open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لورڈس بیریٹو

لورڈیس بیریٹو ہک سابقہ طوائف ہَن جیڑھیاں برازیل وِچ جنسی کارکناں دے حقوق کِیتے سرگرم رہیاں ہَن۔ 1980ء دی دہائی وِچ طوائفوں دے برازیلین نیٹ ورک دی شریک بانی نے برازیل وِچ ایچ آئی وی توں بچاؤ دی پالیسیاں دی حوصلہ افزائی وِچ وی اہم کردار ادا کیتا ہئی۔ 2023ء وِچ انّھاں نے ہک سوانح عمری شائع کیتی، "پوٹا آٹو بائیوگرافیا" (کسبی خود نوشت) تے 2024ء وِچ انّھاں کوں سال دی 100 زنانیاں (بی بی سی) وِچ شامل کیتا ڳیا۔  

## ابتدائی زندگی
بیریٹو برازیل دے شمال مشرق وِچ پارائیبا دی ریاست وِچ بریجو ڈی ایریا دی میونسپلٹی وِچ ڄَمّی ہَن، ایہو ریاست وِچ کیٹول ڈو روچا وِچ پلی ٻڑھی۔ اوہ 14 سال دی عُمر وِچ گھریلو تے جنسی تشدد دا سامݨاں کرݨ دے بعد طوائف دے طور تے کم کرݨ تے 1950ء دی دہائی دے وِچلے ویلے وِچ سیرا پیلاڈا تے اتائیتوبا دے کان کنی آلی علاقیاں سمیت کئی ریاستاں وِچ سفر کرݨ دے بعد گھر چھوڑ ڳئیاں۔ دریائے ایمیزون تے پارا ریاست وِچ بیلیم وِچ آباد تِھیوݨ توں پہلے۔ بیلیم وِچ تجارتی مرکز دے ارد گرد سڑکاں تے رات کوں کم کریندے ہوئے انّھاں نے جنسی کارکناں دے حقوق دی حمایت وِچ اپݨیاں سرگرمیاں شروع کیتیاں۔ انّھاں دے بازو تے ہک ٹیٹو ہئی جیندے تے لکھیا ہویا ہئی "Eu sou puta" (میں ہک کسبی ہاں)۔

### سرگرمیاں
1987ء وِچ بیریٹو نے گبریلا لیئٹ دے نال رل تے برازیلین نیٹ ورک آف طوائفوں دی بنیاد رکھی، جیڑھا برازیل وِچ جنسی کارکناں دی حمایت کرݨ آلیاں پہلیاں تنظیماں وِچوں ہک ہئی۔ اِیہ نیٹ ورک ہر سال 2 جون کوں منائے ون٘ڄݨ آلیے بین الاقوامی کسبی دن دے قیام وِچ اہم کردار ادا کرݨ آلا ہئی۔ انّھاں نے 2000ء وِچ بیلیم سٹی کونسل کِیتے چُݨائی لڑݨ دی کوشش کیتی پر نمایاں حمایت حاصل کرݨ دے باوجود اوہ چُݨیاں نی تِھیاں۔ بعد وِچ اوہ زنانیاں دے حقوق دی قومی کونسل وِچ خدمتاں انجام ݙیوݨ آلی پہلی طوائف بݨ ڳئیاں۔ انّھاں نے ریاست پارا (جیمپیک) دی زنانیاں طوائفوں دا گروپ قائم کیتا جیڑھا جنسی کارکناں دے خلاف تعصب دا مقابلہ کریندا ہئی۔  

## حوالے

ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:انسانی حقوق دی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
فرزانہ واحدی

فرزانہ واحیدی (ڄَمَّݨ 1984ء) ہک افغان دستاویزی تصویر ساز تے فوٹو جرنلسٹ ہَن۔ انّھاں نے افغانستان وچ زنانیاں تے ڄَݨیاں دیاں تصویراں بݨائیاں ہَن۔ اوہ افغانستان دی پہلی زنانی فوٹوگرافر ہَن جیڑھیاں ایسوسی ایٹڈ پریس (اے پی) تے ایجنسی فرانس پریس (اے ایف پی) جیسیں بین الاقوامی میڈیا ایجنسیاں نال کم کِیتا۔

فرزانہ نے افغان زنانیاں تے مرداں کوں فوٹو جرنلزم وچ کیریئر بݨاوݨ دی تربیت ݙیوݨ کِیتے ریضا دیگھاٹی دے ذریعے کابل وچ قائم کِیتے ڳئے اے آئی این اے فوٹو جرنلزم انسٹی ٹیوٹ وچ تعلیم حاصل کِیتی۔ 2002ء وچ شروع کریندے ہوئے، اوہ 500 توں زائد درخواست دہندگان وچوں چُݨیاں ڳئیاں 15 طلبہ وچوں ہک ہَن۔ انّھاں نے ایرانی-فرانسیسی فوٹو جرنلسٹ منوچر دیگھاٹی دے ماتحت تعلیم حاصل کِیتی۔ فرزانہ نے فوٹو جرنلزم وچ کیریئر دا انتخاب اِیں ڳالھ کِیتا جو اوہ اُنّھاں کہانیاں کوں قید کرݨ چاہندی ہَن جیڑھیاں انّھاں نے اپݨی ساری زندگی وچ ݙِٹّیاں ہَن۔ فرزانہ اپݨی فوٹو گرافی دا استعمال ہک افغان زنانی دے طور تے اپݨے جذبات دا اظہار کرݨ تے مرد اکثریتی ملک افغانستان وچ انّھاں جیویں ٻیاں دیاں آوازاں کوں وَدھاوݨ کِیتے کریندی ہَن۔ اپݨی فوٹو گرافی دے نال، اوہ افغان زنانیاں دی عام زندگیاں کوں پیش کرݨ چاہندی ہَن، نہ صرف اُنّھاں مسائل کوں جنّھاں دا انّھاں کوں سامݨا کرݨا پِیندا ہَئی۔

## حالات زندگی
فرزانہ 1984ء وچ قندھار وچ ڄَمّی ہَن، اوہ چھ سال دی عُمر وچ اپݨے خاندان دے نال کابل منتقل تھی ڳئی ہَن۔ اوہ نوجوان ہَن جݙݨ طالبان نے 1996ء وچ افغانستان تے قبضہ کِیتا۔ 13 سال دی عُمر وچ برقع نہ پَہنݨ تے انّھاں کوں گلی وچ مارا پِیتا ڳیا۔ اِیں لمحے کوں وَل ݙیکھدے ہوئے، انّھاں نے آکھیا جو انّھاں دی خواہش ہَئی جو اوہ اِیں ویلے ہک فوٹوگرافر ہووݨ تاں جو اَڄ دے معاشرے کوں ݙکھاوݨ دے قابل ہووݨ جو اُنّھاں جیویں نوجوان ڄَݨیاں کِیتے حالات کیا ہَن، پر فوٹو گرافی تے تخلیقی اظہار دی ٻیاں شکلاں تے پابندی لا ݙتی ڳئی ہَئی۔ انّھاں دے پیو، جنّھاں دے کول کیمرے دا مجموعہ ہَئی، کوں اپݨے خاندان دی زندگی دے لمحات کیمرے تے قید کرݨ دا شوق ترک کرݨا پِیا۔ یہاں تک جو انّھاں دے خاندانی فوٹو البم وی خانہ جنگی دے دوران تباہ تھی ڳئے ہَن۔

طالبان دے دور وچ زنانیاں کوں اپݨی تعلیم جاری رکھݨ توں منع کِیتا ڳیا ہَئی۔ اپݨے برقع دے ہیٹھ کتاباں چُھپائیندے ہوئے تاں جو اوہ پکڑیاں نہ ونڄݨ، انّھاں نے کابل دے رہائشی علاقے وچ تقریباً 300 ٻیاں طلبہ دے نال زیر زمین اسکول وچ تعلیم حاصل کِیتی تے جݙݨ 2001ء وچ یو ایس افواج نے طالبان دی حکمرانی ختم کِیتی تاں انّھاں نے ہائی اسکول شروع کِیتا۔ 2004ء وچ، فرزانہ کوں پیرس، فرانس وچ واقع ہک بین الاقوامی خبر رساں ایجنسی، ایجنسی فرانس پریس کِیتے فوٹوگرافر دے طور تے رکھا ڳیا ہَئی پر بعد وچ انّھاں نے نیویارک شہر وچ ایسوسی ایٹڈ پریس وچ شمولیت اختیار کِیتی۔

2007ء وچ انّھاں کوں اونٹاریو دے بیلیویل وچ لوئیلسٹ کالج وچ ݙو سالہ فوٹو جرنلزم پروگرام گِھنݨ کِیتے اسکالرشپ ملی تے اوہ 2010ء وچ افغانستان واپس آئیاں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
فرانکا پوتنتہ

فرانکا پوٹینٹے (جرمن: [fʁaŋka po.ˈtɛn.tə]؛ ڄَمَّݨ 22 جولائی 1974ء) ہک جرمن اداکارہ ہن۔ انّھاں نے پہلی وار کامیڈی فلم آفٹر فائیو ان دی فاریسٹ پرائمویل (1995ء) وِچ کم کیتا، جیندے کِیتے انّھاں نے بہترین نوجوان اداکارہ دا باویرین فلم ایوارڈ جتیا۔ انّھاں دا بڑا بریک تھرو 1998ء وِچ تھیا، جݙݨ اوہ معروف ایکشن تھرلر رن لولا رن وِچ مرکزی کردار ادا کیتا، جیندے کِیتے انّھاں نے بہترین اداکارہ دا بیمبی ایوارڈ جتیا۔ انّھاں نے ٹیلی ویژن فلم اوپرانبال (1998ء) وِچ اپݨے کردار کِیتے مزید تنقیدی پزیرائی تے باویرین ٹیلی ویژن ایوارڈ دی نامزدگی حاصل کیتی۔

جرمن پروڈکشنز وِچ نیم دہائی تک چنگے طریقے نال قبول تھیوݨ والے کرداراں دے بعد، پوٹینٹے نے ہالی ووڈ وِچ منتقلی کیتی تے سوانحی جرائم فلم بلو (2001ء) وِچ اپݨے کردار نال پہچان بݨائی، تے دی بورن آئیڈینٹیٹی (2002ء) تے دی بورن سپریمسی (2004ء) وِچ اپݨیاں نموداں کِیتے وسیع پیمانے تے پہچان حاصل کیتی۔ انّھاں نے کمیونسٹ انقلابی تمارا بنکے دا کردار چے (2008ء) وِچ تے ماہر نفسیات انیتا گریگوری دا کردار دی کانجرنگ 2 (2016ء) وِچ ادا کیتا۔ انّھاں دیاں ٻیاں قابل ذکر فلماں وِچ ایناتومی (2000ء)، دی پرنسس اینڈ دی واریئر (2000ء)، کریپ (2004ء)، رومولس، مائی فادر (2007ء)، آئیک مین (2007ء)، تے میوز (2017ء) شامل ہن۔

پوٹینٹے نے ٹیلی ویژن سیریز کوپر (2012ء–2013ء)، ٹیبو (2017ء)، کلاوز، ٹائٹنز تے ایکو 3 وِچ کم کیتا۔ انّھاں نے امریکن ہارر سٹوری (2012ء) تے دی برج (2014ء) دے ݙوجھے سیزنز وِچ بار بار آوݨ والے کردار ادا کیتے۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:فلمی ہدایت کار
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
فدوا توقان

فدوا توقان (1917 - 12 دسمبر 2003ء) ہک فلسطینی زنانی شاعرہ ہَن جنّھاں کوں عصری عرب شاعری اچ اسرائیلی قبضے دے خلاف مزاحمت دی نمائندگی کیتے ڄاݨا ویندا ہِے۔ انّھاں کوں کݙاہیں کݙاہیں "فلسطین دی شاعرہ" آکھیا ویندا ہِے۔ 

## جائزہ
فدوا توقان نابلس اچ فلسطینی توقان خاندان اچ ڄَمّیاں ہَن، جیڑھا ٻہوں سارے شعبیاں اچ کامیابیاں کیتے مشہور ہِے۔ انّھاں نے 13 سال دی عمر تائیں اسکول دی تعلیم حاصل کِیتی، پر بیماری دی وجہ نال چھوٹی عمر اچ اسکول چھوڑݨ تے مجبور تِھی ڳئیاں۔ انّھاں دے بھراواں اچوں ہک، ابراہیم توقان، جیڑھا فلسطین دے شاعر دے طور تے ڄاݨا ویندا ہِے، نے انّھاں کوں پڑھاوݨ دی ذمہ داری گِھدّی، انّھاں کوں پڑھݨ کیتے کتاباں ݙِتّیاں تے انگریزی سِکھائی۔ ایہو انّھاں کوں شاعری نال متعارف کروایا۔ توقان نے بالآخر آکسفورڈ یونیورسٹی اچ داخلہ گِھدّا، جتّھاں انّھاں نے انگریزی تے ادب دی تعلیم حاصل کِیتی۔

فدوا توقان دے سب توں وݙے بھرا احمد توقان ہَن، جو اردن دے سابق وزیر اعظم ہَن۔ توقان دی شاعری اپݨے لوکاں، فلسطینیاں، خاص طور تے اسرائیلی قبضے اچ رہوݨ والے لوکاں دے مصائب دے بارے اچ اپݨی مخصوص داستان کیتے مشہور ہِے۔ انّھاں نے 1950ء دی دہائی دے اوائل اچ بحرین دے ہک ترقی پسند جریدے، صوت البحرین اچ تعاون کِیتا۔

## کتابیات

* *یرا بھائی ابراہیم* (1946)
* *تنہا دنوں کے ساتھ* (1952)
* *مجھے یہ ملا* (1957)
* *ہمیں پیار دو* (1960)
* *بند دروازے کے سامنے* (1967)
* *دی نائٹ اینڈ دی ہارس مین* (1969)
* *دنیا کی چوٹی پر تنہا* (1973)
* *جولائی اور دوسری چیز* (1989)
* *دی لاسٹ میلوڈی* (2000)
* *کشش ثقل کے قانون سے متاثر ہو کر خواہش* (2003)
* توقان، فدوا: *ایک خود نوشت: ایک پہاڑی سفر،* گرے وولف پریس، سینٹ پال، مینیسوٹا، USA (1990)، ، حصہ دو کے ساتھ 1993 میں شائع ہوا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
فامکے جانسن

فیمکے بیومر جانسن (ڈچ تلفظ: [ˈfɑmkə ˈbøːmər ˈjɑnsə(n)]؛ ڄَمَّݨ 5 نومبر 1964ء) ہک ڈچ اداکارہ تے سابقہ ماڈل ہَن۔ انّھاں نے گولڈن آئی (1995ء) وچ زینیا اوناٹوپ، ایکس-مین فلم سیریز (2000–2014ء) وچ جین گری / فینکس، تے ٹیکن فلم ٹرائلوجی (2008–2014ء) وچ لینور ملز دا کردار ادا کِیتا۔ 2008ء وچ، انّھاں کوں متحدہ قومیں دے ذریعے انٹیگریٹی کِیتے گڈول ایمبیسیڈر مقرر کِیتا ڳیا۔ انّھاں نے 2011ء وچ برنگنگ اپ باوبی دے نال اپݨی ہدایت کاری دا آغاز کِیتا۔ اوہ نیٹ فلکس دی اصل سیریز ہیملاک گروو (2013–2015ء)، ایف ایکس دی نپ/ٹک (2003–2010ء)، تے اے بی سی دی ہاؤ ٹو گیٹ اوے ود مرڈر (2014–2020ء) وچ اپݨے کرداراں کِیتے وی ڄاݨیاں ویندیاں ہَن۔ جانسن نے 2017ء دی این بی سی کرائم تھرلر دی بلیک لسٹ: ریڈمپشن وچ کم کِیتا۔

## ابتدائی زندگی
فیمکے بیومر جانسن 5 نومبر 1964ء کوں نیدرلینڈز دے شہر ایمسٹیلوین وچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں دیاں ݙو بھیݨیاں ہَن، ڈائریکٹر اینٹونیٹ بیومر تے اداکارہ مارجولین بیومر، جیڑھیاں اپݨے والدین دے طلاق دے بعد اپݨے خاندانی ناں کوں بیومر رکھ ݙِتّا۔

اپݨی مادری زبان ڈچ دے علاوہ، جانسن انگریزی تے فرانسیسی وی ٻولیندیاں ہَن۔ انّھاں نے جرمن وی سِکھی ہَئی، پر اِیکوں جاری نہ رکھ سڳیاں۔ ہائی اسکول دی تکمیل دے بعد، جانسن نے ایمسٹرڈیم یونیورسٹی وچ اقتصادیات دی ہک سال تک پڑھائی کِیتی، جیڑھی انّھاں نے بعد وچ "میرے وِچوں سبھ توں بیوقوفانہ خیال" آکھیا۔ 1990ء دے اوائل وچ، انّھاں نے کولمبیا یونیورسٹی دے اسکول آف جنرل سٹڈیز وچ تخلیقی تحریر تے ادب دی تعلیم حاصل کرݨ کِیتے داخلہ گِھدّا۔

## فلمو گرافی

* 1995ء:     گولڈن آئی (بطور زینیا اوناٹوپ)
* 2000–2014ء:     ایکس-مین فلم سیریز (بطور جین گری / فینکس)
* 2008–2014ء:     ٹیکن فلم ٹرائلوجی (بطور لینور ملز)
* 2011ء:     برنگنگ اپ باوبی (ہدایت کاری)
* 2013–2015ء:     ہیملاک گروو (نیٹ فلکس سیریز)
* 2017ء:     دی     بلیک لسٹ: ریڈمپشن

## اعزازات تے نامزدگیاں
2008ء:     متحدہ قومیں دے ذریعے گڈول ایمبیسیڈر برائے انٹیگریٹی     مقرر

نیشنل جیوگرافک تے ورلڈ پریس فوٹو دے ایوارڈز کِیتے     نامزد

فیمکے جانسن دیاں فلماں تے ٹی وی سیریزز نے انّھاں کوں بین الاقوامی سطح تے مشہور کِیتا ہَئی تے اوہ ہالی وُڈ دی ہک مقبول اداکارہ دے طور تے ڄاݨیاں ویندیاں ہَن۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:فلمی ہدایت کار
ونکی:فلم پروڈیوسر
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
فاطمہ کروبی

فاطمہ کروبی (فارسی: فاطمه کروبی؛ ڄَمَّݨ 18 مئی 1949ء) الیگودرز، صوبہ لرستان وِچ ڄَمّی ہک ایرانی سیاست دان تے کارکن ہن۔ اوہ مہدی کروبی دی زال ہن، جیڑھے ہک سیاست دان، شیعہ عالم تے قومی ٹرسٹ پارٹی دے صدر نشین ہن۔ اوہ 2005ء تے 2009ء دے صدارتی انتخابات دے دوران ایران دی صدر دی امیدوار ہَن۔ فاطمہ کروبی نے 2009ء دی صدارتی مہم دے دوران اپݨے شوہر دے نال کھل کے انتخابی مہم چلائی، جیندے وِچ میر حسین موسوی دی زال زہرا راہنورد دا موازنہ ہک ٻئے اعلیٰ سیاسی شریک حیات نال کیتا ڳیا۔ 1979ء دے ایرانی انقلاب دے بعد توں امیدواراں دا اپݨیاں زالاں دے نال کھلے عام انتخابی مہم چلاوݨ اسلامی جمہوریہ ایران وِچ ہک غیر معمولی واقعہ رہ ڳیا ہے۔

## سیرت
فاطمہ کروبی صوبہ لرستان دے مغربی حصے وِچ واقع شہر الیگودرز وِچ ہک تاجر ٹَٻَّر وِچ ڄَمّی ہَن۔ انّھاں دی پہلی ملاقات تے شادی اپݨے شوہر مہدی کروبی نال الیگودرز وِچ تِھئی جݙݨ اوہ 14 سال دی ہَن۔ مہدی کروبی دا تعلق شیعہ علما دے ٹَٻَّر نال ہئی۔ 2009ء دے ہک انٹرویو وِچ، کروبی نے یاد کریندے ہوئے آکھیا جو اِیہ شادی آخر کار کامیاب تِھئی، "میرے کِیتے ہک مذہبی ٹَٻَّر وِچ شادی کرݨ عجیب ڳالھ ہئی۔ میں ایمانداری نال اِین٘دے بارے چَنڳی طرحاں نی ڄاݨدی ہَم۔ پر میں ہک خوش قسمت ڄَلی ہَم کیوں جو اوہ ہمیشہ میرے کِیتے موجود ہَن۔"

انّھاں دے شوہر نے سیاسی میدان وِچ قدم رکھیا، جیڑھا انّھاں کوں اُوہ وَقْت دے ایران دے شاہ محمد رضا پہلوی دی حکومت دی مخالفت وِچ کھڑا کر ݙِتّا۔ مہدی کروبی کوں 1970ء دی دہائی وِچ کئی واری قید کیتا ڳیا۔ ہک موقع تے، فاطمہ کروبی جوڑے دے ݙوجھے پُتر، تغی کروبی، جیڑھا اُوہ وَقْت چھہ مہینے دا ہئی، کوں تہران دی قصر جیل وِچ پہلی وار اپݨے پیو نال مِلݨ کِیتے گھِن آئیاں۔

## سیاست
فاطمہ کروبی تے انّھاں دے شوہر سیاست وِچ مشترکہ دلچسپی دے باعث میڈیا وِچ مشہور ہن۔

کروبی نے 2000ء توں 2004ء تک ایران دی مجلس دی صدر نشین دے طور تے خدمت دے دوران سماجی امور تے سماجی مسائل تے اپݨے شوہر دے مشیر دے طور تے کم کیتا۔

انّھاں نے سابق ایرانی صدر محمد خاتمی دی حکومت دے دوران سماجی امور دی نائب وزیر دے طور تے وی خدمت کیتی۔

2009ء دی ایرانی صدارتی مہم دے دوران کھلے عام اپݨے شوہر دے نال انتخابی مہم چلائی، ایران وِچ ہک مرد سیاست دان دی زال کِیتے اِیہ ہک غیر معمولی قدم ہئی۔ انّھاں نے اپݨے شوہر دی صدارتی بولی دے تمام پہلوآں وِچ بھرپور حصہ گِھدّا، "میں تقریر کریندی ہَم تے انّھاں دی حمایت کِیتے جیترا ممکن ہووے کریندی ہَم۔ اساں جیت دے بارے وِچ سوچدے ہیں۔ اساں چاہندے ہیں جو موجودہ صورت حال بدل ون٘ڄے۔" اِیندے علاوہ، کروبی نے صوبہ تہران وِچ کروبی مہم دی سربراہ دے طور تے وی کم کیتا۔ جوڑے دا ݙوجھا پُتر، تغی کروبی، اپݨے والدین دے نال اپݨے پیو دی مہم دے مینیجر دے طور تے کم کریندا ہئی۔

انّھاں نے انتخابی مہم دے دوران صدر محمود احمدی نژاد دی پالیسیاں تے کھل کے تنقید کریندے ہوئے آکھیا، "اساݙی معاشی صورت حال ٻہوں نازک ہے، معاشی، سیاسی، انفرادی تے سماجی تحفظ دی کمی ہے۔"

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ایرانی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
فاطمہ پسند خانم

پیسند ہانم (عثمانی ترکی: فاطمہ پسند خانم، مطلب: پیاری؛ پیدائشی ناں فاطمہ قدریہ اچبا؛ 13 فروری 1876 – 5 نومبر 1924) سلطنت عثمانیہ دے سلطان عبدالحمید ثانی دی زنانیاں وچوں ہک ہَن۔

## شروعاتی حیاتی
فاطمہ پیسند ہانم دی پیدائش 13 فروری 1876 کوں اچبا مینشن، حورحور، استنبول وِچ تِھئی۔ اوہدی پیدائشی ناں فاطمہ قدریہ ہانم اچبا ہئی، تے اوہ ابخاز دے شاہی ٹَٻَر اچبا دی رُکّھ ہئی۔ اوندے پیو دا ناں شہزادہ احمد سامی بے (1839 – 1915) ہئی، جیڑھے شہزادہ احمد بے تے پتیمہ ہانم اشبا دے پُتر ہَن۔ اوندی ماں دا ناں شہزادہ فاطمہ ہانم اسماعیل ایونا مملوا (1844 – 1923) ہئی، جیڑھی تاتار شہزادے اسماعیل بے مملوا تے زرا ہانم، ہک گرائ شہزادی، دی دِھی ہَن۔ اوندی ہک وݙی بھیݨ شہزادی عائشہ ماہی زر ہانم (1871 – 1948) تے ہک نِکا بھرا شہزادہ شکری بے (1878 – 1940) ہَن۔ اوندی بھتیجی دا ناں لیلہ اچبا ہئی۔ اوہ ہک مصور تے پیانو وݙݨ آلی ہَن۔ اوہ فرانسیسی تے اطالوی وی ڳالھےندی ہئی، تے گھوڑسواری، خاص طور تے عرب گھوڑیاں نال، پسند کریندی ہئی۔ اون٘دے کول وݙا علم ہئی تے اوہ کتاباں پڑھݨ پسند کریندی ہئی۔ اوہ سِتݨی، لمبی تے گول مٹول ہئی، نیلی اکھاں تے لمبے گھنگریالے بھورے والاں آلی ہئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
فاطمہ مرنیسی

فاطمہ مرنیسی (عربی: فاطمة مرنيسي؛ 27 ستمبر 1940ء - 30 نومبر 2015ء) ہک مراکشی زنانیاں دی حقوق دی لکھاری ہَئی تے ماہر عمرانیات ہَئی۔

## سوانح
فاطمہ مرنیسی 27 ستمبر 1940ء کوں فیز، مراکش وِچ ڄَمّی ہَئی۔ اوہ اپݨی امیر دادی دے حرم وِچ مختلف زنانی رشتے داراں تے نوکریاں دے نال پلی ٻڑھی ہَئی۔ انّھاں نے اپݨی پرائمری تعلیم قوم پرست تحریک دے بݨائے ہوئے ہک اسکول وِچ حاصل کِیتی تے ثانوی تعلیم ہک ڄَٹیاں دے اسکول وِچ حاصل کِیتی جیڑھا فرانسیسی پروٹوٹریٹ دے مالی امداد نال چلدا ہَئی۔ 1957ء وِچ، انّھاں نے پیرس وِچ سوربون وِچ سیاسیات پڑھی تے بعد وِچ امریکا دی جامعہ برینڈیز وِچ، جِتّھوں انّھاں نے 1974ء وِچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کِیتی۔

اوہ رباط دی جامعہ محمد وی وِچ کم کِیتے واپس آئی تے 1974ء تے 1981ء دے درمیان لٹریچر فیکلٹی وِچ طریقیات، خاندانی سماجیات تے نفسیات ورگے مضامین پڑھائے۔ اِیندے علاوہ، اوہ ایں یونیورسٹی دے سائنٹیفک ریسرچ انسٹی ٹیوٹ وِچ ریسرچ اسکالر ہَئی۔

مرنیسی دی کتاب "پردے دے پِچھوں: مسلم معاشرے وِچ مرد زنانیاں دی حرکیات" انّھاں دا پی ایچ ڈی دا مقالہ ہَئی جیڑھا بعد وِچ کتاب دی صورت وِچ چھپا۔ ایہ کتاب اسلامی عقیدے دے حوالے نال مسلم زنانیاں دی طاقت کوں تسلیم کریندی ہَئی۔ مرنیسی صنف تے جنسی پہچان دے موضوعات تے، خاص طور تے مراکش تے ٻئے مسلم ملکاں وِچ، اپݨے سماجی سیاسی نقطہ نظر کِیتے ڄاݨی ویندی ہَئی۔ اوہ ہک بااثر زنانیاں دی حقوق دی شخصیت دے طور تے ڳِݨی ویندی ہَئی، کیوں جو اوہ ہک مشہور عوامی مقرر، اسکالر، استاد، لکھاری تے ماہر عمرانیات ہَئی۔ فاطمہ مرنیسی دا انتقال 30 نومبر 2015ء کوں رباط وِچ تھیا۔

## اشاعتاں تے انّھاں دے  اثرات
مرنیسی دی پہلی مونوگراف، "پردے دے پِچھوں"، 1975ء وِچ چھپی ہَئی۔ ہک نظر ثانی شدہ ایڈیشن 1985ء وِچ برطانیہ تے 1987ء وِچ امریکا وِچ چھپا۔ "پردے دے پِچھوں" عرب دُنیا، بحیرہ روم دے علاقے یا عام طور تے مسلم معاشرے وِچ زنانیاں کِیتے ہک کلاسک بݨ چُکی ہَئی، خاص طور تے بشریات تے سماجیات دے شعبے وِچ۔

ہک اسلامی نسائیت پسند دے طور تے، مرنیسی زیادہ تر اسلام تے زنانیاں دے کردار نال تعلق رکھݨ والے، اسلامی فکر دی تاریخی ترقی تے اِیندے جدید مظاہر دا تجزیہ کریندی ہَئی۔ محمد صلی اللہ علیہ وسلم دی جانشینی دی نوعیت دی تفصیلی چھان بین دے ذریعے، انّھاں نے کُجھ احادیث (انّھاں نال منسوب اقوال تے روایات) دے صحیح تھیوݨ تے شک ظاہر کِیتا تے اِیہو جہیاں روایات کوں اسلام وِچ زنانیاں دی محکومیت دی وجہ سمجھیا، پر ضروری کائے نہ جو ایویں روایات قرآن وِچ ہوون۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:زنانیت پسند مسلمان
ونکی:مسلم علماء زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
فاطمہ البدیری

فاطمہ موسیٰ البدیری (1923 - جون 2009ء) ہک فلسطینی ریڈیو براڈکاسٹر تے کیوریٹر ہَئی۔ اُون٘ہاں نے آپݨے ریڈیو کیریئر دا آغاز ریڈیو اسٹیشن یروشلم کالنگ توں براڈکاسٹنگ تے پروڈیوسنگ تے زنانیاں تے ادبی پروگراماں دی اسسٹنٹ تے نیوز براڈکاسٹر دے طور تے کِیتا۔ البدیری نے شام، اردن تے فلسطین وِچ وی کم کِیتا۔ اُون٘ہاں نے مشرق وسطی وِچ فلسطینی پناہ گزیناں کِیتے اقوام متحدہ دی ریلیف اینڈ ورکس ایجنسی تے اردن یونیورسٹی دی لائبریری وِچ وی کم کِیتا۔ البدیری کوں عرب زنانیاں صحافیاں دے مرکز دی طرفوں تسلیم کِیتا ڳیا۔

## ابتدائی زندگی تےتعلیم
اُون٘ہاں 1923ء وِچ یروشلم وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ البدیری دا سلسلۂ نسب ہک قدیم خاندان نال مِلدا ہِے جیڑھی دا تعلق یروشلم نال ہِے۔ اُون٘ہاں شرعی جج شیخ موسیٰ البدیری دی دِھی ہَن، جیڑھے یروشلم وِچ کم کِیتا تے آپݨا علم مسجد اقصیٰ دے طلبہ کوں منتقل کِیتا۔ البدیری نے ٹیچرز کالج، یروشلم وِچ تعلیم حاصل کِیتی، جِتّھوں اُون٘ہاں نے 1941ء وِچ گریجویشن کِیتی۔ اُون٘ہاں نے سبھ توں پہلے بیت لحم شہر وِچ تعلیم حاصل کِیتی تے ول رام اللہ وِچ دیہی ٹیچرز ہاؤس وِچ پڑھاوݨ کِیتے چلی ڳئیاں۔

### کیریئر
1946ء دے اوائل وِچ، البدیری نے ہک براڈکاسٹر تے پروڈیوسر دے طور تے ریڈیو اسٹیشن یروشلم کالنگ دے عملے وِچ شمولیت اختیار کِیتی۔ اُون٘ہاں دے پیؤ نے اُون٘ہاں دے کیریئر دے چُنوݨ تے کوئی اعتراض کِیتا۔ البدیری نے زنانیاں تے ادبی پروگراماں دے نال نال خبراں نشر کرݨ وِچ معاون دے طور تے کم کِیتا۔ اُون٘ہاں نے 1947ء وِچ اِیں شعبے توں کنارہ کشی اختیار کر گِھدّی۔ 1949ء وِچ، البدیری لیونٹ وِچ دمشق منتقل تھی ڳئیاں تے آپݨے شوہر دے نال ریڈیو الشام دی مشترکہ بُنیاد رکّھی۔ اُون٘ہاں 1952ء وِچ رام اللہ منتقل تھی ڳئیاں، تے اُنّھاں کوں ریڈیو اسٹیشن تے روزانہ دی بُنیاد تے خبراں نشر کرݨ کِیتے آکھیا ڳیا جِہڑیلے جو اُون٘ہاں تعلیمی میدان وِچ وی کم کر رہیاں ہَن۔ البدیری اِیں دے بعد 1957ء وِچ مشرقی برلن منتقل تھی ڳئیاں تے اڳلے ست سالاں تائیں ریڈیو برلن عرب تے مشرقی جرمن ریڈیو تے خبراں نشر کریندیاں رہیاں۔

### ذاتی زندگی
البدیری دی شادی 1948ء توں 2006ء تائیں فلسطینی شاعر، ریڈیو براڈکاسٹر تے مصنف عصام حماد نال تھئی ہئی۔ شادی دے ݙو ٻال ہَن۔ جولائی 2009ء دے اوائل وِچ، اُون٘ہاں عمان وِچ انتقال کر ڳئیاں۔ اگرچہ البدیری نے یروشلم وِچ تدفین دا خواب ݙٹھا ہئی، لیکن اُون٘ہاں کوں عمان وِچ دفن کِیتا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
غزال عنایت

غزال عنایت (پشتو: غزال عنايت) ہک افغان گلوکارہ تے نغمہ نگار ہَئی۔ اُنّھاں نے اپݨے پہلے ݙو گانے "دلِ بے قرار" نال شہرت حاصل کِیتی۔ اوہ پشتو تے دری زباناں وِچ ڳاندی ہَئی۔

12 لکھ توں وَدھ پیروکاراں دے نال، اوہ انسٹاگرام تے سبھ توں وَدھ فالو کِیتی ون٘ڄݨ آلی افغان زنانی ہَئی۔ اوہ کابل وِچ پیدا تِھئی، اُنّھاں دے پیو دا تعلق صوبہ لغمان نال ہئی اَتے ماں دا تعلق صوبہ قندھار نال ہئی۔

## کیریئر
2009 وِچ، اُنّھاں نے افغانستان وِچ ہک سادہ گلوکارہ دے طور تے اپݨے کِیرِیَر دا آغاز کِیتا۔ 2011 وِچ، جِہڑے ویلے اوہ کینیڈا ہجرت کر ڳئیں، تاں اُنّھاں نے پیشہ ورانہ موسیقی کِیرِیَر دا آغاز کِیتا۔ پہلے میوزک ویڈیو وِچ اپݨاں چِہرہ نِھیں ݙِکھایا ہئی، بعد وِچ وَدھ ہمت کرݨ دے بعد، اُنّھاں نے اپݨے میوزک ویڈیوز وِچ ظاہر تِھیوݨا شروع کِیتا۔ اوہ افغان گلوکار نذیر کھڑا دے نال "آشتی" البم وِچ اپݨے پہلے ݙو گانے نال مشہور تِھئی۔ "دلِ بے قرار" گانا اُنّھاں دا پہلا ہِٹ گانا ہئی۔ اُنّھاں نے نذیر دے نال ڳاوݨا جاری رکھیا اَتے کئی مشہور گانے "ویرانہ منزل"، "جگروم جگروم"، "ڈک ڈک"، "ما با قربان تو" اَتے "دوبارہ باران میشوود" بݨائے۔

غزال بالی ووڈ وِچ داخل تِھیوݨ آلی پہلی افغان گلوکارہ ہَئی۔ بالی ووڈ دے نال گانے دے معاہدے ہݨ تائیں غور دے تحت ہِن۔

2012 وِچ، غزال کوں آریانا ٹیلی ویژن ایوارڈ وِچ بہترین نویں زنانی گلوکارہ دے طور تے چُݨیا ڳیا۔ 2013 وِچ، اُنّھاں دا گانا "عاشقی"، جیڑھا افغانستان دے ݙوجھے معروف نَر گلوکاراں دے نال ہک ٹرَیک ہئی، آریانا ٹیلی ویژن ایوارڈ وِچ سال دا بہترین گانا بݨ ڳیا۔

2017 وِچ، غزال نے 21,000 توں وَدھ لوکاں دے سامھݨے گلوبل ویلج میلہ وِچ افغانستان دی نمائندگی کِیتی۔ ایہو سال دے آخر وِچ، اُنّھاں کوں بی بی سی فارسی دے طرفوں سال دی بہترین گلوکارہ دا خطاب مِلا۔   

اُنّھاں نے کینیڈا، ریاستہائے متحدہ امریکہ، تاجکستان اَتے یورپ وِچ کئی کنسرٹ کِیتے۔

2020 تائیں، غزال افغانستان دی سبھ توں نامور زنانی گلوکاراں وِچوں ہک بݨ ڳئی۔ اُنّھاں دے نہ صرف افغانستان، بلکہ تاجکستان، پاکستان اَتے ایران وِچ وی لکھاں مداح ہِن۔

## ایوارڈ

غزال عنایت ایشیا وِچ ٹاپ ون ویمن ایوارڈ جِت چُکی ہَئی۔ اوہ اے آر رحمان اَتے راحت فتح علی خان دے نال گانے دے منصوبیاں تے ڳالھ مُہاڑ کرین٘دی پئی ہَئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
غدیر شفیع

غدیر شافعی ہک فلسطینی زنانیاں دے حقوق دی کارکن ہَئی۔ اوہ اسوات دی شریک ڈائریکٹر ہَئی، جیڑھی فلسطینی زنانیاں دی ہک تنظیم ہَئی، جِتّھوں انّھاں نے 2008ء وِچ شمولیت اختیار کِیتی ہَئی۔

## مناظر
شافعی اسرائیل دے طرفوں "گلابی دھونے" دی تنقید کرݨ آلی ہَئی ۔ انّھاں نے فلسطینیاں کِیتے ایل جی بی ٹی دے حقوق دی فروغ دی اسرائیلی کوششاں تے تنقید کِیتی ہَئی، اِیہ لکھین٘دے ہوئے جو اِیہ کوششاں اِیں ڳالھ کوں یقینی بݨین٘دیاں ہِن جو "جنسی تعلیم صرف غیر فلسطینیاں دے ذریعے فلسطینیاں کوں ݙتی ویندی ہَئی" تے اِیہ زبان تے ثقافتی فرق دا حساب نِھیں گِھن سڳین٘دیاں۔ مڈل ایسٹ آئی دے نال ہک انٹرویو وِچ، انّھاں نے آکھیا جو "جِہڑے لمحے اساں خود کوں ہم جنس پرست فلسطینیاں دے طور تے پیش کریندے ہِیں تے سیاست دے بارے وِچ ڳالھہیں کریندے ہِیں، اِیہ کہانی دا اختتام ہَئی۔" تے اِیہ جو اسرائیل چاہندا ہَئی جو فلسطینی "ہمارے ای معاشرے دے نشانے تے ہووِن تے اوہ نجات دہندہ بݨݨ چاہن٘دے ہِن۔"

شافعی بائیکاٹ، ڈیویسٹمنٹ تے پابندیاں (BDS) دی حامی ہَئی، اِیں کوں "ہک واحد کوشش" دے طور تے بیان کریندی ہَئی جیڑھی فلسطینیاں دے طور تے ساݙے حقوق کوں تسلیم کرݨ دی ضرورت تے زور ݙین٘دی ہَئی۔ انّھاں نے اسرائیل تے فلسطینی علاقیاں وِچ عرب مُلکاں دے فنکاراں دے گروپاں دی پرفارمنس دی مخالفت کِیتی ہَئی، اِیندے وجہ "برانڈ اسرائیل" مہم دا حوالہ ݙِتّا ہَئی۔ انّھاں دی وکالت دے کم وِچ صیہونیت مخالف نظریات شامل ہِن۔

### سرگرمی
2011ء وِچ، سارہ شلمین نے شافعی دے نال نال حنین مائکی تے ہک ٻئے فلسطینی کارکن دے نال ریاستہائے متحدہ وِچ ہک تقریری دورے دا اہتمام کِیتا۔ مقررین نے فروری 2011ء وِچ چھ شہراں وِچ تقریبات منعقد کِیتیاں۔ مارچ 2015ء وِچ، شافعی نے "مڈل ایسٹ/شمالی افریقہ وِچ جنسیات تے عجیب تصورات" دے عنوان نال ہک کانفرنس وِچ شرکت کِیتی، جیڑھی براؤن یونیورسٹی دے واٹسن انسٹی ٹیوٹ فار انٹرنیشنل اسٹڈیز دے مڈل ایسٹ اسٹڈیز پروگرام دے ذریعے منعقد کِیتی ڳئی ہَئی۔ انّھاں نے فلسطین تے مرکوز پینل دے حصے دے طور تے ڳالھہیں کِیتی۔ مئی 2016ء وِچ، شافعی فلسطینی زنانیاں دے حقوق دے کارکناں دے ہک بیان تے دستخط کرݨ والیاں وِچوں ہک ہَئی، جیڑھا نیشنل ویمن اسٹڈیز ایسوسی ایشن دے BDS تحریک دی حمایت کرݨ دے فیصلے دی حمایت کریندا ہَئی۔

### ذاتی زندگی
شافعی دی ڄَمَّݨ تے پرورش عکہ، اسرائیل وِچ تھئی ہَئی۔ اوہ اپݨے پُتر جوڈ دے نال اُتّھاں رہندی ہَئی۔ شافعی اسرائیل دی شہری ہَئی۔ انّھاں نے اسرائیلی شہراں وِچ یہودی اسرائیلیاں دے طرفوں نسل پرستی تے امتیازی سلوک دا سامݨے کرݨ دا بیان ݙِتّا ہَئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
عروج آفتاب

عروج آفتاب (ڄَمَّݨ: 11 مارچ 1985ء) امریکا وِچ مقیم، ہک پاکستانی نژاد ڳائیکہ، میوزک کمپوزر تے پروڈیوسر ہَن۔ اُنّھاں دے کول موسیقی دے اسلوب دی کوئی پابندی کائنی۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
عروج آفتاب سعودی عرب وِچ مقیم پاکستانی والدین دے گھر ڄَمّیاں ہَن۔ جِہڑیلے او تقریباً ݙاہ سال دیاں ہَن تاں اُنّھاں دے والدین آپݨے آبائی وطن لاہور، پاکستان واپس آ ڳئے۔ اُون٘ہاں نے آٹوڈیکٹ وِچ گٹار بَجاوݨ سِکھیا تے بلی ہالیڈے، ہری پرساد چورسیا، ماریہ کیری، بیگم اختر کوں سُݨدے ہوئے آہستہ آہستہ آپݨے ڳاوݨ دا انداز بہتر کِیتا۔ اِیں ویلے عروج آفتاب ہک ایسے ملک وِچ رہندی ہَن جِتّھاں مغربی آن لائن پلیٹ فارمز تائیں رسائی مشکل ہئی۔ تاہم، اِیں تناظر وِچ، اُون٘ہاں 2000ء دی دہائی دے اوائل وِچ انٹرنیٹ استعمال کرݨ آلیاں پہلیاں موسیقاراں وِچوں ہک بݨ ڳئیاں۔ اُنّھاں دے ڳاݨے "میرا پیار" تے "ہلیلوجاہ" دے ڳاݨے ٻہوں زیادہ پسند کِیتے ڳئے۔

عروج آفتاب انیس سال دی عُمر وِچ (2005ء) وِچ امریکا چلی ڳئیاں تے بوسٹن دے برکلی کالج آف میوزک توں میوزک پروڈکشن تے انجینئری تے جاز کمپوزیشن وِچ ڈگری حاصل کِیتی۔ اُون٘ہاں 2010ء وِچ نیویارک چلی ڳئیاں تے ایڈیٹر تے فِلماں کِیتے موسیقی ݙیوݨ شروع کِیتا۔ آپݨی گریجویشن دے بعد توں عروج آفتاب اُتّھائیں مقیم ہَن۔

### عملی زندگی
اپریل 2011ء وِچ، آفتاب کوں کلاسیکی موسیقی انٹرنیٹ ریڈیو اسٹیشن دے ذریعے شروع کِیتے ڳئے "40 سال توں گھٹ عُمر دے 100 کمپوزراں" وِچ شامل کِیتا ڳیا۔

عروج آفتاب دا پہلا البم، برڈ انڈر واٹر، 2014ء وِچ آزادانہ طور تے ریلیز تھیا ہئی۔ اِیں کوں فنانشل ٹائمز دے ڈیوڈ ہونیگ مین دی طرفوں تنقیدی پزیرائی ملی جیڑھے مارچ 2015ء وِچ البم کوں پنج وِچوں چار ستارے ݙتے۔

اُنّھاں نے دستاویزی فلم آرمڈ ود فیتھ (2017ء) وِچ ایڈیٹر دے طور تے وی کم کِیتا۔ اِیں دے بعد 2018ء دا ایمی ایوارڈ ڳِھدّا۔

اُنّھاں دا ݙوجھا البم سائرن آئی لینڈز، 12 جون 2018ء کوں نیو ایمسٹرڈیم ریکارڈز دے ذریعے ریلیز تھیا۔ این پی آر نے البم کوں آپݨی "پسندیدہ الیکٹرانک تے ڈانس میوزک آف 2018" دی فہرست وِچ شامل کِیتا۔ نیویارک ٹائمز نے آپݨی "2018 دے 25 بہترین کلاسیکل میوسیقی ڳاݨیاں" دی فہرست وِچ البم دی نمائندگی کرݨ آلی ڳاݨی "جزیرہ نمبر 2" کوں درج کِیتا۔ جولائی 2018ء دے وِچالے وِچ، برڈ انڈر واٹر توں گِھدّا ڳیا ڳاݨا "لولی این پی آر" NPR دی "21ویں صدی دی زنانیاں دے 200 عظیم ترین ڳاݨیاں" دی فہرست وِچ 150 نمبر تے ہئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:پاکستانی گائیک
ونکی:لاہور دے ڳائیک
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:پاکستان دیاں ایل جی بی ٹی شخصیتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی گائیک زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لز اسمتھ (سیاستدان)

الزبتھ جین سمتھ (پیدائش: 27 فروری 1960ء) ہک سکاٹش سیاست دان ہِن جو 2007ء توں مڈ سکاٹ لینڈ تے فائیف کیتے سکاٹش پارلیمنٹ دی رکن رہیاں ہِن۔ سکاٹش کنزرویٹو پارٹی دی رکن، اوہ 2021ء توں شیڈو کیبنٹ سیکرٹری برائے خزانہ تے معیشت دے طور تے خدمات انجام ݙیندی پئی ہِن۔

### کھیݙاں دا سفر
اسمتھ ایڈنبرا اچ ڄَمّیاں ہَن تے سیاست تے معاشیات دا مطالعہ کرݨ تے تعلیم اچ ڈپلوما حاصل کرݨ کیتے ایڈنبرا یونیورسٹی ویچیں، ایں توں پہلے جو انّھاں نے جارج واٹسن کالج اچ تعلیم حاصل کِیتی ہئی۔ گریجویشن کرݨ دے بعد، اوہ جارج واٹسن کالج اچ عملے دے ہک رکن دے طور تے واپس آ ڳئیاں، جتھاں انّھاں نے معاشیات تے جدید علوم پڑھائے۔

اسمتھ نے 1997ء اچ سر میلکم رفکنڈ دے مشیر دے طور تے کم کرݨ کیتے تدریس دا پیشہ ترک کر ݙِتّا۔ 2001ء توں 2003ء دے درمیان، انّھاں نے سکاٹش کنزرویٹو دے مرکزی دفتر اچ چیئرمین دے دفتر دی سربراہ دے طور تے کم کِیتا۔

ہک شوقین کھلاڑی دے طور تے، اسمتھ نے کئی سالاں تک کلب کرکٹ کھیلی، پر انّھاں کوں 2000ء تک اعلیٰ سطح تے کھیݨ دا موقع کائنی ݙتا ڳیا، جݙاں جو 1979ء دے بعد پہلی واری سکاٹش قومی ٹیم کوں دوبارہ اکٹھا کِیتا ڳیا ہئی۔ قومی ٹیم کیتے انّھاں دا پہلا میچ انگلش کاؤنٹی ٹیم کمبریا دے خلاف تِھیا، پر انّھاں نے نہ تاں بلے بازی کِیتی تے نہ ای بولنگ کِیتی، کیوں جو انّھاں دی ٹیم ݙاہ وکٹاں نال جِت ڳئی ہئی۔

## سیاسی کیریئر
2007ء اچ، اسمتھ نے سکاٹش پارلیمنٹ دا انتخاب جِتیا تے توں ہݨ تک مڈ سکاٹ لینڈ تے فائیف دی نمائندگی کریندی پئی ہِن۔ انّھاں دے سیاسی کیریئر دے اہم سنگ میلز اچ شامل ہِن:

2021ء توں شیڈو کیبنٹ سیکرٹری برائے خزانہ تے معیشت دے طور تے کم

سکاٹش کنزرویٹو پارٹی دی جانب توں معاشی پالیسیاں دی ترجمان

اسمتھ نوں سکاٹش سیاست اچ ہک تجربہ کار تے اثر انداز شخصیت دے طور تے ڄاݨا ویندا ہِے۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
عائشہ سلطان (عثمان ثانی دی ذال)

آیشہ سلطان (عثمانی ترک: عایشه سلطان؛ معنی: 'زندگی'؛ وفات circa 1640) سلطان عثمان ثانی دی ہک ذال ہئی، جیڑھا سلطنت عثمانیہ دا حکمران ہئی۔

## حیاتی
انّھاں دا ناں 1619ء دے بعد دے خزانے دے ریکارڈز وِچ ملدے، پر انّھاں دے بارے وِچ انّھاں دے ناں دے علاوہ ٻیا کجھ کائنی ڄاتا ویندے۔ انّھاں دی اصل دے بارے وِچ کوئی تصدیق کائنی، پر عثمانی سلاطین دی زوجہ عام طور تے عیسائی نسل دی لونڈیاں ہوندیاں ہن، جیڑھیاں عثمانی غلام تجارت دے ذریعے عثمانی حرم وِچ آندیاں ہن تے اسلام قبول کر کے غلاماں دے ناں ݙتے ویندے ہن۔

لیسلی پیرس دے مطابق، آیشہ عثمان دی حاصک سلطان ہئی۔ پر گیبریل پائٹربرگ دے مطابق، سلطان عثمان ثانی دی کوئی حاصک سلطان کائنی ہئی تے آیشہ صرف "ہک غیر سیاسی اہمیت دی زوجہ" ہئی۔ اگرچہ انّھاں دا درجہ متنازعہ ہئی، پر ایہ واضح ہئی جو آیشہ ٻئے حاصک سلطاناں وانگوں نمایاں خاتون نہ بݨ سڳی، ایں قدر جو اپݨے دور حکومت وِچ عثمان ثانی انّھاں دے بجائے ٻئے لونڈیاں کوں ترجیح ݙیندا ہئی، مثلاً مہلی شاہ خاتون، جیڑھی انّھاں دے پہلے پتر شہزادہ عمر دی ماں ہئی۔ ایں دے علاوہ، ہک دایہ خاتون (گورننس) جیڑھی کہ والدہ سلطان دے طور تے کم کریندی ہئی، اوہ مصطفیٰ اول دی ماں دے پرانے محل وِچ سازشاں دا مقابلہ نہ کر سڳی۔ ایہ صورت حال انّھاں دے شوہر دے دور وِچ حرم وِچ زنانی طاقت دی عدم موجودگی دی وجہ بݨی، جیڑھی سلطان عثمان ثانی دی بنیادی تے غیر معمولی کمزوری ہئی۔

عثمان دے 1622ء وِچ وفات دے بعد اوہ پرانے محل وِچ رہ ڳئی۔ خزانے دے ریکارڈز وِچ انّھاں دا ناں آخری واری 1640ء وِچ درج ہئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
صوفیہ علی

صوفیہ ٹیلر رمسی علی ہک امریکی اداکارہ ہَن۔ اُون٘ہاں ایم ٹی وی دی رومانٹک کامیڈی سیریز "فیکنگ اٹ"، اے بی سی میڈیکل ڈراما سیریز "گریز اناٹومی" تے "دی وائلڈز" وِچ آپݨے کم کِیتے مشہور ہَن۔

صوفیہ علی ہک پاکستانی پیؤ تے یورپی امریکی ماں دے گھر ڄَمّی ہَن۔ اگرچہ علی دے خاندان دے ٻہوں سارے افراد اسلام تے عمل کریندے ہِن لیکن اُون٘ہاں دے والدین نے اُون٘ہاں کوں کہیں مذہب دی طرف "جھکا" کائنی ݙِتّا۔ علی 16 سال دی عُمر تائیں ہک رقاصہ ہَن تے اُنّھاں دے مشاغل وِچ واٹر کلر پینٹنگ تے فرنیچر گرافیٹنگ شامل ہِن۔ اُنّھاں دے کئی ٹیٹو ہِن۔

### کیریئر
2003ء وِچ اُون٘ہاں نے ٹیلی ویژن شو "کے اسٹریٹ" وِچ آپݨا آغاز کِیتا۔ علی متعدد ٹی وی شوز تے فِلماں وِچ نظر آئیاں جِنّھاں وِچ "Faking It"، "Shake It Up"، "CSI: Miami"، "Missionary Man" تے "Famous in Love" شامل ہِن۔ 2017ء وِچ علی کوں اے بی سی دی میڈیکل ڈراما سیریز "گریز اناٹومی" وِچ ڈاکٹر ڈاہلیا قادری دے کردار وِچ کاسٹ کِیتا ڳیا۔ 2018ء وِچ علی بلم ہاؤس سپر نیچرل تھرلر فلم "Truth or Dare" وِچ Penelope دے طور تے نظر آئیاں۔ 2022ء وِچ علی نے "Uncharted" فلم وِچ Chloe Frazer دا کردار ادا کِیتا۔ فلم کوں مِلے جُلے جائزے کِیتے ریلیز کِیتا ڳیا جِتّھاں علی دی کارکردگی کوں سَراہا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
عاصمہ طوبی

اسماء رزق توبی (1905–1983ء) ہک فلسطینی زنانی لکھاری ہَئی۔

## تعارف
اوہ ناصرت دے ہک فلسطینی عیسائی ٹَٻَر وِچ ڄَمّی ہئی اَتے اُتّھاں دے انگریزی سکول وِچ تعلیم گِھدی۔ اُوں نے عربی وِچ لکھݨ دی مہارت کوں بہتر بݨاوݨ کِیتے یونانی تے بعد وِچ قرآن دا مطالعہ کِیتا۔ شادی دے بعد اوہ عکّہ چلی ڳئی۔ اوہ اُتّھاں زنانیاں دی یونین دی بانی رُکّھ ہئی۔ اوہ YWCA اَتے ینگ آرتھوڈوکس ویمنز ایسوسی ایشن دی وی رُکّھ ہئی اَتے عرب زنانیاں دی یونین دی صدر دے طور تے وی خدمت کِیتی۔ توبی مقامی ریڈیو اسٹیشناں تے وی ظاہر تِھئی، جِنّھاں وِچ حنا القدس ("ایں یروشلم") اَتے شرق العدنا ("قریب مشرق") جافا وِچ شامل ہِن۔ اوہ 1948ء وِچ بیروت دے ہک ریڈیو شو وِچ وی نظر آئی۔ اوہ اخبار فالسٹن کِیتے زنانیاں دے صفحے دی ایڈیٹر ہئی اَتے میگزین الاحد اَتے کل شی میگزین کِیتے لکھدی رہی۔ اُوں نے انگریزی وِچ کئی کم شائع کِیتے، جِنّھاں وِچ شاعری، ڈرامے اَتے افسانے شامل ہِن۔ 1925ء وِچ 20 سال دی عُمر وِچ، توبی نے اپݨا پہلا ڈراما لکھیا، "روسی زار اَتے اوندے ٹَٻَر دی سزا"۔ جِہڑیلے اُون٘دے اُتے 1948ء وِچ فلسطین چھوڑݨ دا دباؤ پَیا، تاں اُون٘دے پِچھوں ہک کتاب دا مخطوطہ رہ ڳیا جیندا ناں "دی عرب فلسطینی وومین" ہئی۔ 1955ء وِچ، اُوں نے کہانیاں دا ہک مجموعہ شائع کِیتا جیندا عنوان ہئی: "احادیث من القلب" ("دل دیاں کہانیاں")۔ توبی کوں 1948ء توں پہلے لکھݨ آلیاں چند فلسطینی زنانیاں وِچوں ہک سمجھیا ویندا ہئی، پر 1948ء دے بعد فلسطینی زنانیاں دے افسانے فنی لحاظ نال ٻہوں مضبوط نہ تِھئے۔ 

اپݨی تحریر دے دوران، توبی ہک مصروف کارکن وی ہئی۔ 1937ء وِچ، عرب بغاوت دے دوران اَتے فلسطینی زمین کوں برطانوی اَتے صیہونی آبادکاراں وِچ ونڈݨ دیاں کوششاں دے جواب وِچ، توبی نے اِیں استعماری طاقتاں دے خلاف مظاہریاں دا اہتمام کِیتا اَتے اُنّھاں دی قیادت کِیتی۔

1960ء دے ݙہاکے وِچ، توبی نے فلسطینی زنانیاں توں زبانی تاریخاں ڳِنّھیاں اَتے ریکارڈ کِیتیاں، جیڑھیاں اُون٘دے 1966ء دے کم "عبیر و ماجد" وِچ ݙِٹھیاں ون٘ڄ سڳدیاں ہِن۔ اِیں کم کِیتے، اوہ کݙاہیں کݙاہیں زبانی تاریخ کوں دستاویز کرݨ آلی پہلی عرب زنانی دے طور تے ڄاݨی ویندی ہئی۔

توبی دا انتقال 1983ء وِچ بیروت وِچ تِھیا۔

## ایوارڈز
اُنّھاں کوں 1973ء وِچ لبنانی قسطنطنیہ دا گریٹ ایوارڈ اَتے 1990ء وِچ یروشلم میڈل فار کلچر اینڈ آرٹس (بعد از مرگ) ݙِتّا ڳیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انسانی حقوق دی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
صفا کماری

صفا کماری (ڄَمَّݨ: 1963) شام وِچ ڄَمّݨ آلی پودیاں دی زنانی وائرولوجسٹ ہَئی۔ اوہ فابا بین دی بیماری دے خلاف مزاحمت رکھݨ آلی قسم تیار کرݨ کِیتے مشہور ہَئی، جیڑھی فابا بین نیکروٹک یلو وائرس (ایف بی این وائی وی) دے خلاف مزاحمت رکھدی ہَئی۔

## ابتدائی زندگی تے کیریئر
اوہ حلب وِچ 1963ء وِچ ڄَمّی ہئی۔ اُون٘دی پرورش حلب وِچ تِھئی اَتے اُون٘دے کئی بھیݨ بھرا ہَن۔ 1982ء توں 1985ء دے دوران اوہ حلب یونیورسٹی وِچ ہئی جِتّھاں اُون٘دے زراعت دی فیکلٹی وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔ اُون٘دے کم دا آغاز ہک وائرس نال تِھیا جیڑھا ایتھوپیا توں پھیلدا پیا ہئی اَتے اِیہ دال، فابا پھلیاں اَتے چنے دے اہم کھادھے پودیاں کوں متاثر کریندا ہئی۔ اِیہ گھٹ آمدنی آلیاں ٹَٻَراں کِیتے تباہ کن ہئی جیڑھے اِیں پھلیاں تے اپݨے "غریب آدمی دے گوشت" دے طور تے انحصار کریندے ہَن۔ عجیب ڳالھ اِیہ ہئی جو اِیہدی وجہ موسمیاتی تبدیلی نال جُڑی ہوئی ہئی۔ بدلدے درجہ حرارت نال ایفیڈ دی آبادی وِچ تیزی آندی ہئی اَتے اِیہ ایفیڈ وائرس کوں ٻہوں زیادہ پھیلاویندے ہَن۔ اُون٘دے فابا دی پھلی دی ہک قسم دریافت کِیتی جیڑھی فابا نیکروٹک یلو وائرس (ایف بی این وائی وی) دے خلاف مزاحمت رکھدی ہئی۔

اوہ شام دی جنگ دے دوران حلب وِچ رہندی ہئی۔ اوہ ادیس ابابا وِچ ہک کانفرنس وِچ شرکت کِیتے روانہ تِھئی جِہڑیلے اُون٘دے آکھیا ڳیا جو اُون٘دا ٹَٻَر فرار تِھی ڳیا ہئی۔ اُون٘دے ٹَٻَر کوں گھر چھوڑݨ کِیتے 10 منٹ ݙِتّے ڳئے ہَن۔ اُون٘دے دمشق دا سفر کرݨ اَتے بیماری دے خلاف مزاحمت رکھݨ آلیاں بیجاں کوں بچاوݨ کِیتے گاڑی چلاوݨ دا فیصلہ کِیتا۔ اِیہ بیج اُون٘دی بھیݨ دی رہائش گاہ وِچ رکّھے ڳئے ہَن اَتے اِیہ حلب دے وچکار وِچ ہئی۔ اُون٘دے بیج ڳِنّھے اَتے ول لبنان دا سفر کِیتا۔

اُون٘دا اڳلا کم اِیہ ہئی جو اُون٘دے وِچ اوہ مزاحمتی خصوصیات گِھنّھیاں جیڑھیاں اُون٘دے ڳولیاں ہَن اَتے اُنّھاں کوں ہک پیداواری قسم وِچ منتقل کِیتا ون٘ڄے۔ اوہ فوراً اپݨے نویں گھر وِچ کم کرݨ لڳ ڳئی اَتے لبنان وِچ پیلے تنے دی زنگ اَتے مورچے دی زنگ دی صورت حال وِچ وی کَم کِیتا۔ اِیں دوران اُون٘دے اِیں ڳالھ دے ثبوت ڳِنّھے جو یو جی 99 ہݨ تائیں مُلک وِچ نہیں پُڄیا ہئی۔

2020ء وِچ اُون٘دے بی بی سی دی 100 زنانیاں وِچ شامل کِیتا ڳیا۔ شام نال تعلق رکھݨ آلیاں ݙو زنانیاں اِیں فہرست وِچ جگہ بݨائی - ݙوجھی فلم ساز واد الکتیاب ہئی۔ اِیں ویلے تائیں اوہ لبنان وِچ کم کرین٘دی پئی ہئی، جِتّھاں اُون٘دے خشک علاقیاں وِچ زرعی تحقیق دے بین الاقوامی مرکز وِچ کم کِیتا۔ وادی بیکا وِچ۔ اِیہو مہینہ جِہڑیلے اُون٘دا ایوارڈ ݙِتّا ڳیا، محققین نے اعلان کِیتا جو اسپین وِچ ایف بی این وائی وی وائرس دا مشاہدہ کِیتا ڳیا ہئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شیلا گوڑا

شیلا گوڑا (ڄَمَّݨ 1957ء) ہک جدید دور دی فن کارہ ہَئی جیڑھی بنگلور وِچ رہندی تے کم کریندی ہَئی۔ شیلا نے مصوری دی تعلیم کین اسکول آف آرٹ، بنگلور، بھارت وِچ حاصل کِیتی (1979ء)، وشو بھارتی یونیورسٹی شانتی نیکیتن، بھارت (1982ء) وِچ پوسٹ گریجویٹ ڈپلوما کِیتا تے 1986ء وِچ لندن دے رائل کالج آف آرٹ توں مصوری وِچ ایم اے کِیتا۔ ہک مصور دے طور تے تربیت گھدی ہوئی شیلا نے اپݨی مشق کوں مجسمہ سازی تے تنصیب وِچ وݙایا جیندے وِچ انسانی بال، ڳئے دے گوبر، بخور تے کمکوما پاؤڈر (ہک قدرتی روغن جیڑھا عام طور تے چٹکݨے والے سُرخی مائل رنگ وِچ مِلدے) ورگے مواد دے تنوع کوں ورتیا۔ اوہ اپݨے 'عمل تے مبنی' کم کِیتے ڄاتّی ویندی ہَئی، جیڑھا اڳوں وڳوں بھارت دے پسماندہ لوکاں دے روزمرہ محنت دے تجربات توں متاثر تھیندا ہَئی۔

اُوندا کم رسمی انجمناں وِچ پوسٹ منیملزم نال جوڑیا ویندے۔ فطرت وِچ پریشان ڄَٹیاں دے نال اوندے شروع دے تیل دے رنگ اوندے سرپرست کے جی سبرامنیم توں متاثر ہَن تے بعد وِچ نالینی میلانی نے کجھ حد تئی اظہار دی ہک نویں سمت ݙکھائی جیندے وِچ متوسط طبقے دی افراتفری تے تناؤ کوں ݙکھایا ڳیا ہئی جیڑھا موٹی شہوت انگیزی کوں گھٹ کرݨ دا سبب بݨدا ہَئی۔ اوہ 2019ء دے ماریہ لاسنگ انعام دی وصول کنندہ ہَئی۔

## ابتدائی زندگی
اپݨے پیو دے پاروں اوہ دیہاتی تے شہری ݙوہاں علاقیاں وِچ رہندی ہَئی۔ اوندے پیو نے لوک موسیقی کوں دستاویزی شکل ݙتی تے لوک اشیاء کوں جمع کِیتا۔ شیلا دی آرٹ دی تعلیم بنگلور دے کین اسکول آف آرٹ وِچ شروع تھئی، جیڑھا آر ایم ہڈپد دے قائم کِیتے ہک نِکے کالج وِچ ہئی۔ بعد وِچ، اوہ پروفیسر کے جی سبرامنیم دے ماتحت پڑھݨ کِیتے بڑودہ چلی ڳئی۔

## کَم کار
شیلا بھارت وِچ بدلدے سیاسی منظر نامے دے جواب وِچ 1990ء دی دہائی وِچ تنصیب تے مجسمہ سازی دی طرف ودھی۔ اُوندا پہلا سنگل شو انیوا، لندن وِچ تھیا، جیندا عنوان "تھیرین اینڈ اسٹنڈ" ہئی۔ اوہ 2014ء وِچ ہیوگو باس انعام دے فائنلسٹاں وِچوں ہک ہئی۔ اوہ بخور تے کمکوما ورگے مواد دے استعمال نال کشفی مناظر بݨاتی ہئی جیڑھے بخور دی صنعت دے محنت دے طریقیاں تے زنانیاں دے نال اوندے سلوک دے درمیان سِدھے تعلق رکھین٘دے ہِن۔ اوندے کم وِچ زنانیاں دی حالت کوں ݙکھایا ڳیا ہئی جیندی تعریف اڳوں وڳوں اوندے کم دے بوجھ، ذہنی رکاوٹاں تے جنسی زیادتیاں نال تھین٘دی ہَئی۔

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لیلیٰ (اداکارہ)

لیلیٰ (ڄَمَّݨ: 24 اکتوبر 1980ء) ہک ہندوستانی زنانی اداکارہ ہَن۔ 1990ء دی دہائی دے وِچلے ویلے وِچ اپݨے اداکاری دے آغاز توں بعد، انّھاں نے بنیادی طور تے تامل تے تیلگو فلماں دے نال نال کجھ ملیالم، کنڑ تے ہندی زبان دیاں فلماں وِچ وی کم کِیتا۔

## کیرئیر
لیلیٰ نے اپݨی شروعات دشمن دنیا کا (1996ء) توں کیتی تے تیلگو فلم ایگیرے پااوراما (1997ء) وِچ مرکزی کردار نال اپݨی پہچان بݨائی، جیندی ہدایتکاری ایس وی کرشنا ریڈی نے کیتی ہئی۔ لیلیٰ کوں ممتاز ہدایت کاراں دی طرفوں تامل فلماں وِچ کم کرݨ دی پیشکشاں ملݨ لڳیاں، پر انّھاں نے کے ایس روی کمار تے پاویتھرن دیاں فلماں دھرما چکرم تے کدھل پلی کوں مسترد کر ݙِتّا۔

بعد وِچ پوجا کمار دے پروجیکٹ توں باہر تِھیوݨ دے بعد، انّھاں نے وی آئی پی وِچ مرکزی کردار کِیتے سائن کِیتا، پر لیلیٰ اِیں وقت متاثر نی تِھیاں جݙݨ پروڈیوسر نے انّھاں کوں اپݨے اسٹیج دا ناں تبدیل کر تے "پوجا" رکھݨ دا مشورہ ݙِتّا۔ انّھاں نے اِیہ وی انکشاف کِیتا جو اوہ اِیں ڳالھ توں لاعلم ہَن جو اِیں فلم وِچ رمبھا وی ہیروئن ہوسی۔ آخر وِچ لیلیٰ نے اِیں پروجیکٹ توں دستبردار تِھی ڳئیاں، اوہ اِیں ڳالھ تے زور ݙیندی رہیاں جو اوہ صرف اِیں صورت وِچ کم کرن گی جِتّھاں اوہ واحد ہیروئن ہوسی۔

بعد وِچ انّھاں نے اجیت دے نال دھینا تے پارتھن راسیتھن دے نال پرشانت وِچ کم کِیتا۔ وکرم دے نال ڈھل تے پتھاماگن وِچ وی انّھاں دے قابل ذکر کردار ہَن۔ کجھ عرصے کِیتے وقفہ گِھن تے ممبئی واپس ون٘ڄݨ دے بعد، لیلیٰ ہک وݙے دھماکے نال کالی ووڈ وِچ واپس آئیاں۔ فلم علم کیتکمے وِچ انّھاں دے کردار کوں عوامی پذیرائی مِلی تے اوہ مختصر عرصے کِیتے کامیاب تامل اداکاراؤں وِچوں ہِک بݨ ڳئیاں۔

2018ء وِچ، چھٹی دے بعد پہلی واری اچی بدم دودھ دے کمرشل وِچ نظر آئیاں تے زی تامل دے ڈانس شو ڈی جے ڈی جونیئرز وِچ جج دے طور تے کم کِیتا۔ 2022ء وِچ انّھاں نے سردار فلم دے نال واپسی کیتی۔

## ذاتی حیاتی
لیلیٰ نے 6 جنوری 2006ء کوں ہک ایرانی تاجر مہدی نال شادی کیتی۔ شادی توں پہلے اوہ 8 سال تک انّھاں نال ملدیاں رہیاں تے 4 سال تک منگیتر رہیاں۔ اِیں جوڑے دے ݙو پُتر ہِن۔ لیلیٰ گوا نال تعلق رکھین٘دی ہَن تے رومن کیتھولک مذہب دی پیروکار ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:فلمی اداکار
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ممبئی دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شیریڈن لاو

شیریڈن لاو (انگریزی: Sheridan Love) ہک امریکی اداکارہ ہَن۔

## حیاتی دا احوال
شیریڈن لاو نے سال 2011 وِچ ہک فحش اداکارہ دے طور تے کم کرݨ شروع کِیتا، ہم جنس پرستاں والیاں فِلماں وِچ آپݨے کردار کِیتے مشہور تھئیاں۔ اُنّھاں دی پہلی فلم "سڈوسیڈ بایو 2" ہئی، جِتّھاں اُنّھاں نے بریٹ روسی، انڈیا سمر، اسٹیسی سیکسٹن، سمر ڈینیئلز، تانیا ٹیٹ تے تارا ہالیڈی دے نال کم کِیتا۔

اُون٘ہاں نے "سملینگک بابیسٹرز 6"، "سملینگک سائیکوڈرماس 8" تے "زنانیاں دی تلاش وِچ زنانیاں 78" وِچ وی کم کِیتا ہِے۔

اُنّھاں دی فلم "انوسسٹ ہیر ول" وِچ کارکردگی کِیتے، اُنّھاں نے 2013ء وِچ ہک ہم جنس پرست فلم وِچ بہترین اداکارہ دا ایکس‌بیز ایوارڈ ڳِھدّا۔ ایں فلم دے سیکوئل "انسٹسٹ ہیر ول 2" کِیتے اُون٘ہاں کوں اڳلے سال ایں ای زمرے وِچ نامزد کِیتا ڳیا ہئی۔

ہݨ تک اُون٘ہاں بطور اداکارہ 80 فِلماں وِچ کم کر چُکیاں ہِن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شیرل (گائیکہ)

شیرل این ٹویڈی (انگریزی: Cheryl Ann Tweedy) (ڄَمَّݨ 30 جون 1983) ہک انگریز ڳائیکہ اَتے ٹیلی ویژن دی شخصیت ہَئی۔ نیوکاسل اپون ٹائین وِچ ڄَمّی اَتے پَلی پُڄّی، اوہ 2002ء دے آخر وِچ گرلز الاؤڈ وِچ جاہ پا تے شہرت دیاں بلندیاں تے پُڄ ڳئی۔

## ابتدائی زندگی
شیرل این ٹویڈی نیوکاسل اپون ٹائین وِچ 30 جون 1983ء کوں ڄَمّی ہئی، اَتے واکر، نیوکاسل اپون ٹائین اَتے ہیٹن، نیوکاسل اپون ٹائین دے مضافاتی علاقیاں وِچ کونسل اسٹیٹس وِچ پَلی پُڄّی۔ اوہ جان کالگھن دے پنج ٻالاں وِچوں چوتھی ہئی، اَتے گیری ٹویڈی دے نال اپݨے ترئے ٻالاں دے پیو توں شادی دے خاتمے دے بعد اوندے ݙو ٻالاں وِچوں پہلی ہئی۔ شیرل این ٹویڈی دے والدین ہک ݙہاکے توں وَدھ عرصے تک ساتھ رہے پر کݙاہیں وی شادی نہ کیتی۔ جِہڑیلے اوہ 11 سال دی ہئی تاں اوہ الڳ تِھی ڳئے۔

ست سال دی عُمر وِچ، شیرل برٹش گیس کِیتے ہک ٹیلی ویژن اشتہار وِچ نظر آئی۔ نِکّی عُمر توں ای رقص وِچ دلچسپی رکھݨ آلی، اُون٘دے چار سال دی عُمر وِچ تسلسل نال رقص شروع کر ݙِتّا، اَتے نو سال دی عُمر وِچ رائل بیلے اسکول دے سمر اسکول وِچ گرمیاں دیاں چھٹیاں دے مختصر کورس وِچ حصہ گِھدّا۔ اوہ کݙاہیں کݙاہیں برطانیہ وِچ مختلف ٹیلی ویژن شوز، جیویں جو گمی 5، وِچ 1993ء وِچ رقص کریندی نظر آئی۔

شیرل نے ستمبر 2004ء وِچ انگلستان اَتے چیلسی دے ایسوسی ایشن فٹ بالر ایشلی کول نال ڈیٹنگ شروع کِیتی، جون 2005ء وِچ دبئی وِچ پرپوز کرݨ دے بعد اپݨی منگنی دا اعلان کِیتا۔ جوڑے دی شادی 15 جولائی 2006ء کوں بارنٹ، لندن، شمال مغربی لندن وِچ ہک تقریب وِچ تِھئی ہئی۔ 23 فروری 2010ء کوں شیرل نے اعلان کِیتا جو اوہ کول توں علیحدگی گِھن ڳئی ہئی، اَتے 26 مئی کوں، اُون٘دے لندن دی ہائی کورٹ وِچ اپݨے اجنبی شوہر توں "غیر معقول رویے" دا حوالہ ݙیندے ہوئے طلاق کِیتے درخواست ݙائر کِیتی۔ طلاق دے کاغذات وِچ آکھیا ڳیا جو کول نے کئی ݙوجھیاں زنانیاں دے نال شیرل دے نال بے وفائی دا اعتراف کِیتا ہئی۔ اُون٘دے اپݨا شادی شدہ ناں ورتݨا جاری رکھیا، پر بعد وِچ اُون٘دے اپݨیاں میوزک ریلیزاں کِیتے صرف شیرل دا ناں ورتݨا شروع کر ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
شیرا ہاس

شیرا ہاس (عبرانی: שירה האס؛ ڄَمَّݨ 11 مئی 1995) ہک اسرائیلی اداکارہ ہَئی۔ انّھاں نے شروع وِچ مقامی فلم تے ٹیلی ویژن دے اپݨے کرداراں کِیتے قومی شہرت حاصل کِیتی، 2014ء توں ہُݨ تئی 5 نامزدگیاں وِچوں 2 اسرائیلی اوفیر ایوارڈ جَتّے۔ 2020ء وِچ انّھاں نے نیٹ فلکس تے اپݨے کردار کِیتے بین الاقوامی پزیرائی حاصل کِیتی۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
شکیرا

شکیرا ازابیل مبارک رپول (انگریزی: Shakira Isabel Mebarak Ripoll)، شکیرا دے ناں نال مشہور، ہک کولمبیا دی ڳائیکہ تے نغمہ نگار ہَن۔ بارانکیلا وِچ ڄَمّی تے پَلی پُڄّی، شکیرا کوں "لاطینی موسیقی دی ملکہ" آکھیا ویندا ہِے، تے موسیقی وِچ اُون٘ہاں دی استعداد کِیتے مشہور ہَن۔

اُون٘ہاں نے 13 سال دی عُمر وِچ سونی میوزک کولمبیا دے تحت ریکارڈنگ دا آغاز کِیتا۔ شکیرا نے آپݨے پنجویں البم "لانڈری سروس" (2001ء) دے نال انگریزی زبان دی مارکیٹ وِچ قدم رکّھیا، جیڑھا دنیا بھر وِچ 13 ملین توں زائد کاپیاں وِچ وَکھیا ڳیا۔

اُنّھاں دے کم دی خاصیت اُون٘ہاں دی مخصوص آواز، رقص دے مَن بھان٘وݨ انداز تے لاطینی، راک تے عربی موسیقی دے امتزاج نال پَچھانی ویندی ہِے۔ شکیرا بین الاقوامی سطح تے کامیاب ڳائیکہ ہِن جِنّھاں نے متعدد ایوارڈز جِتّے تے دنیا بھر وِچ اُنّھاں دے مداحاں دی ہک وݙّی تعداد ہِے۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
میا یم

اسٹیفنی ہیم لی (ڄَمَّݨ 16 اپریل 1989ء) ہک امریکی پیشہ ور پہلوان ہَئی جیڑھی رنگ دے ناں میا یم نال مشہور ہَئی۔ اوہ حالیہ وِچ ڈبلیو ڈبلیو ای دے نال معاہدہ کر چُکی ہَئی، جِتّھاں اوہ میکن ڈاؤن برانڈ تے رنگ دے ناں میچن دے تحت پرفارم کریندی ہَئی اَتے او سی۔ دی رُکّھ ہَئی۔

اوہ امپیکٹ ریسلنگ وِچ اپݨے ویلے کِیتے وی ڄاݨی ویندی ہَئی، جِتّھاں اوہ سابقہ امپیکٹ ناک آؤٹ چیمپئن ہَئی۔ اپݨے کِیرِیَر دے دوران، یم نے ڈبلیو ڈبلیو ای کِیتے پرفارم کِیتا ہَئی (جِتّھاں اوہ مختصر ویلے کِیتے ریٹری بیوشن امپیکٹ ریسلنگ، کامبیٹ زون ریسلنگ (سی زیڈ ڈبلیو) شائن ریسلنگ اَتے شمر ویمن ایتھلیٹس دے حصے دے طور تے ریکنگ دے ناں نال ڄاݨی ویندی ہَئی۔ شائن وِچ، اُون٘دے شائن چیمپئن شپ اَتے شائن ٹیگ ٹیم چیمپئن شپ (لیوا بیٹس دے نال) ݙوہائیں جِتّے ہَن۔ اِیں دے علاوہ، اُون٘دے رینا جوشی پروریسو کِیتے جاپان وِچ کشتی لڑی ہَئی۔

## ابتدائی زندگی
اسٹیفنی ہیم بیل 16 اپریل 1989ء کوں لاس اینجلس کیلیفورنیا وِچ ڄَمّی ہَئی۔ اوندے پیو افریقی امریکی ہَن اَتے اوندی ماں کوریائی ہَئی۔ بیل دے مطابق، اوندے پیو اپݨے کِیرِیَر دی حساس نوعیت دی وجہ توں ٻالپݨ وِچ ٻہوں سخت ہَن۔ اُون٘دے ایف بی آئی دے خصوصی ایجنٹ دے طور تے کِیرِیَر توں پہلے فوج وِچ خدمت کِیتی ہَئی، گروہاں دے یونٹاں وِچ کم کِیتا، ول لاپتہ اَتے ٻالاں اَتے سائبر کارروائیاں دا استحصال کِیتا۔ بیل نے ورجینیا دے ویانا دے مضافاتی علاقے واشنگٹن، ڈی سی وِچ جیمز میڈیسن ہائی اسکول وِچ والی بال کھیݙی۔ اوندے بعد اُون٘دے والی بال اسکالرشپ تے میری ماؤنٹ یونیورسٹی وِچ تعلیم حاصل کِیتی، جِتّھاں اُون٘دے انفارمیشن ٹیکنالوجی دی تعلیم حاصل کِیتی۔ اوہ اپݨے سینئر سال تائیں والی بال کھیݙدی رہی۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مہرانگیز دولت شاہی

مہرانگیز دولت شاہی (فارسی: مهرانگیز دولتشاهی؛ 13 دسمبر 1919ء - 11 اکتوبر 2008ء) ہک ایرانی سماجی کارکن تے سیاست دان ہَن، جیڑھی پہلوی دور وِچ ڈنمارک وِچ ایران دی سفیر سمیت اہم عہدیاں تے فائز رہی ہَن۔ اوہ ترئے واری رکن پارلیمان وی رہ چُکی ہَن۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
دولت شاہی دی تاریخ ڄَمَّݨ تے ڄَمَّݨ دے ٹکانے دے بارے وِچ متضاد اطلاعات ہِن جیڑھیاں انّھاں خود ݙتیاں ہَن۔ عباس میلانی دا آکھݨ ہئی جو انّھاں نے ݙو مختلف سال 1917ء تے 1919ء ݙتے ہَن۔ ایہو ڳالھ عباس میلانی نے اپݨے ڄَمَّݨ دے شہر دے حوالے نال وی نقل کِیتی ہئی جیڑھا تہران تے اصفہان ݙوہاں دے طور تے ݙتا ڳیا ہئی۔ انّھاں دا خاندان کرمانشاہ وِچ رہوݨ والا وݙا زمیندار ہئی۔ انّھاں دے پیو محمد علی مرزا (مشکوت الدولہ دے ناں نال وی ڄاتے ویندے ہَن)، مجلس دے رکن تے زمین دے مالک ہَن۔ اوہ قاجار خاندان دے رکن ہَن۔ انّھاں دی ماں اختر الملک ہَن جیڑھیاں ہدایت قلی خان دی دِھی ہَن۔ مہرانگیز رضا شاہ دی چوتھی زال عصمت دولت شاہی دی کزن ہَن۔

مہرانگیز نے برلن یونیورسٹی توں بیچلر دی ڈگری حاصل کِیتی۔ انّھاں نے ہائیڈلبرگ یونیورسٹی توں سماجیات تے سیاسیات وِچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کِیتی۔

## عملی زندگی
دولت شاہی نے سماجی خدمتاں تے قیدیاں دی مدد کِیتے بݨائی ڳئی تنظیم وِچ کم کِیتا۔ انّھاں نے "راہ نو" (نیا رستہ) سوسائٹی بݨائی، جیڑھی بعد وِچ زنانیاں دی بین الاقوامی سنڈیکیٹ دا حصہ بݨ ڳئی۔ سوسائٹی نے زنانیاں کوں تربیت ݙتی تے انّھاں دے برابر حقوق دی وکالت کِیتی۔ انّھاں نے ڏکھݨی تہران وِچ بالغاں دی خواندگی دے پروگرام وی شروع کِیتے ہَن۔ 1951ء وِچ، اوہ تے زنانی کارکن صفیہ فیروز نے ایران وِچ زنانیاں دے انتخابی حقوق تے ڳالھہیں کرݨ کِیتے محمد رضا شاہ نال ملاقات کِیتی۔ اوہ ایران دی زنانیاں دی تنظیم (ڈبلیو او آئی) دی بین الاقوامی امور دی مشاورتی کمیٹی دی ڈائریکٹر ہَن۔ 1973ء وِچ انّھاں کوں زنانیاں دی بین الاقوامی کونسل دی صدر مقرر کِیتا ڳیا تے انّھاں دی مدت ملازمت 1976ء وِچ ختم تھئی۔

## حوالے

ونکی:ایرانی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:تہران دیاں ڄماندرو شخصیتاں