میری کیوری

### میری کیوری (نوبل انعام یافتہ تریمت طبیعیات دان تے کیمیا دان)
میری سیلومیئا سکلوڈوسکا کیوری (پولش: پیدائشی ناں: سکلوڈوسکا؛ 7 نومبر 1867 – 4 جولائی 1934)، جنہاں کوں صرف میری کیوری دے ناں نال ڄاتا ویندا ہے، ہک پولش تے فرانسیسی طبیعیات دان تے کیمیا دان ہن جنہاں تابکاری (ریڈیو ایکٹیویٹی) تے پائیدار تحقیق کیتی۔ او پہلی تریمت ہن جنہاں نوبل انعام جتیا، پہلی شخصیت جئیں ݙو واری نوبل انعام جتیا، تے واحد شخصیت جئیں ݙو سائنسی شعبیاں وچ نوبل انعام جتیا۔ انہاں دے مݨس، پیری کیوری، انہاں دے پہلے نوبل انعام دے شریک جیتݨ ہار ہن، جیندے نال او پہلا شادی شدہ جوڑے بݨ ڳئے جنہاں نوبل انعام جتیا تے کیوری خاندان دے پنج نوبل انعامات دی وراثت دا آغاز کیتا۔ او 1906 وچ یونیورسٹی آف پیرس دی پہلی خاتون پروفیسر بݨی۔

او وارسا وچ پیدا تھئیں، جیڑھا اوں ویلھے روسی سلطنت دا حصہ ہئی۔ انہاں وارسا دی خفیہ "فلائنگ یونیورسٹی" وچ تعلیم حاصل کیتی تے وارسا وچ اپݨی عملی سائنسی تربیت شروع کیتی۔ 1891 وچ 24 سال دی عمر وچ او اپݨی وݙی بھیݨ برونیسلاوا دے پچھوں پیرس وچ تعلیم حاصل کرݨ ڳئیں، جتھاں انہاں اپݨیاں اعلیٰ ڈگریاں حاصل کیتیاں تے اپݨی سائنسی تحقیق جاری رکھی۔ 1895 وچ انہاں فرانسیسی طبیعیات دان پیری کیوری نال شادی کیتی، تے 1903 وچ انہاں فزکس وچ نوبل انعام پیری کیوری تے ہنری بیکرل دے نال "ریڈیو ایکٹیویٹی" دی تھیوری دی ترقی کیتے حاصل کیتا۔ ایہ اصطلاح انہاں ایجاد کیتی۔ 1906 وچ، پیری کیوری پیرس وچ ہک سڑک حادثے وچ فوت تھی ڳئے۔ میری 1911 وچ کیمسٹری وچ نوبل انعام پولونیم تے ریڈیم دے عناصر دی دریافت کیتے جتیا، جیڑھے انہاں تابکار آئسوٹوپس کوں انج کرݨ کیتے ایجاد کردہ تکنیکاں دا استعمال کر تے دریافت کیتے۔ انہاں دی ہدایت دے تحت، دنیا وچ پہلی واری تابکار آئسوٹوپس دے استعمال نال نیوپلازماں دا مطالعہ کیتا ڳیا۔ انہاں 1920 وچ پیرس وچ کیوری انسٹی ٹیوٹ تے 1932 وچ وارسا وچ کیوری انسٹی ٹیوٹ دی بنیاد رکھی، ݙوہیں ہݨ وݙے طبی تحقیقی مرکز ہن۔ پہلی عالمی جنگ دے دوران، انہاں فیلڈ ہسپتالاں کوں ایکس رے خدمات فراہم کرݨ کیتے موبائل ریڈیوگرافی یونٹس تیار کیتے۔

فرانسیسی شہری ہووݨ دے باوجود، میری سکلوڈوسکا کیوری، جنہاں ݙوہیں خاندانی ناں استعمال کیتے، کݙاہیں اپݨی پولش شناخت کوں نہ ونڄایا۔ انہاں اپݨیاں دھیاں کوں پولش زبان سکھائی تے انہاں کوں پولینڈ دے دوریاں تے گھن ڳئیں۔ انہاں اپݨے دریافت کردہ پہلے کیمیائی عنصر دا ناں اپݨے وطن پولینڈ دے ناں تے "پولونیم" رکھیا۔ میری کیوری 1934 وچ، 66 سال دی عمر وچ، فرانس دے پاسی (ہوٹےساوائے) وچ سینسیلموز سینیٹوریم وچ، اپݨی سائنسی تحقیق دے دوران تابکاری دے اثرات تے پہلی عالمی جنگ دے دوران فیلڈ ہسپتالاں وچ ریڈیولوجیکل کم دے دوران تابکاری دے اثرات دی وجہ توں اپلاسٹک انیمیا نال فوت تھی ڳئیں۔ انہاں دے نوبل انعامات دے علاو، انہاں کوں ٻہوں سارے ٻئے اعزازات تے خراج تحسین پیش کیتے ڳئے، 1995 وچ او پہلی تریمت بݨیں جنہاں کوں اپݨے کمالات دی بنیاد تے پیرس دے پینتھیون وچ دفن کیتا ڳیا، تے پولینڈ 2011 کوں بین الاقوامی کیمیسٹری دے سال دے دوران میری کیوری دا سال قرار ݙتا۔ او ٻہوں ساریاں سوانحی کتاباں دا موضوع رہیں ہن۔

### شروعاتی سال
ماریا سکلوڈوسکا 7 نومبر 1867 کوں روسی سلطنت دے کانگریس پولینڈ دے وارسا وچ پیدا تھئیں، مشہور استاداں برونیسلاوا  تے ولادیسلاو سکلوڈوسکی دی پنجویں تے سب توں چھوٹی اولاد ہن۔ انہاں دے والدین دی طرفوں پولینڈ دی آزادی کیتے قومی بغاوتاں وچ حصہ گھدݨ دی وجہ توں اپݨی جائیداد تے دولت ونڄا ݙتی ہئی (آخری بغاوت 1863–1865 دی جنوری بغاوت ہئی)۔ ایندے بعد دی نسل، بشمول میری تے انہاں دے وݙے بھیݨ بھرا کوں زندگی وچ ترقی کرݨ کیتے ہک مشکل جدوجہد دا سامݨا کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا۔

ولادیسلاو سکلوڈوسکی ریاضی تے فزکس پڑھیندے ہن، جیڑھے مضامین ماریا اڳوں تے پڑھݨے ہن، تے او وارسا دے ݙو بوائز جمنازیاں (ثانوی سکول) دے ڈائریکٹر وی ہن۔ جݙاں روسی حکام پولش سکولاں توں لیبارٹری دی ہدایت ختم کر ݙتی، تاں او لیبارٹری دے زیادہ تر آلات گھر گھن آئے تے اپݨیاں ٻالڑیاں کوں انہاں دے استعمال دی ہدایت ݙتی۔ آخرکار انہاں کوں روسی سپروائزرز پولینڈ نواز جذبات دی وجہ توں برطرف کر ݙتا ڳیا تے گھٹ تنخواہ والے عہدیاں تے کم کرݨ تے مجبور کیتا ڳیا۔ ماریا دی ما برونیسلاوا وارسا وچ چھوہریں کیتے ہک معتبر بورڈنگ سکول چلایا؛ ماریا دی پیدائش دے بعد انہاں ایں عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا۔ او مئی 1878 وچ تپ دق (ٹی بی) نال فوت تھی ڳئیں، جݙاں ماریا 10 سال دی ہئی۔ ایں توں ٻہوں پہلے، ماریا دی وݙی بھیݨ زوفیا، ہک بورڈر توں ٹائیفس لڳݨ دی وجہ توں فوت تھی ڳئی ہئی۔ ماریا دے والد ہک ملحد ہن، جݙاں جو انہاں دی ما ہک مذہبی کیتھولک ہئی۔ ماریا دی ما تے بھیݨ دی موت دی وجہ توں انہاں کیتھولک مذہب کوں ترک کر تے لاادریت (ایگنوسٹک) اختیار کر گھدا۔

جݙاں او 10 سال دی ہئی، ماریا جے سکورسکا دے بورڈنگ سکول وچ پڑھݨ لڳی، اڳوں او چھوہریں کیتے جمنازیم (ثانوی سکول) وچ پڑھݨ لڳی، جتھوں انہاں 12 جون 1883 کوں سونے دا تمغہ گھن تے گریجویشن کیتی۔ ڈپریشن دی وجہ توں ہک واری فیل تھیوݨ دے بعد انہاں اڳلے سال اپݨے والد دے رشتہ داراں دے نال دیہات وچ گزاریا، تے اڳلے سال اپݨے والد دے نال وارسا وچ، جتھاں انہاں کجھ ٹیوشن ݙتی تریمت ہووݨ دی وجہ توں باقاعدہ اعلیٰ تعلیمی ادارے وچ داخلہ نہ گھن سڳݨ دی وجہ توں، او تے انہاں دی بھیݨ برونیسلاوا خفیہ "فلائنگ یونیورسٹی" نال منسلک تھی ڳئیں، ایہ ہک پولش وطنی ادارہ ہئی جیڑھا طالبات کوں داخلہ ݙیندا ہئی۔

کراکوفسکے پرزیڈمائسکی 66، وارسا، جتھاں ماریا 1890–1891 وچ اپݨی پہلی سائنسی تحقیق کیتی 
ماریا اپݨی بھیݨ برونیسلاوا دے نال ہک معاہدہ کیتا جو او برونیسلاوا دے پیرس وچ طب دی تعلیم دے دوران مالی مدد کریسی، تے ایندے بدلے وچ ݙو سال بعد ایں طراں دی مدد گھنسی۔ ایندے نال ای، ماریا پہلے وارسا وچ ہوم ٹیوٹر دے طور تے عہدہ سنبھالیا، تے اڳوں ݙو سال تک شچوکی وچ ہک زمیندار خاندان، زوراسکیز، دے نال گورنس دے طور تے کم کیتا، جیڑھے انہاں دے والد دے رشتہ دار ہن۔ ایں خاندان کیتے کم کرݨ دے دوران، او انہاں دے پتر کازمیر زوراسکی نال محبت کر گھدی، جیڑھا مستقبل دا ہک ریاضی دان ہن۔ انہاں دے والدین اپݨے پتر دی غریب رشتہ دار نال شادی دے خیال کوں رد کر ݙتا، تے کازمیر انہاں دے خلاف مزاحمت نہ کر سڳیا۔ ماریا دا زوراسکی نال تعلق ختم تھیوݨ ݙوہیں کیتے المناک ہئی۔ انہاں جلدی ہی ڈاکٹریٹ حاصل کیتی تے ریاضی دان دے طور تے ہک تعلیمی کیریئر دا آغاز کیتا، تے کراکوف یونیورسٹی دے پروفیسر تے ریکٹر بݨ ڳیا۔ اتنی عمر وچ وی، تے وارسا پولی ٹیکنک وچ ریاضی دے پروفیسر دے طور تے، او میری سکلوڈوسکا دے مجسمے دے سامھݨے سوچ وچ ٻیٹھا ݙٹھا ویندا ہا، جیڑھا 1935 وچ ریڈیم انسٹی ٹیوٹ دے سامھݨے نصب کیتا ڳیا ہئی، جیڑھا انہاں 1932 وچ قائم کیتا ہئی۔

1890 دے شروع وچ، برونیسلاوا جیڑھا کجھ مہینے پہلے کازمیر ڈلوسکی، ہک پولش ڈاکٹر تے سماجی تے سیاسی کارکن، نال شادی کر چکی ہئی۔ ماریا کوں پیرس وچ انہاں دے نال شامل تھیوݨ کیتے دعوت ݙتی۔ ماریا ایں دعوت کوں رد کر ݙتا کیوں جو او یونیورسٹی دی فیس ادا نہ کر سڳدی ہئی، انہاں کوں ضروری رقم جمع کرݨ کیتے ہک سال تے کئی ݙیہاڑے لڳے۔ انہاں دے والد انہاں دی مدد کیتی، جیڑھے ہک وݙے عہدے تے نویں سروں تعینات تھیوݨ وچ کامیاب تھی ڳئے ہن۔ ایں سارے عرصے وچ او خود کوں تعلیم ݙیندی رہیں، کتاباں پڑھدی رہیں، خطوط دا تبادلا کریندی رہیں۔ 1889 دے شروع وچ او اپݨے والد دے نال وارسا واپس آ ڳئیں۔  او گورنس دے طور تے کم کریندی رہیں تے او اتھائیں 1891 دے آخر تک رہیں۔ انہاں ٹیوٹر کیتا، فلائنگ یونیورسٹی وچ پڑھیا، تے اپݨی عملی سائنسی تربیت (1890–1891) وارسا دے اولڈ ٹاؤن دے نیڑے کراکوفسکے پرزیڈمائسکی 66 وچ واقع انڈسٹری اینڈ ایگریکلچر میوزیم دے کیمسٹری لیبارٹری وچ شروع کیتی۔ لیبارٹری انہاں دے کزن جوزف بوگوسکی چلیندے ہن، جیڑھے سینٹ پیٹرزبرگ وچ روسی کیمیا دان دمیتری مینڈیلیف دے اسسٹنٹ ہن۔

### پیرس وچ زندگی
1891 دے آخر وچ، او پولینڈ توں فرانس چلی ڳئیں۔ پیرس وچ، ماریا (یا میری، جیڑھا ناں نال او فرانس وچ ڄاݨی ویندی ہن) مختصر طور تے اپݨی بھیݨ تے بھیݨوئے دے نال پناہ گھدی، تے اڳوں یونیورسٹی دے نیڑے، لاطینی کوارٹر وچ ہک کمرہ کرائے تے گھدا تے پیرس یونیورسٹی وچ فزکس، کیمسٹری تے ریاضی دی تعلیم جاری رکھی، جتھاں انہاں 1891 دے آخر وچ داخلہ گھدا۔ او اپݨے محدود وسائل تے گزارا کریندی رہیں، سردیاں وچ گرم رہݨ کیتے اپݨے تمام کپڑے پا تے رکھیندی ہئی۔ او اپݨی تعلیم تے ایں قدر توجہ مرکوز کریندی ہئی جو کہیں کہیں ویلھے کھاݨا کھاوݨ وی بھل ویندی ہئی۔ سکلوڈوسکا ݙینہہ وچ پڑھدی ہئی تے شام کوں ٹیوشن پڑھیندی ہئی، بمشکل اپݨا گزارا چلیندی ہئی۔ 1893 وچ، انہاں کوں فزکس وچ ڈگری ݙتی ڳئی تے گیبریل لپمین دی صنعتی لیبارٹری وچ کم شروع کیتا۔ ایں دوران، او پیرس یونیورسٹی وچ پڑھدی رہیں تے فیلوشپ دی مدد نال 1894 وچ ݙوجھی ڈگری حاصل کرݨ وچ کامیاب تھی ڳئیں۔

سکلوڈوسکا پیرس وچ اپݨا سائنسی کیریئر مختلف فولاداں دے مقناطیسی خصوصیات دی تحقیق نال شروع کیتا، جیڑھا کم نیشنل انڈسٹری دی حوصلہ افزائی کیتے سوسائٹی دے کمیشن تے ہئی۔ اوں سال، پیری کیوری انہاں دی زندگی وچ داخل تھیا: قدرتی سائنسز وچ انہاں دی باہمی دلچسپی انہاں کوں ہک ٻئے دے نیڑے کیتا۔ پیری کیوری پیرس دے انڈسٹریل فزکس اینڈ کیمسٹری ہائر ایجوکیشنل انسٹی ٹیوشن (ESPCI پیرس) وچ انسٹرکٹر ہن۔ انہاں کوں پولش طبیعیات دان جوزف ویرسکووالسکی متعارف کرایا، جیڑھا ڄاݨدا ہا جو او وݙی لیبارٹری دی ڳول پھرول وچ ہن، جیڑھی چیز ویرسکووالسکی سوچی جو پیری تک رسائی حاصل کر سڳدن۔ حالانکہ کیوری دے کول وݙی لیبارٹری نہ ہئی، او سکلوڈوسکا کیتے کجھ گنجائش لبھݨ وچ کامیاب تھی ڳئے جتھاں او کم شروع کر سڳیں۔

سائنس کیتے انہاں دی باہمی محبت انہاں کوں ہک ٻئے دے نیڑے کریندی ڳئی، تے او ہک ٻئے کیتے جذبات پیدا کرݨ لڳے۔ چھیکڑبازی پیری شادی کیتے پروپوز کیتا، پر پہلے سکلوڈوسکا قبول نہ کیتا کیوں جو او اپݨے وطن واپس ونڄݨ دا ارادہ رکھیندی ہئی۔ کیوری البتہ، اعلان کیتا جو او پولینڈ وچ انہاں دے نال رہوݨ کیتے تیار ہن، چاہے ایںدا مطلب فرانسیسی پڑھاوݨ تے محدود تھیوݨ ہووے۔ ایں دوران، 1894 دیاں گرمیاں دیاں چھٹیاں کیتے، سکلوڈوسکا وارسا واپس آ ڳئیں، جتھاں انہاں اپݨے خاندان نال ملاقات کیتی۔ او ایں غلط فہمی دے تحت کم کریندی رہیں جو او پولینڈ وچ اپݨے چݨے ہوئے میدان وچ کم کر سڳسے، پر انہاں کوں کراکوف یونیورسٹی وچ جاہ ݙیوݨ توں انکار کر ݙتا ڳیا کیوں جو اکیڈمیا وچ صنفی تعصب ہئی۔ پیری دے ہک خط انہاں کوں پیرس واپس آوݨ تے پی ایچ ڈی کرݨ تے آمادہ کیتا۔ سکلوڈوسکا دے اصرار تے، کیوری اپݨی تحقیق کوں تحریر کیتا تے مارچ 1895 وچ اپݨی ڈاکٹریٹ حاصل کیتی، او سکول وچ پروفیسر وی تھی ڳئی۔ ہک معاصر لطیفے وچ سکلوڈوسکا کوں "پیری دی سب توں وݙی دریافت" آکھا ڳیا۔

26 جولائی 1895 کوں او سیکو وچ پرنیج ڳئے، ݙوہیں ہک مذہبی تقریب نہ چاہندے ہن۔ کیوری دا گہرا نیلا لباس، جیڑھا شادی دے جوڑے دی بجائے پا تے ڳیا، انہاں کیتے کئی سالاں تک لیبارٹری دا لباس بݨ ڳیا۔ انہاں دے ݙو مشاغل ہن: سائیکل تے لمبا سفر تے بیرون ملک سفر، جیڑھے انہاں کوں ہک ٻئے دے نیڑے کریندے ڳئے۔ پیری وچ، میری کوں ہک نویں محبت، ہک ساتھی، تے ہک سائنسی معاون لبھ ڳیا جیندے اتے او بھروسہ کر سڳدی ہئی۔

### نویں عناصر
1895 وچ، ولہیلم رونٹیجن ایکس رے دی دریافت کیتی، حالانکہ انہاں دی پیداوار دا طریقہ کار ہݨ تک سمجھیا نہیں ڳیا ہئی۔ 1896 وچ، ہنری بیکرل دریافت کیتا جو یورینیم دے نمکیات ایکس رے دی طرح دی شعاعاں خارج کریندن۔ انہاں ݙکھایا جو ایں تابکاری، فاسفوریسنس دے برعکس، توانائی دے بیرونی ذریعے تے منحصر نہیں ہئی بھل یورینیم توں خود بخود پیدا تھیندی ہئی۔ انہاں ݙو اہم دریافتاں توں متاثر تھی تے، کیوری یورینیم دی شعاعاں کوں ہک ممکنہ تحقیق دے میدان دے طور تے ݙیکھݨ دا فیصلہ کیتا۔

انہاں نمونیاں دی تحقیق کیتے ہک نویں تکنیک دا استعمال کیتا۔ پندرہ سال پہلے، انہاں دے مݨس تے انہاں دے بھرا الیکٹرومیٹر دا ہک ورژن تیار کیتا ہئی، جیڑھا برقی چارج کوں ماپݨ کیتے ہک حساس آلہ ہئی۔ اپݨے مݨس دے الیکٹرومیٹر دا استعمال کر تے، انہاں دریافت کیتا جو یورینیم دیاں شعاعاں نمونے دے چوگرد ہوا کوں بجلی دا موصل بݨیندیاں ہن۔ ایں تکنیک دا استعمال کر تے، انہاں دا پہلا نتیجہ ایہ ہئی جو یورینیم کمپاؤنڈز دی سرگرمی صرف یورینیم دی مقدار تے منحصر ہئی۔ انہاں ایں مفروضے کوں پیش کیتا جو تابکاری مالیکیولز دے کہیں تعامل دا نتیجہ نہیں ہئی بھل ایہ ایٹم توں خود بخود پیدا تھیندی ہئی۔ ایہ مفروضہ ایٹم دے ناقابل تقسیم ہووݨ دے مفروضے کوں غلط ثابت کرݨ وچ ہک اہم قدم ہئی۔

1897 وچ انہاں دی دھی ایرین پیدا تھئی۔ اپݨے خاندان کوں سہارا ݙیوݨ کیتے، کیوری ایکول نارمل سپیریئر وچ پڑھاوݨ شروع کیتا۔ کیوریز دے کول ہک مخصوص لیبارٹری نہ ہئی؛ انہاں دی زیادہ تر تحقیق ESPCI دے نال ہک تبدیل شدہ شیڈ وچ کیتی ڳئی۔ شیڈ، جیڑھا پہلے میڈیکل سکول دا ڈسکشن روم ہئی، خراب ہوا دار ہئی تے پاݨی توں محفوظ وی نہیں ہئی۔ او تابکاری دے مضر اثرات توں بے خبر ہن جیڑھے تابکار مادے دے نال انہاں دے غیر محفوظ کم دے نتیجے وچ تھی سڳدے ہن۔ ESPCI انہاں دی تحقیق کوں سپانسر نہ کیتا، پر انہاں کوں دھات کاری تے کان کنی دیاں کمپنیاں تے مختلف تنظیماں تے حکومتاں توں سبسڈی ملی۔

کیوری دی منظم تحقیق وچ ݙو یورینیم معدنیات، پچبلینڈ تے ٹوربرنائٹ (جیڑھا چالکولائٹ دے ناں نال وی ڄاتا ویندا ہے) شامل ہن۔ انہاں دے الیکٹرومیٹر ݙکھایا جو پچبلینڈ یورینیم دے مقابلے وچ چار گنا زیادہ فعال ہئی، تے چالکولائٹ ݙو گنا زیادہ فعال ہئی۔ انہاں ایہ نتیجہ کڈھیا جو، اگر یورینیم دی مقدار تے ایندی سرگرمی دے بارے وچ انہاں دے پہلے نتائج درست ہن، تاں انہاں ݙو معدنیات وچ یورینیم توں کہیں ٻئے مادے دی تھوڑی مقدار ہووݨی چاہیدی ہے جیڑھا یورینیم توں ٻہوں زیادہ فعال ہووے۔ انہاں تابکاری خارج کرݨ والے ٻئے مادے دی منظم ڳول پھرول شروع کیتی، تے 1898 تک انہاں دریافت کیتا جو عنصر تھوریم وی تابکار ہئی۔ پیری کیوری انہاں دے کم توں ٻہوں متاثر تھئے۔ 1898 دی آدھل تک او ایں کم وچ ایں قدر شامل تھی ڳئے جو انہاں کرسٹلز تے اپݨا کم چھوڑݨ تے انہاں دے نال شامل تھیوݨ دا فیصلہ کیتا۔

او اپݨیاں دریافتاں کوں فوری طور تے شائع کرݨ تے انہاں دی ترجیح قائم کرݨ دی اہمیت دا شدت نال احساس رکھدی ہئی۔ جے ݙو سال پہلے بیکرل اپݨی دریافت دے ٻئے ݙینہہ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز کوں پیش نہ کریندا، تاں تابکاری (اوراتنے تئیں جو نوبل انعام) دی دریافت دا سہرا سلوانس تھامسن کوں ویندا۔ کیوری اشاعت دے ایں تیز طریقے کوں چݨا۔ 1979 تک خواتین اکیڈمی ڈیس سائنسز دی رکنیت کیتے اہل نہ ہن، ایں سانگے انہاں دی تمام پیشکشاں مرد ساتھیاں دے ذریعے کیتیاں ڳئیاں ہن۔ انہاں دا مقالہ، جیندے وچ انہاں دے کم دا مختصر تے سادہ بیان ہئی، 12 اپریل 1898 کوں انہاں دے سابق پروفیسر گیبریل لپ مین اکیڈمی کوں پیش کیتا۔ ایویں ای، جیویں تھامسن کوں بیکرل ہرا ݙتا ہئی، ایویں کیوری وی اپݨی دریافت دے اعلان دی دوڑ وچ ہار ڳئی جو تھوریم وی یورینیم دی طرح شعاعیں خارج کریندا ہے۔ ݙو مہینے پہلے، گیرہارڈ کارل شمٹ برلن وچ اپݨی دریافت شائع کیتی ہئی۔ ایں وقت، طبیعیات دی دنیا وچ کہیں ٻئے ایں ڳالھ تے توجہ نہ ݙتی ہئی جو کیوری اپݨے مقالے دے ہک جملے وچ درج کیتی ہئی، جیندے وچ بیان کیتا ڳیا ہئی جو پچ بلینڈ تے چیلوکولائٹ دیاں سرگرمیاں یورینیم کنوں کتنی زیادہ ہن: "ایہ حقیقت ٻہوں قابل ذکر ہے، تے ایں یقین دی طرف رہنمائی کریندی ہے جو ایہ معدنیات کہیں اینجھے عنصر تے مشتمل تھی سڳدیاں ہن جیڑھا یورینیم کولوں ٻہوں زیادہ فعال ہے۔" بعد وچ او یاد کریندی ہئی جو او "ایں مفروضے کوں جلد از جلد تصدیق کرݨ دی ہک پرجوش خواہش" محسوس کریندی ہئی۔ 14 اپریل 1898 کوں کیوری ایں امید افزا طور تے پچ بلینڈ دا 100 گرام نمونہ وزن کیتا تے اونکوں ہتھوڑے تے موہر نال پیٹھا۔ اوں ایں وقت ایں ڳالھ دا احساس نہ کیتا جو جیندے دی او تلاش کریندے پئے ہن او اتنی معمولی مقدار وچ موجود ہئی جو انہاں کوں آخر کار ٹناں خام مال کوں پروسیس کرݨا پوسی۔

جولائی 1898 وچ کیوری تے انہاں دے مݨس ہک مشترکہ مقالہ شائع کیتا جیندے وچ ہک عنصر دے وجود دا اعلان کیتا ڳیا جیندا ناں انہاں "پولونیم" رکھیا، انہاں دے آبائی وطن پولینڈ دے اعزاز وچ، جیڑھا ٻئے ویہہ سال تک ترائے سلطنتاں (روس، آسٹریا، تے پروشیا) وچ تقسیم رہسے۔ 26 دسمبر 1898 کوں کیوری ݙوجھے عنصر دے وجود دا اعلان کیتا، جیندا ناں انہاں "ریڈیم" رکھیا، لاطینی لفظ 'رے' توں۔ انہاں دی تحقیق دے دوران، انہاں "ریڈیو ایکٹیویٹی" دا لفظ وی ایجاد کیتا۔

اپݨیاں دریافتاں کوں کہیں شک توں بالاتر ثابت کرݨ کیتے، کیوری پولونیم تے ریڈیم کوں خالص شکل وچ الڳ کرݨ دی کوشش کیتی۔ پچ بلینڈ ہک پیچیدہ معدنیات ہے۔ ایندے اجزا دی کیمیائی علیحدگی ہک کٹھن کم ہئی۔ پولونیم دی دریافت نسبتاً آسان ہئی۔ کیمیائی طور تے ایہ عنصر بسمتھ جیہاں ہے، تے پولونیم خام مال وچ بسمتھ جیہں واحد شے ہئی۔ ریڈیم، البتہ، زیادہ گول مول ہئی۔ ایہ کیمیائی طور تے بیریم نال گہرا تعلق رکھیندا ہے، تے پچ بلینڈ وچ ݙوہیں عناصر شامل ہن۔ 1898 تک کیوری کوں ریڈیم دے نشانات مل ڳئے ہن، پر بیریم نال آلودہ نمایاں مقدار تک پہنچݨا اڄاں وی مشکل ہئی۔ کیوری تفریقی کرسٹلائزیشن دے ذریعے ریڈیم نمک کوں الڳ کرݨ دا کٹھن کم شروع کیتا۔ پچ بلینڈ دے ہک ٹن وچوں 1902 وچ ریڈیم کلورائیڈ دا ݙاہواں حصہ الڳ کیتا ڳیا۔ 1910 وچ، انہاں خالص ریڈیم دھات کوں الڳ کیتا۔ او پولونیم کوں الڳ کرݨ وچ کݙاہیں کامیاب نہ تھئی، جیندی نصف حیات صرف 138 ݙینہہ ہے۔

1898 تے 1902 دے درمیان، کیوری مشترکہ یا علیحدہ طور تے کل 32 سائنسی مقالے شائع کیتے، جنہاں وچوں ہک ایہ اعلان کیتا ڳیا جو جݙݨ ریڈیم دے سامݨے رکھیا ویندا ہے، بیمار، رسولی بݨاوݨ والے خلیات صحت مند خلیات کنوں تیزی نال تباہ تھیندے ہن۔

1900 وچ کیوری ایکول نارمل سپیریئر دی پہلی تریمت فیکلٹی ممبر بݨ ڳئی تے انہاں دے مݨس یونیورسٹی آف پیرس دی فیکلٹی وچ شامل تھی ڳئے۔ 1902 وچ او اپݨے والد دی وفات دے موقع تے پولینڈ ڳئی ہن۔

جون 1903 وچ گیبریل لپ مین دی نگرانی وچ کیوری کوں یونیورسٹی آف پیرس توں انہاں دی ڈاکٹریٹ دی ڈگری ݙتی ڳئی۔ ایں مہینے جوڑے کوں رائل انسٹی ٹیوشن لندن وچ ریڈیو ایکٹیویٹی تے تقریر کرݨ کیتے مدعو کیتا ڳیا۔ تریمت ہووݨ دی وجہ توں انہاں کوں ڳالھ کرݨ توں روک ݙتا ڳیا تے صرف پیری کیوری کوں اجازت ݙتی ڳئی۔ ایں دوران ریڈیم تے مبنی ہک نویں صنعت ترقی کرݨ لڳی۔ کیوری اپݨی دریافت دا پیٹنٹ نہ کیتا تے ایں فائدہ مند کاروبار توں ٻہوں گھٹ فائدہ چاتا۔

دسمبر 1903 وچ رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز پیری کیوری، میری کیوری تے ہنری بیکرل کوں طبیعیات وچ نوبل انعام ݙتا، "پروفیسر ہنری بیکرل دے ذریعے دریافت کیتے ڳئے تابکاری دے مظاہرے تے انہاں دی مشترکہ تحقیقات دے ذریعے انہاں دی طرفوں پیش کیتی ڳئی غیر معمولی خدمات کوں تسلیم کرݨ کیتے۔" پہلے کمیٹی دا ارادہ صرف پیری کیوری تے ہنری بیکرل کوں اعزاز ݙیوݨ دا ہئی، پر ہک کمیٹی ممبر تے تریمت سائنسداناں دے حامی سویڈش ریاضی دان میگنس گوسٹا میٹاگ لیفلر پیری کوں صورتحال توں آگاہ کیتا، تے انہاں دی شکایت دے بعد میری دا ناں نامزدگی وچ شامل کر ݙتا ڳیا۔ میری کیوری نوبل انعام جیتݨ والی پہلی سواݨی ہن۔

کیوری تے انہاں دے مݨس اسٹاک ہوم ونڄ تے انعام ذاتی طور تے وصول کرݨ توں انکار کر ݙتا۔ او اپݨے کم وچ ٻہوں مصروف ہن، تے پیری کیوری، جیڑھا عوامی تقریبات کوں ناپسند کریندا ہئی، ٻہوں بیمار تھی ڳیا ہئی۔ جیویں جو نوبل انعام یافتگان کوں لیکچر ݙیوݨا ضروری ہئی، کیوری آخرکار 1905 وچ سفر کیتا۔ انعامی رقم دی وجہ توں کیوری اپݨا پہلا لیبارٹری اسسٹنٹ رکھݨ وچ کامیابی حاصل کیتی۔ نوبل انعام ملݨ دے بعد، تے یونیورسٹی آف جنیوا دی ہک پیشکش توں متحرک تھیوݨ دے بعد، جیڑھا پیری کیوری کوں ہک عہدہ پیش کیتا، یونیورسٹی آف پیرس انہاں کوں پروفیسر شپ تے فزکس دی کرسی ݙتی، حالانکہ کیوری دے کول ہک مناسب لیبارٹری اڄاں وی نہ ہئی۔ پیری کیوری دی شکایت تے یونیورسٹی آف پیرس ہٹ دھرمی ترک کر ݙتی تے ہک نویں لیبارٹری فراہم کرݨ دی منظوری ݙتی، پر ایہ 1906 تک تیار نہ تھی سڳی۔

دسمبر 1904 وچ کیوری کوں ݙوجھی دھی ایو ڄم پئی۔ انہاں اپݨی دھیاں کوں اپݨی مادری زبان سکھاوݨ کیتے پولش گورنیساں کوں رکھیا تے انہاں کوں پولینڈ دے دوریاں تے گھن ڳیا۔

19 اپریل 1906 کوں پیری کیوری ہک سڑک حادثے وچ ہلاک تھی ڳیا۔ بارش وچ روے ڈوفین پار کریندے ہوئے، او ہک گھوڑے دی گاݙی نال ٹکرا ڳیا تے ایندے پھیتے تلے آ ڳیا، جیندے نال ایندی کوپری ٹرٹ ڳئی تے او ٹھک پک فوت تھی ڳیا۔ کیوری اپݨے مݨس دی موت توں ٻہوں دل برداشتہ تھی ڳئی۔ 13 مئی 1906 کوں یونیورسٹی آف پیرس دے فزکس ڈیپارٹمنٹ فیصلہ کیتا جو انہاں دے مرحوم مݨس کیتے بݨائی ڳئی کرسی کوں برقرار رکھیا ویسے تے او میری کوں پیش کیتی ویسے۔ انہاں ایں کوں قبول کیتا، اپݨے مݨس پیری کوں خراج تحسین پیش کرݨ کیتے ہک عالمی معیار دی لیبارٹری بݨاوݨ دی امید نال۔ او یونیورسٹی آف پیرس دی پہلی سواݨی پروفیسر ہئی۔

کیوری دی نویں لیبارٹری بݨاوݨ دی کوشش یونیورسٹی آف پیرس دے نال ختم نہ تھئی۔ بعد دے سالاں وچ، انہاں ریڈیم انسٹی ٹیوٹ (انسٹی ٹیوٹ ڈو ریڈیم، ہݨ کیوری انسٹی ٹیوٹ، انسٹی ٹیوٹ کیوری) دی سربراہی کیتی، ہک تابکاری لیبارٹری جیڑھا انہاں کیتے پاسچر انسٹی ٹیوٹ تے یونیورسٹی آف پیرس دے ذریعے بݨائی ڳئی ہئی۔ ریڈیم انسٹی ٹیوٹ بݨاوݨ دی پہل 1909 وچ پیری پال ایمائل روکس، پاسچر انسٹی ٹیوٹ دے ڈائریکٹر دی طرفوں آئی ہئی، جیڑھے یونیورسٹی آف پیرس دے کیوری کوں ہک مناسب لیبارٹری نہ ݙیوݨ تے مایوس ہن تے انہاں کوں مشورہ ݙتا ہئی جو او پاسچر انسٹی ٹیوٹ منتقل تھی ونڄن۔ صرف ایں وقت، کیوری دے ونڄݨ دے خطرے نال، یونیورسٹی آف پیرس ہٹ دھرمی ترک کر ݙتی تے آخر کار کیوری پیویلین یونیورسٹی آف پیرس تے پاسچر انسٹی ٹیوٹ دا مشترکہ منصوبہ بݨ ڳیا۔

1910 وچ کیوری ریڈیم کوں الڳ کرݨ وچ کامیاب تھی ڳئی۔ انہاں تابکاری اخراج کیتے ہک بین الاقوامی معیار وی متعارف کرایا جیڑھا آخر کار انہاں تے پیری دے ناں تے رکھیا ڳیا: کیوری۔ ایندے باوجود، 1911 وچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز انہاں کوں اکیڈمی وچ رکنیت ݙیوݨ وچ ناکام رہی۔ انہاں دی بجائے ایڈورڈ برانلی کوں منتخب کیتا ڳیا، ہک موجد جیڑھے گگلیلمو مارکونی کوں وائرلیس ٹیلی گراف ترقی ݙیوݨ وچ مدد کیتی ہئی۔ ایہ صرف نصف صدی بعد، 1962 وچ تھیا، جݙݨ کیوری دی ہک ڈاکٹریٹ طالبہ مارگریٹ پیرے اکیڈمی دی رکنیت کیتے منتخب تھیوݨ والی پہلی سواݨی بݨی۔

کیوری دی فرانس کیتے سائنسدان دے طور تے شہرت دے باوجود، عوام دا رویہ غیر ملکی مخالف ہئی—ایہو جیہا جیڑھا ڈریفس معاملے دی طرف گھن ڳیا ہئی—جیڑھا ایں جھوٹی قیاس آرائی کوں وی ہوا ݙیندا ہئی جو کیوری یہودی ہئی۔ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دے انتخابات دے دوران، انہاں کوں سجے بازو دے پریس دے ذریعے غیر ملکی تے ملحد دے طور تے بدنام کیتا ڳیا۔ انہاں دی دھی بعد وچ فرانسیسی پریس دی منافقت تے تبصرہ کیتا جو جݙݨ کیوری کوں فرانسیسی اعزاز کیتے نامزد کیتا ڳیا تاں انہاں کوں ہک نااہل غیر ملکی دے طور تے پیش کیتا ڳیا، پر جݙݨ انہاں کوں غیر ملکی اعزازات جیویں جو انہاں دے نوبل انعامات ملے تاں انہاں کوں فرانسیسی ہیروئن دے طور تے پیش کیتا ڳیا۔

1911 وچ ایہ انکشاف تھیا جو کیوری ہک سال طویل معاملے وچ ملوث ہن، طبیعیات دان پال لینگوین دے نال، پیری کیوری دے ہک سابق طالب علم، ہک شادی شدہ مرد جیڑھا اپݨی زنانی توں علیحدہ ہئی۔ ایں نال ہک پریس اسکینڈل تھیا جیڑھا انہاں دے تعلیمی مخالفین دے ذریعے استعمال کیتا ڳیا۔ کیوری (جیڑھی اپݨی 40 دی ݙہاکے وچ ہن) لینگوین توں پنج سال وݙی ہن تے ٹیبلائیڈز وچ انہاں کوں غیر ملکی یہودی گھر تباہ کرݨ والی دے طور تے غلط پیش کیتا ڳیا۔ جݙݨ اسکینڈل پھٹیا، او بیلجیم وچ ہک کانفرنس وچ ہن۔ واپسی تے، انہاں کوں اپݨے گھر دے سامݨے ہک غصے وچ بھریا ہویا ہجوم ملیا تے انہاں کوں اپݨی دھیاں دے نال اپݨی دوست کیملی ماربو دے گھر وچ پناہ گھنݨی پئی۔

انہاں دے کم کیتے بین الاقوامی پہچان نویں بلندیاں تے پہنچ ڳئی ہئی، تے رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز لینگوین اسکینڈل دی وجہ توں پیدا تھیوݨ والی مخالفت کوں شکست ݙیوݨ دے بعد، انہاں کوں 1911 وچ کیمسٹری وچ نوبل انعام نال ݙوجھی وار اعزاز ݙتا ڳیا۔ ایہ انعام "ریڈیم تے پولونیم دے عناصر دی دریافت، ریڈیم کوں الڳ کرݨ، تے ایں قابل ذکر عنصر دی نوعیت تے مرکبات دے مطالعے دے ذریعے کیمسٹری دی ترقی کیتے انہاں دی خدمات کوں تسلیم کرݨ کیتے" ݙتا ڳیا۔ لینگوین نال انہاں دے معاملے دی منفی تشہیر دی وجہ توں، نوبل کمیٹی دے چیئرمین سوانٹے آرہینیس انہاں کوں کیمسٹری وچ نوبل انعام دی سرکاری تقریب وچ شرکت توں روکݨ دی کوشش کیتی، انہاں دے مشکوک اخلاقی کردار دا حوالہ ݙیندے ہوئے۔ کیوری جواب ݙتا جو او تقریب وچ موجود رہسے، کیوں جو "انعام انہاں کوں پولونیم تے ریڈیم دی دریافت کیتے ݙتا ڳیا ہے" تے "انہاں دے سائنسی کم تے انہاں دی ذاتی زندگی دے حقائق دے درمیان کوئی تعلق نہیں ہے"۔

او نوبل انعام جیتݨ یا شیئر کرݨ والی پہلی شخص ہن، تے لینس پالنگ دے نال نوبل انعام جیتݨ والے واحد ہن جنہاں کوں ݙو شعبیاں وچ نوبل انعام ملا۔ پولینڈ دے مشہور مرداں دے ہک وفد، جیندے دی سربراہی ناول نگار ہنرک سینکیوچ کریندا پیا ہئی، انہاں کوں پولینڈ واپس ونڄݨ تے اپݨے آبائی وطن وچ اپݨی تحقیق جاری رکھݨ کیتے حوصلہ افزائی کیتی۔ کیوری دا ݙوجھا نوبل انعام انہاں کوں فرانسیسی حکومت کوں ریڈیم انسٹی ٹیوٹ کوں سپورٹ کرݨ کیتے قائل کرݨ وچ کامیاب تھیا، جیڑھا 1914 وچ بݨایا ڳیا، جتھاں کیمسٹری، فزکس تے طب وچ تحقیق کیتی ویندی ہئی۔ 1911 دا نوبل انعام قبول کرݨ دے ہک مہینے بعد، او ڈپریشن تے گردے دی بیماری نال ہسپتال وچ داخل تھی ڳئی۔ 1912 دے زیادہ تر حصے وچ، انہاں عوامی زندگی توں گریز کیتا پر اپݨی دوست تے ہم منصب طبیعیات دان ہرتھا ایرٹن دے نال انگلینڈ وچ وقت گزاریا۔ او صرف دسمبر وچ اپݨی لیبارٹری وچ واپس آئی، تقریباً 14 مہینیاں دے وقفے دے بعد۔

1912 وچ وارسا سائنٹیفک سوسائٹی انہاں کوں وارسا وچ ہک نویں لیبارٹری دی ڈائریکٹر شپ پیش کیتی پر انہاں انکار کر ݙتا، اگست 1914 وچ مکݨ والے ریڈیم انسٹی ٹیوٹ تے ہک نویں سڑک روے پیری کیوری (ہݨ روے پیریایٹمیری کیوری) تے توجہ مرکوز کیتی۔ انہاں کوں یونیورسٹی آف پیرس دے ریڈیم انسٹی ٹیوٹ وچ کیوری لیبارٹری دی ڈائریکٹر مقرر کیتا ڳیا، جیڑھا 1914 وچ قائم کیتا ڳیا۔ انہاں 1913 وچ پولینڈ دا دورہ کیتا تے وارسا وچ انہاں دا استقبال کیتا ڳیا پر روسی حکام زیادہ تر نظر انداز کیتا۔ انسٹی ٹیوٹ دی ترقی پہلی عالمی جنگ دے باعث رک ڳئی، جیویں جو زیادہ تر محققین فرانسیسی فوج وچ بھرتی تھی ڳئے۔ ایہ جنگ دے بعد 1919 وچ اپݨی سرگرمیاں مکمل طور تے بحال کر ݙتی۔

پہلی عالمی جنگ دے دوران، کیوری محسوس کیتا جو زخمی فوجیاں کوں جلد از جلد آپریشن کرݨ نال ٻہوںرین خدمت فراہم کیتی ونڄ سڳدی ہے۔ انہاں محسوس کیتا جو محاذ دے نیڑے فیلڈ ریڈیولوجیکل سینٹرز دی ضرورت ہے تاں جو میدان جنگ دے سرجناں کوں مدد فراہم کیتی ونڄے، بشمول انہاں صورتاں وچ جݙݨ دراصل اعضا کوں بچایا وی سڳدا ہئی۔ ریڈیولوجی، اناٹومی تے آٹوموٹو مکینکس دے ہک اٻاہلے مطالعے دے بعد، انہاں ایکس رے سامان، گاݙیاں تے جنریٹرز حاصل کیتے، تے انہاں موبائل ریڈیوگرافی یونٹ کوں ترقی ݙتے، جیڑھے مقبول طور تے پیٹائٹ کیوریز ("چھوٹے کیوریز") دے ناں نال مشہور تھئے۔ او ریڈ کراس ریڈیولوجی سروس دی ڈائریکٹر بݨ ڳئی تے فرانس دا پہلا فوجی ریڈیولوجی سینٹر قائم کیتا، جیڑھا 1914 دے چھیکڑ تک فعال تھی ڳیا۔ پہلے ہک فوجی ڈاکٹر تے انہاں دی 17 سالہ دھی ایرین دی مدد نال، کیوری جنگ دے پہلے سال وچ فیلڈ ہسپتالاں وچ 20 موبائل ریڈیولوجیکل گاݙیاں تے ٻئے 200 ریڈیولوجیکل یونٹس دی تنصیب دی ہدایت کیتی۔ بعد وچ، انہاں ٻنہاں تریمتیں کوں معاون دے طور تے تربیت ݙیوݨ شروع کیتی۔

1915 وچ کیوری "ریڈیم ایمی نیشن" تے مشتمل کھوکھلیاں سوئیاں تیار کیتیاں، ہک بے رنگ، تابکار گیس جیڑھا ریڈیم دے ذریعے خارج تھیندا ہے، بعد وچ ریڈون دے طور تے شناخت کیتا ڳیا، انفیکشن زدہ ٹشو کوں جراثیم کش کرݨ کیتے استعمال کیتا ویندے۔ انہاں ریڈیم اپݨے ہک گرام ذخیرے توں فراہم کیتا۔ ایہ اندازہ لایا ڳیا ہے جو انہاں دے ایکس رے یونٹس نال ہک ملین توں زیادہ زخمی فوجیاں دا علاج کیتا ڳیا۔ ایں کم وچ مصروف، انہاں ایں مدت دے دوران ٻہوں گھٹ سائنسی تحقیق کیتی۔ فرانسیسی جنگ کوشش کیتے انہاں دی تمام انسان دوست شراکت دے باوجود، کیوری کوں فرانسیسی حکومت دی طرفوں کہیں رسماً وی تسلیم نہ ملا۔

ایندے علاوہ، جنگ شروع تھیوݨ دے فوراً بعد، انہاں اپݨے سونے دے نوبل انعام دے تمغے جنگ کوشش کیتے دان کرݨ دی کوشش کیتی پر فرانسیسی نیشنل بینک انہاں کوں قبول کرݨ توں انکار کر ݙتا۔ انہاں جنگ دے بانڈز خرید کیتے، اپݨی نوبل انعامی رقم استعمال کریندے ہوئے۔ انہاں آکھیا:

میں اپݨے کول موجود تھوڑے سونے کوں ݙیوݨ والی ہاں۔ میں ایندے وچ سائنسی تمغے وی شامل کریساں، جیڑھے میݙے کیتے بالکل بے کار ہن۔ ہک ٻئی ڳالھ ہے: محض سستی دی وجہ توں میں اپݨے ݙوجھے نوبل انعام دی رقم کوں اسٹاک ہوم وچ سویڈش کرونا وچ رہوݨ ݙتا ہئی۔ ایہ اساݙے کول موجود چیز دا اہم حصہ ہے۔ میں ایںکوں اتھاں واپس گھن آوݨ تے جنگ دے بانڈز وچ سرمایہ کاری کرݨ چاہساں۔ ریاست کوں ایندی ضرورت ہے۔ صرف، میݙا کوئی وہم نہیں ہے: ایہ رقم شئیت ضائع تھی ویسے۔

او فرانس وچ پولینڈ دے مقصد کیتے وقف پولونیا دی کمیٹیاں وچ ہک فعال رکن وی ہن۔ جنگ دے بعد، انہاں اپݨے جنگی تجربات کوں ہک کتاب، ریڈیولوجی ان وار (1919) وچ خلاصہ کیتا۔

1920 وچ، ریڈیم دی دریافت دی پنجویہویں سالڳرہ کیتے، فرانسیسی حکومت انہاں کیتے ہک وظیفہ قائم کیتا۔ ایندا پچھلا وصول کنندہ لوئس پاسچر ہئی، جیڑھا 1895 وچ فوت تھی ڳیا ہئی۔ 1921 وچ کیوری ریڈیم تے تحقیق کیتے فنڈز جمع کرݨ کیتے امریکہ دا دورہ کیتا۔ میری میٹنگلی میلونی کیوری دا انٹرویو کرݨ دے بعد، ہک میری کیوری ریڈیم فنڈ بݨایا تے انہاں دے سفر کوں تشہیر کرݨ وچ مدد کیتی۔

1921 وچ، امریکی صدر وارن جی ہارڈنگ کیوری دا وائٹ ہاؤس وچ آدر کیتا تاں جو انہاں کوں امریکہ وچ جمع تھیوݨ والا 1 گرام ریڈیم پیش کیتا ویسے، تے فرسٹ لیڈی انہاں کوں ہک پیشہ ورانہ کامیاب شخصیت دے طور تے سراہا۔ ملاقات توں پہلے، بیرون ملک انہاں دی ودھدی ہوئی شہرت کوں تسلیم کریندیں ہوئیں، تے ایں حقیقت توں شرمندہ تھیندے ہوئے جو انہاں دے کول عوامی طور تے انہاں دے کول کوئی فرانسیسی سرکاری اعزاز نہ ہئی، فرانسیسی حکومت انہاں کوں لیجند آف آنر دا انعام پیش کیتا، پر انہاں انکار کر ݙتا۔ 1922 وچ او فرانسیسی اکیڈمی آف میڈیسن دی فیلو بݨ ڳئی۔ انہاں ٻئے ملکاں دا وی سفر کیتا، عوامی طور تے ظاہر تھئی تے بیلجیم، برازیل، سپین تے چیکوسلواکیہ وچ لیکچر ݙتے۔

کیوری دی قیادت وچ، انسٹی ٹیوٹ چار ٻئے نوبل انعام جیتݨ والے پیدا کیتے، جنہاں وچ انہاں دی دھی ایرین جولیوٹکیوری تے انہاں دا ڄنواترا فریڈرک جولیوٹکیوری شامل ہن۔ آخر کار، ایہ دنیا دیاں چار وݙیاں تابکاری تحقیق لیبارٹریاں وچوں ہک بݨ ڳئی، ٻئے کیونڈش لیبارٹری، ارنسٹ ردرفورڈ دے نال۔ ویانا وچ ریڈیم ریسرچ انسٹی ٹیوٹ، سٹیفن میئر دے نال۔ تے کیمسٹری کیتے کائزر ولہیم انسٹی ٹیوٹ، اوٹو ہان تے لیز میٹنر دے نال۔

1922 دے اگست وچ، کیوری لیگ آف نیشنز دے نویں تخلیق شدہ انٹرنیشنل کمیٹی آن انٹلیکچوئل کوآپریشن دا رکن بن ڳئی۔ او 1934 تک ایں کمیٹی دی رکن رہی تے لیگ آف نیشنز دے سائنسی کوآرڈینیشن وچ اپنا حصہ پاتا، جیندے وچ البرٹ آئن سٹائن، ہنڈرک لورنٹز، تے ہنری برگسن ورڳے ممتاز محققین شامل ہن۔ 1923 وچ انہاں اپنے مرحوم مݨس پیئر کیوری دی سوانح عمری لکھی، جیندا عنوان "پیئر کیوری" ہئی۔ 1925 وچ او پولینڈ ڳئی تاں جو وارسا دے ریڈیم انسٹی ٹیوٹ دی بنیاد رکھݨ والی تقریب وچ شرکت کر سڳے۔ انہاں دا ݙوجھا امریکی دورہ، 1929 وچ، وارسا ریڈیم انسٹی ٹیوٹ کوں ریڈیم نال لیس کرݨ وچ کامیاب تھیا؛ ایہ انسٹی ٹیوٹ 1932 وچ کھولیا ڳیا، جیندے وچ انہاں دی بھیݨ برونیسواوا ڈائریکٹر ہئی۔ انہاں سائنسی مشقتاں توں انحراف تے ایندے نال تعلق رکھݨ والی تشہیر انہاں کوں ٻہوں تکلیف ݙتی لیکن انہاں دے کم کیتے وسائل فراہم کیتے۔ 1930 وچ، انہاں کوں انٹرنیشنل ایٹومی ویٹس کمیٹی وچ منتخب کیتا ڳیا، جتھاں او اپݨی وفات تک خدمت کریندی رہیاں۔ 1931 وچ، کیوری کوں یونیورسٹی آف ایڈنبرا دا کیمرون پرائز فار تھیراپیوٹکس ݙتا ڳیا۔

### وفات
کیوری پولینڈ دا آخری دورہ 1934 دے شروع وچ کیتا۔ کجھ مہینے بعد، 4 جولائی 1934 کوں، او 66 سال دی عمر وچ سینسیلموز سینیٹوریم وچ اپلاسٹک انیمیا دے سبب فوت تھی ڳئیں، جیڑھا انہاں دے ریڈیشن دے طویل عرصے تک سامݨا کرݨ دی وجہ نال تھیا، جیندے نال انہاں دے بون میرو کوں نقصان پہنچا ہئی۔

انہاں دے کم دے وقت آئنائزنگ ریڈیشن دے نقصان دہ اثرات دے بارے وچ ڄاݨکاری کائنا ہئی، تے انہاں دے کم کوں بعد وچ تیار تھیوݨ والے حفاظتی اقدامات دے بغیر انجام ݙتا ڳیا ہئی۔ او اپݨی جیب وچ ریڈیو ایکٹو آئسوٹوپس نال بھریاں ٹیسٹ ٹیوباں رکھدی ہئی، تے انہاں کوں اپݨی میز دی دراز وچ رکھدی ہئی، تے اندھارے وچ انہاں مادیاں دے نکلݨ والی ہلکی روشنی دا ذکر کریندی ہئی۔ کیوری پہلی عالمی جنگ دے دوران فیلڈ ہسپتالاں وچ ریڈیولوجسٹ دے طور تے خدمات انجام ݙیندے ہوئیں غیر محفوظ سامان توں ایکس رے دے سامݨے وی آئیں۔ جݙݨ 1995 وچ کیوری دے جسم کوں کھولیا ڳیا، فرانسیسی آفس ڈی پروٹیکشن کونٹری لیس رےونیمنٹس آئنائزنٹس (OPRI) "ایہ نتیجہ کڈھیا جو او اپݨی زندگی دے دوران ریڈیم دے مہلک سطح دے سامݨے کائنا آئی ہئی"۔ انہاں اشارہ کیتا جو ریڈیم تاں خطرناک ہوندے جے او نڳلیا ونڄے، تے انہاں قیاس کیتا جو انہاں دی بیماری زیادہ تر پہلی عالمی جنگ دے دوران ریڈیو گرافی دے استعمال دی وجہ نال تھئی ہئی۔

انہاں کوں سیکو قبرستان وچ انہاں دے مݨس پیئر دے نال دفن کیتا ڳیا۔ سٹھ سال بعد، 1995 وچ، انہاں دے کارنامیاں دے اعزاز وچ، ݙونہاں دیاں باقیات کوں پیرس دے پینتھیون وچ منتقل کیتا ڳیا۔ انہاں دیاں باقیات کوں تابکاری دی وجہ توں سیسے دے بکس وچ بند کیتا ڳیا۔ او پینتھیون وچ دفن تھیوݨ والی ݙوجھی تریمت (سوفی برتھیلوٹ دے بعد) تے اپݨی قابلیت دی بنیاد تے پینتھیون وچ دفن تھیوݨ والی پہلی تریمت بݨ ڳئی۔

انہاں دے 1890 دے ݙہاکے دے کاغذات تابکاری دی آلودگی دی سطح دی وجہ توں ہینڈل کرݨ کیتے ٻہوں خطرناک سمجھے ویندن۔ اتنے تئیں جو انہاں دی کھاݨا پکاوݨ دیاں کتاباں وی ٻہوں زیادہ تابکار ہن۔ انہاں دے کاغذات کوں سیسے دے بکس وچ رکھیا ڳیا ہے، تے جیڑھے لوک انہاں کوں ݙیکھݨ چاہندن، انہاں کوں حفاظتی لباس پاوݨا پوندے۔ اپݨے آخری سال وچ، انہاں ہک کتاب تے کم کیتا، "ریڈیو ایکٹیویٹی"، جیڑھی انہاں دی وفات دے بعد 1935 وچ شائع تھئی۔

### ورثہ
کیوری دے کم دے جسمانی تے معاشرتی پکھ ویہویں تے اکیہویں صدی دی دنیا کوں تشکیل ݙیوݨ وچ مدد کیتی۔ کارنیل یونیورسٹی دے پروفیسر ایل پیئرس ولیمز دا مشاہدہ ہے:

کیوری دے کم دے نتائج دور رس ہن۔ ریڈیم دی تابکاری اتنی زیادہ ہئی جو او نظرانداز کائنی کیتی ونڄ سڳدی۔ ایہ توانائی دے تحفظ دے اصول دے خلاف لڳدا ہئی تے ایں طرح طبیعیات دیاں بنیاداں دا ازسر نو جائزہ گھنݨ تے مجبور کیتا۔ تجرباتی سطح تے ریڈیم دی دریافت ارنسٹ ردرفورڈ ورڳے لوکاں کوں تابکاری دے ذرائع فراہم کیتے جنہاں دے نال او ایٹم دی ساخت کوں جانچ سڳدے ہن۔ ردرفورڈ دے الفا تابکاری دے تجربات دے نتیجے وچ، نیوکلیئر ایٹم کوں پہلی وار پیش کیتا ڳیا۔ طب وچ، ریڈیم دی تابکاری کینسر دے خلاف کامیابی نال لڑݨ دا ہک ذریعہ فراہم کیتا۔

طبیعیات تے کیمسٹری وچ قائم خیالات کوں تبدیل کرݨ وچ مدد کرݨ دے نال نال، کیوری دے کم دا معاشرتی حلقے تے وی گہرا اثر پیا ہے۔ اپݨے سائنسی کارنامے حاصل کرݨ کیتے، انہاں کوں اپݨے پیدائشی تے اپݨای ملک وچ رکاوٹاں کوں عبور کرݨا پیا، جیڑھیاں انہاں دی راہ وچ بݨایا ڳیاں ہن کیوں جو او ہک تریمت ہئی۔

او اپݨی ایمانداری تے معتدل طرز زندگی کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔ 1893 وچ ہک چھوٹی جہی اسکالرشپ ملݨ دے بعد، انہاں 1897 وچ ایںکوں واپس کر ݙتا جݙݨ او اپݨی گزر بسر کرݨ لڳ پئیں۔ انہاں اپݨی پہلی نوبل انعام دی رقم دا زیادہ تر حصہ دوستاں، خاندان، طلبا، تے تحقیقی ساتھیاں کوں ݙے ݙتا۔ ہک غیر معمولی فیصلے وچ، کیوری ڄاݨ ٻجھ تے ریڈیم الڳ کرݨ دے عمل کوں پیٹنٹ کرݨ توں گریز کیتا تاں جو سائنسی کمیونٹی بغیر کہیں رکاوٹ دے تحقیق کر سڳے۔ انہاں اصرار کیتا جو مالی تحائف تے انعامات انہاں سائنسی اداریاں کوں ݙتے ونڄن جنہاں نال او وابستہ ہن۔ او تے انہاں دے مݨس اکثر انعامات تے تمغے قبول کرݨ توں انکار کر ݙیندے ہن۔ البرٹ آئن سٹائن آکھیا جو او شئیت واحد شخصیت ہئی جیندی شہرت خراب کائنی تھی سڳدی۔

### یادگاری تے ثقافتی عکاسی

تاریخ دے سب توں مشہور سائنسداناں وچوں ہک دے طور تے، میری کیوری سائنسی دنیا وچ ہک آئیکن بݨ چکی ہے تے پوپ کلچر دے دائرے وچ وی دنیا بھر توں خراج تحسین حاصل کیتا ہے۔ انہاں کوں دنیا بھر دیاں یونیورسٹیاں توں کئی اعزازی ڈگریاں وی ملیاں ہن۔

میری کیوری پہلی تریمت ہن جیڑھی نوبل انعام جتیا ہا۔ پہلی شخصیت جئیں ݙو نوبل انعام جیتئے۔  کلھی تریمت جئیں ݙو شعبیاں وچ انعام جیتیا، تے کلھی شخصیت جئیں متعدد سائنساں وچ انعام جیتےہن۔ انہاں دے حاصل کردہ انعامات تے اعزازات وچ شامل ہن:

 نوبل انعام برائے طبیعیات (1903، اپݨے مݨس پیئر کیوری تے ہنری بیکرل دے نال)  
 ڈیوی میڈل (1903، پیئر دے نال) 
 میٹیوسی میڈل (1904، پیئر دے نال)  
 ایکٹونین پرائز (1907) 
 ایلیٹ کریسن میڈل (1909)  
 لیجن آف آنر (1909، مسترد) 
 نوبل انعام برائے کیمسٹری (1911)  
 سول آرڈر آف الفانسو XII (1919)  
 فرینکلن میڈل آف امریکن فلاسافیکل سوسائٹی (1921) 
 آرڈر آف دی وائٹ ایگل (2018، وفات دے بعد) 

### میری کیوری دے ناں تے رکھے ڳئے ادارے

 کیوری (علامت Ci)، تابکاری دا ہک یونٹ، انہاں تے پیئر کیوری دے اعزاز وچ رکھیا ڳیا ہے۔ 
 ایٹمی نمبر 96 والا عنصر کیوریم (علامت Cm) رکھیا ڳیا۔ 
 ترائے تابکار معدنیات وی کیوری دے ناں تے رکھے ڳئے ہن: کیورائٹ، سکلوڈوسکائٹ، تے کیوپروسکلوڈوسکائٹ۔  
 یورپی یونین دا میری سکلوڈوسکاکیوری ایکشنز فیلوشپ پروگرام، نوجوان سائنسداناں کیتے جیڑھے غیر ملکی ملک وچ کم کرݨ چاہندن۔  
 2007 وچ، پیرس دا ہک میٹرو اسٹیشن کیوری دے ناں تے رکھیا ڳیا۔  
 پولش ریسرچ نیوکلیئر ری ایکٹر ماریا  
 7000 کیوری ایسٹرائڈ 
 میری کیوری چیریٹی، برطانیہ وچ  
 آئی ای ای ای میری سکلوڈوسکاکیوری ایوارڈ، ہک بین الاقوامی ایوارڈ جیڑھا نیوکلیئر تے پلازما سائنسز تے انجینئرنگ دے میدان وچ نمایاں خدمات کیتے ݙتا ویندے، 2008 وچ انسٹی ٹیوٹ آف الیکٹریکل اینڈ الیکٹرانکس انجینئرز دے ذریعے قائم کیتا ڳیا۔  
 میری کیوری میڈل، ہک سالانہ سائنس ایوارڈ جیڑھا 1996 وچ قائم کیتا ڳیا تے پولش کیمیکل سوسائٹی دے ذریعے ݙتا ویندے۔ 
 میری کیوریسکلوڈوسکا میڈل تے پرائز، ہک سالانہ ایوارڈ جیڑھا لندن دے انسٹی ٹیوٹ آف فزکس دے ذریعے فزکس دی تعلیم وچ نمایاں خدمات کیتے ݙتا ویندے۔ 
 ماریا کیوریسکلوڈوسکا یونیورسٹی، لبلن، پولینڈ 
 پیئر تے میری کیوری یونیورسٹی، پیرس  
 ماریا سکلوڈوسکاکیوری نیشنل ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف آنکولوجی، پولینڈ  

ایکول ایلیمنٹیری میری کیوری، لندن، اونٹاریو، کینیڈا وچ؛ کیوری میٹروپولیٹن ہائی اسکول، شکاگو، ریاستہائے متحدہ امریکا وچ؛ میری کیوری ہائی اسکول، ہو چی منہ شہر، ویتنام وچ؛ لیسے فرانسیس میری کیوری ڈی زیورخ، سوئٹزرلینڈ
روے میڈم کیوری، بیروت، لبنان وچ۔  

انہاں دے بارے وچ کئی سوانح عمریاں لکھیاں ڳئیاں ہن، جنہاں وچ شامل ہن:  
 ایو کیوری (میری کیوری دی دھی)، میڈم کیوری، 1938۔  
 فرانسواز گیرو، میری کیوری: ہک زندگی، 1987۔  
 سوسن کوئن، میری کیوری: ہک زندگی، 1996۔  
 باربرا گولڈسمتھ، او بیسیسو جینئس: دی انر ورلڈ آف میری کیوری، 2005۔  
 لارین ریڈنس، ریڈیو ایکٹو: میری اینڈ پیئر کیوری، اے ٹیل آف لو اینڈ فال آؤٹ، 2011، جیڑھی 2019 دی برطانوی فلم وچ ڈھالی ڳئی۔  
 سوبل، ڈیوا (24 اکتوبر 2024)۔ دی ایلیمنٹس آف میری کیوری: ہاؤ دی گلو آف ریڈیم لٹ اے پاتھ فار ویمن ان سائنس۔ فورتھ ایسٹیٹ۔ 

میری کیوری کئی فلموں دا موضوع رہی ہن:  
 1943: میڈم کیوری، اک امریکی فلم جیڑھی میرون لی روی بݨائی تے گریئر گارسن اداکاری کیتی۔
 1997: لی پالمز ڈی ایم شولٹز، اک فرانسیسی فلم جیڑھی ہم ناں دے ڈرامے توں بݨائی ڳئی تے کلاؤڈ پنوٹو ڈاریکٹ کیتی۔ میری کیوری دا کردار ازابیلا ہپرٹ ادا کیتا۔
 2014: میری کیوری، اون فیم سور لی فرونٹ، اک فرانسیسیبیلجیئم فلم، جیڑھی ایلین برنارڈ  ڈائریکٹ کیتی تے ڈومینیک ریمنڈ اداکاری کیتی۔  
 2016: میری کیوری: دی کریج آف نالج، اک یورپی فلم جیڑھی میری نوئل بݨائی تے کیرولینا گروشکا اداکاری کیتی۔  
 2016: سپر سائنس فرینڈز، اک امریکی انٹرنیٹ اینیمیٹڈ سیریز جیڑھی بریٹ جوبن ول بݨائی تے ہیڈی گریگور میری کیوری دا کردار ادا کیتا۔  
2019: ریڈیو ایکٹو، اک برطانوی فلم جیڑھی مرجان ستراپی بݨائی تے روزمنڈ پائیک اداکاری کیتی۔  

کیوری 2013 دے ڈرامے "فالس سپشنز" دا موضوع ہن، جیڑھا لارنس آرونوچ لکھیا، جیندے وچ ٻیاں ترائے سائنسدان تریمتیں روحانی طور تے انہاں دی زندگی دے واقعات دا مشاہدہ کریندیاں ہن۔ کیوری دا کردار سوسن میری فرونٹزاک وی ادا کیتا، انہاں دے ڈرامے "مانیا: دی لونگ ہسٹری آف میری کیوری" وچ، جیڑھی 2014 تک 30 امریکی ریاستاں تے 9 ملکاں وچ پیش کیتا ڳیا۔ لارین گنڈرسن دے 2019 دے ڈرامے "دی ہاف لائف آف میری کیوری" وچ کیوری دے 1911 دے نوبل انعام جیتݨ دے بعد دے ہنالے دے دوران دی کہانی بیان کیتی ڳئی ہے، جیندے وچ او ڈپریشن تے پال لینجون دے نال تعلقات دے انکشاف دی وجہ توں عوامی تنقید دا سامنا کریندی پئی ہے۔  

سائنسدان دی زندگی 2018 دے کوریائی میوزیکل دا وی موضوع رہی ہے، جیندا عنوان "میری کیوری" ہے۔ ایہ شو انگریزی وچ ترجمہ کیتا ڳیا ہے (میری کیوری اے نیو میوزیکل دے طور تے) تے ایشیا تے یورپ وچ کئی وار پیش کیتا ڳیا ہے، تے 2024 دے ہنالے وچ لندن دے چیئرنگ کراس تھیٹر وچ اپنی آف ویسٹ اینڈ پریمر حاصل کیتا۔ 

کیوری دنیا دے کئی ملکاں وچ 600 توں زیادہ ڈاک ٹکٹاں تے چھپ چکی ہن۔  

1989 توں 1996 دے درمیان، انہاں کوں 20,000 زلوٹی دے بینک نوٹ تے چھاپیا ڳیا، جیڑھا اینڈریج ہیڈرچ ڈیزائن کیتا۔ 2011 وچ، پولینڈ دے نیشنل بینک سائنسدان دے کیمسٹری وچ نوبل انعام جیتݨ دی 100 ویں سالڳرہ دے موقع تے 20 زلوٹی دا یادگاری بینک نوٹ جاری کیتا۔ 

1994 وچ، بینک آف فرانس 500 فرانک دا بینک نوٹ جاری کیتا جیندے تے میری تے پیئر کیوری دی تصویر ہئی۔ 2024 دے وسط تک، کیوری فرانسیسی 50 یورو سینٹ دے سکیاں تے چھاپی ڳئی ہن تاں جو فرانسیسی تاریخ وچ انہاں دی اہمیت کوں یاد رکھیا ونڄ سڳے۔  

میری کیوری دی زندگی دے دوران کم از کم ہک رنگین آٹوکروم لومیئر فوٹو وچ انہاں دی تصویر محفوظ کیتی ڳئی ہے۔ ایہ فوٹو میوزی کیوری، پیرس وچ محفوظ ہے۔