ویلے دی لُک چھپ

پارو، پارو، ذرا میݙو ݙیکھو ، میں تیݙاٻہوں وݙا مجرم ہاں ، معاف کر ݙیو۔ توں کیوں روندیں ، روݨاں تاں میکوں چاہیدا ہے ، تیݙے اَکھیں وچ ہنجوں کیوں ہِن ، میں تیݙے نال زیادتیاں کیتن ، جیندی سزا وچ میں اَڄ توݨیں مبتلا ہاں۔ توں معصوم تے بے زبان ہِیں ۔ پر تیݙے ہنجوں دی فریاد ہی ٻہوں ہئی ۔ اَڄ میکوں احساس تھیا ہے جو میں تیݙے اُتے بے جا زیادتیاں نہ کریندا تاں شئیت اَڄ میݙی اے حالت نہ ہوندی۔

شفیق نے اپݨی توتلی زبان جیڑھی فالج دی زد وچ آ ڳئی ہئی ، او اَڑ اَڑ تے پارو نال مخاطب ہئی تے پارو جیڑھی ٻہوں محبت نال اوندا سِر گُھٹیندی ٻیٹھی ہئی ۔

اَڄ توں پندھراں سال پچھوں چلی ڳئی ، او ماضی جیڑھا ٻہوں خوبصورت ہئی جیندے نال ٻہوں اُمیداں وابستہ ہوندن ، جیندیاں یاداں دے سہارے بندہ اپݨے مستقبل دا پندھ ہنڈھیندے ۔ اوں ویلے میݙی عمر کوئی لڳ بھڳ سولہاں ستارہاں سال ہوسی ۔ جیکوں اساں لڑکپن وی آہدے سے ۔ کوئی پریشانی ، کوئی فکر تے کوئی چنتا نی ہوندا۔ سہیلیاں نال بھجٖدے دُرکدے میٹرک کر گھدی ۔ کالج دا سوہݨاں ماحول تے آزادی دی فضاء وچ ساہ گھنݨ تے ٻہوں چنڳا لڳدا ہئی۔

جیڑھے گھر ٻیر ہووے تے وَٹے وی اُتھئیں آندن۔ایویں ساݙے گھر وی میݙے کیتے رشتے آوݨ لڳ پئے ، اُروار تے پار دے رشتہ دار ٹُر پئے ۔ جتھاں بندے دا نصیب ہوندے تے سنجوک وی بݨن ویندن۔ دور دے اساݙے رشتے دار جیڑھے میݙی امّی دے پیکے وچوں ہَن ، میݙے کیتے رشتہ منگیونے ۔ کافی پھیرے پاوݨ دے بعد رشتہ منظور تھی ڳیا ، تے میݙے سَورھیں آکھیا تُساں شادی کر ݙیوو۔

چھوکری اپݨی تعلیم بعد وچ مکمل کر گھنسی، تے اساں اینکوں ملازمت کیتے وی نہ روکیسوں ، ایندے کیتے کہیں طرحاں دی کوئی پابندی نہ ہوسی ۔ اِنھاں ڳالھیں دے بعد میݙے والدین جو تعلیم کوں زیادہ اہمیت ݙیندے ہَن ۔ رشتہ طے کر ݙتا ۔ میݙے ابّا جی !آکھیا جو تعلیم عورت دا زیور ہے ۔ ہک تعلیمیافتہ عورت ہک کنبے کوں تعلیم یافتہ کریندی ہے ، لہٰذا میں اپݨی ٻالڑی کوں ضرور تعلیم مکمل کرویساں ۔ کیوں جو ہک تے اپݨے گھراݨے کوں شعور ݙیسی تے ݙوجھا جو کݙاہیں اوکھا ویلا آونجٖے تے عورت نوکری کر تے گھر دا بار ہلکا کر سڳدی ہے ۔ اے او ڳالھیں ہَن جیڑھیاں میݙے ابّا جی نے اپݨے تجربے دی بنیاد تے میݙے سورھے کوں آکھیا ں۔ اوں ویلے اُنھاں کوں رشتہ دی جلدی ہئی ۔ ہر ڳالھ دی ڳالھ وچ ہاں ملیندے ڳئے۔

ہر چھوہر وانگوں میݙے دل وچ ارمان ہَن ، میݙیاں وی کجھ خواہشاں ہَن۔ تے نال میکوں پڑھائی دا وی ٻہوں شوق ہئی ۔ ایویں کریندے کریندے او ݙینہ وی آ ڳیا جݙاں میں سج سنور تے شفیق دے ناں دی مالا ڳل وچ پا متھے تے ٹِکا سجا تے اپݨے بابل دا گھر چھوڑ ݙتا۔ سارے گھر والے میݙی جدائی تے ہنجوں نال روندے کھڑے ہَن ۔ میکوں وی اپݨے گھر تے گھر دے واسیں دی جُدائی دا وݙا غم ہئی۔

سسرال اَے ہوئے میکوں تھوڑے ݙینہ گزرے ہَن ، تے میں اے ݙیکھ تے حیران تھی ڳیم جو ساݙا تے اُنھاں دا ماحول وچ زمین اَسمان دا فرق ہے ۔ اُتھاں راج چھڑا مرد دا ہے تے عورت کوں پیریں دی جُتی سمجھیا ویندا ہے۔

ڳالھ ڳالھ تے طنزتے مہݨے ، اُٹھݨ ٻہݨ تے اعتراض ، اَلاوݨ ٻولݨ تے اعتراض۔

پڑھݨ ٻاہواں تے عجیب عجیب طنزیہ فقرے ، کیوں جو میں سوچیا ہئی ۔ تازی پڑھائی چھوڑی ہے۔ دوبارہ پڑھ کے ایف اے کر گھناں تاکہ کئی ڈگری ہتھ وچ مل ونجٖے۔

شفیق میݙی کتاب ہتھ وچ ݙیکھے ہا تے رَتا پیلا تھیوݨ لڳ ونجٖے ہا ، وݙی آئی ہِیں پڑھاکو ۔ ٻہوں شوق ہے تاں پیکے لڳی ونجٖ اُتھاں ونجٖ تے پڑھ ، میں تیکوں اُستانی نی  بݨاوݨاں ۔ میکوں تیکوں اپݨے ماء پیئو تے بھیݨیں بھرانواں دی خدمت کیتے گھن آیاں۔

خبردار میں آئندہ تیݙے ہتھ وچ کتاب نہ ݙیکھاں۔ ایہو جئیں ڳالھیں سُݨ تے میݙا چیتا ٻہہ ویندا تے میں اپݨے رب کولوں رو تے فریاد کریندی ، میݙا مولا کیا عورت اتنی لاچار ہے کہ اپݨی مرضی نال نہ او جی سڳدی ہے تے نہ مر سڳدی ہے ، اے کیویں تیݙا قانون ہے؟

سارے گھر والے روائتی سسرالی ہَن ، تے میݙے کیتے ہر ویلے پریشانیاں پیدا کریندے ، تے میݙے دماغ کوں جھٹکے لڳݨ لڳ ڳئے ۔ جیندا نتیجہ اے نکلیا جو کجھ ݙینہاں کیتے میݙی امّی میکوں اپݨے گھر گھن آئی ، اُتھاں آ کے میں ذرا سکون دا ساہ گھدا، تے اپݨی تعلیم دوبارہ شروع کیتی ۔ پرائیویٹ داخلہ بھیجٖا ، تے چُپ کر تے جیڑھے ویلے پرچے شروع تھئے ، میں امّی کول آ کے پرچے ݙے ڳئی۔

میݙا شوہر ٻہوں زیادہ اپݨے والدین دا تابعدار ہئی جیڑھا میݙی حق سچ دی ڳالھ سُݨݨ توہین سمجھدا ہئی۔ تے اونکوں جیویں ماء پیئو تے بھیݨیں بھرا آہدے ہَن ، اُنھاں دی ڳالھ منیندا ہئی ۔ اللہ دا ساتھ نہ ہووے تاں وَل انسان کجھ نی کر سڳدا۔خدا دا کرݨاں ایجھا تھیا جو میݙا نتیجہ آ ڳیا ، میں چنگے نمبریں نال پاس تھی ڳیُم ۔ میݙی خوشی دی کوئی انتہا نہ ہئی ، پر میݙے گھر والے میݙی خوشی تے ذرا وی خوش نہ تھئے۔ صبر شکر نال میں اے سوچ گھدا جیڑھا نصیب وچ لکھیا ہے او تاں ملسی ۔ خدا نے جیڑھا سنجوک بݨا ݙتے اوندے اُتے صابر تھی کراہیں میں پرائیویٹ بی اے دی تیاری شروع کر ݙتی ۔ لُک لُک تے تیاری کیتی ، جیڑھے ویلے داخلے دا وقت آیا ،امّی دے گھر ونجٖ تے داخلہ بھیجٖیا ۔ پرچے ݙے تے خاموشی نال واپس آ ڳئی ۔ ݙینہ رات گذردے ریہے ۔ اللہ تعالیٰ نے گود وی خالی رکھی ہئی ۔ ݙینہاں راتیں دی التجاواں نال میݙے گھر بہار آئی ، خدا نے چندر وانگوں پُتر توں نوازیا ۔ پر آہدن فطرت کݙاہیں نی بدلدی ۔ میݙے سسرال دی فطرت وی اونویں رہ ڳئی ، جیویں ہئی ، کہیں رویے وچ فرق نہ آیا۔

وݙیاں دی مثال ہے جو غرور دا سِر جِھکا ہوندے ۔ شفیق وچ اے بُری عادت وی ہئی جو اونکوں اپݨے اُتے وݙا ماݨ تے غرور ہئی جو میں امیر ہاں ، سوہݨا ہاں ، میݙے سنواں کوئی کائنی ۔ اللہ تعالیٰ کوں غرور بھلا کتھاں پسند ہے ، ہک ݙینہہ شفیق دفتر توں واپس اَئے تے ٻاہر ٻہوں سردی ہئی ، اندر وڑے تے ہیٹر دی گرمی تے خدا دا کرݨاں شفیق کوں بخار تھی ڳیا ۔ بخار وی ایجھا چڑھیا جو ساوا نہ تھیوݨ ݙتُس تے بخار دے نال فالج دا حملہ تھیڳیا ، جئیں شفیق کوں بسترے نال لا چھوڑیا ۔ اوہے گھر دے بندے جیڑھے شفیق دے ڳݨ ڳاندے ہَن اوہے شفیق توں منہ پھیرݨ لڳ پئے ۔ ݙو معصوم ٻال میݙی جھولی وچ ۔ اُتوں شفیق دی بیماری میݙا چیتا چکرا ݙتا ۔ ٻہوں پریشان تھیُم تے ہک ݙینہ اخبار پڑھدے ہوئیں میݙی نظر ہک اشتہار تے پئی جتھاں ہک ٹیچر دی ویکنسی خالی ہئی ۔ میں چُپ کرکے درخواست ݙتی تے جواب دا انتظار شروع کر ݙتُم ۔ اللہ ساݙا رازق ہے ، خالق ہے مالک ہے او اپݨے بندیاں کوں مشکلات وچ زیادہ دیر نی رکھیندا۔

ٻہوں جلدی میکوں چٹھی آ ڳئی ، میں انٹرویو ݙتا تے کامیاب تھی ڳئی۔

شفیق جیڑھا میݙے ہتھ وچ کتاب برداشت نہ کریندا ہا ، تے جیڑھا میکوں طنز دے نشتر نال ہر ویلے میݙی روح کوں زخمی کریندا ہا ۔ اَڄ جیڑھے ویلے میں اونکوں ݙسایا جو میکوں نال دے سکول وچ اُستانی دی جاہ مل ڳئی ہے ، تے اوندے چہرے تے ہک اُمید دی کرن جاڳ پئی تے اَکھیں وچوں ہنجوں دے پرنالے وہہ پئے ۔اوں میکوں اجازت ݙے ݙتی ، اونکوں احساس تھیا جو او غلطی تے ہئی ، ہُݨ کم از کم اوندے نِکے ٻال بُکھ تے نہ مرسن۔اُنھاں کوں ݙو وقت دی رَڄ روٹی تے ملسی۔ میں نوکری تے کر گھدی پر میݙا دِل خوش تے مطمئن نہ ہا ، کیوں جو اگر میݙا خاوند میݙا وفادارہوندا یا اونکوں تعلیم دی اہمیت دا اندازہ ہوندا ، تے او کݙاہیں میکوں پڑھائی توں نہ رُکیندا ۔ کݙاہیں او میݙیاں معصوم خواہشاں کوں رد نہ کریندا۔سُچیندی آں جو اے مرد وی کیا شئے ہوندن ۔ جو کیویں کیویں عورت کوں اپݨی خواہشاں دی بٹھی وچ ساڑ چھوڑیندن۔

اَڄ اوندے ٻال بُکھے تھئین ، اوں میکوں نوکری دی اجازت ݙے چھوڑی ہے ۔ اگر اَڄ میں اپݨی آئی تے آواں تے نوکری نہ کراں تے کیویں گر دا گاݙا چلسی۔کتھوں ٻالیں کیتے ٹُکر آسی۔ پر میں ماء ہاں میں ہر ڳالھ بُھل کے شفیق تے اوندے ٻالیں دی نگہبانی کریساں۔

اللہ میکوں صحت ݙیوے ، تے کݙاہیں کہیں تے بُرا وقت نہ آوے۔

پارو او پارو کتھاں ہِیں ، او ݙیکھ دانش روندا پے ۔ ݙیکھ تے سہی کتھائیں او بُکھ کنوں تے نی روندا پیا ۔ شفیق نے تتلی تے فالج زدہ آواز وچ میکوں آواز ݙتی ۔ تے میں ہک دم اپݨے خیالیں دی دنیا توں ٻاہر نکل اَئی۔

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: سُکے پتراں دا ݙُسکار، رضوانہ تبسم درانی ، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ملتان