open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مارک ایمز

مارک ایان نیل ایمز (ڄمݨ دی تاریخ: 19 اگست 1961ء) ہک سابق بین الاقوامی کرکٹر ہن جنہاں نے 1988ء اتے 2007ء دے درمیان ہانگ کانگ دی قومی ٹیم دی نمائندگی کیتی۔ او کھٻے ہتھ دے ٹاپ آرڈر بلے باز دے طور تے کھیݙا۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
روڈی شولٹز

روڈی شولٹز (ڄمݨ دی تاریخ: 23 فروری 1979ء) نمیبیا دے سابق کرکٹ کھݙاڑی ہن۔ جنوبی افریقہ وچ پیدا تھئے، او سڄے ہتھ دے بلے باز اتے سڄے ہتھ دے درمیانے درجے دے تیز گیند باز ہن۔ نمیبیا انڈر 19 کیتے کھیݙدے ہوئے انہاں نے 1998ء دے انڈر 19 کرکٹ ورلڈ کپ وچ 5 میچاں وچ پرفارم کیتا۔ ایں ورلڈ کپ وچ او انگلینڈ دے خلاف 5/29 (10 اوورز) دی بہترین نمیبیا دی باؤلنگ پرفارمنس وچوں ہک گیند کرݨ وچ کامیاب تھئے جیں نے انڈر 19 ورلڈ کپ جیت ڳھدا۔ 3 سال بعد او کینیڈا وچ منعقدہ 2001ء آئی سی سی ٹرافی وچ اپݨے گود ڳھدے ہوئے ملک دی نمائندگی کریندے ہوئے پہلی واری سینئر سطح تے کھیݙے۔

= حوالہ جات =

ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
اینڈ بلائٹن

اینڈ بلائٹن (انگریزی: Enid Blyton) ہک معروف برطانوی مصنفہ ہَن، جنھاں نے ٻالاں کِیتے ڄَݙاں مقبول کہانیاں، نظماں، ڈرامے تے ٻیاں کتاباں لکھیاں۔ اُنھاں دی پیدائش 11 اگست 1897ء کوں انگلستان وِچ تِھئی تے 28 نومبر 1968ء کوں اُنھاں دا انتقال تِھیا۔ اینڈ بلائٹن دیاں کتاباں دی مجموعی فروخت 600 ملین توں زائد ہِے تے اُنھاں دیاں تصانیف دا 90 زباناں وِچ ترجمہ تِھی چُکّا ہِے۔

اینڈ بلائٹن نے اپݨے ادبی کیریئر دا آغاز 1922ء وِچ اپݨی پہلی کتاب "چائلڈ وِسپرز" نال کِیتا، جیڑھی 24 صفحات تے مشتمل نظماں دا مجموعہ ہئی۔ اُنھاں دیاں مشہور سیریز وِچ "ناڈی"، "دی فیمس فائیو"، "دی سیکرٹ سیون"، "مالوری ٹاورز" تے "دی فار اوے ٹری" شامل ہِن۔ اُنھاں نے ٻالاں کِیتے ڄَݙاں سیریز تے ناول لکھے، جو نہ صرف برطانیہ بلکہ پوری دُنیا وِچ مقبول تِھئے۔ اینڈ بلائٹن دیاں کہانیاں تخیل، مہم جوئی تے معصومیت نال بھرپور ہوندیاں ہِن، جو ٻالاں کوں ہک نویں دُنیا وِچ گِھن ویندیاں ہِن۔

اپݨی تحریری تکنیک دے بارے وِچ، بلائٹن نے ݙسایا جو اوہ بغیر کہیں پیشگی منصوبہ بندی دے لکھدیاں ہَن تے اُنھاں دیاں کہانیاں اُنھاں دے لاشعور توں ابھردیاں ہَن۔ اوہ روزانہ 6,000 توں 10,000 الفاظ تحریر کریندیاں ہَن تے اُنھاں دا مانݨا ہئی جو سُرخ رنگ اُنھاں دی ذہنی تحریک دا باعث بݨدا ہئی۔

اینڈ بلائٹن دیاں کہانیاں ٻالاں دی مہم جوئی، دوستی تے اخلاقی اقدار تے مرکوز ہوندیاں ہَن۔ اُنھاں دیاں تحریراں اڄ وی ٻالاں تے وݙیاں وِچ یکساں مقبول ہِن تے اُنھاں دیاں کتاباں دُنیا بھر وِچ ٻالاں دے ادب دا اہم حصہ سمجھیاں ویندیاں ہِن۔ اینڈ بلائٹن دا اندازِ تحریر ٻہوں ہی سادہ، پرکشش تے ٻالاں کِیتے موزوں ہوندا ہِے۔ اُنھاں دیاں کہانیاں وِچ عام طور تے مہم جوئی، راز، دوستی تے خوشی دے موضوعات شامل تِھیندے ہِن۔ اُنھاں دے کردار ٻہوں ہی معصوم تے دلچسپ ہوندے ہِن، جو ٻالاں کوں اپݨی طرف متوجہ کریندے ہِن۔

## اینڈ بلائٹن دی مشہور سیریز تے ناول
اینڈ بلائٹن نے ٻالاں کِیتے کئی مشہور سیریز تے ناول لکھے ہِن، جنہاں وِچوں کُجھ اِیہ ہِن:

# فیمس فائیو (Famous Five)
# سیکرٹ سیون (Secret Seven)
# دی فاراوے ٹری (The Faraway Tree)
# نینا دی نیس (Noddy)
# دی ایڈونچر سیریز (The Adventure Series)
# دی ملسٹری سیریز (The Mystery Series)

اِیہ سیریز تے ناول دُنیا بھر وِچ ٻہوں مقبول تِھئے تے اُنھاں دے تراجم ڄَݙاں زباناں وِچ کِیتے ڳئے، جنہاں وِچ اردو وی شامل ہِے۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انگریزی ٻولی دے مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
این-میری امافیڈن

**این-میری اوساومینز اوری-اوفی امافیڈون** ہک برطانوی-نائیجیرین زنانی سماجی کاروباری اتے کمپیوٹر سائنس دان ہَن۔ انّھاں نے 2013ء وِچ اسٹیم دی بنیاد رکھی اتے ایندے دی سی ای او بݨیاں، ہک سماجی ادارہ جیڑھا زنانیاں کوں اسٹیم کیریئر وِچ فروغ ݙیندا ہَئی۔ جون 2022ء وِچ انّھاں کوں برٹش سائنس ایسوسی ایشن دے 2022ء-2023ء صدر دے طور تے چُݨیا ڳیا۔ انّھاں نے ہیولیٹ پیکارڈ اتے ڈوئچے بینک جیویاں کمپنیاں کِیتے کم کیتا ہَئی۔ انّھاں نے ویب سمٹ، ایس ایکس ایس ڈبلیو اتے ویمن آف دی ورلڈ فیسٹیول جیویاں ٻہوں ساریاں بین الاقوامی کانفرنساں وِچ تقریر کیتی ہَئی۔ اوہ گرل گائیڈز دے مشاورتی بورڈ اتے کونسل آف ڈیجیٹل اکانومی دی رکن ہووݨ دے نال نال انسٹی ٹیوٹ فار دی فیوچر آف ورک دی ٹرسٹی وی ہَن۔ اوہ ہݨ گلاسگو کیلیڈونین یونیورسٹی دی چانسلر (عنوان سربراہ) ہَن۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
امافیڈن 1990ء وِچ برطانیہ وِچ پیدا تھئی اتے مشرقی لندن دے والتھمسٹو وِچ پلی ٻڑھی۔ اوہ 5 بھیݨ بھراواں وِچ سبھ توں وݙی ہَن۔ انّھاں دے پیو کرس امافیڈن ہَن۔ 11 سال دی عمر وِچ اوہ ای-لیول کمپیوٹنگ پاس کرݨ والی سبھ توں گھٹ عمر دی ڳالھ ہَن۔ انّھاں نے آکسفورڈ یونیورسٹی توں ریاضی اتے کمپیوٹر سائنس وِچ ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی۔

## اسٹیمیٹس تے انٹرپرینیورشپ
امافیڈن اسٹیمیٹس دی شریک بانی ہَن جیڑھا ہک سماجی پلیٹ فارم ہَئی جیڑھا اسٹیم وِچ زنانیاں کوں فروغ ݙیندا اتے تحریک ݙیندا ہَئی۔ 2013ء وِچ اپݨے قیام دے بعد توں، ایہ 60,000 نوجواناں تک پُڄ چُکا ہَئی۔ امافیڈن نے بزنس ان دی کمیونٹی دے زیر اہتمام ہک ایس ٹی ای ایم ورکشاپ وِچ شرکت دے بعد اسٹیمیٹس بݨاوݨ دا فیصلہ کیتا۔ اوہ سمجھ ڳئیاں جو ایس ٹی ای ایم وِچ زنانیاں اتے غیر بائنری لوکاں دی گھٹتائی ہک مروجہ مسئلہ ہَئی۔ امافیڈون نہ صرف ایس ٹی ای ایم وِچ بلکہ تمام صنعتاں وِچ تنوع دی اہمیت تے زور ݙیندی ہَن۔ سٹیمیٹس دا مشن نوجوان زنانیاں اتے غیر بائنری لوکاں کوں شامل کرݨ، اطلاع ݙیوݨ اتے جوڑݨ ہَئی۔ اسٹیمیٹس خود کوں ہک ایں تنظیم دے طور تے اہمیت ݙیندا ہَئی جیڑھا جامع ہووے اتے نوجواناں دے ارد گرد مرکوز کرݨ دی کوشش کریندا ہووے۔ انّھاں نے حالے حال وِچ 2022ء وِچ سٹیم وِچ زنانیاں کِیتے اپݨی گائیڈ بک "شیز ان سی ٹی آر ایل" لانچ کیتی ہَئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ایمیلیا کلارک

ایمیلیا کلارک (انگریزی: Emilia Clarke) ہک انگریز اداکارہ ہئی۔ اوہ ایچ بی او فنتاسی سیریز گیم آف تھرونز وِچ ڈینیریز ٹارگرین دے کردار کِیتے مشہور ہَن۔ ایمیلیا اسوبل یوفیمیا روز کلارک 23 اکتوبر 1986ء کوں لندن وِچ ڄَمّی ہَن۔ اوہ آکسفورڈشائر وِچ پلیاں وڳیاں۔ انّھاں دے پیو پیٹر کلارک وولورہیمپٹن دے تھیٹر ساؤنڈ انجینئر ہَن۔ انّھاں دی ماں، جینیفر، ہک کاروباری زنانی ہَن اَتے 2020ء تئیں ہک عالمی مینجمنٹ کنسلٹنسی فرم وِچ مارکیٹنگ دی نائب صدر ہَن۔ انّھاں دا ہک وݙا بھائی، بینیٹ ہئی، جو تفریحی صنعت وِچ کم کریندا ہئی اَتے گیم آف پر دے کیمرا ڈیپارٹمنٹ دا حصہ ہئی۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:بھارتی نژاد انگریز شخصیتاں
ونکی:لندن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:برطانوی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ایون مچل

ایون مچل (انگریزی: Yvonne Mitchell) (پیدائش ایون فرانسس جوزف; 7 جولائی 1915 - 24 مارچ 1979ء) ہک انگریز اداکارہ تے مصنفہ ہَن۔ تھیٹر وِچ اپݨے اداکاری دے کیریئر دا آغاز کرݨ دے بعد، ایون مچل نے 1940ء دی دہائی دے آخر وِچ فلماں وِچ ترقی کیتی۔ اُون٘دے کرداراں وِچ جولیا (نائینٹین ایٹی فور)، 1954ء وِچ بی بی سی (برطانوی نشریاتی ادارہ) جارج اورویل دے ناول نائنٹین ایٹی فور دی موافقت شامل ہِن۔ اوہ 1977ء وِچ اداکاری توں ریٹائر تِھی ڳئیاں۔

## ابتدائی زندگی
اوہ مچل ایون فرانسس جوزف دے ناں نال پیدا تِھئی ہئی، پر 1946ء وِچ ڈیڈ پول دے ذریعے اپݨا ناں بدل کے ایون مچل (فرانسس دے بغیر) رکھ ݙِتّا۔ اُون٘دے والدین میج (مچل) تے برٹی جوزف ہَن۔ اُون٘دا کزن کنزرویٹو ایم پی کیتھ جوزف ہئی۔ اوہ یہودی ہَن تے اُون٘دی تعلیم سسیکس وِچ بیٹل ایبی اسکول تے لندن دے سینٹ پال گرلز اسکول وِچ تِھئی۔

## ذاتی زندگی
ایون مچل دی شادی صحافی، فلم تے تھیٹر دے نقاد تے ناول نگار ڈیریک مونسی (1921ء-1979ء) نال تِھئی ہئی تے اوہ فرانس دے جنوب وِچ ہک ڳاؤں وِچ رہندے ہَن۔ ایون مچل کینسر دی وجہ توں 63 سال دی عُمر وِچ 1979ء وِچ انتقال کر ڳئیاں۔ مونسی دا انتقال ایہی سال تقریباً ہک مہینہ پہلے تِھیا ہئی۔ اُنھاں دی دھی کورڈیلیا مونسی تھیٹر ڈائریکٹر ہِن تے سر پیٹر ہال تے سر ٹریور نن ݙوہاں دی طویل مدتی ساتھی ہِن۔ ایون مچل دا پوتا ڈرمر تے وائلن بجان والا، مچ میک گگن ہِے۔

اُون٘ں نے 1973ء وِچ بی بی سی ٹی وی پروڈکشن کولیٹ دی چیری وِچ لی دا کردار ادا کِیتا۔ اوہ 1970ء دی دہائی دے آخر تائیں ٹیلی ویژن دے مہماناں دے کرداراں وِچ ݙِسدی رہیاں، جیویں جو آؤٹ آف دی نامعلوم (1966ء وِچ)؛ اُون٘دا آخری اسکرین رول برطانوی نشریاتی ادارہ سائنس فکشن سیریز 1990 (1977ء) وِچ ہئی۔

## حوالے

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:زنانیاں
ونکی:لندن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ایم کیری تھامس

مارتھا کیری تھامس (2 جنوری 1857 - 2 دسمبر 1935ء) ہک امریکی ماہر تعلیم، رائے دہندہ اَتے ماہر لسانیات ہَن۔ اوہ برن ماور کالج دی ݙوجھی صدر ہَن، جو پنسلوانیا دے برن ماور وِچ زنانیاں دے لبرل آرٹس کالج ہئی۔

## ابتدائی زندگی
تھامس 2 جنوری 1857ء کوں بالٹیمور، میری لینڈ وِچ ڄَمّی ہَن۔ اوہ جیمز کیری تھامس اَتے مریم وائٹال تھامس دی دِھی ہَن۔ انّھاں دا تصور "ݙینہہ دی روشنی وِچ" تِھیا ہئی، کیونکہ انّھاں دے پیو، جو ہک ڈاکٹر ہَن، نے سوچیا ہئی جو ایندے نال انّھاں دی زال دے اسقاط حمل دا امکان گھٹ ویسی۔ انّھاں دے خاندان وِچ ٻہوں سارے ممتاز کویکر شامل ہَن، جنہاں وِچ انّھاں دے چاچا رابرٹ پیئرسل سمتھ اَتے خالہ ہننا وائٹال سمتھ اَتے انّھاں دے کزن ایلیس پیئرسل سمتھ (برٹرینڈ رسل اَتے میری اسمتھ بیرنسن کوسٹیلو دی پہلی زال) شامل ہَن۔

1864ء وِچ، جݙاں کیری تھامس صرف ست سال دی ہَن، اوہ اپݨے باورچی، ایلزا، کوں ݙوپہر دا کھاݨا تیار کرݨ وِچ مدد کرݨ دی کوشش کریندے ہوئے شدید جل ڳئیاں۔ تھامس دے فراک وِچ آگ لڳ ڳئی اَتے نوجوان ڄائی آگ دی لپیٹ وِچ آ ڳئی، جیڑھا انّھاں دی ماں نے فوراً بجھا ݙتا۔ انّھاں دی صحت یابی لمبی اَتے مشکل ہئی، ایہ اوہ وقت ہئی جیندے دوران انّھاں دی ماں نے انّھاں دی پوری ݙیکھ بھال کیتی۔ وݙی تِھیندے ہوئے، تھامس اپݨی ماں اَتے حنا دی ماں دی بھیݨ ہننا دی سخت حقوق نسواں دی تحریک توں ٻہوں متاثر تِھیاں، جو ہک ممتاز مبلغہ بݨ ڳئی ہَن۔ انّھاں دے پیو حقوق نسواں دے خیالات نال مکمل طور تے مطمئن کائنی ہَن، پر انّھاں دی دِھی شدت نال آزاد ہئی اَتے انّھاں نے انّھاں دیاں کوششاں وِچ انّھاں دی حمایت کیتی۔

## موت
تھامس دا انتقال 2 دسمبر 1935ء کوں فلاڈیلفیا وِچ دل دی بیماری نال تِھیا۔ اوہ برن ماور کالج دے قیام دی 50ویں سالگرہ تے خطاب کرݨ کِیتے فلاڈیلفیا واپس آئی ہَن۔ انّھاں دی راکھ تھامس لائبریری دے الماریاں وِچ برن ماور کالج کیمپس وِچ بکھیری ڳئی ہئی۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ایمنا میزونی

ایمنا میزونی (پیدائش: 1987ء) ہک تیونس دی آن لائن تے انسانی حقوق دی کارکن، فری لانس صحافی، مواصلات دی ماہر تے کاروباری ایگزیکٹو ہِن۔ رائٹس کون تیونس دی تیاری وِچ کامیابی نال مدد کرݨ دے بعد جولائی 2019ء وِچ Access Now نے، ہک کھلے انٹرنیٹ تے انسانی حقوق دے بین الاقوامی غیر منافع بخش گروپ دا ارادہ رکھیندے ہوئے، اپݨے عالمی بورڈ آف ڈائریکٹرز وِچ خدمات انجام ݙیوݨ کِیتے اپݨی تقرری دا اعلان کِیتا ۔ مارچ 2013ء وِچ میزونی نے قرطاجنہ دی بنیاد رکھی، جیڑھا اندرون تے بیرون ملک تیونس دے ثقافتی ورثے وِچ دلچسپی پیدا کرݨ کِیتے ڈیزائن کِیتا ڳیا ہِے۔  اگست 2019ء وِچ، سٹاک ہوم وِچ وکیمیڈیا کانفرنس وِچ، اُنھاں کوں عرب تے افریقی کمیونٹیز دی ترقی وِچ اہم کردار ادا کرݨ دے نال نال تاریخ تے ثقافت کوں فروغ ݙیوݨ وِچ اُنھاں دی کامیابی دے نتیجے وِچ سال 2019ء دی وکیمیڈین دا اعزاز ݙِتّا ڳیا۔

## ابتدائی زندگی
تیونس دے دار الحکومت تیونس وِچ پرورش پائی، میزونی نے 2006ء وِچ شہر دے لی باردو ضلع دے لائسی خزنادار توں میٹرک کِیتا۔ اِیں دے بعد اُون٘ں نے تیونس وِچ (ESCT) وِچ شرکت کِیتی جتھاں اُون٘ں نے سبھ توں پہلے مینجمنٹ (2009ء) وِچ گریجویشن کِیتا تے پھر مارکیٹنگ، کاروباری مذاکرات تے مواصلات (2011ء) وِچ ماسٹر ڈگری حاصل کِیتی۔ اپݨی تعلیم دے بعد، اُون٘ں نے مارکیٹنگ وِچ کم کِیتا تے بطور صحافی تے ریڈیو پریزینٹر۔ جون 2012ء وِچ اوہ برٹش کونسل کِیتے مارکیٹنگ تے کمیونیکیشن آفیسر مقرر تِھی ڳئیاں۔

## کیرئیر
عرب بہار دے بعد میزونی کوں تیونس دی تاریخ تے ثقافت دے بارے وِچ علم دی کمی دا سامݨا کرݨا پیا۔ نتیجے دے طور تے، ٻئے ساتھیاں دے نال رَل تے، اُون٘ں نے کارتھیگینا (کارتھیج تے مبنی، تیونس دا قدیم ناں) قائم کِیتا جیڑھا تیونس دے ثقافتی ورثے کوں فروغ ݙیوݨ کِیتے ڈیزائن کِیتا ڳیا ہئی۔ پروفیسر صفوان مسری نے اپݨی کتاب "Tunisia: An Arab Anomaly" وِچ ذکر کِیتا ہِے جو میزونی نال ملاقات دے دوران اُنھاں نے اُنھاں کوں "جیسمین انقلاب دے بعد تیونس دے رہوݨ والیاں دی اپݨی متنوع تے بحیرہ روم دی تاریخ دے شعور دی اہمیت دے بارے وِچ ݙسایا جݙاں جو اوہ اپݨے مستقبل دا نقشہ بݨیندے ہَن۔" 2017ء وِچ، پروجیکٹ دی سربراہ دے طور تے اُون٘ں نے وضاحت کِیتی: "انقلاب دے بعد، ٻہوں سارے لوک ملک دی شناخت دے بارے وِچ حیران ہَن۔ اساݙی تاریخ تے ثقافت دی مختلف پیشکشاں نے ݙکھایا جو اساں واقعی اپݨے امیر ثقافتی ورثے دے بارے وِچ کتنا گھٹ ڄاݨدے ہئیے۔" ویکیپیڈیا تے ویکی میڈیا کامنز دے نال رَل تے، اُون٘ں نے تیونس دے ورثے دیاں جاہیں تے مرکوز تصویری مقابلیاں دا انعقاد کِیتا، جیندے وِچ شرکاء کوں ویکی میڈیا دے گلیم پروجیکٹ دے تعاون نال سینکڑاں تصاویر جمع کراوݨ وِچ کامیابی حاصل تِھئی۔ اِیں دے نتیجے وِچ کارتھیگینا دا پروجیکٹ "مڈینا پیڈیا" شروع تِھیا جیندے نال تیونس دیاں مڈینا سائٹس دے بارے وِچ معلومات کیو آر کوڈ دے ذریعے موبائل فون تے حاصل کِیتیاں ون٘ڄ سڳدیاں ہِن۔ میزونی دی قیادت دے ذریعے ہک ٻیا گلیم پروجیکٹ قائم کِیتا ڳیا ہئی۔ تیونس دی ڈائیوسیسن لائبریری وِچ ویکیمیڈین رہائش گاہ وِچ لائبریری تے تیونس دے آرچڈیوسیس دے نال شراکت وِچ جیندے تے تیونس دے آرچ بشپ الاریو انتونیازی نے دستخط کِیتے ہَن۔ میزونی نے کارتھیگینا کوں نوجواناں کِیتے ہک ترغیب دے طور تے وی ݙٹھا جو اوہ اسکول وِچ تاریخ دے بورنگ اسباق تے عمل کرݨ دی بجائے متحرک انداز وِچ اپݨے ملک وِچ دلچسپی ݙکھاون۔ 

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ایلیانور راتھبون

ایلیانور راتھبون (12 مئی 1872ء - 2 جنوری 1946ء) ہک آزاد برطانوی رکن پارلیمان ہَن، جیڑھیاں طویل عرصے تک خاندانی مالی امداد اَتے زنانیاں دے حقوق کِیتے کم کیتا۔ اوہ لیورپول دے راتھبون خاندان نال تعلق رکھدی ہَن۔

## عملی زندگی
لیورپول وِچ ہک صنعت کار اَتے لبرل رکن پارلیمان ولیم راتھبون دے گھر ڄَمّیاں ہَن۔ ایلیانور پہلی زنانی ہَن، جیڑھیاں نے لیورپول شہری کونسل 1909ء-1910ء وِچ خدمات سرانجام ݙتیاں۔

## عملی زندگی
اوہ نیشنل یونین آف وویمنز سفریج سوسائٹیز دی رکن ہَن پر جݙاں یونین نے لیبر پارٹی دے نال اتحاد کیتا تاں کجھ عرصے کِیتے مستعفی تِھی ڳئیں کیونکہ انّھاں دا خیال ہئی جو ایویں حق رائے دہی دی ممکنہ حاصل کرݨ آلیاں زنانیاں بیگانگی دا شکار تِھی ویساں۔ جنگ چھڑݨ دے بعد اوہ ٻئی وار یونین وِچ آ ڳئیں اَتے ملی سینٹ فیسیٹ دی جاہ تے 1919ء وِچ صدر بݨ ڳئیں جݙاں یونین دا ناں تبدیل تِھی تے نیشنل یونین آف سوسائٹیز فار ایکوئل سٹیزن شپ رکھ ݙتا ڳیا۔ فیملی انڈومنٹ سوسائٹی دی راہنما دے طور تے اوہ فیملی الاؤنسز دی زبردست حامی ہَن اَتے ایں موضوع تے ہک متاثر کن کتاب "دی ڈشانہرٹڈ فیملی" 1925ء وِچ لکھی۔ انّھاں نے دلیل ݙتی جو الاؤنسز دی بدولت زنانیاں خاندان دے اندر اقتصادی خود مختاری حاصل کرݨ دے قابل تِھی ویساں اَتے انّھاں کوں کم کرݨ دی جاہ تے مساوی معاوضے دی مہم چلاوݨ وِچ مدد ملسی۔ این یو ایس ای سی نے فیملی الاؤنسز کوں 1925ء وِچ اپݨی پالیسی دے طور تے قبول کیتا، پر ایہ ہک متنازعہ اقدام ریہا جیندے دے نتیجے وِچ مساوی حقوق والیاں نسوانیت پسنداں نے اپݨی توانائی ٻئے گروپاں وِچ لڳاوݨ شروع کر ݙتی۔1929ء وِچ ایلیانور راتھبون کمبائنڈ برٹش یونیورسٹیز کِیتے آزاد رکن پارلیمان منتخب تِھیاں اَتے ہندوستان وِچ زنانیاں دی حالت تے خصوصی توجہ ݙتی۔ اوہ اپݨی دوست ایلزبتھ میکاڈیم دے نال رہندی ہَن اَتے 1946ء وِچ دل دے دورے دی وجہ نال فوت تِھی ڳئیں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ایلزبیتھ گاسکل

ایلزبیتھ گاسکل (انگریزی: Elizabeth Gaskell) (پیدائش: 29 ستمبر 1810ء - وفات: 12 نومبر 1865ء) اسکاٹش نژاد انگریزی ناول نگار، مضمون نویس، افسانہ نگار تے سوانح نگار ہَن۔ اوہ 29 ستمبر 1810ء کوں چیلسی، لندن، انگلستان وِچ پیدا تِھئیاں۔ اوہ ولیم اسٹیونس ناں دے ہک سول سرونٹ دی دھی ہَن۔ انّھاں کوں اُنھاں دی خالہ نے پالا۔ ایون پبلک اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی تے پھر نیو کاسل وِچ ہک دور دے رشتہ دار پادری دے کول ݙو سال مقیم رہیاں۔

1832ء وِچ انّھاں دی شادی ولیم گاسکل ناں دے پادری نال تِھئی۔ اوہ مانچسٹر نیو کالج وِچ انگریزی، ادب تے تاریخ دے استاد ہَن تے ٻہوں سارے مذہبی کتابچے تے رسالے لکھ چُکّے ہَن۔ گاسکل نے اِیں دوران وِچ کُجھ کہانیاں لکھیاں، 1848ء وِچ انّھاں دا پہلا ناول میری بارٹن شائع تِھیا تے اِیں توں اوہ ادبی میدان وِچ آ ڳئیاں۔ اِیہ ناول انّھاں نے اپݨے چھوٹے پُتر دی وفات دے بعد لکھیا ہئی۔ اِیں وِچ صنعتی جھگڑیاں تے بے یقینی دا ذکر کِیتا ڳیا ہئی۔

انّھاں دیاں تحریراں ہاؤس ہولڈ ورڈس ناں دے رسالے وِچ ݙو ترئے سال تک چھپدیاں رہیاں۔ انّھاں دی ہک کہانی کرینیفورڈ وی اِیں رسالے وِچ چھپی ہئی، جیندے وِچ ہک عمر رسیدہ کنواری زنانی دے حالات تے مسائل ٻہوں چنگے طریقے نال بیان کِیتے ڳئے ہِن۔ انّھاں دا آخری ناول سلویاس لورس 1863ء وِچ شائع تِھیا تے انّھاں دے مرݨ دے بعد جین آسٹن دے طرز وِچ ہک نیم مزاحیہ ناول وائیوز اینڈ ڈاٹرس چھپا جیڑھا انّھاں دے رنگ توں بالکل مختلف ہئی۔

1850ء وِچ انّھاں دی ملاقات شارلٹ برانٹی نال تِھئی جیڑھی گہری دوستی وِچ بدل ڳئی۔ 1855ء وِچ شارلٹ دے مرݨ دے بعد انّھاں نے لائف آف شارلٹ دے ناں نال سوانح عمری لکھی جیندے وِچ اُون٘دی زندگی تے کردار دے حقیقی واقعات پیش کِیتے ڳئے ہِن۔

گاسکل عام طور تے طویل افسانے لکھدیاں ہَن جیڑھے مثل ناول دے ہوندے ہَن۔ انّھاں دے مجموعے لائف ان مانچسٹر، لیزی لیھ، راونڈ دی صوفہ تے کزن فیلز دے ناں نال شائع تِھئے۔

ایلزبیتھ گاسکل 12 نومبر 1865ء کوں الٹن، ہیمپشائر، انگلستان وِچ انتقال کر ڳئیاں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انگریزی ٻولی دے مصنف
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ایما تھیوفیلس

**ایما اناموتیلا تھیوفیلس** (پیدائش: 28 مارچ 1996ء) نمیبیا دی زنانی سیاست دان ہَن جو ہݨ تک 9 فروری 2024ء تک وزیر اطلاعات، مواصلات اتے ٹیکنالوجی دی حیثیت نال خدمتاں انجام ݙیندی پئی ہَن۔ مارچ 2020ء وِچ اپݨی تقرری دے وقت تھیوفیلس دی عمر 23 سال ہئی اتے اوہ افریقہ اتے نمیبیا ݙوہائیں وِچ موجودہ سبھ توں گھٹ عمر دی زنانی وزیر ہَن۔ 

## کیریئر
تھیوفیلس ہک سابقہ نوجوان زنانی کارکن ہَن جنہاں نے 2013ء توں 2018ء تک بچیاں دی پارلیمنٹ دے ڈپٹی اسپیکر دی حیثیت نال خدمتاں انجام ݙتیاں۔ انہاں نے نمیبیا یونیورسٹی وِچ قانون دی ڈگری مکمل کرݨ دے بعد وزارت انصاف وِچ قانونی افسر دی حیثیت نال اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا۔ اسٹیٹ ہاؤس توں کال حیرت انگیز ہئی۔ اعلیٰ عہدے تے نوجوان رہنماواں دی تقرری افریقہ وِچ بالکل نویں کائنی۔ تھیوفیلس کوں مارچ 2020ء وِچ ہیگ گینگوب دی ݙوجھی مدت دی کابینہ دے حصے دے طور تے نمیبیا دا نائب وزیر اطلاعات، مواصلات اتے ٹیکنالوجی مقرر کیتا ڳیا ہئی۔ اپݨے کردار وِچ انہاں کوں نمیبیا دے کوویڈ-19 وبائی امراض دے خلاف حفاظتی اقدامات تے عوامی مواصلات دی رہنمائی وِچ مدد فراہم کرݨ دا کم سونپا ڳیا ہئی۔ کابینہ دی تقرری دے وقت تھیوفیلس 23 سال دی ہئی اتے افریقہ دے سبھ توں گھٹ عمر دی کابینہ دی وزیر ہَن۔ اوہ نیشنل کونسل آف ہائر ایجوکیشن دی بورڈ ممبر وی ہَن۔نائب وزیر دی حیثیت نال، انہاں نے نمیبیا وِچ کووڈ-19 دی روک تھام نال تعلق رکھݨ والی ملک دی عوامی مواصلاتی مہم دی قیادت کیتی اتے رکن پارلیمنٹ دی حیثیت نال انہاں دی تحریک نے زنانیاں دی حفظان صحت دیاں مصنوعات کوں ٹیکس توں پاک شے دے طور تے شناخت کراوݨ دے قابل بݨایا۔ انہاں دی تقرری توں پہلے تھیوفیلس افریان دے نمیبیا چیپٹر دی رکن ہَن، ہک نوجواناں دی زیرقیادت علاقائی تنظیم جتھاں انہاں نے نوعمر حمل توں لڑݨ اتے نوجواناں دی جنسی اتے تولیدی صحت دی حفاظت کِیتے اہم کوششاں دی قیادت کیتی۔

## کامیابیاں
2020ء وِچ انہاں کوں 100 سبھ توں زیادہ بااثر افریقی زنانیاں وِچوں ہک قرار ݙتا ڳیا جو ایں فہرست وِچ سبھ توں گھٹ عمر دی زنانی ہَن۔ 2021ء وِچ تھیوفیلس کوں بی بی سی دی سال دی 100 زنانیاں وِچوں ہک دے طور تے تسلیم کیتا ڳیا۔ نمیبیا وِچ زنانیاں کوں بااختیار بݨاوݨ اتے نوعمر جنسی اتے تولیدی صحت دی وکالت کرݨ والے اپݨے کم کِیتے انہاں کوں 2022ء دا اقوام متحدہ دا آبادی ایوارڈ وی ملا۔ 2021ء وِچ تھیوفیلس نے پارلیمنٹ وِچ سینیٹری پیڈ تے ٹیکس ہٹاوݨ کِیتے ہک تحریک پیش کیتی۔ 2022ء وِچ تحریک ایں وقت نافذ تھئی جݙݨ وزیر خزانہ آئپمبو شیمی نے یکم جنوری 2023ء توں موثر 2022ء دے ٹیکس ترمیم ایکٹ دے مطابق سینیٹری پیڈ تے ویلیو ایڈڈ ٹیکس دے خاتمے دا اعلان کیتا۔

## دلچسپیاں
انہاں دے قانون سازی دے مفادات پارلیمنٹ دی نگرانی، پارلیمانی خود ترقی، ای پارلیمنٹ، موسمیاتی تبدیلی دی قانون سازی، پارلیمنٹ وِچ نوجواناں دی شرکت اتے پارلیمانی تحقیق ہن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ٹم بوزاگلو

ٹم بوزاگلو (ڄمݨ دی تاریخ: 20 جون 1961ء) ہک انگلش سابق فٹ بالر اتے کرکٹ کھݙاڑی ہن۔ 1982ء اتے 2001ء دے درمیان انہاں نے جبرالٹر کیتے آئی سی سی ٹرافی کرکٹ وی کھیݙی، ٹیم کیتے 32 واری کھیݙے۔ بزگلو نے مان اینڈ کمپنی کیتے اسٹیٹ ایجنٹ دے طور تے کم کیتا۔ 

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ایسٹر وکٹوریا ابراہم

link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Pramila_et_Kumar_dans_Hamari_Betiya_(1936).jpg|thumb|پرامیلا 1936ء دی فلم ہماری بٹیا وِچ''۔''
ایسٹر وکٹوریا ابراہم (انگریزی: Esther Victoria Abraham) (30 دسمبر 1916ء - 6 اگست 2006ء) ہک بھارتی ماڈل اَتے اداکارہ ہَن۔ اوہ اسٹیج ناں "پرامیلا" نال مشہور ہَن۔ اوہ پہلی زنانی ہَن جیڑھیاں نے بالی وڈ وِچ فلم پروڈیوس کیتی۔ انّھاں نے 1947ء وِچ مس انڈیا دا خطاب وی جِتیا ہئی۔

## ذاتی زندگی
پرامیلا دی ڄَمَّݨ 1916ء وِچ کولکاتا وِچ ہک بغدادی یہودی خاندان وِچ تِھئی۔ انّھاں دے پیو ریوبین ابراہم کولکاتا دے مشہور تاجر ہَن اَتے ماں ماتلدا اسحاق دا تعلق کراچی نال ہئی۔ پیو نے ݙو شادیاں کیتیاں ہَن - پہلی شادی توں 4 ٻال تے ݙوجھی شادی توں 7 ٻال تِھئے۔ ایسٹر ݙوجھی زال توں ہَن۔

ایسٹر نے وی ݙو شادیاں کیتیاں۔ پہلی شادی توں ہک ٻال تِھیا۔ انّھاں نے ݙوجھی شادی اداکار سید حسن علی زیدی (جو "کمار" دے ناں نال مشہور ہَن) نال کیتی۔ انّھاں دے چار ٻال تِھئے۔ سید حسین علی زیدی شیعہ ہَن اَتے مغل اعظم اَتے شری 420 ورگیاں فِلماں وِچ کم کر چُکے ہَن۔ ایسٹر انّھاں دی ݙوجھی زال ہَن۔ 1963ء وِچ کمار نے پاکستان دا رُخ کیتا پر ایسٹر نے بھارت وِچ رہوݨ دا فیصلہ کیتا اَتے کئی فِلماں پروڈیوس کیتیاں۔ انّھاں دے سب توں چھوٹے پُتر حیدر علی (اداکار) نے وی ٹی وی اَتے فِلماں وِچ اپݨا کیریئر بݨایا۔ انّھاں دی دِھی نقی جہاں 1967ء وِچ ایو ویکلی دی مس انڈیا بݨی ہئی۔ اوہ ݙوہیں واحد ماں-دِھی دا جوڑا ہَن جیڑھا مس انڈیا دا خطاب جِت چُکا ہئی۔ 6 اگست 2006ء کوں ایسٹر دا انتقال تِھی ڳیا۔

## کیرئیر
ایسٹر عرف پرامیلا 1947ء وِچ مس انڈیا دا خطاب جِتݨ والی پہلی زنانی ہَن۔ ایں ویلے انّھاں دی عمر 31 سال ہئی۔ انّھاں نے اپݨے کیریئر دا آغاز ہک پاسری تھیٹر وِچ رقاصہ دے طور تے کیتا۔ اوہ تھیٹر دے وقفیاں وِچ 15 منٹ کِیتے ناچا کریندی ہَن۔ انّھاں نے 30 فِلماں وِچ بہت بے باک اَتے جانبازانہ کردار کیتے۔ اوہ بے خوف اَتے نڈر ہَن۔ انّھاں دیاں مشہور فِلماں وِچ الٹی گنگا، بجلی، جنگل کنگ اَتے بسنت قابل ذکر ہَن۔ انّھاں نے کمپنی سلور پروڈکشن دے بینر تلے 16 فِلماں پروڈیوس کیتیاں اَتے ایویں کرݨ والی پہلی بھارتی زنانی بݨیاں۔ ممبئی دے وزیر اعلیٰ مورار جی دیسائی نے انّھاں کوں پاکستان کِیتے جاسوسی دے الزام وِچ قید کر گھِدا ہئی کیونکہ اوہ برابر پاکستان دا سفر کریندی ہَن۔ بعد وِچ پتہ لڳا جو اوہ اپݨیاں فِلماں دی تشہیر کِیتے پاکستان ویندی ہَن۔

پرامیلا ذہین اَتے ٻہوں ساریاں صلاحیتاں دی مالک ہَن۔ ہک چنڳی اداکارہ، رقاصہ اَتے پروڈیوسر ہووݨ دے علاوہ اوہ جامعہ کیمبرج توں گریجویٹ وی ہَن اَتے ہک وقت وِچ چنڳی استانی وی ہَن۔ اوہ اپݨیاں فِلماں کِیتے کپڑے اَتے زیورات خود ڈیزائن کریندی ہَن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ہندی فلم پروڈیوسر
ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:بھارتی یہودی
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلم پروڈیوسر زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
پال ویکفیلڈ

پال جارج ویکفیلڈ (ڄمݨ دی تاریخ: 6 مارچ 1957ء) ہک فرانسیسی سابق کرکٹ کھݙاڑی ہن۔ کھٻے ہتھ دے بلے باز اتے لیگ اسپن بولر، اوں نے 2001ء دی آئی سی سی ٹرافی وچ فرانس دی قومی کرکٹ ٹیم دی نمائندگی کیتی، ایں توں پہلے چیشائر کاؤنٹی کرکٹ کلب کیتے معمولی کاؤنٹی کرکٹ کھیݙ چکے ہن۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ایزابیلی فونٹانا

اسابیلی برگوسی فونٹانا (پیدائش 4 جولائی 1983ء) ہک برازیلی ماڈل ہِے جیڑھی وکٹوریہ سیکریٹ جیہاں برانڈز دے نال اپݨے کم کِیتے ڄاݨی ویندی ہِے۔

## ابتدائی زندگی
فونٹانا کوريتيبا، پارانا (ریاست)، برازیل وِچ، میریبل برگوسی تے انتونیو کارلوس فونٹانا دے گھر پیدا تِھئی۔ اوہ اطالوی نسل دی ہِے، تے ݙسدی ہِے جو ہک دادی دی کُجھ پرتگالی جڑاں ہَن۔ صرف 13 سال دی عُمر وِچ اُون٘ں نے 1996ء دے ایلیٹ ماڈل لک دے فائنل وِچ جاہ بݨائی۔ اڳلے سال اوہ برازیل توں میلان، اٹلی چلی ڳئی۔

## کیریئر
اوہ 2000ء دی دہائی دے اوائل توں سپر ماڈلز فرنینڈا تاویرس، جیزیل بنڈچن، کارمین کاس، انجیلا لنڈوال، انا بیٹریز باروس، جولیا اسٹیگنر، ایزابیل گولارٹ دے نال ڄَݙاں رن وے شوز وِچ رہی ہِے۔

1999ء وِچ، 16 سال دی عُمر وِچ، اوہ وکٹوریہ دے خفیہ لنجری کیٹلاگ وِچ نظر آئیاں۔ اِیہ شوٹ تنازع دا سبب بݨیا، جیویں جو وکٹوریہ دے راز نے آکھیا جو اوہ 18 سال توں گھٹ عُمر دے ماڈلز دا استعمال کائنی کریسے۔ وکٹوریہ دے سیکرٹ شوٹ دے فوراً بعد، اُون٘دے تے ورسیسے، رالف لارین تے ویلنٹینو نے دستخط کِیتے۔

1999ء توں اُون٘ں نے اسپورٹس الیسٹریٹڈ سوم سوٹ ایشو، میری کلیئر، ای ایل ای، ووگ، ہارپر بازار، نمبرو، آئی ڈی، ایرینا تے ٻہوں سارے ٻئے کِیتے ماڈلنگ کِیتی ہِے۔

فونٹانا 2014ء وِچ وکٹر اینڈ رالف دے خوشبودار فلاور بم دے نال نال 2015ء توں بلگاری دے گولڈیا دا چہرہ رہی ہئی۔ 2008ء وِچ، فونٹانا نے فوربز دی ورلڈ دے 15 سبھ توں زیادہ کَمائݨ والے ماڈلز دی فہرست وِچ 11ویں نمبر تے اپݨا آغاز کِیتا، جیندے وِچ اُون٘ں نے $3 ملین کَمائے۔ اوہ پیریلی کیلنڈر وِچ ڄَݙاں مواقع تے نظر آئیاں ہِن، بشمول 2011ء دے کیلنڈر وِچ، جیندے وِچ کارل لیگر فیلڈ دی تصویر کشی کِیتی ڳئی یونانی تے رومن دیوتاؤں دے روپ وِچ ماڈلز شامل ہَن۔ 2011ء وِچ، اوہ مس یونیورس 2011ء دے ججنگ پینل دا حصہ ہَن۔

## ذاتی زندگی
اپݨی جوانی وِچ، فونٹانا نے کیوریٹیبا دے پورٹو ضلع وِچ ہک کیتھولک اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔ فوٹیج وِچ اوہ اڳواں صلیب دا نشان بݨیندے ہوئے نظر آندیاں ہِن۔ اِیں دے باوجود، اوہ ہک غیر مشق رومن کیتھولک ہِے۔ اُون٘دی شادی ماڈل الوارو جیکوموسی نال تِھئی ہئی پر 2004ء وِچ انّھاں دی طلاق تِھی ڳئی۔ انّھاں دا پُتر صیون 2003ء وِچ پیدا تِھیا۔ فونٹانا نے اداکار تے ماڈل ہنری کاسٹیلی نال 10 دسمبر 2005ء کوں شادی کِیتی تے انّھاں دا پُتر لوکاس 23 اکتوبر 2006ء کوں ساؤ پالو وِچ پیدا تِھیا۔ فونٹانا تے کاسٹیلی نے 2007ء وِچ طلاق گِھن گِھدی۔ اُون٘دی منگنی روہن مارلے نال تِھئی ہئی پر اِیہ منگنی 2013ء دے اوائل وِچ ختم تِھی ڳئی ہئی۔ 2021ء وِچ اُون٘ں نے اپݨے اطالوی نسب دی وجہ توں اطالوی شہریت حاصل کِیتی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سائمن ہیوٹ

سائمن مارک ہیوٹ (ڄمݨ دی تاریخ: 30 جولائی 1961ء) ہک انگریز نژاد سابق فرانسیسی فرسٹ کلاس کرکٹ کھݙاڑی ہن۔ ہک سڄے ہتھ دے بلے باز اتے سڄے ہتھ دے درمیانے درجے دے تیز گیند باز، اوں نے 1989ء اتے 2001ء دے درمیان فرانس دی قومی کرکٹ ٹیم کیتے 100 توں زائد واری کھیݙیا، زیادہ تر وقت ٹیم دی کپتانی کیتی، ایں توں پہلے او آکسفورڈ یونیورسٹی کیتے کھیݙ چکے ہن۔ ایں دے بھائی سٹیون نے کیمبرج یونیورسٹی کیتے کرکٹ کھیݙی۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ایدیتھ کریسوں

**ایدیتھ کریسوں** (انگریزی: Édith Cresson) (فرانسیسی تلفظ: [edit kʁɛsɔ̃]; قبل ازواج کامپیوں; پیدائش 27 جنوری 1934ء) سوشلسٹ پارٹی توں ہک فرانسیسی سیاست دان ہَن۔ انّھاں نے 1991ء توں 1992ء تک فرانس دی وزیر اعظم دی حیثیت نال خدمتاں انجام ݙتیاں، ایویں کرݨ والی پہلی زنانی ہَن۔ اوہ 2022ء تک وزیر اعظم رہݨ والی واحد زنانی ہَن، جݙݨ ایلزبتھ بورن دا تقرر تھیا ہئی۔ انّھاں دی پیش رفت صنفی کردار دے علاوہ، ایدیتھ کریسوں دی اصطلاحات غیر ہنگامہ خیز ہَن۔ انّھاں دا سیاسی کیریئر بدعنوانی دے الزامات دے نتیجے وِچ اسکینڈل وِچ ختم تھی ڳیا جیڑھا انّھاں دے یورپی کمشنر برائے تحقیق، سائنس اتے ٹیکنالوجی دے دور توں شروع تھیا۔

## فرانسیسی وزیر اعظم
ایدیتھ کریسوں کوں 15 مئی 1991ء کوں صدر فرانسوا متراں نے وزیر اعظم دے عہدے تے مقرر کیتا ہئی۔ 1992ء دے علاقائی انتخابات وِچ سوشلسٹ پارٹی دی خراب کارکردگی دی وجہ توں اوہ جلدی ہی ووٹراں وِچ سختی نال غیر مقبول تھی ڳئیں اتے ہک سال توں وی گھٹ عرصے دے بعد انّھاں کوں عہدہ چھوڑݨا پیا۔ انّھاں دی وزارت عظمیٰ فرانسیسی جمہوریہ پنجم دی تاریخ وِچ مختصر ترین عہدیاں وِچوں ہک ہئی۔ جاپانی تجارتی طریقیاں تے انّھاں دی سخت تنقید، ایں حد تک جا کے جاپانیاں دا موازنہ "پیلی چیونٹیاں دنیا تے قبضہ کرݨ دی کوشش کریندیے پئین" دے نال نسل پرستی دے الزامات دا باعث بݨیا۔

انگلو سیکسن مرداں دی جنسی سرگرمیاں تے بحث کریندیاں، انّھاں نے آکھا: "ہم جنس پرستی میکوں عجیب لڳدی ہئی۔ ایہ مختلف اتے معمولی ہئی۔ ایہ لاطینی روایت توں زیادہ انگلو سیکسن روایت وِچ موجود ہئی۔"

سماجی پالیسی وِچ ایدیتھ کریسوں دی حکومت نے 1991ء دا شہری فریم ورک ایکٹ نافذ کیتا، جیڑھا تمام شہریاں کِیتے "شہر دے حق" کوں یقینی بݨاوݨ دی کوشش کریندا ہئی۔ ایکٹ وِچ "مقامی اداریاں کوں رہوݨ اتے رہائش دے حالات فراہم کرݨ دی ضرورت ہئی جو سماجی ہم آہنگی کوں فروغ ݙیسے اتے علیحدگی دے حالات کنوں بچݨ دے قابل بݨیسے۔"

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ایتھنز کی تھیوفانو

تھیوفینو (یونانی: Θεοφανώ) (وفات 811ء دے بعد) بازنطینی سلطنت دے شہنشاہ سٹوراکیوس دی ملکہ ہَن۔ تھیوفینس دی کورونیکل دے مطابق، تھیوفینو ایرین (797-802ء تک حکمران) دی رشتہ دار ہَن۔ ݙوہیں زنانیاں ایتھنز نال تعلق رکھدیاں ہَن پر انّھاں دے آپس دے رشتے دی نوعیت معلوم کائنی۔

20 دسمبر 807ء کوں، تھیوفینو دی شادی سٹوراکیوس نال تھئی۔ انّھاں دی شادی دی تاریخ تھیوفینس نے درج کیتی ہئی۔ سٹوراکیوس نیکیفورس اول دا واحد پُتر ہئی۔ اوہ 803ء توں اپݨے پیو دے نال شریک شہنشاہ ہئی۔ تھیوفینو دا پہلے کہیں ٻئے نال منگنی تھئی ہئی پر اوہ شاہی دلہن چنوݨ دے موقعے وِچ شامل تھئی۔ ممکنہ طور تے انّھاں کوں نویں خاندان کوں سابقہ حکمران نال جوڑݨ کیتے چُݨیا ڳیا ہئی۔

انّھاں دے سسر، نیکیفورس اول، شاید تخت نشین تھیندے وقت بیوہ ہَن۔ ہک سینئر ملکہ دی غیر موجودگی وِچ، تھیوفینو انّھاں دے دور حکومت وِچ واحد ملکہ ہَن۔

26 جولائی 811ء کوں، نیکیفورس اول بلغاریہ دے کرم دے خلاف پلیسکا دی جنگ وِچ مارا ڳیا۔ بازنطینی فوج دا وݙا حصہ نال نال تباہ تِھیا اَتے ایہ جنگ بازنطینی تاریخ دی بدترین شکستاں وِچوں ہک سمجھی ویندی ہئی۔ سٹوراکیوس چند بچݨ والیاں وِچوں ہئی جیڑھا شہنشاہ بݨیا۔

سٹوراکیوس زخمی تِھی ڳیا ہئی۔ گردن دے نیڑے تلوار دی زخم دی وجہ نال اوہ مفلوج تِھی ڳیا۔ شاہی محافظاں نے انّھاں کوں ایڈرینوپل منتقل کیتا پر اوہ مکمل صحت یاب کائنی تِھی سڳیا۔ سٹوراکیوس دے جانشین دے مسئلے کوں فوری سمجھیا ڳیا اَتے دربار وِچ ݙو گروہ بݨ ڳئے۔ ہک گروہ تھیوفینو دے نال ہئی، جیڑھی اپݨے خاوند دی جانشین بݨݨ چاہندی ہئی۔ ݙوجھا گروہ انّھاں دی بھیݨ پروکوپیا دے نال ہئی جیڑھی اپݨے خاوند مائیکل اول رنگابے کوں تخت تے بٹھاوݨ چاہندی ہئی۔

سٹوراکیوس صاف صاف تھیوفینو کوں اپݨا جانشین بݨاوݨ والا ہئی۔ ایرین دے بعد ٻئی ملکہ حکمران دی امکان نے اشرافیہ کوں مائیکل اَتے پروکوپیا دی حمایت وِچ کر ݙتا۔ ٻئے عوامل وِچ کرم دے نال جاری جنگ اَتے شارلیمین دے نال انّھاں دے شاہی خطاب دی قانونیت بارے مذاکرات ہَن۔ سٹوراکیوس کوں مائیکل کوں جانشین بݨاوݨ اَتے تخت چھوڑݨ تے مجبور کیتا ڳیا۔ انّھاں نے 2 اکتوبر 811ء کوں تخت چھوڑ ݙتا۔

سٹوراکیوس اَتے تھیوفینو راہبانی حیاتی وِچ چلے ڳئے۔ تھیوفینس دے مطابق تھیوفینو نے اپݨا خانقاہ قائم کیتا۔ مورخ ایندا ناں "تا ہیبرائیکا" (یونانی وِچ یہودیاں نال تعلق رکھݨ والی چیز) ݙتا ہئی۔

انّھاں دی وفات دا سال معلوم کائنی۔ قسطنطین ہفتم نے 10ویں صدی وِچ درج کیتا جو سٹوراکیوس اَتے تھیوفینو دا مشترکہ مقبرہ قسطنطنیہ وِچ ہولی ٹرینٹی دے خانقاہ وِچ ہئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
سائمن ہیوز (کرکٹر)

سائمن پیٹر ہیوز (ڄمݨ دی تاریخ: 20 دسمبر 1959ء) جینکوں دی اینالسٹ وی آکھیا ویندا ہے، ہک انگریز کرکٹ کھݙاڑی اتے صحافی ہن۔ او اداکار پیٹر ہیوز دا پتر ہے اتے کلاسیکی مورخ اتے براڈکاسٹر بیٹنی ہیوز دا بھرا ہے۔ 

## ٻیا ݙیکھو

* کرکٹ
* فرسٹ کلاس
* مڈل سیکس کاؤنٹی کرکٹ کلب کے کھلاڑیوں کی فہرست

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
اویٹا کلپ ہابی

اویٹا کلپ ہابی (19 جنوری 1905 – 16 اگست 1995) ہک امریکی سرکاری اہلکار تے کاروباری زنانی ہَن جِنّھاں نے 1953ء توں 1955ء تک ریاستہائے متحدہ دی پہلی سیکرٹری صحت، تعلیم تے بہبود دے طور تے خدمتاں انجام ݙِتّیاں۔ اوہ ریپبلکن پارٹی دی رکن، ہوبی صدارتی کابینہ اِچ خدمتاں انجام ݙیوݨ والی ݙوجھی زنانی ہَن۔

اوں نے 1942ء توں 1945ء تک زنانیاں دی آرمی کور دی پہلی ڈائریکٹر دے طور تے وی خدمتاں انجام ݙِتّیاں تے ترتیب وار ایڈیٹر، پبلشر تے ہیوسٹن پوسٹ دے بورڈ دی چیئر ہَن۔ اوہ اِیں وقت عوامی خدمت اِچ داخل تِھئی جݙݨ صدر ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور نے فیڈرل سیکیورٹی ایجنسی دا اپݨا ایڈمنسٹریٹر مقرر کِیتا، جِہڑا فوراً بعد ہک وفاقی ایگزیکٹو ڈیپارٹمنٹ دے طور تے تنظیم نو کِیتا ڳیا، جِہڑا اِیں وقت محکمہ صحت، تعلیم تے بہبود دے ناں نال ڄاتا ویندا ہَئی تے شوق اِیندا پہلا سربراہ بݨ ڳیا۔

## ابتدائی زندگی
کلپ 19 جنوری 1905ء کوں کلین، ٹیکساس اِچ ٹیکساس دے وکیل تے قانون ساز آئزک ولیم کلپ تے ایما الزبتھ ہوور دے گھر پیدا تِھئی۔ اُون٘ے میری ہارڈن بیلر کالج برائے زنانیاں اِچ مختصر طور تے شرکت کِیتی تے ساؤتھ ٹیکساس کالج آف لا اینڈ کامرس اِچ قانون دی کلاساں اِچ شرکت کِیتی، پر کہیں وی اسکول توں گریجویشن نہ کِیتی۔ اُون٘ے یونیورسٹی آف ٹیکساس لا اسکول اِچ قانون دی تعلیم حاصل کِیتی، پر اُون٘ے باضابطہ طور تے داخلہ نہ گِھدّا تے اِیں سانگے اُون٘ے کݙاہِیں ڈگری نہ مِلی۔ 21 سال دی عُمر توں شروع کریندے ہوئے، اُون٘ے ٹیکساس ہاؤس آف ریپریزنٹیٹوز دی پارلیمنٹرین دے طور تے کئی سال خدمتاں انجام ݙِتّیاں تے 1930ء اِچ مقننہ کِیتے ہک ناکام اُمیدوار ہَن، اِیں توں پہلے جو اوہ 1931ء اِچ 26 سال دی عُمر اِچ صحافتی کیریئر شروع کِیتا۔

## جنگی خدمات
ݙوجھی جنگ عظیم دے دوران، ہوبی نے کجھ عرصے کِیتے جنگی شعبے دے بیورو آف پبلک ریلیشنز اِچ زنانیاں دے مفادات دے سیکشن دی سربراہی کِیتی تے ول زنانیاں دی فوج دی معاون کور (WAAC) دی ڈائریکٹر بݨ ڳئیں، جِہڑا فوج اِچ مرداں دی کمی دی وجہ توں خالی جاہاں کوں پُر کرݨ کِیتے بݨایا ڳیا ہَئی۔ اُون٘ے 5 جولائی 1943ء کوں امریکی فوج اِچ کرنل دا کمیشن گِھدّا ہَئی۔ ڈبلیو اے اے سی دے ارکان نرساں دے علاوہ پہلی زنانیاں ہَن جِنّھاں نے امریکی فوج دی وردی پَہِنی تے جی آئی بل دے ذریعے فوجی فوائد حاصل کِیتے۔ شوق نے زنانیاں دی فوجی شمولیت کوں ہک عارضی ضرورت سمجھین٘دے ہوئے، زنانیاں دی فوج دی معاون کور (WAAC) کوں فوج دے اندر ضم کرݨ کِیتے خود کوں وقف کر ݙِتّا تے زنانیاں دی فوج دی معاون کور (WAAC) تے اِیندی شبیہ دے تحفظ تے مضبوطی کِیتے کم کِیتا۔ بطور ڈائریکٹر، اُون٘ے داخلے دے معیارات کوں بلند کِیتا تے زنانیاں دی فوج دی معاون کور (WAAC) کِیتے مخصوص ہک ضابطہ اخلاق بݨایا تاکے ہک مضبوطی نال ریگولیٹڈ، اعلیٰ معیار دی تنظیم بݨائی ون٘ڄے جِہڑی زنانیاں دی کور کوں چَنڳّی روشنی اِچ پیش کرے۔ اِیہ معیارات، اراکین دے اخلاق تے امیج دی حفاظت کِیتے اقدامات دے نال، تشہیر تے میڈیا دی نمائندگی دی اہمیت دے علم دے نال شوق دے پیشگی تجربے توں تیار تِھئے۔ شوق نے کرنل دا عہدہ حاصل کِیتا تے جنگ دے دوران کِیتے ڳئے کوششاں تے ممتاز سروس میڈل حاصل کِیتا۔ اوہ اِیہ اعزاز حاصل کرݨ والی فوج دی پہلی زنانی ہَن۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:عسکری عہدہ ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ٹام او لنکن

ٹام او لنکن (1947–2023) آسٹریلیا دی تاریخ دا ڄاݨ وند

ٹام او لنکن آسٹریلیا دے ہک وݙے لکھاری اتے سیاسی کارکن ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی آسٹریلیا دے سماجی اتے سیاسی مسائل تے لکھݨ اتے جدوجہد کرݨ وچ گزاری ۔ انہاں دی لکھت خاص طور تے آسٹریلیا دے محنت کش طبقے ، اتھوں دی سیاسی تحریکاں اتے اتھوں دے سماجی ناانصافیاں تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین آسٹریلیا دی سیاسی تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندے ہن ۔ 

او لنکن 1947 وچ ڄمے اتے 2023 وچ فوت تھئے ۔ انہاں اپݨی زندگی آسٹریلیا دے سماجی اتے سیاسی مسائل تے لکھݨ اتے جدوجہد کرݨ کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں کتاباں آسٹریلیا دے محنت کش طبقے دی تاریخ ، اتھوں دی سیاسی تحریکاں اتے اتھوں دے سماجی ناانصافیاں دا تفصیلی جائزہ پیش کریندیاں ہن ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو آسٹریلیا دی تاریخ اتھوں دے محنت کش طبقے دی جدوجہد دی کہانی ہے ۔ 

انہاں دی لکھت ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو آسٹریلیا دی سیاست وچ سماجی ناانصافی اتے عدم مساوات اہم مسائل ہن ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو آسٹریلیا دے لوکاں کوں اپݨے حقوق کیتے جدوجہد کرݨی چاہیدی ہے ۔ انہاں دی لکھت ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو آسٹریلیا دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے لوکاں دی ثقافت ، روایتاں اتے سیاسی تحریکاں کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ 

ٹام او لنکن دی لکھت آسٹریلیا دی سیاسی تاریخ دے طالب علماں اتے عام لوکاں ݙوہائیں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین آسٹریلیا دی سیاسی تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندے ہن ۔ انہاں دی لکھت آسٹریلیا دی سیاسی تاریخ کوں محفوظ کرݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ اہم کردار ادا کریندی ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں آسٹریلیا دی سیاسی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے حقوق کیتے جدوجہد کرݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
اوکسانا زبوزکو

**اوکسانا زبوزکو** (یوکرینی: Окса́на Стефа́нівна Забу́жко) یوکرینی ناول نگار، شاعرہ اتے مضمون نگار ہَن۔ انّھاں دیاں تخلیقات دا متعدد زباناں وِچ ترجمہ تھی چُکا ہَئی۔

## زندگی
یوکرین دے شہر لوٹسک وِچ 19 ستمبر 1960ء کوں پیدا تھئیاں۔ مصنفہ دے پیو، اسٹیفن ایوانووچ زبوزکو (1926ء-1983ء) - ہک استاد، ادبی نقاد اتے مترجم (سبھ توں پہلے یوکرینی زبان وِچ چیک موسیقار اتے مصنف الجا ہرنیک دیاں کہانیاں دا ترجمہ کیتا ہئی)، سٹالن دے دور وِچ انّھاں تے جبر کیتا ڳیا۔

مصنفہ دے مطابق، انّھاں نے اپݨی علمی تعلیم گھر تے حاصل کیتی۔ ستمبر 1965ء وِچ شروع تھیوݨ والے یوکرینی دانشوراں دے خلاف جبر نے خاندان کوں لوٹسک چھوڑݨ تے مجبور کر ݙتا اتے 1968ء توں اوکسانا زبوزکو کیف وِچ مقیم ہَن۔

زبوزکو نے کیف یونیورسٹی وِچ فلسفہ دی تعلیم حاصل کیتی، جتھاں انّھاں نے 1987ء وِچ جمالیات وِچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری وی مکمل کیتی۔ 1992ء وِچ، انّھاں نے پین اسٹیٹ یونیورسٹی وِچ مہمان مصنف دے طور تے پڑھایا۔ زبوزکو نے 1994ء وِچ فلبرائٹ اسکالرشپ حاصل کیتی اتے ہارورڈ اتے پٹسبرگ یونیورسٹی وِچ یوکرینی ادب پڑھایا۔ ہݨ، زبوزکو قومی سائنس اکادمی یوکرین دے ہری ہوری اسکوورودا انسٹی ٹیوٹ آف فلاسفی وِچ کم کریندیے پئین۔

## اعزازات

* اینجلس اعزاز (2013ء)
* اینٹونووچ انعام (2009ء)
* شیوچینکو قومی انعام (2019ء)
* وومن ان آرٹس اعزاز (2020ء) 

### منتخب کتابیات

#### شاعری

* مے فراسٹ (1985ء)
* دی کنڈکٹر آف دی لاسٹ کینڈل (1990ء)
* ہچکاکنگ (1994ء)
* دوسری کوشش (2005ء)

#### نثر

* فیلڈ ورک ان یوکرینی سیکس (1996ء)
* بہن، بہن (2003ء)
* دی میوزیم آف ابنڈونڈ سیکریٹس (2009ء)

#### نان فکشن

* Notre Dame d'Ukraine: Ukrayinka in the Conflict of Mythologies (2007) *Notre Dame d'Ukraine: Українка в конфлікті міфологій*
* میرے لوگوں کو جانے دو: یوکرین کے انقلاب کے بارے میں 15 متن (2005) *میرے لوگوں کو جانے دو۔ 15 نصاب*
* *Fortinbras* Chronicles (1999)
* فلسفہ یوکرائنی آئیڈیا اور یورپی سیاق و سباق: فران کو پیریڈ (1992) *فلسفہ یوکرائنی آئیڈیا*
* یوکرینی پالیمپسسٹ۔ Oksana Zabuzhko اور Iza Chruslinska کی گفتگو۔ ""Ukraiński palimpsest"۔ Rozmowy Oksany Zabużko z Izą Chruślińską" 2013۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ڈبلیو ایچ اولیور

ڈبلیو ایچ اولیور (1925–2015) نیوزی لینڈ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

ڈبلیو ایچ اولیور نیوزی لینڈ دے ہک مہاندرے تاریخ دان ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی نیوزی لینڈ دی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے نیوزی لینڈ دی سماجی اتے سیاسی تاریخ ، اتھوں دے لوکاں دی زندگی اتے اتھوں دے ثقافتی پہلوآں تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے نیوزی لینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندے ہن ۔ 

اولیور 1925 وچ ڄمے اتے 2015 وچ فوت تھئے ۔ انہاں اپݨی زندگی نیوزی لینڈ دی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں کتاباں نیوزی لینڈ دی تاریخ دے مختلف پہلوآں دا تفصیلی جائزہ پیش کریندیاں ہن ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو نیوزی لینڈ دی تاریخ اتھوں دے لوکاں دی جدوجہد اتے اتھوں دی ثقافت دی کہانی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو نیوزی لینڈ دی تاریخ وچ مقامی ماوری لوکاں اتے یورپی آباد کاراں دے درمیان تعلقات اہم رہے ہن ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو نیوزی لینڈ دی سیاست اتے سماج وچ اتھوں دے لوکاں دی ثقافت اتے روایتاں دا اہم کردار ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو نیوزی لینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے لوکاں دی زندگی اتے اتھوں دے جغرافیائی حالات کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ 

ڈبلیو ایچ اولیور دی تحقیق نیوزی لینڈ دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے نیوزی لینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں نیوزی لینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
فریڈرک وائمپر

فریڈرک وائمپر (ڄمݨ دی تاریخ: 20 جولائی 1838ء لندن - وفات دی تاریخ: 26 نومبر 1901ء) ہک برطانوی فنکار اتے ایکسپلورر ہن۔

## ٻیا ݙیکھو

* کرکٹ
* فرسٹ کلاس
* میریلیبون کرکٹ کلب کے کھلاڑیوں کی فہرست (1827-1863)

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:لندن دیاں ڄمان٘درو شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
اوما دیوی بادی

اوما دیوی باڈی (ڄَمَّݨ 1965ء) نیپال دے صوبہ سڈور مغربی دی صوبائی اسمبلی دی رُکن ہِن، جیڑھیاں 2017ء وِچ چُݨیاں ڳئیاں ہَن۔ اوہ انسانی حقوق دی کارکن اَتے وݙی تحریک دی رہنما ہِن، جیڑھی اپݨی برادری دے حقوق کوں تسلیم کرواوݨ کِیتے سرگرم احتجاج کریندی رہی ہِن، جیندے وِچ چھوت چھات، جسم فروشی، زمین دی ملکیت اَتے شہریت دے خاتمے دے مسائل شامل ہِن۔

## ابتدائی زندگی
اوما دیوی باڈی 1965ء وِچ نیپال دے سالین ضلع دے تھاپا گاؤں وِچ ڄَمّیاں ہَن۔ چھوٹی عمر وِچ ای، اوہ طوائف دے طور تے حیاتی گزارݨ تے مجبور تِھی ڳئیاں، جو اُوں ویلے بڑی ذات دیاں زنانیاں کِیتے واحد ذریعہ معاش ہئی۔ 21 سال دی عمر وِچ انّھاں نے برہمن ذات نال تعلق رکھݨ والے پریم بھٹ نال شادی کیتی۔ انّھاں دی بین ذات شادی نے ہک اسکینڈل پیدا کیتا، کیونکہ بڑی ذات کوں نیپال وِچ سبھ توں گھٹ ذاتاں وِچ شمار کیتا ویندا ہئی اَتے اچھوت سمجھیا ویندا ہئی۔ باڈی دی اپݨی کوئی اولاد کائنی، بلکہ انّھاں نے اپݨی بھیݨ دے ݙو پُتراں دی پرورش کیتی۔

## سرگرمی
اوما دیوی باڈی نے اپݨی ذات دیاں زنانیاں توں معاشرے دی توقعات پوری کرݨ توں انکار کر ݙِتّا اَتے اپݨی برادری کِیتے بہتر مواقع فراہم کرݨ کِیتے طوائف دی حیاتی چھوڑ ݙِتی۔ 40 سال دی عمر وِچ، ایکشن ایڈ دی مدد نال، اوہ مقامی تنظیم کمیونٹی سپورٹ گروپ دی سربراہ بݨ ڳئیاں اَتے مغربی نیپال دے ٹیکا پور وِچ کرائے دی جائیداد وِچ بڑی ذات دے 25 ڄواکاں کِیتے ہاسٹل قائم کیتا۔ ڄواکاں کوں اتھاں رہائش ݙتی ویندی ہئی اَتے مقامی اسکول وِچ پڑھایا ویندا ہئی، نال ای اسکول دے بعد انّھاں دی تعلیم اَتے گِݨتی دی مہارت وِچ اضافی مدد ݙتی ویندی ہئی۔ ایں منصوبے دی کامیابی دے بعد ہک وݙے منصوبے دی قیادت کیتی ڳئی جیندا مقصد 100 توں زائد ڄواکاں دی میزبانی کرݨ ہئی۔

2007ء وِچ، اوما دیوی بڑی برادری دے حقوق کِیتے احتجاج کرݨ والی تحریک دی رہنما بݨ ڳئیاں۔ ایہ 48 ݙینہہ دی وݙی تحریک دے ناں نال مشہور تِھئی۔ ایں دوران، انّھاں نے 23 اضلاع دے تقریباً 500 باڈی کارکناں کوں انّھاں دے ڳوٹھاں توں کھٹمنڈو دے سنگھا دربار تائیں گھِن آئیاں۔ انّھاں دے مطالبات وِچ جسم فروشی اَتے اچھوت چھات دا خاتمہ، برادری کِیتے مستقل رہائش، پیدائش دی رجسٹریشن اَتے ماں دے ناں تے شہریت شامل ہَن۔ جدوں انّھاں دے مطالبات نہ سُڳے، تاں اوما دیوی نے اپݨے کپڑے اتار تے حکومتی دفتر دے دروازے تے لٹک ڳئیاں۔ ایں احتجاج نے میڈیا دی توجہ حاصل کیتی اَتے حکومت کوں 10 ستمبر 2007ء کوں باڈی برادری کِیتے رہائشی منصوبہ بݨاوݨ تے راضی تِھیوݨا پیا۔

2018ء وِچ، انّھاں دی سرگرمیاں دے اعتراف وِچ، انّھاں کوں بی بی سی دی 100 زنانیاں وِچ شامل کیتا ڳیا۔

## انتخابات 2017ء
2017ء وِچ، اوما دیوی باڈی صوبہ نمبر 7 کِیتے قومی اسمبلی دی رُکن چُݨیاں ڳئیاں۔ اوہ باڈی برادری دی نمائندگی کرݨ والی پہلی منتخب عہدے دار بݨ ڳئیاں۔ انّھاں نے آکھیا جو اوہ حکومت دے اندر توں کم کر تے اپݨی برادری دے حالات بہتر بݨاوݨ دی کوشش کریساں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انسانی حقوق دی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
اوشا مہتا

**اوشا مہتا** (انگریزی: Usha Mehta) (25 مارچ 1920ء – 11 اگست 2000ء) ہک گاندھیائی اتے ہندوستان دی آزادی دی جدوجہد وِچ شامل ہَن۔ انّھاں کوں کانگریس ریڈیو دے انعقاد کِیتے وی یاد کیتا ویندا ہَئی، جیڑھا سیکرٹ کانگریس ریڈیو وی آکھیا ویندا ہَئی، ہک زیر زمین ریڈیو اسٹیشن، جیڑھا 1942ء دی ہندوستان چھوڑ دو تحریک دے دوران وچ کجھ مہینے تک کم کیتا۔ 1998ء وِچ حکومت ہند نے انّھاں کوں پدم وبھوشن نال نوازیا، جو جمہوریہ ہند دا ݙوجھا سبھ توں وݙا شہری اعزاز ہَئی۔

## ابتدائی زندگی
اوشا مہتا جدید دور دے گجرات وِچ سورت دے نیڑے ہک ڳاؤں سرس وِچ پیدا تھئیاں۔ جݙݨ اوہ صرف پنج سال دیاں ہَن، تاں اوشا مہتا نے پہلی واری گاندھی کوں ݙٹھا جݙݨ اوہ احمد آباد وِچ اپݨے آشرم دے دورے تے ہَن۔ تھوڑی دیر دے بعد، موہن داس گاندھی نے اپݨے ڳاؤں دے نیڑے ہک کیمپ دا اہتمام کیتا جیندے وِچ ننّھی اوشا نے حصہ گھِدا، سیشن وِچ شرکت کیتی اتے تھوڑا سا گھمݨ شروع کیتا۔

1928ء وِچ اٹھ سالہ اوشا نے سائمن کمیشن دے خلاف احتجاجی مارچ وِچ حصہ گھِدا اتے برطانوی راج دے خلاف احتجاج دے اپݨے پہلے الفاظ آکھے: "سائمن گو بیک۔" اوہ اتے ٻئے ٻالاں نے صبح سویرے برطانوی راج دے خلاف مظاہریاں اتے شراب دیاں دکاناں دے سامھݨے دھرنا ݙیوݨ وِچ حصہ گھِدا۔ انّھاں وِچوں ہک احتجاجی مارچ دے دوران، پولیس اہلکاراں نے ٻالاں تے لاٹھی چارج کیتا اتے ہندوستانی پرچم چاتے ہوئے ہک ڳالھ جھنڈے دے نال ڳِر ڳئی۔ ایں واقعے توں ناراض ٻال اپݨے والدین دے کول واقعہ گھِن ڳئے۔ بزرگاں نے جواب ݙتا جو ٻالاں کوں ہندوستانی پرچم (زعفرانی، چٹا اتے ساوا) دے رنگاں وِچ ملبوس کیتا اتے کجھ ݙینہہ دے بعد انّھاں کوں سڑکاں تے بھیڄ ݙتا۔ جھنڈے دے رنگاں وِچ ملبوس ٻالاں نے ول مارچ کیتا اتے چیہندے ہوئے آکھیا: "پولیس والو، تساں اپݨیاں لاٹھیاں اتے ڈنڈے تاں چلا سڳدے او، پر اساݙا جھنڈا کائنی گرا سڳدے۔"

## حوالے

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:سماجی کارکن
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
چارلس وٹیکر (کرکٹ کھݙاڑی)

چارلس گسٹاوس وائٹیکر (ڄمݨ دی تاریخ: 8 ستمبر 1819ء - وفات دی تاریخ: 15 نومبر 1886ء) ہک انگریز اول درجہ کرکٹ کھݙاڑی ہئی جیہڑا 1839–48ء تک سرگرم ہئی جیہڑا کینٹ کیتے کھیݙدا ہئی۔ او بارمنگ، کینٹ وچ پیدا تھیا اتے فوت تھیا۔ اوں نے 70 فرسٹ کلاس میچاں وچ سڄے ہتھ دے بلے باز دی حیثیت نال کھیݙے، 55 دے سب توں زیادہ اسکور دے نال 844 رنز بݨائے۔ اتے سڄے ہتھ دے راؤنڈ آرم فاسٹ باؤلر دے طور تے، (نامعلوم) کیتے چھ دی بہترین کارکردگی دے نال 46 وکٹاں حاصل کیتیاں۔

## ٻیا ݙیکھو

* کرکٹ
* فرسٹ کلاس
* میریلیبون کرکٹ کلب کے کھلاڑیوں کی فہرست (1827-1863)

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نیل اولیور

نیل اولیور (ڄمݨ 1967) آثار قدیمہ دا براڈکاسٹر

نیل اولیور ہک مشہور لکھاری اتے ٹیلی ویژن پیش کنندہ ہن ۔ انہاں دی لکھت اتے ٹیلی ویژن پروگرام برطانوی تاریخ اتے آثار قدیمہ تے مبنی ہن ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے دستاویزی فلماں برطانوی تاریخ دے بارے وچ دلچسپ اتے معلوماتی ہوندیاں ہن ۔ 

اولیور 1967 وچ ڄمے ۔ انہاں دی لکھت دا انداز عام لوکاں کیتے سمجھݨ وچ آسان ہے ، جیندے نال تاریخ دے بارے وچ دلچسپی پیدا تھیندی ہے ۔ انہاں دی کتاب "وائکنگز" (Vikings) وائکنگ دور دی تاریخ دا ذکر کریندی ہے ۔ انہاں دی ٹیلی ویژن سیریز "برطانوی تاریخ دی کہانی" (A History of Ancient Britain) برطانوی تاریخ دے بارے وچ ہے ۔ انہاں دی لکھت اتے ٹیلی ویژن پروگرام برطانوی تاریخ دے مختلف پہلوآں کوں سامݨے گھن آندے ہن ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو برطانوی تاریخ صرف جنگاں اتے بادشاہواں دیاں کہانیاں نئیں ہے ، بھل ایہ اتھوں دے لوکاں دی زندگی دی کہانی وی ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ کوں واضح کریندیاں ہن جو برطانوی لوکاں دی ثقافت ، روایتاں اتے جدوجہد اتھوں دی تاریخ دا اہم حصہ ہن ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو برطانوی لوکاں کوں اپݨی تاریخ توں سکھݨا چاہیدا ہے ۔ 

نیل اولیور دی لکھت اتے ٹیلی ویژن پروگرام برطانوی تاریخ دے طالب علماں اتے عام لوکاں ݙوہائیں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے دستاویزی فلماں برطانوی تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندیاں ہن ۔ انہاں دی لکھت اتے ٹیلی ویژن پروگرام برطانوی تاریخ کوں محفوظ کرݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ اہم کردار ادا کریندے ہن ۔ انہاں دیاں کاوشاں برطانوی تاریخ کوں عام لوکاں تئیں پچاوݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
اورزولا فون دیر لاین

اورزولا فون دیر لاین (انگریزی: Ursula von der Leyen) (جرمن: [ˈʊʁzula ˈɡɛʁtʁuːt fɔn deːɐ̯ ˈlaɪən]؛ پیدائشی ناں البریخت؛ ڄَمَّݨ 8 اکتوبر 1958ء) ہک جرمن طبیبہ اَتے سیاست دان ہِن، جو 2019ء توں یورپی کمیشن دی 13ویں صدر دے طور تے خدمات انجام ݙیندی پئی ہِن۔ انّھاں نے 2005ء توں 2019ء تئیں جرمن وفاقی حکومت وِچ مختلف عہدیاں تے کم کیتا، انگیلا میرکل دی کابینہ وِچ کامیابی نال وزیر دفاع سمیت ٻہوں سارے اہم عہدیاں تے فائز رہیاں۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
میلانی اوپن ہائیمر

میلانی اوپن ہائیمر (حیات) آسٹریلیا دی تاریخ دی ڄاݨ وند

میلانی اوپن ہائیمر آسٹریلیا دی ہک مہاندری تاریخ دان ہن ۔ انہاں اپݨی تحقیق آسٹریلیا دی سماجی اتے جنگی تاریخ تے مرکوز رکھی ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے خاص طور تے آسٹریلیا دی رضاکارانہ تحریکاں ، جنگ وچ تریمتیں دے کردار اتے آسٹریلیا دی سماجی تبدیلی دے بارے وچ ہن ۔ 

اوپن ہائیمر دی تحقیق آسٹریلیا دی جنگی تاریخ دے سماجی پہلوآں تے روشنی پیندی ہے ۔ انہاں دی کتاب "آسٹریلیا دی جنگی زنانیاں" (Australian Women and War) آسٹریلیا دی جنگی کوششاں وچ تریمتیں دے کردار دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو آسٹریلیا دی جنگی تاریخ صرف سپاہیاں دیاں کہانیاں نئیں ، بھل ایندے وچ تریمتیں دا وی اہم کردار ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو آسٹریلیا دی رضاکارانہ تحریکاں اتھوں دی سماجی تاریخ دا اہم حصہ ہن ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو آسٹریلیا دی سماجی تبدیلی وچ جنگاں دا گہرا اثر رہیا ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو آسٹریلیا دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے لوکاں دی زندگی اتے اتھوں دے سماجی حالات کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ 

میلانی اوپن ہائیمر دی تحقیق آسٹریلیا دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے آسٹریلیا دی سماجی اتے جنگی تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں آسٹریلیا دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔