کِھل ہَس۔ ٹوک مذاق

عالی جاہ! لوک ہِن 

’’بے پناہ‘‘ لوک ہِن

تاج تخت بچدے نئیں

بھاء کپاہ لوک ہِن 

کجھ زمین بھوری ہے

کجھ سیاہ لوک ہِن

ڳال کوں سمجھدے نئیں

بادشاہ لوک ہِن

خیر کر خداوندا!

خیر خواہ لوک ہِن

کلھیاں چار ڳالھیں ہِن

خوامخواہ لوک ہِن

بھاء دی کیا ضرورت ءِ 

بے گناہ لوک ہِن

اصغر گورمانی                                                     

## اللہ کریسی ……؟

’’ کیا اساں صرف ماراں کھاوݨ تے بھوڳ بھوڳݨ سانگے پیدا تھیوں ۔ روز خوشامت کروں تے پُٹھے کم کروں تاں چنڳے لڳدوں نہ تاں روز تبادلہ تے جواب طلبی ۔میں ڈبل ایم اے کر تے جخ ماری اے ، میٹرک پاس پروموٹیے لہوری ایس پی دیاں ماراں جھل جھل تے میں تاں اک نک تھی ڳیاں ۔ ابا سئیں میݙا تبادلہ کراؤ نہ تاں میں بھا لینداں ایجھی تھاݨینداری کوں ۔ ‘‘ 

’’ پُتر توں پریشان نہ تھی ، لہور ویساں اپݨے دولے سئیں کوں آکھساں ، تیݙا تبادلہ تاں کیا خود ہیں ،ایس پی دی پاڑ تے رنبہ رکھویساں ۔ مخدوم صیب تاں اپݨے مہربان اِن پر انہاندا بٖال وی اپݨا اے ۔ جݙاں دا سیاست ءِ چ اساں اپݨا پولنگ اسٹیشن جِت تے ݙیندوں تے رزلٹ دا پہلا نتیجہ  نتیجہ چا تے کوٹھی دے اندر داخل تھینداں مخدوم سئیں دے نال مخدوم سئیں تے بٖئے سارے لوک کھڑے تھی ویندن ، مخدوم صیب میکوں گُھٹ تے بھاکل پیندن تے آکھدن شاباس ملک، شاباس ۔‘‘

’’ ابا سئیں! تُساں تاںبھولے آدمی ہیوے ، بھلا مخدومیں وی کہیں دے کم کیتے۔ اے تاں صرف گولیاں ݙیندن، جیکر اے لوک وسیب دے نال ہوون ہا تاں اڄ اساں ایویں کھلے کھاؤں ہا ، اڄ اساں لہور دے غلام ہوووں ہا۔ اڄ اساݙی اپݨی شاہی نہ ہووے ہا ۔ ‘‘ 

تھاݨیدار پُتر دی مایوسی والی ڳالھ سُݨ تے پیو حوصلہ ݙیندے : ’’ پُتر حوصلہ رکھ میکوں لہور ونجٖݨ تاں ݙے، ولا ݙیکھ تھیندا کیا ہے ؟ ‘‘

ملک صاحب لہور پُڄ ڳے ، اوکھیں سوکھیں گورنر صیب دے پی اے ملݨ دا ٹائم ݙے ݙتا۔ 

’’ ہاں بھئی ملک حال حویلہ ‘‘ : مخدوم صیب پُچھیا ۔

ملک صیب ہتھ بٖدھ تے آکھدے : ’’ سوہݨا تیݙی کچاری شالا بھری راہوے ، میں حیاتی ءِ چ پہلی واری سوال دا ٹھوٹھا چا آیاں ، میکوں خالی نہ ولاویں ۔ میݙا پُتر پولیس ءِ چ نکا تھاݨیندار اپݨی قابلیت تے بھرتی تھیا ہا۔ ݙو واری سولہاں پاس اے پر اونکوں ایس پی ساہ نی پٹݨ ݙیندا ، نت تبادلے کیتی کھڑے، ہُݨ وی کھݙے لائن چا ماریس، پُتر میݙا پریشان اے ۔ آکھدے میݙا تبادلہ کراݙیو ۔ ‘‘ 

’’ ایس پی کون اے ؟ ‘‘ مخدوم صیب پُچھیا ۔

’’ سئیں کوئی لہوری اے ۔ ‘‘ ملک جواب ݙتا۔

’’ چنڳاں تاں ول سارے ہتھ چاؤ، اللہ سئیں کنوں دعا منگوں جو تیݙے پتر دا تبادلہ اللہ کریسی ۔ ‘‘ 

ملک صیب دعا کرا تے ول آئے پر گورنر ہاؤس دا پنجابی عملہ لوکیں توں پُچھدا رہ ڳیا جو بیورو کریسی وی ہے، تھیورو کریسی وی ہے پر اللہ کریسی کیا شئے ہے ؟؟

ہک بٖیا ہُجیتا مخدوم صیب کول گورنر ہاؤس پُڄ ڳیاتے آکھیا : ’’ سوہݨا میݙا پُتر اتنی مدت کنوں پرے دے بھوڳ بھوڳیندا کھڑے ، سیکرٹری تعلیم کوں آکھو ملتان شہر یا نیڑے دے کہیں کالج ءِ چ تبادلہ کر ݙیوے ۔ فلاݨے کالج ءِ چ سیٹ ہے اتے فلاݨے وچ وی ہے ۔ ‘‘

گورنر صیب آکھیا : ’’ اچھا بابا دعا کریندوں ‘‘۔

سائل ہتھ بٖدھ تے ولدی ݙتی : ’’ اے ݙیکھو سوہݨا ہتھ بٖدھی بٖیٹھاں ، دعا نہ منگاؤ تے فون چا کر۔ ‘‘

گورنر صیب اپݨے پی اے کوں آکھیا :’’ سیکرٹری تعلیم دا نمبر ملاؤ۔ ‘‘

نمبر ملݨ تے گورنر صیب سیکرٹری تعلیم کوں آکھیا : ’’ بابا اے بندہ میݙا ݙاڈھا چہیتا تے ہجیتا ہے ، ایندے پُتر دا تبادلہ فلاݨے کالج توں فلاݨے کالج کر ݙیو۔ ‘‘

سیکرٹری تعلیم ولدی ݙیندے ’’ سئیںگورنر صیب ، لیکچرر دے تبادلے ایویں نی تھیندے ، رولز ہوندن، ریگولیشن ہوندن تے پتہ نی کیا کیا قواعد پیش آندن ۔ اے دیہاتی لوک تُساں توں غلط کم کراوݨ چہندن تاں جو جݙاں گورنری دی معیاد ختم تھیوے تہاݙا ریکارڈ بے قاعدگیاں نال پُر ہووے۔ ‘‘

گورنر صیب ہک دم فون دا رسیور کن توں تلے ٹھاہ ݙتا تے سائل کوں آکھیا : ’’ ہاں ووئے ! توں میں توں غیر قنونی کم کرا تے میکوں ڈھکاوݨ چہندا ہاویں ۔ ‘‘ 

واضح تھیوے جو مخدوم صیب اوں ضیاء الحق دے گورنر ہَن جئیں آئن کوں چا تے پرے چا ماریا ہا۔

## حوالہ
معروف سرائیکی لکھاری سئیں ظہور احمد دھریجہ دی کتاب (سرائیکی اجرک) وچوں چوݨ