کربلا دے ٻہتر شہید

شہدائے کربلا اوہ مظلوم افراد ہن جیہڑے غیر منصفانہ جنگ وچ مار ݙتے گئے ۔ جنہاں دا جرم صرف ایہ ہئی کہ اوہ وقت دے حاکم کوں درست تسلیم نہ کریندے ہن۔
## [[بنی ہاشم]] قبیلے نال تعلق رکھݨ والے شہید
شہدائے کربلا وچ بنی ہاشم دے سب شہداء حضرت ابوطالب دے ہی پوترے تے پڑپوترے ہن۔ 
### حضرت [[علی بن ابی طالب]] دے بیٹے
* امام حسین بن علی (ذبح عظیم) سالار لشکر
* عباس بن علیؒ (غازی عباس علمدار)
* جعفر بن علیؒ
* عبد اللہ بن علیؒ
* عثمان بن علیؒ
* عمر بن علیؒ
* ابو بکر بن علیؒ

### امام [[حسن بن علی]] دے بیٹے
* ابو بکر بن حسنؒ
* بشر بن حسنؒ
* عبد اللہ بن حسنؒ
* قاسم بن حسنؒ
* عمر بن حسنؒ
( حسن مثنیٰؒ کربلا وچ شدید زخمی تھئے ہن مگر شہید نی تھئے۔)

### امام [[حسین بن علی]] دے بیٹے
* علی اکبر بن حسینؒ
* علی اصغر بن حسینؒ

### [[عبداللہ بن جعفرؒ]] و [[زینبؒ بنت علی]] دے بیٹے
* عون بن عبد اللہؒ
* محمد بن عبد اللہؒ

### حضرت [[عقیل ابن ابی طالب]] دی اولاد (بیٹے تے پوترے)
* مسلم بن عقیلؒ (جائے شہادت کوفہ)
* عبد الرحمان بن عقیلؒ
* عبد اللہ اکبر بن عقیلؒ
* جعفر بن عقیلؒ
* عبد اللہ بن مسلم بن عقیلؒ
* عون بن مسلم بن عقیلؒ
* محمد بن مسلم بن عقیلؒ
* جعفر بن محمد بن عقیلؒ
* احمد بن محمد بن عقیلؒ
## امام [[حسین بن علی]] دے باقی جانثار
### الف
* ابراہیم بن حضین اسدی
* ابو حتوف بن حارث انصاریؒ
* ابو عامر نہشیؒ 
* اسلم ترکیؒ مولٰی و (خادم امام حسین) 
* ادہم بن امیہ عبدی 
* امیہ سعد طاعیؒ 
* انس بن حارث کاہلیؒ 
* انیس بن معقل اصبحیؒ

### ب
* بریر بن خضیر ہمدانیؒ 
* بشر بن عبد اللہ حضرمی 
* بکر بن حی تیمیؒ 
### ج
* جابر بن حجاج تیمیؒ 
* جبلہ ابن علی الشیبانیؒ 
* جنادہ بن حارث ہمدانیؒ 
* جنادہ بن کعب انصاریؒ 
* جندب بن حجیر خولانیؒ 
* جون بن حویؒ مولٰی 
*جوین بن مالک تیمیؒ

### ح
* حارث بن امرؤ القیس کندیؒ
* حارث بن بنہانؒ
* حباب بن حارثؒ
* حباب بن عامر شعبیؒ
* حبشی بن قیس نہمیؒ
* حبیب بن مظاہرؒ (یا ابن مظہر)
* حجاج بن بدر سعدیؒ
* حجاج بن مسروق جعفیؒ
* حر بن یزید ریاحیؒ دشمناں دے لشکر توں آئے
* حلاس بن عمرو راسبیؒ
* حنظلہ بن اسعد الشبامیؒ
* حنظلہ بن عمرو شیبانیؒ

### ر
* رافعؒ مولٰی مسلم بن کثیر ازدیؒ

### ز
* زاہر بن عمرو کندیؒ
* زہیر بن بشر خثعمیؒ 
* زہیر بن سلیم ازدیؒ
* زہیر بن قین بجلیؒ
* زیاد بن عریب صادیؒ
### س
* سالمؒ مولٰی بنی مدینہ کلبیؒ
* سالمؒ مولٰی عامر عبدیؒ
* سعد بن حارث انصاریؒ
* سعدؒ مولٰی علی بن ابی طالب
* سعدؒ مولٰی عمرو بن خالدؒ
* سعید بن عبد اللہ حنفیؒ
* سلمان بن مظارب جبلیؒ
* سلیمانؒ مولٰی حسین بن علیؒ
* سوار بن منعم نعمیؒ یا سوار بن حمیر جابریؒ کربلا وچ گرفتار تھیوݨ دے بعد زخمی تھئے، بعد وچ شہید تھی گئے۔
* سوید بن عمرو بن ابی مطاعؒ
* سیف بن حارث جابریؒ

### ش
* شوذبؒ مولٰی عابس ابن شبیب الشاکریؒ

### ض
* ضرغامہ ابن مالک التغلبیؒ

### ع
* عائذ بن مجمع عائذیؒ
* عابس بن ابی شبیب شاکریؒ
* عابر بن حساس بن شریحؒ 
* عامر بن مسلم عبدیؒ 
* عباد بن مہاجر جہنیؒ 
* عبد الاعلی بن یزید کلبیؒ
* عبد الرحمن ارحبیؒ
* عبد الرحمن بن عبد ربہ انصاریؒ
* عبد الرحمن بن عروہ غفاریؒ
* عبد الرحمن بن مسعود تیمیؒ
* عبد اللہ بن ابی بکرؒ
* عبد اللہ بن بشر خثعمیؒ
* عبد اللہ بن عروہ غفاریؒ
* عبد اللہ بن عمیر بن حباب کلبیؒ
* عبد اللہ بن یزید کلبیؒ 
* عبید اللہ بن یزید کلبیؒ 
* عقبہ بن سمعانؒ
* عقبہ بن صلت جہنیؒ
* عمارہ بن صلخب ازدی
* عمران بن کعب بن حارثہ اشجعیؒ
* عمار بن حسان طائیؒ
* عمار بن سلامہ دالانیؒ
* عمرو بن خالد عبد اللہ جندعیؒ کربلا وچ زخمی تھئے، بعد وچ شہید تھی گئے
* عمرو بن خالد ازدیؒ
* عمرو بن خالد صیداویؒ
* عمرو بن قرظہ انصاریؒ
* عمرو بن مطاع جعفیؒ
* عمرو بن جنادہ انصاریؒ
* عمرو بن ضبیعہ ضعبیؒ
* عمرو بن کعب، ابو ثمامہ صائدیؒ
### ق
* قاربؒ مولٰی حسین بن علی
* قاسط بن زہیر تغلبیؒ
* قاسم بن حبیب ازدیؒ

### ک
* کردوس بن زہیر التغلبیؒ
* کنانہ بن عتیق تغلبیؒ

### م
* مالک بن دودانؒ
* مالک بن عبد اللہ بن سریع جابریؒ
* مجمع جہنیؒ
* مجمع بن عبد اللہ عائذیؒ
* محمد بن بشیر حضرمیؒ
* مسعود بن حجاج تیمیؒ
* مسلم بن عوسجہ اسدیؒ
* محمد بن کثیر ازدیؒ
* مقسط بن زہیر تغلبیؒ (یا مقسط بن عبد اللہ بن زہیرؒ)
* منجحؒ مولی حسین بن علی 
* موقع بن ثمامہ اسدیؒ کربلا وچ زخمی تھئے،  بعد وچ شہید تھی گئے۔

### ن
* نافع بن ہلال جملیؒ
* نصرؒ
* نعمان بن عمرو راسبیؒ
* نعیم بن عجلان انصاریؒ
### و
* واضح رومیؒ مولٰی حارث سلمانیؒ 
* وہب بن حباب کلبیؒ

### ہ
* ہفہاف بن مہند راسبیؒ
### ی
* یزید بن ثبیط عبسقیؒ
* یزید بن زیاد بن مہاصر کندیؒ 
* یزید بن مغفل جعفیؒ

اگر بنی ہاشم دے شہدا کوں ملا کے شمار کیتا ونجے تاں شہدائے کربلا دی تعداد 136 تھی ویسی۔ تے اگر قیس بن مسہر صیداوی، عبد اللہ بن بقطر تے ہانی بن عروہ جیہڑے واقعہ کربلا توں پہلے کوفہ وچ شہید کیتے گئے ہن کوں وی ایں واقعہ نال مربوط کر کے شمار کیتا ونجے تاں کل تعداد 139 تھی ویسی۔

نوٹ:
ایہ 140 ناواں دی فہرست ہے بعض کتب وچ 108 ناں تے بعض وچ کم یا زیادہ ناں ملدے ہن۔ ایں فہرست وچ بنی ہاشم (دے 25 توں زیادہ شہدا) تے غلاماں (30 دے قریب) نیز دیگران (جیویں کہ یوم عاشورہ توں پہلے دے شہداء وغیرہ یا دشمناں دے لشکر توں آوݨ والے شہداء 10 دے قریب) کوں شمار نہ کیتا ونجے تاں مشہور تعداد 72 ہی بݨدی ہے۔
## حوالے