حضور صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم دے بچپن دی زندگی مبارک

محمد الرسول اللہ علیہ الصلٰوۃ والسلام نے ایں دنیا وچ جݙݨ اکھ کھولی تاں انہاں دے والد حضرت عبداللہ ایں دنیا توں رخصت تھی چکے ہن. حضرت عبداللہ شادی دے کجھ عرصے بعد ہک تجارتی قافلے دے نال شام ڳئے، واپسی تے یثرب دے مقام تے بیمار تھئے تے عالمِ جوانی وچ اتھاہیں انتقال کر ڳئے. انہاں دے انتقال دے ݙو مہینے بعد رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم پیدا تھئے.

ٻارہ ربیع الاول بروز ݙوشنبہ بمطابق ٢٠ اگست ٥٧٠ء، حضور علیہ الصلٰوۃ والسلام دی ولادت باسعادت تھئی. (٩ ربیع الاول بروز ݙوشنبہ ٢٢ اپریل ٥٧١ء وی حضورؐ دی تاریخِ پیدائش روایت کیتی ڳئی اے). آپؐ دی والدہ حضرت آمنہ نے اپݨے پتر دے ڄمݨ دی خبر اپݨے سوہرے عبدالمطلب کوں بھیڄی جیہڑے طوافِ کعبہ وچ مصروف ہن. عبدالمطلب گھر آئے تے حضورؐ کوں خانہ کعبہ وچ گھن آئے تے اللہ تعالٰی کولوں ہر قسم دے فتنے تے شر توں محفوظ رکھݨ دی دعا کیتی. عبدالمطلب نے آپؐ دا ناں "محمد" رکھا.

جݙݨ آپؐ دنیا وچ آئے تاں سرزمینِ عرب سرسبز تے شاداب تھی ڳئی. درخت پھلاں نال نِوّ ڳئے. مکے وچ خوشحالی آ ڳئی. ہیں سال اصحاب الفیل دا واقعہ پیش آیا ہئی. جݙݨ ابراھہ تے اوندی سٹھ ہزار فوج تے ١٣ ہاتھی سنگریزیاں دی بارش نال کھادے ہوئے بھس وچ بدل ڳئے.

ولادت دے ویلہے بھوئے امب آیا تے کسرٰی شہنشاہِ فارس دے محل دے چوݙہ کولے ڈھے پئے. آتش کدہ فارس وچ صدیاں توں روشن بھاہ وسم ڳئی.

حضورؐ نے ترے ݙینہہ تک اپݨی ماں دا کھیر پیتا ول ثوبیہ دا کھیر پیتا. ݙو سال پہلے ثوبیہ نے آنحضرتؐ دے چاچا حمزہ کوں وی کھیر پلایا ہئی. اے او خوش قسمت مائی ہن جنہاں نے حضور علیہ الصلٰوۃ والسلام دے ڄمݨ دی خبر ابولہب کوں سݨائی تاں ابولہب نے انہاں کوں آزاد کر ݙتا.

عرباں وچ رواج ہئی کہ پرورش دے کیتے نکے ٻالاں کوں دیہات وچ بھیڄ ݙیندے ہن. دیہاتاں وچ رہوݨ والیاں عرب زنانیاں سال دے مختلف حصیاں وچ مکہ آندیاں ہن. تے کھیر آلے ٻالاں دی پرورش کرݨ واسطے صحرا وچ گھن ویندیاں ہن. قبیلہ بنو سعد بن دی عورتاں نے ݙوجھے ٻالاں کوں جھولی گھدا تے حضرت حلیمہ نے محمدؐ کوں ہاں نال لایا.

ابتدائی حیاتی دے چار سال آپؐ نے بنو سعد وچ دائی حلیمہ دی رضاعت دے زیرِ سایہ گزارے. رضاعت توں فارغ تھی کے حضور علیہ الصلٰوۃ والسلام اپݨی اماں دے کول آ ڳئے.

جیہرلے آپؐ چھی سال دے تھئے تاں حضرت آمنہ اپݨے پے دے مزار دی زیارت کیتے یثرب تشریف گھن ڳئے. ایں سفر وچ امِ ایمن وی نال ہن. حضرت آمنہ ہک مہینہ یثرب وچ ٹکے ریہے. اتھاں روز بروز انہاں دی صحت خراب تھی ڳئی تے مکہ واپس آندے ویلہے سفر وچ ابواء دے مقام تے انہاں دا انتقال تھی ڳیا. امِ ایمن محمد الرسول اللہؐ کوں مکہ مکرمہ گھن آئیاں تے انہاں دے ݙاݙا عبدالمطلب دے سپرد کر ݙتا. ݙو سال وی نہ گزرے ہن کہ ݙاݙے عبدالمطلب دا انتقال تھی ڳیا. ݙاݙا مرݨ ویلہے اپݨھ اٹھ سال دے یتیم پتر کوں اپݨے پتر ابوطالب دے حوالے کر ڳئے تے متوسط الحال ابوطالب دی سرپرستی وچ محمدؐ دی حیاتی دا نواں دور شروع تھیا.

اٹھ سال دی عمر وچ جݙݨ ٻال دنیا دی اچ جھِک کولوں بے خبر کھیݙکود وچ مگن ہوندن محمدؐ سارا ݙینہہ ٻکریاں دی راکھی کریندے، ٻیلے وچ انہاں کوں چراوݨ گھن ڄلدے، ݙوپہراں دے کھاݨے وچ پہاڑی ٻیری دے ٻیر کھا کے پیٹ بھریندے، اٹھاں دی مہار پکڑیندے تے گھر دے چھوٹے وݙے کم کریندے ہن. محمدؐ نے اپݨے چاچے دا ہتھ ونڈاوݨ واسطے تے چاچے دے مونڈھیاں توں اپݨا بار ہٹاوݨ کیتے اتے ذکر کیتے ہوئے مصروفیتاں لبھ گھدیاں. اگرچہ ابوطالب نے بھتریجے تے اپݨے ٻالاں دے وچ کوئی فرق نہ کیتا تے ݙوہاں ذال مرداں نے سکے پتر دی طرح انہاں دی پرورش کیتی پر ماء دی محبت تے پیو دی شفقت دا بدل تاں نی ہوندا.

حضور علیہ الصلٰوۃ والسلام اٹھ سال دی عمر وچ ہر سویرے شہر توں ٻاہر ٹر ویندے تے چرکے شام تک کلہے صحرا وچ رہندے ہن. اکثر ویلہے لامحدود آسمان تے لامتناہی افق تے نظراں ڄمائے رکھدے تے سجھ ڈھلݨ توں پہلے زناوراں کوں گھن کے واپس آبادی وچ ول آندے. او ٻال جیندا پیو نہ ہووے، جیندی ماء نہ ہووے تے جیہڑا کھیݙݨ کودݨ دی عمر وچ محنت مشقت کرے او زندگی وچ خودکفیل (Self Made) ہوندے.

پیغمبرِاسلامؐ دے چاچا ابوطالب ہک تاجر ہن. او محمدؐ کوں ٻارہ سال دی عمر وچ شام گھن ڳئے. شام دے شہر "بصرہ" دے نیڑے انہاں دا کارواں رکیا. جیہڑی جاہ کاروان نے پڑاؤ کیتا اتھاں ہک صومعہ وچ بحیرا ناں دا راہب رہندا ہئی. سریانی زبان وچ بحیرا دے معنی بزرگ تے دانشور دے ہن. بحیرا نے اوں ݙینہہ تک اپݨے صومعہ وچوں قدم ٻاہر نہ کڈھا ہئی تے نہ کہیں کاروان دے مسافر نال گفتگو کیتی ہس. عرباں دا اے قافلہ جیہرلے صومعہ دے نیڑے فروکش تھیا تاں بحیرا نے ݙٹھا کہ جیہڑے درخت تے تلے قافلے والے رکے ہن اوندے ٹہݨیاں خودبخود نِوّ ڳیاں پن. اوہنے ݙٹھا کہ ہک ٻارہ سال دا چھوکرا قافلے وچ شامل اے. جیندے تے بادل دا ٹکڑا چھاں کیتی ودے. بحیرا نے آپٕٕٕؐ کوں بحیثیت آخری نبی سنجاݨ کے آپؐ دے سرپرست ابوطالب کوں نصیحت کیتی کہ اپݨے بھتریجے دی پوری پوری نگرانی کرو.ِ ابوطالب نے آکھا کہ تساں اے کیویں آکھ سڳدے وے کہ اے ٻال اوہو اے جیندا تذکرہ الہامی کتاباں وچ ہے. بحیرا نے جواب ݙتا کہ تساں لوگ جیہرلے گھاٹی دے اوں پاسے ظاہر تھئے تاں کوئی وی درخت یا پتھر ایہوجیہا نہ ہئی جیہڑا سجدے کیتے نِوّ نہ ڳیا ہووے.
## حوالے