بے جان تصویریں کوں حیاتی ݙیوݨ آلا آرٹسٹ سئیں ضمیر ہاشمی

لکیراں ڳالھیں کریندن تے تصویراں ٻولیندین ، کیا اے سچ اے ؟ میں اکھینداں جو بلاشک اے ڳالھ صحیح اے جو آرٹسٹ ایویں کر سڳدے ۔ آرٹ بذاتِ خود حیاتی د اناں اے اَتے اللہ سئیں جیرھے آرٹسٹ کوں فن ݙیوے او بے جان اکھریں کوں وی ٻلوا سڳدے ، او بے جان لکیریں کوں وی الوا سڳدے اتے او بے جان تصویریں کوں وی فن دی حیاتی ݙے سڳدے ۔ ملتان ، سرائیکستان بلکہ میں تاں اے اکھیساں جو سارے پاکستان تے سارے جہان دا فخر سئیں ضمیر ہاشمی ہِک ایہو جیہا آرٹسٹ اے ۔ ضمیر ہاشمی پنسل ورک کریندے تے اوندیاں تصویراں زندہ تصویراں لڳدین۔ ضمیر ہاشمی دی پہلی تصویر 1979ء دے وچ کراچی دے قومی جرائد وچ چھپی تاں انہاں دا پہلا تعارف ای انہاں دی ٻہوں وݙی سنڄاݨ بݨ ڳیا تے کراچی دے علمی ادبی تے ثقافتی حلقے انہاں دے فن دی طرف متوجہ تھئے ۔ اوندے بعد تصویراں قومی جرائد دے وچ مسلسل چھپدیاں چھپݨ شروع تھی ڳیاں ۔ میں انہاں کنوں پُچھیا جو تُساں اے فن کتھوں سِکھئے تاں او ݙسیندن جو اے فن میݙی روح دے وچ شامل ہئی ، میں اپݨے آپ پنسل چلاوݨ شروع کیتی تاں پنسل چلدی ڳئی تے سوہݨیاں تصویراں بݨدیاںڳیاں ۔ البتہ میں اپݨا روحانی استاد انعام راجہ کوں سمجھداں جو میں انہائیں دے فن کوں متاثر تھی تے اے کم شروع کیتا ۔

ضمیر ہاشمی اپݨے فنی سفر دا آغاز کراچی توں کیتا ۔ میݙے ذہن اچ خیال آیا جو او کراچی کݙاں تے کیوں ڳئے ۔ایں سلسلے دے وچ 19 نومبر 2013 ء دے خبریں دی اشاعت اچ ڈائریکٹر انفارمیشن سئیں سجاد جہانیہ لکھدن جو ضمیر ہاشمی کوں غربت چھوٹی عمر اچ کراچی گھن ڳئی ۔ اُتھاں او اپݨے چاچا سئیں کول راہندے ہن تے پڑھدے وی ہَن ۔ او ݙسیندن کہ میں 1974 ء اچ اٹھویں جماعت پڑھدا ہم ، جیکب لائن دے اشرف ناں دے ہِک نینگر کوں ݙٹھا او پنسل نال تصویر بݨیندا پیا ہئی ۔ تصویر ݙاڈھی سوہݨی ہئی ۔ ضمیر ہاشمی ݙسیندن جو اوں تصویر کوں ݙیکھدیں ݙیکھدیں میں اتھائیں کھڑ ڳیا تے ول اتھوں میݙے اندر دا آرٹسٹ جاڳ پیا ، ول میں گھر آ تے تصویر بݨاوݨ شروع کر ݙتی ۔ ول ہولے ہولے فن دے وچ نکھار آندا ڳیا تے ضمیر ہاشمی دا شمار ملک دے وݙے آرٹسٹیں اچ تھیوݨ پئے ڳیا ۔

مٹی جیویں اکھیندین رت رلا کریندی اے تے مٹی دی چِھک آپ ݙے چِھکیندی اے ، ایویں ضمیر ہاشمی ملتان آ ڳئے محکمہ آثار قدیمہ دی ملازمت ہئی لیکن ملتان اچ کراچی آلا ماحول تے کم تاں نہ ہا البتہ جیویں عشق تے مُشک نی لُک سڳدا ایویں فن دا اظہار وی کہیں نہ کہیں شکل اچ تھیندا رہ ویندے ۔ میں خواجہ فرید سئیں دی ہِک تصویر بݨی ہوئی ݙٹھی تلے ناں ضمیر ہاشمی لکھیا ہویا ہئی۔ میݙے دوست سئیں رحیم طلب اوں ویلھے ملتان ہوندے ہن ، میں انہاں کوں ضمیر ہاشمی دے بارے پُچھیا ، انہاں ہاشمی صاحب دے بارے ݙسیا جو او ٻہوں عظیم آرٹسٹ ہووݨ دے نال نال ٻہوں عظیم انسان وی ہِن ۔ ول انہاں دے مِلݨ دی سِک ودھ ڳئی ۔ 1994 ء اچ اساں ملتان توں جھوک شروع کیتا تاں ایں دوران سئیں ضمیر ہاشمی نال ملاقات تھئی ۔ انہاں سرائیکی اخبار شروع تھیوݨ تے اتنی خوشی دا اظہار کیتا جو میݙی درخواست توں پہلی خود آپ آکھ ݙتا جو میں روزانہ جھوک کوں ٹائم ݙیساں تے ایندا کوئی معاوضہ وی نہ گھنساں کیوں جو سرائیکی ماء ٻولی دی ترقی دا کم تہاݙا ساݙا سانجھا کم اے ۔ او ݙینھ تے احٖ دا ݙینھ سئیں ضمیر ہاشمی تے میں ہِک ٻئے کوں ہِک پل واسطے وی جدا نی تھئے ۔

سئیں ضمیر ہاشمی دا پورا ناں ضمیر حسین شاہ ہے تے آپ 1960 ء اچ مخدوم سرور شاہ دے گھر پیدا تھئے ۔ انہائیں دے نال ہِک نسبت ایہ وی ہے جو میݙی تاریخ پیدائش وی پہلی جنوری 1960 ء ہے ۔ سئیں ضمیر ہاشمی وستی میاں پور جہان پور اچ پیدا تھئے ۔ آپ دا تعلق مخدوم عبدالرشید حقانیؒ آف مخدوم رشید نال ہے ۔ مخدوم رشید ٻہوں وݙا مردم خیز خطہ ہے ۔ اتھاں وݙے وݙے لوک پیدا تھئے ۔ مخدوم جاوید ہاشمی دا ناں تاں سیاست وچ ہے پر انہاں توں ودھ ایں علاقے وچ آواز دی دنیا دے عظیم لوک انہاں وچ سئیں مخدوم مرید حسین ہاشمی تے ایں خاندان دے ٻئے لوک اپݨی مثال آپ اِن ۔ ایں وستی دے سئیں مخدوم اکبر ہاشمی دی سرائیکی شاعری دی سوہݨی کتاب ’’ سِجھ دا پوکھا ‘‘ دے ناں نال شائع تھئی ہے ۔ سئیں ضمیر ہاشمی دے عظیم فن دے بارے دے وچ ہِک کتاب شمع بناسپتی دے چیف ایگزیکٹو سئیں شیخ احسن رشید دی اعانت نال معروف رائٹر سئیں شاکر حسین شاکر شائع کیتی اے ۔ ایں کتاب دے وچ جیرھیاں تصویراں شائع کیتیاں ڳن او اپݨے وسیب دیاں جیندیاں جاڳدیاں تصویراں ہِن ، جنہائیں وچ وسیب دی تہذیبی جھلک دے نال نال محرومی دا عکس وی ہے ۔ سئیں ضمیر ہاشمی دے بارے میں اتنا آکھساں جو انہاں جہے فنکار روز روز نی بلکہ صدیاں بعد پیدا تھیندن ۔ اساں انہاں دے شخصیت تے انہاں دے فن تے جتنا ماݨ کروں گھٹ اے ۔

## '''حوالہ'''
·        معروف سرائیکی دانشور سئیں ظہور دھریجہ دی کتاب سرائیکی قلم قبلیہ وچوں چوݨ