جیمز پیبلز

### جیمز پیبلز
فلپ جیمز ایڈون پیبلز سی سی او ایم ایف آر ایس (ڄمݨ 25 اپریل ، 1935) ہک کینیڈین-امریکی ماہر فلکیات ، ماہر نجوم ، تے نظریاتی ماہر کائنات ہن جیڑھے جو پرنسٹن یونیورسٹی وچ سائنس دے البرٹ آئن سٹائن پروفیسر ایمریٹس ہن ۔ انہاں کوں 1970ء دے بعد دے عرصے وچ دنیا دے سبھ توں ݙݙے نظریاتی ماہر کائنات وچوں ہک سمجھیا ویندا ہے ، جنہاں دیاں بنیادی نیوکلیو سنتھیسس ، ڈارک میٹر ، کائناتی مائیکرو ویو بیک گراؤنڈ ، تے سٹرکچر فارمیشن وچ وݙیاں نظریاتی ݙاتاں ہن ۔

پیبلز کوں 2019ء وچ طبعی کائنات وچ انہاں دیاں نظریاتی دریافتیاں کیتے فزکس دا نوبل انعام دا ادھ ملیا ۔ انہاں ایہہ انعام مائیکل میئر تے ڈیڈیئر کوئلوز نال سانجھا کیتا ہا جنہاں ہک سجھ نما ستارے دے گرد گردش کرݨ والے ایکسوپلینیٹ دی دریافت کیتی ہئی ۔ جݙݨ جو انہاں دا زیادہ تر کم کائنات دی پہلی کجھ سیکنڈاں توں ترقی نال تعلق رکھدا ہے ، او اساں کتنے آغاز دے بارے وچ ڄاݨ سڳدے ہیں ، ایندے بارے وچ زیادہ شکی ہن ، تے آکھیا ہا ، "اے ٻہوں بدقسمتی دی ڳالھ ہے جو بندہ آغاز دے بارے وچ سوچیندا ہے جݙاں جو حقیقت وچ ، اساں کول اینجھی شے دے آغاز دا کوئی چنڳاں نظریہ کینی ۔" پیبلز آپݨے آپ کوں ہک قائل شدہ اگناسٹک قرار ݙتا ہے ۔

### ابتدائی زندگی
پیبلز 25 اپریل ، 1935ء کوں سینٹ وائٹل وچ ڄمے ہن جیڑھا جو اڄ کل دے ونیپیگ ، مینیٹوبا ، کینیڈا وچ ہے ، او ادا ماریون (گرین) ، ہک گھریلو خاتون ، تے اینڈریو چارلس پیبلز دے پتر ہن ، جیڑھے جو ونیپیگ گرین ایکسچینج کیتے کم کریندے ہن ۔ انہاں یونیورسٹی آف مینیٹوبا توں بیچلر آف سائنس مکمل کیتا ۔ ول انہاں پرنسٹن یونیورسٹی وچ گریجویٹ تعلیم حاصل کیتی ، جتھوں انہاں 1962ء وچ فزکس وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ، انہاں دا ڈاکٹریٹ دا مقالہ "مشاہداتی ٹیسٹ تے نظریاتی مسائل جنہاں دا تعلق ایں قیاس نال ہے جو برقی مقناطیسی تعامل دی طاقت متغیر تھی سڳدی ہے" رابرٹ ڈکے دی نگرانی وچ مکمل تھیا ہا ۔ او آپݨے پورے کیریئر وچ پرنسٹن وچ ریہے ۔ پیبلز 1977–78 تعلیمی سال دے دوران انسٹی ٹیوٹ فار ایڈوانسڈ سٹڈی وچ سکول آف نیچرل سائنسز دے ممبر ہن انہاں بعد وچ 1990–91 تے 1998–99 دے دوران دورے کیتے ۔

### تعلیمی کیریئر
1964ء توں پیبلز دا زیادہ تر کم کائنات دی ابتدا دا تعین کرݨ کیتے طبعی کائنات دے میدان وچ ہے ۔ 1964ء وچ ، ایں میدان وچ ٻہوں گھٹ دلچسپی ہئی تے اینکوں "مردہ خاتمہ" سمجھیا ویندا ہا پر پیبلز ایندے مطالعہ کرݨ کیتے پرعزم ریہے ۔ پیبلز بگ بینگ ماڈل وچ ٻہوں اہم ݙات داریاں کیتیاں ہن ۔ ڈکے تے ٻئے لوکاں دے نال (جارج گامو ، رالف اے الفیر تے رابرٹ سی ہرمین دے تقریباً ݙو ݙہاکیاں بعد) ، پیبلز کائناتی مائیکرو ویو بیک گراؤنڈ ریڈی ایشن دی پیش گوئی کیتی ۔ بگ بینگ نیوکلیو سنتھیسس ، ڈارک میٹر تے ڈارک انرجی وچ وݙیاں ݙات داریاں کرݨ دے نال نال ، او 1970ء دے ݙہاکے وچ کائناتی سٹرکچر فارمیشن دے نظریہ وچ ہک اہم رہنما ہن ۔ ایندے توں ٻہوں پہلے جو اینکوں فزکس دی ہک سنجیدہ ، مقداری شاخ سمجھیا ویندا ہا ، پیبلز طبعی کائنات دا مطالعہ کریندے ہن تے انہاں اینکوں قابل احترام بݨاوݨ کیتے ٻہوں کجھ کیتا ہے ۔ پیبلز آکھیا ، "اے ہک قدم کینی ہا ، کجھ نازک دریافت جنہاں کائناتیات کوں اچانک متعلقہ بݨایا بھل جو ایہہ میدان کجھ تجرباتی مشاہدات دے ذریعے آہستہ آہستہ ابھریا ۔ واضح طور تے میری کیریئر دے دوران سبھ توں اہم کائناتی مائیکرو ویو بیک گراؤنڈ (CMB) ریڈی ایشن دی دریافت ہئی جنہاں فوری طور تے توجہ مبذول کرائی ۔۔۔۔ تجربہ کار جنہاں کوں ایں ریڈی ایشن دی خصوصیات کوں ماپݨ وچ دلچسپی ہئی تے نظریات دان ، جیڑھے جو مضمرات دا تجزیہ کرݨ وچ شامل تھئے ہن ۔" انہاں دے شا انعام دے حوالے وچ آکھیا ڳیا ہے جو "انہاں کائناتیات وچ تقریباً تمام جدید تحقیقات دی بنیاد رکھی ، نظریاتی تے مشاہداتی ݙونہیں ، ہک ٻہوں قیاس آرائی والے میدان کوں ہک درست سائنس وچ تبدیل کر ݙتا ۔"

پیبلز کول بنیادی خیالات کوں ایجاد کرݨ دا ہک لمبا ریکارڈ ہے ، جنہاں دا بعد وچ ٻئے سائنسداناں وݙے پیمانے تے مطالعہ کیتا ہا ۔ مثال دے طور تے ، 1987ء وچ ، انہاں ابتدائی کائنات دی ترقی کیتے بنیادی آئسوکرچر بیریئن ماڈل تجویز کیتا ۔ ایں طرح ، پیبلز 1970ء دے ݙہاکے دی موہر وچ ڈارک میٹر دے مسئلے کوں قائم کرݨ وچ وی حصہ پایا ۔ پیبلز اوسٹرائیکر–پیبلز معیار کیتے وی ڄاݨئے ویندے ہن ، جنہاں دا تعلق کہکشاں دی تشکیل دی استحکام نال ہے ۔

پیبلز دے کم دے مجموعے کوں ایں ڳالھ نال سراہا ڳیا جو انہاں کوں 2019ء دا نوبل انعام برائے فزکس "طبعی کائنات وچ نظریاتی دریافتیاں کیتے" ݙتا ڳیا پیبلز ادھ انعام مائیکل میئر تے ڈیڈیئر کوئلوز نال سانجھا کیتا جنہاں ہک مین سیکوئنس ستارے دے گرد ہک ایکسوپلینیٹ دریافت کرݨ والے پہلے لوک ہن ۔

پیبلز کوں 1977ء وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے رکن تے 1988ء وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن دے طور تے منتخب کیتا ڳیا ہا ۔

### اعزاز تے ایوارڈ
·        فیلو آف دی امریکن فزیکل سوسائٹی (1964)

·        ایڈنگٹن میڈل (1981)

·        ہائنمین پرائز (1982)

·        فیلو آف دی رائل سوسائٹی (1982)

·        ہینری نورس رسل لیکچر شپ (1993)

·        بروس میڈل (1995)

·        آسکر کلین میڈل (1997)

·        گولڈ میڈل آف دی رائل آسٹرونومیکل سوسائٹی (1998)

·        گروبر پرائز ان کاسمولوجی (2000) ، ایلن سینڈیج دے نال

·        ہاروی پرائز (2001)

·        شا پرائز (2004)

·        ممبر آف دی امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی (2004)

·        کرافورڈ پرائز ، جیمز ای گن تے مارٹن ریس دے نال (2005)

·        ہچکاک پروفیسرشپ (2006)

·        ڈیراک میڈل (2013)

·        ممبر آف دی آرڈر آف مینیٹوبا (2017)

·        نوبل پرائز ان فزکس (2019)

·        الیکٹڈ اے لیگیسی فیلو آف دی امریکن آسٹرونومیکل سوسائٹی ان 2020

·        نیمڈ بائی دی کارنیگی کارپوریشن آف نیو یارک ایز این آنری آف دی گریٹ ایمیگرنٹس ایوارڈ ان 2021

·        گولڈن پلیٹ ایوارڈ آف دی امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ (2024)

انہاں دے ناں تے

·        ایسٹروئڈ 18242 پیبلز