ریشم گُلی

اَڄ توں چھیں سال پہلے سیاہ باغ دا پُل پار کرکے کݙائیں تساں شہرݙائیں ڳئے ہوسو تاں تُساں ہک کندھ دی چھانویں ٻیٹھی ہک ٻڈھی عورت ضرورݙٹھی ہوسی ۔ اُس ٻڈھی پشتون زنانی دے نِک سُک توں اَڄ وی پتا لڳداہائی جو کِسے زمانے وچ ایہہ عورت وی ہک قیامت ہوسی‘ اوہ قیامت جیہڑی اَکھاں دے رہواں دِل تے گزردی ہے تے وَت ہوش حواس آپݨا ٹِکاݨا چھوڑ ویندے ہِن۔ آدمی آپݨانہیں رہندا کِسے ہور دا بݨ ویندا ہے ۔ اُس دیاںسوچاں دے رستے بدل ویندے ہِن تے اوہ آپ اُکاّ بدل ویندا ہے ‘ اس ٻڈھی دی اَکھاں دی تھاں ݙوں وݙے وݙے ٹوئے نظر آوندے ہن تے اُس دے پپوٹے اِنج چمبڑ ڳئے ہَن جیویں قبراں اُتے کِسے تختے رکھ ݙتے ہووݨ تے وَت مٹی سَٹݨا بُھل ڳیا ہووے۔ ایہہ بھیک نہیں منگدی‘ اپݨیاں انھِیاں اَکھاں نال  چنگیراں بݨیندی رہندی ہائی ‘ تے اس دے کول ݙوں قسماںدے آدمی آ ٻہندے ہَن ۔ہک تاں چنگیراں دے گاہک سرائیکی علاقے دے لوک ‘ ݙوجھے اُس دے آپݨے پشتون …… ایہہ پشتون اُس دے آپݨے علاقے کارگلہ دے ہوندے ہَن ‘ جیہڑا سیاہ باغ توں اَٹھ نو میل دُور ہائی ۔

مینوں اوہناں ݙینہاں وچ سیاہ باغ ٻہوں ونجٖݨا پیندا ہائی ۔ اوتھے میݙا ہک رئیس دوست ہائی جیہدے علمی مشاغل اُس نوں میݙیاں نظراں وچ محترم بݨا ݙتا ہائی ۔اوہ وی میݙی ٻہوںقدر کریندا ہائی تے مہینے وچ ݙوں تَرے وار اُس دا نوکر مینوںگھنݨ آ ویندا ہائی ۔ میں مروّت توں مجبورلڳا ویندا ہم ۔ کدے انکاروی کر ݙیندا ہم ۔ میݙا اکثر ایہہ طریقہ رہیا جو نوکر نوں مَیں وَلا چھوڑدا ہم تے کِسے ہور ݙینہہ پہنچ ویندا ہم ۔ سیاہ باغ دا پُل انگریزاں بھاری ٹریفک واسطے بݨایا ہائی ۔ اِیتھوں بساں‘ ٹرک وغیرہ وی گزردے ہَن تے ریلوے لائن وی ہے۔ پاکستان بݨیا تاں ایہہ پُل پیدل لوکاں واسطے یا ٹرین واسطے رہ ڳیاکیوں جو پاکستان دی ہر سڑک تے ہر پُل وانگ ایہہ وی ہمیشہ زیرِ مرمت رہندا ہے۔اس توں زیادہ سچی ڳل تاںایہہ ہے جوپاکستان  دی ہر شے ہمیشہ زیرِ مرمت رہندی ہے ۔ ہر نویں حکومت آپݨاساراعرصہ اسے دی مرمت کردیاںگزار ݙیندی ہے۔

تے وَت پُلاں تے سڑکاں دا جیویں حال ہوندا ہے جو ہک پاسا مرمت ہووݨ تک ݙوجھا پاسا اُکھڑ ویندا ہے۔ ایسے طرح ہک حکومت آپݨے دور وچ تھوڑی ٻہوں مُرمت کردی ہے وَت ݙوجھی حکومت آپݨے خیال دے مطابق نویں سِریوں مرمت شروع کر ݙیندی ہے ۔ ہک فوجی جرنیل تاں مرمت کریندیاں کریندیاں اُس دا اَدھا ٹوٹا اِی کپ کے واہ چھوڑیا۔ پاکستان دے باشندے پاکستان دیاں موٹراں ‘ مختصر ایہہ جو پاکستان دی ہر شے ہر ویلے مرمت نوں اِی لوڑدی ہے ۔ایہاوجہ ہے جو ایتھے ایجاد کوئی شے نہیں ہوندی ۔ مرمت دا کم جو زیادہ ہے ۔ ہر کوئی چاہوندا ہے جو اوہ مرمّت کاربݨ کے چاندی بݨا گھنے ۔ ہک دفعہ میں لاہور گلبرگ وچ ݙو کوٹھیاں آہمو ساہمݨے ݙٹھیاں۔ میݙے دوست میکوں ݙسایاجوہک کوٹھی کارڈیلر دی ہے تے ہک کاراں مرمت کرݨ والے دی ہے ۔کار ڈیلرآپݨے پِنڈدی4ہزار ایکڑ زمین ویچ کے شہر آیاتے ایہہ کوٹھی بݨائی تے مال روڈ تے کار ڈیلری دا کم شروع کیتا۔مرمت کار پنڈ وچوں نس کے آیا‘ ورکشاپ تے کم سِکھدا رہیا ‘ وَت آپݨی ورکشاپ کھول ٻیٹھا ۔ کجھ سالاں توں بعد اُس ایہہ کوٹھی بݨا گھدی جیہڑی کار ڈیلر دی کوٹھی توں زیادہ لمبی چوڑی تے زیادہ خوبصورت ہے ۔آکھݨ دا مطلب ایہہ ہے جو سیاہ باغ دا پُل وی ہمیشہ مُرمت تھیندا رہندا ہائی تے مینوں پُل پیدل عبور کرݨا پوندا ہائی ۔ پُل عبور کرکے پہلا منظر جیہڑا اَکھیں دے ساہمݨے آوندا ہائی اوہ اوہا ہوندا ہائی۔

پشتون مرد زنانیاںاُس ٻڈھی کولوں مشورے گھندے ٻیٹھے ہوندے ہن۔ رشتیاں دیاں ڳلاں‘ زمیناںدیاںڳلاں‘ آپݨے پنڈ دیاں ڳلاّں ‘ تے اوہ چنگیراں وی بݨیندی رہندی ہائی تے آپݨی سوچ دے مطابق مشورے وی ݙیندی رہندی ہائی ۔ ایہہ زنانی ’’ریشم گُلی‘‘ ہائی … … 

ریشم گُلی جیہڑی آپ ہک عجیب جیہی کہانی دا کردار ہی نہیں سڳوں تخلیق کار ہائی۔

٭٭٭

گُل جنان خان پنگھوڑے وچ ہائی جو اُس دا پیو شیر اکبر خان قتل ہوگیا۔ قتل دی وجہ ہک معمولی جیہی ٻکری ہائی ۔شیر اکبر خان دی ٻکری آپݨے پِنڈ دے درازگُل خان دے جُوار دے کھیت وچ ونجٖ پئی ۔ دراز گُل خان تے جوانی دا نشہ سوار ہائی ۔ اُس ٻکری نپ کے ذبح کر چھوڑی تے شیر اکبر خان دے دروازے تے سٹ آیا۔ شیراکبر خان بندوق گھن کے للکاردا ہویا درازگُل دے دروازے تے آ کھلا ۔ اوہ وی ٻاہر نکل آیا۔ گولیاں دے تبادلے ہوئے تے ہک گولی شیراکبر خان دا حلق چِیردی ہوئی نکل ڳئی ۔ شیر اکبر خان قتل ہو ڳیا۔اُس پِنڈ وچ اُس دا ہور کوئی قریبی رشتہ دار کوئی نہ ہا ۔ اُس دی بیوہ دا ہک ماسی دا پُتر دُور شہر وچ رہندا ہائی ۔ اوہ آپݨے گُل جنان خان نوںسینے نال لا کے اُوتھے ٹُر ڳئی ۔ درازڳل خان نوں پھانسی توں وکیلاںدیاںچرب زبانیاں تے قانونی مُوشگافیاں بچاگھدا۔ اُس نوں ٻاراں سال قیدبامشقّت دی سزا ہوئی۔گُل جنان خان دی والدہ ٻہوں عقلمند عورت ہائی ۔ اُس بچے دے کن وچ پیو دے قتل دی بھݨک وی نہ پَیݨ ݙتی تے اُس نوں پڑھاوندی رہی۔ گُل جنان خان ٻہوں خوبصورت تے عقلمند جوان تھیا ۔والدہ چرخہ کت کت تے چنگیراں بݨابݨا کے آپݨے پُتر نوں پالیا تے پڑھایا ہائی ۔ گُل جنان خان ایف ۔اے ‘ سی۔ ٹی کرکے سکول وچ ٹیچر ہوڳیا تے ماء پُتر دی زندگی سُکھی ہوڳئی ۔تقدیر نوںاوہناںداسُکھ نہیں بھاندا ۔ اَڄ تائیں گُل جنان خان نوں ایہا کجھ پتا ہائی جواُس دا پیو بیمار تھی کے مرڳیا ہائی ۔ ٻہوں بدبخت اتفاق ہویا جو ہک ݙینہہ اوہ شہر دے ہسپتال وچ آپݨی ماء دیاں اَکھیںݙکھاوݨ ڳیاتے اوتھے ماء نوں اُسے پِنڈ دی ہک ٻڈھی مِل ڳئی ۔ سیہاݨ ہوڳئی تے وَت اوہ ٻڈھی شیر اکبر خان دے قتل دی ڳل چا ٻیٹھی ۔ گُل جنان خان دی ماء اُس دی ڳل ٹالݨ دی کوشش کیتی پر پُتر دے دماغ وچ ڳل پئے ڳئی ہائی ۔ گھر آ کے اُس ضد کرکے ماء توں ساری تفصیل معلوم کر گھدی تے وَت ماء توں چوری چوری ہک بندوق خرید کرکے نشانے دی مشق شروع کر ݙتی ۔ بہار دا موسم آیا تے اُس آپݨے گوانڈھیاں نال مشورہ کرکے ماء دیاںاَکھیاں چھلائیاں تے گوانڈھیاں نوں پیسے ݙے کے اس تے راضی کر گھدا جواوہ اس دی تیمارداری کریݨ تے جے اوہ گُل جنان خان دے بارے پُچھے تاں ایہاآکھݨ کتھائیں میٹرک دے امتحاناں تے اُس دی ڈیوٹی لڳ ڳئی ہے ۔ اُس ڈاکٹر نوں وی راضی کر گھدا جو پورا ہک مہینہ ماء ہسپتال وچ رہوے۔ تے آپ دراز گُل خان توں انتقام گھنݨ اُس دے پِنڈ ٹُر ڳیا ۔ پِنڈ وچ اُس دی کوئی سیہاپ نہیں ‘ اُس ایہہ فیصلہ کیتا جو رہائش نال دے پِنڈ وچ آپݨی سیہاپ والے ہک آدمی کول رکھے تے روزانہ دراز گُل دی گھات کرے ۔ اُس نوںمعلوم تھیاجودرازگُل خان پنجاب ڳیا ہویاہے تے چار پنج ݙینہاں بعد آوݨ والا ہے۔ اوہناں ہی چار پنج ݙینہاںوچ قسمت عجیب پلٹاکھادا۔

ہک ݙینہہ او ہک پہاڑی تے ٻیٹھا ہائی جو اُس ریشم گُلی نوں ٻکریاں چراوندیاں ݙیکھ گھدا ۔ ریشم گُلی تصوراں وچ سجی ہوئی کِسے  تصویر وانگ خوبصورت ہائی ۔ چہرے دا رنگ اِنج جِنج کِسے قندھار دے انار دا رنگ لبنان دے سیب چرݨ والیاںٻکریاں دے ݙدھ وچ مِلاݙتا ہووے۔

پتلے پتلے ہوٹھ جیویں کِسے ماہر ہتھ گلاب دیاں پتیاں وݙی ترتیب نال تراش کے موتیاں  جیہے ݙنداں دے جادو نوں چھپاوݨ لئی اُتے چپکا ݙتیاں ہوݨ۔ اصفہانی تلوار جیہے ہلکے خم کھاوندا ہویاخوبصورت نک تے وَت اُس دے آسے پاسے اَکھیاںدیاں جِھیلاں…… اَکھیاں وݙیاں قاتل تے ݙونگھیاں اَکھیاں ‘ جینہاں وچ تقدیردیاںگہرائیاںسمٹ آئیاں ہن ۔ ایہہ بݨدیاں وی ایسے واسطے ہِن جوچونکا ݙیوݨ ‘مدہوش کرݙیوݨ تے لُٹ گھنݨ…… تے گُل جنان خان نوں و ی اوہناں لُٹ گھدا …… گُل جنان خان آپ وی مردانہ حُسن تے وجاہت دا مجسمہ ہائی ۔ ریشم گُلی تے وی قیامتاں گزر ڳئیاں ۔ ݙوہاں دیاںروحاں کنب ڳئیاں۔…… کیوپڈؔ آکھیا : ’’ایہہ اَزل دی جوڑی ہے۔‘‘ سائیکیؔ تصدیق کیتی۔تِیراں دے تبادلے تھئے۔ سائیکیؔ یاداں داطوق گُل جنان خان دے ڳل وچ تے کیوپڈؔ ریشم گُلی دے ڳل وچ پا ݙتا۔ پہلے ݙینہہ ہوٹھ بند رہے تے اَکھیاں دی زبان استعمال تھئی ۔ اوہا زبان جیہدے نال ابتدائی مرد ابتدائی عورت نال ڳل کیتی ہائی۔ جذبیاں دی زبان ‘ اَکھیاںوچوں جھاتی پاوݨ والے جذبیاں دی زبان ۔ تے گُل جنان خان نوں سبھ کجھ بُھل ڳیا۔ روز صبح توں شام تائیں پہاڑاں دا طواف شروع تھی ڳیا تے آخر جذبیاں ہوٹھ کھول ݙتے ۔ ملاقاتاں شروع تھی ڳیاں۔ ہک غیور دوشیزہ تے ہک غیرت مندجوان دیاں عزت والیاں ملاقاتاں ۔ زندگیاں دے عہد پیمان تھی ڳئے ۔ݙوہاں نوں ہک ݙوجھے دی اصلیت دا کوئی پتہ نہیں تے وَت ہک ݙینہہ ریشم گُلی ݙسیا جو اوہ دراز گُل خان دی دھی ہے ۔اُس دابھرا طوطی گُل خان فوج وچ نائیک ہے ۔ اوہ وی چُھٹی آیا ہویا ہے تے اُس دا پیو دراز گُل خان وی پنجاب وچوں وَل آیاہے۔ اِس واسطے کجھ ݙینہہ ملاقاتاں بند رہسݨ۔ ایہہ ڳل ہک زہر پیتی تلوار ہائی جیہڑی گُل جنان خان دی روح وچ اُتر ڳئی۔اُس آکھیا:

’’ریشم گُلی میں ہک ݙوراہے تے آکھلا ہاں ۔ مینوں پتا ہوندا جو توں دراز گل خان دی دھی ہیں تاں میںایہہ طوق کݙاہیںڳل وچ نہ پاوندا۔‘‘

’’کیوںگُل جنان خان ۔تینوں درازگُل خان کیہڑی تکلیف ݙتی ہے؟‘‘

’’اس توں وݙی تکلیف ہک آدمی ݙوجھے آدمی نوں نہیں ݙے سڳدا۔‘‘

ریشم گُلی کنب ڳئی ۔ ’’گُل جنان خان توں تاں آہدا ہائیں توں دُور دا ہک مسافر ہِیں‘ تیݙی اس پِنڈ وچ کہیں نال کوئی واقفیت نہیں۔‘‘

’’میںٹھیک آکھدا ہاں جو میݙی ایتھے کوئی واقفیت نہیں پر پِنڈ داذرہ ذرہ میݙے توں واقف ہے۔ ایتھے درازگُل خان دے ہتھوں میݙا پیو قتل تھیا ہائی۔ اس ریت تے میݙے پیو دا لہو کھنڈیا ہائی تے ایہہ ریت مینوں بے غیرتی تے دیوثی دے طعنے پئی مریندی ہے۔‘‘ گُل جنان خان دیاںخوبصورت اَکھاں وچ انگارے ٻلݨ تے مِسمݨ لڳ پئے۔

’’گُل جنان خانا توں شیراکبر خان دا پُتر ہیں؟‘‘

’’ہاں ۔ شیراکبر خان دا… گِدڑ پُتّر جیہنوں ماء کتاباں وچ ولھیٹی ہوئی بزدلی ٻاراں سال گھول گھول پویندی رہی ہے۔‘‘

ریشم گُلی دیاں سوہݨیاںنشیلیاںاَکھاں تے لٹکی ہوئی پلکاں دی جھالر اتھرواں دے تاراں نال بھر ڳئی ۔

’’گُل جنان خانا ! میںکیݙے ویساں؟‘‘

’’ریشم گُلی! میں کیݙے ویساں؟۔‘‘

’’گُل جنان خاناں ایہہ نہیں ہوسڳدا جوتوں بدلے دا خیال چھوڑ کے ہک ناواقف وانگ میݙے پیو توں میݙا رشتہ منگ گھن ۔ تینوںاساݙے رواج دا تاں پتا ہے ۔ ایتھے کجھ رقم ادا کرݨی پوندی ہے تے بس۔‘‘

’’ریشم گُلی مینوں سوچݨ ݙے ۔میں اَڄ ساری رات سوچیساں تے وَت کوئی فیصلہ کریساں۔‘‘

’’میں تیݙے بغیر نہیں رہ سڳدی۔‘‘

’’میݙا وی ایہا حال ہے۔‘‘

اوہ رات گُل جنان خان تے بھاری گزری ۔ساری رات اُس دیاںاَکھیاں نیندر نُوں ترسدیاں رہیاں۔ ساری رات دِل تے دماغ دے رولے رہے ۔غیرت تے عشق دی جنگ چھڑی رہی ۔آخر دماغ نوں شکست ہوئی ۔ غیرت ہتھیار سٹ ݙتے کیوپڈؔ مُسکرایا تے سائیکی ؔہس پئی ۔ ݙوجھے ݙینہہ وَت اُسے پہاڑی دا دامن ہائی تے گُل جنان خان دیاں انتظار بھریاں اَکھیاںہَن ۔ دیر توں بعد ریشم گُلی طلوع تھئی۔ اُس دیاں قاتل اَکھیاں وچ وی انیندرے تے جگراتے دیاںرتیاںلکیراں ہَن۔ اوہ اِنج  اُتھے آکے ٻیٹھی جیویںکَیں مشرقی دوشیزہ دی ہنجھ پُلے جیہے بوچھݨ دے پلُّو وچ آپݨی ذات نوں فنا کر ݙیندی ہے۔

’’گُل جنان خانا میںساری رات روندی رہی ہاں ۔کوئی فیصلہ کیتا ہے؟‘‘

’’فیصلہ کیتا ہے ۔ ریشم گُلی میں تیݙے پیو نوں قتل نہیں کریندا ۔پر تینوں یقین ہے جو او مینوں رشتہ ݙیسی چا۔‘‘

’’ایتھے رشتے تاں پیسیاںنال ہوندے ہن۔‘‘

’’میںپیسے دی شرط وی پوری کر ݙیساں۔‘‘

’’میݙا خیال ہے وَت کوئی مشکل نہ رہسی۔‘‘

’’ڈرے … ڈرے… ڈر…ے ۔‘‘ کوئی اپݨیاں بھیݙاں نوں ولیندا ودا ہائی ۔‘‘ بس ملاقات ختم تھی ڳئی ۔ اڳلے ݙینہہ عشق دا پھٹیا ہویاگُل جنان خان دراز گُل کول ڳیا تے پلاّ کِھنڈا ٻیٹھا ۔ دراز گُل آکھیا ’’جیہڑے بندے دا اَڳا پِچھا کوئی نہ ہووے تے میں اُس نوں دھی نہ ݙے سڳدا بھاویں میݙے ساہمݨے سونے دا ڈھیر وی لڳ ونجٖے۔‘‘

گُل جنان خان ساریاں بازیاں ہرا ٻیٹھا ہائی ۔ اوتھوں اُٹھ کے پہاڑی دے دامن وچ آ ٻیٹھا ۔ اُس دا دماغ آتش فشاں بݨ ڳیا۔ اُس دے اندر پتھر دے زمانے دا وحشی آدمی جاڳ پیا ۔ اُس دا خنجر تے اُس دی بندوق لہو دامطالبہ پئے کریندے ہَن ۔ محبتاں دے نرم کولے جذبے غضب دی دُھپ نہ سہہ سڳے تے مرݨ لڳ پئے ۔ تے وَت قہر دی ماری ریشم گُلی آڳئی ۔

’’ریشم گُلی تیݙے پیو رشتے توں انکار کر ݙتے ۔ ہُݨ ہِکاصورت ہے جوتوں میݙے نال میݙی دُنیا وچ لڳی آ ۔ میں دراز گُل نوں چھوڑینداں ۔میں تیݙی محبت تے ہر شے قربان کردا ہاں۔‘‘ گل جنان خان ݙو ٹوک انداز وچ آکھیا:۔

’’گُل جنان خاناں ‘ تیݙی محبت میݙی زندگی ہے ۔ پر ماء پیو دی عزت تے قبیلے دی آن مینوں آپݨی زندگی توں زیادہ پیاری ہے۔‘‘

’’ایہہ جاہلاں والی ضد ہے ریشم گُلی انجام سوچ گھن۔‘‘

گُل جنان خان دا غصہ تیز تھی ڳیا۔

’’میں سوچ کے آکھیا ہے گُل جنان خانا ۔ توں لڳا ونجٖ ‘ میݙیاں اَکھاں توں دُور تھی ونجٖ ۔ تیݙی دھی بھیݨ نوں وی کوئی ایہہ ڳل آکھ سڳدا ہے ‘ میں تینوں ایݙا کمینہ تے نہیں ہاں سمجھدی۔‘‘

’’گُل  جنان خان نوں ایہہ تصّور وی نہیں آ سڳدا ہا ۔ پیو دا خون اُس دیاںاَکھیاں وچ آ کے جٖم ڳیا۔ اُس آکھیا:

’’میںویندا ہاں پر اینہاں قاتل اَکھیاں نوں نال کھڑساں جَیںدے جادو مینوں پیو داقتل بُھلا کے ‘ پیو دے قاتل اَڳے بھیک منگݨ تے مجبور کیتاہائی ۔ اُس ریشم گُلی دے ڳاٹے تے ہتھ رکھ کے اُس نوں لِٹا ݙتا ۔ اوہ تڑپی نہیں پھڑکی نہیں ۔ اُس آکھیا:

’’گل جنان خانا توں آپݨے وَیرمُکا گھن۔‘‘ تے گُل جنان خان خنجر نال ریشم گُلی دیاں اَکھیاںکڈھ گھدیاں۔

دراز گُل اُس آدمی ݙائوں مشکوک تھی ڳیا ہائی ۔ اوہ پُتر نوں نال گھن کے ریشم گُلی دی تلاش وچ آوندا پیا ہائی جو بختا آجڑی اُس نوںملیا۔ اُس آکھیا:

’’دراز گُل خان میں کل وی ریشم گُلی تے ہک پردیسی نوں ہِکٹھا ݙٹھا ہا۔ تے اَڄ میں اوہناں دیاںڳلاں سُݨیاں ہِن ۔ پردیسی اُس نوں آپݨے نال نس ونجٖݨ لائی آکھدا ہائی پر تیݙی غیرت مند دھی آکھیا ’’میں ماء پیو دا نک نہیں کپ سڳدی۔‘‘ پردیسی پیاآکھدا ہائی ’’میں تیݙیاں اَکھیاں کڈھ گھنساں۔‘‘ تے وَت میںتہاݙے ݙائیں نس پیا۔ درازگُل خان تے طوطی خان جس وقت ریشم گُلی کول پہنچے ‘ گُل جنان خان اَکھیاںرُمال وچ ٻنھ کے ویندا پیا ہائی ۔ اوہناں للکاریا تے اُس پتھر دی آڑ گھن کے مورچہ نپ گھدا ۔ گولیاں چلدیاں رہیاں۔ نہاموں ہک گولی درازگُل خان دے سر وچ لڳی ۔ طوطی گل خان بدحواسی وچ اُس ݙائیں لپکیا تاں ݙوجھی گولی اُس دا سجٖا مونڈھا چیر ڳئی ۔اُس دی بندوق پرے ونجٖ ڈِگی۔ اتنے تائیں پِنڈ دے لوک پہنچ ڳئے ۔ گُل جنان خان اُٹھی کھلا ‘ اُس آپݨی بندوق لہرا کے آکھیا :

’’کارگلہ دے لوکو ! گواہ رہویا ہے جو شیر اکبر خان دا پُتر گُل جنان خان آپݨے پیو دے بدلے وچ دراز گُل نوں قتل کیتی ویندا ہے تے آپݨی ٻکری دے انتقام وچ دراز گُل دے پُتر نوں زخمی تے اُس دی دھی دیاں اَکھیںکڈھ کھڑی ویندا ہے۔‘‘

٭٭٭

طوطی گُل خان تے ریشم گُلی نوں سیاہ باغ دے ہسپتال کھڑیا ڳیا۔ کجھ ݙینہاں توں پچھے طوطی گُل تاں مرڳیا تے ریشم گُلی دے زخم وَل تھی ڳئے ۔اوہ اُتھے ہسپتال توں کجھ فاصلے تے ڈیرہ لا ٻیٹھی۔ قبیلہ دے لوک آپݨے سردار وانگ اُس دی عزت کریندے ہَن۔ اوسے دے مشوریاں نال سارے فیصلے تھیندے ہَن ۔ گل جنان خان نوںسزائے موت تھی ڳئی ۔ ساریاں اپیلاں خارج تھی ڳئیاں ۔ رحم دی اپیل وچ سزائے موت دا حکم عمر قید وچ تبدیل تھی ڳیا۔ اس دوران اُس دی ماء فوت تھی ڳئی ۔انج اُس علاقے نال اس دا کوئی تعلق نہ رہیا۔ سولاںسال جیل وچ گزار کے لاہور جیل وچوں رِہا تھیاتے روزی کماوݨ لئی او ‘ جی پی او دے ساہمݨے کاغذقلم گھن کے ٻہہ ڳیا ۔ لوکاں دے خط ‘ منی آرڈر لکھ کے روزی کماوندا ہا ۔ٻہوں سال گزرڳئے ہک ݙینہہ ہک آدمی اُس کول خط لِکھاوݨ آیا۔ خط داپتہ ریشم گُلی دی معرفت ہائی ۔ ریشم گُلی تے سیاہ باغ دے لفظاں گُل جنان خان نوں چونکا ݙتا ۔ اوہ رات اُس وݙے کرب وچ گزاری ۔ ݙوجھے ݙینہہ اوہ ٹرین تے سوار تھی پیا تے سیاہ باغ آڳیا۔ ریشم گُلی اُس وقت ہکلّی ٻیٹھی ہائی ۔ اوہ ہولے جیہے کول ونجٖ ٻیٹھا ’’ریشم گُلی تیݙا مجرم حاضر ہے۔‘‘ اُس خنجر کڈھ کے ریشم گُلی دے ہتھ وچ ݙے ݙتا۔

’’گُل جنان خانا تو ں آڳیا ہیں؟ ‘‘ ریشم گُلی حیرانی نال پُچھیا۔ وَت اوہناں کجھ ڳلاں کیتیاں تے ݙوہائیں ٻڈھے آپݨیاں سوٹیاں ٹیکدے سٹیشن ݙائیں ٹُر پئے۔

٭…٭…٭