open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ٹیبور سیکیلج

ٹیبور سیکیلج (14 فروری 1912 – 23 ستمبر 1988) ، جینکوں ہنگریائی املا دے مطابق سیکیلی ٹیبور وی آکھیا ویندا ہئی ، ہک ہنگریائی ڄم پل پولی گلاٹ ، کھوڄ کار ، مصنف اتے 'دنیا دا شہری' ہئی ۔ 1986 اچ اونکوں اکیڈمی آف ایسپرانٹو دا رکن اتے ورلڈ ایسپرانٹو ایسوسی ایشن دا اعزازی رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ اوندے ناولاں ، سفری کتاباں اتے مضامین اچوں ، اوندے نویلا کومیوواوا ، لا فیلو ڈی لا جنگلو ("کومیوواوا ، جنگل دا پتر") ، برازیلی انڈینز دی زندگی بارے ٻالاں دی کتاب ، ستاراں زباناں اچ ترجمہ کیتی ڳئی ، اتے 1987 اچ اونکوں جاپان اچ بہترین ٻالاں دی کتاب منتخب کیتا ڳیا ۔ 2011 اچ یورپی ایسپرانٹو یونین اوندے ڄمݨ دی 100 ویں سالگرہ دے اعزاز اچ 2012 کوں "ٹیبور سیکیلج دا سال" قرار ݙتا ۔ 

ٹیبور سیکیلج ہک غیر معمولی شخصیت ہئی ، جئیں اپݨی زندگی مختلف ثقافتاں دی کھوڄ اتے زباناں دے مطالعہ کیتے وقف کیتی ۔ او ہک پولی گلاٹ ، کھوڄ کار ، مصنف اتے 'دنیا دا شہری' ہئی ، جئیں دنیا دے مختلف حصیاں دا سفر کیتا اتے مختلف زباناں اچ لکھیا ۔ 

سیکیلی ٹیبور ہنگری اچ ڄمیا ، لیکن اوں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ سفر کرݨ اچ گزاریا ۔ اوں جنوبی امریکہ ، افریقہ اتے ایشیا سمیت دنیا دے مختلف حصیاں دا سفر کیتا ۔ اوں مختلف ثقافتاں اتے لوکاں دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں اتے اوں اپݨے تجربات تے مبنی کتاباں لکھیاں ۔ 

سیکیلی ٹیبور ہک ماہر لسانیات وی ہئی ۔ اوں کئی زباناں سیکھیاں ، جیندے اچ ایسپرانٹو وی شامل ہئی ۔ اوں ایسپرانٹو زبان اچ وی لکھیا اتے اوں ایسپرانٹو تحریک اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اونکوں 1986 اچ اکیڈمی آف ایسپرانٹو دا رکن اتے ورلڈ ایسپرانٹو ایسوسی ایشن دا اعزازی رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ 

سیکیلی ٹیبور دی ٻالاں دی کتاب "کومیوواوا ، جنگل دا پتر" اوندے کم دا اہم حصہ ہے ۔ ایہ کتاب برازیلی انڈینز دی زندگی دے بارے اچ ہے اتے ایں کتاب دا ستاراں زباناں اچ ترجمہ کیتا ڳیا ہے ۔ 1987 اچ ایں کتاب کوں جاپان اچ بہترین ٻالاں دی کتاب منتخب کیتا ڳیا ۔ 

سیکیلی ٹیبور دی زندگی ثقافتی تبادلے اتے لسانی تنوع دی اہمیت دی مثال ہے ۔ اوں اپݨی زندگی مختلف ثقافتاں دے لوکاں کوں جوڑݨ اتے انہاں دے درمیان سمجھ پیدا کرݨ کیتے وقف کیتی ۔ اوندی میراث اڄ وی انہاں لوکاں کیتے تحریک دا باعث ہے جیڑھے دنیا کوں دریافت کرݨ اتے مختلف ثقافتاں دے بارے اچ سکھݨ اچ دلچسپی رکھدن ۔
میرکو سیلجان

میرکو سیلجان (5 اپریل 1871 – تقریباً 1913) اتے سٹیپان سیلجان (19 اگست 1875 – 7 جون 1936) کروئیشیائی کھوڄ کار ہن ۔

میرکو اتے سٹیپان سیلجان انویہویں صدی دے آخر اتے ویہویں صدی دے اوائل دے کروئیشیائی کھوڄ کار ہن ، جنہاں جنوبی امریکہ اتے افریقہ دے دور دراز علاقیاں اچ سفر کیتا ۔ انہاں دی زندگی چڑھی کاری ، سائنسی تحقیق اتے ثقافتی تبادلے نال بھری ہوئی ہئی ۔

سیلجان بھراواں اپݨے سفراں دی شروعات 1890 دی دہائی اچ کیتی ۔ انہاں جنوبی امریکہ دے مختلف ملکاں اچ سفر کیتا ، جیندے اچ برازیل ، ارجنٹائن اتے پیرو شامل ہن ۔ انہاں اوں علاقے دے جغرافیہ ، نباتات اتے حیوانات دا مطالعہ کیتا ۔ انہاں تل وطنی لوکاں دے ثقافتی رسماں ریتاں دا وی مشاہدہ کیتا اتے انہاں دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ۔

جنوبی امریکہ دے بعد ، سیلجان بھراواں افریقہ دا سفر کیتا ۔ انہاں ایتھوپیا ، یوگنڈا اتے کینیا سمیت مختلف ملکاں اچ سفر کیتا ۔ انہاں اوں علاقے دے جغرافیہ ، ارضیات اتے نسلیات دا مطالعہ کیتا ۔ انہاں تل وطنی لوکاں دے نال تعلقات قائم کیتے اتے انہاں انہاں دی زباناں اتے ثقافتاں دے بارے اچ معلومات حاصل کیتیاں ۔

سیلجان بھراواں اپݨے سفراں دے دوران جمع کیتے ڳئے نمونیاں اتے معلومات تے مبنی کئی سائنسی مقالے اتے کتاباں لکھیاں ۔ انہاں دے کم جنوبی امریکہ اتے افریقہ دے بارے اچ یورپی علم اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

بدقسمتی نال ، میرکو سیلجان 1913 دے آس پاس افریقہ اچ گم تھی ڳیا اتے اوندی موت دا پتہ نی لڳ سڳیا ۔ سٹیپان سیلجان اپݨی کھوڄ جاری رکھی اتے اوں 1936 اچ وفات پاتی ۔

سیلجان بھراواں دی زندگی ہمت ، تجسس اتے سائنسی تحقیق دی مثال ہے ۔ انہاں دور دراز علاقیاں اچ سفر کیتا اتے انہاں مختلف ثقافتاں دے لوکاں نال تعلقات قائم کیتے ۔ انہاں دے کم جغرافیہ ، نسلیات اتے قدرتی تاریخ دے شعبیاں اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی میراث اڄ وی انہاں لوکاں کیتے تحریک دا باعث ہے جیڑھے دنیا کوں دریافت کرݨ اتے مختلف ثقافتاں دے بارے اچ سکھݨ اچ دلچسپی رکھدن ۔
فریڈرک کورٹنی سیلوس

فریڈرک کورٹنی سیلوس (31 دسمبر 1851 – 4 جنوری 1917) ہک برطانوی کھوڄ کار ، افسر ، پیشہ ور شکاری اتے تحفظ پسند ہئی ، جیڑھا جنوب مشرقی افریقہ اچ اپݨے کارنامیاں کیتے مشہور ہئی ۔ اوندے حقیقی زندگی دے ایڈونچرز سر ہنری رائڈر ہیگارڈ کوں افسانوی کردار ایلن کوارٹرمین بݨاوݨ دی ترغیب ݙتی ۔ سیلوس تھیوڈور روزویلٹ ، سیسل روڈس اتے فریڈرک رسل برنہم دا دوست ہئی ۔ او وݙے شکاریاں دے ہک گروہ اچ ممتاز ہئی جیندے اچ ایبل چیپمین اتے آرتھر ہنری نیومن شامل ہن ۔ او ماہر پرندے اتے مصنف ایڈمنڈ سیلوس دا وݙا بھرا ہئی ۔

فریڈرک کورٹنی سیلوس انویہویں صدی دے آخر اتے ویہویں صدی دی موہر اچ جنوب مشرقی افریقہ اچ اپݨے ایڈونچرز کیتے مشہور ہئی ۔ او ہک ماہر شکاری ، کھوڄ کار اتے تحفظ پسند ہئی ، جئیں افریقہ دے بارے اچ یورپی علم اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

سیلوس اپݨی زندگی دا وݙا حصہ افریقہ اچ گزاریا ۔ اوں اوں علاقے دے جغرافیہ ، نباتات اتے حیوانات دا گہرا مطالعہ کیتا ۔ اوں مختلف قبیلے دے لوکاں نال تعلقات قائم کیتے اتے انہاں دی ثقافتاں دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ۔

سیلوس ہک ماہر شکاری ہئی ، جئیں وݙے جانوراں دا شکار کیتا ۔ لیکن اوں تحفظ دی اہمیت کوں وی سمجھیا اتے اوں افریقی جنگلی حیات دے تحفظ کیتے کم کیتا ۔ اوں اپݨے اثر و رسوخ کوں استعمال کر تے افریقہ اچ وݙے جانوراں دے شکار تے پابندی لوائی ۔

سیلوس دے ایڈونچرز سر ہنری رائڈر ہیگارڈ کوں ایلن کوارٹرمین دا افسانوی کردار بݨاوݨ دی ترغیب ݙتی ۔ ایلن کوارٹرمین سیلوس دی طرحاں ہک بہادر شکاری اتے کھوڄ کار ہئی ، جئیں افریقہ اچ کئی ایڈونچرز کیتے ۔

سیلوس تھیوڈور روزویلٹ ، سیسل روڈس اتے فریڈرک رسل برنہم دا دوست ہئی ۔ اوں انہاں دے نال مل تے افریقہ اچ کئی مہماں اچ حصہ گھدا ۔ او ایبل چیپمین اتے آرتھر ہنری نیومن سمیت وݙے شکاریاں دے ہک گروہ اچ وی ممتاز ہئی ۔

سیلوس ماہر پرندے اتے مصنف ایڈمنڈ سیلوس دا وݙا بھرا ہئی ۔ انہاں ݙوہاں بھراواں افریقہ دے قدرتی ماحول دے بارے اچ کئی کتاباں لکھیاں ۔

فریڈرک کورٹنی سیلوس دی زندگی ہمت ، ایڈونچر اتے تحفظ دی مثال ہے ۔ اوں افریقہ دے بارے اچ یورپی علم اچ اہم کردار ادا کیتا اتے اوں افریقی جنگلی حیات دے تحفظ کیتے کم کیتا ۔ اوندی میراث اڄ وی انہاں لوکاں کیتے تحریک دا باعث ہے جیڑھے افریقہ کوں دریافت کرݨ اتے اوندے قدرتی ماحول دی حفاظت کرݨ اچ دلچسپی رکھدن ۔
سائمن سیمینونس

سائمن سیمینونس (1322–24) ہک چوݙویں صدی دا آئرش فرانسسکن راہب اتے مصنف ہئی ۔ اوندی زندگی دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نی ، لیکن اوندا سفرنامہ اوں دور دی تاریخ کیتے ہک قیمتی ماخذ ہے ۔

سائمن سیمینونس 1322 توں 1324 دے درمیان ہک سفر کیتا ، جیندے اچ اوں آئرلینڈ توں فلسطین تک سفر کیتا ۔ اوندے سفرنامے اچ اوں مختلف شہراں ، ملکاں اتے ثقافتاں دا ذکر کیتا ہے ۔ اوں قسطنطنیہ ، مصر اتے فلسطین سمیت کئی اہم شہراں دا دورہ کیتا ۔

اوں دے سفرنامے اچ اوں دور دے سیاسی ، سماجی اتے مذہبی حالات دا ذکر ہے ۔ اوں مختلف حکمراناں ، مذہبی اڳواݨاں اتے عام لوکاں دے بارے اچ معلومات ݙتیاں ۔ اوں مختلف مذاہب دے لوکاں دیاں رسماں ریتاں دا وی ذکر کیتا ہے ۔

سائمن سیمینونس دا سفرنامہ اوں دور دے جغرافیائی علم دا وی اہم ماخذ ہے ۔ اوں مختلف علاقیاں دے نقشے بݨائے اتے اوں انہاں علاقیاں دے بارے اچ معلومات درج کیتیاں ۔ اوں بحیرہ روم دے ساحلی علاقیاں ، دریائے نیل دے علاقے اتے مقدس سرزمین دے بارے اچ تفصیلی معلومات ݙتیاں ۔

سائمن سیمینونس دا کم اوں دور دے تاریخ داناں اتے جغرافیہ داناں کیتے اہم ہے ۔ اوندے سفرنامے اچ اوں دور دے بارے اچ قیمتی معلومات موجود ہن ۔ اوں اوں دور دے سیاسی ، سماجی اتے مذہبی حالات دا ذکر کیتا ہے ، اتے اوں اوں دور دے جغرافیائی علم اچ وی اہم کردار ادا کیتا ہے ۔

اوں دیاں لکھتاں اوں دور دے یورپ توں مشرق وسطیٰ دے سفر دے بارے اچ اہم معلومات ݙیندیاں ہن ۔ اوندے مشاہدات اوں دور دے سفری حالات اتے ثقافتی تبادلے دے بارے اچ وی قیمتی معلومات ݙیندن ۔ اوندا کم اڄ وی محققین کیتے اہم ہے ۔
گومز ڈی سیکویرا

گومز ڈی سیکویرا سولہویں صدی دی موہر اچ ہک پرتگالی کھوڄ کار ہئی ۔ کجھ مورخین تجویز ݙتی ہے کہ گومز ڈی سیکویرا اپݨی کھوڄ دے حصے دے طور تے آسٹریلیا دے اُبھے پوادھی ساحل تے سفر کیتا ہوسی ، حالانکہ ایں ڳالھ تے اختلاف ہے ۔

گومز ڈی سیکویرا سولہویں صدی دی موہر اچ پرتگالی کھوڄ دے دور اچ ہک اہم شخصیت ہئی ۔ اوندے سفراں دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نی ، لیکن کجھ مورخین دا خیال ہے کہ اوں آسٹریلیا دے اُبھے پوادھی ساحل تک سفر کیتا ہوسی ۔

ایں تجویز دے مطابق ، گومز ڈی سیکویرا پرتگالی بحری چڑھیاں دے حصے دے طور تے سفر کیتا ہوسی ، جیندے اچ او ایشیا دے مصالحے دے جزائر دی تلاش اچ نکلیا ہوسی ۔ اوں دور اچ ، پرتگالی کھوڄ کار نویں تجارتی رستیاں دی تلاش اچ پوری دنیا اچ سفر کریندے پئے ہن ۔

کجھ مورخین دا خیال ہے کہ گومز ڈی سیکویرا آسٹریلیا دے اُبھے پوادھی ساحل تے پہنچݨ دے بعد اوں علاقے دا نقشہ بݨایا ہوسی اتے اوں اوں علاقے دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ہوسن ۔ لیکن ایں ڳالھ دے ثبوت نی ملدے ، اتے ایں تجویز تے اختلاف ہے ۔

ایں ڳالھ تے اختلاف دی وجہ ایہ ہے کہ اوں دور دے پرتگالی نقشیاں اچ آسٹریلیا دے اُبھے پوادھی ساحل دا واضح ذکر نی ملدا ۔ اتے اوں دور دے دستاویزات اچ گومز ڈی سیکویرا دے آسٹریلیا دے سفر دا کوئی واضح ثبوت نی ملدا ۔

اگر گومز ڈی سیکویرا واقعی آسٹریلیا دے اُبھے پوادھی ساحل تے سفر کیتا ہئی ، تاں اوندا ایہ سفر یورپی لوکاں کیتے آسٹریلیا دی دریافت دی تاریخ اچ ہک اہم واقعہ ہوسی ۔ لیکن ثبوت دی کمی دی وجہ توں ، ایہ ڳالھ ہݨ وی ہک معمہ ہے ۔

گومز ڈی سیکویرا دا ناں پرتگالی کھوڄ دے دور اچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد رکھیا ویندا ہے ۔ اوندی زندگی اتے سفر اوں دور دے کھوڄ کاراں دے حوصلے اتے تجسس دی عکاسی کریندن ۔
جواؤ روڈریگز سیراؤ

جواؤ روڈریگز سیراؤ (مئی 1521 اچ فوت تھیا) ، جینکوں نینگر روڈریگز سیرانو وی آکھیا ویندا ہئی ، ہک پرتگالی اتے ہسپانوی پائلٹ اتے کھوڄ کار ہئی ۔ اوں پرتگالی انڈیا آرماڈاس اچ خدمات انجام ݙتیاں ، جئیں پرتگالیاں کیتے بحر ہند اتے آبنائے ملاکا تے کنٹرول حاصل کیتا ، لیکن او فرڈینینڈ میگیلان دی 1519–1521 دی سپائس آئی لینڈز دی چڑھی اچ شرکت کیتے سب توں زیادہ مشہور ہے ، جئیں جنوبی امریکہ دے آس پاس بحرالکاہل دا رستہ دریافت کیتا اتے فلپائن اچ ہسپانوی شمولیت دا آغاز کیتا ۔ سیرانو اتے ڈوارٹے باربوسا میگیلان دی جنگ میکٹن اچ موت دے بعد چڑھی دے اڳواݨ بݨ ڳئے ، لیکن او ایلکانو دے نال چکر مکمل کرݨ کیتے زندہ نہ رہ سڳے ۔ انہاں ݙوہاں کوں اوندے مبینہ تبدیل شدہ اتے اتحادی ہمابون ، راجہ آف سیبو دے ہتھوں ہسپانیاں دے قتل عام دے دوران تھوڑے عرصے بعد قتل کر ݙتا ڳیا ۔

جواؤ روڈریگز سیراؤ سولہویں صدی دی موہر اچ ہک پرتگالی اتے ہسپانوی جہازی ہئی ، جئیں بحر ہند اتے بحرالکاہل اچ اہم بحری چڑھیاں اچ حصہ گھدا ۔ اوندی زندگی کھوڄ ، چڑھی کاری اتے المناک انجام دی کہانی ہے ۔

سیراؤ اپݨے کیریئر دا آغاز پرتگالی انڈیا آرماڈاس اچ کیتا ، جئیں بحر ہند اتے آبنائے ملاکا تے پرتگالی کنٹرول قائم کیتا ۔ اوں اوں دور دے اہم تجارتی رستیاں تے سفر کیتا اتے اوں بحری مہارت حاصل کیتی ۔

1519 اچ ، سیراؤ فرڈینینڈ میگیلان دی چڑھی اچ شامل تھیا ، جیندا مقصد سپائس آئی لینڈز (مصالحے دے جزیرے) تک پہنچݨا ہئی ۔ ایں چڑھی جنوبی امریکہ دے آس پاس ہک نواں بحری رستہ دریافت کیتا ، جیڑھا بحرالکاہل تک ویندا ہئی ۔ ایں چڑھی فلپائن اچ ہسپانوی شمولیت دا وی آغاز کیتا ۔

میگیلان دی 1521 اچ جنگ میکٹن اچ موت دے بعد ، سیراؤ اتے ڈوارٹے باربوسا چڑھی دے اڳواݨ بݨ ڳئے ۔ لیکن انہاں ݙوہاں کوں جلد ہی سیبو دے راجہ ہمابون دے ہتھوں قتل کر ݙتا ڳیا ۔ ہمابون ہسپانیاں نال دوستی دا وعدہ کیتا ہئی ، لیکن اوں انہاں تے حملہ کر ݙتا ۔

سیراؤ دی موت ہک المناک واقعہ ہئی ، لیکن اوندے کارنامے بحری تاریخ اچ یاد رکھے ویسن ۔ اوں پرتگالی اتے ہسپانوی بحری چڑھیاں اچ اہم کردار ادا کیتا اتے اوں نویں بحری رستیاں دی دریافت اچ مدد کیتی ۔ اوندی زندگی اوں دور دے کھوڄ کاراں دے حوصلے اتے قربانی دی مثال ہے ۔
کیپٹن رابرٹ فالکن سکاٹ

کیپٹن رابرٹ فالکن سکاٹ (6 جون 1868 – تقریباً 29 مارچ 1912) ہک برطانوی رائل نیوی افسر اتے کھوڄ کار ہئی ، جئیں انٹارکٹک علاقیاں اچ ݙو مہماں دی قیادت کیتی: 1901–04 دی ڈسکوری چڑھی اتے 1910–13 دی ٹیرا نووا مہم ۔

رابرٹ فالکن سکاٹ ہک برطانوی بحری افسر اتے انٹارکٹیکا دے کھوڄ کار ہئی ، جئیں ویہویں صدی دی موہر اچ قطب جنوبی تک پہنچݨ دی کوشش اچ اپݨی جان ݙتی ۔ اوندی زندگی ہمت ، عزم اتے المناک انجام دی کہانی ہے ۔

سکاٹ 1901–04 اچ ڈسکوری چڑھی دی قیادت کیتی ، جئیں انٹارکٹیکا دے بارے اچ سائنسی معلومات جمع کیتیاں ۔ اوں چڑھی دے دوران ، سکاٹ اتے اوندے عملے انٹارکٹکا دے جغرافیہ ، ارضیات اتے حیاتیات دا مطالعہ کیتا ۔ انہاں کئی نویں علاقیاں دی کھوڄ کیتی اتے انہاں دے نقشے بݨائے ۔

1910 اچ ، سکاٹ ٹیرا نووا چڑھی دی قیادت کیتی ، جیندا مقصد قطب جنوبی تک پہنچݨا ہئی ۔ اوں وقت ، قطب جنوبی تک پہنچݨ دی دوڑ لگی ہوئی ہئی ، اتے ناروے دے رولڈ امنڈسن وی قطب جنوبی تک پہنچݨ دی کوشش کریندے پئے ہن ۔

سکاٹ اتے اوندے عملے سخت موسمی حالات اتے مشکلات دا سامنا کیتا ۔ انہاں پیدل سفر کیتا اتے کتے اتے پونی استعمال کیتے ۔ بدقسمتی نال ، امنڈسن سکاٹ توں پہلے قطب جنوبی تک پہنچ ڳیا ۔

سکاٹ اتے اوندے عملے 17 جنوری 1912 کوں قطب جنوبی تک پہنچݨ اچ کامیابی حاصل کیتی ، لیکن انہاں ݙٹھا کہ امنڈسن انہاں توں پہلے اتھاں پہنچ ڳیا ہئی ۔ واپسی دا سفر انتہائی مشکل ہئی ، اتے سکاٹ اتے اوندے عملے دے سڀ افراد برفانی طوفان اچ فوت تھی ڳئے ۔

سکاٹ دی موت ہک المناک واقعہ ہئی ، لیکن اوندی زندگی ہمت اتے قربانی دی علامت بݨ ڳئی ۔ اوندے سائنسی کم اتے انٹارکٹکا دی کھوڄ اچ اوندا کردار اڄ وی یاد رکھیا ویندا ہے ۔ اوندی ڈائری اتے خطوط اوں دور دی انٹارکٹکا دی زندگی اتے اوندی سوچ دا قیمتی ماخذ ہن ۔ اوندی کہانی اساکوں ݙسیندی ہے کہ انسان اپݨے مقاصد کیتے کتنی قربانی ݙے سڳدے ۔
سائلاکس آف کیرینڈا

سائلاکس آف کیرینڈا چھیویں صدی دے آخر اتے پنجویں صدی قبل مسیح دی موہر اچ ہخامنشی بادشاہی دا ہک یونانی کھوڄ کار اتے لکھاری ہئی ۔ اوندیاں اپݨیاں تحریراں گم تھی ڳئین ، حالانکہ بعد دے یونانی اتے رومن مصنفین انہاں دا حوالہ ݙیندے ہن ۔ پیری پلس جینکوں کݙاہیں کݙاہیں پیری پلس آف سائلاکس آکھیا ویندا ہے ، اصل اچ اوندی لکھی ہوئی نی؛ اوں نام نہاد پیری پلس آف سیوڈو-سائلاکس کوں تقریباً 330 قبل مسیح دی موہر اچ پوسٹ-پلاٹونک اکیڈمی اتے/یا ارسطو دے پیریپاتوس (لائسیم) دے حلقے اچ کم کرݨ والے ہک نامعلوم مصنف ایتھنز اچ لکھیا ہئی ۔

سائلاکس آف کیرینڈا ہخامنشی بادشاہی دے دور دا ہک یونانی کھوڄ کار ہئی ، جئیں دریائے سندھ توں بحیرہ احمر تئیں دے علاقیاں دی کھوڄ کیتی ۔ اوندی زندگی دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نی ، لیکن اوندے سفراں دا ذکر قدیم یونانی اتے رومن مصنفین دیاں لکھتاں اچ ملدے ۔

آکھیا ویندا ہے کہ سائلاکس دارا اول دے حکم تے دریائے سندھ دی کھوڄ کیتی اتے اوں بحیرہ احمر تئیں سفر کیتا ۔ اوندے سفر دا مقصد ہخامنشی بادشاہی کیتے تجارتی رستیاں دی تلاش ہئی ۔ اوں اپݨے سفراں دے دوران جغرافیائی معلومات جمع کیتیاں اتے اوں مختلف ثقافتاں اتے لوکاں دے بارے اچ وی مشاہدات درج کیتے ۔

سائلاکس دیاں لکھتاں گم تھی ڳئین ، لیکن اوندے سفراں دا ذکر ہیروڈوٹس ، اسٹریبو اتے پلینی دیاں لکھتاں اچ ملدے ۔ انہاں مصنفین سائلاکس دے سفراں دے بارے اچ معلومات ݙتیاں اتے اوندے مشاہدات دا حوالہ ݙتا ۔

"پیری پلس آف سائلاکس" ناں دی ہک کتاب وی موجود ہے ، لیکن ایہ کتاب سائلاکس دی لکھی ہوئی نی ۔ ایہ کتاب تقریباً 330 قبل مسیح اچ ہک نامعلوم مصنف لکھی ہئی ۔ ایں کتاب اچ بحیرہ روم دے ساحلی علاقیاں دا ذکر ہے ، اتے ایہ اوں دور دے جغرافیائی علم دا اہم ماخذ ہے ۔

سائلاکس آف کیرینڈا دا کم اوں دور دے جغرافیائی علم اچ اہم کردار ادا کریندے ۔ اوں ہخامنشی بادشاہی کیتے تجارتی رستیاں دی تلاش کیتی اتے اوں مختلف ثقافتاں اتے لوکاں دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوندی میراث اڄ وی تاریخ داناں اتے جغرافیہ داناں کیتے اہم ہے ۔
فرانسسکو سیراؤ

فرانسسکو سیراؤ (1521 اچ فوت تھیا) ہک پرتگالی کھوڄ کار ہئی اتے فرڈینینڈ میگیلان دا ممکنہ کزن ہئی ۔ اوندا 1512 دا سفر جدید انڈونیشیا اتے ایسٹ انڈیز اچ ملاکا توں اگوں مشرق ول سفر کرݨ والا پہلا ڄاݨیا ونڄݨ والا یورپی سفر ہئی ۔ او سلطان بیان سیر اللہ ، ٹرنیٹ دے حکمران دا معتمد بݨ ڳیا ، اتے اوندا ذاتی مشیر بݨ ڳیا ۔ او ٹرنیٹ اچ رہیا جتھاں او میگیلان دی موت دے تقریباً اوں ویلھے فوت تھیا ۔

فرانسسکو سیراؤ سولہویں صدی دے اوائل دا ہک پرتگالی کھوڄ کار ہئی ، جئیں ایشیا دے مصالحے دے جزائر (سپائس آئی لینڈز) تک پہنچݨ کیتے اہم بحری سفر کیتا ۔ اوندا سفر یورپی کھوڄ دی تاریخ اچ ہک اہم موڑ ثابت تھیا ۔

سیراؤ دا 1512 دا سفر ملاکا توں اگوں مشرق ول انڈونیشیا اتے ایسٹ انڈیز تک دا پہلا ڄاݨیا ونڄݨ والا یورپی سفر ہئی ۔ اوں ایں سفر اچ نویں تجارتی رستیاں دی کھوڄ کیتی اتے اوں مصالحے دے جزائر تک پہنچݨ دا رستہ لبھیا ۔

مصالحے دے جزائر پہنچݨ دے بعد ، سیراؤ ٹرنیٹ دے سلطان بیان سیر اللہ دا معتمد بݨ ڳیا ۔ سلطان اونکوں اپݨا ذاتی مشیر مقرر کیتا اتے اوں سیراؤ کوں جزیرے تے رہݨ دی اجازت ݙتی ۔

سیراؤ ٹرنیٹ اچ کئی سال گزاریئے اتے اوں اوں جزیرے دے سیاسی اتے تجارتی معاملات اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں سلطان کوں یورپی تجارتی رستیاں اتے بحری طاقت دے بارے اچ معلومات ݙتیاں ۔

سیراؤ اتے فرڈینینڈ میگیلان دے درمیان خط و کتابت وی تھیندی رہی ۔ میگیلان سیراؤ توں مصالحے دے جزائر دے بارے اچ معلومات حاصل کیتیاں اتے اوں اوں معلومات کوں اپݨی چڑھی اچ استعمال کیتا ۔

سیراؤ دی موت 1521 اچ تھئی ، تقریباً اوں ویلھے جݙاں میگیلان وی فوت تھیا ۔ اوندی موت اوں دور دے سیاسی اتے تجارتی تنازعات دی وجہ توں تھئی ۔

فرانسسکو سیراؤ دا کم یورپی کھوڄ دی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں مصالحے دے جزائر تک پہنچݨ دا رستہ لبھیا اتے اوں اوں علاقے دے بارے اچ یورپی علم اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوندی زندگی اوں دور دے کھوڄ کاراں دے حوصلے اتے تجسس دی مثال ہے ۔
سر ارنسٹ ہنری شیکلٹن

سر ارنسٹ ہنری شیکلٹن (15 فروری 1874 – 5 جنوری 1922) ہک اینگلو-آئرش انٹارکٹک کھوڄ کار ہئی ، جئیں انٹارکٹک اچ ترائے برطانوی چڑھیاں دی اڳواݨی کیتی ۔ او انٹارکٹک کھوڄ دے ہیروئک ایج دے ناں نال ڄاݨے ونڄݨ والے دور دی اہم شخصیات اچوں ہک ہئی ۔

سر ارنسٹ شیکلٹن انٹارکٹک کھوڄ دے ہیروئک ایج دا ہک مشہور کھوڄ کار ہئی ۔ اوں انٹارکٹک اچ ترائے چڑھیاں دی اڳواݨی کیتی ، جیندے اچ اوں ہمت ، عزم اتے بقا دی غیر معمولی صلاحیت دا مظاہرہ کیتا ۔ اوندی زندگی خطرات نال بھری ہوئی ہئی ۔

شیکلٹن اپݨی پہلی چڑھی 1901–1904 اچ رابرٹ فالکن سکاٹ دے نال کیتی ۔ اوں چڑھی اچ انہاں انٹارکٹیکا دے بارے اچ سائنسی معلومات جمع کیتیاں اتے انہاں نویں علاقیاں دی کھوڄ کیتی ۔

1907–1909 اچ ، شیکلٹن اپݨی ݙوجھی چڑھی دی اڳواݨی کیتی ، جیندے اچ اوں قطب جنوبی تک پہنچݨ دی کوشش کیتی ۔ لیکن اونکوں قطب جنوبی توں 97 میل پہلے واپسی کرݨی پئی ، کیوں جو اوندے عملے دی زندگی خطرے اچ ہئی ۔

شیکلٹن دی سب توں مشہور چڑھی 1914–1917 اچ تھئی ، جیندے اچ اوندا جہاز "اینڈیورینس" برف اچ پھنس ڳیا ۔ اوندے عملے کوں کئی مہینیاں تک برف اچ رہݨا پیا ، اتے انہاں کوں سخت موسمی حالات دا سامنا کرݨا پیا ۔ شیکلٹن اپݨے عملے کوں بچاوݨ کیتے ہک غیر معمولی سفر کیتا ، جیندے اچ اوں 800 میل دا سمندری سفر کیتا اتے اوں برفیلے پہاڑاں کوں پار کیتا ۔ اوں اپݨے سڀ عملے کوں بچا گھدا ، جیڑھا اوندی اڳواݨی اتے ہمت دا ثبوت ہئی ۔

شیکلٹن دی زندگی ہمت ، عزم اتے اڳواݨی دی مثال ہے ۔ اوں مشکل حالات اچ وی اپݨے عملے کوں بچاوݨ کیتے ہر ممکن کوشش کیتی ۔ اوندی کہانی اساکوں ݙسیندی ہے کہ انسان اپݨی ہمت اتے عزم نال ہر مشکل تے قابو پا سڳدے ۔ اوندی میراث اڄ وی انہاں لوکاں کیتے تحریک دا باعث ہے جیڑھے خطرات دا سامنا کریندے ہن اتے اپݨے مقاصد حاصل کرݨ دی کوشش کریندے ہن ۔
رابرٹ بارکلے شا

رابرٹ بارکلے شا (12 جولائی 1839 – 15 جون 1879) ہک برطانوی کھوڄ کار اتے سفارت کار ہئی ۔ او وسطی ایشیا اچ کاشغر دا سفر کرݨ والا پہلا انگریز مسافر ہئی ، اتے اوں مقامی اڳواݨ نال تعلق قائم کیتا؛ بعد اچ او ایں علاقے اچ ہک سفارتی چڑھی دا رکن بݨیا ۔ او شمالی ہندوستان اتے منڈالے اچ سفارت کار بݨیا ۔

رابرٹ بارکلے شا انویہویں صدی دے وسط اچ وسطی ایشیا دی کھوڄ کرݨ والا ہک برطانوی کھوڄ کار اتے سفارت کار ہئی ۔ اوں کاشغر دا سفر کیتا ، جیڑھا اوں دور اچ ہک دور دراز اتے ناقابل رسائی علاقہ ہئی ۔ اوندے سفراں اتے سفارتی کوششاں برطانوی بادشاہی کیتے وسطی ایشیا اچ اثر و رسوخ قائم کرݨ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

شا اپݨے کیریئر دی شروعات ہندوستان اچ کیتی ، جݙاں او برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی اچ شامل تھیا ۔ اوں وسطی ایشیا دے بارے اچ معلومات حاصل کرݨ اچ دلچسپی پیدا کیتی اتے اوں کاشغر دا سفر کرݨ دا فیصلہ کیتا ۔ اوں 1868 اچ کاشغر دا پہلا سفر کیتا ، جیندے اچ اوں مقامی اڳواݨ یعقوب بیگ نال ملاقات کیتی ۔

یعقوب بیگ اوں وقت کاشغر دا حکمران ہئی ، اتے او برطانوی بادشاہی نال تعلقات قائم کرݨ اچ دلچسپی رکھدا ہئی ۔ شا یعقوب بیگ نال دوستی قائم کیتی اتے اوں برطانوی حکومت کیتے کاشغر دے بارے اچ قیمتی معلومات فراہم کیتیاں ۔

بعد اچ ، شا ہک سفارتی چڑھی دا رکن بݨیا ، جئیں برطانوی حکومت اتے یعقوب بیگ دے درمیان تعلقات قائم کیتے ۔ اوندی سفارتی کوششاں برطانوی بادشاہی کوں وسطی ایشیا اچ اثر و رسوخ قائم کرݨ اچ مدد ݙتی ۔

شا شمالی ہندوستان اتے منڈالے اچ وی سفارتی خدمات انجام ݙتیاں ۔ اوں برطانوی بادشاہی کیتے ایں علاقے اچ امن اتے استحکام قائم کرݨ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

رابرٹ بارکلے شا دا کم اوں دور دی برطانوی بادشاہی دی وسطی ایشیا دی پالیسی کیتے اہم ہئی ۔ اوں کاشغر دے بارے اچ معلومات فراہم کیتیاں اتے اوں برطانوی حکومت اتے یعقوب بیگ دے درمیان تعلقات قائم کیتے ۔ اوندی سفارتی کوششاں برطانوی بادشاہی کوں ایں علاقے اچ اثر و رسوخ قائم کرݨ اچ مدد ݙتی ۔ اوندی زندگی اوں دور دے کھوڄ کاراں اتے سفارت کاراں دی ہمت اتے عزم دی مثال ہے ۔
ایرک ارل شپٹن

ایرک ارل شپٹن (1 اگست 1907 – 28 مارچ 1977) ، ہک انگریز ہمالیائی کوہ پیما ہئی ۔

ایرک ارل شپٹن ویہویں صدی دے وسط اچ  کوہ ہمالیہ اچ اپݨی کوہ پیمائی کیتے مشہور ہئی ۔ او ہک غیر معمولی کوہ پیما ہئی ، جئیں ہمالیہ دے مشکل ترین پہاڑاں تے چڑھائی کیتی ۔ اوندی زندگی ہمت ، ایڈونچر اتے سادگی دی مثال ہے ۔

شپٹن اپݨے کیریئر دی شروعات 1930 دے ݙہاکے اچ کیتی ، جݙاں او ہمالیہ اچ کوہ پیمائی کیتے ڳیا ۔ اوں ایورسٹ ، نندا دیوی اتے کامیت سمیت ہمالیہ دے کئی وݙے پہاڑاں تے چڑھائی کیتی ۔ اوں اپݨے سفراں دے دوران کئی نویں رستے دریافت کیتے اتے اوں ہمالیہ دے بارے اچ قیمتی معلومات جمع کیتیاں ۔

شپٹن دی کوہ پیمائی دا انداز سادہ اتے موثر ہئی ۔ او وݙے پیمانے تے سامان اتے مددگاراں دے بغیر پہاڑاں تے چڑھدا ہئی ۔ اوں اپݨے تجربے اتے مہارت تے بھروسہ کیتا اتے اوں خطرات دا سامنا کرݨ توں گریز نہ کیتا ۔

شپٹن ہمالیہ دے بارے اچ کئی کتاباں لکھیاں ، جیندے اچ "نندا دیوی" اتے "ایورسٹ دی کھوج" شامل ہن ۔ اوں دیاں کتاباں اوندے سفراں دے تجربات اتے مشاہدات دا تفصیلی احوال ݙیندیاں ہن ۔ اوں دیاں تحریراں اڄ وی کوہ پیماواں اتے ایڈونچر پسنداں کیتے تحریک دا باعث ہن ۔
تاناکا شوسوکے

تاناکا شوسوکے ابتدائی ایڈو دور دا ہک جاپانی تاجر ہئی ۔ او 1610 اچ امریکہ دا سفر کرݨ والا پہلا درج شدہ جاپانی ہے (حالانکہ کجھ جاپانی ، جیویں کہ کرسٹوفر اتے کوسمس ، 1587 دی موہر اچ ہسپانوی گیلینز تے بحرالکاہل پار کرݨ کیتے ڄاݨئے ویندے ہن) ۔ 1611 اچ جاپان واپس آ تے ، او 1613 اچ ہاسیکورا سونیناگا دے سفارت خانے نال ول شمالی امریکہ ڳیا ۔ مجموعی طور تے ، اوں جاپان اتے شمالی امریکہ دے درمیان ݙو چکر مکمل کیتے اتے جاپان اتے ہسپانوی بادشاہی دے درمیان تجارتی اتے سفارتی تعلقات قائم کرݨ اچ مدد کیتی ۔ سمپو-کی دے مطابق ، او وݙے اوساکا تاجر گوٹو شوسابورو دا نمائندہ ہئی ۔

تاناکا شوسوکے ستارہویں صدی دی موہر اچ جاپان اتے امریکہ دے درمیان تجارتی اتے سفارتی تعلقات قائم کرݨ والا ہک اہم جاپانی تاجر ہئی ۔ اوں ݙو واری بحرالکاہل پار کیتا اتے اوں جاپان اتے ہسپانوی بادشاہی دے درمیان تعلقات قائم کرݨ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

شوسوکے 1610 اچ امریکہ دا سفر کرݨ والا پہلا درج شدہ جاپاکائنا ہئی ۔ اوں ہسپانوی گیلینز تے سفر کیتا اتے اوں میکسیکو دے ساحلاں دا دورہ کیتا ۔ اوں اوں دور دے تجارتی رستیاں اتے ثقافتی تبادلے دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ۔

1613 اچ ، شوسوکے ہاسیکورا سونیناگا دے سفارت خانے دے نال ول امریکہ ڳیا ۔ ایں سفارت خانے دا مقصد جاپان اتے ہسپانوی بادشاہی دے درمیان تجارتی اتے سفارتی تعلقات قائم کرݨا ہئی ۔ شوسوکے ایں سفارتی کوشش اچ اہم کردار ادا کیتا اتے اوں جاپان اتے ہسپانوی بادشاہی دے درمیان معاہدیاں تے دستخط کرݨ اچ مدد کیتی ۔

شوسوکے جاپان اتے امریکہ دے درمیان ݙو چکر مکمل کیتے ۔ اوں تجارتی رستیاں دی کھوڄ کیتی اتے اوں ثقافتی تبادلے کوں فروغ ݙتا ۔ اوندے کم جاپان اتے ہسپانوی بادشاہی دے درمیان تعلقات قائم کرݨ اچ مدد ݙتی ۔

سمپو-کی دے مطابق ، شوسوکے وݙے اوساکا تاجر گوٹو شوسابورو دا نمائندہ ہئی ۔ اوں گوٹو شوسابورو دی تجارتی کمپنی کیتے کم کیتا اتے اوں تجارتی رستیاں دی کھوڄ کیتی ۔

تاناکا شوسوکے دا کم جاپان اتے امریکہ دے درمیان تجارتی اتے سفارتی تعلقات دی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں ݙو براعظماں کوں جوڑݨ اچ اہم کردار ادا کیتا اتے اوں ثقافتی تبادلے کوں فروغ ݙتا ۔
ڈائگو ڈی سلویز

ڈائگو ڈی سلویز (پندرہویں صدی) ہک غیر معروف پرتگالی کھوڄ کار دا فرضی ناں ہے ، جئیں مبینہ طور تے 1427 اچ ازورس جزائر دریافت کیتے ۔

ڈائگو ڈی سلویز پندرہویں صدی دا ہک پراسرار پرتگالی کھوڄ کار ہے ، جئیں دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نی ۔ لیکن اوندا ناں ازورس جزائر دی دریافت نال جڑیا ہویا ہے ۔ ایہ خیال کیتا ویندا ہے کہ اوں 1427 اچ ازورس جزائر دریافت کیتے ہن ۔

ازورس جزائر بحر اوقیانوس اچ واقع ہن اتے اوں دور اچ یورپی لوکاں کیتے نامعلوم ہن ۔ پرتگالی کھوڄ کاراں پندرہویں صدی دی موہر اچ بحر اوقیانوس اچ سفر شروع کیتے اتے انہاں نویں جزائر دی کھوڄ کیتی ۔

کجھ مورخین دا خیال ہے کہ ڈائگو ڈی سلویز ازورس جزائر تے پہنچݨ والا پہلا یورپی ہئی ۔ انہاں دا خیال ہے کہ اوں پرتگالی بحری چڑھیاں دے حصے دے طور تے سفر کیتا ہوسی اتے اوں ازورس جزائر دا نقشہ بݨایا ہوسی ۔

لیکن ڈائگو ڈی سلویز دے سفر دے بارے اچ کوئی واضح ثبوت موجود نی ۔ اوں دور دے دستاویزات اچ اوندے سفر دا کوئی ذکر نی ملدا ۔ اتے ازورس جزائر دی دریافت دے بارے اچ وی مختلف کہانیاں موجود ہن ۔

ایں وجہ توں ، ڈائگو ڈی سلویز دی شخصیت اتے اوندے سفر دے بارے اچ اختلاف موجود ہے ۔ کجھ مورخین اونکوں ہک افسانوی شخصیت سمجھدن ، جݙاں کہ کجھ مورخین اونکوں ہک حقیقی کھوڄ کار سمجھدن ۔

بھانویں جو ڈائگو ڈی سلویز دے سفر دے بارے اچ کوئی واضح ثبوت موجود نی ، لیکن اوندا ناں ازورس جزائر دی دریافت دی تاریخ اچ اہم ہے ۔
کورٹلینڈ جیمز وور سمپسن

کورٹلینڈ جیمز وور سمپسن (2 ستمبر 1911 ، ویسٹ بورن ، سسیکس – 9 مئی 2002 ، ساؤتھ ہیمز ، ڈیون) ہک انگریز قطبی کھوڄ کار اتے بحری افسر ہئی ۔

کورٹلینڈ جیمز وور سمپسن ویہویں صدی دے وسط اچ برطانوی قطبی کھوڄ دے دور دا ہک اہم رکن ہئی ۔ او ہک بحری افسر ہئی جئیں قطبی علاقیاں اچ کئی چڑھیاں اچ حصہ گھدا اتے اوں قطبی کھوڄ دی تاریخ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

سمپسن اپݨے کیریئر دی شروعات رائل نیوی اچ کیتی اتے او جلد ہی قطبی کھوڄ اچ دلچسپی رکھݨ لڳا ۔ اوں انٹارکٹیکا اتے آرکٹک ݙوہاں علاقیاں اچ چڑھیاں اچ حصہ گھدا ۔ اوں قطبی علاقیاں دے جغرافیہ ، ارضیات اتے موسمیات دا مطالعہ کیتا ۔

سمپسن 1930 دے ݙہاکے اچ انٹارکٹیکا اچ برطانوی گراہم لینڈ چڑھی اچ حصہ گھدا ۔ اوں چڑھی اچ انہاں انٹارکٹیکا دے پچادھی ساحل دی کھوڄ کیتی اتے انہاں اوں علاقے دے نقشے بݨائے ۔ اوں اوں دور دے قطبی حالات دا گہرا مطالعہ کیتا ۔

ݙوجھی جنگ عظیم دے بعد ، سمپسن آرکٹک اچ کئی چڑھیاں اچ حصہ گھدا ۔ اوں آرکٹک سمندر دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں اتے اوں آرکٹک علاقیاں دے بارے اچ سائنسی تحقیق کیتی ۔ اوں خاص طور تے سمندری برف دے مطالعہ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

سمپسن اپݨے قطبی سفراں دے بارے اچ کئی سائنسی مقالے اتے کتاباں لکھیاں ۔ اوندے کم قطبی علاقیاں دے بارے اچ سائنسی علم اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں قطبی کھوڄ دی تاریخ اچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔

کورٹلینڈ جیمز وور سمپسن دی زندگی قطبی کھوڄ اتے سائنسی تحقیق دی مثال ہے ۔ اوں اپݨی زندگی قطبی علاقیاں دے مطالعہ کیتے وقف کیتی اتے اوں قطبی کھوڄ دی تاریخ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوندی میراث اڄ وی انہاں لوکاں کیتے تحریک دا باعث ہے جیڑھے قطبی علاقیاں دی کھوڄ کرݨ اتے انہاں دے قدرتی ماحول دی حفاظت کرݨ اچ دلچسپی رکھدن ۔
پیڈرو ڈی سینٹرا

پیڈرو ڈی سینٹرا ، جینکوں پیرو ڈی سینٹرا ، پیڈرو دا سینٹرا یا پیڈرو دا سینٹرا وی آکھیا ویندا ہئی ، ہک پرتگالی کھوڄ کار ہئی ۔ او پچادھی افریقی ساحل دی کھوڄ کرݨ والے پہلے یورپی لوکاں اچوں ہئی ۔ تقریباً 1462 اچ اوندی چڑھی اوں مقام تے پہنچی جینکوں اڄ کل سیرا لیون آکھیا ویندا ہے اتے اوں ایندا ناں ݙتا ۔ حالانکہ پروفیسر سی ۔ میگبیلی فائلی دے مطابق ایہ مورخین دی غلط تشریح وی تھی سڳدی ہے؛ 1462 توں پہلے سیرا لیوآ دا ذکر ہووݨ دے ثبوت موجود ہن ، جݙاں ڈی سینٹرا دی چڑھی سیرا لیون دے ساحل تے پہنچی ۔ ایں ڳالھ توں پتہ لڳدا ہے کہ سیرا لیون دا ناں رکھݨ والا شخص اڄ وی نامعلوم ہے ۔ تاہم ، اگر ڈی سینٹرا ایں علاقے دا ناں ݙتا ہئی ، تاں ایہ واضح نی کہ اوں ایں علاقے دے لینڈ فارمز یا آب و ہوا دے ناں تے ناں ݙتا ہئی ۔ کجھ لوکاں دے مطابق ساحلی علاقے شیر دے دنداں وانگوں ݙسدے ہن ، جݙاں کہ ٻئے لوکاں دا خیال ہے کہ طوفان دی گرج شیر دی دھاڑ وانگوں ہئی ۔ سولہویں صدی دے انگریز ملاح ایں علاقے کوں سیرا لیوآ سݙیندے ہن ، جیڑھا بعد اچ ستارہویں صدی اچ سیرا لیون بݨ ڳیا ۔ انگریزاں علاقے دے نوآبادیات بݨݨ توں پہلے باضابطہ طور تے 1787 اچ سیرا لیون دا ناں اپنایا ۔

پیڈرو ڈی سینٹرا پندرہویں صدی دا ہک پرتگالی کھوڄ کار ہئی ، جئیں پچادھی افریقہ دے ساحلاں دی کھوڄ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں 1462 دے آس پاس موجودہ سیرا لیون دے علاقے تک سفر کیتا اتے اوں علاقے کوں ناں ݙتا ۔

ڈی سینٹرا دے سفر دے بارے اچ زیادہ معلومات موجود نی ، لیکن اوندا ناں اوں دور دے پرتگالی کھوڄ دے دور اچ اہم ہے ۔ اوں پچادھی افریقہ دے ساحلاں دی کھوڄ اچ حصہ گھدا ، جیڑھا اوں دور اچ یورپی لوکاں کیتے ہک نواں علاقہ ہئی ۔

سیرا لیون دے ناں دے بارے اچ مورخین اچ اختلاف ہے ۔ کجھ مورخین دا خیال ہے کہ ڈی سینٹرا ایں علاقے دا ناں ݙتا ہئی ، جݙاں کہ کجھ مورخین دا خیال ہے کہ ایں علاقے دا ناں پہلے توں ہی موجود ہئی ۔

اگر ڈی سینٹرا ایں علاقے دا ناں ݙتا ہئی ، تاں اوندے ناں ݙیوݨ دے پچھوں مختلف وجوہات ہو سڳدیاں ہن ۔ کجھ لوکاں دا خیال ہے کہ اوں ساحلی علاقے دے لینڈ فارمز کوں ݙیکھ تے ایں علاقے دا ناں ݙتا ، جیڑھے شیر دے دنداں وانگوں ݙسدے ہن ۔ ٻئے لوکاں دا خیال ہے کہ اوں طوفان دی گرج کوں سݨ تے ایں علاقے دا ناں ݙتا ، جیڑھی شیر دی دھاڑ وانگوں ہئی ۔

سولہویں صدی دے انگریز ملاح ایں علاقے کوں سیرا لیوآ سݙیندے ہن ، جیڑھا بعد اچ ستارہویں صدی اچ سیرا لیون بݨ ڳیا ۔ انگریزاں علاقے دے نوآبادیات بݨݨ توں پہلے باضابطہ طور تے 1787 اچ سیرا لیون دا ناں اپنایا ۔

پیڈرو ڈی سینٹرا دا کم اوں دور دے پرتگالی کھوڄ دے دور اچ اہم ہے ۔ اوں پچادھی افریقہ دے ساحلاں دی کھوڄ اچ حصہ گھدا اتے اوں ایں علاقے کوں ناں ݙتا ۔
جان سمتھ

جان سمتھ (بپتسمہ 6 جنوری 1580 – 21 جون 1631) ہک انگریز سپاہی ، کھوڄ کار ، نوآبادیاتی گورنر ، نیو انگلینڈ دا ایڈمرل اتے مصنف ہئی ۔ قسمت دے سپاہی اتے غلام دے طور تے زندگی گزارݨ دے بعد انگلینڈ واپس آ تے ، اوں ستارہویں صدی دی موہر اچ شمالی امریکہ اچ پہلی مستقل انگریزی آبادی ، جیمز ٹاؤن ، ورجینیا اچ نوآبادی دے قیام اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ او ستمبر 1608 اتے اگست 1609 دے درمیان ورجینیا کالونی دا اڳواݨ ہئی ، اتے اوں ورجینیا اتے چیسپیک بے دے دریاواں دے نال ہک کھوڄ دی اڳواݨی کیتی ، جیندے دوران او چیسپیک بے دے علاقے دا نقشہ بݨاوݨ والا پہلا انگریز کھوڄ کار بݨیا ۔ بعد اچ ، اوں نیو انگلینڈ دے ساحل دی کھوڄ اتے نقشہ بݨایا ۔ اونکوں ٹرانسلوانیا دے شہزادے سگسمنڈ باتھوری اتے اوندے دوست موزس سیکلی دی خدمات کیتے نائٹ دا خطاب ݙتا ڳیا ۔

جان سمتھ ستارہویں صدی دی موہر اچ شمالی امریکہ اچ انگریزی نوآبادی دے قیام اچ ہک اہم شخصیت ہئی ۔ او ہک سپاہی ، کھوڄ کار ، گورنر اتے مصنف ہئی ، جئیں ورجینیا کالونی دے قیام اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

سمتھ اپݨے کیریئر دی شروعات ہک سپاہی دے طور تے کیتی ۔ اوں یورپ اچ کئی لڑائیاں اچ حصہ گھدا اتے اوں جنگی مہارت حاصل کیتی ۔ اوں غلام دے طور تے وی وقت گزاریا ۔

1607 اچ ، سمتھ ورجینیا کالونی دے قیام اچ شامل تھیا ۔ ایہ شمالی امریکہ اچ پہلی مستقل انگریزی آبادی ہئی ۔ سمتھ کالونی دے اڳواݨ دے طور تے کم کیتا اتے اوں نوآبادیاتیاں کوں بقا کیتے ضروری مہارت سکھائی ۔

سمتھ ورجینیا اتے چیسپیک بے دے دریاواں دی کھوڄ کیتی ۔ اوں اوں علاقے دا نقشہ بݨایا اتے اوں مقامی امریکی قبیلے نال تعلقات قائم کیتے ۔ اوں پوکاہونٹاس ناں دی ہک مقامی امریکی عورت نال دوستی کیتی ، جئیں کالونی دی مدد کیتی ۔

سمتھ نیو انگلینڈ دے ساحل دی وی کھوڄ کیتی ۔ اوں اوں علاقے دا نقشہ بݨایا اتے اوں اوندے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ۔ اوں اوں علاقے کوں "نیو انگلینڈ" دا ناں ݙتا ۔

سمتھ اپݨے تجربات دے بارے اچ کئی کتاباں لکھیاں ۔ اوں دیاں کتاباں اوں دور دے شمالی امریکہ دے بارے اچ قیمتی معلومات فراہم کریندیاں ہن ۔ اوں ورجینیا کالونی دے بارے اچ وی لکھیا ، جیندے اچ اوں نوآبادیاتیاں دی زندگی اتے مقامی امریکی قبیلے نال انہاں دے تعلقات دا ذکر کیتا ۔

جان سمتھ دا کم شمالی امریکہ اچ انگریزی نوآبادی دے قیام دی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں ورجینیا کالونی دے قیام اچ اہم کردار ادا کیتا اتے اوں نویں علاقیاں دی کھوڄ کیتی ۔
ولیم سمتھ

ولیم سمتھ (تقریباً 1790–1847) [1] انگلینڈ دا ہک کپتان ہئی ، جیڑھا بلیتھ ، نارتھمبرلینڈ اچ ڄمیا ہئی ، جئیں انٹارکٹیکا اچ گراہم لینڈ دے کول جنوبی شیٹ لینڈ جزیرے ، ہک جزیرہ نما دریافت کیتا ۔ اوندی دریافت موجودہ انٹارکٹک معاہدے دے علاقے اچ 60° جنوبی عرض البلد توں جنوب اچ کیتی ڳئی پہلی دریافت ہئی ۔

ولیم سمتھ انویہویں صدی دے اوائل دا ہک انگریز کپتان ہئی ، جئیں انٹارکٹیکا دے قریب جنوبی شیٹ لینڈ جزائر دریافت کیتے ۔ اوندی ایہ دریافت انٹارکٹک کھوڄ دی تاریخ اچ ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔

سمتھ 1790 دے آس پاس بلیتھ ، نارتھمبرلینڈ اچ ڄمیا ہئی ۔ اوں اپݨے کیریئر دی شروعات ہک بحری کپتان دے طور تے کیتی اتے او تجارتی جہازاں تے سفر کریندا ہئی ۔ 1819 اچ ، او جنوبی امریکہ دے ساحلاں توں سفر کریندا پیا ہئی ، جݙاں اوں جنوبی شیٹ لینڈ جزائر ݙٹھے ۔

سمتھ جزائر دی کھوڄ کیتی اتے اوں انہاں دا نقشہ بݨایا ۔ اوں انہاں جزائر کوں "نیو ساؤتھ بریٹین" دا ناں ݙتا ، لیکن بعد اچ انہاں کوں "جنوبی شیٹ لینڈ جزائر" دے ناں نال ڄاݨیا ونجݨ لڳا ۔

سمتھ دی دریافت انٹارکٹک کھوڄ دی تاریخ اچ پہلی واری ہئی جݙاں 60° جنوبی عرض البلد توں جنوب اچ کوئی علاقہ دریافت تھیا ۔ اوندی دریافت انٹارکٹک علاقیاں دی کھوڄ کیتے رستے کھول ݙتے ۔

سمتھ دے کم انٹارکٹک سائنس اچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں جزائر دے بارے اچ قیمتی معلومات جمع کیتیاں ، جیندے اچ انہاں دے جغرافیہ ، نباتات اتے حیوانات شامل ہن ۔

ولیم سمتھ دی زندگی کھوڄ اتے سائنسی تحقیق دی مثال ہے ۔ اوں ہک خطرناک سفر کیتا اتے اوں انٹارکٹک علاقیاں دے بارے اچ قیمتی معلومات فراہم کیتیاں ۔
یوجین سمرگس

یوجین سمرگس (19 اگست 1938 – 15 نومبر 1993) ہک روسی آرکٹک سمندری کھوڄ کار ، انتہائی لمبی دوری دا روور اتے آرکٹک روئنگ دا باکائنا ہئی ۔ 1967 توں 1993 تک یوجین سمندراں ، سمندراں اتے دریاواں تے مجموعی طور تے 48,000 کلومیٹر دا سفر کیتا؛ ایہ فاصلہ زمین دے گھیرے توں وی زیادہ ہے اتے ہک سولو انتہائی برداشت روور ولوں طے کیتا ڳیا سب توں وݙا فاصلہ ہے ۔ اوں 9900 کلومیٹر دے ساحلی قطبی سمندری قطاراں مکمل کیتیاں ۔ اوندیاں زیادہ تر بانی قطاراں آرکٹک اچ ہک ابتدائی کھلی کشتی اچ مکمل کیتیاں ڳئین جیندے اچ کوئی کیبن یا کرال سپیس نہ ہئی ۔ او پہلا درج شدہ قطبی سمندری روور ہئی ،  کیوں جو  ارنسٹ شیکلٹن دی پہلے انٹارکٹک چڑھی بنیادی طور تے بادباناں تے انحصار کریندی ہئی اتے صرف معمولی حد تک چپو دا استعمال کریندی ہئی ، ایں واسطے سمندری قطار دے معیار تے پورا نہ لہندی ہئی ۔

یوجین سمرگس ہک غیر معمولی روسی کھوڄ کار ہئی ، جئیں اپݨی زندگی آرکٹک سمندر اچ روئنگ (چپو چلاوݨ) کیتے وقف کیتی ۔ او ہک انتہائی برداشت والا روور ہئی ، جئیں اپݨے کیریئر اچ 48,000 کلومیٹر توں زیادہ دا سفر کیتا ، جیڑھا زمین دے گھیرے توں وی زیادہ ہے ۔

سمرگس 1967 اچ اپݨا روئنگ کیریئر شروع کیتا اتے اوں 1993 اچ اپݨی موت تک سفر جاری رکھا ۔ اوں آرکٹک سمندر اچ 9900 کلومیٹر توں زیادہ دا سفر کیتا ، جیڑھا ہک ریکارڈ ہے ۔ اوں اپݨے سفر ہک ابتدائی کھلی کشتی اچ کیتے ، جیندے اچ کوئی کیبن یا کرال سپیس نہ ہئی ۔

سمرگس پہلا درج شدہ قطبی سمندری روور ہئی ۔ اوں توں پہلے ، ارنسٹ شیکلٹن انٹارکٹک چڑھی اچ چپو استعمال کیتے ہن ، لیکن او چڑھی بنیادی طور تے بادباناں تے انحصار کریندی ہئی ۔ ایں واسطے ، سمرگس کوں پہلا قطبی سمندری روور سمجھیا ویندا ہے ۔

سمرگس دا کم انتہائی مشکل اتے خطرناک ہئی ۔ اوں آرکٹک سمندر دے سخت موسمی حالات دا سامنا کیتا اتے اونکوں کئی خطرات دا سامنا کرݨا پیا ۔ لیکن اوں ہمت نہ ہاری اتے اوں اپݨی کھوڄ جاری رکھی ۔
پیئرجین ڈی سمٹ

پیئرجین ڈی سمٹ (30 جنوری 1801 – 23 مئی 1873) ، جینکوں پیٹر-جان ڈی سمٹ وی آکھیا ویندا ہئی ، ہک فلیمش کیتھولک پادری اتے سوسائٹی آف جیسس (جیسوئٹس) دا رکن ہئی ۔ او بنیادی طور تے انویہویں صدی دے وسط اچ امریکہ دے وسط پچادھی اتے شمال پچادھی ریاستاں اتے پچادھی کینیڈا اچ مقامی امریکی لوکاں اچ اپݨے وسیع پیمانے تے مشنری کم کیتے ڄاݨیا ویندا ہے ۔

پیئرجین ڈی سمٹ انویہویں صدی دے وسط اچ امریکہ اتے کینیڈا اچ مقامی امریکی لوکاں اچ مشنری کم کرݨ والا ہک مشہور فلیمش جیسوئٹ پادری ہئی ۔ اوں اپݨی زندگی مقامی امریکی لوکاں اچ عیسائیت دی تبلیغ اتے انہاں دی ثقافتاں دے بارے اچ معلومات جمع کرݨ کیتے وقف کیتی ۔

ڈی سمٹ 1830 دے ݙہاکے اچ امریکہ اچ اپݨا مشنری کم شروع کیتا ۔ اوں مسوری اتے آئیووا سمیت وسط پچادھی ریاستاں اچ سفر کیتا اتے اوں پوٹاواتومی اتے اوماہا سمیت کئی مقامی امریکی قبیلے نال ملاقات کیتی ۔

1840 دے ݙہاکے اچ ، ڈی سمٹ شمال پچادھی ریاستاں اتے پچادھی کینیڈا اچ سفر کیتا ۔ اوں راکی پہاڑاں اتے کولمبیا دریا دے علاقے اچ کئی مقامی امریکی قبیلے نال ملاقات کیتی ۔ اوں فلیٹ ہیڈ ، بلیک فٹ اتے سیوک سمیت کئی قبیلے نال تعلقات قائم کیتے ۔

ڈی سمٹ مقامی امریکی لوکاں اچ عیسائیت دی تبلیغ کیتی اتے اوں انہاں کیتے سکول اتے مشن قائم کیتے ۔ اوں انہاں دی ثقافتاں اتے زباناں دا وی مطالعہ کیتا اتے اوں انہاں دے بارے اچ کئی کتاباں اتے مضامین لکھے ۔

ڈی سمٹ مقامی امریکی لوکاں اتے امریکی حکومت دے درمیان امن قائم کرݨ دی وی کوشش کیتی ۔ اوں کئی معاہدیاں تے دستخط کرݨ اچ مدد کیتی اتے اوں تنازعات دے حل اچ کردار ادا کیتا ۔

ڈی سمٹ دا کم مقامی امریکی لوکاں اتے امریکی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں مقامی امریکی لوکاں اچ عیسائیت دی تبلیغ کیتی اتے اوں انہاں دی ثقافتاں دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ۔ اوں مقامی امریکی لوکاں اتے امریکی حکومت دے درمیان امن قائم کرݨ دی وی کوشش کیتی ۔

اوں دی زندگی مذہبی جوش اتے ثقافتی تبادلے دی مثال ہے ۔ اوں اپݨی زندگی مختلف ثقافتاں دے لوکاں کوں جوڑݨ اتے انہاں دے درمیان سمجھ پیدا کرݨ کیتے وقف کیتی ۔
محسن علی قریشی

**میاں محمد محسن علی قریشی**، ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے 2008 توں 2013 تک پاکستان دی قومی اسمبلی دے رکن رہے۔

## سیاسی کیریئر
بینظیر بھٹو نے انہاں کوں 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حصہ گھنݨ دے کیتےپاکستان پیپلز پارٹی دے پارٹی ٹکٹ دی پیشکش کیتی، پر اوہ انتخابات وچ گریجویشن دی شرط دی وجہ نال الیکشن نہ لڑ سڳیے۔

گریجویشن کرݨ دے بعد، 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ پی پی پی دے امیدوار دے طور تے حلقہ NA-176 (مظفر گڑھ-I) توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئے۔ انہاں نے 50,826 ووٹ حاصل کیتے تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دے امیدوار ملک غلام قاسم ہنجرا کوں شکست ݙتی۔ ایں الیکشن وچ انہاں نے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی نشست حلقہ پی پی 251 (مظفر گڑھ-I) توں آزاد امیدوار دی حیثیت نال حصہ ڳھدا پر اوہ کامیاب نہ تھئے۔ انہاں نے 168 ووٹ حاصل کیتے تے اوہ نشست ملک احمد یار ہنجرا توں ہار ڳئے۔ 

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
الرئوف

اللّٰہ سائیں وڈا مہرمان، نرمی والا تے ہر حال وچ اپنی مخلوق تے کرم کرن والا ہے۔ **"الرَّؤُوْفُ"** اللّٰہ دے نالاں وچوں اک اے، جیہڑا اوہدے انتہا درجے دے رحم تے شفقت نوں ظاہر کردا اے۔ ایہہ ناں قرآن پاک وچ کئی واری آیا اے، جتھاں اللّٰہ دی رحمت تے مہرمانی دا ذکر کیتا گیا اے۔ اللّٰہ سائیں ہر مخلوق نوں پیار کردا اے، انہاں دے دکھ سکھ نوں سمجھے تے انہاں نوں مشکلات وچ اکیلا نئیں چھڈدا۔

اللّٰہ سائیں دی رحمت دی وسعت دی کوئی حد نئیں، اوہ ہر کمزور تے ہر مجبور تے خاص کرم کردا اے۔ **"الرَّؤُوْفُ"** صرف رحم کرن والا نئیں، پر اوہدی مہربانی ایہہ اے جو اوہ مخلوق تے مشقت نئیں پسند کردا تے انہاں دے حق وچ ہمیشہ بھلائی چاہندا اے۔ زندگی دے ہر موڑ تے، جدویں بندہ پریشان ہووے یا کسی مشکل وچ گھیرے، جے اوہ اللّٰہ دے ایہہ ناں نال دعا کرے تے اوہدے توں مدد منگے، تاں اللّٰہ سائیں ضرور کرم کرے۔

ایہہ ناں سانوں یاد کراندا اے کہ اللّٰہ سائیں دی محبت ساڈے نال بے حد اے۔ جے اسیں غلطیاں وی کرئیے، تے اوہ ساڈے حق وچ بھلائی چاہندا اے۔ اسیں دنیا وچ کئی وار مشکل وقت ویکھدے آں، پر جے ساڈے دل وچ ایمان ہوئے تے اسیں صبر نال اللّٰہ سائیں کولوں مدد منگئیے، تاں اوہدی مہربانی ساڈے حق وچ آسانیاں پیدا کرے۔ **"الرَّؤُوْفُ"** ساڈے دل وچ سکون پیدا کردا اے، کیوں جو اسیں جاننے آں کہ ساڈے نال اللّٰہ سائیں دی انتہا درجہ دی شفقت ہمیشہ موجود اے۔
جیڈیدیا سٹرانگ سمتھ

جیڈیدیا سٹرانگ سمتھ (6 جنوری 1799 – 27 مئی 1831) ہک امریکی کلرک ، ٹرانس کانٹینینٹل پائنیئر ، فرنٹیئرمین ، شکاری ، ٹریپر ، مصنف ، نقشہ ساز ، ماؤنٹین مین اتے انویہویں صدی دی موہر اچ راکی پہاڑاں ، پچادھی امریکہ اتے جنوب پچادھی امریکہ دا کھوڄ کار ہئی ۔ اوندے مرݨ دے 75 سال بعد گمنامی دے بعد ، سمتھ کوں اوں امریکی دے طور تے ول دریافت کیتا ڳیا جیندی کھوڄ اوریگون ٹریل تے پائنیئرز کیتے براعظمی تقسیم دے پار غالب رستے دے طور تے 20 میل (32 کلومیٹر) چوڑی ساؤتھ پاس دے استعمال دی راہ ہموار کیتی ۔

جیڈیدیا سٹرانگ سمتھ انویہویں صدی دی موہر اچ پچادھی امریکہ دا ہک مشہور کھوڄ کار اتے ماؤنٹین مین ہئی ۔ اوں راکی پہاڑاں ، پچادھی امریکہ اتے جنوب پچادھی امریکہ اچ کئی چڑھیاں دی اڳواݨی کیتی اتے اوں اوں دور دے جغرافیائی علم اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

سمتھ اپݨے کیریئر دی شروعات فر ٹریپر دے طور تے کیتی ۔ اوں راکی پہاڑاں اچ سفر کیتا اتے اوں مختلف مقامی امریکی قبیلے نال ملاقات کیتی ۔ اوں اوں علاقے دے جغرافیہ اتے قدرتی وسائل دے بارے اچ معلومات جمع کیتیاں ۔

سمتھ کئی اہم جغرافیائی دریافتاں کیتیاں ۔ اوں ساؤتھ پاس دی کھوڄ کیتی ، جیڑھا براعظمی تقسیم دے پار ہک اہم رستہ ہئی ۔ اوں کیلیفورنیا اچ سیرا نیواڈا پہاڑاں کوں وی پار کیتا ، جیڑھا اوں دور اچ ہک خطرناک سفر ہئی ۔

سمتھ اپݨے سفراں دے دوران کئی خطرات دا سامنا کیتا ۔ اوں تے مقامی امریکی قبیلے حملہ کیتا اتے اونکوں جنگلی جانوراں دا وی سامنا کرݨا پیا ۔ لیکن اوں ہمت نہ ہاری اتے اوں اپݨی کھوڄ جاری رکھی ۔

سمتھ دی موت 1831 اچ تھئی ، جݙاں او سانتا فی ٹریل تے سفر کریندا پیا ہئی ۔ اونکوں کومنچے قبیلے قتل کر ݙتا ۔

سمتھ دی موت دے بعد ، اوندے کارنامے کئی سالاں تک گمنام رہے ۔ لیکن ویہویں صدی دی موہر اچ ، اوندی ڈائری اتے خطوط دریافت تھئے ۔ اوندی تحریراں اوں دور دے پچادھی امریکہ دے بارے اچ قیمتی معلومات فراہم کیتیاں ۔

سمتھ دی ساؤتھ پاس دی کھوڄ اوریگون ٹریل تے پائنیئرز کیتے براعظمی تقسیم دے پار غالب رستے دے طور تے استعمال تھئی ۔ اوندے کم پچادھی امریکہ دے بارے اچ جغرافیائی علم اچ اہم کردار ادا کیتا ۔
چودھری بلال اصغر

چوہدری بلال اصغر وڑائچ، ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے اکتوبر 2018 توں جنوری 2023 تک پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے رکن رہے۔

## ابتدائی زندگی تےتعلیم
اوہ 18 ستمبر 1977 کوں گوجرہ وچ پیدا تھئے۔ اوہ چوہدری علی اصغر وڑائچ دے پتر تے چوہدری امجد علی وڑائچ (سابق ایم این اے) تے چوہدری خالد جاوید وڑائچ (ایم این اے) دے نکے بھرا ہن۔ انہاں نے 1997 وچ پنجاب یونیورسٹی توں گریجویشن کیتا تے بیچلر آف آرٹس دی ڈگری حاصل کیتی۔

## سیاسی کیریئر
چوہدری بلال اصغر 2002 دے پنجاب دے صوبائی الیکشن وچ PP-84 (ٹوبہ ٹیک سنگھ-I) توں پاکستان مسلم لیگ (جے) دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئے۔ انہاں نے 24,662 ووٹ حاصل کیتے تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دے امیدوار اسد زمان چیمہ کوں ہرا ݙتا۔ اوہ 2008 دے پنجاب دے صوبائی انتخابات وچ PP-84 (ٹوبہ ٹیک سنگھ-I) توں پاکستان مسلم لیگ (ق) دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے ولا منتخب تھئے۔ انہاں نے 35,011 ووٹ حاصل کیتے تے مسلم لیگ ن دے امیدوار عثمان علی چیمہ کوں شکست ݙتی۔ اوہ 2013 دے پنجاب دے صوبائی الیکشن وچ PP-84 (ٹوبہ ٹیک سنگھ-I) توں پاکستان نیشنل مسلم لیگ دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے  ولا منتخب تھئے۔ انہاں نے 26,501 ووٹ حاصل کیتے تے آزاد امیدوار اسد زمان کوں ہرا ݙتا۔ اوہ 14 اکتوبر 2018 کوں تھیوݨ آلے ضمنی انتخاب وچ PP-118 (ٹوبہ ٹیک سنگھ-I) توں آزاد امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے ولا منتخب تھئے۔ مئی 2021 وچ، وڑائچ وزیر اعلیٰ پنجاب دے خصوصی کوآرڈینیٹر برائے کھیݙ، مقامی محکمے تے امورِ نوجوانان بݨیے۔ 5 جنوری 2023 کوں، انہاں نے پارٹی دے چیئرمین عمران خان نال ملاقات دے بعد پاکستان تحریک انصاف وچ شمولیت اختیار کیتی۔     

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
صبا صادق

صبا صادق ہک پاکستانی سیاستدان ہن جو 2002 توں مئی 2018 تک پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی ممبر رہیں۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
اوہ 7 جنوری 1966 کوں لاہور وچ پیدا تھئین۔ 

انہاں نے 1991 وچ قانون دے مضمون دے نال بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی، جبکہ انہاں دا ݙوجھا وݙا کورس آرٹ نال تعلق رکھیندا ہئی۔

2001 وچ انہاں نے پنجاب یونیورسٹی توں علم سیاسیات وچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی  

## سیاسی کیریئر
صبا صادق 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ تریمتیں کیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئین۔

2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ اوہ ولا مسلم لیگ ق دی امیدوار دے طور تے تریمتیں کیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئین۔ انتخابات دے فوراً بعد اوہ غیر رسمی طور تے پاکستان مسلم لیگ (ن) وچ شامل تھی ڳئین۔  

اوہ 2013 دے عام انتخابات وچ تریمتیں کیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ ن دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے ولا منتخب تھئین۔ 

2018 دے عام انتخابات وچ اوہ ولا مسلم لیگ ن دی امیدوار دے طور تے تریمتیں کیتے مخصوص نشست تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئین۔

## حوالہ

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
سجاد حیدر گجر

چوہدری سجاد حیدر گجر ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے  2002 توں 2007 تک تے ولا مئی 2013 توں مئی 2018 تک پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے رکن رہے۔

## ابتدائی زندگی تےتعلیم
سجاد حیدر گجر 28 جون 1957 کوں شیخوپورہ وچ پیدا تھئے۔ انہاں نے بیچلر آف سائنس (آنرز) دی ڈگری 1984 وچ یونیورسٹی آف ایگریکلچر فیصل آباد توں حاصل کیتی۔ 

## سیاسی کیریئر
سجاد حیدر گجر 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-169 (شیخوپورہ-کم-نناکانہ صاحب-II) توں پاکستان مسلم لیگ (ن) دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئے ہن۔ انہاں نے 26,770 ووٹ حاصل کیتے تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دے امیدوار کوں ہرا ݙتا۔ انہاں نے 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-169 (شیخوپورہ-کم-نناکانہ صاحب-II) توں مسلم لیگ (ن) دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی نشست تے حصہ ڳھدا، لیکن ناکام رہے۔ انہاں نے 20,789 ووٹ حاصل کیتے تے پاکستان پیپلز پارٹی دے امیدوار توں نشست ہار ڳئے۔ اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی 169 (شیخوپورہ-کم-نناکانہ صاحب-II) توں مسلم لیگ ن دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے کیتے ولا منتخب تھئے۔ دسمبر 2013 وچ، انہاں کوں ہاؤسنگ اربن ڈویلپمنٹ تے پبلک ہیلتھ انجینئرنگ دے پارلیمانی سیکرٹری دے طور تے مقرر کیتا ڳیا۔  

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
عزیز احمد جتوئی

عزیز احمد جتوئی ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے  2002 توں مئی 2018 تک سندھ دی صوبائی اسمبلی دے رکن رہ چکیے ہن۔

#### ابتدائی حیاتی تے تعلیم

#### سیاسی کیریئر

## ابتدائی زندگی تےتعلیم
اوہ یکم نومبر 1964 کوں محراب پور وچ پیدا تھئے۔ انہاں نے سیاسیات وچ ماسٹر آف آرٹس دی ڈگری تے جامعہ کراچی توں بیچلر آف آرٹس (آنرز) دی ڈگری حاصل کیتی۔ 

## سیاسی کیریئر
عزیز احمد جتوئی 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ PS-41 (لاڑکانہ-VII) توں پاکستان پیپلز پارٹی دے امیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی دے کیتے منتخب تھئے۔ انہاں نے 21,852 ووٹ حاصل کیتے تے پاکستان مسلم لیگ (ق) دے امیدوار اللہ بخش خان کوں ہرا ݙتا۔ ایں ہی الیکشن وچ، انہاں نے سندھ دی صوبائی اسمبلی دی نشست حلقہ PS-42 (لاڑکانہ-VII) توں آزاد امیدوار دے طور تے حصہ ڳھدا لیکن اوہ کامیاب نہ تھئے۔ انہاں نے 24 ووٹ حاصل کیتے تے اوہ نشست پی پی پی دے امیدوار نجم الدین ابڑو توں ہار ڳئے۔ اوہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ PS-41 (لاڑکانہ-کم-قمبر شہدادکوٹ-II) توں پی پی پی دے امیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی دے کیتے ولا منتخب تھئے۔ انہاں نے 37,661 ووٹ حاصل کیتے تے مسلم لیگ (ق) دے امیدوار عبد الغفار بروہی کوں ہرا ݙتا۔ اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ PS-41 (لاڑکانہ-کم-قمبر شہدادکوٹ-II) توں پی پی پی دے امیدوار دے طور تے سندھ دی صوبائی اسمبلی دے کیتے ولا منتخب تھئے۔ انہاں نے 19,663 ووٹ حاصل کیتے تے آزاد امیدوار عادل الطاف انڑ کوں ہرا ݙتا۔   

## حوالہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ہرنینڈو ڈی سوٹو

ہرنینڈو ڈی سوٹو (تقریباً 1497 – 21 مئی 1542) ہک ہسپانوی کھوڄ کار اتے فاتح ہئی ، جیڑھا نکاراگوا اتے یوکاٹن جزیرہ نما اچ چڑھیاں اچ شامل ہئی ۔ اوں پیرو اچ فرانسسکو پیزارو دی انکا بادشاہی دی فتح اچ اہم کردار ادا کیتا ، لیکن او جدید دور دے امریکہ (فلوریڈا ، جارجیا ، الاباما ، شمالی کیرولینا ، جنوبی کیرولینا ، مسیسیپی اتے ممکنہ طور تے آرکنساس توں) دے علاقے اچ پہلی یورپی چڑھی دی اڳواݨی کیتے سب توں زیادہ مشہور ہے ۔ او دریائے مسیسیپی کوں پار کرݨ والا پہلا دستاویزی یورپی ہے ۔

ہرنینڈو ڈی سوٹو سولہویں صدی دا ہک ہسپانوی کھوڄ کار اتے فاتح ہئی ، جئیں جنوبی امریکہ اتے شمالی امریکہ اچ اہم چڑھیاں دی اڳواݨی کیتی ۔ اوندی زندگی کھوڄ ، فتح اتے المناک انجام دی کہانی ہے ۔

ڈی سوٹو اپݨے کیریئر دی شروعات نکاراگوا اتے یوکاٹن جزیرہ نما اچ چڑھیاں اچ حصہ گھن تے کیتی ۔ اوں فرانسسکو پیزارو دی انکا بادشاہی دی فتح اچ اہم کردار ادا کیتا ، جیندے اچ اوں جنگی مہارت اتے اڳواݨی دا مظاہرہ کیتا ۔

لیکن ڈی سوٹو دی سب توں مشہور چڑھی 1539–1542 اچ تھئی ، جݙاں اوں موجودہ امریکہ دے جنوب مشرقی علاقے اچ کھوڄ کیتی ۔ اوندا مقصد سونے اتے دولت دی تلاش ہئی ، لیکن اوں اوں علاقے دے جغرافیہ اتے مقامی امریکی قبیلے دے بارے اچ وی معلومات جمع کیتیاں ۔

ڈی سوٹو دی چڑھی فلوریڈا توں شروع تھئی اتے اوں جارجیا ، الاباما ، شمالی کیرولینا ، جنوبی کیرولینا ، مسیسیپی اتے ممکنہ طور تے آرکنساس دے علاقیاں دا سفر کیتا ۔ اوں کئی مقامی امریکی قبیلے نال ملاقات کیتی اتے اوں انہاں نال لڑائیاں وی کیتیاں ۔

ڈی سوٹو دریائے مسیسیپی کوں پار کرݨ والا پہلا دستاویزی یورپی ہئی ۔ اوں 1541 اچ ایں دریا کوں پار کیتا ، جیڑھا اوں دور دا ہک وݙا کارنامہ ہئی ۔

ڈی سوٹو دی چڑھی المناک انجام تے پہنچی ۔ اوندی فوج بیماری اتے لڑائیاں دی وجہ توں کمزور تھی ڳئی ۔ ڈی سوٹو 1542 اچ بخار نال فوت تھی ڳیا ۔ اوندی فوج اوندی لاش کوں دریائے مسیسیپی اچ سٹ ݙتا ، تاکہ مقامی امریکی اوندی قبر کوں نہ لبھ سڳن ۔
مارٹیم افونسو ڈی سوسا

مارٹیم افونسو ڈی سوسا (تقریباً 1500 – 21 جولائی 1564) ہک پرتگالی فیدالگو ، کھوڄ کار اتے نوآبادیاتی منتظم ہئی ۔

مارٹیم افونسو ڈی سوسا سولہویں صدی دا ہک پرتگالی فیدالگو ، کھوڄ کار اتے نوآبادیاتی منتظم ہئی ۔ اوں برازیل دی نوآبادیاتی تاریخ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوندی زندگی کھوڄ ، نوآبادیاتی انتظام اتے سیاسی اثر و رسوخ دی کہانی ہے ۔

ڈی سوسا اپݨے کیریئر دی شروعات پرتگالی شاہی دربار اچ کیتی ۔ اوں پرتگالی بحریہ اچ خدمات انجام ݙتیاں اتے اوں ایشیا اچ کئی چڑھیاں اچ حصہ گھدا ۔

1530 اچ ، ڈی سوسا کوں برازیل دی کھوڄ اتے نوآبادیات بݨاوݨ کیتے بھیڄیا ڳیا ۔ اوں برازیل دے ساحلاں دی کھوڄ کیتی اتے اوں ساؤ وینسینٹے دی نوآبادی قائم کیتی ، جیڑھی برازیل اچ پہلی مستقل پرتگالی آبادی ہئی ۔

ڈی سوسا برازیل اچ پرتگالی اثر و رسوخ قائم کرݨ کیتے اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں مقامی امریکی قبیلے نال تعلقات قائم کیتے اتے اوں پرتگالی آباد کاراں کوں زمین ݙتی ۔ اوں برازیل اچ کماند دی کاشت شروع کیتی ، جیڑھی برازیل دی معیشت کیتے اہم بݨ ڳئی ۔

ڈی سوسا برازیل دے پہلے گورنر جنرل دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں ۔ اوں برازیل اچ پرتگالی انتظامیہ قائم کیتی اتے اوں نوآبادیات دے دفاع کیتے اقدامات کیتے ۔

ڈی سوسا پرتگال واپس آ تے سیاسی اثر و رسوخ حاصل کیتا ۔ اوں شاہی دربار اچ اہم عہدیاں تے کم کیتا اتے اوں پرتگالی بادشاہی دی پالیسی تشکیل ݙیوݨ اچ اہم کردار ادا کیتا ۔

مارٹیم افونسو ڈی سوسا دا کم برازیل دی نوآبادیاتی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں برازیل اچ پرتگالی اثر و رسوخ قائم کرݨ اچ اہم کردار ادا کیتا اتے اوں برازیل دی معیشت دی ترقی اچ مدد کیتی ۔
جان ہیننگ سپیک

کیپٹن جان ہیننگ سپیک (4 مئی 1827 – 15 ستمبر 1864) ہک انگریز کھوڄ کار اتے آرمی افسر ہئی ، جئیں افریقہ اچ ترائے کھوڄ کار چڑھیاں کیتیاں ۔ او دریائے نیل دے ماخذ دی تلاش نال سب توں زیادہ جڑیا ہویا ہے اتے وکٹوریہ جھیل (مقامی لوکاں اچ دھولیو اچ نم لولوی اتے لوگنڈا اچ نالوبالے یا یوکیریو دے ناں نال ڄاݨی ویندی ہے) تک پہنچݨ والا پہلا یورپی ہئی ۔ سپیک کوں 1863 اچ حامیٹک مفروضہ پیش کرݨ کیتے وی ڄاݨیا ویندا ہے ، جیندے اچ اوں فرض کیتا کہ توتسی نسلی گروہ بائبل دی شخصیت حام دی اولاد ہن ، اتے انہاں دی چمڑی ہلکی ہئی اتے انہاں دے حامیٹک خصوصیات بانتو ہوتو توں زیادہ ہن ، جنہاں تے انہاں دی حکومت ہئی ۔

کیپٹن جان ہیننگ سپیک انویہویں صدی دے وسط اچ افریقہ دی کھوڄ کرݨ والا ہک مشہور انگریز کھوڄ کار ہئی ۔ اوں دریائے نیل دے ماخذ دی تلاش اچ ترائے چڑھیاں دی اڳواݨی کیتی اتے او جھیل وکٹوریہ تک پہنچݨ والا پہلا یورپی بݨیا ۔ اوندی زندگی کھوڄ ، سائنسی تحقیق اتے متنازعہ نظریات دی کہانی ہے ۔

سپیک اپݨے کیریئر دی شروعات برطانوی فوج اچ کیتی ۔ اوں ہندوستان اچ خدمات انجام ݙتیاں اتے اوں جغرافیائی کھوڄ اچ دلچسپی پیدا کیتی ۔ اوں رچرڈ فرانسس برٹن دے نال مل تے افریقہ اچ چڑھیاں دی اڳواݨی کیتی ۔

سپیک دی سب توں مشہور چڑھی 1856–1859 اچ تھئی ، جیندے اچ اوں جھیل وکٹوریہ دی کھوڄ کیتی ۔ اوں دعویٰ کیتا کہ جھیل وکٹوریہ دریائے نیل دا ماخذ ہے ، لیکن برٹن اوندے دعوے تے اختلاف کیتا ۔

سپیک 1860–1863 اچ ول افریقہ اچ چڑھی دی اڳواݨی کیتی ، جیندے اچ اوں دریائے نیل دے ماخذ دی تصدیق کیتی ۔ اوں جھیل وکٹوریہ توں دریائے نیل دے آغاز دا نقشہ بݨایا ۔

سپیک دا حامیٹک مفروضہ اوندے کم دا متنازعہ حصہ ہے ۔ اوں دعویٰ کیتا کہ توتسی نسلی گروہ حام دی اولاد ہن ، جیڑھے بانتو ہوتو توں زیادہ مہذب ہن ۔ اوندے نظریات کوں نسلی تعصب سمجھیا ڳیا اتے انہاں دی تنقید کیتی ڳئی ۔

سپیک دی موت 1864 اچ تھئی ، جݙاں او شکار دے دوران فوت تھی ڳیا ۔ اوندی موت دے حالات متنازعہ ہن ، اتے کجھ لوکاں دا خیال ہے کہ اوں خودکشی کیتی ہئی ۔

جان ہیننگ سپیک دا کم افریقی کھوڄ دی تاریخ اچ اہم ہے ۔ اوں دریائے نیل دے ماخذ دی کھوڄ کیتی اتے اوں جھیل وکٹوریہ دا نقشہ بݨایا ۔ اوندے حامیٹک مفروضے کوں تنقید دا نشانہ بݨایا ڳیا ، لیکن اوندے نظریات افریقی نسلیات دے بارے اچ بحث شروع کیتی ۔