کینیتھ جی ولسن

### کینیتھ جی ولسن
کینیتھ گیڈس "کین" ولسن (8 جون ، 1936 – 15 جون ، 2013) ہک امریکی تھیوریٹیکل فزکس دان ہا تے پارٹیکل فزکس دے مطالعہ کیتے کمپیوٹر استعمال کرݨ وچ ہک علمبردار ہا ۔ انہاں کوں 1982 وچ فزکس دا نوبل انعام فیز ٹرانزیشنز تے انہاں دے کم کیتے ݙتا ڳیا — جیڑھا پگھرݨ والی برف تے ابھرݨ والی مقناطیسیت جیویں جو مظاہر دی لطیف نوعیت کوں روشن کریندا ہے ۔ ایہ رینورملائزیشن گروپ تے انہاں دے بنیادی کم وچ شامل ہا ۔ 

### جیوݨ جوڳ
ولسن 8 جون ، 1936 کوں والتھم ، میساچوسٹس وچ پیدا تھیا ، ایملی بکنگھم ولسن تے ای ۔ برائٹ ولسن دا سب توں وݙا ٻال ، ہارورڈ یونیورسٹی وچ ہک مشہور کیمسٹ ، جِنہاں مائیکرو ویو ایمیشنز تے اہم کم کیتا ۔ انہاں دی والدہ وی فزکس دان دے طور تے تربیت حاصل کیتی ہئی ۔ انہاں کئی سکولاں وچ تعلیم حاصل کیتی ، جِنہاں وچ میگڈلین کالج سکول ، آکسفورڈ ، انگلینڈ وی شامل ہا ، تے مشرقی پنسلوانیا وچ جارج سکول وچ تعلیم مکمل کیتی ۔

او 16 سال دی عمر وچ ہارورڈ کالج ڳیا ، ریاضی وچ تعلیم حاصل کیتی تے ݙو موقعیاں تے ، 1954 تے 1956 وچ ولیم لوول پٹنم میتھمیٹیکل مقابلے وچ سرفہرست پنج وچ شمار تھیا ۔ او ایتھلیٹکس ٹریک تے وی ہک سٹار ہا ، جیڑھا ہارورڈ دی نمائندگی مائل وچ کریندا ہا ۔ گرمیاں دیاں چھٹیاں دے دوران انہاں ووڈز ہول اوشیانوگرافک انسٹی ٹیوٹ وچ کم کیتا ۔ انہاں 1961 وچ کیلٹیک توں مرے گیل مین دے تحت تعلیم حاصل کر تے اپݨی پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ انہاں ہارورڈ تے CERN وچ پوسٹ ڈاک کم کیتا ۔

او 1963 وچ ڈیپارٹمنٹ آف فزکس وچ جونیئر فیکلٹی ممبر دے طور تے کارنیل یونیورسٹی وچ شامل تھیا ، 1970 وچ مکمل پروفیسر بݨ ڳیا ۔ انہاں ایں عرصے دوران SLAC وچ وی تحقیق کیتی ۔ 1974 وچ او کارنیل وچ فزکس دا جیمز اے ویکس پروفیسر بݨ ڳیا ۔

1982 وچ انہاں کوں رینورملائزیشن گروپ استعمال کر تے نازک مظاہر تے انہاں دے کم کیتے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

او 1980 وچ مائیکل ای فشر تے لیو کادانوف دے نال فزکس وچ وولف پرائز دا شریک فاتح ہا ۔ انہاں دے ٻئے ایوارڈز وچ اے سی ایرنگن میڈل ، فرینکلن میڈل ، بولٹزمین میڈل تے ڈینی ہائینمین پرائز شامل ہن ۔ او 1975 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنس دا رکن تے امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنس دا فیلو منتخب تھیا ، تے 1984 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا رکن وی منتخب تھیا ۔

1985 وچ انہاں کوں نیشنل سائنس فاؤنڈیشن ولوں بݨائے ڳئے پنج قومی سپر کمپیوٹر سینٹرز وچوں ہک ، کارنیل دے سینٹر فار تھیوری اینڈ سمولیشن اِن سائنس اینڈ انجینئرنگ (جیہڑا ہݨ کارنیل تھیوری سینٹر دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے) دے ڈائریکٹر دے طور تے مقرر کیتا ڳیا ۔ 1988 وچ ولسن اوہائیو سٹیٹ یونیورسٹی دی فیکلٹی وچ شامل تھیا ۔ ولسن 1995 وچ گرے ، مین منتقل تھی ڳیا ۔ انہاں 2008 وچ ریٹائر تھیوݨ تئیں اوہائیو سٹیٹ یونیورسٹی نال اپݨا تعلق جاری رکھیا ۔ انہاں دی موت توں پہلے ، او فزکس دی تعلیم تے تحقیق وچ سرگرم ہا تے سائنس تے ریاضی وچ K۔12 طلباء دی "فعال شمولیت" (یعنی سائنس بذریعہ انکوائری) دا ابتدائی حامی ہا ۔

انہاں دے کجھ پی ایچ ڈی دے طلباء وچ ایچ آر کرشنامورتی ، رومن جیکیو ، مائیکل پیسکن ، سرج روداز ، پال گِنسپارگ تے سٹیون آر وائٹ شامل ہن ۔

ولسن دا بھرا ڈیوڈ وی کارنیل وچ مالیکیولر بائیولوجی اینڈ جینیٹکس ڈیپارٹمنٹ وچ پروفیسر ہا انہاں دی موت تئیں ، تے انہاں دی 1982 توں بیوی ، ایلیسن براؤن ، ہک مشہور کمپیوٹر سائنسدان ہے ۔

او 15 جون ، 2013 کوں 77 سال دی عمر وچ سیکو ، مین وچ فوت تھی ڳیا ۔ انہاں کوں انہاں دے ساتھیاں احترام نال یاد کیتا ۔ 

### سائنسی کم
فزکس وچ ولسن دے کم وچ اسکیلنگ دی ہک جامع تھیوری دی تشکیل شامل ہئی ہک سسٹم دیاں بنیادی خصوصیات تے قوتاں کیندی طراں مختلف تھیندیاں ہن ایں پیمانے تے جیندے تے انہاں کوں ماپیا ویندا ہے ۔ انہاں فیز ٹرانزیشنز کیندی طراں تھیندیاں ہن ایندا حساب لاوݨ کیتے ہک آفاقی "ونڈو تے فتح کرو" حکمت عملی تیار کیتی ، ہر پیمانے کوں الڳ الگ سمجھی تے ول ملحقہ پیمانیاں دے درمیان تعلق کوں خلاصہ کر تے ، رینورملائزیشن گروپ تھیوری دی ہک نویں تعریف وچ ۔ ایں شماریاتی فزکس وچ نازک مظاہر تے فیز ٹرانزیشنز دے شعبے وچ گہری بصیرت فراہم کیتی جیڑھا درست حساب کتاب دے قابل بݨایا ۔ ہک مثال ٹھوس حالت فزکس وچ ہک اہم مسئلہ دی جیڑھا انہاں رینورملائزیشن استعمال کر تے حل کیتا او کونڈو اثر کوں مقداری طور تے بیان کرݨ وچ ہے ۔

انہاں اسکیلنگ تے انہاں بصیرت کوں ودھایا تاں جو کوانٹم فیلڈ تھیوری دی نوعیت تے آپریٹر پروڈکٹ ایکسپینشن تے رینورملائزیشن گروپ دے جسمانی معنی تے بنیادی سوالاں دے جواب ݙتے ونڄ سڳن ۔

انہاں ہادرونز دے اندر کوارکس دی قید کوں سمجھݨ وچ وی علمبرداری کیتی ، لیٹس گیج تھیوری دا استعمال کر تے ، تے ہک نقطہ نظر شروع کیتا جیڑھا کمپیوٹر تے پہلے توں خوفناک مضبوط کپلنگ حساب کتاب دی اجازت ݙیندا ہا ۔ اینجھے لیٹس تے ، انہاں کائرل سمیٹری تے وی روشنی ڈالی ، جیڑھا ابتدائی پارٹیکل تعامل دا ہک اہم فیچر ہے ۔ 

### ایوارڈز تے اعزازات
ڈینی ہائینمین پرائز فار میتھمیٹیکل فزکس ، 1973

بولٹزمین میڈل ، 1975

وولف پرائز ، 1980

ہارورڈ یونیورسٹی ، ڈی ایس سی (آن) ، 1981

کیلٹیک ، ڈسٹنگوئشڈ ایلومنی ایوارڈ ، 1981

فرینکلن میڈل ، 1982

فزکس دا نوبل انعام ، 1982

امریکیکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ ، 1983

اے سی ایرنگن میڈل ، 1984

انیسور رحمان پرائز ، 1993

امریکیکن فزیکل سوسائٹی فیلو ، 1998

آسٹریلین نیشنل یونیورسٹی ، ڈسٹنگوئشڈ اینیورسری فیلو ، 1996