حضرت امیر حمزہ شنواریؒ

اَساݙی وَستِی اِچ توݨی جو ویلھا وَخت ناں ݙس سڳدا ہا‘ سارئیں کنوں اَڳے اَدے جمال شاہ آندی ہَئی ۔ ٹائم پُچھّو تاں گھڑی چا ݙیوے ہَے۔ ڈَھئی جُھڳئں دی وَستی وِچ آدمی گھݨے ہن۔ ساری وستی وِچّوں ہِک ڄݨا سیٹھ ہر کھاجی مینگھوال ہا جیڑھا سنجر پُر ویندا اَمدا ہا ۔ اُوندی ہَٹّی وِی شہر دے پرلی بھر ٻہروں ٻہروں ہئی ۔ کوئی ہِک ݙوں کَھلاّں ڳاویاں ہَتھ آ ویندیاں ہوسے ننِس۔ جیڑھیاں ریل تے لَݙیج تے ملتان شریف ویندیاں ہَن تِے اُتھؤں اَساݙے ’’سوداگرچرِم‘‘ کنیں ݙاک اِچ چِٹھّیاں اَمدیاں ہَن تِے بِزار تِے مُلھ کِیں اَگھ دے لَہَّہݨ چَڑّھݨ دی ڳالھ بات لِکھئیل ہوندی ہَئی ۔ اَبّے کُوں کتابیں تِے لائبریری دی لوری جو لڳی تاں ݙاک اِی گھݨی آنوَݨ وَجݨ پَے ڳی ۔ پیر دے ڳوٹھ تے اَبّے دی ݙاک کئی سال ہر کھاجی ڈوٹھی ‘ ݙاک خانہ مولوی غریب شاہ چِند ہاشمی القریشی کنیں ہا ۔ ساڳی حال ریڈُودائے ‘ ریڈُو وِی اَساݙی وستی وِچ اَدے جمال شاہ آندا ہا ۔ ڳٹئیں آلی بَینٹری ناں آکھُوں ہکو سیر کھن دا ڳٹّا ہا جنھ دے زور تے ریڈو ٻولے ہے ‘ ریڈو موٹر آلی بینٹری نال اِی چلئے ‘ اوڑک ‘ ٹرانزسسٹر‘‘ آیا ‘ ہَتھ اِچ چَوِیجݨ دی شے ؍شَھ۔ ہِک بَینڈی ‘ ہَل وَنہدے ݙاند دِی ڳچّی وِچ اِی اُوہو ‘سِلّھاں ڈُنہدے گݙنھ دِی پُٹھّی تے وِی اُوہو ‘ ہُݨ ‘وی سی آر‘‘ اِے ’’ٹی وی‘‘ اے ’’ڈش انٹینا‘‘ اِے۔ مزید ار ناٹک تے اُگھاڑیاں رِیلاں فِلماں اِن ٻیٹھے ݙیکھو سَڄا ݙینھ پَرَئے ننگیج۔

’’ٹی وی‘‘ آلے ہِک میل ٻدھیندے ہن ’’یادش بخیر‘‘ کَنھ ناں کَنھ سیاستی‘ کِھݙاری ‘ وَݙیرے مُہانڈرے ‘لِکھاری ‘ سَینری کُوں سَݙ تِے کُجھ ہُوں کنُوں پُچھ ڳچھ کَرِن تِے بَچدِے اِیجے بیجے اُوندے سندکی سَݙ تِے اُوندے سَہمیں کڈھویندے ہَن۔ سَݙئیل ‘ یاریں بُھتاریں وِچّوں ہوندے ہَن ‘ جنھیں دے ݙس مالک آپ ݙیندا ہا۔ امیرحمزہ خاں شینواری نال جو کچہری دی رِتَّھیونِیں تاں سئیں ہوریں جیڑھے پنج ست آپݨے ڄاݨو سُجاݨو سݙئیے اُنّھیں وِچّوں ہِک میں وی ہَم ۔ کِتّھاں پیر دا ڳوٹھ کِتھّاں پشاور ‘ کِتّھاں امیر حمزہ شینواری کِتّھاں سید انیس شاہ جیلانی ‘ کِتھّاں اللہ دِی اِلاہی کِتھّاں جھلار دا کُھہاݙا۔ پر شینواری صاحب میݙی دید جو کرݨی ہَئی گرِیب دی سُجاݨ جو ہَس۔

پشاور میݙا ہِک ݙوں پھیرے دا ݙٹّھل گُھمِئیل تاں ہا ‘ پَر پشاور ہِے تارے دی لاٹ وُانگُݨ ۔ سَݙے دا تار آیا۔ اِے سی کُوں وی تار میکُوں وی تار۔ ہِک دِل آکھے وَجاں ہِک دِل آکھے پَرے کَرِّنس پَرے دے پَندھ اِن ۔ ڈُٻ ڈُٻ وِچ پِیا ٻیٹھا ہونواں ۔ ٻالیں زور رَکھیا ٹی وی آلئیں کنُوں ݙرو ناں ‘ مُونھ ݙیؤ ۔ جیویں ݙئݨ ݙکھالی ݙیندی اے ۔ ٹی وی تے ݙکھالی ݙیوَݨ آلئیں دا ناں نموز وی تھیندے ۔ وَل ٻی ڳالھ اے وی ہے جوشینواری صاحب دے ٻے سندکی تِے مُرید تے اوندے آپݨے لکھاری تِے سَندکی ٻے تھولھے پِن ‘ تیکوں سݙئس تاں اے ٹھاہ تے مان وَدھانوَݨ آلی ڳالھے ‘ بھاڑے بُھتّی آلی پِن مَنگ اِی کر ݙتّونِیں۔ وَح پشاور دیرہ کِتّوسے ۔ نعیم بخاری پہلُوں تاں شینواری صاحب کنوں کِیویں حیاتی ماݨیووِے دی پُچھّا ڳچھّا کِتی‘ کِتلیاں گَھٹّیاں کِتلِے گھیر جھاڳ تِے اِتلے توݨی پُڳووے دا حال گِھندا ݙیندا آیا۔ سَؤ ݙوں سَو آدمی سُݨݨ آلا ٻیٹھا ہووے ۔ وارے دا سَݙ تھیندا آیا‘ میں اِی پہلی تندیر وِچوں اُٹھی تِے اُتّے آن مَنّھاں تِے چڑھَئم ‘ نعیم بخاری کوئی ڳالھ پُچھّی ‘ چولی ‘ میں شارت ہَتھ دی ݙے تے جھلیّؤ مِنّس جو ہُݨ میکوں اَلانوَݨ ݙے ‘ تُوں پُچھ ناں ‘ سُݨ ‘ میں آکھیا اِے سَتّر پَنجھتّر سال دا شینواری ریل وِچ ایس ٹی ‘ گریب دا ٻال ہا‘ میٹرک پاس فیل ہا ۔ عشقیاں کمیندا شادیاں کریندا فِلماں بَݨیندا ݙیکھدا ‘ اَلھئے جو کُجھ کمایُس وِجایُس تھولھا گھݨا گَݨیج ڳیا ‘ ناں اِی نِکتا ۔ اِے وی تاں آکھوں جوہُݨ تاں صاحبِ حال وقال بزرگ تے کشف کرامات آلائے ‘ ہُݨ تاں ڳالھیں اِن اِیندیاں اللہ نال ۔ کیوں ناں ہووے جو حرام کنُوں یَکاّ بَچدا جو آیا ‘ اِتھئیںشینواری صاحب جیڑھا میݙے اَلانوݨ تے کَن ݙتی ٻیٹھا ہا ۔ دُرڑی اِی بھری تے ہاکرتِے سِرڑی اِی ماری ۔ میں ݙسلئم جو ہِک پھیرے کراچی دیاں گھٹّیاں کَچھیندے وَدے ہَسّے تِے پُچھیا ہَمّنِس جو اے جیڑھی شہوت ہاں تے چڑھی رہندی اِے اِیندا کیا کرِیجے ‘ آکھے اِیہا تاں ڳالھے ہِینکُوں جَنھ قابُوں کِتّے ہَتھ اِچ کِتّے بس خُدَیٔ ہوندے ہَتھ اِچ اِے ‘ میں چَگی جُٹّی ݙتی آپݨی ڄاݨ اِچ ۔ میݙے اَشلوک سُݨ تِے جَنھ محل میل پِھٹّا ریڈیو پاکستان پشاور دا وَاندا تِھیئل ٻُڈھرا اَئو سر قاضی سرور مَنّھاں تِے چڑھ تِے میکوں بھاکُل آن پاتا ۔ میں آکھیا خَیری‘ آکھئس تُوں چگا اَلانِڑئیں‘ تیݙے اَلانوݨ اِچ کوئی وَل وَکڑّناں ہَن ‘ تُوں سِدّھیاں تے کَھرّیاں سُݨوئیں نِیں ‘ میں آکھیا میکُوں ٹِپّاں ناں ݙیؤ‘ ٹِپ تے ناں چاڑھو ناں لَمب تِے ۔ آکھے ناں تُوں ݙکھاوا نِیں کِتّا ‘ ہَرُّوں بَھرُّوں دی کوئی اوڈھرنِئی ݙتّی۔ قاضی سرور کیوں میݙی ایݙی ہاں جھل کرواوے ہے کیوں کُوڑ وَدا مارے ہَے ‘ ہا اِی میݙا اَݨ سُونہا ۔ غلام محمد قاصر آپݨے یار طاہر صلاح الدین مِرحئت دِے وارُوں کَنڈوں پِچھُّوں میکُوں وِی ڄاݨدا ہا‘ اُوہو وی میل وِچُّوں اُٹھّی تِے آن ڳلکڑی پاتی‘ اُوں کنُوں وِی پِچھُّئم۔ ݙے حال میں کیا گند کِتّا ۔ آکھے ناں ناں فِٹ فٹیک ہا تیݙا الانوݨ۔ جو کُجھ ہاٹی وی آلئیں کوں شابش اِے ‘ کُجھ اِی ناں ݙکھایونیں ۔ پَنج چار سَکِنٹ ݙکھایونیں ‘ جِتھاں میں اَجاں اَلانوݨ کِتّے سمبر دا وَدا ہَم تِے ہاں ودا جھلیندا ہَم ‘ میل اِچ اَلانوݨ کِتّے کُجھ کاݨ سَریر اِی ٹکانوݨی پَمدِی اِے میں جہیں کُوں ‘ ٻُلیار تاں ناں تھیؤسے ۔ ٹی وی آلئیں کنُوں کوئی پُچھّے تاں سہی جو میاں اِتلے پَندھیں کنوں کَنڈ ھیج جو اَئے کوئی ‘ الاݨا وِی سُر نال اِے وَل اِی تُساں قَینچیاں گَھتّی ٻیٹھو‘ تُساں بندے ناں لاہ دے پُٹراو۔

ہک ڳالھ میں اُتھئیں ٻی وِی کِتّی ہَئی ‘ ہُوں ویلھے اَڄ کنُوں ستارھاں اَٹھاراں سال اَڳے جو کراچی آلئیں وِچ سِلوار تے عَقّل ہُݨ اَئی اِے ‘ پاݨی آلے جہاجہیں وِچ بَھریج بُھریج تِے آن لَتّھے مارکا اُڑدو کراچی وِچ ‘ کُجھ کھوکھرا پار آلی وَٹ جَھلّی اَئے ‘ تل وطنی نال وِچڑئیے جیڑھا ہَتھُّوں ناں وَدے رَکھِّن ۔ 1949ء اِچ میکُوں جو چینسر ڳوٹھ کنوں فرئر روڈ اسلم شاہ مِلّݨ آیا‘ بیگم رئیس احمد جعفری میݙے ناں پَے کُوں ودی ݙسّے ‘ اے تاں سِندھئیں نال مِلدے ۔ ٻیڑا ٻُݙئی اَساں سندھی سرائیکی ہِکا دھرتی آلے ہِک ٻے کُوں ناں مِلسُوں تاں کَنھ کُوں مِلسُوں ۔ اُتھئیں کراچی اِچ اُنھیں ڄہاڑئیں کوئی میں کنُوں پُچھدا ہا تُوں کَون اِئیں تاں میں آکھدا ہَم ریاستی ۔ ریاست بہاول پُر سِرائیکئیں دِی نِشانی ہَئی ۔ اے جیڑھا ہُݨ اَسّاں کُوں لاہور آلے پنجاپی وَدّے بَݨے دِن پنجاپی ہونواں ہَے تاں آکھاں ناں ہے جو پنجاپی آں۔ اَساں تاں نَنڈھے لا کوئی لوٹی سرّی آ اِی نکلے ہے تاں بھڄ تے ݙیکھݨ اَئوں ہے جو پنجاپی کیجھا ہوندے۔ قوم کوں مَنَّݨ آلا شینواری صاحب وی ݙاڈھا ہا ۔ جئیں اساں کُوں پنجاپئیں ‘ دھوتے پٹھاݨیں دِی وی بُنڈی کڈّھی اِنیں ۔ پاکستان دی اُنڈ ݙے تے سَمورئیں کُوں ݙدّھے پنجاپئیں ۔ شینواری صاحب آکھدِن۔

’’میݙئیں لِکھتیں‘ میݙئیں سَمُورئیں کتِابیں وِچ ݙیکھسو جو قومیت تے اسلام رلوڑ ہوسِن ۔ رَلئیل مِلئل ݙسسِن ۔ ایں وارُوں جو لکھاری ہووے بھانویں سینری آپݨی وَس رَس نال ڳنڈھئیل ہوندے ۔ آپݨے وسیپ کنُوں پاسا ناں کرے سِے ۔ پٹھاݨ ݙتِڑیا پیا ہا رَہندا کَھنہدا ہِکّو تَکّ (ون یونٹ) ٹَھہَّݨ کنُوں پِچھّے تاں میݙا پَٹھاݨیں کِتے ناں لکھَّݨ میݙے وَس وِچ ناں ہا ‘ اساݙے وطنی بِھرا ہر ڳالھ اِچ اسلام اَڳوں کر تِے کَم پُٹّھے کرݨے ‘ بِھرانویں دے حق مارݨے ۔ اُوݙوں پٹھاݨ اسلام دے ناں تِے وَلّے وَکَّڑ اِچ آنوݨ آلا ‘ پٹھاݨ اسلام دے دلبے وِچ آ وِیندے‘ ہِیں وارُوں قومیت دِی تَݨ وُوݨ وِچ اَسّاں ݙاڈھے ساہ وَدّے ݙتُّن سے ۔ ایجھے جو جماعت اسلامی آلے یاریں نال ٻکھّیں پَے ڳیؤسے میݙا آکھݨ اے ہا جو اسلام کَنھ قومیت دا تختہ نِیں چیندااو تاں ہر قوم کُوں آپݨے گَݙدے ٻدھاݨ وِچ جیوݨ ݙیندے ‘ شرط اِیہائے جو اسلام نال قومیت وِڑّھے ناں آن ‘مونھ سَہمی ناں تِھیوے ‘ اسلام تاں اصلی تے قدرتی دِین اِے او قدرتی رِتھّیں کُوں میسَݨ وِجاوݨ کِتے نِیں آیا‘ پختُون رِیتاں اسلام نال ڳنڈھئیل اِن ‘ تئیں وی مارکا اساݙا پُچھ پکڑی وَدّے ہونوِن پِچھے اساں چاتا ݙنڈا ‘ وَل میں آکھیا قومیت اَڳے تے دین پِچھّے ۔ مذہب قومیت دا ٻانَھئے ‘ اِیہو آکھݨ ہا تے بھمبور کُوں باہ لڳ ڳی ‘ پَر میں پیر پَھٻا تِے ہِیں چَھل کُوں جَھلّئم۔ میݙا ٻدھاݨ اُنّھیں ڳالھیں تِے ہا جو مذہب کنُوں اَڳے قومیت اِے اَساں پختون اَڳے باہ دے اَڳوں ٻہّاں ٻدھ ٻہندے ہاسے۔ سِیس نِویندے ہاسے۔ اُوں کنُوں پِچھّے بُدھ دے اَڳوں مَتّھا ٹِکایوسے ۔وَل وَح تِھیؤسے مسلمان ‘ رئیہوسے تاں یَکّا پختون ‘ ہُݨ وِی جیکر اللہ ناں کرے کُجھ ٻے بَݨوں تئیں وِی ہوسُوں تاں پختون ‘ قرآن شریف دی جیڑھی آیت اَساں کوں اَساݙے ٹَھڳݨ تے کُٹَّݨ آلے پَڑھ سُݨویندِن ہُوں وِچُّوں تاں قومیت نِسرِی اَمدِی اِے ۔ ’’اے لوکو! اَساں تُساں کُوں ہِک نَر تِے ہک مادی بَݨئے ۔وَل تُساں کُوں شعوب تے قبائل وِچ وَنڈ ݙتوسے تِے بیشک تُساں وِچوں اُوہو سب کنوں اُتم اِے ‘جیڑھا سَبھنئیں کنوں گھݨا نیک ٻانھاں اللہ دائے۔‘‘ سچی ڳالھ اِے ہے جو پنجاپئیں ایجھا تپایا جو میں تے قومیت ایجھی چڑھ وَجے جواسلام دی مَن مَنیج آکھ تاں ڄݨا پِچھیتے وَح پی اِے ‘ وَل اسلام ہاں تے چڑھے تاں قومیت لَتّھی کھڑی ہووے۔ اوڑک اسلام تے قومیت ایجھے ٻٹ تھئے جو ہُݨ کوئی اَݨ ڄاݨو تِے بے سُجاݨواں کونھیں ‘ ہِکّو کُجھ اِن ‘ ہِک ٻے وارُوں وی چیتا جا تے آیا جو حضور کریمؐ وی قریشی ہاشمی تھیوݨ تے فخر کِتے ‘ تے صحابہ وی قومیت ڄݨوَئی اِے ‘ حضرت عمر کُوں لوکیں دے شجرے حسب نسب یاد ہَن تے جیڑھا عرب ناں ہووے اُوں کُوں مکّے مدینے وِچ ساری حیاتی رَہݨ کنُوں جَھلیندے ہَن ‘ ہِیں وارُوں حَسب نَسب دا بچا وِی دین نال ڳنڈھیئل اِے۔ ایں وارُوں تاں نِکاح وِچ کفو دا حکم اِے ‘ بیادری دی ڳالھے ‘ اساں اسلام تے پختون قومیت کُوں ہک ڄاݨدُوں ‘ایں وارُوں جو اَساݙیاں رِیتاں اُو ہِن جیڑھیاں اسلام دیاں ہِن ‘ سَمُورے حکم اساں نال رَلدِن ‘ اساں اوپرے نِیں سُونہے اُوں ‘ اَساݙے سمندر خان سمندر کئی جَئیں تِے اللہ سئیں کُوں پختون سَݙ تِے اَلوَئے‘ کیوں جو پختون قذرتی تے اصلی غیرتی اے تے حق تعالیٰ وی سارئیں کنوں وَݙا غیرتی اے۔‘‘

شینواری ساری حیاتی مسلم لیگ نال کَڈھّی پر پختون خوا آلی ڳالھ تے ولی خان‘ غفار خان تے شینواری ہِک اِن ۔پٹھاݨکے تک ّ دا ناں پختونخوا رَکھݨ اِچ پِھݙیاں تاں ݙاڈھیاں مَریندے پِن ‘ پنجاپی ‘ اِرکیاں وی ݙاڈھیاں وَدّے ݙیندِن‘ گوݙے وِی ݙاڈھے مُوندھے وَدّے کرِیندِن ‘ پَر ہُݨ ’’خوچا‘‘ نِیں کھڑدا ‘ ہِیں پختون خوا آلی سِیڑھ وِچوں ٹَرَپّے اِی ٹَرَپّے ۔ شینواری مِرَحئت اول آخر پٹھاݨ ہا ۔ اوہو پٹھاݨ جیڑھا جیجھا اِی حال ہووِس نماز نہتی کھڑا ہوندے ‘قضا کݙاہئیں ناں پَڑھسِے ‘ پَکا پٹھاݨ ہا شنواری صاحب ہِیں ۔وارُوں جوشؔ ملیح آبادی وِی وَنڈاہَس جو اُوں وِچ اَجݨ وِی پٹھاݨکی رَڳ ودّی ہئی ‘ توݨی جو غفار خان ٻے پاسُوں ہا شینواری مسلم لیگی ہا تئیں وی جَنھ محل میر زاہد حسین غفار خان کُوں وَدھ گَھٹ اَلاݨا تاں شینواری صاحب ڳاڑھا تِھی ڳیا پَر کر چُپ ڳیا۔ پِچھّے میکُوں آکھیئس میں میر جعفر تے میر صادق یاد ݙویندا پِیا ہَم میر زاہد کُوں پَر تیݙے وارُوں چُپ کر چَھؤمار ڳیئُم۔

غفار خان نال شینواری صاحب آپݨے پٹھاݨکے حساب تے ڳنڈھئیل ہا ‘ اُوئیں اَٹکدا وِی ہَس ‘ غفار خان کابل تے جلال آباد وِچ دیرے لا تے ہن ۔شینواری ہِیں ڳالھ تے چِڑدا ہا‘ کابل وِچ اِی غفار خان کُوں آکھیا ہَس ‘ اوݙوں آکھدئیں پٹھاݨ ہَتھ نِیں ڳنڈھویندے میں نال رَل تے وِڑھدے نِیں ‘ پِیا تاں اِتھَئیں اِیئں ڄل گھر‘ ݙیکھ تئیں تِے سِر ݙیندن کِیں نِیں ݙیندے جَھلیندا اِی آپ اِئیں کَنھ نال وِڑّھواِی ناں ‘ٻیٹھا اِی پَرے تِھیا اِئیں کم کئیں ٹُرے ‘ شینواری صاحب آکھدا ہا غفار خان سخی ناں ہا شُوم ہا‘ اُٹَّھݨ محل چَانھ پاݨی کھیر لَسّی دِی صلاح مارے ہِے جِتلے توݨی ٻیٹھے رَہوہے ناں ناں گِھنّے ہَے ‘ عید مراد تِے ناں مِلّے ہَے لوکیں نال جو متاں مانی کھنوانوݨی پَوّے ۔ شینواری صاحب ݙسلیندا ہا جیڑھی ٻُہل ہندوستان بھری ہئی چئوٹری لکھ اوہے کابل دے بنکیں وچ سٹی کھڑے ہوں ۔وِچُّوں پنجاہ ہزار رکھن او بھری پاکستان دے چھل تے ٻوݙ دے پِحیئل لوکیں کُوں ہِک پھیرے ݙتے ہَننس ۔ غفار خان دا ناں قدرمان نال چاوے ہَے ‘ ولی خان دا وِی ننڈھے وَݙے دِی وِتھی رَکھی آیا ساری حیاتی ‘ ہروں بھروں دے چک ناں ودا مارے ہے میر زاہد جہے مسلم لیگئیں وانگُوں۔

میں دِل وِچ آکھیا اے مارکا یوپی آلِن ‘ رہندا کراچی دے مُکھ اِن لکھاری اِن سَینری اِن ‘ اخباری اِن ‘ سیانڑِن ‘ ڳݨتی آلِن ‘ اَلَھئے کِیا کِیا اِن ‘ پر ناں ٻیلی پٹھاݨ آن جوٻیٹھا آن جو ٻیٹھا جِتھُّوں اَلانوِن اُتھؤں وَلدے جباب ایجھے ݙتّونِنس جو سید محمد تقی ‘ جون ایلیا ‘رئیس امروہوی ٹرّئیے بھرانویں کُوں ٻدھ ٻلھایُس ‘ وات پَٹی ٻیٹھے ہونوِن ‘ اے جیڑھیاں رئیس امروہوی آپڑئیں لکھتیں وِچ اللہ اَساݙا سَکاّ آلیاں ڳالھیں کرݨ پٖے ڳیا ہا تے ٻیاں ٻیاں بندیاں پَٹ ٻہندا ہا‘ اِیہے سِدھ گھݨے شینواری کر ݙتّے ہَنِنس ۔ شینواری صوفی ہا سچا صوفی ‘او لوکیں دے ݙکھ سُکھ ڄاݨی وَدّا ہا‘ آپ وِی گریب دا ٻال ہا ‘ اے ناں جو نِک ‘ پی وَنہدی ہئی تِے لکھ تِے دھانتی وَدا ہا ‘ آدمی آپݨے اندر وِچ آپ کوں آپ کیویں چَردے‘تِے ایجھے روندئیں کُوں کِئیں رَہیندے ‘ اِیہے وِچ ݙاڈھے کڈّھی وَدا ہا شینواری ۔ ہِیں وارُوں رئیس امروہوی کُوں پَکردا وِی ہا‘ ݙاڈھی ݙے گِھن کریندے ہَن ہِک ٻے نال ۔ ݙیکھݨ دا ایہو پُھڑشا پٹھاݨ جو کجھ تُساں آلَئو ہا اوندے مغزاِچ ٻہندا ہا تِے اورلی پرلی آپݨی سُݨا وی سَڳدا ہا ‘رئیس امروہوی تے شینواری جَنھ محل ڳنڈّھئے آن ہِک لیکھے نوّاں ساہ پیئونیں ‘نَوّیں لیکھے ٹُرِّئیے ‘ ݙاڈھے ڈُھنگ رلایونیں ‘ݙاڈھے ݙکھ سُکھ وَنڈیؤنِیں‘ کئی چِٹھّیاں آیاں ڳیا‘ جݙاں کراچی آوے شینواری صاحب کئی کئی گھنٹے ‘ کئی کئی پَہَّر ہِک ٻے کُوں سُنڑِن سُݨوانوِن ‘ ݙوہیں پڑھئیل وی تے کَڑھیئل وی ‘ پنجاہ کنوں ٹَرئپیئل ‘ کھادھی ہَنڈَیٔ وَدے ہَن ایں وارُوں ہر ڳالھ ہرکِم تِے اُنّھیں دا اَلانوݨ وَݙی ڳالھ ہوندی ہَئی ‘ جیڑھا کُجھ مُلخ اِچ کِیں گھر وچ پُٹھّا تِھیا پِے اُوں کُوں سِدّھا کیویں کرِیجے ۔ اُوہے ݙس ݙیندے ہَن ‘ اِے ناں جو ناں رَکھ تِے ہِک پاسے تھی ٻیٹھا ۔ دین وی دُنیاں وی ݙوہئیں کُلّھے وَنہدے ہَن ‘ ݙورݨے بَھن تِے پِڑ کنُوں بھڄدے ناں ہَن ‘ ڳاری وِچَّڑ ڳی اِے تاں اُوں کوں کھولِن ہَے ٻیٹھے۔

مُنڈھ تاں میں ٻدھا ہَم پِچھے کنور اعظم علی خان خسروی وی لَپّے رکھّئے ‘ جو سَئیں تُساں آپݨے حال لکھو ‘ آپݨی گزری وِہاݨی لکھو‘ آکھے لِکھداں ۔شینواری صاحب کوں سمبرݨا ناں پَمدا ہا‘ بَس لکھّݨ ٻہّے ہَے تاں پِچھے لکھیّ ہے ویندا ۔ آپݨا حال لکھ ڳھدُّس جَنھ محل ‘ میں آکھیا ایہو تاں میکوں ݙیؤ میں سوکھڑی کر رکھے ساں‘ جݙاں دَا لڳسے چھاپا اِی کروِے ساں ۔چُپ کر تے ݙوا پَٹھئس ‘ میں اِی چا تے پِیٹی اِچ چا رکھی ‘میں دِل وِچ آکھیا جݙاں چھاپا کرݨ جوڳی ہستی تھی ‘ اچھا اِی کِتّی وے ساں پڑھدا اِی وے ساں‘ اوڑک ہِک سانگا بَݨدا ݙیکھ تے ہوں لکھت کُوں چاتُم ‘ ݙیکھاں تاں سونا بݨاوَݨ تِے ویچݨ دیاں ڳالھیں وِی لکھیاں کھڑِّئن‘ مار ٻیلی بُھل ناں پیئوسے ‘ شینواری صاحب دے جیندئیں ہتھ لانوانس ہَے تاں اَڄ مَݨیں مُونّھ سونا بَݨئی ٻیٹھاں ہونواں ہَے ‘ شنواری صاحب اِے وِی لکھئے وَزَّم سمورے ہِکّے ہَن پَر ٻے کنُوں ناں بَݨیا ‘ میکُوں کُجھ شک ہا سَہّی جو کیمیا دی لوری لَڳل ہَس سَئی ‘ جݙاں پہلے گُھمرے پہلے پھیرے شینواری صاحب آیا اساں کنیں ‘ گُل جنگی دے چِٹّے گُل ݙیکھدا ڳیا تے حال حوال کیا دے ‘دیڳڑہ منگوا باہیں ٻالی ٻیٹھا ہووے ‘ میں تاں وَٹ ناں کڈھیا ‘ لائبریری دے پِچھُّوں اَلھئے کیا ٻیٹھے کاڑھیئونیں تے پکایونیں ‘ناس ٹھاہی ہوسے نیں ٻیا کیا‘ ناں کُشتے مریج سڳدے ہَن گُلیں نال ناں گُل جنگی کنوں سوناں پیاٹِرمدا ہا‘ سوناں بݨاوݨ چِلّے کَڈّھݨ ‘ جاڳراں پانوݨ اِیہے سَمُورے کاڈھے کڈھیئے شینواری صاحب۔ کَرَّݨ تِے آکھݨ آلی ڳالھ اِے ہِے جو آپݨی گزری وِہاݨی لِکھّݨ لِکھ تِے کَنھ کُوں ݙے ݙیوݨ تِے ڳالھ کُو ں وَلا ناں اُتھلانوَݨ کِتلی وَݙی تے جیرت آلی ڳالھے ‘ شینواری صاحب مَردا مر ڳیا پِھر تے ناں پُچھئس جو میاں کیݙے کِتوئی میݙی کَمئی۔ ناں ݙاڈھا سُہݨا مَݨ موہݨا رَکھّیا ہَس ’’دخیبرزوئے‘‘ خیبر دا پُٹّر۔ بِلے شک دَرئہ خیبر دا پُٹر ہا جُوان دا پُٹر ہا۔

لِکھّئس جو ہِک آدمی میڈا حال لِکھدا وَدے ’’پی ایچ ڈی‘‘ کرے سے اُوں کَنیں میݙی اُوہا لِکھت ݙوا پَٹھ ناں تاں پُھوٹو کڈھا پَٹھ۔ میں ولدا جباب لِکھّئم جو قبلہ سئیں جَنھ کوں لوڑ اِے آوے پِیا ٻلھے ساں‘ ٹِکے ساں‘ داریاں کرے ساں ۔ پڑھے جو وَنڑنس ‘ لِکھّے توݨی اتارا کرے میں کیوں پَٹَّھانس ۔ ہِس سِک تاں آوے اَکھّیں تِے ۔ اوہوتاں ناں آیا شینواری صاحب زور رکھی ٻیٹھا ہووے جو اُوں نال ہَتھ ڳنڈھا‘ اوڑک میں چِڑ تے سَمُوری لکھت چا تِے ݙوا پَٹّھئم قابل خان کَنّیں ۔ وَلّے بھانویں ناں وَلّے ایہو آسرا اِی لاتُھم۔ ہِیں وِچ اِچ میں پشاور وَح نِکتُم ۔ پُٹر میݙے ابوالحسن کُوں فوج وِچوں کڈھیندے پے ہَن بگ دے وارُوں ‘ میں آکھیا غلام اسحاق خان کُوں اَکھوا ݙیکھوں ‘ صدر اِے پاکستان دا ‘ غلام اسحاق خان کُوں کون آکھے ۔ پٹھان کُوں پٹھان آکھے ٻے کَنھ دی جاہ اِے ۔ شینواری صاحب پشاور ناں لَدّھا ‘ پشاور دے ٻہروں کوئی وستی ہئی شینواری صاحب دے یاریں دی اُتُھؤں سُدھ پی جو سئیں تاں مَدَئن ٻیٹھن سوات ۔ سوات پُچھّا ڳچھّا کِتوسے کوئی سَتر میل پیا پَوّے ۔ ادا ݙیؤں بِھیڑا ‘ پچھیتے وَلݨ اِی نِیں ٹَھہندا ۔ چِھک رَکھیئوسے موٹر کُوں مَدَئن۔ وَحوں تاں آپ دریاہ دِی بِھک تے ہِک ہوٹل اِچ سُتّے پِے ‘ پِے پَڑھدِن ۔ میکُوں ݙیکھ تے آکھیونیں تُوں تاں کَؤڑیج ڳئوئیں ‘ میں آکھیا ٻیا کیا کراں ہے ۔ کؤڑیجݨا کِیا دا ہا‘ تُساں زور اِی اِتّلا رَکھّیا جو میں اوہا لکھت ناں پَٹھّاں ہا تاں ٻیا کیا کراں ہَے ۔ لکھت کِیں اُوہا قلمی کتاب قابل خان اپݨی انگریزی کتاب مُکا تِے وَلا ݙتّی پَر ہِک گند ایجھا کِتُّس کئی جَئیں تِے شینواری صاحب دیاں آپݨی ڄاݨ اِچ چُکّاںچَھڑِّیاں کڈھیندا ناں ڳیا ٹَھہیندی اِی ڳیا‘ انگریزی پڑھݨ تِے پی ایچ ڈی کرݨ نال عقل اِی آ وجے ہَے تاںچگانا ںہا۔

ڳالھ وِچوں ڳالھ غلام اسحاق خان دی نِکتی ہَئی ۔ شینواری صاحب کُوں مَدَئن کنُوں کَھمبھیئوسے ۔ ڄلو خان کُوں آکھو ۔ میݙے پُٹر دی ڳݨے۔ دڳ اِچ شینواری صاحب آکھے رات قادر نگر ٹِکُّوں ‘ سویلے اسلام آباد ڄلسُوں ۔ قادر نگر پیر بابا کنُوں تھی تے وَجی دے ‘ قادر نگر دیرے لاتی پیا ہا عبیداللہ خان درانی‘ درانی کُوں ݙاڈھا مَنیندا ہا شینواری صاحب۔ درانی صاحب وی کوئی اللہ دا ٻانھا ہوسے جݙاں تاں پہاڑیں وِچ وَح جا کِتّی ہَس ۔ روہ دے پندھ ۔ دُونہی دُکھانَوݨ میں ناں آکھساں۔ ہک کوٹھڑی شینواری صاحب کُوں مِلّی ۔ آکھِن درانی صاحب سویلے مِلسّے ‘ میں دِل وِچ آکھیا یار اللہ والا سُݨی دے درانی صاحب صوفی وی ہے حضورؐ دی سنت تاں ایہا کونھیں کینی۔  مزمان آنوِن تِے آپ ناں مِلِّن ‘ بس اِتھئیں وداہم تِے درانی صاحب آ ڳیا ‘ اَساں نال چگی جَھٹ ٻہہ تے خیر خُش کِتُّس ۔ درانی صاحب پہاڑ مُلّھ گھن تے پَنج سَت حُجرے کوٹھے ٻݨوَئی ٻیٹھا ہا ‘ پہاڑی چُپ وِی پہاڑ جیݙی ہوندی اِے ‘ کَنھ محل ٻیلی ایویں ہَلکڑا سُریلڑا گھڑیال وَڳا‘ اِے روٹی مانی دا سڈ ہا۔ اَٹھ ݙاہ مُرید تے درانی صاحب دی زال ‘ دھی سَمورئیں رَل تے میزیں بَنچیں تے ٻہہ تے مانی کھادھی ۔ مِٹھّا وی ہووے پِیا ۔ مانی کھا تے اساں دیرے وچ گِندیاں ویڑھ تے سُمھ پیئوسے ۔ میں ہم اچھّو میاں ہا‘ ابوالبشر ہا‘ اساں نال اُوہا تھی جیڑھی لوکیں نال اَساݙے دیرے تے تھیندی اِے ۔ سویل تھی ٻُڈھڑا پِھر ڳیا‘ آکھے میں اِتلے توݨی ہَوکیج پِیاں ‘ جان ݙکھدِی پِی اے میں چِٹّھی لِکھ ݙینداں تُوں صدر پاکستان غلام اسحاق خان کُوں ݙے کم کرے سے اللہ کرے ۔ گَھݨامیں اِی ڳلیںناں لَڳم چِٹھّی گِھن تے درانی صاحب کنوں وی مُکلایوسے ۔ اُتھئیں ڈَٹھَّل رومال چانوَݨ کِتّے میں جو تَلے تِھئم‘ درانی صاحب ڄاتاپیریں پَمدے ‘ میں کنوں اَڳے اُوہو میݙے پیریں تِے ڈَہ پِیا‘ تُوں سید دا ٻال اے کیا کریندئیں ۔ پَر میں تاں رومال چیندا پیا ہَم ۔ سید کوں ماݨ تاں ہر کوئی ݙیندے سید اِی آپݨی قدر ڄانڑِن تاں چَس آوے۔

سوات کنُوں اسلام آباد آ تِے میں پُچھ ڳچھ ‘ پُچھ پرتیت ٹیلیفونی مَٹا سَٹا آلئیں کنُوں کِتّی ‘ جَھٹ اِچ ݙس پَے ڳیا ‘ گھنٹی کھڑکیندئیں میں ݙس اِیہو ݙتی ‘ڳیئم جو میکوں پَٹھئے امیر حمزہ شینواری ۔ غلام اسحاق خان آپ اَلاݨا گھر تاں ناں توں میݙے دفتر آنَؤں وَجے۔ بَلا وح وِیندے کُوں وح ویندئیں کوں اسمبلی ہال ہِک سنتری بادشاہ اَڳوں میں پِچھُّوں ‘ تَڑیندا وَجاں مَتاں وَلدڑ دَڳ اِی ناں لَبھّے ۔ غلام اسحاق خان جَنھ کوٹھے وِچ ٻیٹھا ہا اُوں وِچ ݙینھ ایں وارُوں تھیا کھڑا ہا جو سِجھ آلے پاسُوں ساری بِھت شیشے دی ہئی ۔ خان کُوں میں درخاش پڑھ پِیا سُݨاواں ‘ آکھے ایݙے آن میں آپ پڑھداں ۔ پَڑھدا ڳیا پُچھدا ڳیا ‘ آکھیئس میں پارت شفارت کرے ساں ‘ گھٹے ساں ‘ کوناں پَر فوج وِچوں تیݙے ٻال کوں کَڈھ ݙتے نِیں ناں ‘ ہُݨ وَلے سِن کیناں ‘ میز کنُوں ٻہَّر نِکل تے مُکلایُس ۔ آکھݨ دا مطلب اے ہِے جو آپݨے سَینری آپݨے لکھاری دا ایݙا ماݨ رکھیندِن پٹھاݨ ‘جوآکھ تاں میں کوئی پِیر کِیں سوکھڑی وَح لَتّھاں۔

شنواری مِرحئت قلم جݙاں ہَتھ اِچ چاتا ہا اُڑدو وِچ مُنڈھ ٻدھا ہَس ۔ اوندے اُڑدو بَیت پَڑھ ݙیکھو ہاں۔

ترا آئینہ بنتا جا رہا ہوں

میں اپنے آپ سے شرما رہا ہوں

مری آواز ہاں اے جادہ پیما

اُسے لینا کہ میں بھی آ رہا ہوں

محبت نے کیا ہے سر بہ زانو

وگرنہ میں فلک پیما رہا ہوں

وہ شاید آج آتے ہیں اکیلے 

کہ یوں میں خودبخود گھبرا رہا ہوں

حوادث کے تسلسل میں اتر کر

خود اپنے سامنے آتا رہا ہوں

رموز حسن کھلتے جا رہے ہیں

شکستوں پہ شکستیں کھا رہا ہوں

تخیل میرا ‘ پختون‘‘ ہے نظامی

کہ اب اُردو کو بھی اپنا رہا ہوں

مُرشد سِدھ ݙتُس جو تُوں اُڑدو کُوں کیݙے وح چاتے ‘ آپ کُوں وِساریٔ پشتو کُوں پکڑ ۔ آپݨی ٻولی وِچ ایجھا اَلاݨا جو اَنت ’’بابائے غزل‘‘ وَح بݨیا۔آپ فرمیندے ہَن پشتو کافی کُوں پٹھاݨکی دِھر میں ݙتی اِے ‘ پٹھاݨکیاں رِیتاں رَسماں اُٹھَّݨ ٻہَّݨ سَبھ کجھ سَلھاڑ ݙتُم ۔غزل تے کافی دی سُر سادھ اِے جیرھی اُوں کُوں وی بَچئی آیاں‘ سُر ساز میݙے کلام وِچ وَڄدے کھڑِن ۔ میݙے بَیت میݙے ٻول کُوں کَنھ ٻی ٻولی اِچ وَٹؤ تئیں وِی میں سُجڑیساں ۔ اَسّاں کُوں پشتو کافیاں سُݨویندے وِی ہَن آپ لِکھ ݙتیاں ہَنیں ۔ پشتو نال اُڑدو وی ہِے ایں وارُوں اُنھّیں دِی چَس اِچ تُساں کُوں وِی رَلیندا پِیاں۔

ستر کے دست راتہ کوئی دا شارو پہ ژبہ

خوخہ باور نشی کٻدی دلٻونوپہ ژبہ

(تمہاری آنکھیں اشاروں کی زبان سے تو دعوت محبت دے رہی ہیں لیکن دیوانوں کی زبان پر اعتبار نہیں کیا جا سکتا)

سادہ خو نہ یئٻی خوحیامی جورد خوبی آخلی

دیرمی خواستو نہ ورتہ و کمرئہ دلٻمو پہ ژبہ

(بھولے بھالے تو نہیں ہو لیکن معلوم ہوتا ہے کہ میرے ذہن کی حیا لینا چاہتے ہو منہ کھلوانا چاہتے ہو آنکھوں کی زبان سے تو میں کئی بار منتیں کر چکا ہوں)

وختو نہ ہم دحقیقت ترجمانی نہ کوی

راحئی نقطٻی جدا جدا یٻی و لمحو پہ ژبہ

(وقت بھی حقیقت کا ترجمان نہیں ہے اس لئے لمحوں کی زبان پر مختلف نقطے آیا کرتے ہیں)

دانتظار پہ طوفانی خولو کبنی دوب یمہ زہ

ستاد بار خوستا ٻُنہ تل وی دغرمو پہ ژبہ

(انتظار کے طوفان پسینوں میں ڈوبا ہوا ہوں چلچلاتی دوپہروں پر تمہارے ہی رُخسار کی تعریف ہوتی ہے)

ماتہ دیوو دی رابنو دیی دسلگو پہ ژبہ

چہ یادوم دٻی دسحر دا سویلوپہ ژبہ

(بُجھے چراغوں نے ہچکیوں کی زبان سے یہ سمجھا دیا ہے جو میں صبح کی آہوں میں تمہیں یاد کیا کرتا ہوں)

ماخوواعظہ تو بہ کمرٻی و اخلہ ٻیا توبہ

دس خو توبہ کو ٻی نہ شم وتو بو پہ ژبہ

(اے واعظ میں نے توبہ تو کر لی ہے نہیں تو لیجئے پھر توبہ کرتا ہوں اب (اس سے زیادہ) توبہ کی زبان سے تو توبہ نہیںکر سکتا)

با نہ دٻی برندیی تہء کہ ویسنبں یبی کہ او دہ یبی اشنا

تل وی وغشو تذکرہ دپنتبنو پہ ژبہ

(تمہاری پلکیں سوتے جاگتے چوکس رہتی ہیں افغانوں کی زبان پر ہمیشہ تیروں کا تذکرہ رہتا ہے)

و محبت و تصرف بہ در تہ خہ دوایم

وی دصبا پہ خولئہ چہ خہ می دی دشپو پہ ژبہ

(محبت کے تصرفات کا کیا کہا جائے جو کچھ میری راتوں کی زبان پر ہوتا ہے وہی سحروں کی زبان پر ہوتا ہے)

حمزہؔ رنبتیا شول کہ ہر خومی ورتہ غونہ الینبود

ھنہ دروغ چہ بہ راتلل دوسو سوپہ ژبہ

(اے حمزہؔ وہی سچ ثابت ہوا جسے میں سننا بھی نہیں چاہتا تھاوہ جھوٹ جو وسوسوں کی زبان پر آیا کرتا تھا)

شینواری صاحب شادیاں وی ݙوں ݙوں کِتیّاں تے عشق وی کمایوننس ‘ پَر سچے عشق ۔ عشق دی تار اِچ رُباب کُوں اوہ وَڄایُس جو شینواری دی غزل؍کافی وانگوں رُباب وی ہُل ڳیا‘ شینواری دِھر جیݙے کیݙے سجاپو ہئی ۔ جُوانی وِچ بمبئی وَح نِکتا ‘ بمبئی فلمیں دی مَنڈی ہئی ۔شینواری وی ہُوں گھاݨی وِچ نپڑیجݨ کِتے وَح وَڑیا ۔ چھڑا ݙیکھے ناں وَدا فلمیں وِچ کم کِتُس‘ فلمی قصے لکھئوننس ‘ ڳانوݨے لکھیئوننس ‘ یاریں نا چُوستارہ کُوں بچھایا ‘ پَر شینواری آپݨے آ ڳٹھ دی تَکڑَیٔ ایجھی کِتّی جو ہر کوئی من ڳیا‘ ناں ٻیلی لُڈھ لوفر نِیں۔ فلمیں کنُوں اُٹھی تے بمبئی دے لِکھارئیں دے تول تک آلے میل جَنھ محل ٻدِھیجِن آپ اِی پُڄ وَجݨ ‘ لکھاری تے لکھتئیں دی چھنڈک پھوک کرآوے لکھݨ دا آپ وی تَکڑا تے ٻُلیار وی گھٹ دا ناں ہا ۔ اَلا بارا ناں ہَس ‘ نَک اِچ اَلیندا تے مِݨ مِݨ ٻیٹھا کرے ہے۔ ڳالھ اَدھکی ناں پُوری کرے ہے تِے ٹھوک وڄا تے ۔ کوئی ڳالھ ہووے تھپیندا ناں ہا‘ جتھاں ݙیکھے ہَے اڳوں مَنیج نِیں پِی تھیندی ڳچّی ناں گِھنے ہَے ناں ڳچّی لڳدا ہا مُشّک تے چُپ کروجے ہَے ‘ آکھدا ہا میݙے مغز اِچ دین (مذہب) تے ڄاݨ سُجاݨ دا جھیڑا لڳا پیا ہوندے ‘ میں تقدیر کُوں وِی نِیں منیندا ۔ عقل کل اِے تے ڄانڑپ اوندا ہِک جُز اِے ۔ کوئی ویلھا ہا جݙاں مَر تے وَلا کنھ ڈھور کَنھ کُتّے ٻلے کِیں کَنھ ٻے آدمی دے مہانڈرے وِچ ڄانوَݨ تِے وِی ایمان ہَس ‘ مطبل تناسخ کُوں وِی کُلّھے لئی آیا‘ پَر پِچھّے ڄاتُس جو اے تاں تِھڑیا وَداں ‘ قرآن کُوں اوڑک ہاں کُوں لاتُس پِچھّے ہاں جَھل اِی تھئس۔

جئیں آپ سادا سُودا ہا چِٹھیاں وِی اوجھیاں لکھدا ہا ‘ لکّھݨ ٻہے ہَے پِچھے تَھکّے ناں ہے ۔ لِکھدا ٻیٹھے تاں بس لکھدا ٻیٹھے ‘ سارے جہان کوں گݙ کِتی ٻیٹھا ہووے ہَے‘ میݙی ہِک کتابڑی دی تول تک میݙی لکھت کنُوں ݙوری لکھ رکھی ہس ۔ خط پکّا ہَس خَچّاں کوناں مریندا ہا‘ ناں شِکستے مارے ہَے گھچ مِچ اِی ناں ہووے ہے اندھا اِی پڑھے ٻیٹھا ۔ پشتو ہووے بھانویں اُڑدو دَھٻکے ناں ہے ‘ لِکھے ہے ویندا ۔ ہزاراں ورقے لِکھ ڳیا ہوسے ۔ اوندا کلام موئے کنوں پِچھّے سرکار چھاپا کرایا‘ پَر لِکھّݨ آلے لِکھدِن جو ہتھ اکھری دیوان کُوں وَلا اڳوں رَکھ تے کم کرݨ اَجا بَچدِے۔ کئی پٹھاݨ یار اِن پر ارمان اے ہے جو پشتو ناں اَلانوݨ سِکھیئوسے ناں پَڑھݨ لِکھݨ ݙا آیا ۔اوندیاں لکھتاں وِی اوندے کلام وانگوں جِہاں کِہاں ناں ہَن ۔ کتابیں دے ناں چا پڑھو اُتھؤں ڄاݨ وے سو شینواری آکھدا کیائے وجود و شہود ‘ انسان اور زندگی ‘ اَنا اور علم ‘ تسخیر کائنات‘ صوفی ہاتے اوندیاں ڳالھیں اللہ نال وی ہَن ۔ شیعہ ناں ہا پَر شیعہ اُوں کُوں چِھک ویندے ہَن تے سِرِّیاں سَٹ تے سُݨدے ہَن ۔ توݨی جو سَن وِچ مَیں کنوں وَݙا ہا تئیں وی میݙی کوئی ڳالھ سَٹیندے ناں ہَن ۔ میکوں مجذوب لِکھدا ہا ۔ ہا میں اوندا مجذوب ہَم ‘اوہو ہا اِی ہِیں ݙا دا ۔ اُوندے پیار دی چھاں ہئی میں تِے ‘ اُوہو مِلداایویں ہا جئیں آپݨے وَݙے ہَتھ رَکھیندے ہَن کِیں رکھیندِن ‘ کوئی ناں وَݨس ہے تاں لُکدا ناں ہا‘ کئی ٻیٹھے ہَن آکھئس زیڈ اے بخاری ’’ بزاری آدمی‘‘ اے۔ اَبّا مِرحئت پیر سید مبارک شاہ جیلانی وِی اُوں نال مِل تے ݙاڈھا خُش تھیا ۔ میں شینواری صاحب کوں رحیم یار خان آلے پٹھانستان وِچ اِی دَٻ ڳیا ہَم۔ وَݙی کچہری کِتونیں۔ سنجر پُر وِچ وِی لوکیں کُوں آپݨا کلام سُݨایا ہَس اُڑدو وِی پشتو وی‘ پشتو کلام اِچ پٹھاݨکی ایجھی وِچاڑئس جو جیڑھا کیڑھا پختون شینواری کُوں ڳمدا وَدے ‘ آپ وی اندرُوں ٻہرُّوں پٹھاݨ ہا سِدّھا سَنوّاں ۔ ہݙ قد ‘بُت پٹھاݨکا ۔ ٻُڈھیپے وِچ وی چھڑا کھانوݨ پیوݨ دا تکڑا ناں ہا کھوَانوݨ دا وِی شینھ ہا ۔ خیش قبیلہ ڈِھڳ ہَس کئی پُٹّر پوٹرے پَڑ پوٹرے اَڳوں پِچھّوں وَدّے ہوندے ہَنِنس۔

شینواری صاحب کوئی زمیندار تے کارخانئیں آلا ناں ہا ۔ قلم دی ماری حق حلال وی کھمدا آیا ۔ بابا ‘ بابا کرݨ آلے اِی مُونھ مِٹّھا کرئی رَہندے ہَن ‘ بَس خُلاصی غُزران ہَس ‘ ماݨ نال ݙینھ پورے کِتونِنس۔ ہِک پوٹرا کیں اَلَھئے پَڑ پوٹرا اَڑتَل کنُوں تَھکّا تے مشکولا بَݨئی وَدا ہووے ۔ بابا مَردا اِی نِیں سَوپُورے کرے سے ۔ سَو تاں پُورے ناں تِھئے پَر جِتلا کاڈھا کڈھئس ۔ شِر دا ٹوٹا ناں خیر دی نشانی ہا ۔ میں شینواری صاحب دے تَݙے تِے وَجݨ کِتے سَمبریُم ݙاڈھا پَر اَڄ پیا ویندئَیں۔ اللہ سئیں آکھدے ہِک پھیرے ولا وِچھڑئیے ملے ساں۔ مان شینواری مرحئت دے پرسانویں اَساں وِی بشکیج پَوُّوں۔

یکم مئی ݙوں ہزار  

پیر دا ڳوٹھ (محمد آباد)

## حوالہ
مُہانڈرا ݙیکھِنس، مصنف : سید انیس شاہ جیلانی، چھاپہ خانہ: جھوک پرنٹرز ملتان