open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
کرن عمران ڈار

کرن عمران ڈار (انگریزی: Kiran Imran Dar) ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی مئی 2013ء توں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی ممبر ہِن۔ کرن عمران ڈار اِیں توں پہلے اپریل 2015ء توں مئی 2018ء تئیں قومی اسمبلی دی رکن تے 2008ء توں 2015ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہَن۔

## سیاسی حیاتی

### 2008ء دے عام انتخابات
کرن عمران ڈار 2008ء دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَن۔

### 2013ء دے عام انتخابات
کرن عمران ڈار 2013ء دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشستاں تے مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن وَلا منتخب تھئی ہَن۔

عائشہ رضا فاروق دے استعفیٰ دے بعد اپریل 2015ء وِچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشستاں تے کرن عمران ڈار مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَن۔

### 2018ء دے عام انتخابات
کرن عمران ڈار 2018ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پنجاب توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دی حیثیت نال قومی اسمبلی وِچ وَلامنتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:کشمیری نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ٹرنہم گرین دی جنگ 1642

## ٹرنہم گرین دی جنگ 1642
ٹرنہم گرین دی جنگ 13 نومبر 1642ء کوں انگریزی خانہ جنگی دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ شاہی فوج (رائلسٹس) تے پارلیمانی فوج (پارلیمنٹیرینز) دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ لندن دے مغربی علاقے ٹرنہم گرین وچ تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد شاہی فوج دا لندن تے قبضہ کرݨا ہئی ، جیڑھا پارلیمانی فوج دا مضبوط ڳڑھ ہئی ۔ 

شاہی فوج دی اڳواݨی شہزادہ روپرٹ کریندے پئے ہن ، جڈانجو پارلیمانی فوج دی اڳواݨی ارل آف ایسیکس کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ پارلیمانی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا تے شاہی فوج کوں لندن وچ داخل تھیوݨ توں روک ݙتا ۔ ݙوہاں پاسوں توپاں تے بندوقاں دا زوردار استعمال تھیا ۔ 

ٹرنہم گرین دی جنگ وچ کوئی فیصلہ کن فتح حاصل نہ تھئی ۔ شاہی فوج لندن تے قبضہ نہ کر سڳی ، جڈانجو پارلیمانی فوج شاہی فوج کوں مکمل طور تے پسپا نہ کر سڳی ۔ ایں جنگ دے بعد ، ݙوہاں پاسوں فوجاں پچھوں تے ہٹ ڳیاں اتے جنگ دا سلسلہ جاری رہیا ۔ 

ٹرنہم گرین دی جنگ انگریزی خانہ جنگی دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ پارلیمانی فوج شاہی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں جنگ شاہی فوج دے لندن تے قبضہ کرݨ دے منصوبے کوں ناکام بݨا ݙتا ۔ ایں جنگ دے بعد ، انگریزی خانہ جنگی دا سلسلہ کئی سالاں تک جاری رہیا ۔
وجیہہ اکرم

وجیہہ اکرم ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018ء توں قومی اسمبلی پاکستان دی رکن ہِن۔

## سیاست
وجیہہ اکرم 2018ء دے پاکستان دے عام انتخابات وِچ پنجاب توں پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دی طرفوں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے رکن قومی اسمبلی منتخب تھئی ہَن۔

27 ستمبر 2018ء کوں، وزیر اعظم عمران خان نے وجیہہ اکرم کوں وفاقی پارلیمانی سیکرٹری وزارت تعلیم تے پیشہ ورانہ تربیت دا منصب ݙِتّا۔

### استعفیٰ
اپریل 2022ء وِچ امریکہ دی طرفوں بیرونی مداخلت دے نتیجے وِچ رجیم چینج دے بعد تمام پاکستان تحریک انصاف دے ارکان دے نال انّھاں نے قومی اسمبلی دی سیٹ توں استعفیٰ کائے نہ ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
اوکلیز دی جنگ 1108

## اوکلیز دی جنگ 1108
اوکلیز دی جنگ 1108ء وچ جزیرہ نما آئبیریا (ہسپانیہ تے پرتگال) وچ عیسائی بادشاہ الفانسو ششم دی فوج تے المرابطین مسلماناں دے درمیان لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ اوکلیز دی جنگ دے قلعے دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد عیسائی بادشاہت دا المرابطین دی وِکھ ودھائی کوں روکݨا ہئی ، جیڑھے اندلس (مسلم سپین) توں عیسائی علاقے وچ داخل تھیندے پئے ہن ۔ 

عیسائی فوج دی اڳواݨی الفانسو ششم دے پتر سانچو الفونزیز کریندے پئے ہن ، جڈانجو المرابطین دی اڳواݨی تمیم بن یوسف کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ عیسائی فوج وچ تجربہ کار جنگجوواں دی کمی ہئی تے انہاں دی تیاری وی ناقص ہئی ۔ المرابطین عیسائی فوج تے زوردار حملہ کیتا ۔ عیسائی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر المرابطین دی بہتر حکمت عملی تے گھوڑسوار فوج دے حملیاں دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

اوکلیز دی جنگ وچ عیسائی فوج کوں فیصلہ کن شکست حاصل تھئی ۔ سانچو الفونزیز سمیت کئی عیسائی جنگجو ماریئے ڳئے ۔ ایں شکست نال عیسائی بادشاہت کوں وݙا دھچکا لڳا ۔ ایں شکست نال المرابطین دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا تے عیسائی بادشاہت دی سرحداں کمزور تھی ڳیاں ۔ 

اوکلیز دی جنگ ریکونکیستا (مسلماناں توں عیسائیاں ولوں ہسپانیہ دی فتح) دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں شکست نال عیسائی بادشاہت دی ساکھ خراب تھی ڳئی تے المرابطین دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ عیسائی بادشاہت المرابطین دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت نئیں رکھدی ۔ ایں شکست نال عیسائی بادشاہت دی لمے سرحداں کمزور تھی ڳیاں تے المرابطین دے حملیاں دا خطرہ ودھ ڳیا ۔
اوکلیز دی جنگ 1809

## اوکلیز دی جنگ 1809
اوکلیز دی جنگ 13 جنوری 1809ء کوں نپولین دیاں جنگاں دے دوران جزیرہ نما جنگ دے حصے دے طور تے لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی فوج تے ہسپانوی فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ ہسپانیہ دے شہر اوکلیز دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد فرانسیسی فوج دا ہسپانوی مزاحمت کوں کچلݨا ہئی ، جیڑھی نپولین دے خلاف لڑدی پئی ہئی ۔ 

فرانسیسی فوج دی اڳواݨی مارشل وکٹر کریندے پئے ہن ، جݙاں جو ہسپانوی فوج دی اڳواݨی جنرل فرانسسکو خاویر وینس گاس کریندے پئے ہن ۔ فرانسیسی فوج ہسپانوی فوج تے زوردار حملہ کیتا ۔ ہسپانوی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر فرانسیسی فوج دی بہتر حکمت عملی تے توپخانے دے حملیاں دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

اوکلیز دی جنگ وچ فرانسیسی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ ہسپانوی فوج کوں باری نقصان تھیا تے انہاں دے کئی سپاہی ماریئے ڳئے ۔ فرانسیسی فوج ہسپانوی فوج کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور کر ݙتا ۔ ایں فتح نال فرانسیسی فوج کوں میڈرڈ تے وِکھ ودھائی کرݨ دا موقع مل ڳیا ۔ 

اوکلیز دی جنگ جزیرہ نما جنگ دے دوران ہسپانوی فوجی چڑھی دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال فرانسیسی فوج کوں ہسپانوی مزاحمت کوں کچلݨ وچ مدد ملی ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ فرانسیسی فوج ہسپانوی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال فرانسیسی فوج دا ہسپانیہ وچ اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔ ایں جنگ وچ ہسپانوی فوج دی شکست نال ہسپانوی مزاحمت کوں وݙا دھچکا لڳا ۔
الم دی جنگ 1805

## الم دی جنگ 1805
الم دی جنگ 1805ء وچ تریجھی اتحادی جنگ دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی فوج تے آسٹرین فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ جرمنی دے شہر الم دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد نپولین دی فوج دا آسٹرین فوج کوں گھیر تے شکست ݙیوݨا ہئی ۔ 

فرانسیسی فوج دی اڳواݨی نپولین بونا پارٹ خود کریندے پئے ہن ، جݙاں جو آسٹرین فوج دی اڳواݨی جنرل کارل میک وون لیبرچٹ کریندے پئے ہن ۔ نپولین اپݨی فوج کوں تیزی نال وِکھ ودھائی کراوݨ دی ہدایت کیتی تے آسٹرین فوج کوں گھیر گھدا ۔ آسٹرین فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر فرانسیسی فوج دی بہتر حکمت عملی تے تیز وِکھ ودھائی دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

الم دی جنگ وچ فرانسیسی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ جنرل میک وون لیبرچٹ اپݨی پوری فوج سمیت ہتھیار سٹ ݙتے ۔ ایں فتح نال فرانسیسی فوج کوں آسٹریا تے وِکھ ودھائی کرݨ دا موقع مل ڳیا ۔ ایں فتح نال تریجھی اتحادی جنگ دا رخ بدل ڳیا تے نپولین دی طاقت وچ اضافہ تھیا ۔ 

الم دی جنگ نپولین دیاں جنگاں دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال نپولین دی فوجی صلاحیت دا لوہا منوایا ڳیا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ نپولین دی فوج اپݨے دشمناں کوں گھیر تے شکست ݙیوݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال نپولین دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا تے تریجھی اتحادی جنگ دے نتیجے تے اثر پیا ۔
کرن حیدر

کرن حیدر (اردو: کرن حیدر) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیڑھی جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن رہی ہن۔

## سیاسی حیاتی

### پاکستان دے عام انتخابات، 2013ء
اوہ 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وچ بلوچستان توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے پاکستان دی قومی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہن۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پاکستانی سیاستدان
ونکی:پاکستانی سیاسی تِریمتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستانی سیاست دان زنانیاں
پروین اختر

پروین اختر (انگریزی: Parveen Akhtar) (جنم: 1 جنوری 1957ء) ہک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی مئی 2013ء توں مئی 2018ء تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہی ہَن۔

## ابتدائی اَتے ذاتی حیاتی
پروین اختر 1 جنوری 1957ء کوں پاکستان دے شہر اوکاڑا وِچ پیدا تھئی ہَن۔

پروین اختر میاں عطا محمد مانیکا دی ذال ہِن۔

## سیاسی حیاتی
پروین اختر 2013ء دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے مسلم لیگ (ن) دی امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:پنجاب دے سیاست دان
ونکی:پنجاب دیاں شخصیتاں
ونکی:پنجاب دیاں زنانیاں سیاست دان
ونکی:پنجاب ارکان صوبائی اسمبلی
فرحت بانو

فرحت بانو ڈھاکہ نواب خاندان دی رکن تے برطانوی ہندوستان وچ بنگال قانون ساز اسمبلی دی رکن ہن۔ انّھاں دے چاچا سر خواجہ سلیم اللہ ڈھاکہ دے نواب ہن۔

## حیاتی دا احوال
فرحت بانو برطانوی راج دی سب توں وݙی مقننہ، بنگال قانون ساز اسمبلی دی رکن ہن۔ اوہ ایں کمیٹی وچ منتخب کمیٹی دی ہک رکن ہن۔ ایں کمیٹی وچ انّھاں دے علاوہ ٻیا 21 زنانیاں ارکان وی ہن۔ انّھاں نے بنگال قانون ساز اسمبلی وچ یتیم خانے تے وڈو ہوم ایکٹ 1944 وچ متعارف کرایا۔ انّھاں نے ایہ بل دی ہک کاپی ناری رکش سمیتی دے سکریٹری کموڈینی باسو کوں ݙتی۔

## ذاتی حیاتی
فرحت بانو دی شادی 1912ء وچ ڈھاکہ نواب خاندان دے خواجہ شہاب الدین نال تھئی۔ خواجہ شہاب الدین پاکستان دے شمال مغربی سرحدی صوبے دے گورنر ہن تے انّھاں نے پاکستان دی کابینہ وچ وزیر دی حیثیت نال خدمات انجام ݙتیاں۔ خواجہ شہاب الدین 9 فروری 1977ء کوں پاکستان دے شہر کراچی وچ انتقال کر ڳئے۔ انّھاں دے والد نوابزادہ خواجہ عتیق اللہ وی ڈھاکہ نواب خاندان دے ہک رکن ہن تے انّھاں دے چچا سر خواجہ سلیم اللہ، ڈھاکہ دے نواب ہن۔ انّھاں دا پُتر لیفٹیننٹ جنرل خواجہ وصی الدین ہئی۔ انّھاں دا ݙوجھا پُتر خواجہ ذکی الدین ہئی جو مشرقی پاکستان وچ ہک بینکر ہئی۔ ذکی الدین دی شادی بیگم بنو ذکی الدین نال تھئی ہئی، انّھاں دی ݙو دھیاں الماس ذکی الدین تے یاسمین مرشد تے ہک پُتر زاہد ذکی الدین ہن۔ معروف ماہر معاشیات رحمان سوبھن، انّھاں دے شوہر دی بھیݨ حشمت آرا بیگم دی شادی کھنڈوکر فضل سوبھن نال تھئی ہئی۔

## حوالے

ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بنگالی شخصیتاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
نسیم ولی خان

نسیم ولی خان (اردو: نسیم ولی خان؛ 1933ء – 16 مئی 2021ء) ہک پاکستانی زنانی سیاست دان ہن۔ نسیم ولی خان عوامی نیشنل پارٹی دی رہنما ہن۔ نسیم ولی خان خیبر پختونخوا دی صوبائی اسمبلی وچ سابقہ صوبائی صدر تے عوامی نیشنل پارٹی دے پارلیمانی لیڈر وی  ہن۔

## حیاتی دا احوال
اوہ 1933ء وچ پیدا تھئی ہن۔ اوہ پاکستان نیشنل الائنس دی اہم رہنماواں وچوں ہک ہن تے 1977ء وچ خیبر پختونخوا وچ منتخب تھیوݨ آلی پہلی زنانی دی حیثیت نال 1977ء دے انتخابات وچ تاریخ رقم کیتی۔

نسیم ولی خان نے خان عبدالولی خان نال 1954ء وچ شادی کیتی۔ اوہ سنجین ولی خان (مرحوم) دی امّاں تے ڈاکٹر گلالئی ولی خان تے اسفند یار ولی خان دی مترائی ماں تھئی ہن۔ نسیم ولی خان دا 16 مئی 2021ء کوں پاکستان دے شہر چارسدہ وچ انتقال تھی ڳیا۔

## ٻِیا ݙیکھو

* خان عبد البہرام خان
* خان عبد الجبار خان
* خان عبدالغفار خان
* خان عبدالغنی خان
* خان عبدالولی خان
* خان امیرزادہ خان
* اسفند یار ولی خان
* سنجین ولی خان
* بہرام خان فیملی
* عوامی نیشنل پارٹی

## حوالے

ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:عوامی نیشنل پارٹی دے سیاست دان
ونکی:خیبر پختونخوا صوبائی اسمبلی دیاں ارکان زنانیاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:بہرم خان ٹٻّر
ونکی:پشتون قوم پرست
ونکی:وِیہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
الونڈی دی جنگ 1879

## الونڈی دی جنگ 1879
الونڈی دی جنگ 4 جولائی 1879ء کوں اینگلو-زولو جنگ دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ برطانوی فوج تے زولو فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ زولو بادشاہی دے راڄ ڳڑھ الونڈی دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد برطانوی فوج دا زولو بادشاہی کوں مکمل طور تے شکست ݙیوݨا ہئی ۔ 

برطانوی فوج دی اڳواݨی لارڈ چیسمسفورڈ کریندے پئے ہن ، جݙاں جو زولو فوج دی اڳواݨی بادشاہ سیٹشویو کیندوازی کریندے پئے ہن ۔ برطانوی فوج اپݨی جدید ہتھیاراں تے بہتر تربیت نال زولو فوج تے زوردار حملہ کیتا ۔ زولو فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر برطانوی فوج دی توپاں تے گن مشیناں دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

الونڈی دی جنگ وچ برطانوی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ زولو فوج کوں باری نقصان تھیا تے انہاں دے کئی جنگجو ماریئے ڳئے ۔ برطانوی فوج الونڈی تے قبضہ کر گھدا تے زولو بادشاہی کوں مکمل طور تے شکست ݙے ݙتی ۔ بادشاہ سیٹشویو کیندوازی کوں قیدی بݨا گھدا ڳیا تے زولو بادشاہی دا خاتمہ تھی ڳیا ۔ 

الونڈی دی جنگ اینگلو-زولو جنگ دا چھیکڑی معرکہ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال برطانوی بادشاہی دا زولو بادشاہی تے قبضہ مکمل تھی ڳیا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ برطانوی فوج جدید ہتھیاراں تے بہتر تربیت دی وجہ توں زولو فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال برطانوی بادشاہی دا لمے افریقہ وچ اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔
انسان دی جنگ 1950

## انسان دی جنگ 1950
انسان دی جنگ نومبر 1950ء وچ کوریائی جنگ دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ اقوام متحدہ دی فوج (خاص طور تے امریکی فوج) تے چینی پیپلز والنٹیر آرمی دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ شمالی کوریا دے شہر انسان دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد اقوام متحدہ دی فوج دا شمالی کوریا تے قبضہ مضبوط کرݨا ہئی ، جیڑھی چینی فوج دی مداخلت دے بعد خطرے وچ پئے ڳئی ہئی ۔ 

اقوام متحدہ دی فوج دی اڳواݨی جنرل والٹن واکر کریندے پئے ہن ، جݙاں جو چینی فوج دی اڳواݨی جنرل پینگ دیہوائی کریندے پئے ہن ۔ چینی فوج اقوام متحدہ دی فوج تے زوردار حملہ کیتا ۔ امریکی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر چینی فوج دی وݙی تعداد تے بہتر حکمت عملی دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

انسان دی جنگ وچ امریکی فوج کوں باری نقصان تھیا ۔ چینی فوج امریکی فوج کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور کر ݙتا ۔ ایں جنگ وچ امریکی فوج دے کئی سپاہی ماریئے ڳئے تے کئی سپاہیاں کوں قیدی بݨا گھدا ڳیا ۔ ایں شکست نال اقوام متحدہ دی فوج دا شمالی کوریا وچ اثر و رسوخ کمزور تھی ڳیا ۔ 

انسان دی جنگ کوریائی جنگ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ چینی فوج دی مداخلت دی اہمیت کوں ظاہر کیتا اتے کوریائی جنگ دے نتیجے تے اثر پایا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ چینی فوج اقوام متحدہ دی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں شکست نال اقوام متحدہ دی فوج دے حوصلے ترٹ ڳئے تے کوریائی جنگ دا سلسلہ کئی سالاں تک جاری ریہا ۔
اجی دی جنگ 1180

## اجی دی جنگ 1180
اجی دی جنگ 1180ء وچ جاپان وچ جینپئی جنگ دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ مناموتو قبیلے تے تائیرا قبیلے دے درمیان تھئی ۔ ایہ اجی دی جنگ دریا دے کنارے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد ݙوہاں قبیلیاں وچوں ہک دا جاپان تے کنٹرول حاصل کرنا ہئی ۔ 

مناموتو قبیلے دی اڳواݨی مناموتو نوریماسا کریندے پئے ہن ، جݙاں جو تائیرا قبیلے دی اڳواݨی تائیرا توموموری کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں قبیلیاں دے جنگجوواں دلیری نال لڑائی کیتی ۔ اجی دریا تے بݨے ہوئے پل جنگ دا اہم مرکز ہئی ۔ ݙوہاں پاسوں تیر اندازاں تے گھوڑسواراں دا زوردار استعمال تھیا ۔ 

اجی دی جنگ وچ تائیرا قبیلے کوں فتح حاصل تھئی ۔ مناموتو نوریماسا تے انہاں دے کئی جنگجو ماریئے ڳئے ۔ ایں شکست نال مناموتو قبیلے کوں وݙا دھچکا لڳا ۔ ایں جنگ جینپئی جنگ دا آغاز کیتا ، جیڑھی کئی سالاں تک جاری رہی ۔ 

اجی دی جنگ جینپئی جنگ دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ ݙوہاں قبیلیاں دے درمیان تھیوݨ والے تنازعے کوں پدھرا کیتا اتے جاپان وچ سیاسی عدم استحکام کوں ودھایا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ تائیرا قبیلہ مناموتو قبیلے دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدے ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ جاپان وچ سیاسی طاقت دی تبدیلی تھئی ۔
ارومچی دی جنگ 1933

## ارومچی دی جنگ 1933
ارومچی دی جنگ 1933ء وچ کومول بغاوت دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ سنکیانگ (موجودہ شنجیانگ ، چین) وچ کومول باغیاں تے سنکیانگ صوبائی فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ  جنگ ارومچی شہر دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد کومول باغیاں دا ارومچی تے قبضہ کرنا ہئی ، جیڑھا سنکیانگ صوبے دا راڄ ڳڑھ ہئی ۔ 

کومول باغیاں دی اڳواݨی خواجہ نیاز کریندے پئے ہن ، جݙاں جو سنکیانگ صوبائی فوج دی اڳواݨی شینگ شیکائی کریندے پئے ہن ۔ کومول باغیاں ارومچی تے زوردار حملے کیتے ۔ سنکیانگ صوبائی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر کومول باغیاں دی گوریلا جنگی حکمت عملی دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

ارومچی دی جنگ وچ کومول باغیاں کوں ابتدائی طور تے کامیابی ملی ، پر شینگ شیکائی سوویت یونین دی مدد نال جوابی حملے کیتے ۔ سوویت یونین سنکیانگ صوبائی فوج کوں ہتھیار تے فوجی مدد ݙتی ۔ ایں مدد نال سنکیانگ صوبائی فوج کومول باغیاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور کر ݙتا ۔ 

ارومچی دی جنگ کومول بغاوت دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ سنکیانگ وچ سیاسی عدم استحکام کوں ودھایا اتے سوویت یونین دے اثر و رسوخ کوں ظاہر کیتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ کومول باغی سنکیانگ صوبائی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدن ، پر سوویت یونین دی مداخلت انہاں دی کامیابی کوں روک سڳدی ہے ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ سنکیانگ وچ سیاسی صورتحال ودھیک پیچیدہ تھی ڳئی ۔
اشانٹ دی جنگ 1778

## اشانٹ دی جنگ 1778
اشانٹ دی جنگ 27 جولائی 1778ء کوں امریکی انقلاب دی جنگ دے دوران لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ برطانوی بحری ٻیڑے تے فرانسیسی بحری ٻیڑے دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ فرانس دے ساحل دے نیڑے اشانٹ دے جزیرے دے کول تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد ݙوہاں بحری ٻیڑیاں وچوں ہک دا بحر اوقیانوس تے کنٹرول حاصل کرنا ہئی ، جیڑھا امریکی انقلاب دی جنگ دے نتیجے تے اثر انداز تھئی سڳدا ہئی ۔

برطانوی بحری ٻیڑے دی اڳواݨی ایڈمرل آگسٹس کیپل کریندے پئے ہن ، جݙاں جو فرانسیسی بحری ٻیڑے دی اڳواݨی وائس ایڈمرل چارلس ہیکٹر ، کامٹے ڈی ایستینگ کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں بحری ٻیڑیاں ہک ݙوجھے تے زوردار حملے کیتے ۔ ݙوہاں پاسوں توپاں دا زوردار استعمال تھیا ۔ ݙوہاں بحری ٻیڑیاں کوں نقصان تھیا ، پر کوئی وی بحری ٻیڑا ݙوجھے کوں فیصلہ کن شکست نہ ݙے سڳیا ۔

اشانٹ دی جنگ غیر فیصلہ کن رہی ۔ ݙوہاں بحری ٻیڑیاں کوں نقصان تھیا ، پر کوئی وی بحری ٻیڑا ݙوجھے کوں مکمل طور تے تباہ نہ کر سڳیا ۔ ایں جنگ دے بعد ، ݙوہاں بحری ٻیڑیاں پچھوں تے ہٹ ڳیاں اتے جنگ دا سلسلہ جاری ریہا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ فرانسیسی بحری ٻیڑا برطانوی بحری ٻیڑے دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدے ۔

اشانٹ دی جنگ امریکی انقلاب دی جنگ دا ہک وݙی بحری بھڑاندثابت تھئی ۔ ایں جنگ فرانس دی امریکی انقلاب وچ مداخلت دی اہمیت کوں ظاہر کیتا ۔ ایں جنگ برطانوی بحری طاقت کوں چیلنج کیتا اتے امریکی انقلاب دے نتیجے تے اثر پایا ۔ ایں جنگ بحر اوقیانوس وچ بحری طاقت دے توازن کوں وی متاثر کیتا ۔
ویلینسینز دی جنگ 1656

## ویلینسینز دی جنگ 1656
ویلینسینز دی جنگ 16 جولائی 1656ء کوں تریہہ سالہ جنگ دے دوران ہسپانوی-فرانسیسی توسیع دے حصے دے طور تے لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی فوج تے ہسپانوی تے اتحادی فوجاں دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ موجودہ فرانس دے شمالی حصے وچ ویلینسینز دے شہر دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد فرانسیسی فوج دا ویلینسینز تے قبضہ کرنا ہئی ، جیڑھا ہسپانوی کنٹرول وچ ہئی ۔ 

فرانسیسی فوج دی اڳواݨی مارشل ٹورین کریندے پئے ہن ، جݙاں جو ہسپانوی تے اتحادی فوجاں دی اڳواݨی ڈان جان جوزف آف آسٹریا کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ ہسپانوی تے اتحادی فوجاں فرانسیسی فوج تے زوردار حملے کیتے ۔ فرانسیسی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر ہسپانوی تے اتحادی فوجاں دی بہتر حکمت عملی تے توپخانے دے حملیاں دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

ویلینسینز دی جنگ وچ فرانسیسی فوج کوں فیصلہ کن شکست حاصل تھئی ۔ مارشل ٹورین کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں شکست نال فرانسیسی فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں دا مورال ترٹ ڳیا ۔ ایں فتح نال ہسپانوی تے اتحادی فوجاں دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔ 

ویلینسینز دی جنگ تریہہ سالہ جنگ دے دوران ہسپانوی-فرانسیسی توسیع دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں شکست نال فرانسیسی فوج دی ساکھ خراب تھی ڳئی اتے ہسپانوی تے اتحادی فوجاں دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ فرانسیسی فوج ہسپانوی تے اتحادی فوجاں دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت نئیں رکھدی ۔ ایں شکست نال فرانسیسی فوج دی وِکھ ودھائی رک ڳئی اتے جنگ دے نتیجے تے اثر پیا ۔
ویلی فورج دی جنگ 1777

## ویلی فورج دی جنگ 1777
ویلی فورج دی جنگ 1777ء توں 1778ء دے سردیاں وچ امریکی انقلاب دی جنگ دے دوران تھئی ۔ ایہ جنگ پنسلوانیا وچ ویلی فورج دے مقام تے تھئی ، جتھاں جارج واشنگٹن دی اڳواݨی وچ کانٹینینٹل آرمی سردیاں گزاریاں ۔ ایں جنگ دا مقصد برطانوی فوج دی وِکھ ودھائی کوں روکݨا ہئی ، جیڑھی فلاڈیلفیا تے قبضہ کر چکی ہئی ۔ 

کانٹینینٹل آرمی دے سپاہیاں کوں سخت سردی ، خوراک دی کمی ، تے کپڑیاں دی کمی دا سامݨا کرنا پیا ۔ ہزاراں سپاہی بیمار تھی ڳئے تے کئی سپاہی مر ڳئے ۔ پر جارج واشنگٹن اپݨی فوج دے حوصلے بلند رکھئے تے انہاں کوں تربیت ݙتی ۔ ایں دوران بیرن وان سٹوبن نامی پرشین فوجی ماہر کانٹینینٹل آرمی کوں بہتر تربیت ݙتی ۔ 

ویلی فورج وچ سردیاں گزارݨ دے بعد ، کانٹینینٹل آرمی ہک مضبوط تے تربیت یافتہ فوج بݨ ڳئی ۔ انہاں برطانوی فوج دے خلاف کئی کامیاب حملے کیتے ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ کانٹینینٹل آرمی سخت حالات وچ وی لڑݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ 

ویلی فورج دی جنگ امریکی انقلاب دی جنگ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ کانٹینینٹل آرمی کوں تکڑا کیتا اتے انہاں دے حوصلے بلند کیتے ۔ ایں جنگ جارج واشنگٹن دی اڳواݨی کوں وی ثابت کیتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ امریکی سپاہی آزادی کیتے ہر قربانی ݙیوݨ کیتے تیار ہن ۔
والمی دی جنگ 1792

## والمی دی جنگ 1792
والمی دی جنگ 20 ستمبر 1792ء کوں فرانسیسی انقلابی جنگاں دے دوران لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی فوج تے پرشین فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ فرانس دے شہر والمی دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد پرشین فوج دی فرانس وچ وِکھ ودھائی کوں روکݨا ہئی ، جیڑھی شاہی خاندان کوں بحال کرݨ دی کوشش کریندی پئی ہئی ۔ 

فرانسیسی فوج دی اڳواݨی جنرل چارلس ڈوموریز تے جنرل فرانسوا کریلرمین کریندے پئے ہن ، جݙاں جو پرشین فوج دی اڳواݨی ڈیوک آف برنسوک کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں پاسوں توپاں دا زوردار استعمال تھیا ۔ فرانسیسی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا اتے پرشین فوج کوں حیران کر ݙتا ۔ فرانسیسی فوج پرشین فوج دے حملیاں کوں ناکام بݨا ݙتا ۔ 

والمی دی جنگ وچ کوئی فیصلہ کن فتح حاصل نہ تھئی ، پر پرشین فوج کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں جنگ فرانسیسی فوج دے حوصلے بلند کیتے اتے انقلاب فرانس کوں تکڑا کیتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ فرانسیسی جمہوری فوج پرشین فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ 

والمی دی جنگ انقلاب فرانس دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ فرانس وچ جمہوری نظام دے استحکام وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ ایں جنگ دے بعد ، فرانس وچ جمہوریہ دا اعلان کیتا ڳیا ۔ ایں جنگ یورپ وچ انقلاب دے پھیلاؤ کوں وی متاثر کیتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ انقلاب دے نظریات طاقتور ہن اتے انہاں کوں روکݨا آسان نئیں ۔
والسیکیلو دی جنگ 1936

## والسیکیلو دی جنگ 1936
والسیکیلو دی جنگ 1936ء وچ ہسپانوی خانہ جنگی دے ابتدائی مراحل دے دوران لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ ریپبلکن فوج تے نیشنلسٹ فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ ہسپانیہ دے علاقے ایکسٹریمادورا وچ والسیکیلو دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد ݙوہاں فوجاں وچوں ہک دا علاقے تے قبضہ حاصل کرنا ہئی ، جیڑھا فوجی لحاظ نال اہم ہئی ۔ 

ریپبلکن فوج دی اڳواݨی مختلف ملیشیا گروہ کریندے پئے ہن ، جݙاں جو نیشنلسٹ فوج دی اڳواݨی جنرل فرانسسکو فرانکو دے وفادار افسران کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ نیشنلسٹ فوج بہتر تنظیم تے ہتھیاراں دی وجہ توں ریپبلکن فوج تے زوردار حملے کیتے ۔ ریپبلکن فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر نیشنلسٹ فوج دی وِکھ ودھائی کوں روکݨ وچ ناکام رہی ۔ 

والسیکیلو دی جنگ وچ نیشنلسٹ فوج کوں فتح حاصل تھئی ۔ ریپبلکن فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں فتح نال نیشنلسٹ فوج دا ایکسٹریمادورا دے علاقے تے قبضہ مضبوط تھی ڳیا ۔ ایں فتح نال نیشنلسٹ فوج کوں میڈرڈ تے وِکھ ودھائی کرݨ دا موقع مل ڳیا ۔ 

والسیکیلو دی جنگ ہسپانوی خانہ جنگی دے ابتدائی مراحل دا ہک اہم معرکہ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ نیشنلسٹ فوج دی طاقت اتے ریپبلکن فوج دی کمزوری کوں ظاہر کیتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ نیشنلسٹ فوج ریپبلکن فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ نیشنلسٹ فوج دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا اتے ہسپانوی خانہ جنگی دا سلسلہ کئی سالاں تک جاری ریہا ۔
وارے دی جنگ 1325

## وارے دی جنگ 1325
وارے دی جنگ 1325ء وچ ڈوفینے تے سیوائے دے درمیان علاقائی تنازعیاں دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ ڈوفینے دے علاقے وچ وارے دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد ݙوہاں ریاستاں وچوں ہک دا متنازعہ علاقے تے قبضہ حاصل کرنا ہئی ۔ 

ڈوفینے دی فوج دی اڳواݨی گگس ہفتم ، وائینوس دے ڈوفن کریندے پئے ہن ، جݙاں جو سیوائے دی فوج دی اڳواݨی امادیو پنجم ، سیوائے دے شمار کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ ڈوفینے تے سیوائے دے جنگجوواں دلیری نال مقابلہ کیتا ۔ ݙوہاں پاسوں تیر اندازاں ، گھوڑسواراں تے پیادہ فوج دا زوردار استعمال تھیا ۔ 

وارے دی جنگ وچ سیوائے دی فوج کوں فتح حاصل تھئی ۔ گگس ہفتم میدان جنگ وچ ماریئے ڳئے ۔ ایں شکست نال ڈوفینے دی فوج کوں وݙا دھچکا لڳا ۔ ایں جنگ ڈوفینے تے سیوائے دے درمیان تنازعیاں کوں ودھیک ودھا ݙتا ۔ 

وارے دی جنگ ڈوفینے تے سیوائے دے درمیان تھیوݨ والے تنازعیاں دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ ݙوہاں ریاستاں دے درمیان طاقت دے توازن کوں تبدیل کر ݙتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ سیوائے ڈوفینے دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ علاقے وچ سیاسی عدم استحکام ودھ ڳیا ۔ ایں جنگ دی داستان مقامی لوک داستاناں وچ اڄ وی بیان کیتی ویندی ہے ۔
جنگ واسلوئی 1475

## جنگ واسلوئی 1475
جنگ واسلوئی 10 جنوری 1475ء کوں مولداویا تے سلطنت عثمانیہ دے درمیان لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ مولداویا دے شہر واسلوئی دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد سلطنت عثمانیہ دی مولداویا تے حملے کوں روکݨا ہئی ۔ 

مولداویا دی فوج دی اڳواݨی سٹیفن اعظم کریندے پئے ہن ، جݙاں جو عثمانی فوج دی اڳواݨی سلیمان پاشا کریندے پئے ہن ۔ مولداویا دی فوج تعداد وچ عثمانی فوج توں ٻہوں گھٹ ہئی ، پر سٹیفن اعظم دی بہترین حکمت عملی اتے مقامی علم دی وجہ توں او عثمانی فوج تے باری پئے ڳئے ۔ مولداویا دی فوج عثمانی فوج کوں دلدل والے علاقے وچ پھسا ݙتا اتے انہاں تے زوردار حملے کیتے ۔ 

جنگ واسلوئی وچ مولداویا دی فوج کوں فتح حاصل تھئی ۔ عثمانی فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں دے کئی سپاہی ماریئے ڳئے ۔ سلیمان پاشا وی ایں جنگ وچ ماریئے ڳئے ۔ ایں فتح نال مولداویا دی آزادی کوں عارضی طور تے تحفظ مل ڳیا ۔ 

جنگ واسلوئی مولداویا دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ سٹیفن اعظم دی فوجی صلاحیت کوں ثابت کیتا اتے مولداویا دی آزادی کیتے انہاں دی جدوجہد کوں ݙڈھ ݙتا ۔ ایں جنگ سلطنت عثمانیہ کوں ہک وݙا دھچکا ݙتا اتے یورپ وچ انہاں دی وِکھ ودھائی کوں عارضی طور تے روک ݙتا ۔ ایں جنگ دی داستان اڄ وی مولداویا دی لوک داستاناں وچ زندہ ہے ۔
نصرت بھٹو

نصرت بھٹو (جنم: 23 مارچ 1929ء – فوتڳی: 23 اکتوبر 2011ء) ہک ایرانی-کرد نژاد پاکستانی عوامی شخصیت ہن، جنّھاں نے 1971ء توں 1977ء دی بغاوت دے وِچالے وچ وزیر اعظم پاکستان دی ذال  تے 1988ء توں 1990ء دے درمیان وچ وفاقی کابینہ دی سینئر رکن دی حیثیت نال خدمات انجام ݙتیاں۔ نصرت بھٹو دی شہرت دی وجہ ذوالفقار علی بھٹو دی ݙوجھی ذال ہووݨ دی ہے۔ انّھاں دی اولاد بینظیر بھٹو، مرتضیٰ بھٹو، شاہنواز بھٹو تے صنم بھٹو ہن۔ نصرت بھٹو نسلاً ایرانی ہن جہڑی صوبہ کردستان نال تعلق رکھیندی ہن۔ ذوالفقار علی بھٹو دی پھانسی دے بعد پاکستان پیپلز پارٹی دی سربراہ وی رہی ہن۔

## ذاتی حیاتی، بیماری اَتے فوتڳی
نصرت اصفہانی 23 مارچ 1929ء کوں ایران دے شہر اصفہان وچ پیدا تھئی ہن، انّھاں دا تعلق ہک امیر حریری ٹٻّر نال ہئی۔ انّھاں دے والد ہک امیر ایرانی کرد تاجر ہن جو ابتدائی دور وچ بمبئی وچ رہندے ہن تے ول 1947ء وچ پاکستان دی آزادی تے تقسیم ہند توں پہلے کراچی چلے ڳئے ہن۔ پاکستان ہجرت توں پہلے، نصرت بھٹو نے اصفہان یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی جتھاں انّھاں نے 1950ء وچ انسانیات وچ بی اے مکمل کیتا۔

1996ء وچ بینظیر بھٹو دے حکومتی دور وچ مرتضیٰ بھٹو دے ماروائے عدالت قتل دے بعد نصرت بھٹو ذہنی توازن کھو بیٹھی ہن تے ایں دے بعد مرݨ تک بینظیر بھٹو دے خاندان دے نال دبئی وچ مقیم رہی ہن۔ 23 اکتوبر 2011ء، اتوار کوں دبئی وچ انتقال کر ڳئی ہن۔

## حوالے

ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:دبئی دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:ایرانی نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
واؤچیمپس دی جنگ 1814

## واؤچیمپس دی جنگ 1814
واؤچیمپس دی جنگ 14 فروری 1814ء کوں نپولین دیاں جنگاں دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی فوج تے روسی تے پرشین فوجاں دے اتحاد دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ فرانس دے شہر واؤچیمپس دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد نپولین دی فوج دا اتحادی فوجاں دی وِکھ ودھائی کوں روکݨا ہئی ، جیڑھی پیرس ول ودھدی پئی ہئی ۔ 

نپولین اپݨی فوج کوں تیزی نال وِکھ ودھائی کراوݨ دی ہدایت کیتی اتے اتحادی فوجاں تے زوردار حملہ کیتا ۔ فرانسیسی فوج روسی تے پرشین فوجاں کوں حیران کر ݙتا ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ، جیندے وچ نپولین اپݨی فوجی صلاحیت دا بھرپور ݙیکھالا کیتا ۔ 

واؤچیمپس دی جنگ وچ فرانسیسی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ روسی تے پرشین فوجاں کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں فتح نال نپولین دی فوج دے حوصلے بلند تھی ڳئے ۔ ایں فتح نال نپولین دی فوج کوں اتحادی فوجاں تے عارضی طور تے برتری حاصل تھی ڳئی ۔ 

واؤچیمپس دی جنگ نپولین دیاں جنگاں دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال نپولین اپݨی فوجی صلاحیت دا لوہا منوایا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ نپولین دی فوج اپݨے دشمناں کوں شکست ݙیوݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح دے باوجود ، نپولین دی صورتحال نازک ہئی ، کیوں جو اتحادی فوجاں دی تعداد ودھدی پئی ہئی اتے او پیرس ول وِکھ ودھائی کریندے پئے ہن ۔ ایں جنگ دے کجھ مہینیاں بعد نپولین کوں استعفیٰ ݙیوݨا پیا ۔
ویراکروز دا محاصرہ 1847

## ویراکروز دا محاصرہ 1847
ویراکروز دا محاصرہ مارچ 1847ء وچ میکسیکو-امریکی جنگ دے دوران تھیا ۔ ایہ محاصرہ امریکی فوج میکسیکو دے اہم بندرگاہی شہر ویراکروز تے کیتا ۔ ایں محاصرے دا مقصد میکسیکو دے اندرونی علاقے وچ وِکھ ودھائی کیتے ہک محفوظ اݙا قائم کرنا ہئی ۔ 

امریکی فوج دی اڳواݨی جنرل ونفیلڈ سکاٹ کریندے پئے ہن ۔ امریکی بحری ٻیڑے شہر دا سمندری محاصرہ کیتا ، جݙاں جو زمینی فوج شہر تے حملے کیتے ۔ میکسیکن فوج دلیری نال دفاع کیتا ، پر امریکی فوج دی توپخانے دی بمباری دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

محاصرہ کئی ہفتیاں تک جاری ریہا ۔ امریکی فوج شہر تے ساندھوڑاندھ بمباری کیتی ، جیندے نال شہر کوں باری نقصان تھیا ۔ چھیکڑبازی میکسیکن فوج ہتھیار سٹ ݙتے تے امریکی فوج ویراکروز تے قبضہ کر گھدا ۔ ایں فتح نال امریکی فوج کوں میکسیکو دے اندرونی علاقے وچ وِکھ ودھائی کرݨ دا رستہ مل ڳیا ۔ 

ویراکروز دا محاصرہ میکسیکو-امریکی جنگ دا ہک اہم موڑ ثابت تھیا ۔ ایں فتح نال امریکی فوج کوں میکسیکو دے اندرونی علاقے وچ وِکھ ودھائی کرݨ دا محفوظ اݙا مل ڳیا ۔ ایں محاصرے ثابت کیتا کہ امریکی فوج میکسیکن شہراں تے قبضہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال میکسیکو دی حکومت کوں وݙا دھچکا لڳا اتے جنگ دے نتیجے تے اثر پیا ۔
ورڈن دی جنگ 1916

## ورڈن دی جنگ 1916
ورڈن دی جنگ پہلی عالمی جنگ دے دوران 21 فروری توں 18 دسمبر 1916ء تک لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی فوج تے جرمن فوج دے درمیان فرانس دے شہر ورڈن دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد جرمن فوج دا فرانسیسی فوج کوں ختم کرݨا ہئی ، جیڑھا فرانسیسی فوج کیتے ہک اہم دفاعی مقام ہئی ۔ جرمن فوج دا خیال ہئی کہ فرانسیسی فوج ورڈن کوں بچاوݨ کیتے اپݨی پوری طاقت لیسی ، اتے ایں طرح جرمن فوج انہاں کوں تباہ کر ݙیسی ۔ 

جرمن فوج ورڈن تے زوردار حملے کیتے ، جیندے وچ توپاں دا زوردار استعمال تھیا ۔ فرانسیسی فوج دلیری نال دفاع کیتا ۔ ݙوہاں پاسوں خونی لڑائی تھئی ، جیندے وچ ہزاراں سپاہی ماریئے ڳئے ۔ ایہ جنگ کئی مہینیاں تک جاری رہی اتے ݙوہاں پاسوں باری جانی نقصان تھیا ۔ ایں جنگ وچ "نہیں گزرنے دیں گے" (They shall not pass) دا مشہور نعرہ وی استعمال تھیا ، جیڑھا فرانسیسی فوج دے عزم دی علامت بݨ ڳیا ۔ 

ورڈن دی جنگ وچ کوئی فیصلہ کن فتح حاصل نہ تھئی ۔ ݙوہاں پاسوں باری جانی نقصان تھیا اتے کوئی وی پاسہ اپݨے مقاصد حاصل نہ کر سڳیا ۔ ایہ جنگ پہلی عالمی جنگ دی سب توں خونی جنگاں وچوں ہک سمجھی ویندی ہے ۔ ایں جنگ وچ ݙوہاں پاسوں تقریباً 700,000 سپاہی ماریئے ڳئے ۔ 

ورڈن دی جنگ پہلی عالمی جنگ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ جنگ دی خونی نوعیت کوں ظاہر کیتا اتے ݙوہاں پاسوں تھکے ہوئے سپاہیاں دے حوصلے پست کر ݙتے ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ پہلی عالمی جنگ ہک خونی جنگ ہئی ، جیندے وچ کوئی وی پاسہ جلدی فتح حاصل نہ کر سڳدا ہئی ۔ ایں جنگ پہلی عالمی جنگ دے نتیجے تے ݙونگھا اثر پایا ۔
ویمیرو دی جنگ 1808

## ویمیرو دی جنگ 1808
ویمیرو دی جنگ 21 اگست 1808ء کوں نپولین دیاں جنگاں دے دوران جزیرہ نما جنگ دے حصے دے طور تے لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ برطانوی تے پرتگالی فوجاں دے اتحاد تے فرانسیسی فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ پرتگال دے شہر ویمیرو دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد فرانسیسی فوج دی وِکھ ودھائی کوں روکݨا ہئی ، جیڑھی پرتگال تے قبضہ کرݨ دی کوشش کریندی پئی ہئی ۔ 

برطانوی تے پرتگالی فوجاں دی اڳواݨی جنرل سر آرتھر ویلزلی (بعد وچ ڈیوک آف ویلنگٹن) کریندے پئے ہن ، جݙاں جو فرانسیسی فوج دی اڳواݨی جنرل جین-اینڈوچ جونوٹ کریندے پئے ہن ۔ برطانوی تے پرتگالی فوجاں پہاڑیاں تے مضبوط پوزیشناں بݨا گھدیاں ہن ۔ فرانسیسی فوج انہاں تے زوردار حملے کیتے ، پر برطانوی تے پرتگالی فوجاں دلیری نال دفاع کیتا ۔ 

ویمیرو دی جنگ وچ برطانوی تے پرتگالی فوجاں کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ فرانسیسی فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں فتح نال برطانوی تے پرتگالی فوجاں دے حوصلے بلند تھی ڳئے ۔ ایں فتح نال فرانسیسی فوج دی پرتگال تے قبضہ کرݨ دی کوشش ناکام تھی ڳئی ۔ 

ویمیرو دی جنگ جزیرہ نما جنگ دے دوران ہسپانوی فوجی چڑھی دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال برطانوی فوج دی ساکھ مضبوط تھی ڳئی اتے فرانسیسی فوج کوں وݙا دھچکا لڳا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ برطانوی فوج فرانسیسی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال برطانوی فوج دا پرتگال وچ اثر و رسوخ ودھ ڳیا اتے نپولین دیاں جنگاں دے نتیجے تے اثر پیا ۔
ویمی رج دی جنگ 1917

## ویمی رج دی جنگ 1917
ویمی رج دی جنگ پہلی عالمی جنگ دے دوران 9 توں 12 اپریل 1917ء تک لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ کینیڈین کور تے جرمن فوج دے درمیان شمالی فرانس وچ ویمی رج دے مقام تے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد کینیڈین فوج دا ویمی رج تے قبضہ کرنا ہئی ، جیڑھا جرمن فوج کیتے ہک اہم دفاعی مقام ہئی ۔ 

کینیڈین فوج کئی مہینیاں تک جنگ دی تیاری کیتی ۔ انہاں سرنگاں بݨائیاں ، توپخانے دی بمباری دا منصوبہ بݨایا ، اتے سپاہیاں کوں سخت تربیت ݙتی ۔ 9 اپریل 1917ء کوں کینیڈین فوج زوردار حملہ کیتا ۔ انہاں توپخانے دی بمباری دے بعد پیدل فوج نال وِکھ ودھائی کیتی ۔ کینیڈین فوج دلیری نال لڑائی کیتی اتے جرمن فوج کوں پچھوں تے سور ݙتا ۔ 

ویمی رج دی جنگ وچ کینیڈین فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ انہاں ویمی رج تے قبضہ کر گھدا اتے جرمن فوج کوں باری نقصان پڄایا ۔ ایں فتح نال کینیڈا دے لوکاں دے حوصلے بلند تھی ڳئے ۔ ایں جنگ کینیڈا کوں ہک قوم دے طور تے ہک مُٹھ کیتا ۔ ایں جنگ کوں کینیڈا دی تاریخ دا ہک اہم موڑ سمجھیا ویندے ۔ 

ویمی رج دی جنگ پہلی عالمی جنگ دا ہک اہم معرکہ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ کینیڈا دی فوجی صلاحیت کوں ظاہر کیتا اتے کینیڈا دی شناخت کوں تکڑا کیتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ کینیڈین فوج جرمن فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال اتحادی فوجاں دے حوصلے بلند تھی ڳئے اتے پہلی عالمی جنگ دے نتیجے تے اثر پیا ۔
وٹوریا دی جنگ 1813

وٹوریا دی جنگ 1813

وٹوریا دی جنگ 21 جون 1813ء کوں نپولین دیاں جنگاں دے دوران جزیرہ نما جنگ دے حصے دے طور تے لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ برطانوی ، پرتگالی تے ہسپانوی فوجاں دے اتحاد تے فرانسیسی فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ ہسپانیہ دے شہر وٹوریا دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد فرانسیسی فوج کوں ہسپانیہ توں ٻاہر کڈھݨا ہئی ۔ 

اتحادی فوجاں دی اڳواݨی جنرل سر آرتھر ویلزلی (بعد وچ ڈیوک آف ویلنگٹن) کریندے پئے ہن ، جݙاں جو فرانسیسی فوج دی اڳواݨی مارشل جین-بپٹسٹ جورڈن کریندے پئے ہن ۔ اتحادی فوجاں فرانسیسی فوج تے زوردار حملے کیتے ۔ فرانسیسی فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر اتحادی فوجاں دی بہتر حکمت عملی اتے تعداد دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

وٹوریا دی جنگ وچ اتحادی فوجاں کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ فرانسیسی فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ فرانسیسی فوج اپݨے توپخانے تے سامان دا وݙا حصہ وی چھوڑ ݙتا ۔ ایں فتح نال فرانسیسی فوج دی ہسپانیہ توں پسپائی یقینی تھی ڳئی ۔ 

وٹوریا دی جنگ جزیرہ نما جنگ دے دوران ہسپانوی فوجی چڑھی دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال نپولین دی فوج کوں ہسپانیہ توں مکمل طور تے کڈھ ݙتا ڳیا ۔ ایں جنگ اتحادی فوجاں دی ساکھ مضبوط کیتی اتے فرانسیسی فوج کوں وݙا دھچکا لڳا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ اتحادی فوجاں فرانسیسی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدیاں ہن ۔ ایں فتح نال نپولین دیاں جنگاں دے نتیجے تے ݙونگھا اثر پیا ۔
وساس دی جنگ 1945

## وساس دی جنگ 1945
وساس دی جنگ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران 1945ء وچ فلپائن دے وساس جزائر وچ لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ امریکی تے فلپائنی فوجاں دے اتحاد تے جاپانی فوج دے درمیان تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد جاپانی فوج کوں وساس جزائر توں کڈھݨا ہئی ، جیڑھا فلپائن دی آزادی کیتے ضروری ہئی ۔ 

امریکی تے فلپائنی فوجاں وساس جزائر تے کئی حملے کیتے ۔ جاپانی فوج پہاڑی علاقے وچ مضبوط دفاعی پوزیشناں بݨا گھدیاں ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ، جیندے وچ گھنے جنگلات تے پہاڑی علاقے وچ گوریلا جنگ وی شامل ہئی ۔ امریکی فوج بحری تے ہوائی مدد نال جاپانی فوج تے زوردار حملے کیتے ۔ 

وساس دی جنگ وچ امریکی تے فلپائنی فوجاں کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ جاپانی فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں دے کئی سپاہی ماریئے ڳئے ۔ امریکی تے فلپائنی فوجاں وساس جزائر تے قبضہ کر گھدا اتے جاپانی فوج کوں پچھوں تے سور ݙتا ۔ ایں فتح نال فلپائن دی آزادی دا دڳ سدھا تھی ڳیا ۔ 

وساس دی جنگ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران فلپائن دی فوجی چڑھی دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ جاپانی فوج دی شکست کوں یقینی بݨایا اتے فلپائن دی آزادی کیتے جدوجہد کوں ݙڈھ ݙتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ امریکی تے فلپائنی فوجاں جاپانی فوج دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدیاں ہن ۔ ایں فتح نال فلپائن وچ جاپانی قبضے دا خاتمہ تھی ڳیا اتے فلپائن دی آزادی دا اعلان تھیا ۔
جنگ ووکوار 1991

## جنگ ووکوار 1991
جنگ ووکوار 1991ء وچ کروشین جنگ آزادی دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ کروشیا دے شہر ووکوار وچ کروشین دفاعی فورسز تے یوگوسلاو پیپلز آرمی (JNA) تے سرب نیم فوجی دستیاں دے درمیان تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد یوگوسلاو فوج دا ووکوار تے قبضہ کرنا ہئی ، جیڑھا کروشیا دی آزادی دی علامت بݨ ڳیا ہئی ۔ 

یوگوسلاو فوج ووکوار دا محاصرہ کیتا اتے شہر تے زوردار حملے کیتے ۔ کروشین دفاعی فورسز دلیری نال دفاع کیتا ، پر انہاں کول ہتھیاراں اتے رسد دی کمی ہئی ۔ شہر تے ساندھوڑاندھ بمباری تھیندی رہی ، جیندے نال شہر کوں باری نقصان تھیا اتے عام شہریاں کوں وی باری نقصان تھیا ۔ 

محاصرہ ترائے مہینیاں توں ودھ جاری ریہا ۔ ووکوار دے لوکاں سخت حالات وچ وی ہمت نہ ہاری ۔ چھیکڑبازی ، 18 نومبر 1991ء کوں کروشین دفاعی فورسز ہتھیار سٹ ݙتے اتے یوگوسلاو فوج ووکوار تے قبضہ کر گھدا ۔ یوگوسلاو فوج اتے سرب نیم فوجی دستیاں جنگی جرائم کیتے ، جیندے وچ عام شہریاں دا قتل عام وی شامل ہئی ۔ 

جنگ ووکوار کروشین جنگ آزادی دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ کروشیا دی آزادی کیتے جدوجہد کوں ݙڈھ ݙتا اتے بین الاقوامی برادری دی توجہ کروشیا وچ تھیوݨ والے ظلم تے مبذول کرائی ۔ ایں جنگ یوگوسلاو فوج دے ظلم کوں وی ظاہر کیتا اتے کروشین لوکاں دے دل وچ آزادی دی خواہش کوں ودھیک ودھا ݙتا ۔ ایں جنگ دی یاد اڄ وی کروشین تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔
وکسبرگ دا محاصرہ 1863

## وکسبرگ دا محاصرہ 1863
وکسبرگ دا محاصرہ امریکی خانہ جنگی دے دوران مئی توں جولائی 1863ء تک تھیا ۔ ایہ محاصرہ یونین فوج کنفیڈریٹ فوج دے خلاف مسیسیپی ریاست دے شہر وکسبرگ تے کیتا ۔ ایں محاصرے دا مقصد یونین فوج دا مسیسیپی دریا تے مکمل کنٹرول حاصل کرنا ہئی ، جیڑھا کنفیڈریٹ ریاستاں کوں ݙو حصیاں وچ ونڈ ݙیندا ہئی ۔ 

یونین فوج دی اڳواݨی جنرل یولیسس ایس گرانٹ کریندے پئے ہن ۔ انہاں وکسبرگ دے شہر دا زمینی تے دریائی محاصرہ کیتا ۔ کنفیڈریٹ فوج دی اڳواݨی جنرل جان سی پیمبرٹن کریندے پئے ہن ۔ یونین فوج شہر تے زوردار حملے کیتے اتے ساندھوڑاندھ بمباری کیتی ۔ شہر دے لوکاں کوں خوراک دی کمی اتے سخت حالات دا سامݨا کرنا پیا ۔ 

محاصرہ کئی ہفتیاں تک جاری ریہا ۔ یونین فوج شہر دے ارد گرد سرنگاں بݨائیاں اتے کنفیڈریٹ فوج دی پوزیشناں تے حملے کیتے ۔ چھیکڑبازی 4 جولائی 1863ء کوں کنفیڈریٹ فوج ہتھیار سٹ ݙتے اتے یونین فوج وکسبرگ تے قبضہ کر گھدا ۔ ایں فتح نال یونین فوج دا مسیسیپی دریا تے مکمل کنٹرول تھی ڳیا ۔ 

وکسبرگ دا محاصرہ امریکی خانہ جنگی دا ہک اہم موڑ ثابت تھیا ۔ ایں فتح نال کنفیڈریٹ ریاستاں ݙو حصیاں وچ ونڈ ڳئیاں اتے انہاں دی رسد دی لائن کٹ ڳئی ۔ ایں فتح نال یونین فوج دے حوصلے بلند تھی ڳئے اتے کنفیڈریٹ فوج دے حوصلے ترٹ ڳئے ۔ ایں فتح خانہ جنگی دے نتیجے تے ݙونگھا اثر پایا ۔
واگرام دی جنگ 1809

## واگرام دی جنگ 1809
واگرام دی جنگ 5-6 جولائی 1809ء کوں نپولین دیاں جنگاں دے دوران لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ فرانسیسی بادشاہی تے آسٹرین بادشاہی دے درمیان آسٹریا دے شہر واگرام دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد نپولین دی فوج دا آسٹرین فوج کوں شکست ݙے تے آسٹریا تے قبضہ مضبوط کرنا ہئی ۔ 

نپولین اپݨی فوج کوں تیزی نال وِکھ ودھائی کراوݨ دی ہدایت کیتی اتے آسٹرین فوج تے زوردار حملے کیتے ۔ آسٹرین فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر فرانسیسی فوج دی بہتر حکمت عملی اتے توپخانے دے حملیاں دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ، جیندے وچ ہزاراں سپاہی ماریئے ڳئے ۔ 

واگرام دی جنگ وچ فرانسیسی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ آسٹرین فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں فتح نال نپولین دی فوج دے حوصلے بلند تھی ڳئے ۔ ایں فتح نال آسٹریا تے فرانسیسی اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔ 

واگرام دی جنگ نپولین دیاں جنگاں دی تاریخ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں فتح نال نپولین اپݨی فوجی صلاحیت دا لوہا منوایا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ نپولین دی فوج اپݨے دشمناں کوں شکست ݙیوݨ دی صلاحیت رکھدی ہے ۔ ایں فتح نال نپولین دا اثر و رسوخ ودھ ڳیا اتے آسٹریا تے فرانسیسی بادشاہی دا قبضہ مضبوط تھی ڳیا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ آسٹریا فرانس نال امن معاہدہ کیتا ۔
ویک فیلڈ دی جنگ 1460

## ویک فیلڈ دی جنگ 1460
ویک فیلڈ دی جنگ 30 دسمبر 1460ء کوں گلاباں دی جنگ دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ یارک خاندان تے لنکاسٹر خاندان دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ انگلینڈ دے شہر ویک فیلڈ دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد ݙوہاں خانداناں وچوں ہک دا انگلینڈ دے تخت تے قبضہ کرنا ہئی ۔ 

یارک خاندان دی اڳواݨی رچرڈ آف یارک کریندے پئے ہن ، جݙاں جو لنکاسٹر خاندان دی اڳواݨی ملکہ مارگریٹ آف انجو کریندی پئی ہئی ۔ لنکاسٹر فوج تعداد وچ یارک فوج توں ودھ ہئی ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ لنکاسٹر فوج یارک فوج تے زوردار حملے کیتے ۔ یارک فوج دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر لنکاسٹر فوج دی تعداد دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

ویک فیلڈ دی جنگ وچ لنکاسٹر خاندان کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ رچرڈ آف یارک اتے انہاں دے پتر ایڈمنڈ ماریئے ڳئے ۔ ایں شکست نال یارک خاندان کوں وݙا دھچکا لڳا ۔ ایں فتح نال لنکاسٹر خاندان دے حوصلے بلند تھی ڳئے ۔ 

ویک فیلڈ دی جنگ گلاباں دی جنگ دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ ݙوہاں خانداناں دے درمیان تھیوݨ والے تنازعے کوں ودھیک ودھا ݙتا ۔ ایں جنگ ثابت کیتا کہ لنکاسٹر خاندان یارک خاندان دا مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدا ہے ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ گلاباں دی جنگ دا سلسلہ کئی سالاں تک جاری ریہا اتے انگلینڈ وچ سیاسی عدم استحکام ودھ ڳیا ۔
وارسا دی جنگ 1656

## وارسا دی جنگ 1656
وارسا دی جنگ 28-30 جولائی 1656ء کوں شمالی جنگاں دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ سویڈش بادشاہی تے پولش-لیتھوانیائی دولت مشترکہ دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ پولینڈ دے شہر وارسا دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد سویڈش بادشاہی دا پولینڈ تے کنٹرول حاصل کرنا ہئی ، جیڑھا شمالی جنگاں دے دوران انہاں دا اہم ہدف ہئی ۔ 

سویڈش فوج دی اڳواݨی بادشاہ کارل ایکس گستاو کریندے پئے ہن ، جݙاں جو پولش-لیتھوانیائی فوج دی اڳواݨی بادشاہ جان دوم کاسیمیر کریندے پئے ہن ۔ سویڈش فوج تعداد وچ گھٹ ہووݨ دے باوجود بہتر تربیت یافتہ ہئی اتے انہاں کول جدید ہتھیار وی ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ سویڈش فوج پولش-لیتھوانیائی فوج تے زوردار حملے کیتے اتے انہاں کوں پچھوں تے سور ݙتا ۔ 

وارسا دی جنگ وچ سویڈش فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ پولش-لیتھوانیائی فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ ایں فتح نال سویڈش فوج دا پولینڈ تے کنٹرول ودھ ڳیا ۔ ایں فتح نال سویڈش بادشاہی دا اثر و رسوخ شمالی یورپ وچ ودھ ڳیا ۔ 

وارسا دی جنگ شمالی جنگاں دا ہک اہم موڑ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ سویڈش بادشاہی دی فوجی ݙاڈھ ورائی کوں ظاہر کیتا اتے پولش-لیتھوانیائی دولت مشترکہ دی کمزوری کوں وی ظاہر کیتا ۔ ایں جنگ شمالی یورپ وچ طاقت دے توازن کوں تبدیل کر ݙتا اتے سویڈش بادشاہی دے اثر و رسوخ کوں ودھایا ۔ ایں جنگ دے نتیجے وچ پولینڈ وچ سیاسی عدم استحکام ودھ ڳیا اتے شمالی جنگاں دا سلسلہ کئی سالاں تک جاری ریہا ۔
وینیگر ہل دی جنگ 1798

## وینیگر ہل دی جنگ 1798
وینیگر ہل دی جنگ 21 جون 1798ء کوں آئرش بغاوت دے دوران لڑی ڳئی ۔ ایہ جنگ برطانوی فوج تے آئرش باغیاں دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ آئرلینڈ دے کاؤنٹی ویکسفورڈ وچ وینیگر ہل دے مقام تے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد برطانوی فوج دا آئرش بغاوت کوں کچلݨا ہئی ، جیڑھی آئرلینڈ دی آزادی کیتے لڑی ویندی پئی ہئی ۔ 

برطانوی فوج دی اڳواݨی جنرل جیرارڈ لیک کریندے پئے ہن ، جݙاں جو آئرش باغیاں دی اڳواݨی مختلف مقامی اڳواݨ کریندے پئے ہن ۔ آئرش باغیاں دی تعداد برطانوی فوج توں ودھ ہئی ، پر انہاں کول تربیت اتے ہتھیاراں دی کمی ہئی ۔ برطانوی فوج توپخانے دی بمباری دے بعد آئرش باغیاں تے زوردار حملے کیتے ۔ آئرش باغیاں دلیری نال مقابلہ کیتا ، پر برطانوی فوج دی بہتر تربیت اتے ہتھیاراں دے سامݨے او زیادہ دیر نہ ٹک سڳے ۔ 

وینیگر ہل دی جنگ وچ برطانوی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ آئرش باغیاں کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں دے کئی جنگجو ماریئے ڳئے ۔ برطانوی فوج وینیگر ہل تے قبضہ کر گھدا اتے آئرش بغاوت کوں کچلݨ وچ کامیابی حاصل کیتی ۔ ایں جنگ دے بعد آئرش باغیاں دے خلاف سخت کریک ڈاؤن کیتا ڳیا اتے ہزاراں لوکاں کوں گرفتار کیتا ڳیا ۔ 

وینیگر ہل دی جنگ 1798 دی آئرش بغاوت دا چھیکڑی معرکہ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ آئرش بغاوت دے خاتمے کوں یقینی بݨایا اتے برطانوی حکومت دی آئرلینڈ تے گرفت مضبوط کیتی ۔ ایں جنگ آئرش لوکاں دے دل وچ آزادی دی خواہش کوں ودھیک ودھا ݙتا اتے آئرش قوم پرستی کوں تکڑا کیتا ۔ ایں جنگ دی یاد اڄ وی آئرش تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔
نیلی سین گپت

نیلی سین گپت (انگریزی: Nellie Sengupta) (ڄمان٘درو ناں: ایڈتھ ایلن گرے; 12 جنوری 1884ء – 23 اکتوبر 1973ء) ہک انگریز زنانی ہَن جنّھاں نے ہندوستان دی آزادی کِیتے جدوجہد کِیتی۔ اوہ کلکتہ دی پہلی خاتون ایلڈرمین ہَن تے 1933ء وِچ کلکتہ (کولکاتا) وِچ اِیندے 48ویں سالانہ اجلاس وِچ انڈین نیشنل کانگریس دی صدر منتخب تھئی ہَن۔

## ٹٻّر
ایڈتھ ایلن گرے، فریڈرک تے ایڈتھ ہنریٹا گرے دی دِھی ہَن۔

اوہ کیمبرج وِچ پیدا تھئی تے پرورش پاتی، جِتھاں اُنّھاں دے والد ہک کلب وِچ کم کریندے ہَن۔

ہک نوجوان چھوہِر دے طور تے، اوہ ڈاوننگ کالج، کیمبرج وِچ ہک نوجوان بنگالی طالب علم جتیندر موہن سین گپت نال محبت کرݨ لڳی، جیڑھا اپݨے والدین دے گھر ریہندا ہئی۔

پِیؤ ماء دی مخالفت دے باوجود، اُنّھاں نے جتیندر موہن سین گپت نال شادی کِیتی تے اوندے نال کلکتہ (کولکاتا) وَل آ ئی۔

نیلی سین گپت، جیویں جو اوہ مشہور تھئیں، تے جتیندر موہن سین گپت دے ݙو پُتر سشیر تے انیل ہَن۔

## تحریک عدم تعاون
تحریک عدم تعاون تحریک آزادی ہند دی پہلی کڑی مانی ویندی ہِے جیڑھا گاندھی جی نے اپݨے ستیاگرا دے طرز تے شروع کِیتا۔ اِیں تحریک نال ہندوستانی سیاسیات وِچ گاندھی دور دا آغاز تھیندا ہِے۔ اِیں دی سربراہی انڈین نیشنل کانگریس نے کِیتی۔

اِیں تحریک کوں تحریک ترک موالات وی آکھیا ویندا ہِے۔

### ہندوستان واپسی تے جدوجہد
ہندوستان (بھارت) واپس آنݨ دے بعد، نیلی سین گپت دے شوہر جتیندر موہن سین گپت نے کلکتہ وِچ وکیل دے طور تے ہک بہت کامیاب کیریئر دا آغاز کِیتا۔

1921ء وِچ جتیندر موہن سین گپت نے ہندوستانی جدوجہد آزادی وِچ شمولیت اختیار کِیتی تے بنگال وِچ مہاتما گاندھی دے ݙاہݨے ہتھ دے آدمی ہووݨ دے علاوہ کلکتہ دے میئر تے قانون ساز اسمبلی دے ترئے مرتبہ سربراہ رہے۔

نیلی سین گپت نے اپݨے شوہر دے نال 1921ء دی تحریک عدم تعاون وِچ حصہ گِھدّا۔

آسام-بنگال ریلوے مین دی ہڑتال دے دوران اپݨی قید دے بعد، اُنّھاں نے ضلعی حکام دی طرفوں اسمبلی تے پابندی عائد کرݨ دے خلاف زبردستی احتجاج کِیتا، اجتماعی جلسیاں توں خطاب کِیتا تے عدالتی گرفتاری دا سامݨا کِیتا۔

اُنّھاں نے گھر گھر کھادی (ہتھ نال کاتا ہویا کپڑا) ویچ کے قانون دی خلاف ورزی کِیتی۔

1931ء وِچ اُنّھاں کوں ہک غیر قانونی اسمبلی توں خطاب کرݨ دے جرم وِچ دہلی وِچ چار مہینے قید دا سامݨا کرݨا پیا۔

جتیندر موہن سین گپت کوں رانچی وِچ قید کِیتا ڳیا تے 1933ء وِچ اوندی موت تھی ڳئی۔ 

## حوالے

ونکی:سماجی کارکن
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:انگریز نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:کیمبرج دیاں شخصیتاں
ونکی:ویہویں صدید یاں بھارتی سیاست دان زنانیاں
وارسا دی جنگ 1831

## وارسا دی جنگ 1831
وارسا دی جنگ 6-8 ستمبر 1831ء کوں روس دے خلاف پولش بغاوت دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ روسی بادشاہی تے پولینڈ دی باغی فوج دے درمیان تھئی ۔ ایہ جنگ پولینڈ دے شہر وارسا دے نیڑے تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد روسی فوج دا پولش بغاوت کوں کچلݨا ہئی ، جیڑھی پولینڈ دی آزادی کیتے لڑی ویندی پئی ہئی ۔ 

روسی فوج دی اڳواݨی فیلڈ مارشل ایوان پاسکیوچ کریندے پئے ہن ، جݙاں جو پولش فوج دی اڳواݨی جنرل جان سکریزینسکی کریندے پئے ہن ۔ روسی فوج تعداد وچ پولش فوج توں ودھ ہئی اتے انہاں کول بہتر تربیت یافتہ سپاہی وی ہن ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ۔ روسی فوج پولش فوج تے زوردار حملے کیتے اتے انہاں کوں پچھوں تے سور ݙتا ۔ 

وارسا دی جنگ وچ روسی فوج کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ پولش فوج کوں باری نقصان تھیا اتے انہاں کوں پسپائی اختیار کرݨ تے مجبور تھیوݨا پیا ۔ روسی فوج وارسا تے قبضہ کر گھدا اتے پولش بغاوت کوں کچلݨ وچ کامیابی حاصل کیتی ۔ ایں جنگ دے بعد پولینڈ وچ سخت کریک ڈاؤن کیتا ڳیا اتے ہزاراں لوکاں کوں گرفتار کیتا ڳیا ۔ 

وارسا دی جنگ پولش بغاوت دا چھیکڑی معرکہ ثابت تھئی ۔ ایں جنگ پولش بغاوت دے خاتمے کوں یقینی بݨایا اتے روسی حکومت دی پولینڈ تے گرفت مضبوط کیتی ۔ ایں جنگ پولش لوکاں دے دل وچ آزادی دی خواہش کوں ودھیک ودھا ݙتا اتے پولش قوم پرستی کوں تکڑا کیتا ۔ ایں جنگ دی یاد اڄ وی پولش تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔
وستولا لیگون دی جنگ 1463

## وستولا لیگون دی جنگ 1463
وستولا لیگون دی جنگ 15 ستمبر 1463ء کوں تیرہاں سالہ جنگ دے دوران لڑی ڳئی ہئی ۔ ایہ جنگ پولش بحری ٻیڑے تے ٹیوٹونک آرڈر دے بحری ٻیڑے دے درمیان تھئی ۔ ایہ وستولا لیگون دی جنگ (وستولا ناڑی) وچ تھئی ۔ ایں جنگ دا مقصد پولش بحری ٻیڑے دا ٹیوٹونک آرڈر دے بحری رستیاں تے کنٹرول حاصل کرنا ہئی ، جیڑھا تیرہاں سالہ جنگ دے نتیجے تے اثر انداز تھئی سڳدا ہئی ۔ 

پولش بحری ٻیڑے دی اڳواݨی ونسینٹی کیٹز کریندے پئے ہن ، جݙاں جو ٹیوٹونک آرڈر دے بحری ٻیڑے دی اڳواݨی رولوف وون بیننگن کریندے پئے ہن ۔ ݙوہاں بحری ٻیڑیاں ہک ݙوجھے تے زوردار حملے کیتے ۔ پولش بحری ٻیڑے بہتر حکمت عملی اتے توپخانے دے استعمال نال ٹیوٹونک آرڈر دے بحری ٻیڑے کوں حیران کر ݙتا ۔ ݙوہاں پاسوں سخت لڑائی تھئی ، جیندے وچ جہازاں کوں نقصان تھیا ۔ 

وستولا لیگون دی جنگ وچ پولش بحری ٻیڑے کوں فیصلہ کن فتح حاصل تھئی ۔ ٹیوٹونک آرڈر دے بحری ٻیڑے دے کئی جہاز تباہ تھی ڳئے اتے کئی جہازاں تے قبضہ کر گھدا ڳیا ۔ ایں فتح نال پولش بحری ٻیڑے دا وستولا لیگون تے کنٹرول مضبوط تھی ڳیا ۔ ایں فتح نال ٹیوٹونک آرڈر دے بحری رستیاں تے پولش اثر و رسوخ ودھ ڳیا ۔ 

وستولا لیگون دی جنگ تیرہاں سالہ جنگ دا ہک وݙی بحری بھڑاندثابت تھئی ۔ ایں جنگ پولش بحری ݙاڈھ ورائی کوں ظاہر کیتا اتے ٹیوٹونک آرڈر دے بحری رستیاں تے کنٹرول حاصل کرݨ وچ مدد کیتی ۔ ایں جنگ تیرہاں سالہ جنگ دے نتیجے تے اثر پایا اتے پولینڈ دے اثر و رسوخ کوں ودھایا ۔ ایں فتح نال پولینڈ دی بحری طاقت مضبوط تھی ڳئی ۔