open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
فضل عباس ظفر

اصل ناں      فضل عباس

قلمی ناں       فضل عباس ظفرؔ   

جمن           1977ء   

تعلیم          میٹرک

پیشہ           پولیس کانسٹیبل  

فون نمبر       03338575334

جاہ پتہ        چک نمبر 3کوٹ چھٹہ ،ڈیرہ غازیخان

فضل عباس ظفر دا تعلق کوٹ چھٹہ ضلع ڈیرہ غازیخان نال ہے ۔ظفر صاحب سرائیکی تے اردو ڈوہائیں زباناں وچ شاعری کریندن۔ہُن تائیں آپ دیاں 7کتاباں شائع تھی چکیاں ہن۔شاعری انسان دے اندر دے جذبات دا ناں ہے ۔جیندے ذریعے شاعر اپناں مافی الضمیر لوکاں دے سامنے گھن آندے۔ فضل عباس ہک حسا س دل شاعر و ادیب ہے، انسان دوست قلم کار ہے تے قلم دی حُر مت دا پاسبان ہے۔اوہ ڈکھی انسانیت دا ہمدرد تے خیر خواہ ہے،اوہ کہیں جاگیر دار گودے دی غلامی نہیں کریندا۔تے نہ ای کہیں دے خوشامدی چمچیں دی گالھ گھندے۔

میکوں چھیڑو نہ خان دے چمچے

میں تاں سینے دیوچ حشر رکھداں

### غزل
جے کر سچ اصرار کریں ہا       ول نہ ایں انکار کریں ہا

جانی نت تکرار کینہاں ہے       پاگل نال نہ پیار کریں ہا

جیڑھا عہد نبھا نئیں سگیا       اوندا نہ اقرار کریں ہا

پاگل نندر اچ نوش ہا جیکر       ونگیں دا چھنکار کریں ہا

ظفر دھنولا دھنولا ہوندے       مٹیاں دا گھبکار کریں ہا

### غزل
زندگانی ٹھگال بیٹھا ہاں          روہ جہالت دا ڈال بیٹھا ہاں

ویڑھ گیا ہا اندھارا وستی کوں          ڈیوے اکھیں دے بال بیٹھا ہاں

بھانویں سر سودھے ہتھ قلم تھیون           لکھدا سچّی میں گال بیٹھا ہاں

رات گزری اوندے خیالیں وچ         اپنیں اکھیں کوں بھال بیٹھا ہاں

بال ڈیوا لہو دا رستے تے         تیڈے رستے تے لعل بیٹھا ہاں

لوک پچھدن کتھوں دا واسی ہیں         اَہداں ظفرؔ دے نال بیٹھا ہاں
رفیق ساگر

دیرہ اسماعیل خان دے شاعر رفیق ساگر ؔ دا اصل ناں محمد رفیق ہے۔1977ء کوں پیدا تھئے۔ میٹرک توݨیں تعلیم حاصل کرݨ دے بعد زمینداری دے شغل اچ مصروف تھی ڳے۔دیرہ اسماعیل خان اچ رہائش پذیر ہن۔سرائیکی شاعری ٻہوں سو ہݨی کریندن۔ سرائیکی مشاعریںتے کٹھ میل اچ بھرپور شرکت کریندن۔ رفیق ساگر ڈیرہ اسماعیل خان دے معروف شاعر نصیر سرمد ؔسائروی(مرحوم)دے ناں آلے شاگرد ہن،سرائیکی شاعری دیاں تمام اصناف اچ مہارت نال لکھدن۔انہاں دا پہلا سرائیکی نعتیہ مجموعہ ’’پھونہار‘‘دے ناں نال طباعت دے مرحلے وچ ہے،جیڑھا جو بہوں جلدی چھپ کے منظرِ عام تے آویسی۔جتھوں تائیں ساگر صاحب دی غزل دا تعلق ہے تاںاوہ غزل وی بہوں سوہنی لکھدن۔ساگر صاحب دی سب توں وڈی خوبی ایہ ہے جو اوہ دوست احباب دے یار بیلی تے خدمت گزار ہن۔ایں کتاب دے سلسلے وچ انہاں دا میڈے نال خصوصی تعاون رہ گئے،انہاں ڈھیر دوست احباب کنوں انہاں دا غزلیہ کلام تے کوائف میڈو بھجوائے۔ساگر صاحب دیاں ڈو غزلاں دے نمونے پیش خدمت ہن۔(1)

اصل ناں      محمد رفیق

قلمی ناں       رفیق ساگرؔ   

جمن           1977ء   

تعلیم           میٹرک

پیشہ           رڑھ واہی  

فون نمبر       03467845558

جاہ پتہ        چوڈواں روڈ پروآضلع ڈیرہ اسماعیل خان

رفیق ساگر ڈیرہ اسماعیل خان دے معروف شاعر نصیر سرمد ؔسائروی(مرحوم)دے ناں آلے شاگرد ہن،سرائیکی شاعری دیاں تمام اصناف اچ مہارت نال لکھدن۔انہاں دا پہلا سرائیکی نعتیہ مجموعہ ’’پھونہار‘‘دے ناں نال طباعت دے مرحلے وچ ہے،جیڑھا جو بہوں جلدی چھپ کے منظرِ عام تے آویسی۔جتھوں تائیں ساگر صاحب دی غزل دا تعلق ہے تاںاوہ غزل وی بہوں سوہنی لکھدن۔ساگر صاحب دی سب توں وڈی خوبی ایہ ہے جو اوہ دوست احباب دے یار بیلی تے خدمت گزار ہن۔ایں کتاب دے سلسلے وچ انہاں دا میڈے نال خصوصی تعاون رہ گئے،انہاں ڈھیر دوست احباب کنوں انہاں دا غزلیہ کلام تے کوائف میڈو بھجوائے۔ساگر صاحب دیاں ڈو غزلاں دے نمونے پیش خدمت ہن۔

### غزل
قلندر کن سمندر تھی گیا ہاں          میں ہیرا ہم تے پتھّر تھی گیا ہاں

میڈے دل وچ ایڈے بُت آوسے ہن          میں مسجد ہم تے مندر تھی گیا ہاں

کڈانہہ نئیں عشق دی گرمی ختم تھئی           توڑے تھل توں سمندر تھی گیا ہاں

سوا اوندے میکوں کجھ نئیں نظردا          میں اندھا عشق اندر تھی گیا ہاں

جڈن دا تَیں رلائے نال اپنے           کنارا ہم میں ساگرؔ تھی گیا ہاں

## '''حوالہ'''
(1) کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء
حفیظ سحر

اصل ناں      محمد حفیظ

قلمی ناں       حفیظ سحرؔ   

جمن           1977ء   

تعلیم           میٹرک  

جاہ پتہ        چک نمبر 142ڈی آر بی تحصیل یزمان ضلع بہاول پور

### غزل
ادا  دی  پُر ادائی  مار  گئی ہے        نظر  ایجھی ملائی  مار  گئی  ہے

محبت دی کشش اوندی پئی چِھکّے        نظر ترچھی جو آئی مار گئی ہے

چلا کے تیر نیناں دے اوں کُٹھّے        اوندے ہتھ دی صفائی مار گئی ہے

اتھاں الفت دے سچے جذبے کائنی        اساکوں جھِک نوائی مار گئی ہے

انوکھی پیار دی میں کھیڈ کھیڈیاں         سحر ؔ میکوں جدائی مار گئی ہے
شبیر ناقد

قلمی ناں      شبیر ناقدؔ    

جمن          1976ء    

تعلیم         ایم اے

پیشہ          ملازمت  

جاہ پتہ       مستقل ، ہیرو شرقی ،تونسہ شریف ضلع ڈیرہ غازی خان

شبیر ناقد دا تعلق سنگھڑ دی دھرتی نال ہے جو 1976ء کوں ہیرو شرقی اچ پیدا تھئے۔ پڑھ لکھ کے ملازمت کیتی تے اپنی عملی زندگی دا آغاز کیتا۔شاعری دے حوالے نال آپ ظہور احمد فاتحؔ دے لاڈلے شاگرد ہن ۔شبیر ناقد صاحب اردو تے سرائیکی ڈوہائیں زباناں وچ شاعری کریندن،تے کئی شعری تے نثری کتاباں تخلیق کر چکے ہن۔تے اپنے تخلص (ناقد) دے لغوی معنے دے اعتبار نال اوہ اپنے آپ کوں نقاد وی منوا چُکے ہن ۔ماشاء اللہ۔

### غزل
دل دھرتی  ہُن بن گئی  دلدل           من ساگر وچ ہردم ہلچل

میڈے تن تے لٹھّا کائے نی          تیڈے جسم ہے لَون تے ململ

کُئی لحظہ وی سکھ دا کائے نی          سوز کیتے میڈا تن کر بل

میں حق سچ دی گالھ کریساں          توڑے سمجھو  میکوں  پاگل

میں ناقد ؔ کنڈیں تے سمداں          تیڈے کیتے اطلس مخمل
طارق عدیم

اصل ناں      چوہدری محمد طارق

قلمی ناں      طارق ؔعدیم  

جمن          1976ء    

تعلیم         میٹرک

فون نمبر       03336008145

جاہ پتہ        وارڈ نمبر 10کوٹ ادو ضلع مظفر گڑھ

(1) غزل

عشق اے اندھا غار ڈکھیں دا          ہے روون بے کار ڈکھیں دا

دل زخماں توں چور ہے جانی!          کیویں چاواں بار ڈکھیں دا

میں کاسے وچ سُکھ پِندا ہاں          ڈیندے ڈکھ مختار ڈکھیں دا

دل دے ویڑھے روگ ہجر دے         عشق ہے کاروبار ڈکھیں دا

چار چُفیرے ڈکھ دیاں ہیلاں         طارقؔ ہے دلدار ڈکھیں دا

٭٭٭
رمضان کاوش

اصل ناں      محمد رمضان

قلمی ناں       رمضان کاوشؔ   

جمن           1977ء   

تعلیم          ایم اے 

پیشہ           درس و تدریس  

فون نمبر       03467877367

جاہ پتہ        قصبہ مٹھہ پور خورد تحصیل پہاڑ پور ضلع ڈیرہ اسماعیل خان

### غزل
پیار خلوص ازمیندے نئیں       نت نت یار بنیندے نئیں

رشتے ناطے اجکل دے        وائے توں ڈھیر ودھیندے نئیں

سجن سونا ہوندے ہن        مٹیاں نال تلیندے نئیں

چادر چھوٹی ہووے تاں        لمبے پیر کریندے نئیں

کاوشؔ چہرے پڑھیا کر        دل دے راز پڑھیندے نئیں
ریاض بیدار

ریاض حسین دا قلمی دا ناں بیدار تے ابے سئیں دا ناں دریا خان ہے۔ سانگھی برادری نال تعلق رکھدن۔ 1974ء کوں پیدا تھئے پرائمری تئیں تعلیم حاصل کیتی تے زمینداری اچ مصروف تھی ڳے۔ سرائیکی دے مہاندرے شاعر سئیں رب نواز مخمور ہوراں دی شاگردی حاصل کیتی تے 1990ء کوں شاعری دا آغاز کیتا۔ روجھان ضلع راجن پور اچ رہائش پذیر ہن۔ٻہوںچنگی شاعری کریندن تے چنڳے انسان ہن۔ سرائیکی وسیب نال ٻہوں پیار کریندن۔

اصل ناں      ریاض احمد

قلمی ناں      ریاض بیدارؔ    

جمن          1977ء    

تعلیم          پرائمری

پیشہ            زراعت  

فون نمبر       03346437373

جاہ پتہ        ریاض بیدار ہوٹل نذد اقراء پبلک سکول عمر کو ٹ تحصیل روجھان ضلع راجن پور

### غزل
        نیناں دے وچ نین ملا تے چس آگئی ہے

جان کہیں دے نانویں لاتے چس آگئی ہے        

        ہیریں نال جو تلدا ریہاں ، بے مُل ریہاں

تیڈے نانویں مفت وکاتے چس آگئی ہے       

        میڈا وی ہک چن ہے اوندی چاندنی ہاں میں

سینگی کوں اے گالھ ڈسا تے چس آگئی ہے        

       کئی سالیں توں دل دی خالی الماری وچ

اج تیڈی تصویر سجاتے چس آگئی ہے        

       ہُن بیدارؔ کہیں بئے در تے ول نہ ویساں

ہُن تاں بس ہیں در تے آتے چس آگئی ہے
خادم حسین کھوکھر

اصل ناں       خادم حسین

تخلص         خادمؔ   

جمن           1977ء   

پیشہ           سرکاری ملازمت(پولیس سروس)  

فون نمبر       03017848944

جاہ پتہ        سکنہ بستی شاہ نواز ۔لیہ

### غزلیہ اشعار
   ؎درد ونڈاوے کئی تاں ہووے  

کھل الواوے کئی تاں ہووے

میڈے وانگوں میڈا خادمؔ   

جی ڈکھلاوے کئی تاں ہووے
فضل سوکڑی

اصل ناں      فضل الہٰی

قلمی ناں      فضل سوکڑی    

جمن          1977ء    

پیشہ         ملازمت

فون نمبر      0332 0610251

جاہ پتہ         مستقل، محلہ مشرقی سوکڑ تحصیل تونسہ ضلع ڈیرہ غازی خان

فضل سوکڑی دا تعلق چونکہ سنگھڑ دی دھرتی نال ہے،تے سنگھڑ ازل توں مظلوم تے وسائل توں محروم لوکاں دی دھرتی ہے،جتھاں دھرتی واسیں نال ظلم ،زیادتی تے وانج تھیوے تاں اتھاں مزاحمت فطری عمل ہوندے مگر فضل سوکڑی سدھی سامنی مزاحمت کرن دے بجائے اشارے تے کنائے نال اپنی زبوں حالی بیان کریندے۔یاد رہوے جو فضل سوکڑی دا تعلق ملغانی خاندان نال ہے ،مہاندرے لکھاری تے دانشور ڈاکٹر حمید الفت ملغانی آپ دے وڈے بھائی ہن۔

### غزل

نال رہندیں کوں دور لگدے ہیں      

  آپ اپناں قصور لگدے ہیں

چُپ چپاتے ہیں من مخبّے وچ   

     خود کوں ویلھا اسور لگدے ہیں

منہ تے کھل دا کئی خاص مقصد ہے    

   اندری اندر تاں چور لگدے ہیں

رشتہ کائنی ہزار رشتے ہن  

     کجھ تاں تیڈے ضرور لگدے ہیں

جیڑھا فضل ؔ ہے دل دی کوٹھی وچ   

     اج تاں اوکوں وی دور لگدے ہیں

### ݙوہڑہ
میں آپ چنگیراں ٻدھدی آں میݙے ٻال چنگیراں ٻدھدے ہن

چُݨ چُݨ  میں پوترے ݙیندی آں ٻہہ نال چنگیراں ٻدھدے ہن

جݙاں شام کوں ولدن پڑھ کے ایہ میݙے لال چنگیراں ٻدھدے ہن 

توڑے فضل سنداں جیب اچ ہن فی الحال چنگیراں ٻدھدے ہن

کلام : سئیں فضل سوکڑی
مصطفیٰ عدم

اصل ناں       غلام مصطفیٰ

قلمی ناں       مصطفیٰ عدم   

جمن           1978ء   

تعلیم        ایف اے 

پیشہ         زراعت کاری    

فون نمبر      03457161025 

جاہ پتہ       چاہ پھتو والا،شاہ صدر دین ضلع ڈیرہ غازیخان

’’پار دیاں ٹالھیاں‘‘تے’’ دانے دانے دی گالھ‘‘ دے خالق مصطفیٰ عدم دا تعلق حضرت احمد خان طارقؔدی دھرتی شاہ صدر دین نال ہے تے احمد خان طارق(مرحوم) توں ای رہنمائی حاصل کیتی۔تہوں عدم سئیں پار، اروار دیاں ٹالھیاں دی چھاں تلے بہہ کے اپنی شاعری اچ آر ، پار دیاں گالھیں کریندن،عدم دی شاعری وچ بیٹ تے بیلا دے رنگ نمایاں نظر آندن۔عدم صاحب دے غزلیہ کلام دا نمونہ حاضر ہے۔

### غزل
زندگی زہر اُگلدی  پئی  ہے     جان جوانی ڈھلدی پئی ہے

چندر چنگیر اوئیں ہے خالی        بھا وی چلھ اچ بلدی پئی ہے

کیجھاں قتل ہے کیتا قاتل        کندھ قبر دی ہلدی پئی ہے

مِتر دی مونجھ ہے لاڈلی لوکو        تن دا لہو پی پلدی پئی ہے

وت دلبر کوں مل کے دلڑی       سارا حال سولدی پئی ہے

کئی تاں راز عدم ؔہے ظاہر        چکی آپے چلدی پئی ہے
منشا فریدی

اصل ناں      محمد اسماعیل

قلمی ناں      منشا فریدی    

جمن          1978ء    

تعلیم         بی اے

پیشہ          صحافت   

فون نمبر       03336493056

جاہ پتہ        چاہ جوگی والا موضع نواں شمالی چوٹی زیرین ضلع ڈیرہ غازیخان

منشا فریدی دا تعلق بزدار فیملی نال ہے جو 1978ء کوں رانجھا خان بزدار دے گھر موضع نواں شمالی چوٹی زیرین اچ پیدا تھئے۔2001ء توں شاعری دا آغاز کیتا۔معروف شاعر و نقاد فرید ساجد لغاری توں راہنمائی حاصل کیتی۔منشا فریدی زبر دست خدا داد صلاحیت دے حامل ہمہ جہت شاعر و ادیب ہن۔مثلاََ۔شاعر و ادیب ،نقاد ، نثر نگار،کالم نویس وغیرہ وغیرہ۔مگر افسوس جو اتنیاں خوبیاں دے مالک منشا فریدی بقول فرید ساجد اپنی منشا دی تکمیل واسطے کئی زاویئے اختیار کر کے الجھ گئے۔جیندی وجہ توں شاعری ترک کر ڈتی ہس۔جیندا اوندے استاد فرید ساجد کوں بہوں افسوس ہے۔میڈی دعا ہے جو اللہ تعالیٰ ایں نوجوان کوں شاعری آلے پاسے دوبارہ گھن آوے۔منشا فریدی دا نمونہ کلام پیش خدمت ہے۔

### غزل

     وسری پروکی گالھ دا ڈکھ آ کڈاہیں چُنکدے

میڈیاں امیداں ترک کر ،کر بند آہیں چُنکدے     

      دیدیں سلامت ہے سماںاج تئیں ادھورے میل دا

ٹالھی دے ون دی چھاں،ڈواکے یاد جاہیں چُنکدے     

     ایہ عشق عاشق وانگ تاں تن ساڑ کیری کر گئے

من سوختہ کوں سوز ہُن لا ڈیندے بھاہیں چُنکدے     

     وت وصل دا طالب تیڈا منگدے ادھاری رات ہک

کافر وچھوڑا ترک کر، ول آ اِڈاہیں چُنکدے      

    دیوانگی وچ درد شدّت نال منشاؔ جاگدے

گلوین ہوندی ہے ہتھیں،سر خاک پاہیں چُنکدے      

### غزل
       سَہ سَہ کوں لاحق خوف ہے سائیں میڈا شیشہ لُکا

       جلوے تیڈے تاں تیز ہن اے دلرباشیشہ لُکا

نئیں تاب کئی درشن کراں پُر نور پیکر دا بھلا           

دوّے کنوں چبھدین اکھیں بہرِ خداشیشہ لُکا           

       جی بُت کنوں نکلن لگے مہمان ہے احساس کر

      مخلص مسیحا جے ہیویں،نہ دیر لاشیشہ لُکا

پُر لطف موسم دا مزہ چاواں مگر دل آکھدے            

کئی بخش لحظہ وصل دا ہتھ آ چماشیشہ لُکا            

جند ڈے ڈتی ہس آپنی،اج حسن دی شدت کنوں

مر گئے ڈٹھئی منشاؔ تیڈا،اَہدا وی ہا شیشہ لُکا

٭٭٭
اسلم ساغر

اصل ناں      محمد اسلم

قلمی ناں       اسلم ساغر   

جمن          1978ء    

تعلیم         مڈل

پیشہ          صحافت   

فون نمبر       03337867244

جاہ پتہ        موضع چک لادھ ،وستی محمد حسین، عمر کوٹ تحصیل روجھان ضلع راجن پور

### غزل
پیار اوندے وچ کوئی ایجھاں زلل تھیون لگے

لگدے میں بچدا نمی ہُن جسم شل تھیون لگے

رُخ توں پردے چاتے سوہنے ہک نظر ڈٹھے جیکوں

طور وانگوں سڑ کرائیں او کجل تھیون لگے

ذکر تیڈا میں جو اپنے غزلیں وچ لکھدا ریہاں

حسن تیڈے دے اے چرچے روز ول تھیون لگے

تیڈی رنگت تاں گلابیں توں جدا ہے جانیاں

ڈیکھ تیڈیاں نرگسی اکھیاں کنول تھیون لگے

اے تاں تیڈا عشق ہے جئیں وچ سبھے رُتبے ملین

کوئی ساغرؔ کوئی مجنوںکئی پنل تھیون لگے

________________

میں مر گیاں اوندے دیدار کیتے

تونے اوندا ہے در ،در نال میڈے

اوندے ڈکھ تاں میں اپنے نانویں کیتم

ولا کیوں رنجِ ساغرؔ نال میڈے

٭٭٭
علی صادر

اصل ناں      محمد الطاف حسین

قلمی ناں       علی صادر   

جمن           1978ء   

جاہ پتہ        وستی ماشکیاں، دیرہ نواب ضلع بہاول پور

### غزل

ایں میڈے من دا حبیب توں ہیں        تے وسدا دل دے قریب توں ہیں

توں میڈے درداں دے قصے سنکے        لکھیندا ونج جو ادیب توں ہیں

مریضِ عشق ہاں دوا عطا کر        جو میڈا حاذق طبیب توں ہیں

میکوں عذابیں دے وات ڈیکے         کریندا گالھیں عجیب توں ہیں

او پیار تیڈے کوں بھُل گیا ہے        جو علی صادر غریب توں ہیں

؎کجھ تاں میڈے بارے سوچو       تساں رَل تے سارے سوچو

روز دیاں دھاڑاں کوکاں سندو       میڈے راج دلارے سوچو

کئو تاں پوندی ہوسی کنّیں       کیندے ہِن ڈسکارے سوچو

٭٭٭
اشفاق سحر

اصل ناں      اشفاق احمد

قلمی ناں      اشفاق سحر    

جمن          1980ء    

تعلیم         بی کام

پیشہ          تجارت   

فون نمبر       03457358142

جاہ پتہ        وستی بلوانیO/Pنتکانی تونسہ شریف ضلع ڈیرہ غازیخان

### غزل
حیاتی دے حیلے سزا بندے ویندن

اے دنیاں دے جھیڑے انا بندے ویندن

نہ ڈے پیش گوئیاں حشر تے نشر دیاں

بشر بھوئیں تے اجکل خدا بندے ویندن

محبت مزاجیں دی فطرت وٹائی ہے

میڈے درد میڈی دوا بندے ویندن

شالا میڈے رستے اُتے کھوہ نہ آوے

میڈے ہمسفر کجھ بھرا بندے ویندن

میڈے ہاں تے ہنجھوں دی چھل آگئی ہے

میڈی اکھ تے ڈکھ دے ڈُوا بندے ویندن

سحرؔ میکوں تعبیر کئی وی نئیں ڈیندا 

میڈے خواب سارے سُوا بندے ویندن
یٰسین بلوچ

اصل ناں      غلام یٰسین

قلمی ناں       یٰسین بلوچ    

جمن           1982ء   

تعلیم         ایم اے ،(بی ایڈ)

پیشہ          ملازمت اینٹی کرپشن پولیس   

فون نمبر        03457143770

جاہ پتہ        وستی سلطان خان ،موضع پتی سلطان لاشاری ضلع ڈیرہ غازیخان

یٰسین بلوچ 1982ء کوں ڈیرہ غازیخان دی ہک نواحی وستی سلطان خان بلوچ وچ حاجی سکندر خاں دے گھر پیدا تھئے۔آپ خدا داد صلاحیت دے حامل فطری شاعر ہن۔انہاندے ابتدائی استادِ شاعری سعید احمد راشد(مرحوم) تے ول اسلم وارثی توں اصلاح گھدی۔ماشاء اللہ موزوں طبع شاعر ہن تے رواں شاعری کریندن۔مگر ہُن تائیں آپ دیاں چار شعری کتاباں (1)اُشاک اکھیں(2)  ڈکھ ڈین(3)شوق دیاں ونگاں(4)بھاگ،چھپ تے منظرِ عام تے آ چکیاں ہن۔علاوہ ازیں نعتیہ شاعری تے ڈوہڑہ جات دے مجموعے وی زیر طبع ہن ۔یٰسین بلوچ اپنی شاعری اچ سرائیکی دے ٹھیٹھ الفاظ استعمال کرن آلا ہک پُر گو شاعر ہے،آپ دی ہک خاص خوبی ایہ ہے جو آپ اپنی شاعری اچ نویں قافئے ردیف استعمال کرن دی کوشش کریندن،جیڑھے پہلے کہیں شاعر استعمال نہ کیتے ہوون۔مثلاََ۔ آپدی ہک غزل دے ڈو اشعار ڈیکھو!

؎صبر دے سرتے چڑھ گئے اِتلا اکھّڑ تھی گئے 

ہجر تیڈے دے نال ہنجوں دا اجّڑ تھی گئے

دل دی طاقی کھول کے لُک گئے بُچ نئیں ڈیندا 

پیار اچ اے جتلا یٰسین او دو دڑ تھی گئے

### غزل
حد  محبت  دی گولنی  پوسی    ساری کَئنات  پھولنی  پوسی

توں جے مل گئیں تاں گنگے لفظیں وچ    تات دھاہیں  دی  چولنی پوسی

زخم اندر دے تیکوں نئیں ڈسدے    پٹّی باطن  دی  کھولنی پوسی

عشق  دا  امتحان ڈیون  کوں    سوئی سمندر  توں  گولنی پوسی

ترٹ  نہ  پووے نماز  نیناں  دی   دید  تک  تک کے  رولنی  پوسی

کون اندھارے دے ہاں توں لنگھدا پئے    مونجھ من  دی  ٹٹولنی پوسی 

جیڑھی بولی دے وچ او ڈکھ سُندے     او ہا یٰسینؔ  بولنی  پوسی

### غزل
ساری رات جگیندن تارے           ہتھوں مونجھ ودھیندن تارے

چاندنیاں یاد ڈیوا کے ساکوں      ہر ہک رات روئیندن تارے

ڈو انگلیں اسمان ڈکھیندن      ڈاڈھا دوکھا ڈیندن تارے

رات تے ہے احسان انہیں دا       روز اسمان سجیندن تارے

تروڑ کے سنگت فجریں ویلے      مونجھا چندر کریندن تارے

ساری رات رُواکے ساکوں      ڈینہ کوں کتھ لُک ویندن تارے

سِکھ یٰسینؔ انہیں توں جاگن      جیویں فرض نبھیندن تارے

____________________

   ؎سجن دور ہے پر جدا تھی نئیں سگدا     

میڈے روح توں اوڈھر ذرا تھی نئیں سگدا

میڈی مرض وی ،تے شفا وی اوہو ہے     

بیا کوئی داروں دوا تھی نئیں سگدا

______________________

؎سوہناں بولن وی ہک عبادت ہے       نت نماز اے پڑھیج پووے ہا

٭٭٭
اختر مجاز

اصل ناں     سعید اختر 

قلمی ناں     اختر مجاز  ؔ   

جمن         1982ء     

تعلیم         ۔۔۔۔

پیشہ         ملازمت ریڈیو پاکستان میانوالی    

فون نمبر      03335699399 

### غزل
     کیویں تھیون یار نکھیڑے، اللہ معافی

ہر صورت دے کئی کئی چہر ے اللہ معافی          

     توں کیا جانیں مزدوراں کوں روز نماشیں

کیویں چڑھدن آن تھکیڑے اللہ معافی          

    سچ آہدا ہابابا میکوں  بندہ بن ونج

ہُن میں ڈیواں ڈکھڑے کہڑے اللہ معافی          

    پیر رکھن دی جاء وی کئی نئیں وت وی ڈیکھو

تھیندے پئے ہن وکھرے ویہڑے اللہ معافی         

    ساڈے گھر دے نال مسیت اے نالے اخترؔ

مے خانہ وی تھیندے نیڑے اللہ معافی           

لوک آہدے اتھاں محبت ہے

کئی ڈساوے کتھاں محبت ہے؟

دید کم نئیں کریندی پئی میڈی

یار ڈیکھیں اتھاں محبت ہے؟

میکوں اختر مجاز ؔخبراں ہن

تیڈی اجکل جتھاں محبت ہے

٭٭٭
اشرف مشکور

اصل ناں      محمد اشرف

قلمی ناں       اشرف مشکور   

جمن           1982ء   

تعلیم         ایم اے اردو

پیشہ          تدریس   

فون نمبر       03447005596

جاہ پتہ         O/Pشیخ عمر، کوٹ ادو ضلع مظفر گڑھ

اشرف مشکور ہک پڑھیا لکھیا تے سلجھا ہویا نوجوان شاعر ہے،1995ء کوں شاعری دا شوق پیدا تھیا تاں شاکر مہروی (مرحوم) توں راہنمائی حاصل کیتی۔سرائیکی شاعری دیاں تمام مروّجہ اصناف اچ شاعری کریندن پر آپ دی پسندیدہ صنف غزل ہے۔ادبی خدمات دے حوالے نال آپ سہ ماہی رسالہ ’’الطارق ‘‘دے ایڈیٹر تے ’’احمد خان طارقؔ سرائیکی ادبی و ثقافتی سنگت‘‘کوٹ ادو دے چیئر مین ہن شخصیت دے حوالے نال وی آپ ہنس مکھ ، ملنسار تے ہر دلعزیز شخصیت دے مالک ہن ۔جتھوں تک مشکور دی غزل دا تعلق ہے تاں انہاں دی غزل اچ محبوب دی بے پرواہی دے گلے شکوے تے اپنی بے وسی دا اظہار نمایاں نظر آندے۔

### غزل
اوکھے ویلے پیا ضرورت ہے           میکوں لگدے خدا ضرورت ہے

ہر بلا کوں میڈی ضرورت ہے           میکوں  ماء دی دعا ء ضرورت ہے

لوڑ پووے تاں آکے ملدا ہے           اے محبت ہے یا ضرورت ہے

یار جیندا تیڈے جھیاں ہووے           اوکوں دشمن دی کیا ضرورت ہے

قُرب تیڈے دی لوڑ ہے میکوں           جیویں آب و ہوا ضرورت ہے

### غزل
     کھیڈ کوڑی مٹک دے وانگوں ہے

اے حیاتی وی شک دے وانگوں ہے       

     اوئیں منہ تے ہے دھوڑ یادیں دی

مونجھ کچّی سڑک دے وانگوں ہے        

     کوڑ نسری دے نرخ وکدا پئے

سچ نی بھاندا جو اَک دے وانگوں ہے        

      کائے نہ بھلسی چنگائی یاریں دی

ہر چنگائی سبق دے وانگوں ہے         

      باجھ تیڈے  میڈی  حیاتی وی

محض اُدھڑے ہوئے ٹک دے وانگوں ہے       

٭٭٭
اکمل مسو آنی

اصل ناں      محمد اکمل

تخلص         اکملؔ    

جمن          1982ء    

تعلیم         مڈل

پیشہ          ۔۔۔۔۔   

فون نمبر       03346751210

جاہ پتہ        پُل نمبر 13چوٹی زیرین تحصیل کوٹ چھٹہ ضلع ڈیرہ غازیخان

### غزل
      تیڈی سوہنی نظردے سئیں نظارے مار ڈیندے ہن

تیڈیں پلکیں دی واچھڑ دے اشارے مار ڈیندے ہن     

     جڈاں وی پینگھ جھوٹیں توںزمانہ تاڑ کھڑدا ہے

تیڈیں زلفیں دے سانول سئیں ہُلارے مار ڈیندے ہن     

    عجوبہ سیپ چُنّی دا تے شیشے اکھ چُنبھیندے ہن

اے ٹِکّا کتھوں آندا ہئی ؟ستارے مار ڈیندے ہن      

   میڈے سینے دا واسی ڈس اجاں چوکھا صبر کرنے

کلھیپے اوترے دے سنگ اندھارے مار ڈیندے ہن      

    میڈا اکملؔ محبت دے تڑانویں تک تاں ٹریا کر

کہیں وی رول سنگتی دے سہارے مار ڈیندے ہن
حق نواز باقی

اصل ناں      حقنواز

تخلص         باقیؔ    

جمن          1982ء    

تعلیم         ایم اے۔(بی ایڈ)

پیشہ         تدریس    

فون نمبر      03447032027 

جاہ پتہ       چوٹی بالا ،ڈیرہ غازی خان 

### غزلیہ اشعار
  ؎ تیکوں سانول دعا ڈیندوں خبر نئیں کیوں 

تیڈے در تے صدا ڈیندوں خبر نئیں کیوں          

              عقیدت تے عداوت جان!کیا شئے ہے؟

جفا گھندوں وفا ڈیندوں خبر نئیں کیوں           

__________________________________

؎جیتیاں بازیاں ہر دے ویندوں       مونجھ تیڈی توں مردے ویندوں

ریت ککی دی کندھ دے وانگوں      لُڑھدے ویندوں جھردے ویندوں

___________________________________

؎تیڈے وی غم نک تار ہن       روزی دے غم ہن بھوگڑن

چپ ہے مسیحا وقت دا        ظلم و ستم ہن بھوگڑن

باقی  حیاتی  مختصر      ہک  ڈو قدم ہن  بھوگڑن
محمد اکمل عمران

اصل ناں      محمد اکمل عمران

قلمی ناں      اکملؔ عمران    

جمن         1982ء     

تعلیم         ۔۔۔۔

پیشہ          ملازمت   

جاہ پتہ        موضع کوٹلہ سکھانی غربی ڈیرہ غازی خان

### غزل
ساڈے نال الا اساں سفری ہیں        ساکوں رستہ لا  اساں سفری ہیں 

وڈی سک رکھ آیوں دور کنوں         ساڈا من پرچا اساں سفری ہیں 

نسے کجھ منگدے کجھ نہ ڈے توں         نہ کول بلھا اساں سفری ہیں

اساں پُجناں ہے اسمان توڑیں        ہِن ڈھیر خلا اساں سفری ہیں

ساکوں اکملؔ سوہناں رُخ ڈکھلا        ہک وار ولا اساں سفری ہیں
امداد حسین ہمدرد

اصل ناں      امداد حسین

تخلص        ہمدردؔ    

جمن          1982ء    

تعلیم         ایف اے

پیشہ         ملازمت    

فون نمبر      03047002512 

جاہ پتہ       جناح کالونی غازی ملز ڈیرہ غازیخان

امداد حسین ہمدرد ڈیرہ غازیخان دے نوجوان شاعر ہن۔ہمدرد صاحب دے بقول اوہ حصارِ ادب ڈی جی خان دے ڈویژنل صدر ،سرائیکی ادبی سبدھ تونسہ دے سیکرٹری نشر و اشاعت تے انہاں اپنے ناں نال وی ہک ادبی تنظیم ،ہمدرد سرائیکی ادبی سنگت قائم کیتی ہوئی ہے۔علاوہ ازیں انہاندا شعری مجموعہ ’’پلکیں تے اسمان‘‘زیرِ طبع ہے۔سئیں ہمدرد دا غزلیہ کلام بطور نمونہ حاضر ہے۔

### غزل

اکھ دے وچ طوفان کھڑا ہے      جئیں بخشے احسان کھڑا ہے

ہنجوں اَکھ اچ، اَکھ تے پلکاں      پلکیں تے اسمان کھڑا ہے

لحظہ کھن تاں چھاں بخشو چا     چٹکے تے مہمان کھڑا ہے

سائل در توں خالی ول گئے      روندا در دربان کھڑا ہے

بندا کئی ہمدردؔ میڈا نئیں     دل وچ تہوں ارمان کھڑا ہے

___________________

؎پاگل ہوا کوں آکھو      پاگل دے گل نہ پووے

دکھدی کوں توں بکھا نہ        بکھدی اے بل نہ پووے

٭٭٭
مظہر فرید

اصل ناں      محمد مظہر

قلمی ناں      مظہرؔ فرید  

جمن          1983ء    

تعلیم         ایم اے (انگلش)

پیشہ          تدریس   

فون نمبر       03007487280

جاہ پتہ        موضع عظمت پور ،وستی خان کالونی علی پور ضلع مظفر گڑھ

مظہر فرید دا تعلق گبول فیملی نال ہے، آپ علی پور دے ہک پڑھئے لکھئے با شعور شاعر ہن ۔اردو تے سرائیکی ڈوہائیں زباناں وچ شاعری کریندن۔کیوں جو آپ دی مادری زبان سرئیکی ہے تہوں اوہ زیادہ تر سرائیکی اچ طبع آزمائی کریندن تے سرائیکی دیاں تقریباََ ساریاں صنفاںلکھدن۔جڈاں جو غزل دے موڈ مزاج کوں خوب سمجھدن ،تے اوندے مزاج مطابق خوبصور ت غزل لکھدن۔

### غزل
زمانہ گزریا میں انتظار اچ اجاں کھڑا ہاں 

ہے مونجھ دی مے جیندے خمار اچ اجاں کھڑا ہاں

توں اپنی نیت دا نور گھن کے گزر گیا ہیں

میں اپنے عیبیں دے اعتبار اچ اجاں کھڑا ہاں

زلیخا ہئیں تاں نئیں کیوں تیڈے نین خواب ڈہدے

جے میں ہاں یوسف تاں کیوں بزار اچ اجاں کھڑا ہاں

میں ہک شگوفہ ہاں زندگی دی امید گھن کے

خزاں دے سینے لُکی بہار اچ اجاں کھڑا ہاں

چمکدے چہرے تے بلدے نیناں توں لُڑھدے لُڑھدے

میں ہنج دا قطرہ اوئیں قطار اچ اجاں کھڑا ہاں

### غزل
ایہ وی شکرِ جو او فجریں ویلے چھاپ کھڑا گئے

میں رُل ویندا منزل دو کئی رستے چھاپ کھڑا گئے

میں سوچاں رب اوں چہرے کوں کیوی بھاہیں لیسی

او جیندی تصویر اچ اپنے جلوے چھاپ کھڑا گئے

اوں ڈینہ دا ہک بڈھڑی نور دی کات کتیندی پئی ہے

جئیں ڈینہ دا کئی چندر تے ونج کے چرخے چھاپ کھڑا گئے

اے وی سچ ہے اج دا ملاں کہیں گرداب اچ پھس گئے

اے وی سچ ہے کل دا ملاں فتنے چھاپ کھڑا گئے

مظہر تئیں آزاد کیتا ہے میکوں اوجھے ویلے

میڈے چار چفیروں کئی بند پنجرے چھاپ کھڑا گئے
احسان الٰہی ظہیر

اصل ناں      احسان الٰہی

قلمی ناں      ظہیر ؔارائیں    

جمن          1983ء    

تعلیم         ایف اے

پیشہ          زمیندارہ   

فون نمبر       03457279985

جاہ پتہ        چاہ عبداللہ والا ،سرائے سدھو تحصیل کبیر والا ضلع خانیوال

نوجوان شاعر احسان الٰہی ظہیر ؔ1983ء کوں چوہدری محمد رفیق ارائیں دے گھر چاہ عبداللہ والا (سرائے سدھو) ضلع خانیوال اچ پیدا تھئے ۔ایف اے تک تعلیم حاصل کیتی ۔بعد ازاں شاعری دا شوق پیدا تھیا تاں نامور شاعر منظور ؔسوختہ (مرحوم) توں راہنمائی حاصل کیتی ،تے انہاندی بزم نال وابستہ رہ گئے تے اج وی ’’بزم سوختہ‘‘ دے روح رواں ،متحرک کار کن ہن ۔شاعری دے حوالے نال ڈوجھیاں صنفاں توں علاوہ غزل وی بہوں سوہنی لکھدن ۔نمونہ کلام پیش خدمت ہے۔

### غزل
محبت دی حقیقت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

مری سچّی عقیدت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

میں منداہاں مسیحا ہیں دوا وی ہن ترے کولوں

مریضاں دی طبیعت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

صبح ، شامی تراناں ہے سجن سوہناں مری جبھ تے

مری توں اس ریاضت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

نبھیندے ہن تعلق نوں کریندے ہن وفا سنگتی

وفا دی چن روایت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

میں کرداں چن ترے غم وچ سخاوت روز ہنجواں دی

سخاوت دی عبادت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

میں وعدے دے وچھا ستھّر ظہیرؔ اج تک سَبھا بیٹھاں

سچائی دی غنیمت نوں کدے سمجھیں تاں ول آویں

٭٭٭
عبدالمجید ساغر

اصل ناں      عبدالمجید 

تخلص          ساغرؔ   

جمن            1984ء  

تعلیم            MSC

جاہ پتہ        جانباز کالونی چوک ظاہر پیر جلال پور پیر والاضلع ملتان

### غزل
ہیرا کیا الماس وی کائنی         گالھ میڈی کئی خاص وی کائنی

تھی گیا ہے ہُن زخمی سینہ       پیار تاں کہیں کوں راس وی کائنی

کیویں ہُن میں جیساں دلبر       تیڈی تاں کئی آس وی کائنی

دولت نال ہے سب کوں مطلب       پیار دا کہیں کوں پاس وی کائنی

میڈے اجڑن دا تاں ساغرؔ        کہیں کوں کجھ احساس وی کائنی
اسماعیل حسرت

اصل ناں      محمد اسماعیل 

قلمی ناں       اسماعیل حسرتؔ   

جمن          1984ء    

تعلیم          ایم ایس سی

پیشہ          ٹیچنگ  

فون نمبر       03457209203

جاہ پتہ        لدھا لنگر ،شیخ عمر کوٹ ادو ضلع مظفر گڑھ

### غزل

من کوں مونجھاں ڈیووں ہاں کوں ماندا کروں

دل کوں یادیں کولوں کیویں واندا کروں

دل تاں آہدے ستم خود تے کیتی رہوں

ہر ستم جانی آں تیڈے ناں دا کروں

کاں تاں کرکئے مگر او نئیں آیا اجاں

ماڑی قسمت ہے کیوں گلہ کاں دا کروں

دل وٹاون دی اج سودے بازی کروں 

زندگی مفت گھن سودا ٹھہندا کروں

ہجر دے ہاڑھ وچ مر نہ حسرتؔ ونجوں

سجھ سڑیندا جو پئے اولا چھاں دا کروں
تصوّر دستی

اصل ناں      تصور عباس

قلمی ناں       تصور دستی   

جمن           1984ء   

تعلیم           مڈل

پیشہ             زراعت 

فون نمبر         03476351214

جاہ پتہ          ٹبہ دستیانوالا،کروڑ لعل عیسن ضلع لیہ

### غزل

             لفظ سارے قطار وانگوں ہن

من دے موسم بہار وانگوں ہن              

            ماء دی میّت ہے بکھ دے کھٹڑے تے

تہوں تاں بچڑے ادھار وانگوں ہن              

            ساڈے پیریں دے ہیٹھ پندھ سارے

تیڈے اُٹھ دی مہار وانگوں ہن              

           رات قصّہ جو پئی گھتیندی ہے

وین کوجاں دے پار وانگوں ہن               

           میں تصور ؔ مزاج  مٹّی  دا

میڈے پورھیئے دیوار وانگوں ہن
عمران میر

عمران میر (ڄمݨ دی تاریخ: 30 ستمبر 2001ء) ہک افغان کرکٹ کھݙاڑی ہے۔ انہاں نے 20 اکتوبر 2017ء کوں احمد شاہ ابدالی 4 روزہ ٹورنامنٹ وچ مس عینک ریجن کیتے فرسٹ کلاس ڈیبیو کیتا۔ انہاں نے اپݨا ٹوئنٹی 20 ڈیبیو 12 اکتوبر 2019ء کوں 2019ء دی شپیجیزا کرکٹ لیگ وچ کابل ایگلز کیتے کیتا۔ میر 2020ء انڈر 19 کرکٹ ورلڈ کپ کیتے افغانستان دے اسکواڈ دا رکن ہئی۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
خالدؔ جاوید

اصل ناں      خالد جاوید ملک

قلمی ناں      خالدؔ جاوید    

جمن          1985ء  

تعلیم         ایم اے اردو، ایم ایڈ  

پیشہ          ٹیچر   

فون نمبر       03007871405

جاہ پتہ        دائرہ دین پناہ تحصیل کوٹ ادو ضلع مظفر گڑھ

### غزل

دِل توں جئیں وی پیار کرن دی نیت کیتی ہوسی

اللہ سئیں وی اوندے اُتے رحمت کیتی ہوسی

مر ویسوں تاں مرن ساڈے تے ایجھیں لوک وی آسن

جیڑھے لوکیں ساڈے کولوں نفرت کیتی ہوسی

اپنے آلھنے سڑدے ڈیکھ کے کیویں سہہ گئے ہوسن

شام دے ویلھے پکھیں کیویں ہجرت کیتی ہوسی

ایہ بندہ وی کہیں انسان کوں بُکھا ڈیکھ نئیں سگدا

ایں وی شاید سئیں بو ذر دی بیعت کیتی ہوسی

توںتاں خالدؔ یار ہیں ساڈا تیڈا شکوہ کیہاں

بیا کہیں اے ساڈی ایجھیں حالت کیتی ہوسی
بلال باقربھٹی

اصل ناں       بلال حسین 

قلمی ناں       بلال باقر بھٹی   

جمن           1985ء   

تعلیم          ایف اے

پیشہ          آرمی جاب   

فون نمبر       03349589935

جاہ پتہ        موضع ونگ ،ڈاکخانہ کوٹ مٹھن تحصیل و ضلع راجن پور

### غزل
کجھ اپنے حال تباہ کیتے       کجھ غیر دی چال تباہ کیتے

کجھ کھا گئے درد وچھوڑے دا        کجھ مونجھ ملال تباہ کیتے

کہیں لٹئے میکوں تنگ تھی کے        کہیں شوق دے نال تباہ کیتے

کہیں بیٹ دے گوبے ساڑ ڈتن         کہیں جھوک دا مال تباہ کیتے

توں سامھیں اَئیں بربادیاں تھِن       تیڈے وصل وصال تباہ کیتے

میں سوچیا ہا ہُن وس پوساں       ہر امدے سال تباہ کیتے

میڈی باقرؔ سوچ دی نگری کوں       تیڈی رنج دے خیال تباہ کیتے
واحد بخش شیراز

اصل ناں      واحد بخش

قلمی ناں      واحد بخش شیرازؔ    

جمن          1978 ء    

تعلیم         ایف اے

پیشہ          سرکاری ملازمت   

فون نمبر       03437134550

جاہ پتہ        چورکن ڈاکخانہ نتکانی تحصیل تونسہ شریف (ڈیرہ غازیخان)

شعری مجموعہ ’’ست رنگی پینگھ‘‘دے خالق واحد بخش شیرازؔ دا تعلق تحصیل تونسہ دی بزدار فیملی نال ہے،ایں توں پہلے آپ دا شعری مجموعہ ’’پیلھوں ‘‘ وی 2006ء اچ چھپ چکے ۔واحد بخش شیراز غزل دے مزاج آشنا یعنی غزل گو شاعر ہن اوہ وڈے ہنر تے سلیقہ مندی نال الفاظ کوں ترتیب ڈی کے رواں بحراں وچ غزل لکھدن تے غزل اچ شاعرانہ گالھ کریندن۔آپ دی غزل اچ جدت تے روایت دا حسین امتزاج ہے۔واحد بخش شیراز غزل اچ جتھاں عشق و محبت دی گالھ کریندن اُتھاں معاشرتی مسائل دا اظہار، سماج دشمن عناصر تے بھوئیں واس خداواں کوں وی اپنی قلم دا نشانہ بنیندن تے آہدن۔

ساری دنیاں دے رب کوں تاں میں جانداں

تیڈی وستی  دا  رب میں  نمہی  جاندا

### غزل

سوچ تانگھیں دی سولی چڑھی ہے اوئیں

ساڈے جیون دی اوکھی گھڑی ہے اوئیں

           روز پیریں دیوچ نَیل صدمات دے

           ڈ وجھا حالات دی ہتھکڑی ہے اوئیں

خون جتناں تھیا میڈے جذبات دا           

اوندی مہندی کوں رنگت چڑھی ہے اوئیں          

         حرف کاغذ تے لکھئے ہوئے مِٹ گئے

         گالھ دل تے لکھی ہوئی کھڑی ہے اوئیں

توں تاں شیرازؔ ویندا تھئیں چھوڑ کے           

ساڈے ہنجھوں دی وسدی جھڑی ہے اوئیں
ظہیر احمد مہاروی

اصل ناں      ظہیر عباس

قلمی ناں       ظہیرؔ احمد مہاروی   

جمن            1987ء  

تعلیم           ایم بی اے،ایم اے اردو

پیشہ            ملازمت (کمپنی منیجر) 

فون نمبر         03337044748

جاہ پتہ         ارائیں ہاؤس شہباز خیل روڈ رمضان آباد، میانوالی

ظہیر احمد مہاروی  میانوالی دے اُبھردے ہوئے نوجوان شاعر ہن ،انہاندا لب و لہجہ تے شعری آہنگ اپنے ہم عصر شعراء توں منفرد نظر آندے۔اوہ سرائیکی شاعری دیاں تمام مروّجہ اصناف اچ طبع آزمائی کریندے ۔آپ دیاں ڈو کتاباں ’’ہنجوں ،ریت، ہوا‘‘تے ’’لکار‘‘ وی چھپ کے منظر عام تے آچکیاں ہن۔اوہ رواں بحراں وچ صاف ستھری شاعری کریندن،زبان و بیان تے شعری اوزان تے انہاں کوں مکمل عبور حاصل ہے۔بنیادی طور تے اوہ غزل گو شاعر ہن تے غزل دیاں صنفی رمزاں توں بخوبی واقف ہن۔اوہ اپنی غزل کوں خوبصورت قافئے، ردیف نال بنا سجا کے پیش کریندن۔ظہیر صاحب میانوالی دے نامور شاعر مظہر نیازی دے شاگرد ہن تے عرصہ 15سال توں شاعری کریندے پئین ۔نمونہ کلام پیش خدمت ہے۔

### غزل
وقتی طور سہارے منگدن       دل پئے لوک ادھارے منگدن

مٹھی شئے دا پچناں اوکھا      دریاپانی کھارے منگدن

پیار دے معنی آندے کوئی نئیں      جھنگ تے تخت ہزارے منگدن

بے عتبارے دور توں توبہ      اپنے گھر وی پہرے منگدن

ہک ہے دل تے اوہ وی کہیں دا       کیویں ڈیواں سارے منگدن

آخر یاد دے دل دریا توں       آن ظہیرؔ کنارے منگدن
حسیب ساغر

اصل ناں      محمد حسیب

تخلص         ساغرؔ   

جمن           1987ء   

تعلیم           پرائمری

پیشہ            محنت مزدوری 

فون نمبر         03448513414

جاہ پتہ         ڈاکخانہ جام پور ضلع راجن پور

### غزل

میڈی مر گئی محبت دا رُلیا عنوان کیا پڑھسیں

حیاتی دا نہ پورا تھیا کوئی ارمان کیا پڑھسیں

مغز ماری نہ کر جیویں تیڈا چیتا رلا ڈیسی

اے شاہ سیفل دا قصہ ہے میڈا دیوان کیا پڑھسیں

نہیں تِل  د ا  اثر اصلوں  د وا  دارو جتی  کیتن 

میڈے چہرے دی حالت ہُن ایویں لقمان کیا پڑھسیں

توڑے معمار ہیں توں پر تیڈے توں کم زیادہ ہے

میڈے گل گئے گریڑے دے جو سب ارکان کیا پڑھسیں

جیندے ورقے سلامت نئیں ،جیندیاں جلداں ختم تھی گِن

کتابِ زندگی دا  جو  تھیا نقصان  کیا  پڑھسیں

قلم کوں چا کے کاغذ تے میں لکھداں ’’پیار ‘‘ جئیں ویلے

میڈیاں ہنجوں مٹا ڈیندین توں ساغر خان کیا پڑھسیں
طارق محمد قیصراݨی

اصل ناں      طارق پرویز

قلمی ناں       طارق محسنؔ   

جمن           1978ء   

تعلیم          ایم اے

پیشہ          سرکاری ملازمت   

فون نمبر       03460168527

جاہ پتہ        موجودہ   محلہ عید گاہ تونسہ شریف

                     مستقل    جھوک بودو تونسہ شریف

شعری مجموعہ’’سمندر سُک گیا ہوسی‘‘دے خالق طارق محسن قیصرانی دا تعلق تونسہ شریف دی وستی جھوک بودو نال ہے ،آپ دا شمار نویں نسل دے جدید غزل گو شعراء وچ تھیندے،جیکوں جدید غزل دے مہان شاعر حضرت اقبال سوکڑی نویں شاعریں دی قطار دا موہری شاعر آکھئے۔طارق محسن دا شعر آکھن دا اپناں نویکلا انداز تے اپناں مخصوص لب و لہجہ ہے۔اوہ اپنی شاعری اچ نت نویاں سوچاں گھن آکے نویں تجربے کریندا نظر آندے۔اوندے اندر شعور د اسمندر نت نویں موتی باہر اُچھل ڈیندے۔ایہا ای وجہ ہے جو 5اگست 2017ء کوں کوٹ ادو اچ تھیون آلے ہک طرحی مشاعرے دے مقابلے وچ آپ پہلی پوزیشن گھن کے ایوارڈ حاصل کیتا۔طارق محسن شاعری دے نال نال نثر وی لکھدن ،انہاںدا ناول ’’ٹکے سیر‘‘زیرِ طبع ہے۔نمونہ کلام حاضر ہے

### غزل
حسن والیں دی من گھدی گئی ہے        موت دیوار تے لکھی گئی ہے

میں  جو  آکھاں پیا ر  سچّا ہا       عاشقیں دی کڈن سنی گئی ہے

تیڈے رستے کوں راس کیا اَئی ہے        اکھ عبادت گزار تھی گئی ہے

خون تھی گئے خلوص دا شاید       روح غستان وچ ڈٹھی گئی ہے

تیڈے چہرے کوں ڈیکھ تے لگدے       حور جنّت وچوں کڈھی گئی ہے

سال گنڈھ دے اُشا اُتے محسنؔ       ہک پتنگے دی زندگی گئی ہے
غلام یٰسین

اصل ناں      غلام یٰسین 

تخلص         یٰسینؔ    

جمن          1986ء    

تعلیم         مڈل

پیشہ          رڑھ واہی   

فون نمبر       ۔۔۔۔۔۔۔

جاہ پتہ        موضع سہو والا تحصیل کروڑ لعل عیسن ضلع لیہ

## غزلیہ اشعار

؎کون اَہدا ہے جو غم ہوون       ہر ویلے درد الم ہوون 

نہ اکھیاں کولوں دور ہووے       بھانویں جتنے اوکھے دم ہوون

یٰسینؔ اندھارا تھی ویندے       جڈاں زلف سیاہ وچ خم ہوون

؎بِرہوندی بھاہے سینے وچ        تہوں اوکھا ساہ ہے سینے وچ

ہک رب وسدا ہے سینے وچ       بئی تیڈی جاہ ہے سینے وچ

یٰسینؔ ارمان قتل تھی گئے        کوئی مقتل گاہ ہے سینے وچ
سلیم سرمد

اصل ناں      سلیم اللہ

قلمی ناں       سلیم سرمدؔ   

جمن            1991ء  

تعلیم           مڈل

پیشہ            مدرس 

فون نمبر         6209296 0332

جاہ پتہ        چوٹی زیرین، ڈی جی خان

سلیم اللہ سرمد ؔؔیکم مئی 1991ء کوں صادق حسین رمدانی بلوچ دے گھر چوٹی زیریں، وچ پیدا تھئے۔2008ء توں شاعری دا آغاز کیتا ،فرید ساجد لغاری دے ناں آلے شاگرد ہن ۔شاعری دے نال نال نثر وی لکھدن ۔سرائیکی تے اردو ڈوہائیں زباناں دے شاعر تے نثر نگار ہن ۔نمونہ کلام پیش خدمت ہے۔

### غزل
نہ کئی افسوس کیتا کر ،نہ کئی ارمان کیتا کر

میکوں برباد کر بے شک ،میڈا نقصان کیتا کر

ڈیوا ڈے یاد میکوں جے تیڈی حسرت کئی رہ گئی ہے

ضرورت کئی جے پووے تاں میڈو فرمان کیتا کر

میڈے چٹکے نہ کھس میں توں، میڈی عادت وگڑ ویسی

میڈے سر تے میڈا سانول نہ سائے بان کیتا کر

زمانہ ہے تماشائی ،میکوں ساڑیا اُجاڑیا کر

تماشائی زمانے  کوں  تعجب دان  کیتا  کر

میکوں ول ول نہ آکھیا کر جو میں تیکوں وسر گیا ہاں

میڈا ایمان نئیں بدلیا،نہ توں بئیمان کیتا کر

میں سرمد ریت دی کندھ آںجے ڈھہساں تاں زمیں ہے پئی

میڈا چِنتا نہ کیتا کر ،توں اپناں دھیان کیتا کر
شبانہ ناز

اصل ناں      شبانہ شیخ

قلمی ناں      شبانہ نازؔ    

جمن          1990ء    

تعلیم          میٹرک

جاہ پتہ        کوٹلہ سیدان، ڈیرہ اسماعیل خان

## غزل
من  وچ  پَلدا پیار  مٹھل  دا     عشق  دا  ڈیوا جھا  جھا  بَلدا

سسّی کملی  اگواں  منہ ہئی       پَینڈ ا  اوکھا مار و  تھل  دا

میں تاں اج دی رات نہ جَنبدی         جانی ! تیڈا  وعدہ  کل  دا ؟

ہک ڈینہ پول تاں کھُل کے رہسی       تیڈے سارے  کوڑ  زٹل  دا

نازؔ  تاں عشق اچ رُلدی رُل گئی       وسّے  ویہڑا خان  پنل  دا

؎ من موہنے ہن انداز تیڈے       بہوں بھاندن سوہناں ناز تیڈے

میں پیار دی لَے وچ نچدی ہاں        جاں وگدن پیار دے ساز تیڈے
عمران عابر

اصل ناں      محمد عمران

تخلص        عابرؔ   

جمن          1992ء    

تعلیم         مڈل

پیشہ          سرکاری ملازمت   

فون نمبر       03442681752

جاہ پتہ        ہیرو پچادھی ،تونسہ شریف

### غزلیہ اشعار
؎تیڈے آکھئے تے شہر وچ آگیاں      ایویں لگداہے قہر وچ آگیاں

سچ الائے می بچ ونجاں ممکن تاں نئیں      ہُن تاں ہر کہیں دی نظر وچ آگیاں

زندگی عابرؔ ملی ہے کیا ملی؟      میں مسلسل ہک سفر وچ آگیاں

_____________________________

؎جڈاں ڈکھ لاو ابن بن کے نکلدے اکھ دے رستے توں

ایویں لگدے جو ول ہنجوں دی چھل پلکیں تے ٹردی ہے

تصوّر وچ کڈی جیکر او اکھ اچ پا کے اکھ ڈیکھے

قسم رب دی پچھے عابرؔغزل پلکیں تے ٹردی ہے
محمد شہباز زین

اصل ناں      محمد شہباز

تخلص         زینؔ   

جمن           1992ء   

فون نمبر       03464665890

جاہ پتہ        چک نمبر 115ڈی این بی ،یزمان ضلع بہاولپور

### غزل
        وت سُتے زخماں کوں ڈھولا کیوں جگاون آگئیں

وت اوئیں ویسیں پیا کیوں رت رواون آگئیں        

       وت اوئیں زلفاں کھنڈا،بہہ سامنے نہ قتل کر

کیوں اساڈے دل اُتے چھُریاں چلاون آگئیں         

        گزرے ہوئے ویلے سجن وت یاد میکوں نہ ڈیوا 

کیوں مگر بلدی اتے ول تیل پا ون آگئیں        

        پل دا پل خوشیاں دے چن میکوں نظارے نہ ڈکھا

خواب کوڑے زندگی دے وت ڈکھاون آگئیں         

       بے خبر دنیاں ہے میڈے ڈکھ بھریئے ایں حال توں

کیوں میڈی فرقت دا چن پردہ ہٹاون آگئیں          

       زینؔ ڈکھ دا بار چا جیندے تاں پئے ہاسے اتھاں

لگدے میڈی زندگی دے ڈینہ گھٹاون آگئیں
نجیب اللہ نجم

اصل ناں      نجیب اللہ 

تخلص         نجمؔ   

جمن           1993ء   

تعلیم          ایف اے

پیشہ          فارمر   

فون نمبر       03438455550

جاہ پتہ        بزدار ہاؤس نمبر 27ڈیفنس ویو، گدائی شمالی ڈیرہ غازیخان

نجیب اللہ نجم بزدار قبیلے دا ہک اُبھردا ہویا نوجوان شاعر ہے چھوٹی بحر اچ خوبصورت غزل لکھدے 144صفحیاں تے مشتمل آپ دا ہک شعری مجموعہ’’سوچ‘‘ وی چھپ تے منظر عام تے آچکے۔سہ ماہی کتاب لڑی ’’سوجھل سوچ‘‘ دے مدیرِ اعلیٰ نجم بزدار دی اجاں عمرای کیا ہے؟ جے مشقِ سخن ایویں جاری رہیتاں آون آلے زمانے وچ نجم بہوں وڈا شاعر بن کے سامنے آسی۔انشاء اللہ۔

### غزل
بھالے یار دے بھالی رہ گئے        آپ کوں آپ سنبھالی رہ گئے

سینے لا کے بھاہ برہوں دی         تن من اپناں جالی رہ گئے

میڈے گھر دا یار ڈکھیں کوں        رستہ روز ڈکھالی رہ گئے

مونجھ تیڈی کوں ڈات سمجھ کے        سینے دیوچ پالی رہ گئے

نجّم تیکوں کیا ڈے سگدے         کل تک آپ سوالی رہ گئے
عنایت اللہ عنایت

اصل ناں      عنایت اللہ

قلمی ناں      عنایت اللہ عنایتؔ    

جمن          1993 ء    

تعلیم         ایف اے

پیشہ          طالب علم   

فون نمبر       03429371846

جاہ پتہ        ڈیرہ ٹاؤن ، ڈیرہ اسماعیل خان

## غزل
دل تھی کے پاگل نچدا ہے        تیڈے رستے مل مل نچدا ہے

تیڈے عشق اچ تھی مشغول سجن        میڈا روح پیا ول ول نچدا ہے

او اپنی ذات توں اوڈھر تھی        بھن بھول مسلسل  نچدا ہے

او وانگ پچھانویں نال میڈے        بن سایہ ڈھل ڈھل نچدا ہے

جے تونیں دل دی دھک دھک ہے        اوہ تونیں پل پل نچدا ہے

تیڈا یار عنایت ؔ ہجر دیوچ        نت بل بل، جل جل نچدا ہے
ایم بی راشد

اصل ناں      ایم بی  راشد

تخلص        راشدؔ    

جمن           1988ء    

فون نمبر      03067491557 

جاہ پتہ       جناح کالونی ،5مرلہ سکیم،لیہ

### غزلیہ اشعار
؎اکھ دے دامن چوں نیر گزرا ہے       جیڑھا پلکاں کوں چیر گزراہے

سارے رستے شہر دے بند پئے ہن       اج کئی راہ توں امیر گزرا ہے 

سرخ پکھیاں دے گھر تھئے راشدؔ        کوئی آلھنے چوں تیر گزرا ہے 

___________________________

  ؎دل ودی موئی ہے     گھندا نہ کوئی ہے

میں آکھے یاری ہے؟    اوں آکھے پھوئی ہے

٭٭٭
عارف گلشن

اصل ناں      محمد عارف

قلمی ناں       عارف گلشنؔ   

جمن           1987ء   

تعلیم         مڈل

فون نمبر       03007009218

جاہ پتہ        موضع وستی داد ،راجہ رام تحصیل شجاع آباد

### غزل

سوچ وچار کوں ڈیکھناں پوندے         شان وقار کوں ڈیکھناں پوندے

اکھیں نوٹ کے ہتھ نہ ماریں         پھُل تے خار کوں ڈیکھناں پوندے

بھانویں گھاٹے سنگ نہ ہوون        دل وچ پیار کوں ڈیکھناں پوندے

چہرے سامنے سئے ہوون پر        پہلے یار کوں ڈیکھناں پوندے

گلشنؔ کیا اے چا گھنساں میں؟       سر دے بار کوں ڈیکھناں پوندے
رمضان رامز

اصل ناں      محمد رمضان

تخلص          رامزؔ   

جمن           1995ء   

تعلیم          میٹرک 

پیشہ           زمیندارہ  

فون نمبر       03061694095

جاہ پتہ        چک نمبر 95، ڈاکخانہ باغ و بہار تحصیل خان پور ضلع رحیم یار خان

شعری کتابچہ’’ اوندی کھل ماریئے‘‘دے خالق رمضان رامزؔ جوان جذبیں دا نوجوان شاعر ہے ،با ادب با مراد دا مصداق رمضان رامزؔ ،جگ مشہور شاعر امان اللہ ارشدؔ دا لاڈلہ شاگرد ہے ،تے ارشدؔ صاحب دی راہنمائی وچ خوبصورت شاعری کریندے۔ خوش اخلاق ، ملنسار تے یاریں دا یار بیلی ہے۔ ایں کتاب دے سلسلے وچ میڈے نال آپ دا خصوصی تعاون رہ گئے۔میڈی دعاء ہے جو اللہ تعالیٰ آپ کوں مزید ترقیاں عطا فرماوے!

### غزل
جیڑھا ہُن اے ساون اوسے          ساکوں یار وساون اوسے

ساڈے نال او وعدہ کر گئے          وعدہ ڈھول نبھاون اوسے

خوشیاں دا پیغام کہیں کوں            کہیں کوں یار رواون اوسے

پچھلے ساون تے ہا نکھڑیا          اجکل یاد ڈیواون اوسے

ایہو ساون لگدے رامزؔ          ساکوں یار ملاون اوسے

_______________________________

؎اسّاں بازی کیوں نہ ہردے          غیریں نال جو ڈھولا تھی گئے
غلام عباس کھر

اصل ناں      غلام عباس

تخلص         عباسؔ   

جمن           1995ء   

تعلیم          ایم فِل (جاری)

پیشہ          طالب علم   

فون نمبر       03439901595

جاہ پتہ        وستی نائی والا، ڈیرہ اسماعیل خان

### غزل
میکوں بیڑی وسار آگئی ہے         میکوں دریا توں خار آگئی ہے

میڈیاں اکھیں دمان وانگوں ہن         ہنج دی قطری ادھار آگئی ہے

آپ یوسف بزار نئیں آیا         اوندی صورت بزار آگئی ہے

صدیاں پہلے کئی زہر ورتیا گئے         بھوئیں تے نیلی لکار آگئی ہے

ایویں لگدے میں قیمتی شئے ہاں         میڈے ہاں تے دیوار آگئی ہے
شہزاد وارث

اصل ناں      محمد آصف شہزاد

قلمی ناں       شہزاد وارثؔ   

جمن           1996ء   

تعلیم         ایم ایس سی کیمسٹری ،بی ایڈ

پیشہ          درس و تدریس   

فون نمبر       03451674325

جاہ پتہ       موضع ڈیپال تحصیل جلال پور پیر والاضلع ملتان

شہزاد وارث 18ستمبر 1996ء کوں عابد حسین عابد دے گھر موضع ڈیپال ،قصبہ بہادر پور وچ پیدا تھئے ۔ایم ایس سی کیمسٹری ۔بی ایڈ تک تعلیم حاصل کیتی ۔اجکل شعبہ درس و تدریس نال وابستہ ہن ،تحصیل جلال پور پیر والا دے ابھردے ہوئے نوجوان شاعر ہن ۔جے مشق سخن ایویں جاری رہی تاں آون آلے زمانے وچ انہاں دا ناں سرائیکی دے وڈے شعراء وچ شمار کیتا ویسی انشاء اللہ ۔فی الحال تاں اوہ مبتدی ہن مگر ول وی 20ستمبر2013ء کوں اتحاد فاؤنڈیشن دی طرفوں ہک اعزازی شیلڈ حاصل کر چکے ہن۔

### غزل
زندگی دا پندھ وی مکدا مک گئے        آس دا بوٹا وی سکدا سک گئے

دید اوندی راہ دو ہئی جو ساہ مکن        اے نشانہ چھیکڑی وی چُک گئے

اوں جو آکھیا ہا میں آساں رات کوں        اوندی خاطر سجھ وی جلدی لک گئے

ڈیکھ ویندا میں جو اوندو بھج پیاں         کہیں دو ویندیں پیر اوندے رُ ک گئے

چھوڑ ہُن وارث ؔ دا کیہاں حال ڈیؤں       یار ہا لیکن ازل جو ڈُھک گئے
عبدالمجید زوار

اصل ناں      عبدالمجید

تخلص         زوارؔ   

جمن           1996ء   

تعلیم         مڈل

پیشہ          تجارت   

فون نمبر       03436430418

جاہ پتہ        ہیرو پچادھی ، تونسہ شریف

### غزل

بھالا کہیں دا وی نئیں ریہا میکوں        آغریبی توں رج ستا میکوں

ہاں کلہیپے دے قید خانے وچ        ہُن حیاتی میڈی ہنڈھا میکوں

دنیا ں ساری فریب خانہ ہے        یار مخلص  نہ  کئی ملیا   میکوں

کیویں رُل موئے دی رات گزری ہئی        ایہو قصہ تاں ول سُنا میکوں

تھی سگی تاں زوار ؔہک واری        چندر چہرہ  فقط  ڈکھا میکوں
یونس اُلفت

اصل ناں       محمد یونس

تخلص        اُلفتؔ   

جمن           1997ء   

تعلیم         میٹرک

پیشہ          محنت مزدوری   

فون نمبر       03458713258

جاہ پتہ        ڈاکخانہ محمد پور دیوان تحصیل جام پور ضلع راجن پور

### غزل

ضعیف غم کوں شباب ڈے گئے        سکھیری جند کوں عذاب ڈے گئے

خمار اتنائے جو کیا ڈساواں         ہتھیں دے وچ کئی شراب ڈے گئے

مزاج اندر نئیں ماندی خوشبو         او خواب خواب اچ غلاب ڈے گئے

بَدَل بدلدے زماں مکاں کوں         ایں سجھ تے آکے حجاب ڈے گئے

وہم دیاں واگاں ولھیٹ اُلفتؔ       جو پیریں راجہ رکاب ڈے گئے
الحاکم بامراللہ اول

الحاکم اول ( عربی: الحاكم بأمر الله الأول )، (c. 1247 - 19 جنوری 1302) (پورا نام: ابو العباس احمد ابن ابی 'علی الحسن ابن ابوبکر ) ݙوجھا مصری عباسی خلیفہ ہئی جیندی نشست قاہرہ ہئی تے مملوک سلطنت دے ماتحت ہئی۔ اوں نے 1262ء تے 1302ء دے درمیان حکومت کیتی۔ اوہ عباسی خلیفہ المسترشد دے مبینہ پڑپوترے ہن جنہاں دا انتقال 1135ء اچ تھیا ہئی۔

## حوالے
قاضی راضی

1857ء تا 1937ء

حضرت قاضی فخرالدین راضیؔ 1857ء کوں قاضی علی محمد دے گھر شیرو قدیم ڈیرہ غازی خان اچ پیدا تھئے۔کیوں جو آپ نے مذہبی ماحول اچ اکھ کھولی تے آپ دی تعلیم و تربیت وی مذہبی ماحول اچ تھئی۔توڑے جو اوں زمانے دنیاوی تعلیم دا رواج بٖہوں گھٹ ہا پر ایندے باوجود انہاں مڈل تک تعلیم حاصل کر گھدی ہئی۔تے ول عملی زندگی دا آغاز انہاں ڈی سی آفس ڈیرہ غازی خان اچ کلرک بھرتی تھی کے کیتا۔تے ول ترقی کر کے بطور ریڈر 1914ء کوں ریٹائر تھی گٖئے۔کیوں جو اپنْی ماء بٖولی نال انہاں کوں والہانہ محبت ہئی ،تہوں انہاں سرائیکی حروف تہجی ترتیب ڈٖیکے ’’ملتانی بٖولی دا قاعدہ‘‘ دے ناں نال سب توں پہلے سرائیکی قاعدہ لکھیا۔جیڑھا جو 1893ء اچ شائع تھیا ۔ ڈاکٹر سجاد حیدر پرویز ؔدی کتاب ’’سرائیکی ادب دی مختصر تاریخ‘‘ دے مطابق ایندا ڈٖوجھا ایڈیشن 1927ء ا چ تے ول تریجھا ایڈیشن1933ء اچ شائع تھیا۔’’دیوانِ قاضی راضیؔ ‘‘توں علاوہ32صفحیاں دا آپ دا ہک منظوم مجموعہ ’’کریما نامہ‘‘پہلی واری 1898 ء کوںچھپیا تے ایویں ’’گٖل انار‘‘دے عنوان نال آپ دا ہک 16صفحے دا منظوم قصہ وی 1899ء وچ چھپ گٖیا ہا(سرائیکی ادب دی مختصر تاریخ،ڈاکٹر سجاد حیدر پرویز)۔جتھوں تک حضرت قاضی راضیؔ دی غزل دا تعلق ہے تاں انہاں اردو تے فارسی غزل کنوں متاثر تھی کے سب توں پہلے باقاعدہ سرائیکی غزل لکھی ۔کجھ محققین دے نذدیک حضرت خرم ؔبہاول پوری پہلے سرائیکی غزل گو شاعر ہن۔بے شک’’ خیابانِ خرم‘‘ وچ انہاندیاں 27غزلاں شامل ہن ۔تے آپ دا مقام تے مرتبہ وی بٖہوں بلند ہے ۔مگر میڈٖے خیال وچ خرم صاحب ڈٖوجھیاں صنفاں دے نال نال صنف شماری واسطے غزل وی لکھی ہے۔جڈٖاں جو حضرت قاضی راضی ؔقصداََ سرائیکی غزل لکھ کے بطور ہک صنف متعارف کرائی۔تے آپ دے دیوان اچ 51غزلاں شامل ہن۔

### غزل
عشق ماری ہے میکوں ایجھیں چاٹ

جند تئیں پہنچ گٖئی ہے اوندی تراٹ

عیش دی جھار ہُرڑ ہا تھی گٖئی

درد جڈٖوں جو مار ڈٖتی چھاٹ

کون تروڑے پنل کوں میں کولوں

کیوں جو ہے دوستی دا ڈٖاڈھا گھاٹ

عشق دا تیر عاشقیں کیتیں

ایویں ہے جیویں تیز بھاء دی لاٹ

ایویں وہندی ہے ہنجھ عاشق دی 

راضیؔ آ درد کولوں جیویں بِراٹ

؎حیا جٖنْوا کے گھٹ ڈٖیکھنْ تے دل کوں محض  لٹ گھننْ

ڈٖسا ہاں دوستا میکوں جو اے تیکوں سکھالئے کَیں 

بنی آدم دی مک ویسی جے تیں گٖالھیں دی چپ کیتی

فرشتیں دی فنا تھیسی جے گھنڈ اپنْاں ولایا تئیں

؎کرم کر عاشقیں دے حال تے ہردم خدا وندا

جو عشق انہیں کوں مفتا چا بنْیندے غیر دا بندا

نہ رہے تاں جو کوئی ٹِبٖ ٹوڑ عاشق دی طبیعت وچ

مریندے عشق اوکوں یار دے غم دا صفا ء رندا

؎میڈٖیں اکھیں تے جو رکھی یار پَبٖ

میڈٖیں پپلیں کنوں کیتی خار پَبٖ

میڈٖی اکھ کوں اوندی پَبٖ ڈٖتی ہے خیر

چا ڈٖکھالئے ہک عجب اسرار پَبٖ

؎سارے عالم وچ تاں تھی گٖیا ہوچرا

اوندی صورت دی جو تھی گٖئی واہ واہ

یار ملنْ لیوں نہ کیتی ’’ہاں ‘‘کڈٖاہیں

توڑے کیتم اوندے اگٖوں ڈھیر آہ

؎میڈٖے دلدار جھیاں تاں نہیں یوسف

اوہ گھروگٖی ہے ، ایہ بزاری ہے

٭٭٭
نور محمد سائل

1896ء تا 1976ء

سائلؔ ڈیروی مرحوم دا ناں کون نہیں جٖانْدا جَیں ضلع ڈیرہ غازی خان دی دھرتی تے اپنْی شاعری دی جوت جگٖا کے علم و ادب دیاں رہواں روشن کیتیاں ۔احمد خاں طارقؔ ، بسملؔ شاہ تے رمضان طالبؔ جھئیں بے شمار شاگرد پیدا کیتے۔آپ دا نمونہ کلام ملاحظہ کرو!

## غزل
ہے چو گٖوٹھ غوغا بہاراں بہاراں

نہ بدلیاں اے ڈٖکھیاں دیاں ڈٖکھیاں ڈٖینہواراں 

ضمیریں دی جرأت کوں زنجیر پئے گٖئی

لائے لب تے تالے سنبھل کے لوہاراں

منینداں میں خاموشی ہے جرم لیکن

مِلِن لب کشائی توں قیداں تے داراں

دھواں نہیں نکلدا تاں ہتھ لا کے ڈٖیکھو

تلّے کیری اونویں میں بکھدا انگاراں

توڑے ساز دل دا ہے خاموش سائلؔ

لگٖے جے کئی دھچکا تاں ہَل ویندیاں تاراں

ؔ؎تیڈٖی مرضی مار کے سٹ گھت

جیجھی دُھپ تے جیجھی چھاں تے

دل دلدار دلیر ہے ایجھی

نسی پوندی تک درداں تے

بٖاجھوں در اقدس دے سائل

دید نہ بھالاں کون مکاں تے

٭٭٭
شاکرؔ تونسوی

1904ء تا1979ء

آپ ہک درویش صفت شاعر ہن ۔پر انہاں دا کلام فنی اعتبار نال خوبصورت تے جاندار ہے۔اپݨی ہک غزل اچ خبر دار کریندیں ہوئیں اَہدن جو محبت وچ قدم رکھݨاں کوئی سوکھا کم نہیں ایں منزل تے پُڄݨ کنوں پہلے تکلیفاں تے مصیبتاں بھوگݨیاں پوندین۔ تونسہ شریف نال تعلق ہے۔

### غزل

؎محبت وچ قدم رکھݨاں کوئی آسان نئیں ہوندا

اوڈٖوں پتھر وی آ سگٖدن جڈٖوں امکان نئیں ہوندا

ایں منزل وچ مصیبت دے کئی ایجھیں وقت وی آندن

سِوا دردیں دے عاشق دا کوئی سامان نئیں ہوندا

جیویں کہیں جوش وچ آکے ستم شاکرؔ تے کر چھوڑیئی

وفا داری دا ایہ شیوہ میڈٖی جند جان نئیں ہوندا

؎ ڈٖیکھن دے نال کئی شودے بے ہوش تھی پوسن

ایجھاں طریقہ کَیں سکھائی کجلے دی دھار دا

پُچھݨ دی لوڑ پئے ونڄے تیکوں نہ کہیں کنوں

شاکرؔ نشان ہوسیا اوں اڄڑے مزار دا

٭٭٭
غلام حسین زائر

1916ء تا1999ء

آپ دا تعلق ڈیرہ غازی خاں نال ہا استاد نور محمد سائلؔ ڈیروی دے ہمعصر ہن۔ آپ دے کلام اچ ڈٖکھ درد، ہجر فراق تے مونجھ مونجھاری پاتی ویندی ہے۔

## نمونہ کلام

؎دل نہ تھی مونجھی توڑے اوکھے ڈٖیہاڑے آگٖئے

بھوگنْن ڈٖکھ ڈٖوڑے تے بھانویں ہکاڑے آگٖئے

وس دے اندر گٖالھ ہووے تاں کوئی چارہ تھیوے

اوکھ ہک مکدے نہیں بٖئے تھی ڈٖواڑے آ گٖئے

؎جے مہر دی دید چا بھالے پنل

چھوٹڑی دلڑی وڈٖا دل تھی ونجٖے

ہوسی زائرؔ اے وی لکھی لیکھ دی

ساڈٖا روونْ خلق دی کھل تھی ونجٖے

؎ایویں عشق چیتے کوں چکرا ڈٖیندا ہے

جیویں بٖال کھیڈٖن بھنوالی بھنوالی

٭٭٭
استاد فیض تونسوی

آپ 1919ء وچ تونسہ شریف اچ پیدا تھئے۔ استاد فیض اپنْی شاعرانہ طبیعت تے مزاج پاروں تعلیم دا سلسلہ جاری نہ رکھ سگٖے ،معمولی تعلیم ہئی ،ڈسٹرکٹ کونسل ڈیرہ غازیخاں وچ ملازمت اختیار کر گھدی تے اتھاؤں ای ریٹائر تھئے۔شاعری دے حوالے نال 1938ء کوں چوہدری خیرالدین خیرؔ جو عزیز لکھنوی دے شاگرد ہن انہاں کولوں فیض حاصل کیتا ۔ آپ اپنْے زمانے دے استاد شاعر ہن۔نامور لکھاری ڈاکٹر طاہرؔ تونسوی دا شمار وی آپ دے شاگرداں وچ تھیندے۔ آپ دا غزلیہ کلام ذرا ملاحظہ فرماؤ!

### غزل
اکھ میڈٖی اشک بار ڈٖسدی ہے

وانگ ساونْ پھنوار ڈٖسدی ہے

میڈٖا سانول نظر نہیں آندا

میکوں دنیاں اندھار ڈٖسدی ہے

پھُل چمن دے خزاں توں کملا گٖئے

ہُنْ نہ کہیں جاہ بہار ڈٖسدی ہے

اوجھاں سانول نظر نئیں آندا

خلق تاں بے شمار ڈٖسدی ہے

بحرِ غم وچ ہے آ گٖئی کشتی

نہ کئی جاہِ فرار ڈٖسدی ہے

اپنْی حالت کوں ڈٖیکھ کے میکوں

سب خدائی بے قرار ڈٖسدی ہے

فیضؔ بٖیٹھاں میں نوحؑ دی بٖیڑی تے

بے خطر ، خوف پار ڈٖسدی ہے

؎میں فیضؔ ڈٖاڈھا گناہ گاراں ایں سارے جگٖ توں بٖہوں نکاراں

قلم چا پھیرو میڈٖے گناہاں تے لا محالہ ، تاں لطف تاں ہے

٭٭٭
حیات ملتانی

اصل ناں    محمد حیات

قلمی ناں    حیات ملتانی

جٖمنْ        1922ء

جاہ پتہ         محلہ عباس پورہ ملتان

حیات ملتانی بنیادی طور تے ڈٖوہڑہ ، گیت تے نظم دے شاعر ہن غزل وی لکھدن۔غزل دا نمونہ حاضر ہے!

### غزل
جڈٖاں اوں بزم وچ صورت ڈٖکھائی ہے

نظر میڈٖی بٖئی ہر شئے بھلائی ہے

سدا ایویں ریہا ہے جام ہتھ وچ

جو سدھ ہئی کول میں اووی بھلائی ہے

پیا قدماں دیوچ ہم پگٖلا بنْ کے

جڈٖاں او گھنڈ دیوچ مسکرائی ہے

گھمنڈ میکوں ہا پر بے ہوش ہم میں

نظر قاتل جڈٖاں اَن آزمائی ہے

حیات اپنْی حیاتی راہ تے کھڑ  تے

محبت وچ اوندے ناں تے لٹائی ہے

؎محبت وچ جفا توں در گزر کرنْاں ہی پوندا ہے

کہ چن کوں ڈٖیکھ کے آندا حیا اِنتے حیا اُنتے

٭٭٭
فقیر نورؔ جعفری

آپ ہک صاحبِ طرز اپݨے زمانے دے معروف سرائیکی شاعر ہن۔ شعراں وچ خوبصورت ترکیباں استعمال کرݨاں انہاں دی خاص خوبی ہے ۔ آپ دا نمونہ کلام ݙیکھو!

### غزل
صبر دے نال جالݨاں پوندے

دل کوں ایویں ٹھگالݨاں پوندے

راستہ عشق دا ہے بٖہوں اوکھا

ہر قدم کوں سنبھالݨاں پوندے

ہے تقاضا ایہو محبت دا 

قول و اقرار پالݨاں پوندے

عشق ہے روڳ زندگی بھر دا

اتھ حیاتی کوں ڳالݨاں پوندے

نورؔ مطلب پرست لوکاں کوں

بعض موقعیاں تے ٹالݨاں پوندے

؎تصور وچ تیݙی تصویر ݙہداں

رخ پر نور دی تنویر ݙہداں

جوانی وچ ݙٹھا ہم خواب جیڑھا

بُٖڈھیپے وچ اوندی تعبیر ݙہداں

ݙینہاں راتیں رکھے بے چین ہردم

محبت دی ایہا تاثیر ݙہداں

٭٭٭