open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لاونیا ترپاٹھی

لاونیا ترپاٹھی ہک ہندوستانی ماڈل، اداکارہ تے رقاصہ ہن جیہڑی بنیادی طور تے تیلگو فلم انڈسٹری وچ کم کریندی ہے۔ ماڈل دے طور تے کیریئر دا آغاز کرݨ تے 2006ء وچ مس اتراکھنڈ دا اعزاز جیتݨ  دے بعد، انہاں نے 2012ء وچ تیلگو فلم "اندلا راکشی" دے ذریعے فلم انڈسٹری وچ قدم رکھیا۔   

## ابتدائی زندگی
لاونیا ترپاٹھی ہندوستان دے اترپردیش دے شہر ایودھیا وچ پیدا تھئی تے اتراکھنڈ دے دہرہ دون وچ پلی ودھی ۔ انہاں دے پیو ہک وکیل ہن جو ہائیکورٹ تے سول عدالت وچ پریکٹس کریندے ہن، جبکہ انہاں دی اماں ریٹائرڈ استانی ہن۔ لاونیا توں وݙے ہک بھرا تے ہک بھیݨ وی ہن۔ دہرہ دون دے مارشل اسکول توں تعلیم مکمل کرݨ دے بعد، اوہ ممبئی چلی ڳئی جتھاں انہاں نے رشی دیارام نیشنل کالج توں اکنامکس وچ گریجویشن کیتی۔    

لاونیا ترپاٹھی نے ݙسایا جو اوہ "ہمیشہ شوبز وچ آوݨ چاہندی ہن"، لیکن انہاں دے پیو چاہندے ہن جو اوہ پہلے اپݨی تعلیم مکمل کرن۔ ایندے بعد انہاں نے ماڈلنگ دا آغاز کیتا تے 2006ء وچ مس اتراکھنڈ دا خطاب جتیا۔ ایندے بعد اوہ مختلف اشتہارات تے ٹیلی ویژن شوز وچ نظر آئین۔

## ٹیلی ویژن تے ماڈلنگ
مس اتراکھنڈ دا خطاب جیتݨ  دے بعد، لاونیا نے سب توں پہلے "ششّش… کوئی ہے" نامی ہارر ٹی وی سیریز وچ کم کیتا۔ 2006ء توں 2012ء دے درمیان، انہاں نے کئی ٹی وی سیریلز وچ مرکزی کردار ادا کیتے تے وݙے وݙے برانڈز دے اشتہارات وچ وی کم کیتا۔

## رقص
لاونیا ترپاٹھی بھرتناٹیم تے کتھک وچ ہک تربیت یافتہ کلاسیکل رقاصہ ہن۔ انہاں نے دہرہ دون وچ بھرتناٹیم تے کتھک دی سٹیج پرفارمنس ݙتی ہئی۔ انہاں نے اپݨے رقص دا مظاہرہ فلم "بلے بلے مگادی وائی" وچ وی کیتا۔ 

## اشتہارات
لاونیا ترپاٹھی نے تلنگانہ دے ٹریفک پولیس ڈیپارٹمنٹ دے ہک اشتہار وچ کم کیتا جیندے وچ انہاں نے کوئی معاوضہ نا  ڳھدا۔ اوہ کئی مشہور برانڈز جیویں جو فیئر اینڈ لولی (کاسمیٹکس) تے بنانی سیمنٹ دے اشتہارات وچ وی نظر آئین۔   

## فلمی کیریئر
لاونیا ترپاٹھی نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز 2012ء دی تیلگو فلم "اندلا راکشی" نال کیتا، جیندے پروڈیوسر باہوبلی فلم دے ایس ایس راجامولی ہن۔ انہاں نے فلم وچ "مِدھونا" دا کردار ادا کیتا، جیندی خوب تعریف کیتی ڳئی۔ ایہ فلم بلاک بسٹر ثابت تھئی تے لاونیا نے ما ٹی وی توں بہترین ڈیبیوٹ ایوارڈ جتیا۔

2013ء وچ، انہاں نے فلم "ڈوسوکلٹھا" وچ کم کیتا، جیہڑی کامیاب رہی۔ 2014ء وچ، انہاں نے تامل فلم "برہمن" وچ ہک خواہش مند صحافی "گائتری" دا کردار ادا کیتا۔ انہاں دی اڳلی تامل فلم "نانوم راؤڈی دھان" ہئی، لیکن پروڈکشن دے نویں اسٹوڈیو نے انہاں کوں فلم توں ہٹا ݙتا۔ انہاں دی اڳلی تیلگو فلم "بھلے بھلے مگادی وائی" وچ اداکار نانی دے نال کم کیتا۔

لاونیا ترپاٹھی نے اپݨے مختصر فلمی کیریئر وچ ایں وݙی کامیابی حاصل کیتی جو اوہ تیلگو تے تامل سنیما دی ہک نمایاں اداکارہ دے طور تے پہچاݨی ویندی ہن۔    

## فلموں کی فہرست

## ٹیلی ویژن

## حوالہ

ونکی:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
امیر باپ ، غریب باپ

"امیر باپ ، غریب باپ "

امیر باپ ، غریب باپ رابرٹ کیوساکی دی لکھی ہوئی ہِک مشہور کتاب ہے، جیڑھی مالیاتی تعلیم تے دولت دی تعمیر دے بارے وِچ ہے۔ اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی آپڑیں دو ابیاں دی کہاݨیاں بیان کریندے، ہِک اُو پیو جیڑھا پڑھیا لکھیا ہوندے تے سرکاری نوکری کریندے ، اتے ݙوجھا اُو پیو جیڑھا پڑھیا لکھیا نئیں ہوندا تے ہِک کامیاب تاجر ہوندے. 

رابرٹ کیوساکی ݙسیندے جو اوندا غریب ابا اُنھاں کوں ہمیشہ سکول وِچ چنڳے نمبر گھنݨ تے محفوظ نوکری لبھݨ دا آکھدا ہا ، ڄݙاں جو اُنھاں دا امیر ابا اُنھاں کوں مالیاتی تعلیم حاصل کرݨ تے آپڑاں کاروبار شروع کرݨ دا آکھدا ہا. 

اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی امیر تے غریب لوکاں دے درمیان مالیاتی سوچ وِچ فرق ݙسیندے تے ݙسیندے جو امیر لوک آپڑیں پیسیاں کوں کیویں کم تے لیندن ، ڄݙاں جو غریب لوک پیسیاں کیتے کم کریندن. 

اِیں کتاب دے اہم نکات اے ہِن:

مالیاتی تعلیم حاصل کرݨ 

آپڑاں کاروبار شروع کرݨ 

آپڑاں پیسہ کم تے لاوݨ 

ذمے داریاں تھوڑیاں کرو تے اثاثے ودھاؤ 

خطرے توں نہ ڈرو

اِیں کتاب دا مقصد لوکاں کوں مالی طور تے آزاد تھیوݨ وِچ مدد کرݨ ہے۔ اِیں کتاب وِچ ݙسایا ڳئے اصولاں تے عمل کر تے کوئی وی شخص مالی طور تے کامیاب تھی سڳدے۔

اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی ݙسیندے جو مالی طور تے کامیاب تھیوݨ کیتے، تہاݙے کول مالیاتی تعلیم دا ہووݨ ضروری ہے۔ تہاکوں اِیں ڳالھ دا علم ہووݨاں چاہیدا ہے جو پیسہ کیویں کم کریندے تے تُساں آپڑاں پیسہ کیویں کم تے لا سڳدو۔

اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی ݙسیندے جو آپڑاں کاروبار شروع کرݨ مالی طور تے کامیاب تھیوݨ دا ہِک چنڳا طریقہ اے ۔ جو توساں آپݨا کاروبار شروع کریندے ہو، تاں توساں آپݨی آمدنی کوں ودھا سڳدو تے مالی طور تے آزاد تھی سڳدو۔

اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی ݙسیندے جو آپݨا پیسہ کم تے لاوݨ مالی طور تے کامیاب تھیوݨ دا ہِک ٻیا چنڳا طریقہ اے ۔ جے توساں آپݨا پیسہ کم تے لیندے ہو، تاں توساں آپݨی دولت کوں ودھا سڳدو۔

اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی ݙسیندے جو ذمے داریاں گھٹاوݨ تے اثاثے ودھاوݨ مالی طور تے کامیاب تھیوݨ دا ہِک ٻیا چنڳا طریقہ اے ۔ جے توساں آپڑیاں ذمے داریاں گھٹیندو  تے آپݨے اثاثے ودھیندوں، تاں توساں آپݨی مالی حالت کوں بہتر بݨا سڳدو۔

اِیں کتاب وِچ رابرٹ کیوساکی ݙسیندے جو خطرے توں نہ ݙرو۔ مالی طور تے کامیاب تھیوݨ کیتے، توساں خطرہ چاؤ ۔ جے توساں خطرے توں ݙردے وے ، تاں توساں کݙاہیں وی مالی طور تے کامیاب نیوے تھی سڳدے. 

"امیر باپ ، غریب باپ " ہِک اہم کتاب ہے جیڑھی لوکاں کوں مالی تعلیم تے دولت دی تعمیر دے بارے وِچ سکھیندی اے ۔ اِیں کتاب وِچ ݙسایا ڳئے اصولاں تے عمل کر کے کوئی وی شخص مالی طور تے کامیاب تھی سڳدے۔

لکھت : رابرٹ کیوساکی

تراجم : شان سرائیکی
صفات لازمہ دیاں قسماں

صفاتِ لازمہ دیاں ڈو قسماں ہن: 
 
تحریر اورنگزیب اورنگ بغلانی 

(1) صفاتِ لازمہ متضادہ  
(2) صفاتِ لازمہ غیرِ متضادہ  

## (صفاتِ لازمہ متضادہ دی تعریف)
صفاتِ لازمہ متضادہ او صفات ہن جو آپس وچ ہک ݙوجھے دی ضد ہن۔ جیویں جو "ہمس" دی ضد "جہر" ہے تے "شدت" دی ضد "رخاوت" ہے۔  

### (صفاتِ لازمہ متضادہ)
صفاتِ لازمہ متضادہ ݙاہ (10) ہن۔ جنہاں وچوں پنج، پنج دیاں ضد ہن۔  
1. ہمس  
2. جہر  
3. شدت  
4. رخاوت  
5. استعلاء  
6. استفال  
7. اطباق  
8. انفتاح  
9. اذلاق  
10. اصمات  

تفصیل: 
1. ہمس:  

لغوی معنی: "پستی" 

(اصطلاحی معنی) 

تجوید دی اصطلاح وچ "ضعف دی وجہ نال آواز دے پست تھیوݨ" کوں ہمس آکھیا ویندے۔ جن حروف وچ ایہ صفت پاتی ویندی ہے، انہاں کوں "حروفِ مہموسہ" آکھیا ویندے۔ ایہ ݙاہ (10) حروف ہن جنہاں دا مجموعہ "فَحَثَّہ شَخْصٌ سَکَتْ" ہے۔ 

### (طریقۂ ادائیگی)
حروفِ مہموسہ کوں ادا کرݨ دے وقت آواز انہاں دے مخرج وچ ایں قدر ضعف (کمزوری) نال ٹھہردی ہے جو سانس جاری رہ ویندے تے آواز پست تھی ویندی ہے۔
مونیشا

مونیشا اونی (24 جنوری 1971 – 5 دسمبر 1992) ہک بھارتی اداکارہ ہن، جنہاں کوں بنیادی طور تے ملیالم فلماں تے کجھ تمل فلماں وچ اپݨے کم دے کیتے ڄاݨیا ویندے۔

مونیشا 16 سال دی ہن جݙاں اوہ نیشنل فلم ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جیتݨ آلی سب توں ڳھٹ عمر دی اداکارہ بݨ ڳئی۔ ایہ ایوارڈ انہاں نے اپݨی پہلی فلم "نکھکشٹھنگل" (1986) وچ اداکاری دے کیتے ڳھدا۔شاردہ، شوبھنا، میرا جیسمین تے سوربھی لکشمی دے نال، مونیشا اونی انہاں چھی ملیالم اداکاراؤں وچوں ہن جنہاں نے نیشنل فلم ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جتیا ہے۔

اپݨے مختصر کیریئر وچ، مونیشا نے ایم ٹی واسودیون نائر، ہریہرن، پریادرشن، اجین، کمال تے سیبی ملیئل جاہیں ڈائریکٹرز دے نال کم کیتا۔

### ابتدائی زندگی
مونیشا اونی دا ڄم 1971 وچ پننیانکارا، کوزیکوڈ وچ نارائݨن اونی تے سری دیوی اونی دے گھر تھیا۔انہاں  نے اپݨی سکول دی تعلیم سینٹ چارلس ہائی سکول، بنگلور تے بشپ کاٹن گرلز سکول، بنگلور توں مکمل کیتی۔ انھاں نے ماؤنٹ کارمل کالج، بنگلور توں نفسیات وچ گریجویشن مکمل کیتا۔انہاں دا ہک وݙا بھرا، سجیت اونی وی ہئی۔

### وفات
مونیشا اونی ملیالم فلم "چیپاڈیویڈیا" تے کم کرݨ دے دوران ہک کار حادثے وچ فوت تھی ڳئی۔ 5 دسمبر 1992 کوں، مونیشا تے انہاں دی ماء  سری دیوی اونی ویندیں ہوئیں  ہک کار کیرلا دے الاپوژا ضلع دے چرتالا دے نیڑے ایکس رے بائی پاس جنکشن تے ہک KSRTC بس نال ونڄ لڳی ۔ اوہ 21 سال دی ہن۔ حادثے دے ویلے مونیشا پچھلی سیٹ تے ستی پئی ہائی۔ انہاں دی ماء ، سری دیوی کار توں باہرکݙھیا ڳیا ،  اوہ معمولی زخمی تھی ڳئی۔ البتہ، مونیشا ریڑھ دی ہݙی دے فریکچر دی وجہ توں چند منٹیں وچ ہی فوت تھی ڳئی۔ رپورٹیں دے مطابق، مونیشا دے ناک تے کن  توں خون  وہندا پیا ہئی۔ انہاں کوں نیڑے KVM ہسپتال ڳھن ڳئے ، پر اوہ فوت تھی چکی ہن۔ انھاں دی ایمبیسیڈر کار دا ڈرائیور وی اینہہ حادثے وچ فوت تھی ڳیا۔

### کیریئر
ملیالم ناول نگار ایم ٹی واسودیون نائر، جیہڑی  ہک سکرین رائٹر تے فلم ڈائریکٹر وی ہن، مونیشا دے خاندانی ٻانہہ ٻیلی ہن۔ ایم ٹی مونیشا دے فلمی دنیا وچ داخلے دے ذمہ دار ہن۔ انہاں نے اپݨی پہلی فلم "نکھکشٹھنگل" (1986) وچ کم کیتا، جیہڑی ایم ٹی واسودیون نائر دے لکھیے ہوئے تے ہریہرن دے ڈائریکٹ کیتی ہوئی ہئی۔ ایہ فلم ٹین ایجرز دے درمیان ہک مثلث محبت دی کہاݨی بیان کریندی ہئی۔ مونیشا نے فلم دی مرکزی کردار گووری دا کردار نبھایا، جیندے  کیتے انہاں نے 1987 وچ نیشنل فلم ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جتیا۔

### فلموگرافی

## حوالہ
منک برار

منک برار، جیہڑی 4 نومبر 1980 کو فرینکفرٹ، جرمنی وچ ڄمی  ہن، ہک بھارتی ماڈل، اداکارہ تے پروڈیوسر ہن۔ انہاں کوں بالی ووڈ فِلماں تے بھارتی ٹی وی شوز وچ اپݨے کم کِیتے وجہ توں جاݨیا ویندا ہِے۔ انہاں کوں 13 سال دی عمر وچ بھارتی فلم اِنڈسٹری وِچ مشہور اداکار دیو آنند متعارف کرایا ہَا، تے انہاں نے 1993 دی فلم "پیار کا ترانہ" توں اپݨے کیرئیر دا آغاز کیتا۔

اپݨے کَیریئر دے دوران، منک نے کئی فلماں وچ کم کیتا، جنہاں وچ "جنگ" (1996)، "سات رنگ کے سپنے" (1998)، "یمراج" (1998)، "ہم آپ کے دل میں رہتے ہیں" (1999)، "اجنبی" (2001)، تے "راز" (2002) شامل ہن۔ انہاں نے 2012 وچ بھارتی ریئلٹی شو "بگ باس" وچ وی حصہ ڳھدا ۔

2006 وچ، منک نے پروڈکشن دے شعبے وچ قدم رکھیا تے اپݨے بھرا پنوں برار دے نال مل کے "برو اینڈ سس پروڈکشنز" قائم کیتی۔ انہاں دا پہلا وݙا پروجیکٹ فلم "کٹپتلی" ہئی، جیہڑی  اگست 2006 وچ ریلیز تھئی، جیندے  وچ منک نے مرکزی کردار ادا کیتا۔

## حوالہ
ونکی:بھارتی نژاد اداکارائیں
ونکی:بھارتی فلمی اداکارائیں
ونکی:بھارتی زنانی ماڈل
میگھنا راج

میگھانا راج ہک بھارتی اداکارہ ہن جیہڑی  ملیالم تے کنڑ فلمیں وچ اپݨے کم دے  کیتے مشہور ہن تے کݙاہیں کݙاہیں ٻئے جنوبی بھارتی زبانیں دیاں فلموں وچ وی نظر آندین۔ انہاں نے اپݨے اداکاری کیرئیر دا آغاز ٻال ہوندیں وچ کیتا، جݙاں اوہ اپݨے پیو دے نال ڈرامہ "جوکوماراسوامی" وچ پرفارم کریندی ہئی۔ انہاں دی فلمی پہچاݨ  2009 وچ تیلگو فلم "بینڈو اپاراؤ آر ایم پی" نال تھئی، جیندے وچ انہاں نے گایتری دا کردار ادا کیتا۔

2010 وچ، میگھانا نے کنڑ فلم "پنڈا" دے ذریعے کنڑ سینما وچ قدم رکھیا، اتے ایں فلم دے کیتے انہاں کوں سوورنا فلم ایوارڈ برائے بہترین ڈیبیو اداکارہ (کنڑ) نال نوازا ڳیا۔ ایں سال انہاں نے تمل سینما وچ "کادل سولا وندھن" تے ملیالم سینما وچ "یاکشیوم نجنم" دے ذریعے اپݨی موجودگی درج کروائی۔

2011 دی ملیالم فلم "بیوٹی فل" وچ انجلی/اینّی دے کردار دے کیتے انہاں کوں تنقیدی پزیرائی ملی تے انہاں کوں فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین معاون اداکارہ (ملیالم) دے کیتے نامزد کیتا ڳیا۔ انہاں نے "میموریز" (2013) اتے "راجا ہولی" (2013) جیہاں فلماں وچ وی قابل ذکر پرفارمنس ݙتی، جیندے  وچ بعد آلی فلم نے انہاں کوں کنڑ سینما وچ واپس ڳھن آئے۔

2018 وچ، میگھانا نے فلم "اروودیلوا بٹو" وچ اپݨے کردار دے کیتے کرناٹک اسٹیٹ فلم ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جتیا۔ انہاں نے اپݨی گائیکی دی صلاحیتاں دا وی مظاہرہ کیتا، اتے "باہوپراک" (2014) اتے "100 ڈگری سیلسیس" (2014) جیہاں فلموں دے ڳاݨے  وچ اپݨی آواز ݙتی۔

میگھانا راج مرحوم اداکار چرنجیوی سرجا دی ذال ہائی۔ انہاں دے ہک پتر، رایان راج سرجا، ہن جیہڑے  اکتوبر 2020 وچ پیدا تھئے۔

اپݨے کیرئیر دے دوران، میگھانا نے مختلف جنوبی بھارتی فلم انڈسٹریز وچ اپݨی ورسٹائل پرفارمنس نال پہچان بݨائی، تے اپݨی اداکاری اتے ڳائیکی دی صلاحیتاں دے کیتے کئی اعزازات حاصل کیتے۔

## متعلقہ روابط

* بھارتی فلمی اداکارا ؤں دی تندیر
* بھارتی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
میگھنا نایڈو

میگھنا نائیڈو، جیہڑی  19 ستمبر 1980 کو ویجے واڑہ، آندھرا پردیش، بھارت وچ ڄمی ہن، ہک بھارتی اداکارہ ہن جیہڑی ہندی، تیلگو، تمل، کنڑ، ملیالم، مراٹھی، تے بنگالی سنیما سمیت مختلف فلم انڈسٹریز وچ اپنے کم دے کیتے  مشہور ہن۔

اوہ 2002 دے میوزک ویڈیو "کلیوں کا چمن" وچ اپنے ظہور نال وݙی توجہ حاصل کیتی، ایہ لتا منگیشکر دے 1981 دے ڳاݨے  "تھوڑا ریشم لگتا ہے" دا ری میکس ہا۔ اینہہ ظہور نے انہاں کوں فلم انڈسٹری وچ ٻئے موقعے ݙتے۔

میگھنا نے 2004 وچ فلم "حواس" نال بالی ووڈ وچ ڈیبیو کیتا، جیندے  وچ انہاں نے سپنا آر مٹل دا کردار ادا کیتا۔ اوہ "رین: دی ٹیرر ودِن" (2005) وچ ہک نابینا مصنفہ سندھیا بھٹناگر دا کردار ادا کرݨ  دے نال نال "معشوقہ" (2005) وچ ہک منفی کردار ادا کیتا۔

اپنے کیریئر دے دوران، میگھنا نے مختلف علاقائی فلماں تے ٹی وی شوز وچ حصہ ڳھندے ہوئے اپنیاں ورسٹائل صلاحیتاں دا مظاہرہ کیتا۔ اوہ تمل فلم "ویتھیسورن" (2008) وچ سارتھ کمار اتے پوجا گاندھی دے نال نظر آئین۔ ایندے علاوہ، اوہ ریئلٹی ٹی وی شوز جئیں "فیئر فیکٹر: کھٹرون کے کھلاڑی" تے "ڈانسنگ کوئین" وچ وی شریک تھئین۔

ذاتی زندگی وچ، میگھنا نے 2011 وچ ٹینس کھݙاڑی لوئس میگوئل ریس نال تعلقات دا آغاز کیتا، تے جوڑے نے 12 دسمبر 2016 کوں شادی کر ڳھدی۔ اوہ ہݨ  دبئی وچ رہندی ہے، تے میگھنا اپنے کم دے وعدے پورے کرݨ  کیتے بھارت دا سفر کریندی ہے۔

میگھنا نائیڈو دا کیریئر انہاں دی لچکدار تے تفریحی صنعت دے کیتے انہاں دی لگن دا عکاس ہے، جیندے  وچ انہاں نے متعدد زبانیں تے میڈیا فارمیٹس وچ اپݨا ناں بݨایا ہے۔

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بنگالی سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
لکشمی مانچو

لکشمی مانچو  ہک بھارتی اداکارہ، پروڈیوسر، تے ٹی وی میزبان ہے جیہڑی  زیادہ تر تیلگو فلم انڈسٹری وچ کم کریندی ہے۔ اوہ معروف اداکار ایم ایم دے منچو دی دھی ہے تے انہاں دا تعلق جنوبی بھارت دے مشہور فلمی خاندان نال ہے۔

لکشمی مانچو نے اپݨے کیریئر دا آغاز 2006 وچ فلم "ویری" نال کیتا تے ولا مختلف تیلگو تے تمل فلمیں وچ اداکاری کیتی۔ انہاں دی پرفارمنس کوں ہمیشہ سراہیا ڳیا تے اوہ اپݨی ورسٹائل اداکاری دی وجہ نال معروف ہے۔ انہاں نے نہ صرف فلمیں وچ بلکہ مختلف ٹی وی شو دی میزبانی وی کیتی، تے انہاں دے شو "لکشمی راجہ" نے خاصی شہرت حاصل کیتی۔

لکشمی مانچو نے پروڈکشن وچ وی قدم رکھیا تے کئی کامیاب پراجیکٹس پروڈیوس کیتے ہن۔ اوہ ہک خود مختار تے باصلاحیت زنانی دے طور تے ڄاݨی ویندی ہے۔

## حوالہ

ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لکشمی مینن (اداکارہ)

لکشمی میننہک بھارتی اداکارہ ہے جیہڑی  زیادہ تر تمل تے مالیالم فلمیں وچ کم کر چکی ہے۔ انہاں دا شمار جنوبی بھارت دی معروف اداکاراؤں وچ تھیندا ہے۔ لکشمی مینن نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز 2011 وچ کیتا تے ٻہوں جلد انڈسٹری وچ اپݨی پہچان بݨا ڳھدی۔

انہاں دی اداکاری دی خصوصیت انہاں دی قدرتی تے دلکش شخصیت ہے، تے اوہ اکثر مضبوط، روایتی کرداراں وچ نظر آندیاں ہن۔ لکشمی مینن کوں اپݨی دلکش اکھیں تے خوبصورت مسکراہٹ دے نال وی ڄاݨیا ویندا ہے۔

انہاں نے اپݨی فلمی زندگی وچ متعدد کامیاب فلمیں وچ اداکاری کیتی، تے انہاں دی پرفارمنس کوں تنقیدی طور تے سراہیا ڳیا۔ لکشمی مینن دا ناں ہݨ جنوبی بھارتی سینما دی اہم اداکاراؤں وچ شامل ہے۔

## حوالہ

ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
المتقی للہ

المتقی (عربی: إبراهيم المتقي لله) ابو اسحاق ابراہیم بن المقتدر ابن معتضد (908ہ – جولائی 968ء) عباسی خلافت بغداد دا 940ء تتوں 944ء خلیفہ رہیا۔
فرید ساجد لغاری دی غزل اتے تفسیر

فرید ساجدؔ لغاری دامان علاقہ پچادھ دا خوبصورت غزل گو شاعر ہے اتے ماہر فریدیات علم و ادب دا ہک بادشاہ ہے راقم الحروف ہک غزل دی تفسیر کجھ ایں طرح سمجھی ہے ملاحظہ فرمائیں 

## 1.پہلا شعر:
"سڄݨ کوں ہے صلا کینجھی ݙتی ڳئی

محبت کوں سزا کینجھی ݙتی ڳئی"

## تفسیر
ایں شعر وچ شاعر محبت تے سڄݨ (محبوب) دے نال ہووݨ والے سلوک تے سوال اٹھایا ہے۔ شاعر حیران ہے کہ محبت کوں سزا کیوں ݙتی ویندی ہے تے سڄݨ کوں صلا (جزا) کیوں ملدی ہے۔ ایہ شعر محبت دے درد تے محبوب دے نال ہووݨ والے ناانصافی کوں بیان کریندا ہے۔

## 2.ݙوجھا شعر:
"تیݙی چوکھٹ کنوں سر کوں نئیں چَیندے

فقیریں کوں وِلا کینجھی ݙتی ڳئی"

### تفسیر
ایں شعر وچ شاعر فقیری (غربت تے درویشی) دے حالات تے غور کریندا ہے۔ شاعر آہدے کہ فقیراں کوں وِلا (امتحان) کیوں ݙتا ویندا ہے تے اوہ تیݙی چوکھٹ (درگاہ) کنوں سر نئیں چَیندے (جھکدے نئیں)۔ ایہ شعر فقیراں دی خودداری تے صبر کوں بیان کریندا ہے۔

## 3۔تریجھا شعر:
"غریبی دُھر کنوں ہے ہار ڳل دا

غریبیں کوں دعا کینجھی ݙتی ڳئی"

### تفسیر
ایں شعر وچ شاعر غریبی دے حالات تے غور کریندا ہے۔ شاعر آہدے کہ غریبی دُھر (دنیا) کنوں ہار (شرمندگی) ڳل (گردن) دا ہار ہے۔ شاعر حیران ہے کہ غریبیں کوں دعا کیوں ݙتی ویندی ہے۔ ایہ شعر غریبی دے درد تے غریباں دی حالت زار کوں بیان کریندا ہے۔

## 4.چوتھا شعر
"پھہنگ پاݨی دی صحرا کوں نئیں بخشی

سمندر کوں انا کینجھی ݙتی ڳئی"

### تفسیر
ایں شعر وچ شاعر قدرت دے ناانصافی تے سوال اٹھایا ہے۔ شاعر آہدے کہ پھہنگ پاݨی (بارش) دی صحرا کوں نئیں بخشی (نئیں ملدی) تے سمندر کوں انا (غرور) کیوں ݙتا ویندا ہے۔ ایہ شعر قدرت دے نظام تے انسان دی بے بسی کوں بیان کریندا ہے۔

## 5.پنجواں شعر:
"اندھارے ویڑھ کر سم ڳیا ہے ساجدؔ

زمانے کوں ضیا کینجھی ݙتی ڳئی"

### تفسیر
ایں شعر وچ شاعر اندھارے (ظلمت) تے زمانے دے حالات تے غور کریندا ہے۔ شاعر آہدے کہ اندھارے ویڑھ کر (گھیر کر) سم ڳیا ہے تے زمانے کوں ضیا (روشنی) کیوں ݙتی ویندی ہے۔ ایہ شعر زمانے دے ظلم تے روشنی دی تلاش کوں بیان کریندا ہے۔

تحریر : اورنگزیب اورنگ بغلانی
ممتا کلکرنی

ممتا کلکرنی ہک سابقہ بھارتی فلمی اداکارہ تے ماڈل ہن۔ اوہ کامیاب ہندی فلماں جیویں جو عاشق آوارا (1993ء)، وقت ہمارا ہے (1993ء)، کرانتی ویر (1994ء)، کرن ارجن (1995ء)، سب سے بڑا کھلاڑی (1995ء)، آندولن (1995ء)، بازی (1996ء)، چائنا گیٹ (1998ء) تے چھپا رستم (2001ء) وچ نظر آئین۔ عاشق آوارا (1993ء) وچ اپݨی اداکاری دے باعث ممتا کلکرنی نے 1994ء دا فلم فیئر اعزاز برائے بہترین نویں اداکارہ جتیا۔ راکیش روشن دی ہدایت کاری وچ بݨݨ آلی فلم کرن ارجن (1995ء) وچ انہاں نے سلمان خان دے نال اداکاری کیتی۔ ممتا کلکرنی نے فلم ’کبھی تم کبھی ہم‘ وچ اداکاری کرݨ دے بعد فلمی دنیا کوں خیرباد آکھ ݙتا۔

## '''ذاتی زندگی'''
thumb|ممتا کلکرنی دی آپ بیتی
ممتا کلکرنی دی آپ بیتی دے مطابق اوہ شادی شدہ ہن تے انہاں دے پئے دا ناں وکرم گوسوامی ہے۔ کلکرنی دا تعلق ہک براہمن خاندان نال ہئی تے انہاں دے خاندان دا دعویٰ ہے جو انہاں دی شادی وکرم گوسوامی نال کوئنا تھئی ہئی۔ جݙاں خبراں وچ ݙسیا ڳیا ہے جو انہاں نے 2013ء وچ وکی گوسوامی نال شادی کیتی ہئی۔ 

## ایوارڈ

* فلم فیئر اعزاز برائے بہترین نویں اداکارہ فلم عاشق آوارا دے کیتے 

## فلمیں

* بازی
* کرن ارجن
* میرا دل تیرے لیے
* وقت ہمارا ہے
* عاشق آوارا
* قسمت
* نصیب
* کبھی تم کبھی ہم

## حوالہ

ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بنگالی سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:ممبئی دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:فلم فیئر ایوارڈ جِتَّݨ آلے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
پہلی عالمی جنگ

thumb|Alfred Wolfsohn (Centre) During World War
thumb|جنگِ عظیم ہک وچ اطالوی فوجی
پہلی جنگِ عظیم، 20ویں صدی دی ہِک وݙی خونریز جنگ ہئی، جیڑھی 1914 توں 1918 تک جاری رہی۔ اِیں جنگ وِچ دُنیا دیاں وݙیاں طاقتاں ݙو حصیاں وِچ ونڈیاں ڳیاں ہَن: اتحادی طاقتاں اَتے مرکزی طاقتاں۔ اِیں جنگ وِچ کروڑاں لوک مارے ڳئے اَتے اِیں جنگ نے دُنیا دے نقشے کوں بدل ݙتا۔
## جنگ دا آغاز کینویں تھیا
اِیں جنگ دا آغاز 28 جون 1914 کوں آسٹریا-ہنگری دے شہزادے فرانز فرڈینینڈ دے قتل توں تھیا۔ فرانز فرڈینینڈ اَتے اُنھاں دی ذال سراجیوو وِچ ہَن، جِتھاں اُنھاں کوں سربیا دے ہِک قوم پرست نے قتل کر ݙتا۔ اِیں واقعے دے بعد آسٹریا-ہنگری نے سربیا دے خلاف جنگ دا اعلان کر ݙتا۔
اِیندے پِچھوں کئی وجوہات ہَن:
* قوم پرستی: 19ویں صدی دے آخر وِچ یورپ وِچ قوم پرستی دے جذبات ودھ ڳئے ہَن۔ ہر ملک اپݨی طاقت ودھاوݨ چاہندا ہا۔
* سامراجیت: یورپی طاقتاں اپݨیاں کالونیاں ودھاوݨ چاہندیاں ہَن، جیندے نال انہاں دے درمیان مقابلہ ودھ ڳیا۔
* فوجی اتحاد: یورپی طاقتاں نے ہِک ٻئے دے نال فوجی اتحاد بݨا گھدے ہَن۔ جے ہِک ملک تے حملہ تھیندا ہئی تاں ٻئے ملک وی جنگ وِچ شامل تھی ویندے ہَن۔
* شہزادے دا قتل: فرانز فرڈینینڈ دا قتل ہِک چِنڳاری ثابت تھیا، جیندے نال جنگ شروع تھی ڳئی۔
## جنگ دا پھیلاؤ
آسٹریا-ہنگری دے سربیا تے حملے دے بعد روس نے سربیا دی مدد کیتی اَتے جرمنی نے آسٹریا-ہنگری دی مدد کیتی۔ اِیں طرحاں ہِک دے بعد ہِک ملک جنگ وِچ شامل تھیندا ڳیا۔
* 1914: جرمنی نے بیلجیئم تے حملہ کیتا اَتے برطانیہ جنگ وِچ شامل تھی ڳیا۔
* 1915: اِٹلی اَتے بلغاریہ جنگ وِچ شامل تھی ڳئے۔
* 1917: امریکہ جنگ وِچ شامل تھی ڳیا۔
## جنگ دا میدان
اِیہ جنگ یورپ، مشرقِ وسطیٰ، افریقہ اَتے ایشیا وِچ لڑی ڳئی۔
* مغربی محاذ: فرانس اَتے جرمنی دے درمیان ہئی، جِتھاں خندقاں وِچ جنگ تھیندی ہئی۔
* مشرقی محاذ: روس اَتے جرمنی دے درمیان ہئی۔
* سمندری جنگ: برطانیہ اَتے جرمنی دے درمیان سمندر وِچ وی جنگ تھئی۔
* ہوائی جنگ: پہلی واری ہوائی جہازاں دا جنگ وِچ استعمال تھیا۔
## نویں ہتھیار
پہلی جنگِ عظیم وِچ نویں ہتھیاراں دا استعمال تھیا، جیویں کہ مشین گناں، توپاں، کیمیائی ہتھیار، ٹینک اَتے ہوائی جہاز۔ اِنھاں ہتھیاراں نے جنگ کوں ٻہوں خطرناک بݨا ݙتا۔
## جنگ دا خاتمہ
11 نومبر 1918 کوں جرمنی نے ہتھیار سَٹ ݙتے اَتے اِیں طرحاں اِیں جنگ دا خاتمہ تھیا۔ اِیں جنگ دے بعد ورسائیل معاہدہ تھیا، جیندا جرمنی تے ٻہوں سخت شرطاں لائیاں ڳیاں۔
## جنگ دے اثرات
پہلی جنگِ عظیم دے ٻہوں وݙے اثرات تھئے۔
* کروڑاں لوک مارے ڳئے اَتے لکھاں لوک زخمی تھئے۔
* یورپ دا نقشہ بدل ڳیا اَتے سلطنتاں دا خاتمہ تھیا۔
* لیگ آف نیشنز بݨائی ڳئی، جیندا مقصد دُنیا وِچ امن قائم کرݨ ہئی۔
* معاشی اَتے سماجی مسائل پیدا تھئے۔
اِیں جنگ نے دُنیا کوں ہِک نویں دور وِچ داخل کر ݙتا۔
ملکا شراوت

thumb|ملکا شراوت
ملکا شراوت ہک مشہور بھارتی فلمی اداکارہ تے ماڈل ہے۔ اوہ ہندی، انگریزی تے چینی فلماں وچ کم کریندی ہے۔ اوہ اپݨے دلیرانہ رویاں دے باعث فلموں جیویں جو "خواہش" (2003ء) تے "قتل" (2004ء) وچ مشہور تھئی۔ ملکا نے بالی وڈ وچ خود کوں ہک سیکس سیمبل دے طور تے قائم کیتا تے اوہ کامیاب فلماں جیویں جو "پیار کے سائیڈ افیکٹس" (2006ء)، "آپ کا سرور" تے "ویلکم" (2007ء) وچ نظر آئی۔ اوہ ہالی وڈ وچ وی کم کرݨ دی کوشش کرݨ آلیاں بالی وڈ اداکاراواں وچوں ہک ہے۔ 

## ابتدائی زندگی
ملکا شراوت دا جنم ہریانہ دے ضلع حصار دے ہک نکی جاہیں وستی موٹھ وچ تھیا۔ اوہ ہک جاٹ خاندان نال تعلق رکھدی ہے۔ انہاں نے اپݨا اسکرین ناں "ملکا" (مہارانی) اپݨایا تے "شراوت" انہاں دی ماء  دا پہلا ناں ہے۔ ملکا نے دہلی پبلک اسکول توں تعلیم حاصل کیتی تے دہلی یونیورسٹی دے مرانڈا ہاؤس توں فلسفے وچ ڈگری حاصل کیتی۔

## کیریئر
فلمی دنیا وچ داخل تھیوݨ توں پہلے، ملکا نے ٹیلی ویژن دے اشتہارات وچ کم کیتا۔ انہاں نے فلم "خواہش" (2004ء) وچ اپݨی اداکاری دے باعث زی سن ایوارڈ جتیا۔ 2005ء وچ، انہاں نے جیکی چین دے نال چینی فلم "دی مائتھ" وچ کم کیتا، جیڑھی انہاں دی پہلی بین الاقوامی فلم ہئی۔ ملکا شراوت بالی وڈ تے ہالی وڈ  وچ اپݨے کم دے باعث مشہور ہن۔

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ہندی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی ماڈل زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ملکا کپور

ملکا کپور ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہن جیہڑی  زیادہ تر تمل، تیلگو تے کنڑ فلماں وچ اپݨے کم دے باعث مشہور ہن۔ انہاں نے اپݨے اداکاری کیریئر دا آغاز 2005ء وچ تمل فلم "Azhagai Irukkirai Bayamai Irukkirathu" نال کیتا۔ ایں فلم وچ انہاں دی کارکردگی کوں خوب سراہیا ڳیا تے ایندے بعد انہاں نے جنوبی بھارتی فلم انڈسٹری وچ لجھ فلماں وچ کم کیتا۔

ملکا کپور نے تمل فلماں دے علاوہ تیلگو تے کنڑ فلماں وچ وی اپݨی اداکاری دے جوہر ݙکھائے۔ انہاں دیاں مشہور فلماں وچ "Allare Allari" (2006ء)، "Sivappathigaram" (2006ء)، تے "Vathiyar" (2006ء) شامل ہن۔ ایں فلماں وچ انہاں دے متنوع کرداریں نے انہاں کوں جنوبی بھارتی سینما وچ ہک نمایاں مقام ݙتے۔

ملکا کپور دی اداکاری دی خاصیت انہاں دی فطری اداکاری تے کردار وچ پوری طرح ٻݙ ونڄݨ دی صلاحیت ہے۔ انہاں نے رومانوی، ڈراما تے ایکشن فلماں وچ الگ الگ  کردار ادا کیتے ہن، جیڑھے انہاں دی ورسٹیلٹی کوں ظاہر کریندے ہن۔ انہاں دی محنت تے لگن دی بدولت، اوہ اپݨے مداحاں دے دلاں وچ ہک خاص مقام رکھیندے ہن۔

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:تیلگو سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:دہلی دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ملائکہ اروڑا

ملائکہ اروڑہ  ہک بھارتی فلمی اداکارہ، ماڈل تے رقاصہ ہن۔ انہاں نے اپݨے سابقہ شوہر ارباز خان دے نال مل کے 2008ء وچ فلمسازی دا آغاز کیتا تے ݙونہیں  نے مل کے "ارباز خان پروڈکشنز" قائم کیتی، جتھاں "دبنگ" فلم سیریز بݨائی۔ ملائکہ نے اداکارہ دے طور تے "کانٹے" (2002ء) تے "ای ایم آئی" (2008ء) جیہاں فلماں وچ کم کیتا۔ رقاصہ دے طور تے انہاں دی مشہور رقصاں وچ "چھیا چھیا" (1998ء)، "گڑ نالو عشق مٹھا" (1998ء)، "ماہی وے" (2002ء)، "کال دھمال" (2005ء) تے "منی بدنام ہوئی" (2010ء) شامل ہن۔

## '''ابتدائی زندگی'''
ملائکہ اروڑہ دا ناں سواحلی لفظ "ملائیکہ" تے رکھیا ڳیا ہے، جیندا مطلب "فرشتہ" ہے۔ اوہ مہاراشٹر وچ پیدا تھئین۔ جݙاں اوہ 11 سال دی ہن، تاں انہاں دے ماء پیو دے درمیان طلاق تھی ڳئی۔ اوہ اپݨی ماء تے بھیݨ امریتا دے نال چیمبر چلی ڳئین۔ انہاں دی ماء جوئس پولی کارپ ملیالی ہن، جبکہ پیو انیل اروڑا پنجابی ہن تے مرچنٹ نیوی نال منسلک رہے ہن۔

ملائکہ نے اپݨی تعلیم سوامی وویک آنند اسکول توں مکمل کیتی، جتھاں انہاں دی ماسی پرنسپل ہن۔ اوہ ہولی کراس ہائی اسکول تھانے وچ وی نویں جماعت تک پڑھدیاں رہیاں۔ کالج دی تعلیم جے ہند کالج، چرچ گیٹ توں حاصل کیتی، پر اوہ اپݨی تعلیم مکمل نہ کر سکین۔ ماڈلنگ کیریئر شروع کرݨ توں پہلے، اوہ بورلا سوسائٹی چیمبر وچ رہندیاں ہن۔

## '''ذاتی زندگی'''
ملائکہ دی شادی 1998ء وچ بالی ووڈ اداکار، ہدایتکار تے پروڈیوسر ارباز خان نال تھئی، جنہاں نال انہاں دی ملاقات کافی شوٹ دے دوران تھئی۔ اوہ ملائکہ اروڑا خان دے ناں نال مشہور تھئین۔ 28 مارچ 2016ء کوں، انہاں نے غیر مطابقت دا حوالہ ݙیندے ہوئے علیحدگی دا اعلان کیتا۔ ݙونہیں دی باضابطہ طلاق 11 مئی 2017ء کوں تھئی۔ انہاں دا ہک پتر، ارحان خان، 9 نومبر 2002ء کوں پیدا تھیا۔

ملائکہ اروڑہ بالی ووڈ وچ ہک مشہور تے بااثر شخصیت ہن، جنہاں نے اداکاری، رقص تے ماڈلنگ دے میدان وچ اپݨا ہک نمایاں مقام بݨایا ہے۔

## حوالہ
ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی اداکاراہ
ونکی:بھارتی زنانی ماڈل
مالاویکا اویناش

مالویکا اویناش ہک بھارتی اداکارہ، ٹیلی ویژن شخصیت تے سیاست دان ہن، جیہڑی کنڑ تے تمل سنیما وچ اپݨے کم دے باعث مشہور ہن۔ اوہ کرناٹک وچ بھارتیہ جنتا پارٹی (بی جے پی) دی ریاستی ترجمان وی ہن۔

## '''ابتدائی زندگی تے تعلیم'''
مالویکا دا جنم چنائی، تمل ناڈو وچ تھیا۔ انہاں دے پہو ، این گنیشن، ہک بینکر تے مصنف ہن، جبکہ انہاں دی ماء ، ساوتری، ہک گلوکارہ تے رقاصہ ہن۔ مالویکا نے بھرت ناٹیم دی تربیت لیلا سیمسن توں حاصل کیتی تے بعد وچ بنگلور یونیورسٹی توں قانون دی ڈگری حاصل کیتی، جتھوں اوہ اول درجے نال پاس تھئین۔

## '''ذاتی زندگی'''
مالویکا نے 2001ء وچ کنڑ اداکار اویناش نال شادی کیتی تے انہاں دا ہک پتر، گالو ہے۔

## '''اداکاری کیریئر'''
مالویکا نے بطور چائلڈ آرٹسٹ اپݨے کیریئر دا آغاز کیتا تے بعد وچ کنڑ ٹیلی ویژن وچ پہچان بݨائی۔ انہاں دی پہچاݨ  "مایامروگا" سیریز نال تھئی، جیڑھی انہاں کوں ہر گھر دا ناں بݨا ݙتی۔ انہاں نے تمل ٹیلی ویژن وچ وی کم کیتا، جیندے وچ مشہور ڈائریکٹر کے بالاچندر دی سیریز "انی" تے "نلاوی پیڈیپوم" شامل ہن۔

فلماں وچ، انہاں نے کنڑ، تمل تے ملیالم سنیما وچ الگ الگ کردار ادا کیتے۔ انہاں کوں "کے جی ایف: چاپٹر 1" (2018ء) تے "کے جی ایف: چاپٹر 2" (2022ء) وچ دیپا ہیگڈے دے کردار دے باعث وݙی شہرت ملی، جیڑھے ݙونویں بلاک بسٹر فلماں ہن۔

## '''کلاسیکل ڈانس'''
مالویکا نے چھوٹی عمر وچ ہی بھرت ناٹیم دی تربیت حاصل کیتی تے معروف ثقافتی تہواراں وچ پرفارم کیتا۔ اوہ اپݨی بیݨ  دے نال بنگلور وچ "اروڈھرا" ڈانس فیسٹیول دا اہتمام کریندی ہن، جیڑھا کلاسیکل آرٹس کوں فروغ ݙیندا ہے۔

## '''سیاسی کیریئر'''
مالویکا 2013ء وچ بی جے پی وچ شامل تھئین تے 2014ء وچ پارٹی دی ترجمان بݨی۔ اوہ کرناٹک دی سیاست وچ ہک سرگرم آواز ہن تے اکثر بی جے پی دی نمائندگی مباحثاں تے گفتگو وچ کریندی ہن۔

## '''حالیہ کم'''
2024ء وچ، اوہ کنڑ فلم "لو لی" وچ ڈاکٹر شاشیلا دے کردار وچ نظر آئین۔

سنما، رقص تے سیاست وچ کامیاب کیریئر دے نال، مالویکا اویناش ہندوستانی عوامی زندگی وچ ہک نمایاں شخصیت بݨے ہوئی ہن۔

## حوالہ

ونکی:ملیالم فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کنڑا سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:تمل سینما دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
علامہ اقبال دا سوہرا ، سرائیکی وسیب وچ

### سئیں ڈاکٹر شیخ عطا محمد
1893ء وچ علامہ اقبال دی پہلی شاعری تھئی ،23جون 1893ء کوں پہلی پُتر آفتاب اقبال پیدائش تھئی ، اوندے بعد دھی معراج بی بی پیدا تھئی ، کجھ عرصہ بعد علامہ اقبال دی اپݨی ذال کریم بی بی نال جھیڑا تھی ڳیا ، اَتے کریم بی بی اپݨے پُتر آفتاب اقبال تے دھی معراج بی بی کوں گھن تے اپݨے پیئو شیخ عطاء محمد کول چلی ڳئی۔

علامہ اقبال دے سوہرا شیخ عطاء محمد 20نومبر1855ء کوں گجرات وچ پیدا تھئے ، ابے دا ناں شیخ محمدعبداللہ ہا اَتے جیل وچ دروغے دی نوکری کریندا ہا ، شیخ عطاء محمد ایم بی بی ایس کیتا اَتے ملازمت دے سلسلے وچ مختلف وقتاں وچ انہاندی تعیناتی سرائیکی وسیب دے شہراں دیرہ غازی خان ، مطفر گڑھ ، اٹک تے میانوالی رہ ڳئی، ڈاکٹر شیخ محمد عطاء محمد جتھاں وی ویندے ہَن علامہ اقبال دی دھی پُتر تے ذال اوندے نال ہوندے ہَن۔

ڈاکٹر شیخ عطاء محمد ݙاڈھے چنڳے تے بھلے مانس آدمی ہن ، سخاوت تے غریب پروری ݙاڈھی کریندے ہن ، جتھاں وی تعیناتی تھیندی ہئی ، غریباں دے ٻالیں کوں پڑھاوݨ کیتے وظیفے ݙیدنے ہَن پر جوان دھی دے گھر ٻہݨ اَتے پیئو دے جیندیں ٻالیں دے چھورے تھیوݨ تے ݙاڈھے پریشان رہندے ہَن ، پر اُنہاں صبر دا دامن کݙاہیں نہ چھوڑیا ، سرائیکی وسیب اِچ تعیناتی دے دوران ڈاکٹر شیخ عطاء محمد دے وسیب دے مہاندرے لوکیں نال ݙاڈھے تعلقات بݨ گۃٖے ، ڈاکٹر شیخ عطاء محمد سرائیکی زبان دی مٹھاس ، وسیب دے لوکیں دی عاجزی ، انکساری توں ݙاڈھے متاثر ہن ۔ اُنہاں کوں ایں ڳالھ دا وی ارمان ہا جو پنجاب دی بیوروکریسی اَتے سرائیکی وسیب دے جاگیرداریں رَل وسیب کوں محروم رکھیا ہوئے۔

ڈاکٹر شیخ عطاء محمد کوں ایں ڳالھ دا وی ݙکھ ہا جو کئی کئی سو میلیں تک سکول ، سڑکیں اَتے ہسپتالیں دا ناں نشان کینھی ، لوکیں کوں پیوݨ دا صاف پاݨی نی مِلدا ، شیخ عطاء محمد اَتے اوندی دھی ( بیگم علامہ اقبال کریم بی بی) ، آفتاب اقبال اَتے معراج بی بی سرائیکی وسیب نال ݙاڈھے مانوس تھی ڳئے اَتے سرائیکی زبان نال ٻہوں واقفیت حاصل کر گھدی ، توݨیں جو انہاں عرصہ تعیناتی ٻہوں زیادہ نہ ہا، وَل وی انہاں اپݨے خلق تے اخلاق دی وجہ توں سرائیکی وسیب دے لوکیں نال گھریلو تعلقات قائم کر گھدے اَتے سرائیکی زبان اَلاوݨ تے سمجھݨ سِکھ گھدی۔

ڈاکٹر شیخ عطاء محمد 22جنوری 1881ء توں 21اپریل 1881ء علی پور ، 3اپریل 1905ء توں 26ستمبر1906ء (دریا بُرد تھیوݨ والے) دیرہ غازی خان 27ستمبر 1906ء توں 21مئی 1907ء مظفرگڑھ تعینات رہ ڳے ، بعد وچ او میانوالی چلے ڳئے ، تے اُتھاں کافی عرصہ تعینات رہ ڳے ، ڈاکٹر شیخ عطا محمد ، جتھاں وی رہ ڳے ، خدمت انسانی دے حوالے نال چنڳیاں یاداں چھوڑیندے رہ ڳے،نوکری دے بعد واپس گجرات ڳئے فوت تھی ڳئے تاں اتھاں دے لوکیں اُنہاں دی پرواہ نہ کیتی ، انہاندے قبریں دے نشان ویندے رہ ڳے۔

ڈاکٹر شیخ عطاء محمد نال محبت کرݨ والے سرائیکی وسیب دے ہک خاندان دے پُتر محمد انور بودلہ ، زمیندار لیہ ݙاڈھی کوشش دے بعد آفتاب اقبال دے نانے اَتے خاندان دیاں ٻیاں قبراں لبھیاں اَتے انہاندی مرمت کرائی ، آفتاب اقبال دی ذال بیگم رشیدہ آفتاب اقبال اپݨی کتاب ’’علامہ اقبال اور ان کے فرزند اکبر آفتاب اقبال‘‘ وچ سرائیکی وسیب دے چنڳے انسان محمد انور بودلہ دا ذکر ݙاڈھی محبت نال کیتے ، تے آکھیے جو انہاں جئیں طرح اپݨے وݙکیں دی پیت پلیندے ہوئے اساݙے وݙکیں دے قبریں کوں لبھݨ اَتے انہاندی مرمت کراوݨ دا ترلہ کیتے ایجھا کم کوئی پیت پالی ، لجٖپال اَتے وفادار قوم والا ہی کر سڳدے۔

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: علامہ اقبال تے سرائیکی وسیب ،مصنف : ظہور دھریجہ، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان
مالاویکا

مالاویکا  ہک بھارتی فلمی اداکارہ ہے۔

شویتا کونور  کوں بنگلور، کرناٹک، ہندوستان وچ پیدا تھئی۔ او تیلگو، تمل، کناڈا، ہندی تے ملیالم فلماں وچ کم کریندی ہے ۔ انہاں دی شادی سمیش مینن نال 2007 وِچ تھئی۔

## فلمیں

## حوالہ
نواب بہاول پور دے ناں علامہ اقبال دیاں چٹھیاں

علامہ اقبال دی ریاست بہاول پور نال خط و کتابت جاری رہ ویندی ہئی ، علامہ اقبال دیاں چٹھیاں نواب بہاول پور دے پرائیویٹ سیکرٹری میجر شمس الدین دے ناں اَمدیاں ہن ، انہاں چٹھیں دا خلاصہ میجر شمس الدین نواب بہاول پور دی خدمت وچ پیش کریندے ہن اَتے نواب بہاول پور احکامات جاری کریندے ہن ، انہاں چٹھیں دا ریکارڈ ’’صادق گڑھ پیلس‘‘ وچ موجود ہے ، اللہ سئیں نواب دی اولاد کوں عقل ݙیوے ، آپت وچ ہک تھیوݨ صلح کرݨ تاں جو صادق گڑھ پیلس وچ سرائیکی قوم دا تاریخی ورثہ اَتے دستاویزاں سیوی دی خوراک تھیوݨ توں بچ سڳے ، عرض پیا کریندا ہم جو علامہ اقبال سرائیکی وسیب دے ݙوجھے اکابرین دے نال نال نواب بہاول پور کوں خط لکھدے رہ ویندے ہن۔

ہک واری نواب بہاول پور کوں ریاست واسطے قانونی مشیر دی ضرورت درکار تھئی ، ریاست دی طرفوں اخبار وچ اشتہار جاری تھیا ، جݙاں علامہ اقبال پڑھیا تاں انہاں لکھیاں جو ریاست بہاول پور دی قانونی مشیری میݙے واسطے سعادت اَتے خوشی دی ڳالھ ہوسے ایں طرح قائد اعظم محمد علی جناح پڑھیا تاں انہاں اپݨی خدمات پیش کر ݙتیاں۔

آکھیا ویندے جو جݙاں قانونی مشیر محمد علی جناح بݨیے تاں ایں ڳالھ دا علامہ اقبال کوں ملال تھیا تے انہاں آکھیا جو پہلے میں آکھیے لہٰذا قانونی مشیربݨݨ دا حق پہلے میݙا ہا پر اے کاوڑ تے ملال معمولی ہا جیرھا فوراً ختم تھی ڳیا ، اَڄ اے ڳالھیں اساکوں تاریخ دے کتابیں وچ نی مِلدیاں پر انہاں تاریخی حقیقتیں کوں سانبھݨ اَتے انہاندی حفاظت کرݨ دی ضرورت اے ۔ ہُݨ اساں علامہ اقبال دے خطیں دے نمونے تہاݙی خدمت وچ پیش کریندوں ، اے خط صاحبزادہ قمر الزمان عباسی دی کتاب ’’بہاول پور کا صادق دوست‘‘ وچوں حاصل کیتے ڳن۔

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: علامہ اقبال تے سرائیکی وسیب ،مصنف : ظہور دھریجہ، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان
جاوید نامہ اقبال دے سرائیکی ترجمے دا نمونہ کلام

ڈاکٹر مہر عبدالحق جاوید نامہ اقبال دا سرائیکی ترجمہ کیتے اونویں تاں ایں کتاب دے 68نظمیں دا ترجمہ کیتا ڳے پر اساں نمونہ کلام دے طور تے ہک نظم شامل اشاعت کیتی اے ، ایں نظم دا عنوان ہے ’’جاوید نال ڳالھ مہاڑ‘‘ (نویں نسل کوں پیغام)اے نظم دا انتخاب ایں واسطے کیتا ڳے جو ایندے وچ نینگریں کیتے سنیہا ہے ، علامہ اقبال دا کلام تاں زمان مکان دا قیدی کینھی ، کائنات دی ہر جاہ تے رہݨ والے انسان واسطے ہے پر سرائیکی وسیب دا نینگر جیرھا نندر توں اُشاک نی پیاتھیندا ، اوندے واسطے ایں نظم وچ ٻہوں پیغام اے۔

سرائیکی وسیب دے نینگریں کوں اُشاک کرݨ کیتے سرائیکی شاعر شاکر شجاع آبادی ، نصراللہ خان ناصرؔ ، رفعت عباس ، عاشق بزدار، خالد اقبال ،عزیز شاہد ، خورشید بخاری ، جہانگیر مخلص ، قیس فریدی ، امان اللہ ارشد ، حسین گوہر ، رشید اُشتر ، شاہد لاشاری تے ٻئے ٻہوں سارے اَݨ ڳݨت شاعر ݙوجھے دھندولے ݙیندے پِن جیویں شاکر شجاع آبادی آکھیے:

قوم دے خاموش بازو آئو ہلارے چا ونڄو

بند ہن جیکر زباناں تاں اشارے چا ونڄو

بھنی دِل دے نوجوانو حوصلے دی ٹیک لیوں

میݙے لولھے بازواں دے کجھ سہارے چا ونڄو

ٹُردی جاہ اقبالؔ ، شاکرؔ کوں امانت سونپ ڳے

اپݨے اپݨے میݙیاں اَکھیں توں جڳارے چا ونڄو

اساں علامہ اقبال دی نظم دا سرائیکی ترجمہ سرائیکی وسیب دے نینگریں دی خذمت وچ ایں اُمید نال پیش کریندوںجو او ایں نظم دے لوظیں اندر لُکے ہوئے پیغام وچوں اپݨی ڳالھ اَتے اپݨی منزل کوں ڳولݨ دی کوشش کرن۔

علامہ اقبال دی نظم وچ نینگریں نال دین دی ڳالھ کیتی ڳئی اے ، دین یا مذہب دا مطلب ہوندے ’’ گذارݨ دا طریقہ‘‘ اساݙے نینگر ڳالھ تے غور کر سڳدن جو کیا اساکوں حیاتی گذارݨ دا ݙا سِکھ ڳیوںیا اَڄاں نی سِکھ سڳے جیکر حیاتی گذارݨ دا ݙا نی سِکھ سڳے تاں ایں نظم دی روشنی وچ کجھ نہ کجھ سِکھݨ دی کوشش کرݨی چہیدی اے۔

## حوالہ
کتاب: علامہ اقبال تے سرائیکی وسیب ،مصنف : ظہور دھریجہ، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان
مالاشری

مالاشری، جیندا اصل ناں سردورگا پانڈے ہے، ہک بھارتی اداکارہ ہے جیڑھی کناڈا سنیما وچ اپݨے کم کیتے مشہور ہے۔ 100 توں زائد فلماں وچ کم کرݨ دے نال، او اپݨے ویلے دیاں سبھ توں کامیاب اداکارائیاں وچوں ہک بن ڳئی تے اپݨے پرستاراں کول "کناڈا دی رانی" (ڈریم کوئین) دا خطاب حاصل کیتا۔

## ابتدائی حیاتی تے کیریئر دا آغاز
مالاشری دی پیدائش چنائی، تمل ناڈو وِچ ہک تیلگو الواوݨ آلی ماء  تے ہک پنجابی پیو دے گھر تھئی۔ او ݙوہیں تیلگو، ہندی تے پنجابی الویندے ہن۔ اوں بطور چائلڈ آرٹسٹ اداکاری دا آغاز کیتا تے تامل تے تیلگو سنیما وچ 35 فلماں وچ کم کیتا۔ حیرت دی ڳالھ ایہ ہے جو انہاں وچوں 26 فلماں وچ اوں مردانہ کردار ادا کیتے۔

اوں کناڈا سنیما وچ لیڈ رولز وِچ قدم رکھݨ دا آغاز فلم "نانجندی کلیانا" (1989) نال کیتا، جیڑھی ہک وݙی ہٹ ثابت تھئی۔ ایہ فلم اوندی کیریئر کوں لیڈنگ اداکارہ دے طور تے شروع کیتا تے او جلدی نال کناڈا فلماں وِچ سبھ توں زیادہ مانگے ونڄݨ آلی ستارہ بن ڳئی۔

## ستارے دی بلندی
1980ء تے 1990ء دے ݙہاکے دوران، مالاشری نے کناڈا سنیما وِچ بلاک بسٹر فلماں جیویں "گجاپتی گروابھنگا" (1989)، "پولیسینا ہینتھی" (1990)، "رانی مہارانی" (1990)، "ہردیا ہادیتھو" (1991)، تے "رامچاری" (1991) نال اپݨا لوہا منوایا۔ "ہردیا ہادیتھو" وِچ اوں دی کارکردگی کیتے اوں 1991 وِچ فلم فیئر ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جتیا۔

1992 وِچ، اوں 19 فلماں وِچ کم کیتا، جیڑھا ہک سال وِچ سبھ توں زیادہ کناڈا فلم ریلیز دا ریکارڈ ہے۔ اوں دی لچکدار اداکاری نے اونکوں رومانوی تے ایکشن بھرپور کرداراں وِچ وی پسندیدہ بݨا ݙتا۔

## ایکشن کوئین دا دور
شادی دے بعد ہک مختصر وقفے دے بعد، مالاشری نے خود کوں ہک ایکشن ہیروئین دے طور تے پیش کیتا۔ فلماں جیویں "چامنڈی" (2000)، "درگی" (2004)، "کناڈا دا کرن بیڈی" (2009)، تے "گانگا" (2015) وِچ اوں ہک طاقتور ایکشن اسٹار دے طور تے کم کیتا۔ "گانگا" وِچ اوندی کارکردگی کیتے اوں 2015 وِچ کرناٹک اسٹیٹ فلم ایوارڈ برائے بہترین اداکارہ جتیا۔

## ذاتی حیاتی
مالاشری دی شادی فلم پروڈیوسر رامو نال 1997 وِچ تھئی تے انہاں دے ݙو ٻال ہن۔ افسوس ناک طور تے، رامو 2021 وِچ کوویڈ-19 دی وجہ نال فوت تھی ڳئی۔

## ورثہ
مالاشری کناڈا سنیما وِچ سبھ توں زیادہ پسندیدہ اداکارائیاں وچوں ہک ہے۔ ہک چائلڈ آرٹسٹ توں ہک سپر اسٹار تے ایکشن کوئین تک اوندا سفر ٻہوں سارے لوکاں کیتے ہک تحریک ہے۔ اڄ وی، اوندیاں فلماں کوں انٹرٹینمنٹ ویلیو تے مضبوط نسوانی کرداراں کیتے یاد کیتا ویندا ہے۔

## حوالہ
علامہ اقبال دے کلام دے مطالب

اساں علامہ اقبال دے کلام دا مطالعہ کروں یا خواجہ فریدؒ دا اساکوں علم سمندر والی کار ٹھاٹھاں مریندا نظر اَمدے، کیوں جو علامہ اقبال پڑھے لکھے آدمی ہن ، انہاں دنیا دی سیلکیتی ہئی ، دنیا کوں اپݨی اَکھیں نال ݙٹھا ہا اوندا مشاہدہ کیتا ہا ، ساری کہانی تے قصے دا مُدعا وی ہن تے چشم دید گواہ وی ، سب توں وݙی ڳالھ اے ہئی جو اللہ سئیں انہاں کوں بصارت دے نال بصیرت کوں او اَکھ ݙتی ہئی جیرھی سینے دے اندروں کھڑی ہوندی اے ، سینے والی اَکھ وچ اللہ سئیں ’’شش جہات‘‘ ݙیکھݨ دی صلاحیت ݙتی اے ۔ اے اَکھ ہکے ویلے چارے طرف دے نال عرش معلی اَتے تحتیٰ السریٰ دا مشاہدہ کرسڳدی اے ،ہک علم ہوندے اکھریں دا ٻیا علم ہوندے دِل دا ، ایں علم بارے خواجہ فرید سئیں فرمائے:

ایہو دِل قرآن کتاب اے

دلوالی ڳالھ با اثر وی ہوندی اے تے با معنی وی ، ایویں دِل دی اَکھ والا مشاہدہ اِتھوں شروع تھیندے جتھاں ظاہری اَکھ احد بِناں مُک ویندے ، سرائیکی غزل دا مہاندرا شاعر قیس فریدی آکھدے:

کلہیں ٻہہ تے سوچاں تیکوں

اَکھیں مُوٹ تے ݙیکھاں تیکوں

جئیں ویلے تساں دِل دی اَکھ(بصیرت) نال ݙیکھسو تاں تہاکوں اَکھیں بند کرݨیاں پوسن ، جݙاں اللہ سئیں بصیرت عطاء کریسے تاں اوں ویلے علم دے دروازے کھل ویسن ، علم دا لغوی معنی ڄاݨݨ ہوندے ، اساݙے ڈھیر سارے لوک ڈھڳ کتابیں دے پڑھیئے ودن۔ ’’علامہ ، مولانا ‘‘ فاضل اجل تے ٻئے پتہ نی کیا کیا پوچھڑ اپݨے نانویں نال لائی ودن ، پراو کجھ نی ڄاݨدے ، انہاندی تحریر تے تقریر بے اثر ہوندی اے ، ایویں اَڄ تاں ڈھیر سارے علمی مراکز فیکٹری تے کارخانیں دا روپ دھار ڳن ، انہاں وچ پرائیویٹ ایجوکیشن مافیا پیش پیش ہے اَتے کجھ وَت دہشت گرد پیدا کرݨ والے کیمپ بݨ ڳن ، علم کیݙے ڳیا؟

اتنی لمبی ڳالھ کرݨ دا مطلب وقت ونڄاوݨ نی بلکہ اے عرض کرݨ ہے جو اساکوں ڄاݨناچہیدے ، کائنات دی نِکی نِکی توں نِکی شئے توں گھن تے زمین و اَسمان ، پہاڑ ،سمندر ، چندر ، تارے سِجھ تے سِجھ دی ہک ہک لاٹ (کرن)بارے ڄاݨݨ تے علم حاصل کرݨ دی کوشش کرݨی چہیدی اے ، روح کیا ہے تے ذی روح کیا ہوندن ؟ ایندے ڄاݨݨ دے نال نال اے وی ڄاݨݨا چہیدے جو او آپ خود کیا ہے۔ اے سب کجھ اساں تاں ڄاݨ سڳدوں ، جݙاں بزرگیں دا کلام پڑھوں ، انہاندے اندر لکھے ہوئے معنے تے مطلب سمجھوں ، سئیں ڈاکٹر مہر عبدالحق ہک تاں مہربانی اے کیتی اے جو انہاں جاوید نامہ اقبال دا منظوم سرائیکی ترجمہ کیتے ایں توںودھ مہربانی اے کیتی اے جو خاص لوظاں دے معنے اَتے شخصیتاں بارے ’’کجھ تشریحاں‘‘ دے ناں نال وضاحت کیتی اے ’’تشریحاں‘‘ علم اِی علم اے ، جیکر کہیں کوں علامہاقبال دا کلام پڑھݨ دا موقعہ نصیب نہ تھی سڳے تاں ’’کجھ تشریحاں‘‘ ݙیکھ گھنے ایندے وچ وی ٻہوں کجھ موجود اے۔

علامہ اقبال بارے میݙے کم تے میݙے سنگتی اعتراض کریندے پن جو شئیت اَڳوں تے وی کریسن ، اعتراف کرݨ والیں کوں اعتراض دا حق حاصل اے ، میں وی خود کوں کامل اکمل تے عقل کل نی سمجھدا،میں توں جو کجھ تھی سڳے او میݙے دل دی گواہی اے میݙا ہُݨ وی ایمان اے جو اساکوں علم دے حوالے نال جو چیز جتھوں تے جیندے ہتھوں ملے حاصل کر گھݨی چہیدی اے ، چھیکڑ وچ ساری بحش مُکائوں تے علم پڑھݨ آلے پاسے آئوں ۔ علمی حوالے نال خاص تشریحاں ݙیکھو ،اے تشریحاں اساں سئیں ڈاکٹر مہر عبدالحق دے شکریے نال پیش کریندے پے ہیسے۔اے تشریحاں ڈاکٹر مہر عبدالحق دی ترجمہ کیتی ہوئی کتاب ’’جاوید نامہ اقبال‘‘ دیاں ہن ، اے تشریحاں ایں واسطے پیش کیتیاں ویندیاں پن جو انہاں وچ علم دے موتی بھریے پن ، ایندے پڑھݨ دا مطلب اے ہوسے جو اساں علامہ اقبال دے اَدھ کلام دے مطالب پڑھ گھدن۔

٭٭٭
مالا سنہا

مالا سنہا ہک مشہور بھارتی فلمی اداکارہ ہے، جیڑھی 1950ء تے 1960ء دے ݙہاکے وِچ بالی ووڈ دی ہک نمایاں ستارہ ہئی۔ انہاں دا اصل ناں "الڈا سنہا" ہے تے او 11 نومبر 1936 کوں نیپال وِچ پیدا تھئی۔ مالا سنہا نے اپݨے فلمی کیریئر دا آغاز 1950ء دے ݙہاکے وِچ کیتا تے او ہندی، بنگالی تے نیپالی فلماں وِچ کم کیتا۔

مالا سنہا کوں اپݨے دور دی ہک بہترین اداکارہ دے طور تے ڄاݨیا ویندا ہے۔ انہاں دیاں مشہور فلماں وِچ "پیاسا بندھن" (1969)، "ہریش چندر تارامتی" (1957)، "انپڑھ" (1962)، تے "دھرم پتر" (1961) شامل ہن۔ او اپݨے متنوع کرداراں تے فلمی صنعت وِچ اپݨے نمایاں کم کیتے مشہور ہن۔

مالا سنہا کوں فلمی صنعت وِچ انہاں دی خدمات کیتے کئی ایوارڈز نال نوازیا ڳیا، جنہاں وِچ فلم فیئر ایوارڈ وی شامل ہے۔ او بالی ووڈ دیاں اُنہاں اداکاراں وِچوں ہن، جیڑھیاں اپݨے کرداراں تے اداکاری دے ذریعے فلمی دنیا وِچ ہک خاص مقام بݨائے۔ مالا سنہا دا فلمی کیریئر کئی ݙہاکیاں تے محیط ہے تے او بالی ووڈ دی ہک یادگار شخصیت ہن۔

## حوالہ
ہاشم شیر خان تے علامہ اقبال

ہاشم شیر خان سرائیکی وسیب دا مہاندرا لکھاری اے ، اپݨی مٹی ، اپݨی دھرتی تے اپݨے وسیب نال بے پناہ محبت رکھدے۔ تحقیق اوندا خاص موضوع اے ،سرائیکی وسیب دی تاریخ ، ثقافت ، ادب تے وسیب دے محرومیں بارے قومی اخبارات وچ لکھدا رہ ڳے ، اوندا تعلق دیرہ غازی خان نال ہے ۔ ایں واسطے دیرہ غازی خان تے توجہ زیادہ ہے۔ اُنہاں ہک ضخیم کتاب ’’علامہ اقبال اور دیرہ غازی خان‘‘ (مکتوبات ، ملاقاتیں ، مناقشیہ نظریہ ، اوطان) دے ناں نال شائع کیتی اے۔

اُردو زبان وچ لکھی ڳئی 314صفحیاں دی ایں کتاب وچ ست ابواب وچ تقسیم کیتا ڳے اَتے آخر وچ ہک ضمیمہ وی ݙتا ڳے جیندے وچ خطوط شامل ہن ۔ کتاب دے آغاز وچ ڈاکٹر رفیع الدین ہاشمی ، جاوید احسن ، ملک خدا بخش باپا،ڈاکٹر امتیاز احمد مصنف موصوف ہاشم شیر خان دی ڳالھ مہاڑ شامل اے ، انہاں ابواب وچ علامہ اقبال ؒ دے دیرہ غازی خان نال رابطے تے ڳانڈھے دی تفصیل ݙاڈھے سوہݨے طریقے نال ݙسی ڳئی اے۔ کتاب وچ نادر تے نایاب خطوط دے عکس ہک قومی ورثے دی حیثیت رکھدن ، کتاب ہر لحاظ نال مکمل تے خوبصورت اے اَتے حوالے دا کم ݙے سڳدی اے، کتاب بارے انگریزی وچ ہک دانشور لکھاری دا تبصرہ ملاحظہ فرمائو۔

٭٭٭

## حوالہ
کتاب: علامہ اقبال تے سرائیکی وسیب ،مصنف : ظہور دھریجہ، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان
سخی سرور تے دانی ڄٹّی

SAKHI SARWAR AND DANI JATTI

(اِیکوں 1879ء اِچ مسز ایف ۔ اے ۔ سٹیل کیتے فیروز پور وچ ہک منشی ریکارڈ کیتا)

(ترجمہ) ایہ ہِک جدید حکایت ہے ۔ جیندے بارے اڄوکے لکھاری ضلع فیروز پور دے علاقے (دیہات) لانڈیکے دے نمبردار سربراہ نال ڳالھ مُہاڑ کیتی ہے جیندا دعویٰ ہے جو اوہ اُوں چُھوہر دا پُتر ہے جیکوں سرور نے دانی لئوں مُردے کنوں زندہ کیتا ہا ۔ اوہ ہک سِدّھو ڄٹ ہا ۔ حکایت دا مصنف یا ریکارڈ کنندہ نہالا ہا جہڑا ہک بھرائیں ہا  یا ایں داڄاݨو ۔جو اوہ سخی سرور دی شان وچ ڳاوݨ آلا پیشہ ور گائیک ہا ۔ سیّد احمد سخی سرور لکھ داتا جیکوں عام طور تے سرور آکھیا ویندے ‘ پنجاب دا ٻہوں مقبول جدید صوفی ہے۔ اوہ ہک معروف ولی ہے تے تارک الدنیا لوکاں دے اوں طبقے نال تعلق رکھدے جہڑا اِتھاں 11ویں تے 12ویں صدی عیسوی اِچ ملتان دے نواح اِچ آن آباد تھیا ۔ سرور آپ تیرھویں صدی اِچ کتھائیں ونڄ اُبھریا ۔ اُنہاں دی خنگاہ نگاہا ضلع دیرہ غازی خان وچ کوہ سلیمان دے دامن وچ درّہ سخی سرور دے مونہ دے اُتّے ہے ۔ ایں مقام توں اندازہ تھیندے جو سخی سرور کہجیں پُر مشقت حیاتی گزاری ہوسی ۔ کیوں جو ’’ایہ آخری جاء ہوسی جیکوں کُئی آپݨاں ذاتی اَرام سکون چھوڑ کے ‘ رہݨ کیتے منتخب کریسی ۔ ہر وساکھ (اپریل۔ مئی) وچ اُتھاں ہک وݙا میلہ لڳدے جیندے وچ ہر طبقے دے لوک پنجابی‘ ہندو ‘ مسلمان تے ٻئے لوک شریک تھیندِن ۔ خنگاہ دی نگرانی موروثی طور تے مجاور یا خُدام کریندِن یا ٹُردے پِھردے بھرائیں کریندِن یا نَٹ کریندِن جہڑے اُنہاں دی تعریف اِچ ٹاہراں ڳاندِن اَتے ہر پاسوں دے زوار کٹھے کریندِن ۔ اُتلیاں جائیں کنوں علاوہ سرور دا ذاتی تعلق لاہور ‘ گوجرانوالہ تے گجرات ضلعیاں دے ٻنہاں پاسیاں نال وی ہے ۔

سن 1879ء

کاتب ہک منشی

مقام فیروزپور

سامع مسز ایف ۔ اے سٹیل

شاعر نہالا (بھرائیں)

٭

## حوالہ
وسیبی قصے، ترجمہ /لکھت وٹاندرا :  شوکت مغل ، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرز ‘ ملتان
عظمی قادری

سیدہ عظمہ قادری (اردو: عظمیٰ قادری) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی سن 2013 توں 2018 دے وِچالے پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

انّھاں دی سیاسی وابستگی مسلم لیگ (ن) نال ہِے، جیڑھا مسلم لیگ دا اوہ دھڑا ہِے جین٘دی قیادت لندن وِچ علاج کِیتے مقیم نواز شریف کریندے ہِن۔ نواز شریف دی غیر موجودگی وِچ پاکستان وِچ انّھاں دی دِھی مریم نواز شریف عملی طور تے مسلم لیگ نواز دی قیادت کریندی پئی ہِن۔ عظمی قادری سن 2018 توں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن ہِن۔ عظمی قادری نے 13 اگست 2018 کوں پنجاب صوبائی اسمبلی دی رکنیت دا حلف چاتا۔

## ذاتی حیاتی
عظمی قادری 23 مارچ 1970ء کوں لاہور وِچ ڄَمّی ہَن۔ عظمی قادری نے آرٹس دے مضمون وِچ انٹرمیڈیٹ دی ڈگری حاصل کیتی ہَئی۔ انّھاں دے پئے سید زعیم حسین قادری وی پنجاب اسمبلی دے رکن ہِن اَتے 2008ء توں مسلسل ترئے واری صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے ہِن۔ انّھاں دے پئے 2008ء توں 2013ء تئیں پنجاب دے وزیر اعلیٰ دے خصوصی مشیر وی رہ چُکے ہِن۔

## سیاسی حیاتی
عظمی قادری پہلی وار 2013 دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی رکن منتخب تھئی ہَن۔ اِیں دے بعد اوہ ݙوجھی وار پنجاب 2018 دے عام انتخابات وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کِیتے منتخب تھئی ہَن۔

### صوبائی اسمبلی قرارداد
عظمی قادری سال 2020 وِچ پنجاب وِچ مفت تعلیم نافذ کرݨ کِیتے قرارداد پیش کر چُکیاں ہِن۔

### قائمہ کمیٹیوں کی رکنیت
متحرک اَتے سرگرم عمل صوبائی اسمبلی رکن ہِن جیڑھی قائمہ کمیٹیاں، توجہ دلاؤ نوٹس اَتے اسمبلی دی قرارداداں وِچ شریک رہی ہَن۔ مندرجہ ذیل کمیٹیاں دی رکن رہی ہِن:

* صنعتاں نال تعلق رکھݨ والی کمیٹی دی رکن
* تجارت اَتے سرمایہ کاری نال تعلق رکھݨ والی کمیٹی دی رکن
* بہبود آبادی نال تعلق رکھݨ والی کمیٹی دی رکن

## حوالے

ونکی:لاہور دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
عذرا صابر خان

عذرا صابر خان (اردو: عذرا صابر خان، انگریزی: Azra Sabir Khan؛ جنم: 1 جنوری 1945) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی مئی 2013 توں مئی 2018 تئیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
انّھاں دی پیدائش 1 جنوری 1945 کوں لاہور وِچ تھئی ہَئی اَتے اوہ دستگیر خاندان نال تعلق رکھین٘دی ہَن۔

انّھاں نے انٹرمیڈیٹ دا تعلیمی مرحلہ مکمل کِیتا ہِے۔

انّھاں دے 8 ٻال ہِن۔

## سیاسی حیاتی
انّھاں 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وِچ پاکستان مسلم لیگ (ن) دی اُمیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی وِچ زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجاب صوبائی اسمبلی دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
عالیہ کامران

عالیہ کامران (اردو: عالیہ کامران، انگریزی: Aliya Kamran) ہِک پاکستانی سیاست دان ہِن جیڑھی اگست 2018ء توں پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن ہِن۔ اِیں توں پہلے اوہ جون 2013ء توں مئی 2018ء تئیں قومی اسمبلی دی رکن رہ چکی ہَن۔

## سیاسی حیاتی

### 2013ء دے عام انتخابات
عالیہ کامران 2013ء دے پاکستانی عام انتخابات وِچ بلوچستان توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے جمیعت علمائے اسلام دی اُمیدوار دی حیثیت نال پاکستان دی قومی اسمبلی دی رکن منتخب تھئی ہَن۔

### 2018ء دے عام انتخابات
عالیہ 2018ء دے عام انتخابات وِچ بلوچستان توں زنانیاں کِیتے مخصوص نشست تے متحدہ مجلس عمل دی اُمیدوار دی حیثیت نال پنجاب دی صوبائی اسمبلی دی رکن دوبارہ منتخب تھئی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں پاکستانی سیاست دان زنانیاں
ونکی:قومی اسمبلی پاکستان دیاں زنانیاں ارکان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے