گیرہارڈ ایرٹل

### گیرہارڈ ایرٹل
گیرہارڈ ایرٹل (ڄم 10 اکتوبر 1936) ہک جرمن ماہر طبیعیات اے تے برلن ، جرمنی اچ شعبہ فزیکل کیمسٹری ، Fritz-Haber-Institut der Max-Planck-Gesellschaft اچ پروفیسر ایمریٹس ہے ۔ ایرٹل دی تحقیق جدید سطح کیمسٹری دی بنیاد رکھی ، جئیں ایہ سمجھݨ اچ مدد کیتی اے کہ فیول سیل بغیر آلودگی دے توانائی کیویں پیدا کریندن ، کیٹالٹک کنورٹر کار دے اخراج کوں کیویں صاف کریندن تے ایہ وی کہ لوہا کیوں زنگ آلود تھیندا ہے ، رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز آکھیا ۔ 

ایندے کم صاف توانائی دے ذرائع دی ترقی دی راہ ہموار کیتی اے تے فیول سیلز دی ترقی دی رہنمائی کریسی ، نوبل کمیٹی فار کیمسٹری دی سیکرٹری آسٹرڈ گراسلنڈ آکھیا ۔ 

انہاں کوں ٹھوس سطحاں تے کیمیائی عمل دے مطالعہ کیتے 2007 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ نوبل اکیڈمی آکھیا کہ ایرٹل ایں ڳال دی تفصیل نال وضاحت کیتی اے کہ سطحاں تے کیمیائی رد عمل کیویں تھیندن ۔ انہاں دیاں دریافتاں تعلیمی مطالعہ تے صنعتی ترقی ݙوہیں اچ لاگو تھیندن ، اکیڈمی آکھیا ۔ "سطح کیمسٹری اوزون پرت دی تباہی کوں وی سمجھا سڳدی ہے ، کیوں جو رد عمل اچ اہم اقدامات دراصل سٹریٹوسفیئر اچ برف دے چھوٹے کرسٹل دی سطحاں تے تھیندن ، " ایوارڈ سائٹیشن اچ پڑھیا ڳیا ۔ 

2015 اچ ، ایرٹل 65ویں لنڈاؤ نوبل لوریٹ میٹنگ دے چھیکڑی ݙینہہ تے موسمیاتی تبدیلی تے میناؤ اعلامیہ 2015 تے دستخط کیتے ۔ اعلامیے تے مجموعی طور تے 76 نوبل انعام جتݨ والیاں دستخط کیتے ہن تے اوں ویلھے دے فرانسیسی جمہوریہ دے صدر ، فرانسوا اولاند کوں پیرس اچ کامیاب COP21 موسمیاتی سربراہ اجلاس دے حصے دے طور تے پیش کیتا ڳیا ۔ 

### جیوݨ جوڳ
ایرٹل جرمنی دے سٹٹگارٹ اچ پیدا تھیا ہا ، جتھاں انہاں 1955 توں 1957 تک Technische Hochschule Stuttgart اچ طبیعیات دا مطالعہ کیتا تے ول یونیورسٹی آف پیرس (1957–1958) تے میونخ اچ Ludwig Maximilian University (1958–1959) اچ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں 1961 اچ Technische Hochschule Stuttgart توں طبیعیات اچ ڈپلوم مکمل کیتا ، اپݨے تھیسس مشیر ہینز گیریشر دا سٹٹگارٹ اچ میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ فار میٹلز ریسرچ توں میونخ اچ پچھا کیتا تے 1965 اچ Technische Hochschule München توں پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### تعلیمی کیریئر
پی ایچ ڈی مکمل کرݨ دے بعد ، او Technische Hochschule München (1965–1968) اچ اسسٹنٹ تے لیکچرر بݨ ڳیا ۔ 1968 توں 1973 تک ، او Technische Hochschule Hannover اچ پروفیسر تے ڈائریکٹر ہا ۔ ول ، او انسٹی ٹیوٹ فار فزیکل کیمسٹری ، Ludwig Maximilian University of Munich (1973–1986) اچ پروفیسر بݨ ڳیا ۔ 1970 تے 80 دے ݙہاکے دے دوران ، او کیلیفورنیا انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (1976–1977) ، یونیورسٹی آف وسکونسن–ملواکی (1979) تے یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے (1981–82) اچ وی وزیٹنگ پروفیسر ہا ۔ 

او 1986 توں ریٹائرمنٹ تائیں ، MPG دے Fritz Haber Institute دا ڈائریکٹر بݨ ڳیا ۔ 1986 اچ ، اعزاز دے طور تے ، انہاں کوں فری یونیورسٹی آف برلن تے Technische Universität برلن اچ "آنریری پروفیسر" تے 1996 اچ ہمبولڈٹ یونیورسٹی آف برلن اچ نامزد کیتا ڳیا ۔ 

2008 توں 2016 تک ، ایرٹل Technische Universität Darmstadt دی یونیورسٹی کونسل دے رکن دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

### سائنسی پرکھ پرچول
گیرہارڈ ایرٹل لوہے (Haber Bosch process) تے پلاٹینم (کیٹالٹک کنورٹر) تے کاربن مونو آکسائیڈ دے کیٹالٹک آکسیڈیشن دے کیٹالٹک سرت سلھاڑ دے تفصیلی مالیکیولر میکانزم دا تعین کرݨ کیتے ڄاتا ویندا ہے ۔ اپݨی تحقیق دے دوران انہاں پلاٹینم سطحاں تے آسکیلیٹری رد عمل دا اہم مظہر دریافت کیتا تے ، فوٹو الیکٹران مائکروسکوپی دا استعمال کریندے ہوئے ، پہلی وار سطح دی بݨتر تے کوریج اچ آسکیلیٹنگ تبدیلیاں دی تصویر کشی کرݨ دے قابل ہن جیڑھے رد عمل دے دوران تھیندن ۔ 

انہاں ہمیشاں نویں مشاہداتی تکنیکاں استعمال کیتیاں جیویں کہ ایندے کیریئر دے شروع اچ گھٹ توانائی الیکٹران ڈائیفریکشن (LEED) ، بعد اچ الٹرا وائلٹ فوٹو الیکٹران سپیکٹروسکوپی (UPS) تے سکیننگ ٹنلنگ مائکروسکوپ (STM) جیڑھے شاندار نتائج ݙیندے ہن ۔ انہاں کیمسٹری اچ وولف انعام 1998 اچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے دے گابور اے سومورجائی دے نال "عام طور تے سطح سائنس دے شعبے اچ تے خاص طور تے سنگل کرسٹل سطح تے ہیٹروجنیئس کیٹالٹک رد عمل دے بنیادی میکانزم دی وضاحت کیتے ایندیاں شاندار شراکت کیتے" جتیا ۔ 

گیرہارڈ ایرٹل کوں ٹھوس سطحاں تے کیمیائی عمل دے مطالعہ کیتے 2007 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 10 ملین SEK (US$1.7 ملین ، £1.15 ملین) مالیت دے ایوارڈ دا اعلان ایرٹل دی 71ویں سالڳنڈھ تے کیتا ڳیا ۔ "میں بے آواز ہاں ، " ایرٹل برلن اچ اپݨے دفتر توں ایسوسی ایٹڈ پریس کوں ݙسایا ۔ "میں ایندا حساب نی لایندا پیا ہا ۔ "

### ذاتی زندگی
ایرٹل تے ایندی ذال باربرا دے ݙو ٻال تے کئی پوترے پوتریاں ہن ۔ ایندے مشاغل اچ پیانو وڄاوݨ تے جݙاں او تجربات نی کریندا تاں اپݨیاں بلیاں نال کھیݙݨ شامل ہے ۔ او خود کوں عیسائی ظاہر کریندا ہے ۔