جان مورس بائی

## جان مورس بائی
ریئر ایڈمرل جان مورس بائی (15 مارچ 1830 – 12 جولائی 1922) ہک برطانوی بحری افسر ہا ، جئیں نیو گنی (New Guinea) دے ساحل دی کھوڄ کیتی اتے پورٹ مورس بائی (Port Moresby) دی جاہ دریافت کرݨ والا پہلا یورپی ہا ۔ اوں نیو گنی دے دور دراز علاقیاں دی کھوڄ وچ اہم کردار ادا کیتا اتے اتھوں دی جغرافیائی معلومات جمع کیتیاں ۔ اوندی زندگی ہمت ، عزم اتے کھوڄ دے جذبے نال بھرپور ہئی ۔ 

## ابتدائی زندگی اتے بحری کیریئر
جان مورس بائی 15 مارچ 1830 کوں برطانیہ وچ پیدا تھیا ۔ اوں اپݨی جوانی وچ برطانوی بحریہ وچ شمولیت اختیار کیتی اتے بحری افسر بݨ ڳیا ۔ اوں مختلف بحری جہازاں تے خدمات انجام ݙتیاں اتے اپݨی قابلیت دا مظاہرہ کیتا ۔ اوں نیو گنی دی کھوڄ وچ گہری دلچسپی گھدی اتے کھوڄ کار بݨݨ دا ارادہ کیتا ۔ 

## نیو گنی دی کھوڄ (1873-1874)
جان مورس بائی 1873 اتے 1874 وچ نیو گنی دے ساحل دی کھوڄ کیتی ۔ اوں ایچ ایم ایس باسیلیس (HMS Basilisk) جہاز دی کمانڈ کیتی اتے نیو گنی دے پوادھی اتے جنوبی ساحلاں دا سفر کیتا ۔ اوں اتھوں دے دریاواں ، پہاڑاں اتے خلیجاں دی نقشہ سازی کیتی ۔ اوں مقامی قبیلیاں نال رابطے قائم کیتے اتے انہاں دی ثقافت دا مطالعہ کیتا ۔ 

## پورٹ مورس بائی دی دریافت (1873)
1873 وچ ، جان مورس بائی پورٹ مورس بائی دی جاہ دریافت کیتی ۔ اوں ایں خلیج کوں اپݨے والد دے ناں تے پورٹ مورس بائی دا ناں ݙتا ۔ اوں ایں خلیج کوں ہک محفوظ بندرگاہ دے طور تے دریافت کیتا ، جیڑھا بعد وچ نیو گنی وچ ہک اہم تجارتی مرکز بݨ ڳیا ۔ 

## مقامی قبیلیاں نال رابطے
جان مورس بائی اپݨی کھوڄ دے دوران نیو گنی دے مقامی قبیلیاں نال رابطے قائم کیتے ۔ اوں انہاں دی زبان ، رسومات اتے طرز زندگی دا مطالعہ کیتا ۔ اوں مقامی قبیلیاں نال اچھے تعلقات قائم کرݨ دی کوشش کیتی اتے انہاں دی مدد نال سفر جاری رکھیا ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دی ثقافت دے بارے وچ یورپی علم وچ وادھا تھیا ۔ 

## نقشہ سازی اتے جغرافیائی معلومات
جان مورس بائی ہک ماہر نقشہ ساز ہا ۔ اوں نیو گنی دے ساحل دے تفصیلی نقشے بݨائے ۔ اوں اتھوں دے دریاواں ، پہاڑاں اتے خلیجاں دی پیمائش کیتی اتے اتھوں دی جغرافیائی معلومات جمع کیتیاں ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دی نقشہ سازی وچ اہم پیش رفت تھئی ۔ 

## لکھتاں وچ سفر دے حال احوال اتے جغرافیائی معلومات
جان مورس بائی اپݨے سفر دے حال احوال اتے جغرافیائی معلومات کوں کئی لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ اوندی کتاباں اوں وقت دے سائنس داناں اتے کھوڄ کاراں کیتے اہم معلومات دا ذریعہ ہن ۔ اوندے تحریری کم نیو گنی دی تاریخ اتے ثقافت دے مطالعے کیتے اہم دستاویز ہن ۔ 

## جان مورس بائی دا کردار
جان مورس بائی نیو گنی دی کھوڄ دی تاریخ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اوں پورٹ مورس بائی دی جاہ دریافت کیتی اتے نیو گنی دے ساحل دی نقشہ سازی کیتی ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دے بارے وچ یورپی علم وچ وادھا تھیا ۔ 

## نیو گنی دی تاریخ وچ اہمیت
جان مورس بائی نیو گنی دی تاریخ وچ ہک اہم شخصیت ہے ۔ اوں پورٹ مورس بائی دی جاہ دریافت کیتی ، جیڑھا بعد وچ نیو گنی دا دارالحکومت بݨ ڳیا ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دے بارے وچ یورپی علم وچ وادھا تھیا ۔ 

## جان مورس بائی دی میراث
جان مورس بائی دی میراث نیو گنی دی کھوڄ ، پورٹ مورس بائی دی دریافت اتے نقشہ سازی دے کم وچ اوندے اہم کردار دی وجہ توں ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دی تاریخ وچ اہم تبدیلیاں آئیاں ۔ 

## انتقال
جان مورس بائی دا انتقال 12 جولائی 1922 کوں تھیا ۔ اوندی وفات نال نیو گنی دی کھوڄ دی دنیا وچ ہک وݙا خلا پیدا تھیا ۔ اوندی میراث ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ 

## جان مورس بائی دے کارنامے
نیو گنی دے ساحل دی کھوڄ کیتی (1873-1874) ۔ 

پورٹ مورس بائی دی جاہ دریافت کیتی (1873) ۔ 

مقامی قبیلیاں نال رابطے قائم کیتے ۔ 

نیو گنی دے ساحل دے تفصیلی نقشے بݨائے ۔ 

اپݨے سفر دے حال احوال اتے جغرافیائی معلومات کوں لکھتاں وچ بیان کیتا ۔ 

نیو گنی دے بارے وچ سائنسی علم وچ وادھا کیتا ۔ 

جان مورس بائی ہک اہم برطانوی بحری افسر ہا ، جئیں نیو گنی دے ساحل دی کھوڄ کیتی اتے پورٹ مورس بائی دی جاہ دریافت کیتی ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دی تاریخ وچ اہم تبدیلیاں آئیاں ۔ اوندی میراث ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ اوندیاں کوششاں نال نیو گنی دے بارے وچ یورپی علم وچ وادھا تھیا اتے کھوڄ کاراں کیتے نویں رستے کھلئے ۔ اوندی زندگی ہمت ، عزم اتے کھوڄ دے جذبے دی مثال ہے ۔