مائیکل میئر

### مائیکل میئر
مائیکل گستاو ایڈورڈ میئر (ڄمݨ 12 جنوری 1942) ہک سوئس ماہر فلکیات تے یونیورسٹی آف جنیوا دے شعبہ فلکیات وچ پروفیسر ایمریٹس ہن ۔ او باقاعدہ طور تے 2007ء وچ ریٹائر تھئے ہن ، پر جنیوا آبزرویٹری وچ بطور محقق فعال ہن ۔ او جیمز پیبلز تے ڈیڈیئر کوئلوز دے نال 2019ء دے نوبل انعام برائے فزکس دے شریک فاتح ہن ، تے 2010ء دے وکٹر امبرتسومین بین الاقوامی انعام تے 2015ء دے کیوٹو انعام دے وی فاتح ہن ۔

1995ء وچ ڈیڈیئر کوئلوز دے نال رل تے ، انہاں 51 پیگاسی بی دریافت کیتا ، جیڑھا جو ہک سجھ نما ستارے ، 51 پیگاسی دے گرد گردش کرݨ والا پہلا ایکسٹرا سولر سیارہ ہئی ۔ ایں کامیابی کیتے ، انہاں کوں 2019ء دا نوبل انعام برائے فزکس "سورج نما ستارے دے گرد گردش کرݨ والے ایکسوپلینیٹ دی دریافت کیتے" ݙتا ڳیا جنہاں دے نتیجے وچ "کائنات دے ارتقاء تے زمین دی کائنات وچ جاہ دی سمجھ وچ ݙات داریاں تھیاں ۔" دریافت دے حوالے نال ، میئر نوٹ کیتا جو انسان کݙاہیں وی اینجھے ایکسوپلینیٹس وچ ہجرت نہ کر سڳدے کیوں جو او "ٻہوں ، ٻہوں زیادہ دور ہن ... تے اڄ ساݙے کول موجود ذرائع استعمال کریندے ہوئے، لکھاں کروڑاں ݙینہہ لڳسن ۔" تاہم ، میئر دیاں دریافتیاں دی وجہ توں ، ایکسوپلینیٹس توں بیرونی زمینی مواصلات دی ڳول ہن اڄ کل پہلے توں زیادہ عملی غور وچار بݨ ڳئی ہے ۔

### تعلیم تے کیریئر
میئر یونیورسٹی آف لوزان توں فزکس وچ ایم ایس دی ڈگری (1966) تے 1971ء وچ جنیوا آبزرویٹری توں فلکیات وچ پی ایچ ڈی کیتی ۔ او 1971ء وچ یونیورسٹی آف کیمبرج دے انسٹی ٹیوٹ آف آسٹرونومی وچ محقق ہن ۔ بعد وچ ، انہاں شمالی چلی وچ یورپی سدرن آبزرویٹری (ESO) تے یونیورسٹی آف ہوائی سسٹم دے انسٹی ٹیوٹ فار آسٹرونومی وچ سبیٹیکل سمسٹر گزارئے ۔

1971ء توں 1984ء تئیں ، میئر جنیوا آبزرویٹری وچ بطور تحقیقی ایسوسی ایٹ کم کیتا ، جیڑھی جو یونیورسٹی آف جنیوا دے شعبہ فلکیات دا گھر ہے ۔ او 1984ء وچ یونیورسٹی وچ ایسوسی ایٹ پروفیسر بݨئے ۔ 1988ء وچ ، یونیورسٹی انہاں کوں مکمل پروفیسر نامزد کیتا ، جیڑھا عہدہ انہاں 2007ء وچ ریٹائرمنٹ تئیں سنبھالیا ۔ میئر 1998ء توں 2004ء تئیں جنیوا آبزرویٹری دے ڈائریکٹر ہن ۔ او یونیورسٹی آف جنیوا وچ پروفیسر ایمریٹس ہن ۔

### تحقیق
میئر دی پرکھ پرچول دی دلچسپی وچ ایکسٹرا سولر سیارے (جنہاں کوں ایکسوپلینیٹس وی آکھیا ویندا ہے) ، آلات سازی ، ڈبل ستاریاں دی شماریاتی خصوصیات ، گلوبلر کلسٹر ڈائنامکس ، گیلیکٹک ساخت تے کائینی میٹکس شامل ہن ۔ یونیورسٹی آف جنیوا وچ میئر دا ڈاکٹریٹ دا مقالہ کہکشاں دی سرپل ساخت کیتے وقف ہا ۔

بطور تحقیقی ایسوسی ایٹ انہاں دے دور وچ ، موجودہ فوٹوگرافک طریقیاں دے مقابلے وچ تارکیاتی اشیاء دی ریڈیئل ویلاسٹیز دی زیادہ درست پیمائش حاصل کرݨ کیتے فوٹو الیکٹرک اتے مبنی ڈوپلر سپیکٹرو میٹر تیار کرݨ وچ ٻہوں دلچسپی ہئی ۔ 1967ء وچ روجر گرفن دے ابتدائی کم دے بعد جو ریڈیئل ویلاسٹیز دی فوٹو الیکٹرک پیمائش دی افادیت ݙیکھاوݨ کیتے ہا ، میئر مارسیل آبزرویٹری وچ آندرے بارانے دے نال CORAVEL تیار کرݨ کیتے کم کیتا ، جیڑھا جو ہک فوٹو الیکٹرک سپیکٹرو میٹر ہا جیڑھا جو ٻہوں درست ریڈیئل ویلاسٹی پیمائش دے قابل ہا ، جیڑھا جو تاریاں دی حرکات ، بائنری ستاریاں دے مداری ادوار ، تے ایتھوں تئیں جو تاریاں دی گردشی رفتار دی پیمائش دی اجازت ݙیندا ہا ۔

ایں پرکھ پرچول دی وجہ توں مختلف شعبیاں وچ دلچسپی پیدا تھئی ، جنہاں وچ سجھ نما بائنری ستاریاں دی شماریاتی خصوصیات دا مطالعہ وی شامل ہا ۔ ساتھی محقق اینٹونی ڈوکیننوئے دے نال ، انہاں کجھ نظاماں دی ریڈیئل ویلاسٹیز دا جائزہ گھدا جنہاں کوں بائنری ستارے سمجھیا ویندا ہا 1991ء وچ ۔ انہاں دے نتائج توں پتہ چلا جو ایندا ہک حصہ دراصل سبسٹیلر سیکنڈری آبجیکٹس والے سنگل سٹار سسٹم تھی سڳدے ہن ۔ زیادہ درست ریڈیئل ویلاسٹی پیمائش دی خواہش کریندے ہوئے ، میئر ، بارانے دے نال مارسیل وچ ، تے گریجویٹ طالب علم ڈیڈیئر کوئلوز دے نال ، CORAVEL دے کم دی بنیاد تے ہک نواں سپیکٹرو گراف ELODIE تیار کیتا ، جیڑھا جو چمکدار تاریاں کیتے 15 m/s دی درستگی دا تخمینہ لایا ڳیا ہا ، جیڑھا جو CORAVEL توں 1 km/s بہتر ہا ۔ ELODIE کوں ایں خاص مقصد نال تیار کیتا ڳیا ہا جو اے معلوم کیتا ونڄے جو سبسٹیلر سیکنڈری آبجیکٹس براؤن ڈوارف ستارے ہن یا ممکنہ طور تے وݙے سیارے ۔

1994ء تئیں ، ELODIE جنیوا وچ فعال ہا تے میئر تے کوئلوز مشتبہ سبسٹیلر سیکنڈری آبجیکٹس والے سجھ نما نظاماں دا سروے شروع کیتا ۔ جولائی 1995ء وچ ، جوڑے دے 51 پیگاسی دے سروے تصدیق کیتی جو ایندے گرد ہک ایکسوپلینیٹ گردش کریندا ہے ، جینکوں 51 پیگاسی بی دے طور تے شناخت کیتا ڳیا ، جینکوں بعد وچ ہاٹ-جیوپیٹر ونکی دا سیارہ قرار ݙتا ڳیا ۔ ایہہ پہلا ایکسوپلینیٹ ہا جیڑھا جو کسی مین سیکوئنس ستارے دے گرد گردش کریندا ہویا پایا ڳیا ، بجائے ایندے جو او سیارے جیڑھے کسی ستارے دی باقیات دے گرد گردش کریندے ہن ۔ میئر تے کوئلوز دی ہک ایکسوپلینیٹ دی دریافت ٻئے ایکسوپلینیٹس دی ڳول کرݨ وچ ٻہوں دلچسپی پیدا کیتی ہے ۔ 21 مارچ 2022ء کوں ، ساݙے نظام شمسی توں ٻاہر 5000ویں ایکسوپلینیٹ دی تصدیق تھئی ہئی ۔

میئر دا کم ریڈیئل ویلاسٹی پیمائش کیتے آلات سازی کوں بہتر بݨاوݨ تے ایکسوپلینیٹس دا پتہ لاوݨ تے انہاں دی خصوصیات کوں ماپݨ تے زیادہ توجہ ݙیندا ہا ۔ میئر ہک ٹیم دی قیادت کیتی جو ELODIE کوں مزید بہتر بݨاوݨ کیتے ویلاسٹی پیمائش دی درستگی کوں 1 m/s تئیں ودھاوݨ کیتے ہائی ایکوریسی ریڈیئل ویلاسٹی پلینیٹ سرچر (HARPS) دے ذریعے جیڑھا جو 2003ء وچ چلی وچ لا سیلا آبزرویٹری وچ ESO 3.6 m ٹیلی سکوپ تے نصب ہا ۔ میئر اوں ٹیم دی قیادت کیتی جنہاں HARPS کوں ٻئے ایکسوپلینیٹس دی ڳول کرݨ کیتے استعمال کیتا ۔ 2007ء وچ ، میئر 11 یورپی سائنسداناں وچوں ہک ہا جنہاں ESO ٹیلی سکوپ توں گلائس 581c دریافت کیتا ، جیڑھا جو کسی ستارے دے رہائش پذیر زون وچ پہلا ایکسٹرا سولر سیارہ ہئی ۔ 2009ء وچ ، میئر تے انہاں دی ٹیم ہک مین سیکوئنس ستارے دے گرد ہݨ تئیں دا سبھ توں ہلکا ایکسوپلینیٹ دریافت کیتا: گلائس 581e ۔ ایندے باوجود ، میئر نوٹ کیتا جو انسان کݙاہیں وی اینجھے ایکسوپلینیٹس وچ ہجرت نہ کر سڳدے کیوں جو او "ٻہوں ، ٻہوں زیادہ دور ہن ... تے اڄ ساݙے کول موجود ذرائع استعمال کریندے ہوئے لکھاں کروڑاں ݙینہہ لڳسن ۔" تاہم ، میئر دیاں دریافتیاں دی وجہ توں ، ایکسوپلینیٹس توں بیرونی زمینی مواصلات دی ڳول ہن اڄ کل پہلے توں زیادہ عملی غور وچار بݨ ڳئی ہے ۔

### ایوارڈز تے امتیازات
1998ء وچ ، میئر کوں انہاں دے کم تے انسانی زندگی کیتے ایندی اہمیت کوں سراہݨ کیتے سوئس مارسل بینوئسٹ انعام ݙتا ڳیا ۔ 2003ء تئیں ، او بورڈ آف ٹرسٹیز دے رکن ہن ۔ انہاں 1998ء وچ سوسائٹی آسٹرونومیک ڈی فرانس (فرانسیسی فلکیاتی سوسائٹی) توں پرکس جولس جانسن حاصل کیتا ۔

2000ء وچ ، انہاں کوں بالزان انعام ݙتا ڳیا ۔ چار سال بعد ، انہاں کوں البرٹ آئن سٹائن میڈل ݙتا ڳیا ۔ 2005ء وچ ، انہاں امریکی ماہر فلکیات جیفری مارسی دے نال فلکیات وچ شا انعام حاصل کیتا ۔ میئر کوں 2004ء وچ فرانسیسی لیجن ڈی ہونر دا نائٹ بݨایا ڳیا ہا ۔

پیئر-یویس فری دے نال رل تے ، میئر فرانسیسی زبان وچ ہک کتاب لکھی جیندا ناں لیس نوو مونڈس ڈو کاسموس (سیول ، 260 صفحات) ہا ، جینکوں 17ویں فلکیات فیسٹیول ہاؤٹ موریئن ولوں لیور ڈی ل'آسٹرونومی 2001 انعام ݙتا ڳیا ہا ۔

میئر کوں اٹھ یونیورسٹیاں توں آنریری ڈاکٹریٹ دیاں ڈگریاں ملیاں ہن: کیتھولیکے یونیورسٹائٹ لیوین (بیلجیم) ، 2001 ایکول پولیٹیکنک فیڈرال ڈی لوزان (EPFL) (لوزان ، سوئٹزرلینڈ) (2002) فیڈرل یونیورسٹی آف ریو گرانڈے ڈو نورٹے (برازیل) ، 2006 اپسالا یونیورسٹی (سویڈن) ، 2007 پیرس آبزرویٹری (فرانس) ، 2008 یونیورسٹے لیبری ڈی برسلز (بیلجیم) ، 2009 یونیورسٹی آف پروونس (مارسیل ، فرانس) ، 2011 ، تے یونیورسٹے جوزف فوریئر (گرینوبل ، فرانس) ، 2014 ۔

میئر کوں 2011ء دا BBVA فاؤنڈیشن فرنٹیئرز آف نالج ایوارڈ آف بیسک سائنسز (انہاں دے سابق طالب علم ڈیڈیئر کوئلوز دے نال رل تے) ݙتا ڳیا جو نویں فلکیاتی آلات تے تجرباتی تکنیک تیار کرݨ کیتے جنہاں دی وجہ توں سجھ نما ستاریاں دے گرد سیاریاں دے پہلے مشاہدے تھئے ۔ کشودرگرہ 125076 مائیکل میئر ، جیڑھا جو سوئس شوقیہ ماہر فلکیات مائیکل اوری 2001ء وچ جورا آبزرویٹری وچ دریافت کیتا ہا ، انہاں دے اعزاز وچ نامزد کیتا ڳیا ہا ۔ سرکاری ناں دی سند 21 اگست 2013ء کوں مائنر پلینیٹ سینٹر ولوں شائع تھئی ہئی ۔

2015ء وچ ، انہاں کوں رائل آسٹرونومیکل سوسائٹی دا گولڈ میڈل ، تے بیسک سائنسز وچ کیوٹو انعام ݙتا ڳیا ۔ 2017ء وچ ، انہاں کوں فزکس وچ وولف انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں تے ڈیڈیئر کوئلوز (جیڑھے جو سوئٹزرلینڈ توں وی ہن) کوں ایکسوپلینیٹ 51 پیگاسی بی دی دریافت کیتے 2019ء دے نوبل انعام برائے فزکس دا ادھ ݙتا ڳیا ۔

### پیشہ ورانہ ایسوسی ایشنز وچ شرکت
·        سوئس سوسائٹی آف آسٹرونومی اینڈ آسٹرون فزکس دے نو ساس-فی ایڈوانسڈ کورسز دے ناشر تے منتظم

·        یورو فزکس نیوز دے ایڈیٹوریل بورڈ دے رکن ، 1985–1990

·        یورپی سپیس ایجنسی (ESA) دے فلکیاتی ورکنگ گروپ کیتے سوئس ڈیلیگیٹ ، 1985–1987

·        انٹرنیشنل آسٹرونومیکل یونین (IAU) دے کمیشن 33 دے "گلیکٹک نظام دی ساخت تے حرکیات" تے صدر ، 1988–1991

·        یورپی سدرن آبزرویٹری دی سائنٹیفک ٹیکنیکل کمیٹی دے چیئرمین ، 1990–1992

·        سوئس سوسائٹی آف آسٹرونومی اینڈ آسٹرون فزکس (SAAS) دے صدر ، 1990–1993

·        IAU کمیشن آن بایو آسٹرونومی دی آرگنائزنگ کمیٹی دے رکن ، 1997–2003

·        یورپی سدرن آبزرویٹری (ESO) کونسل کیتے سوئس ڈیلیگیٹ ، 2003–2007

·        ایکٹرا سولر سیاریاں تے IAU کمیشن دے صدر ، 2006–2009

·        فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز (Académie des sciences) دے غیر ملکی ایسوسی ایٹ ، 2003

·        رائل آسٹرونومیکل سوسائٹی (یوکے) دے آنریری فیلو ، 2008

·        نیشنل اکیڈمی آف سائنسز (یو ایس) دے غیر ملکی رکن ، 2010

·        امریکہ اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے غیر ملکی رکن ، 2010