، عربی علمی کم کوں انگریزی وِچ دستیاب کراوݨ دا ہک منصوبہ۔

## وفات
جایوسی دا انتقال 20 اپریل 2023ء کوں 98 سال دی عُمر وِچ اردن دے ملک وِچ تِھیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سلیمہ سلطان بیگم

سلیمہ (23 فروری 1539ء - 2 جنوری 1613ء) مغل شہنشاہ اکبر اعظم دی زنانی اَتے اکبر دے ترِیہاں خاص بیگماں وِچوں ہِک ہَن۔ انّھاں کوں تاریخ وِچ انّھاں دے اخلاق دے بدولت ڄاݨا ویندے۔ ہر کہیں نال سلیقے اَتے آداب دے نال پیش آندیاں ہَن اَتے اکبر دے ترِیہاں خاص بیگماں وِچوں ہِن جنہاں نال اکبر دا ہِک ٻہوں خاص رشتہ ہوندا ہئی (ٻاقی دے ݙو خاص بیگماں وِچوں ہِک مریم الزمانی اَتے رقیہ سلطان ہَن)۔ انّھاں دی پہلی شادی بیرم خان نال تِھئی ہئی پر انّھاں دے قتل دے بعد سلیمہ بیگم اَتے انّھاں دے پُتر رحیم خان کوں سہارا ݙیوݨ کِیتے اکبر نے سلیمہ بیگم نال نکاح کر گِھدّا ہئی۔

## اکبر اَتے ٻئے اہل حرم دے نال تعلقات
اکبر نے سلیمہ بیگم نال نکاح اِیں کِیتا ہئی جو انّھاں دے شوہر وفات کر ڳئے ہَن اَتے انّھاں دا کوئی سہارا نی بچیا ہئی۔ تاں اکبر نے انّھاں دی ذمہ داری اپݨے سر گِھدّی اَتے سلیمہ نال نکاح کر گِھدّا۔ اکبر دے نال سلیمہ بیگم دے تعلقات ٻہوں چَنڳے ہَن، اِتّاں جو سلیمہ کوں اکبر نے اپݨے ترِیہاں خاص بیگماں وِچ شامل کر گِھدّا ہئی۔ اکبر جہڑیلے وی کہیں مشکل یا تنگ دستی وِچ ہوندا ہئی تاں سلیمہ بیگم دے کول آندا ہئی اَتے انّھاں توں مشورہ گِھندا ہئی۔ اکبر کوں ہمیشہ سلیمہ بیگم دے فیصلیاں تے فخر تِھین٘دا ہئی اَتے چین اَتے سکون ملدا ہئی، اِیں کِیتے کݙاہیں کݙاہیں سلیمہ بیگم کوں "خیرالمشیرہ" یعنی چَنڳا مشورہ ݙیوݨ آلی وی آکھیا ویندا ہئی۔

اِیں دے علاوہ انّھاں دا حرم وِچ سارے لوکاں نال عمدہ تعلق قائم ہئی۔ رقیہ سلطان بیگم انّھاں دی پھوپھی زاد بھیݨ ہَن، اِیں کِیتے اوہ انّھاں دا وی خیال رکھین٘دی ہَن۔ اِیں دے علاوہ مریم الزمانی (جنہاں کوں ہندو "جودھا بائی" وی آکھین٘دے ہَن) دے نال وی چَنڳا سلوک ہئی اَتے اوہ انّھاں دی ہِک چَنڳی دوست ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بھارتی مسلم شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سلجوق خاتون

سلجوق خاتون (عثمانی ترکی زبان: سلجوق خاتون؛ 1407 – 25 اکتوبر 1485) ہک عثمانی شہزادی ہَن، جو عثمانی سلطان محمد اول تے کمرو ہاتون دی دِیہَت ہَن۔ اوہ مراد دوم دی سوتیلی بھیݨ ہَن۔

## ابتدائی زندگی
سلجوق 1407ء اچ اماسیا یا مرزیفون اچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں دے پیو دا ناں محمد اول تے ماں دا ناں کمرو ہاتون ہَئی۔

عثمانی مداخلت دی وجہ نال، انّھاں دے پیو محمد اول نے مختلف جاہیں تے رہائش اختیار کِیتی۔ 1413ء اچ اپݨے بھراواں کوں شکست ݙیوݨ دے بعد، اوہ بالآخر تخت تے فائز تِھیا تے سلجوق نے ادرنہ محل اچ رہائش اختیار کِیتی تے اپݨے ٻالپݨ دے سال اُتّھائیں گُزارے۔ 1421ء اچ اپݨے پیو دی وفات دے بعد، انّھاں دے سب توں وݙے سوتیلے بھرا مراد دوم نے تخت سنبھالا تے اوہ برسا چلی ڳئیاں۔

## شادیاں
1425ء اچ، انّھاں دے بھرا نے انّھاں دی شادی دامت تاسی الدین ابراہیم دوم بے نال کروا ݙِتی، اوہ اسفندیار بے دا پُتر ہَن۔ 1443ء اچ اپݨے شوہر دی موت دے بعد انّھاں نے انادولو بیلربی کاراکا پاشا نال شادی کِیتی۔ اپݨے ݙوجھے شوہر دی موت دے بعد اوہ برسا واپس آ ڳئیاں تے پھر کݙاہیں شادی کائنی کِیتی۔

### اولاد
انّھاں دی دِیہَت خدیبہ خاتون، سلجوق دی واحد زندہ بچݨ والی اولاد ہَن۔ تقی الدین ابراہیم دے نال انّھاں دی شادی توں انّھاں دے چھ ٻال ہَن۔ انّھاں دا پہلا ٻال اورخان بے ہَئی جو نومبر 1429ء اچ پنج سال دی عمر اچ فوت تِھی ڳیا۔ انّھاں دا چوتھا ٻال حفصہ خاتون ہَن جو مئی 1442ء اچ 16 سال دی عمر اچ انتقال کر ڳئی۔ موت دی تاریخ انّھاں دی ماں دی وفات دے ستّر سال بعد 1502ء ݙسی ڳئی ہِے۔ انّھاں سب کوں انّھاں دی ماں دے بݨائے ہوئے مقبرے اچ دفن کِیتا ڳیا۔ انّھاں دا آخری تے چھکا ٻال اسحاق بالی ہَن، انّھاں دی تاریخ پیدائش نامعلوم ہِے، صرف ایہو ڄاتا ڳیا ہِے جو اپݨے پیو دی وفات دے بعد اوہ برسا اچ اپݨی ماں دے نال رہندا ہَن۔

ݙوجھی شادی توں انّھاں دی ہک ای اولاد ہَن جو ہک دِیہَت خوندی خاتون ہَن۔

## خیراتی ادارے
انّھاں نے برسا اچ 1450ء اچ ارگانڈی پل دے نیڑے سلجوق ہاتون مسجد تعمیر کِیتی۔ بیازیت اچ، انّھاں نے اپݨی موت توں ݙو سال پہلے، 1483ء اچ اپݨی فاؤنڈیشن دا اہتمام کِیتا تے اپݨی ساری جائداد کوں ہک بہاؤ دے طور تے برسا اچ اپݨی مسجد کِیتے وقف کر ݙِتّا۔ انّھاں نے اپݨے گھر کوں وی ہک امامت دے طور تے، جیڑھا برسا اچ عیسیٰ بے دی مسجد ڈسٹرکٹ اچ تابانے آکھیا ویندا ہِے۔ امامت اچ ݙین٘ہ اچ ہک واری غریبیاں کوں کھانا کھلاوݨ ضروری ہَن۔

## موت
سلجوق خاتون دا انتقال 25 اکتوبر 1485ء کوں تِھیا تے انّھاں کوں اپݨے پیو محمود اول دے مقبرے اچ گرین ٹومب، برسا، ترکی اچ دفن کِیتا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سالومے زورابیشویلی

سالومے زورابیشویلی (جارجیائی: სალომე ზურაბიშვილი) (ڄَمَّݨ: 18 مارچ 1952ء) ہِک فرانسیسی نژاد جارجیائی سیاست دان ہِن۔ اُنّھاں کوں جارجیا دی پہلی زنانی صدر چُݨیا ونڄݨ دا اعزاز حاصل ہِے۔ 28 اکتوبر 2018 کوں تِھیوݨ والے جارجیائی صدارتی انتخابات وِچ حکمران جماعت جارجیئن ڈریم پارٹی نال تعلّق رکّھݨ آلی سالومے نے ݙوجھے مرحلے دے انتخابات وِچ 59.52% ووٹ حاصل کِیتے۔ اُنّھاں دے مقابلے وِچ جلاوطن سابق صدر مخیل ساکاشویلی دی سربراہی وِچ قائم حزب اختلاف دی 11 جماعتاں دے اتحاد، یونائیٹڈ نیشنل موومنٹ نال تعلّق رکّھݨ آلی حریف امیدوار گریگول وشازے نے تقریباً 48.40% ووٹ حاصل کِیتے۔ سالومے نے 16 دسمبر 2018 کوں جارجیا دی صدر دے عہدے دا حلف چاتا تے 6 سالہ مدت پوری کریسی۔ اِیں صدارتی انتخابات وِچ جارجیا دے عوام اپݨے سربراہ مملکت کوں چُݨݨ کِیتے وݙّی تعداد وِچ اپݨے گھراں کنوں ووٹ ڈالݨ کِیتے نکلے۔

## سابقہ عہدے
2004ء توں 2005ء تائیں سالومے زورابیشویلی جارجیا دی وزیر خارجہ رہ چُکیاں ہِن تے اِیں کنوں پہلے اُوہ فرانس دی خارجہ خدمات وِچ بطور سفارت کار وی ذمہ داریاں ادا کر چُکیاں ہِن۔ حکمران جماعت نے اُنّھاں دی ذہانت تے صلاحیتاں دے سبب ملک دے اہم ترین عہدے کِیتے اپݨا امیدوار نامزد کِیتا ہئی۔ اِیں دے علاوہ زورابیشویلی، اقوام متحدہ دی سیکورٹی کونسل دی ایران سینکشن کمیٹی دے مددگار ماہرین دے پینل دی رابطہ کار وی رہ چُکیاں ہِن۔ اِیں وقت اُوہ جارجیا دی پارلیمنٹ وِچ ہِک آزاد پارلیمنٹیرین دے طور تے کم کریندی پئیں ہِن تے اِیں دی افتتاحی تقریب تے اُنّھاں دی نشست کوں خالی کر ݙیسی۔

## نجی زندگی تے تعلیم
سالومے زورابیشویلی 18 مارچ 1952ء کوں پیرس وِچ ہِک جارجیائی تارکین وطن دے خاندان وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ 1921ء وِچ جارجیا دے روس نال الحاق تِھیوݨ دے بعد اُنّھاں دے والدین پیرس فرانس منتقل تِھی ڳئے ہَن۔ اُنّھاں نے ٻہوں معزز فرانسیسی اسکولاں وِچ تعلیم حاصل کِیتی جیویں جو انسٹی ٹیوٹ ایٹیوڈز پولیٹیکز ڈی پیرس تے نیویارک وِچ کولمبیا یونیورسٹی توں 1972-1973 وِچ ماسٹرز کِیتا۔ اُنّھاں نے جارجیائی صحافی جینری کاشی (1939-2012) نال شادی کِیتی۔ اُنّھاں دے پہلے ڄَواݨ کنوں ݙو ٻال ہِن، کٹیون تے تیموراز۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جامعہ کولمبیا دے فضلا
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سارہ واٹرز

سارہ واٹرز (انگریزی: Sarah Waters) ہک مشہور برطانوی مصنفہ ہَن جیڑھیاں تاریخی فکشن، گوتھک کہانیاں تے سماجی موضوعات تے مبنی ناولاں کِیتے ڄاݨیاں ویندیاں ہَن۔ انّھاں دیاں تحریراں انیہویں صدی تے ویہویں صدی دے برطانیہ دے پس منظر وِچ زنانیاں دیاں کہانیاں، صنفی شناخت تے معاشرتی تبدیلیاں کوں منفرد انداز وِچ پیش کریندیاں ہَن۔ سارہ واٹرز نے اپݨی تحقیق دے دوران وکٹورین ادب تے خاص توجہ ݙتی، جیندا اثر انّھاں دیاں تحریراں وِچ وی نمایاں ہئی۔

سارہ واٹرز نے اپݨی پہلی ہی کتاب توں شہرت حاصل کیتی۔ انّھاں دے ناول زیادہ تر وکٹورین تے ویہویں صدی دے انگلستان وِچ زنانیاں دے تعلقات، سازشاں تے سماجی حدود کوں اجاگر کریندے ہَن۔ انّھاں دیاں کہانیاں سنسنی خیز، نفسیاتی تے جذباتی گہرائی رکھیندیاں ہَن۔

## خاص کم

* ٹپنگ دی ویلیٹ (1998)
* افنیٹی (1999)
* فینگر اسمتھ (2002)
* دی نائٹ وچ (2006)
* دی لٹل سٹرینجر (2009)

## اعزازات
سارہ واٹرز کوں اپݨیاں تحریراں کِیتے متعدد ادبی اعزازات نال نوازیا ڳیا، جنہاں وِچ بیفورڈ شاٹ پرائز تے سٹون وال ایوارڈ شامل ہن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انگریزی ٻولی دے مصنف
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لیو اولمن

لیو اولمن (انگریزی: Liv Ullmann؛ پیدائش: 16 دسمبر 1938ء) ہک نارویجن اداکارہ تے فلم ڈائریکٹر ہِن۔ ہݨ تک دی سب توں وݙی یورپی اداکاراؤں اچوں ہک دے طور تے ڄاݨیاں ویندیاں ہِن، اولمن کوں فلمساز انگمار برگمین دی موسیقی تے اڳوں تے ساتھی دے طور تے ڄاݨا ویندا ہِے۔ 25 مارچ 2022ء کوں لیو اولمن کوں انّھاں دی "بہادری تے جذباتی شفافیت دے اعتراف اچ" ہک اعزازی اکیڈمی ایوارڈ نال نوازیا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:فلمی ہدایت کار
ونکی:زنانیاں
ونکی:ٹورانٹو دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لیندا صبح علی

لیندا صبح علی (عربی: ليندا صبح علي) (ڄَمَّݨ: 1968ء) ہِک فلسطینی سفارت کار ہِن جیڑھیاں 2024ء توں کیریبین امور کِیتے ریاست فلسطین دی سفیر غیر معمولی تے مکمل اختیار رکھیندی ہِن۔ اُنّھاں نے 2012ء توں 2020ء تائیں وینیزویلا وِچ فلسطین دی سفیر دے طور تے خدمتاں انجام ݙِتیاں۔

## سوانح عمری
لیندا صبح رام اللہ وِچ ڄَمّیاں ہَن، اُوہ امریکا وِچ رہیاں جِتّھاں اُوہ فلسطینی امریکی کانگریس دی صدر ہَن۔ بعد وِچ اُنّھاں نے فلسطینی وزارت خارجہ دے صدر دفتر وِچ خدمتاں انجام ݙِتیاں۔ 2010ء توں 2011ء دے دوران اُوہ کینیڈا وِچ فلسطینی قومی اتھارٹی دی انچارج ڈی افیئرز ہَن۔ کینیڈا وِچ اُنّھاں دے دور وِچ، اسٹیفن ہارپر دی حکومت نے فلسطین کوں بطور ریاست تسلیم کرݨ کنوں انکار کر ݙِتا ہئی۔

اکتوبر 2011ء وِچ، ٹویٹر تے ہِک پوسٹ دے بعد، جِتّھاں اُنّھاں نے ہِک فلسطینی ڄَئی دی ہِک نظم پڑھدیاں ہوئیاں ویڈیو شیئر کِیتی ہئی جیڑھی یہود کِیتے ناگوار سمجھی ڳئی ہئی، کینیڈا دی حکومت نے اُنّھاں دی شخصیت کوں غیر مطلوب قرار ݙے ݙِتی تے اِینکوں ملک کنوں کڈّھݨ دا مطالبہ کِیتا۔ بعد وِچ لیندا صبح نے اِیں واقعے تے افسوس دا اظہار کِیتا تے اپݨے عہدے کنوں استعفیٰ پیش کِیتا۔ نظم دے حوالے نال جامعہ اوٹاوا دے اسکول آف ٹرانسلیشن اینڈ انٹرپریٹیشن دے صلاح بسلامہ نے عربی کنوں انگریزی وِچ ترجمے وِچ غلطیاں دا حوالہ ݙیندے ہوئے آکھیا جو اِیہ نظم صیہونیت کنوں لڑݨ دی ڳالھ کریندی ہِے نہ جو یہودی لوکاں دی۔

اُوہ 5 مارچ 2012ء توں وینزویلا وِچ فلسطینی سفیر مقرر کِیتی ڳئی ہَن۔ 9 نومبر 2016ء کوں، اُنّھاں نے گیانا وِچ ریاست فلسطین دی غیر رہائشی سفیر دی حیثیت نال اپݨیاں اسناد پیش کِیتیاں۔ اِیں دے بعد، اُنّھاں نے اعلیٰ درجے دے گیانی سیاست داناں تے اِیں ملک دی مسلم برادری نال ملاقات کِیتی۔ 2017ء دے شروع وِچ، اُنّھاں نے اعلان کِیتا جو اُوہ کیریبین وِچ ہیٹی تے سینٹ ونسنٹ تے گریناڈائنز وِچ اپݨیاں اسناد پیش کریسی۔ مؤخر الذکر ریاست کنوں پہلے اُنّھاں نے 8 مارچ 2017ء کوں ایویں کِیتا، اُوہ اِیں ریاست کِیتے پہلی فلسطینی نمائندہ ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
لیسلی لوککو

لیسلی نا نورلے لوکو او بی ای (پیدائش: 1964ء) ہک گھانا-سکاٹش تعلیمی ماہر تے ناول نگار ہِن۔ 2019ء توں 2020ء تک، اوہ پروفیسر ہَن تے نیویارک اچ برنارڈ اینڈ این اسپٹزر اسکول آف آرکیٹیکچر دی ڈین دے طور تے خدمات انجام ݙِتّیاں، ایندے علاوہ جوہانسبرگ، لندن، اکرا تے ایڈنبرا اچ تدریسی تے ٻئے عہدیاں تے فائز رہیاں۔

2015ء اچ، لوکو نے جوہانسبرگ یونیورسٹی اچ گریجویٹ اسکول آف آرکیٹیکچر (جی ایس اے اے) قائم کِیتا - ہک افریقی اسکول جیڑھا پوسٹ گریجویٹ فن تعمیر دی تعلیم کِیتے وقف ہِے۔ اوہ 2021ء اچ گھانا دے اکرا واپس آئیاں تے افریقی فیوچر انسٹی ٹیوٹ قائم کِیتا، جیڑھا فن تعمیر تے عوامی تقریبات دا ہک پوسٹ گریجویٹ اسکول ہِے۔

جنوری 2024ء اچ، لوکو کوں رائل انسٹی ٹیوٹ آف برٹش آرکیٹیکچر (آر آئی بی اے) نے رائل گولڈ میڈل دے وصول کنندہ دے طور تے اعلان کِیتا، جیڑھا فن تعمیر کِیتے دنیا دے اعلیٰ ترین اعزازاں اچوں ہک ہِے۔ ٹائم میگزین نے انّھاں کوں 2024ء دی 100 بااثر ترین شخصیات دی فہرست اچ شامل کِیتا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لیدا عبدل

لیدا عبدل یا لیدا عبد اللہ (ڄَمَّݨ 1973ء) ہک افغان نژاد مصورہ، فوٹوگرافر تے فلمی ہدایت کارہ ہَن۔ اوہ 1979ء وِچ کابل وِچ ڄَمّی ہَن تے سوویت حملہ دے دوران ٻالپݨ وِچ ای مُلک توں فرار تھی ڳئیاں۔ اوہ بھارت، جرمنی تے امریکا وِچ رہائش پذیر رہیاں۔

## فن پارے
لیدا عبدل دے کم کوں 2005ء دے وینس بینالے، کنستھلے ویانا، میوزیم آف ماڈرن آرٹ آرنہم (نیدرلینڈز)، میامی کینٹرل، سی اے سی سینٹر ڈی آرٹ ہم عصر ڈی بریٹگنی (فرانس) تے فریک لورین میٹز وِچ نمایاں طور تے پیش کیتا ڳیا ہئی۔ انّھاں دے کم دی نمائش میکسیکو، سپین، جرمنی، ازبکستان، کرغیزستان تے افغانستان دے تہواراں وِچ وی تھئی ہئی۔

## رہائش
لیدا عبدل لاس اینجلس تے کابل وِچ رہندی تے کم کریندی ہَن۔

## ابتدائی زندگی
لیدا دسمبر 1979ء وِچ سوویت حملہ دے خطرے دے نال افغانستان توں فرار تھی ڳئیاں، جیندی وجہ توں اوہ بھارت، جرمنی تے امریکا وِچ پناہ گزین بݨ ڳئیاں تے ایں طرح اوہ ہک "فنکار خانہ بدوش" ہَن۔

روس-افغان تنازع 1838ء تک واپس ویندے۔ مطلق العنان روس (تے بعد وِچ یو ایس ایس آر) دے پاس توسیع پسندانہ اہداف ہَن، جو وسطی ایشیائی علاقے کِیتے برطانیہ دے نال مسلسل مقابلہ کریندے رہے۔ تاریخی طور تے، افغانستان دے مقاصد آزادی، علاقے دی بحالی تے تخت دی حفاظت رہے ہِن۔ اِیں دا موازنہ ݙو عظیم طاقتاں روس تے برطانیہ نال تِھیا، جو مشرق وسطی وِچ اقتدار کِیتے مقابلہ کریندے پئے ہَن۔ دوسری جنگ عظیم دے دوران سوویت یونین تے افغانستان "فطری اتحادی" ہَن۔ افغانستان تے سوویت حملہ کوں سرد جنگ دا ہک اہم واقعہ سمجھا ویندے۔ افغانستان وِچ سوویت موجودگی کوں بنیادی ڈھانچے وِچ مضبوطی نال محسوس کیتا ڳیا۔ افغان شہر، جنہاں دے درمیان سفر کرݨ ٻہوں مشکل ہئی، سوویت امداد دے نال ہک وݙے سڑک دے نظام نال ڳنڈھے ہوئے ہَن۔

لیدا عبدل نے 1997ء وِچ سیاسیات وِچ بیچلر آف آرٹس تے 1998ء وِچ کیلیفورنیا اسٹیٹ یونیورسٹی، فلرٹن توں فلسفہ وِچ بیچلر آف آرٹس مکمل کیتا۔ انّھاں نے 2000ء وِچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، برکلے توں ماسٹر آف فائن آرٹس وی مکمل کیتا۔

## اعزازات
لیدا عبدل دے کم کوں متعدد اعزازات مِل چُکے ہِن، جنہاں وِچ 2005ء وِچ وینس بینالے وِچ تائیوان ایوارڈ، ایمسٹرڈیم تے نیدرلینڈز وِچ پرنس کلاز ایوارڈ (2007ء)، متحدہ عرب امارات توں یونیسکو پرائز برائے پروموشن آف آرٹس (2009ء)، جرمنی دے شہر اوسنابرک وِچ ای ایم اے ایف ایوارڈ تے ماریو پرائز (2015ء) شامل ہِن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لیزا لارسن

لیزا لارسن (9 ستمبر 1931ء - 11 مارچ 2024ء) ہِک سویڈش سیرامکسٹ تے ڈیزائنر ہَن۔ اُوہ اپݨے مجسّمیں "چھوٹا چڑیا گھر" (1955ء)، "اے بی سی لڑکیاں" (1958ء)، "افریقہ" (1964ء) تے "دُنیا دے ٻال" کِیتے مشہور ہَن۔ بین الاقوامی مجموعیاں وِچ چنگّی طرحاں نمائندگی کریندی ہِن۔ گوسٹابرگ وِچ آرٹ پروڈکشن وِچ بطور ڈیزائنر اپݨے مرکزی کردار دے علاوہ، لارسن نے سیریل پروڈکشن کنوں باہر گلدان، مجسمے تے پیالے وی بݨائے۔ وقت گُزرݨ دے نال، اُوہ جنگ دے بعد دے دور وِچ سبھ توں وَدھ اختراعی سویڈش سیرامکسٹ سمجھی ونڄݨ لڳی۔

1980ء توں ہُݨ تائیں، لیزا لارسن ہِک فری لانس ڈیزائنر دے طور تے سرگرم ہَن تے اُنّھاں دے کئی کم سویڈن وِچ عوامی آرٹ دے خزانے نال تعلّق رکھیندن۔ لیزا لارسن دے فن کوں ٻیاں چیزاں دے علاوہ، گوتھنبرگ دے لنڈبی اسکول تے سہلگرینسکا ہسپتال، ناکا ہسپتال تے سولنا دے برگشامرسکولن وِچ ݙٹھا ونڄ سڳدے۔

1992ء وِچ اُنّھاں نے گوسٹابرگ وِچ کریمک سٹوڈیو دی بُنیاد رکھی تے اپݨی موت تائیں اِیندی آرٹسٹک ڈائریکٹر رہیاں۔ لیزا لارسن دی نمائندگی نیشنل میوزیم تے اسٹاک ہوم دے نورڈک میوزیم، گوتھنبرگ دے روہز میوزیم دے نال نال ناروے، اٹلی، آسٹریا، جرمنی تے جاپان دے عجائب گھراں وِچ وی ہِے۔

## سوانح عمری
لارسن 1931ء وِچ سویڈن دے شہر ہارلینڈا وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ اُنّھاں نے 1949ء توں 1954ء دے دوران گوٹنبرگ دے کالج آف کرافٹس اینڈ ڈیزائن وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔ لارسن اپݨے سیرامک کم کِیتے مشہور ہِن جیندے وِچ جانوراں تے اعداد و شمار ݙکھائے ڳئے ہِن۔ اپݨی تعلیم مکمل کرݨ دے بعد، اُنّھاں نے ہِک اسکینڈینیوین آرٹ مقابلے وِچ حصہ گِھدّا جِتّھاں اُنّھاں نال اسٹگ لنڈبرگ نے رابطہ کِیتا جیڑھے نے اُنّھاں کوں گستاوبرگ چینی مٹی دے برتن دی فیکٹری وِچ ہِک سال دی آزمائشی پوزیشن دی پیشکش کِیتی۔ لارسن نے بالآخر 1980ء وِچ گستاوبرگ کوں متعدد سویڈش کمپنیاں بشمول ڈوکا کوپرٹیوا فوربنڈیٹ تے ایلنز کِیتے فری لانس کم کرݨ کِیتے چھوڑ ݙِتا۔

1992ء وِچ لارسن نے اپݨے کُجھ سابقہ ساتھیاں دے نال گستاوبرگ سیرامک اسٹوڈیو دی بُنیاد رکھی۔ اسٹوڈیو نویں ڈیزائن تیار کریندا ریہندے تے چھوٹے پیمانے تے پیداوار اڄ وی اُتّھ تِھیندی ہِے۔

## انتقال
لارسن دا انتقال 11 مارچ 2024ء کوں 92 سال دی عُمر وِچ تِھیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:سویڈش شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
لوویچا اوڈینہیو

لوویچا اوڈینہیو (اگست 1932ء - 4 فروری 2024ء)، جیڑھی لوئس او ڈونوگھو تے لوئس اسمارٹ دے ناں نال وی ڄاݙی ہَئی، ہک آسٹریلوی عوامی منتظم تے مقامی حقوق دی وکیل ہَن۔ اوہ 1990ء توں 1996ء تک ایبوریجنل تے ٹوریس آبنائے آئی لینڈر کمیشن (اے ٹی ایس آئی سی) دی افتتاحی چیئرپرسن ہَن۔ اوہ مقامی آسٹریلوی باشندیاں دی صحت تے بہبود کوں بہتر بݨاوݨ کِیتے اپݨے کم دی ڄاݨی ویندی ہَن تے انّھاں نے آسٹریلیا وچ مقامی عنوان ایکٹ 1993ء دے مسودے دی تیاری وچ وی کردار ادا کِیتا۔ لوویچا اوڈینہیو انسٹی ٹیوٹ دا افتتاحی سرپرست تے ناں ہَئی جیڑھی 2010ء وچ قائم آبنائے تے ٹوریس جزیرے دی صحت تے بہبود کِیتے ہک تحقیقی ادارہ ہَئی، جیڑھی 2022ء وچ لوویچا اوڈینہیو فاؤنڈیشن قائم کِیتا ہَئی۔ لوویچا اوڈینہیو اوریشن ہر سال ڈان ڈنسٹان فاؤنڈیشن دے ذریعہ انّھاں دے اعزاز وچ منعقد کِیتا ویندا ہَئی۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
لوویچا اوڈینہیو 9 اگست 1932ء وچ ڄَمّی ہَن تے بعد وچ مشنریاں نے 1 اگست 1932ء دی تاریخ پیدائش مقرر کِیتی۔ اوہ ہک مویشی خانے تے ڄَمّی ہَن، بعد وچ انّھاں دی باضابطہ سوانح عمری وچ ڈی روز ہل دے طور تے جنوبی آسٹریلیا دے انتہائی شمال وچ (ہݨ اے پی وائی وچ) دی شناخت تھئی ہَئی۔ زمیناں، لوویچا توں زیادہ دور کائے نِیں)۔ اوہ ٹام او ڈونوگھو دے 6 ٻالاں وچ پانچویں ہَن، جیڑھے آئرش نسل دے ہک سٹاک مین تے پادری لیز ہولڈر ہَن، تے للی، ہک ایبوریجنل زنانی جیڑھی دا قبائلی ناں یانکونیتجاٹجارا ہَئی۔ للی شمال مغربی جنوبی آسٹریلیا دے یانکونیتجاٹجارا آبائی قبیلے دی رکن ہَن۔ لوویچا کوں یونائیٹڈ ایبوریجنز مشن دے ہک پادری نے بپتسمہ ݙِتّا ہَئی۔

## نرسنگ
وکٹر ہاربر وچ نوکر دے طور تے کم کرݨ دے ݙو سال دے بعد، لوویچا اوڈینہیو نے سمندر دے کنارے واقع قصبے وچ بطور نرسنگ معاون کم کِیتا تے کجھ بنیادی تربیت گِھدّی۔ بعد وچ انّھاں نے ایڈیلیڈ وچ سٹوڈنٹ نرس بݨݨ کِیتے اپلائی کِیتا۔ رائل ایڈیلیڈ ہسپتال وچ تربیت کِیتے داخلہ گِھنݨ کِیتے ہک طویل جدوجہد دے بعد، جیندے وچ جنوبی آسٹریلیا دے وزیر اعظم (تھامس پلے فورڈ) تے حکومت وچ ٻیاں لوکاں کِیتے لابنگ وی شامل ہَئی، 1954ء وچ اوہ پہلی ٹرینی ایبورجنل نرس بݨی۔ جنوبی آسٹریلیا۔ 1994ء وچ انّھاں نے آکھیا: "میں فیصلہ کر چُکی ہَم جو لڑائیاں وچوں ہک اصل وچ مقامی زنانیاں کِیتے نرسنگ دا پیشہ اختیار کرݨ تے انّھاں نوجواناں کِیتے اپرنٹس شپ وچ ونڄݨ کِیتے دروازہ کھولݨا ہَئی۔"

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انسانی حقوق دی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
لیا سالونگا

ماریہ لیا کارمین ایموتن سالوں گا (پیدائش: 22 فروری 1971ء) ہک فلپائنی زنانی گلوکارہ تے اداکارہ ہِن۔ بنیادی طور تے تھیٹر اچ اپݨے کم کِیتے ڄاݨیاں ویندیاں ہِن، انّھاں نے ویسٹ اینڈ تے براڈوے تے میوزیکلز اچ اداکاری کِیتی ہِے۔ انّھاں دے اعزازات اچ ݙو گریمی ایوارڈز دی نامزدگیاں دے علاوہ ہک ٹونی ایوارڈ تے ہک لارنس اولیور ایوارڈ شامل ہِن۔ انّھاں کوں 1990ء اچ صدارتی میڈل آف میرٹ تے 2007ء اچ آرڈر آف لکانڈولا نال نوازیا ڳیا، جبکہ 2011ء اچ انّھاں کوں ڈزنی لیجنڈ دے طور تے اعزاز ݙتا ڳیا۔

## زندگی تے کیریئر
ماریہ لی کارمین اموتان سالوں گا 22 فروری 1971ء کوں لیگیا (پیدائشی اصل خاندانی ناں اموتان) (پیدائش 1937ء) تے فیلیسیانو سالوں گا (1929ء-2016ء) دے گھر ڄَمّیاں ہَن۔ انّھاں دا ہک نِکّا بھرا جیرارڈ ہِے۔ 7 سال دی عمر اچ اوہ تے انّھاں دا خاندان پامپانگا توں منیلا منتقل تِھی ڳیا۔ سالوں گا نے اپݨی ابتدائی تے ثانوی تعلیم بالترتیب سیلوٹیٹوریئن تے ویلڈیکٹورین دے طور تے مکمل کِیتی۔

ایٹینیو ڈی منیلا یونیورسٹی اچ حیاتیات دی تعلیم حاصل کرݨ والی ہک کالج دی طالبہ دے طور تے، جݙاں انّھاں نے مس سیگن کِیتے آڈیشن ݙِتّا تاں انّھاں نے میڈیکل کیریئر بݨاوݨ دا ارادہ کِیتا ہَئی۔ 2000ء دی دہائی دے اوائل اچ، نیویارک اچ ملازمتاں دے دوران انّھاں نے فورڈھم یونیورسٹی دے لنکن سینٹر کیمپس اچ فلسفہ تے یورپی تاریخ دے 2 کورسز کِیتے۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لورا ہیرنگ

لورا ہیرنگ (انگریزی: Laura Harring) ہک امریکی اداکارہ تے مقابلہ حسن دی ٹائٹل ہولڈر ہِن جنّھاں نے مس یو ایس اے 1985 جِتیا تے بعد اچ ٹیلی ویژن تے فلم اچ اداکاری دا آغاز کِیتا۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لورا کلیفورڈ بارنی

لُورا کلیفورڈ بارنی ہک انگریز زنانی ہَن جیڑھی نے بہائیت دی خوب تبلیغ کِیتی۔ انّھاں دے متعلق برکلمان آہدے جو ”عبد البہاء نے اپݨے مذہب دی نشر و اشاعت کِیتے ہک انگریز زنانی لورا کلیفورڈ بارنی کوں شامل کِیتا۔ اے زنانی نے بہائی مذہب دی تعلیمات کوں انگریزی تے فرانسیسی زبان وچ ترجمہ کر تے خوب پھیلائے۔ اوہ انّھاں دی سچی پیروکار ہَن“۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لورا خیمسر

لورا خیمسر (انگریزی: Laurette "Laura" Marcia Gemser) (ڄَمَّݨ 5 اکتوبر 1950ء) ہک انڈونیشیائی-ڈچ ریٹائرڈ اداکارہ، ماڈل تے کاسٹیوم ڈیزائنر ہن۔ اوہ بنیادی طور تے اطالوی شہوت انگیز سنیما وِچ اپݨے کم کِیتے ڄاݨیاں ویندیاں ہن، خاص طور تے ایمانوئل سیریز وِچ۔ انّھاں دیاں ٻہوں ساریاں فلماں ڈائریکٹرز جو ڈی اماتو تے برونو میٹی دے نال مل تے بݨائیاں ڳئیاں۔ لورا خیمسر کوں مویرا چن دے ناں نال وی ڄاݨا ویندے، خاص طور تے فلم لو از فارایور (1983ء) وِچ۔

## ابتدائی حیاتی
لورا خیمسر نے 1955ء وِچ چار سال دی عُمر وِچ انڈونیشیا چھوڑ ݙِتّا تے اپݨے والدین دے نال نیدرلینڈز چلی ڳئیاں۔ اوہ ڈچ شہر یوتریخت وِچ پلی ٻڑھیاں، جتھاں انّھاں نے مولو ریجنٹیسس ہائی اسکول وِچ تعلیم حاصل کیتی۔ بعد وِچ، انّھاں نے یوتریخت وِچ آرٹیبس آرٹ اسکول وِچ تعلیم حاصل کیتی، جتھاں انّھاں نے فیشن ڈیزائن وِچ مہارت حاصل کیتی۔

## کیریئر
نیدرلینڈز تے بلجئیم وِچ مختلف رسالیاں وِچ ماڈلنگ کرݨ دے بعد، 1974ء وِچ اوہ شہوت انگیز فلم آمورے لیبرو - آزاد محبت وِچ اداکاری کِیتے اطالیہ چلی ڳئیاں۔ اِیہ فلم باکس آفس تے کامیاب تِھئی اَتے اِیں نے لورا خیمسر دے کیریئر دا آغاز کِیتا۔ انّھاں نے 1975ء دی فلم ایمینوئل 2 (عرف ایمینوئل، عورت دی خوشیاں) وِچ ہک مساج دا کردار ادا کِیتا اَتے اِیہ سال دے آخر وِچ بٹو البرٹینی دی بلیک ایمانوئل وِچ مرکزی کردار ادا کِیتا۔ انّھاں نے ترِیہاں سال توں گھٹ عرصے وِچ 5 بلیک ایمانوئل فلماں وِچ کم کِیتا۔

انّھاں نے مائیکل لینڈن دی 1983ء دی امریکی ٹیلی ویژن فلم، لو از فارایور وِچ لاؤس دی اداکارہ کیو سیریسمفون دے طور تے کم کِیتا، جِتّھاں انّھاں کوں مویرا چن دے ناں نال منسوب کِیتا ڳیا۔ 1970ء تے 1980ء دیاں دہائیاں دے دوران، انّھاں نے جو ڈی اماتو دے نال ٻہوں ساریاں فلماں بݨائیاں۔ لورا خیمسر نے فلماں بݨاوݨا جاری رکھیا، کݙاہیں کݙاہیں اپݨے اداکار شوہر گیبریل ٹنٹی (1976ء-1991ء) دے نال کم کِیتا۔ 1990ء دی دہائی وِچ، اوہ فلماں کِیتے کاسٹیوم ڈیزائننگ تے کم کرݨ کِیتے فلماں توں ریٹائر تِھی ڳئیاں تے عوامی حیاتی توں مکمل طور تے غائب تِھی ڳئیاں۔ 1990ء وِچ انّھاں نے اِیہ ملبوسات بݨائے ہَن جیڑھے ہݨ تائیں دیاں بدترین فلماں وِچوں ہک سمجھے ویندن۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:فیشن ڈیزائنر زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون