کیلیالوجی

## کیلیالوجی
Caliology – Place where a bird broods its eggs – study of bird's nests

کیلیالوجی سائنس دی او لڑی ہے جیندے وچ پرندیاں دے آلھݨیاں (bird's nests) دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ ایں علم وچ آلھݨیاں دی بݨتر ، مواد  ، مقام ، تے استعمال دا جائزہ گھدا ویندے ۔ کیلیالوجی دا مقصد پرندیاں دے آلھݨیاں دے بارے وچ معلومات حاصل کرݨ ، پرندیاں دے رویے کوں سمجھݨ ، تے ماحولیاتی نظام (ecosystem) وچ آلھݨیاں دے کردار کوں سمجھݨ ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق آرنیتھولوجی (ornithology) ، ماحولیات (ecology) ، تے ارتقائی حیاتیات (evolutionary biology) نال جُڑیا ہویا ہے ۔ 

کیلیالوجی وچ پرندیاں دے آلھݨیاں دے مختلف پُکھاں دا مطالعہ شامل ہے ۔ ایندے وچ آلھݨیاں دی بݨتر ، جیویں کہ آلھݨیاں دی شکل ، سائز ، تے تعمیر ، آلھݨیاں دا مواد ، جیویں کہ ٹنگوں، گھاہ  ، مٹی ، تے پنکھ (feathers) ، آلھݨیاں دا مقام ، جیویں کہ درختاں ، جھاڑیاں  ، زمین  ، تے چٹاناں ، آلھݨیاں دا استعمال ، جیویں کہ انڈیاں تے ٻہݨ ، ٻچیاں دی پرورش ، تے پناہ ، آلھݨیاں دی ونکیاں  ، جیویں کہ کپ آلھݨے ، گنبد آلھݨے، تے سوراخ آلھݨے  ، آلھݨیاں دی ارتقائی تاریخ ، جیویں کہ آلھݨیاں دی ارتقاء تے آلھݨیاں دی تنوع (diversity) ، آلھݨیاں دی ماحولیات ، جیویں کہ آلھݨیاں دا ماحول نال تعلق  ، آلھݨیاں دا ماحولیاتی نظام وچ کردار ، تے آلھݨیاں دا پرندیاں دی آبادی تے اثر ، آلھݨیاں دی بیماری ، جیویں کہ کیڑے ، مائٹس (mites) ، تے فنگس (fungi) ، آلھݨیاں دی حفاظت ، جیویں کہ آلھݨیاں دی تباہی  توں بچاوݨ تے آلھݨیاں دی بحالی ، تے آلھݨیاں دا انسانی استعمال ، جیویں کہ آرنیتھولوجیکل تحقیق  ، ماحولیاتی نگرانی  ، تے تعلیم شامل ہن ۔ مثال دے طور تے ، کیلیولوجسٹ آلھݨیاں دی بݨتر دا مطالعہ کر تے انہاں دی تعمیر دے طریقے ڳولیندے ہن ، آلھݨیاں دے مواد دا مطالعہ کر تے پرندیاں دی خوراک تے رویے کوں سمجھیندے ہن ، آلھݨیاں دے مقام دا مطالعہ کر تے پرندیاں دے مسکن دی ضروریات کوں سمجھیندے ہن ، آلھݨیاں دے استعمال دا مطالعہ کر تے پرندیاں دی تولیدی حکمت عملی  کوں سمجھیندے ہن ، آلھݨیاں دی ونکیاں دی سنڄاݨ کر تے پرندیاں دی درجہ بندی کریندے ہن ، آلھݨیاں دی ارتقائی تاریخ دا مطالعہ کر تے آلھݨیاں دی ارتقاء کوں سمجھیندے ہن ، آلھݨیاں دی ماحولیات دا مطالعہ کر تے آلھݨیاں دے ماحول نال تعلق کوں سمجھیندے ہن ، آلھݨیاں دی بیماری دا مطالعہ کر تے پرندیاں دی صحت تے اثرات دا اندازہ لیندے ہن ، آلھݨیاں دی حفاظت دے طریقے تیار کریندے ہن ، تے آلھݨیاں دے انسانی استعمال دے طریقے ڳولیندے ہن ۔ 

کیلیالوجی دا مطالعہ کئی شعبیاں وچ اہم ہے ۔ آرنیتھولوجی (ornithology) دے شعبے وچ ، کیلیالوجی دی مدد نال پرندیاں دے رویے تے تولیدی حکمت عملی کوں سمجھا ویندا ہے ۔ مثال دے طور تے ، کیلیولوجسٹ آلھݨیاں دی بݨتر تے مقام دا مطالعہ کر تے پرندیاں دی تولیدی کامیابی  دا اندازہ لیندے ہن ۔ ماحولیاتی سائنس (environmental science) دے شعبے وچ ، کیلیالوجی دی مدد نال ماحولیاتی نظام (ecosystem) دی صحت  دی نگرانی کیتی ویندی ہے ۔ مثال دے طور تے ، کیلیولوجسٹ آلھݨیاں دی آبادی دا مطالعہ کر تے آلودگی دے اثرات دا اندازہ لیندے ہن ۔ ارتقائی حیاتیات (evolutionary biology) دے شعبے وچ ، کیلیالوجی دی مدد نال آلھݨیاں دی ارتقائی تاریخ دا مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ مثال دے طور تے ، کیلیولوجسٹ آلھݨیاں دی بݨتر تے مواد دا مطالعہ کر تے آلھݨیاں دی ارتقاء کوں سمجھیندے ہن ۔ 

کیلیالوجی دا مطالعہ انسانی زندگی دے کئی پُکھاں تے اثر انداز تھیندے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں پرندیاں دے رویے تے تولیدی حکمت عملی کوں سمجھ سڳدے ہیں ، ماحولیاتی نظام دی صحت دی نگرانی کر سڳدے ہیں ، تے آلھݨیاں دی ارتقائی تاریخ دا مطالعہ کر سڳدے ہیں ۔ مثال دے طور تے ، کیلیالوجی دی مدد نال اساں پرندیاں دی آبادی دا مطالعہ کر تے انہاں دی حفاظت دے اقدامات کر سڳدے ہیں ، آلودگی دے اثرات دا اندازہ لا تے ماحولیاتی تحفظ دے اقدامات کر سڳدے ہیں ، تے آلھݨیاں دی ارتقاء دا مطالعہ کر تے حیاتیاتی گھݨ ونک (biodiversity) کوں سمجھ سڳدے ہیں ۔ ایں علم دا مقصد پرندیاں دے رویے تے تولیدی حکمت عملی کوں سمجھݨ ، ماحولیاتی نظام دی صحت دی نگرانی کرݨا ، تے آلھݨیاں دی ارتقائی تاریخ دا مطالعہ کرݨا ہے ۔ 

کیلیالوجی ہک اہم سائنس ہے جیڑھی اساکوں پرندیاں دے آلھݨیاں دے بارے وچ معلومات فراہم کریندی ہے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں پرندیاں دے رویے تے تولیدی حکمت عملی کوں سمجھ سڳدے ہیں ، ماحولیاتی نظام دی صحت دی نگرانی کر سڳدے ہیں ، تے آلھݨیاں دی ارتقائی تاریخ دا مطالعہ کر سڳدے ہیں ۔ کیلیالوجی دا مطالعہ انسانی زندگی دے کئی پُکھاں تے اثر انداز تھیندے تے اساکوں ہک بہتر مستقبل بݨاوݨ وچ مدد کریندے ۔