open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
لخت حسنین

دلبر نظری (1958-2024) ہک افغان سیاست دان ہن جنہاں نے زنانیاں دے امور دی آخری وزیر دی حیثیت نال خدمات انجام ݙتیاں۔ بلخ توں تعلق رکھݨ آلی ازبک نژاد نظری نے تدریس اتے انتظامی شعبیاں وچ کم کرݨ دے بعد 2005ء توں 2010ء تک سمنگان دی پارلیمنٹ وچ نمائندگی کیتی۔ انہاں کوں 2015ء وچ قومی اتحاد حکومت دی کابینہ وچ زنانیاں دے امور دی وزیر مقرر کیتا ڳیا، جتھاں انہاں نے افغانستان وچ زنانی کوں درپیش مسائل تے آواز چاتی اتے انہاں دے خلاف تشدد دے ودھدے ہوئے واقعات دی نشاندہی کیتی۔ 2016ء وچ انہاں دے خلاف عدم اعتماد دی تحریک وی پیش تھئی جیندے وچ او بال بال بچ ڳئیں۔ دلبر نظری نے اپݨی وزارت دے دوران زنانیاں دے حقوق دے تحفظ اتے انہاں کیتے محفوظ ماحول دی فراہمی کیتے کوششاں جاری رکھیاں۔

## حوالہ جات
حوالہ.،تاریخ وزیر آباد کامران اعظم سوہدروی
قائم علی شاہ

سید قائم علی شاہ سندھ دے سابق وزیر اعلیٰ اتے پاکستان پیپلز پارٹی سندھ دے سربراہ ہن۔ او ماضی وچ وزیر صنعت اتے وزیر کشمیر دے عہدیاں تے وی فائز رہ چکے ہن۔ او خیرپور توں پاکستان پیپلز پارٹی دے ٹکٹ تے سندھ اسمبلی دے رکن منتخب تھیندے رہ ڳئے ہن۔ انہاں دی پیدائش 13 ستمبر 1928ء کوں خیرپور وچ تھئی۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم ناز ہائی اسکول توں حاصل کیتی اتے کراچی یونیورسٹی توں بی اے دی ڈگری حاصل کیتی۔ ایں دے بعد ایس ایم لاء کالج توں قانون دی سند حاصل کیتی۔ او ذوالفقار علی بھٹو دے قریبی ساتھیاں وچ شمار تھیندے ہن۔ قائم علی شاہ نے 1967ء وچ ذوالفقار علی بھٹو دی جماعت پاکستان پیپلز پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی اتے ایں توں پہلے خیرپور ضلعی کونسل دے چیرمین وی منتخب تھئے۔ 1970ء دے انتخابات وچ انہاں نے خیرپور توں کامیابی حاصل کیتی جیندے تے ذوالفقار علی بھٹو نے انہاں کوں اپݨی کابینہ وچ شامل کیتا۔ 1977ء وچ ضیاء الحق دے مارشل لاء دے بعد انہاں کوں گرفتار کیتا ڳیا لیکن او پیپلز پارٹی نال وفادار رہے۔ انہاں نے 1990ء، 1993ء، 2002ء اتے 2008ء دے انتخابات وچ وی کامیابی حاصل کیتی اتے انہاں کوں ترائے مرتبہ وزیر اعلیٰ سندھ منتخب تھیوݨ دا اعزاز حاصل ہے۔

## حوالہ جات

ونکی:پاکستانی وکیل
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھ ارکان صوبائی اسمبلی 2018ء کنوں 2023ء
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
لیاقت علی خان حکومت

لیاقت علی خان دی حکومت، جینکوں عام طور تے ایل اے خان حکومت یا علی خان انتظامیہ وی سݙیا ویندا ہے، پاکستان دی پہلی حکومت اتے کابینہ ہئی جیں نے 1947ء توں 1951ء تک لیاقت علی خان دی قیادت وچ حکومت کیتی۔ ایں حکومت دی بنیاد تقسیم ہند اتے پاکستان دی آزادی دے فوراً بعد 15 اگست 1947ء کوں رکھی ڳئی۔ پاکستان دے بانی محمد علی جناح نے لیاقت علی خان کوں ہک انتظامیہ تشکیل ݙیوݨ اتے نویں پاکستانی حکومت دے کنٹرول کوں مضبوط کرݨ دا کم سونپیا، جبکہ خود انہاں نے ریاست دے سربراہ (گورنر جنرل) دا زیادہ رسمی عہدہ اختیار کیتا۔

انتظامیہ دی قیادت نو تشکیل شدہ مسلم لیگ نے کیتی اتے کابینہ وچ تحریک پاکستان دے کئی کارکن اتے مسلم لیگ دے ارکان شامل ہن۔ حکومت دی بنیادی توجہ ہندوستان دی خونی تقسیم دے نتیجے وچ تھیوݨ آلی تباہی توں بحالی ہئی، جیندے وچ ݙاہ لکھ توں زیادہ افراد جان توں ڳئے۔ حکومت کوں کمیونسٹ اپوزیشن، شاہی ریاستاں دے الحاق اتے ہندوستان دے نال ممکنہ جنگ جیسے چیلنجز دا وی سامنا ہئی۔ لیاقت علی خان دے دور حکومت وچ نویں ریاست 'پاکستان' دا استحکام عمل وچ آیا اتے انہاں نے 1949ء دی قرارداد مقاصد دے ذریعے پاکستان دے آئین دی انتظامی بنیاد رکھی۔

لیاقت دی حکومت جمہوری طریقے نال کم نہیں کریندی پئی ہئی بلکہ مسلم لیگ دی حکمرانی نافذ ہئی۔ حکومت دی مقننہ پاکستان دی آئین ساز اسمبلی تے مشتمل ہئی۔ گورنر جنرل جناح دا 1948ء وچ انتقال تھی ڳیا اتے انہاں دی جاء خواجہ ناظم الدین نے ڳھدی، جنہاں نے 1951ء وچ حکومت دے خاتمے تک اے عہدہ برقرار رکھیا۔ 1951ء وچ حکومت اوں ویلے تحلیل تھی ڳئی جݙݨ حکومت دے سربراہ لیاقت علی خان کوں پراسرار حالات وچ قتل کر ݙتا ڳیا۔ ایندے بعد گورنر جنرل خواجہ ناظم الدین نے پاکستان دے ݙوجھے وزیر اعظم دے طور تے حلف چاتا اتے لیاقت دے انتقال دے بعد پاکستان دی ݙوجھی حکومت بݨائی، اگرچہ کابینہ اتے آئین ساز اسمبلی اوہا رہی جیہڑی لیاقت دی حکومت وچ ہئی۔ لیاقت علی خان دی کابینہ وچ کئی تجربہ کار سیاست دان اتے تحریک پاکستان دے کارکن شامل ہن۔ کابینہ دی تشکیل دے بعد لیاقت علی خان نے وزیر اعظم دے نال نال وزیر خارجہ، وزیر دفاع اتے وزیر مملکت برائے سرحدی علاقے دے عہدے وی سنبھالے، تاہم وقت گزرݨ دے نال اے ذمہ داریاں مختلف وزراء کوں سونپ ݙتیاں ڳئیاں۔ تقسیم ہند دے بعد پاکستان دی پہلی یک ایوانی مقننہ تشکیل ݙتی ڳئی جیندے وچ 100 اراکین پارلیمنٹ ہن جیہڑے مختلف صوبیاں توں منتخب تھئے ہن۔

## کابینہ دی  وزارت

## حوالہ جات
ارشد سمیع خان

ارشد سمیع خان (1942-2009) ہک پاکستانی سفارت کار، سرکاری ملازم اتے فائٹر پائلٹ ہن۔ انہاں نے اپݨے کیریئر دے عروج تے وفاقی سیکرٹری دے اعلیٰ عہدے تے فائز رہے۔ انہاں دا پیشہ ورانہ سفر پاکستان ایئر فورس وچ فائٹر پائلٹ دے طور تے شروع تھیا اتے بعد وچ انہاں نے پاکستان دے ترائے صدراں دے معاون ڈی کیمپ دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ ایں دے بعد او وزارت خارجہ چلے ڳئے جتھاں انہاں نے مزید ترائے صدراں اتے چار وزرائے اعظم دے چیف آف پروٹوکول دے طور تے کم کیتا۔ انہاں کوں 14 ممالک وچ پاکستان دا سفارتی سفیر مقرر کیتا ڳیا اتے او پاکستان دے پہلے کمشنر جنرل وی بݨے۔ انہاں نے وفاقی سیکرٹری ثقافت دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں اتے ٻاہوریں گریڈ دے اعلیٰ افسر دے طور تے ریٹائر تھئے۔ او مشہور گلوکار اتے میوزک کمپوزر عدنان سمیع دے پیو ہن۔ رشد سمیع خان دا تعلق افغانستان توں ہجرت کرݨ آلے ہک پشتون خاندان نال ہئی۔ انہاں دے خاندان دے افراد نے افغانستان وچ اہم سرکاری اتے فوجی عہدیاں تے خدمات انجام ݙتیاں ہن۔ انہاں نے پاک فضائیہ وچ شمولیت اختیار کیتی اتے 1965 دی پاک بھارت جنگ وچ حصہ ڳھدا، جتھاں انہاں نے پٹھانکوٹ ایئر بیس کوں تباہ کرݨ آلے حملے وچ اہم کردار ادا کیتا۔ ایں بہادری تے انہاں کوں ستارہ جرات نال نوازا ڳیا۔ او ترے صدراں دے معاون ڈی کیمپ وی رہے اتے 1972 وچ ایئر فورس توں ریٹائر تھی تے فارن سروس وچ شامل تھئے۔ بطور سفارت کار، انہاں نے متعدد ممالک وچ پاکستان دی نمائندگی کیتی اتے ترے صدراں اتے چار وزرائے اعظم دے چیف آف پروٹوکول دے طور تے وی کم کیتا۔ انہاں کوں پاکستان دا پہلا کمشنر جنرل مقرر کیتا ڳیا اتے او وفاقی سیکرٹری دے عہدے تک پہنچے۔ انہاں دی خدمات دے اعتراف وچ انہاں کوں بعد از مرگ ستارہ امتیاز نال نوازا ڳیا۔ انہاں نے اپݨے تجربات تے مبنی ہک کتاب "تھری پریذیڈنٹ اینڈ این ایڈ" وی لکھی جیہڑی کافی مقبول تھئی۔ طویل عرصے تک کینسر نال لڑݨ دے بعد انہاں دا انتقال 22 جون 2009 کوں ممبئی وچ تھیا اتے انہاں کوں اسلام آباد وچ فوجی اعزاز دے نال سپرد خاک کیتا ڳیا۔ انہاں کوں متعدد ملکی اتے بین الاقوامی اعزازات نال نوازا ڳیا جِنہاں وچ ستارہ جرات اتے ستارہ امتیاز قابل ذکر ہن۔ 

## پاک فضائیہ
alt=Aerial photo of smoke rising from an airstrip|thumb

## ایوارڈز

* بہترین فائٹر پائلٹ کی ٹرافی
* اردن کے شاہ حسین کی جانب سے ملٹری میڈل آف آنر
* ایران کے شاہ کی طرف سے فوجی تمغا برائے اعزاز
* ترکی کی طرف سے ملٹری میڈل آف آنر
* اقوام متحدہ کی طرف سے انسانیت کی خدمات کے لیے خصوصی میڈل
* ستارہ امتیاز (بعد از مرگ؛ 2012)
* ستارہ جرات

## حوالہ جات

ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:اسلام آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:ستارۂ امتیاز گِھنَّݨ آلے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
مصطفی مدبولی

مصطفٰی کمال مدبولی مصر دے موجودہ وزیر اعظم ہن جنہاں دی تاریخ پیدائش 28 اپریل 1966 ہے۔

## حوالہ جات

ونکی:قاہرہ دیاں شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:مصری مسلم
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ابو الحسن قطب شاہ

ابو الحسن قطب شاہ، جیہڑے تانا شاہ دے ناں نال وی سنڄاتے ویندے ہن، جنوبی بھارت دی ریاست گولکنڈہ سلطنت دے قطب شاہی خاندان دے آخری حکمران ہن۔ انہاں دا دور حکومت 1672ء توں 1686ء تک ہئی۔ انہاں دا اصل ناں ابو الحسن ہئی اتے تانا شاہ دا لقب انہاں کوں انہاں دے صوفی استاد حضرت سید ریاض الدین ملتانی نے تخت نشین تھیوݨ توں پہلے ݙتا ہئی۔ شاہ راجو نے انہاں کوں انہاں دی معصومیت اتے چنگی آواز دی وجہ توں 'صوفی بچہ' دے معنی وچ اے لقب عطا کیتا، جیندے ہک ٻئے مطلب 'زبردست حکمران' وی ہن۔ تانا شاہ کوں ہک مقبول اتے غیر جانبدار سیاست دان دے طور تے یاد کیتا ویندا ہے جِنہاں نے کہیں مذہب یا قوم دے نال امتیازی سلوک نہیں کیتا۔ انہاں نے برہمناں کوں اپݨے وزیر اتے جنرل مقرر کیتا، جِنہاں وچ مدانہ اتے اکانہ ناں دے ݙو بھرا اہم ہن۔ انہاں دے دور وچ تیلگو ادب نے وی ترقی کیتی، جیندے وچ مدانہ دے بھتیجے کنچرلا گوپانہ (رامادسو) دا اہم کردار ہے۔ رامادسو کوں عوامی فنڈ دے غلط استعمال تے جیل وی بھیڄ ݙتا ڳیا ہئی لیکن بعد وچ رہا کر ݙتا ڳیا۔ تانا شاہ نے بھدراچلم دے رام مندر وچ ہر سال رام نوامی تے موتی بھیڄݨ دی روایت پاتی جیہڑی اڄ وی جاری ہے۔ انہاں دے دور وچ انہاں دے سسسر عبد القدوس کوں اورنگ زیب دی بالادستی قبول کرݨ تے مجبور کیتا ڳیا ہئی اتے انہاں دے ہک ٻئے رشتہ دار دی شادی اورنگ زیب دے پتر نال تھئی ہئی۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:بھارتی مسلم شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
فتح علی خان خوئیسکی

فتح علی خان خوئیسکی (1875-1920) ہک نمایاں آذربائیجانی سیاستدان اتے وکیل ہن جنہاں نے روسی سلطنت دے دور وچ ڈوما دے رکن اتے بعد ازاں 1918 وچ قائم تھیوݨ والی جمہوری جمہوریہ آذربائیجان دے پہلے وزیر اعظم دے طور تے اہم خدمات انجام ݙتیاں۔ انہاں نے آذربائیجان دی خود مختاری کیتے جدوجہد کیتی، پہلی قومی کابینہ دی تشکیل کیتی، بین الاقوامی سطح تے آذربائیجان دی شناخت کوں تسلیم کرواوݨ دیاں کوششاں کیتیاں، اتے ملک وچ اہم اصلاحات نافذ کیتیاں۔ جنوری 1920 وچ اتحادیاں دی طرفوں آذربائیجان کوں تسلیم کیتے ونڄݨ دے باوجود، اپریل 1920 وچ بالشویک حملے دے بعد انہاں دے سیاسی کیریئر دا خاتمہ تھی ڳیا اتے جون 1920 وچ تبلیسی وچ انہاں کوں قتل کر ݙتا ڳیا۔ 
right|thumb|250x250px
right|thumb|149x149px

## ٻیا ݙیکھو

* آزربائیجانی نیشنل کونسل
* آذربائیجان کے داخلی امور کے وزراء کی فہرست

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
بن علی یلدرم

بن علی یلدرم ترکی دے ہک سیاست دان ہن جیہڑے ترکی دے ستائیسویں وزیر اعظم بݨے۔ انہاں نے 1994ء توں 2000ء تک استنبول فاسٹ فیریز کمپنی دے چیئرمین دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ 2002ء وچ او پہلی واری استنبول توں رکن پارلیمان منتخب تھئے اتے انہاں کوں وزیر اعظم عبد اللہ گل نے وزیر نقل و حمل مقرر کیتا۔ جݙݨ 2003ء وچ رجب طیب اردوغان وزیر اعظم بݨے تاں انہاں نے یلدرم کوں اوں عہدے تے برقرار رکھا۔ 2011ء وچ وزارت میریٹائم و مواصلات کوں وزارت نقل و حمل وچ ضم کرݨ دے بعد یلدرم وزیر برائے میریٹائم، مواصلات و نقل و حمل بݨے۔

2013ء وچ کابینہ وچ رد و بدل دے دوران یلدرم نے اپݨا عہدہ چھوڑ تے ازمیر دے میئر دے انتخابات وچ حصہ ڳھدا لیکن کامیاب نہ تھی سڳے۔ جون 2014ء وچ انہاں کوں طیب اردوغان دا خصوصی مشیر مقرر کیتا ڳیا۔ جون 2015ء دے انتخابات وچ پارٹی دے اصول دی وجہ توں انہاں نے پارلیمان چھوڑ ݙتا لیکن اوں سال تھیوݨ آلے عام انتخابات وچ ولا منتخب تھیوݨ دے بعد وزیر اعظم احمد داؤد اوغلو نے انہاں کوں دوبارہ وزیر نقل و حمل مقرر کیتا۔

5 مئی 2016ء کوں جݙݨ وزیر اعظم احمد داؤد اوغلو نے صدر رجب طیب اردوغان دے نال اختلافات دی وجہ توں استعفیٰ ݙتا تاں بن علی یلدرم کوں اے کے پی پارٹی نے نویں وزیر اعظم دے طور تے نامزد کیتا اتے او بلامقابلہ منتخب تھئے۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
بنگلزئی (قبیلہ)

بنگلزئی پاکستان دے صوبہ بلوچستان وچ آباد ہک براہوی بلوچ قبیلہ ہے۔ اے قبیلہ رند بلوچ دی نسل توں تعلق رکھدا ہے اتے بلوچستان اتے سندھ دے علاقیاں وچ رہندا ہے۔ بنگلزئی قبیلے دے مورث اعلیٰ بنگل ݙسائے ویندے ہن جیہڑے لیندا وچ نچارہ دے قریب ہمیری وچ رہندے ہن۔ انہاں دے ورثاء نے اسپینچی کوں فتح کیتا۔ ایں قبیلے دے سربراہ سردار میر بہادر خان بنگلزئی رہے ہن جیہڑے صوبائی وزیر بلوچستان اتے وفاقی پاکستانی کابینہ دے رکن وی رہے۔ معروف براہوی ادیب جوہر بنگلزئی دا تعلق وی ایں قبیلے نال ہے۔ سردار کمال خان بنگلزئی وی ایں قبیلے دے ہک اہم فرد رہے ہن جیہڑے بلوچستان اتے وفاقی پاکستانی کابینہ وچ صوبائی وزیر دے عہدے تے فائز رہے۔

## حوالہ جات

ونکی:بلوچ قبائل
ونکی:بروہی قبائل
ونکی:پاکستانی قبائل
سانحہ ماڈل ٹاؤن

17 جون 2014ء کوں لاہور دے ماڈل ٹاؤن وچ پنجاب پولیس نے تجاوزات ہٹاوݨ دے بہانے منہاج القرآن دے دفاتر دے ٻاہر رکاوٹاں ہٹاوݨ کیتے آپریشن کیتا، جیندے نتیجے وچ پاکستان عوامی تحریک دے 14 کارکن فوت تھی ڳئے اتے 90 توں زائد زخمی تھئے۔ عوامی تحریک نے اینکوں ریاستی دہشت گردی قرار ݙتا اتے موقف اختیار کیتا کہ رکاوٹاں قانونی ہن اتے طالبان دے خطرے دے پیش نظر لائیاں ڳئیاں ہن۔ پولیس دے مذاکرات ناکام تھیوݨ دے بعد تشدد پھوٹ پیا، جیں دی براہ راست کوریج میڈیا نے کیتی اتے حکومتی شخصیات دیاں مبینہ ٹیلی فون کالز وی سامݨے آئیاں۔ ایں واقعے دی ملک بھر وچ مذمت کیتی ڳئی، جوڈیشل کمیشن اتے جے آئی ٹی وی تشکیل ݙتیاں ڳئیاں جنہاں کوں عوامی تحریک نے مسترد کر ݙتا۔ وزیر قانون رانا ثناء اللہ کوں استعفیٰ ݙیوݨا پیا اتے پولیس دی مدعیت وچ مقدمہ درج کیتا ڳیا۔ عوامی تحریک نے یوم شہداء منایا اتے انقلاب مارچ دا اعلان کیتا، جبکہ واقعے دے دوران گلو بٹ ناں دے ہک شخص دی توڑ پھوڑ وی منظر عام تے آئی۔ سانحہ ماڈل ٹاؤن پاکستانی سیاست وچ ہک اہم اتے متنازعہ واقعہ بݨ ڳیا۔

### مرݨ آلیں دے ناں

# شازیہ مرتضیٰ زوجہ غلام مرتضیٰ۔ باغبانپورہ لاہور، پاکستان۔ عمر 28 سال
# تنزیلہ امجد زوجہ محمد امجد۔ باغبانپورہ لاہور، پاکستان۔ عمر 30 سال
# محمد عمر صدیق ولد میاں محمد صدیق۔ کوٹ لکھپت لاہور، پاکستان۔ عمر 19 سال
# صفدر حسین ولد علی محمد۔ شیخوپورہ، پاکستان۔ عمر 35 سال
# عاصم حسین ولد معراج دین۔ گاؤں مناواں لاہور، پاکستان۔ عمر 22 سال
# غلام رسول ولد محمد بخش۔ تاج پورہ سکیم لاہور، پاکستان۔ عمر 56 سال
# محمد اقبال ولد خیر دین۔ چونگی امرسدھو لاہور، پاکستان۔ عمر 42 سال
# محمد رضوان خان ولد محمد خان۔ چکوال، پاکستان۔ عمر 20 سال (طالب علم شریعہ کالج، منہاج یونیورسٹی)
# خاور نوید رانجھا ولد محمد صدیق۔ کوٹ مومن سرگودھا، پاکستان۔ عمر 20 سال (طالب علم شریعہ کالج، منہاج یونیورسٹی)
# محمد شہباز ولد اظہر حسین۔ مریدکے، پاکستان۔ عمر 17 سال

### ایف آئی آر وچ بندے

# وزیر اعظم میاں محمد نواز شریف
# وزیر اعلیٰ پنجاب میاں شہباز شریف
# میاں حمزہ شہباز
# وفاقی وزیر خواجہ آصف
# وفاقی وزیر خواجہ سعد رفیق
# وزیر داخلہ چودھری نثار
# وفاقی وزیر پرویز رشید
# وفاقی وزیر پانی و بجلی عابد شیر علی
# سابق وزیر قانون پنجاب رانا ثناء اللہ
# سابق سی سی پی او لاہور شفیق گجر
# آئی جی آپریشنز رانا عبد الجبار
# ایس پی ماڈل ٹاؤن طارق عزیز 

## نئی جے آئی ٹی دا بݨݨ

# سی سی پی او کوئٹہ عبد الرزاق چیمہ
# ایس ایس پی شہزاد اکبر
# ڈی ایس پی خالد ابوبکر
# کرنل احمد (آئی ایس آئی)
# محمد علی (آئی بی)

## ٻیا ݙیکھو

* انقلاب مارچ
* آزادی مارچ
* تحریک منہاج القرآن
* محمد طاہر القادری

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
آمنہ افضلی

آمنہ صفی افضلی 1957ء وچ افغانستان دے شہر ہرات وچ پیدا تھئی۔ انہاں نے 1978ء وچ جامعہ کابل دی سائنس فیکلٹی توں اعلیٰ تعلیم حاصل کیتی۔ او افغانستان دی ہک سیاست دان ہن اتے زنانیاں کیتے تعلیمی اتے تربیتی مراکز دی بانی ہن۔ 1994ء وچ انہاں نے کابل وچ پہلا مفت اسکول قائم کیتا۔ انہاں دی نگرانی وچ 'رہروان سمیہ'، 'المومنات'، 'پائیوند' اتے 'مدر' جیسیاں کتاباں شائع تھئیاں۔ 2004ء تک انہاں نے آزاد انسانی حقوق کمیشن وچ کمشنر دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں۔ او جامعی دی ثقافتی فاؤنڈیشن دے ڈائریکٹوریٹ دی رکن ہن۔ جنوری 2010ء وچ انہاں نے افغان قومی اسمبلی توں اعتماد دا ووٹ حاصل کرݨ دے بعد کام، سماجی امور، شہدا اتے معذوراں دی وزیر دی حیثیت نال ذمہ داریاں سنبھالیاں۔ ایں توں پہلے او وزارت برائے امورِ نوجوانان دی وزیر وی رہ چکیاں ہن، اتھاں تک کہ ایں وزارت کوں اطلاعات و ثقافت دی وزارت دے نال ضم کر ݙتا ڳیا۔ 2010ء وچ افغان پارلیمان نے صدر حامد کرزئی دی نامزد کردہ کابینہ دے بیشتر وزراء کوں مسترد کر ݙتا ہئی، جِنہاں وچ سترہ نامزد وزراء وچوں دس مسترد تھئے ہن اتے آمنہ افضلی وی انہاں وچ شامل ہن۔

## ٻیا ݙیکھو

* وزراء کی کابینہ
* افغانستان کی سیاست
* 1000 امن خواتین

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
میرے نام پر نہیں

thumb|میرے نام پر نہیں (Not in my name) مہم کا لوگو
2016ء اتے 2017ء وچ بھارت وچ مسلمان اقلیت اتے دلتاں تے حملیاں دے خلاف "میرے ناں تے نہیں" دے عنوان نال ہک ملک گیر احتجاجی تحریک شروع تھئی۔ فلم ساز صبا دیوان دی جانب توں شروع کیتی ڳئی ایں تحریک نے فیس بک دے ذریعے وسیع پیمانے تے مقبولیت حاصل کیتی اتے بھارت دے کئی شہراں دے نال نال لندن، ٹورانٹو اتے بوسٹن تک پھیل ڳئی۔ احتجاج دی بنیادی وجہ مسلماناں اتے دلتاں تے گورکشکاں دے حملے اتے خاص طور تے ہریانہ وچ جنید خان دا قتل ہئی۔ مظاہرین نے سیاسی وابستگی توں بالاتر تھی تے صرف "میرے ناں تے نہیں" دے پلے کارڈ چاتے ہن۔ اگرچہ وزیر اعظم نریندر مودی نے انہاں حملیاں دی مذمت کیتی، لیکن احتجاج جاری رہیا اتے سماجی کارکنان نے حکومت توں ٹھوس اقدامات دا مطالبہ کیتا۔ جھارکھنڈ وچ ہک ٻئے مسلمان ڈرائیور دے قتل دے بعد احتجاج مزید شدت اختیار کر ڳیا، جبکہ شتروگھن سنہا جیسے سیاستداناں نے وی حکومت دے ردعمل کوں ناکافی قرار ݙتا۔

## ٻیاݙیکھو

* بھارت میں ہجومی تشدد

## حوالہ جات
زاہد اکرم درانی

زاہد اکرم درانی ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے اکتوبر 2018 توں قومی اسمبلی دے رکن اتے 21 اپریل 2022 توں قومی اسمبلی دے 20ویں ڈپٹی اسپیکر دے طور تے خدمات انجام ݙیندے پئے ہن۔ او جمعیت علمائے اسلام (ف) دے سینئر رہنما اتے سابق وزیرِ اعلیٰ خیبر پختونخوا اکرم خان درانی دے صاحبزادے ہن۔ 2018ء دے عام انتخابات وچ انہاں نے اپݨے پیودی اوں نشست تے کامیابی حاصل کیتی جتھاں انہاں کوں سابق وزیرِ اعظم عمران خان توں شکست تھئی ہئی۔ ایں توں پہلے زاہد اکرم درانی 2018ء دے صوبائی انتخابات وچ پی کے 88 توں ہار ڳئے ہن۔ انہاں نے 14 اکتوبر 2018 کوں تھیوݨ آلے ضمنی انتخابات وچ حلقہ NA-35 (بنوں) توں متحدہ مجلس عمل (MMA) دے امیدوار دی حیثیت نال قومی اسمبلی دی نشست جیت ڳھدی۔

## حوالہ جات

## بیرونی مطالعہ

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
نیشنل ہائی وے 150

ٹیپائیمکھ روڈ، جینکوں قومی شاہراہ 150 (NH-150) وی سݙیا ویندا ہے، منی پور دی ہک اہم قومی شاہراہ ہے۔ 1999 وچ اینکوں قومی شاہراہ قرار ݙتا ڳیا، جیں دی کل لمبائی 700 کلومیٹر ہے۔ اے شاہراہ شمال مشرقی ہندوستان دی ترائے سرحدی ریاستاں میزورم (141 کلومیٹر)، منی پور (523 کلومیٹر) اتے ناگالینڈ (36 کلومیٹر) کوں آپس وچ جوڑݨ دی تجویز ہے۔ اے منی پور وچ ٹیپائیمکھ توں شروع تھی تے امفال، یوکرول اتے جسامی دے رستے میزورم وچ سیلنگ (NH-54) نال ملدی ہے اتے ناگالینڈ وچ NH-53 دے نال ہک جنکشن تے ختم تھیندی ہے۔ ایں شاہراہ دی ترقی دا منصوبہ "شمالی مشرقی معاشرتی و اقتصادی ترقی دے وزیر اعظم دے ایجنڈے" دے تحت ہے، جیندے وچ کروڑاں روپے دی سرمایہ کاری شامل ہے۔ پورے NH-150 کوں ڈبل لین ہائی وے بݨاوݨ دا منصوبہ ہے۔ بارڈر روڈز آرگنائزیشن (BRO) اتے منی پور ریاست دے محکمہ تعمیرات (PWD) کوں ایں دی تعمیر اتے بہتری دا کم سونپیا ڳیا ہے۔ مختلف حکومتی عہدیداراں نے ایں منصوبے تے جلدی کم شروع کرݨ اتے اینکوں مقررہ وقت وچ مکمل کرݨ دی یقین دہانی کرائی ہے۔ 

## راستہ

* چورچند پور
* امفال
* عرسولا
* جیسمین

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
نور الحق قادری

نور الحق قادری ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے اگست 2018ء توں وفاقی وزیر مذہبی امور اتے بین المذاہب ہم آہنگی دے عہدے تے فائز ہن۔ انہاں نے 2002ء اتے 2008ء دے عام انتخابات وچ حلقہ این اے-45 توں آزاد حیثیت وچ کامیابی حاصل کیتی، جبکہ 2013ء دے انتخابات وچ انہاں کوں اوں حلقے توں شکست دا سامنا کرݨا پیا۔ 2018ء دے عام انتخابات وچ انہاں نے پاکستان تحریک انصاف دے ٹکٹ تے حلقہ این اے-43 (قبائلی علاقہ-4) توں کامیابی حاصل کیتی اتے موجودہ وفاقی کابینہ وچ اپݨیاں ذمہ داریاں نبھا رہے ہن۔

## ٻیاݙیکھو

* وزارت مذہبی امور

## حوالہ جات

ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:پاکستان تحریک انصاف دے قومی اسمبلی دے ارکان
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
کرسٹوفر ہل

کرسٹوفر ہل (1912 - 2003) انگلینڈ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

کرسٹوفر ہل ، انہاں دا جنم 1912 وچ تھیا تے 2003 وچ انتقال تھیا ، ستارہویں صدی دے انگلینڈ دی تاریخ دے حوالے نال ہک اہم ناں ہے ۔ انہاں دی تحقیق اتے لکھت ، اوں دور دے انگلینڈ دے ماضی کوں سمجھݨ وچ مددگار ثابت تھیندی ہے ۔ انہاں دا علم ، اوں دور دے سیاسی ، سماجی اتے مذہبی پہلوواں کوں نکھار تے سامݨے گھن آندے ۔ 

انہاں دی تحقیق ، اوں دور دے انقلاب ، جنگاں اتے عام لوکاں دی زندگی کوں تفصیل نال بیان کریندی ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین ، اوں دور دے ڳنجھل مسائل کوں سادہ اتے سمجھݨ جوڳے انداز وچ پیش کریندن ۔ انہاں دی سوچ ، اساکوں اوں دور دے انگلینڈ دے ماضی کوں سمجھݨ اتے اوں دور دے اثرات کوں ڄاݨݨ وچ مدد ݙیندی ہے ۔ 

انہاں دا کم ، ستارہویں صدی دے انگلینڈ دی تاریخ دے بارے وچ ہک اہم ماخذ ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، اساݙے کیتے اوں دور دے واقعات اتے انہاں دے اثرات کوں سمجھݨ دی راہ ہموار کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، اوں دور دی تاریخ دے علم وچ ہک قیمتی اضافہ ہے ۔ انہاں دی سوچ ، اساݙے ذہن کوں اوں دور دی تاریخ دے نویں رستیاں دی طرف گھن ویندی ہے ۔
عزیز اخنوش

عزیز اخنوش (پیدائش: 31 دسمبر 1961) ہک مراکشی سیاست دان، تاجر اتے ارب پتی ہن۔ او 7 اکتوبر 2021ء توں مراکش دے وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙیندے پئے ہن۔ ایں توں پہلے او 2007ء توں 2021ء تک وزیر زراعت وی رہے۔ او اکوا گروپ دے چیف ایگزیکٹو آفیسر (سی ای او) وی ہن۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
جمشید کریموف

جمشید کریموف ہلالووچ (ڄمݨ دی تاریخ: 4 اگست 1940، دوشنبے) ہک تاجک ماہر معاشیات اتے سرکاری ملازم ہن۔ انہاں نے 1994 توں 1996 تک تاجکستان دے وزیر اعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ او معاشیات دے ڈاکٹر (1976) اتے پروفیسر (1979) ہن۔ کریموف جمہوریہ تاجکستان دی اکیڈمی آف سائنسز دے متعلقہ رکن (1988) اتے بیجنگ انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی تقابلی مطالعات دے اعزازی پروفیسر (2003) وی ہن۔ انہاں نے ماسکو انسٹی ٹیوٹ آف لائٹ انڈسٹری توں 1962 وچ "کمپیوٹر سائنس" وچ ڈگری حاصل کیتی۔ اپݨے کیریئر وچ انہاں نے سائنسی ریسرچ انسٹی ٹیوٹ آف اکنامکس آف گوسپلان آف تاجک ایس ایس آر دے ڈپٹی ڈائریکٹر اتے ڈائریکٹر، گوسپلان دے ڈپٹی چیئرمین اتے چیئرمین، تاجک ایس ایس آر دی دوشنبے کمیٹی دے فرسٹ سیکرٹری، تاجک ایس ایس آر دے وزراء دی کابینہ دے نائب چیئرمین اتے نائب وزیر اعظم، روس وچ جمہوریہ تاجکستان دے غیر معمولی نمائندے اتے عوامی جمہوریہ چین وچ جمہوریہ تاجکستان دے سفیر غیر معمولی اتے مکمل طاقت دے طور تے مختلف اہم عہدیاں تے کم کیتا ہے۔ او 1989 توں 1991 تک یو ایس ایس آر دے پیپلز ڈپٹی وی رہے۔ انہاں کوں آرڈر آف دی ریڈ بینر آف لیبر (1989) اتے ٻئے اعزازات نال نوازا ڳیا ہے۔ 

## ایوارڈز

* آرڈر آف دی ریڈ بینر آف لیبر (1989) ،
* تاجک ایس ایس آر کی سپریم کونسل کے پریزیڈیم کے ڈپلومے ،
* بیجنگ انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی تقابلی مطالعات کے اعزازی پروفیسر (2003) ،
* تاجکستان کے لیننسٹ کومسومول (1972) کے فاتح۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
پیتونگترن شناواترا

پیتونگترن شیناواترا، جیہڑی 21 اگست 1986 کوں پیدا تھئیں، ہک تھائی سیاست دان اتے کاروباری زنانی ہن جیہڑی 16 اگست 2024 توں تھائی لینڈ دی وزیر اعظم اتے 2023 توں فیو تھائی پارٹی دی رہنما دے طور تے خدمات انجام ݙیندی پئی ہن۔ سابق وزرائے اعظم تھاکسن شیناواترا دی سب توں چھوٹی دھی اتے ینگ لک شیناواترا دی بھتریجی، پیتونگترن تھائی لینڈ دی کم عمر ترین اتے ݙوجھی زنانی وزیر اعظم ہن۔ انہاں نے چولالونگ کورن یونیورسٹی توں سیاسیات وچ بی اے اتے یونیورسٹی آف سرے توں انٹرنیشنل ہوٹل مینجمنٹ وچ ایم ایس سی دی ڈگری حاصل کیتی ہے۔ سیاست وچ آوݨ توں پہلے او اپݨے خاندان دے کاروبار نال وابستہ رہیں۔ 2022 وچ او فیو تھائی پارٹی دی "فیو تھائی فیملی دی سربراہ" منتخب تھئیں اتے 2023 دے عام انتخابات وچ وزیر اعظم دی امیدوار ہن۔ انتخابات دے بعد انہاں نے کئی اہم سیاسی عہدے سنبھالے اتے بالآخر اگست 2024 وچ وزیر اعظم بݨ ڳئیں۔ او سماجی طور تے لبرل خیالات رکھیندیاں ہن اتے ایل جی بی ٹی حقوق، آئین دی دوبارہ تشکیل اتے فوجی بھرتی دے خاتمے دی حامی ہن۔ انہاں دی شادی پیتاکا سکساوت نال تھئی ہے اتے انہاں دے ݙو ٻال ہن۔
thumb

## شاہی اغزازات

* 
** alt=Order_of_the_Direkgunabhorn_(Thailand)_ribbon|83x83px|آرڈر_آف_دی_ڈیریکگنبھورن_(تھائی لینڈ)_ریبن 2005 – The Most Admirable Order of the Direkgunabhorn, 6th Class, Gold Medal (G.M.T.)

## حوالہ جات

ونکی:زنانیاں
ونکی:کاروباری زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مخدوم الطاف احمد

مخدوم الطاف احمد (1944-1995) ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے یکم اکتوبر 1944 کوں میانوالی قریشیاں، ضلع رحیم یار خان وچ پیدا تھئے۔ انہاں نے صادق پبلک اسکول اتے فارمن کرسچن کالج وچ تعلیم حاصل کیتی اتے پنجاب لاء کالج توں قانون دی ڈگری ڳھدی۔ انہاں دا سیاسی کیریئر 1985 وچ پنجاب دی صوبائی اسمبلی کیتے پہلی واری منتخب تھیوݨ توں شروع تھیا، جتھاں انہاں نے صوبائی وزیر خزانہ دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ 1986 وچ وزیر اعلیٰ پنجاب نواز شریف نال اختلافات دی وجہ توں انہاں نے استعفیٰ ݙے ݙتا اتے نواز شریف کوں ہٹاوݨ دی کوشش کیتی، لیکن ناکام رہے۔ 1988 توں 1990 تک او ولا صوبائی اسمبلی دے رکن رہے اتے 1993 وچ تریجھی واری منتخب تھئے، ایں واری او مخلوط حکومت وچ سینئر وزیر اتے پی پی پی دے پارلیمانی لیڈر بݨے۔ او 1995 وچ عہدے تے فائز رہندے ہوئے فوت تھی ڳئے۔ مخدوم الطاف احمد کوں بدعنوانی دے دور وچ اپݨی ایمانداری اتے دیانت داری کیتے یاد کیتا ویندا ہے۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
صاحبزادہ یعقوب خان

صاحبزادہ یعقوب خان (1920- ) برطانوی ہندوستان دے رام پور وچ پیدا تھئے اتے ہک ممتاز پاکستانی شخصیت دے طور تے ڄاتے ویندے ہن۔ انہاں نے 1940 توں 1971 تک فوج وچ خدمات انجام ݙتیاں، جتھاں انہاں نے قائد اعظم دے باڈی گارڈ دستے دی سربراہی کیتی، ملٹری انٹیلیجنس اتے آئی ایس آئی وچ کم کیتا، کمانڈ اینڈ سٹاف کالج کوئٹہ دے چیف انسٹرکٹر اتے کمانڈنٹ رہے، فرسٹ آرمرڈ ڈویژن دی سربراہی کیتی، 1965 دی جنگ وچ آرمرڈ کور دی قیادت کیتی اتے جی ایچ کیو وچ چیف آف جنرل سٹاف دے عہدے تے فائز رہے۔ 1971 وچ فوج توں ریٹائرمنٹ دے بعد او وزارت خارجہ وچ شامل تھئے اتے فرانس اتے امریکہ وچ سفیر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ 1979 وچ انہاں کوں سوویت یونین وچ سفیر مقرر کیتا ڳیا اتے 1982 توں 1991 تک انہاں نے پاکستان دے وزیر خارجہ دے طور تے اہم کردار ادا کیتا۔ انہاں نے بھٹو، ضیاء، جونیجو، بے نظیر اتے نواز شریف دے ادوار وچ اہم ترین سفارتی عہدیاں تے کم کیتا اتے اردو سمیت ست توں زائد زباناں تے عبور رکھدے ہن۔

## ٻاہرلے لنک

* یعقوب خان – (دی فرائیڈے ٹائمز)
* SYK: با وصف انسان سوانح حیات بقلم ''. عباس رضا''
* سوانحی خاکہ بقلم محمد ظفر
* میجر جنرل صاحبزادہ یعقوب خان (PA 136)

## حوالہ جات

ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:پشتون شخصیتاں
ونکی:پاکستانی جرنیل
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:عسکری عہدہ ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
گورنر بلوچستان

گورنر بلوچستان پاکستان دے صوبہ بلوچستان وچ وفاقی حکومت دا مقرر کردہ سربراہِ ریاست ہوندا ہے۔ اگرچہ اے عہدہ عموماً رسمی نوعیت دا حامل ہوندا ہے اتے ایندے کول محدود اختیارات ہوندن، تاہم صوبائی اسمبلی دی تحلیل دی صورت وچ انتظامی اختیارات براہِ راست گورنر کوں منتقل تھی ویندن۔ بلوچستان وچ گورنر دا عہدہ یکم جولائی 1970ء کوں یحییٰ خان دے دور وچ تشکیل پایا۔ ذوالفقار علی بھٹو دے دورِ حکومت وچ اے عہدہ ݙو واری ختم کیتا ڳیا، جبکہ جنرل ضیاء الحق دے دور وچ جنرل رحیم الدین خان طویل عرصے تک گورنر رہے۔ پرویز مشرف دے دور وچ وی 1999ء توں 2002ء تک گورنر راج نافذ رہیا۔ موجودہ گورنر بلوچستان امان اللّٰہ یاسین زئی ہن جِنہاں نے 4 اکتوبر 2018ء کوں اے عہدہ سنبھالا۔

## بلوچستان دے گورنریں دی تندیر

## ٻیا ݙیکھو

* وزیر اعلیٰ بلوچستان
* فہرست گورنران پاکستان
ہیری ہنزلی

ہیری ہنزلی (1918 - 1998) برطانوی انٹیلیجنس دا تاریخ دان

ہیری ہنزلی ، جنہاں دا 1918 وچ جنم تھیا تے 1998 وچ وفات پاتی ، برطانوی انٹیلیجنس اتے ݙوجھی عالمی جنگ دے حوالے نال ہک اہم ناں ہے ۔ انہاں دی تحقیق اتے لکھت ، عالمی جنگ دے دوران برطانوی انٹیلیجنس دے کردار کوں سمجھݨ وچ مددگار ثابت تھیندی ہے ۔ انہاں دا علم ، خفیہ معلومات ، کوڈ بریکنگ اتے جنگ دے دوران انٹیلیجنس دے اثرات کوں نکھار تے سامݨے گھن آندے ۔ 

انہاں دی تحقیق ، برطانوی انٹیلیجنس دی جنگ دے دوران کارکردگی ، خاص طور تے الترا پراجیکٹ اتے انہاں دے اثرات کوں تفصیل نال بیان کریندی ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین ، جنگ دے ڳنجھل مسائل کوں سادہ اتے سمجھݨ جوڳے انداز وچ پیش کریندن ۔ انہاں دی سوچ ، اساکوں عالمی جنگ دے دوران انٹیلیجنس دے کردار کوں سمجھݨ اتے انہاں دے اثرات کوں ڄاݨݨ وچ مدد ݙیندی ہے ۔ 

انہاں دا کم ، ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران برطانوی انٹیلیجنس دے بارے وچ ہک اہم ماخذ ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، اساݙے کیتے جنگ دے واقعات اتے انٹیلیجنس دے اثرات کوں سمجھݨ دی راہ ہموار کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، عالمی جنگ دی تاریخ دے علم وچ ہک قیمتی اضافہ ہے ۔ انہاں دی سوچ ، اساݙے ذہن کوں عالمی جنگ دی تاریخ دے نویں رستیاں دی طرف گھن ویندی ہے ۔
مارشل ہوڈگسن

مارشل ہوڈگسن (1922 - 1968) اسلامی تاریخ دا ڄاݨ وند

مارشل ہوڈگسن ، جنہاں دا 1922 وچ جنم تھیا تے 1968 وچ وفات پاتی ، اسلامی تاریخ دے حوالے نال ہک اہم ناں ہے ۔ انہاں دی تحقیق اتے لکھت ، اسلامی تہذیب دے ارتقاء کوں سمجھݨ وچ مددگار ثابت تھیندی ہے ۔ انہاں دا علم ، اسلامی تاریخ دے مختلف پہلوواں ، خاص طور تے اسلامی تہذیب دی تشکیل اتے انہاں دے اثرات کوں نکھار تے سامݨے گھن آندے ۔ 

انہاں دی تحقیق ، اسلامی تاریخ دے مختلف ادوار ، انہاں دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی پہلوواں کوں تفصیل نال بیان کریندی ہے ۔ انہاں دی کتاب "دی وینچر آف اسلام" اسلامی تاریخ دے مطالعے وچ ہک اہم مقام رکھدی ہے ۔ انہاں دی سوچ ، اساکوں اسلامی تہذیب دے ماضی کوں سمجھݨ اتے انہاں دے موجودہ اثرات کوں ڄاݨݨ وچ مدد ݙیندی ہے ۔ 

انہاں دا کم ، اسلامی تاریخ دے بارے وچ ہک اہم ماخذ ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، اساݙے کیتے اسلامی تہذیب دے واقعات اتے انہاں دے اثرات کوں سمجھݨ دی راہ ہموار کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، اسلامی تاریخ دے علم وچ ہک قیمتی اضافہ ہے ۔ انہاں دی سوچ ، اساݙے ذہن کوں اسلامی تاریخ دے نویں رستیاں دی طرف گھن ویندی ہے ۔
کیئر اسٹارمر

کیر روڈنی اسٹارمر (انگریزی: Sir Keir Rodney Starmer) (ڄمݨ: 2 ستمبر 1962ء) ہک برطانوی سیاست دان اتے بیرسٹر ہن جیہڑے جولائی 2024ء توں برطانیہ دے 58ویں وزیر اعظم اتے 2020ء توں لیبر پارٹی دے رہنما دی حیثیت نال خدمات انجام ݙیندے پئے ہن۔ او 2015ء توں رکن پارلیمنٹ (ایم پی) ہولبورن اتے سینٹ پینکراس کیتے رہ چکے ہن اتے ایں توں پہلے 2020ء توں 2024ء تک قائد حزب اختلاف اتے 2008ء توں 2013ء تک پبلک پراسیکیوشن دے ڈائریکٹر رہے۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
جارجیا ہیریسن

جارجیا لوئس ہیریسن (ڄمݨ دی تاریخ 12 دسمبر 1994ء) ہک انگریزی ٹیلی ویژن دی شخصیت ہے۔ 2014ء وچ ITVBe رئیلٹی سیریز The Only Way Is Essex وچ بطور کاسٹ ممبر دے طور تے اپݨا آغاز کرݨ دے بعد، او 2017ء وچ Love Island دی تریجھی سیریز وچ نمودار تھئی اتے ایں دے بعد توں مختلف ٻئے ٹیلی ویژن شوز وچ نظر آئی جنہاں وچ The Challenge: War of the Worlds اتے دی چیلنج: وار آف دی ورلڈز 2 (2019)، سیلیبریٹی ایکس آن دی بیچ (2020)، نیز ہک دستاویزی فلم کوں سامݨے ڳھن آوݨ، ریوینج پورن: جارجیا بمقابلہ ریچھ (2023) اتے لو آئی لینڈ کیتے واپسی: آل اسٹارز (2024) شامل ہن۔  

## ٻیا ݙیکھو

* 100 خواتین (بی بی سی)

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
لنڈا وائٹ (سیاستدان)

لنڈا وائٹ (1959/1960 - 29 فروری 2024) ہک آسٹریلوی زنانی سیاست دان ہن۔ او آسٹریلین لیبر پارٹی دی رکن ہن اتے 1 جولائی 2022ء توں شروع تھیوݨ آلے ٹرم کیتے 2022ء دے وفاقی انتخابات وچ وکٹوریہ وچ پارٹی دی اہم امیدوار دے طور تے سینیٹ کیتے منتخب تھئیں۔ او سیاست وچ آوݨ توں پہلے ہک وکیل اتے ٹریڈ یونینسٹ ہن، بشمول 1995ء توں 2020ء تک آسٹریلین سروسز یونین دی اسسٹنٹ نیشنل سیکرٹری دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں۔ 

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
عثمان سونکو

عثمان سونکو (ڄمݨ دی تاریخ 15 جولائی 1974ء) سینیگال دے سیاست دان اتے سابق ٹیکس انسپکٹر ہن جیہڑے 2024ء توں سینیگال دے وزیر اعظم دی حیثیت نال خدمات انجام ݙیندے پئے ہن۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
فیامی نومی مطافہ

افیوگا فیامی نومی مطافہ (ڄمݨ دی تاریخ: 29 اپریل 1957ء) ہک ساموائی سیاست دان اتے اعلیٰ سربراہ (متائی) ہے جیں نے ساموا دے ستویں وزیر اعظم اتے 2021ء توں فااتواتوا آئی لی اٹوا ساموا یوا متائی (فاسٹ پارٹی) دے رہنما دی حیثیت نال خدمات انجام ݙتیاں ہن۔ ساموا دی پہلی وزیر اعظم فیامی ماتافا فوموینا مولینو II دی دھی مطافہ ساموا دی حکومت دی سربراہ دے طور تے خدمات انجام ݙیوݨ والی پہلی زنانی ہن اتے 1982ء دے بعد توں ہیومن رائٹس پروٹیکشن پارٹی (ایچ آر پی پی) دی رکن نہ بݨݨ والی پہلی زنانی ہن۔ 2020ء تک ایچ آر پی پی دی رکن او ساموا دی تاریخ وچ کابینہ وچ مقرر تھیوݨ والی پہلی زنانی ہن۔ متافع 1991ء توں 2006ء تک وزرائے اعظم توفیلو ایٹی الیسانا اتے تویلا ایپا سیلیل مالیلیگاؤئی دی حکومتاں وچ وزیر تعلیم رہیں۔ ایں دے علاوہ او 2006ء توں 2011ء تک خواتین دی وزیر اتے 2011ء توں 2016ء تک وزیر انصاف رہیں۔ متافع نے ساموا دی پہلی زنانی نائب وزیر اعظم اتے 2016ء توں 2020ء تک ایچ آر پی پی دی نائب رہنما دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں، متنازع لینڈ اینڈ ٹائٹلز بل دی مخالفت وچ استعفیٰ ݙے ݙتا۔ اگلے سال انہاں نے نویں قائم کردہ فاسٹ پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی اتے مارچ 2021ء وچ متفقہ طور تے ایں دی رہنما منتخب تھئیں۔   

## ٻیا ݙیکھو

* 100 خواتین (بی بی سی)

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
طارق فتح

طارق فتح پاکستانی نژاد کینیڈین مصنف، براڈکاسٹر اتے ہک لبرل کارکن ہن۔ طارق فتح نے مذہب اتے ریاست دی علیحدگی، شرعی قانون دی مخالفت اتے اسلام دی ہک لبرل ترقی پسند شکل دی وکالت کیتی۔ انہاں نے خود کوں "پاکستان وچ پیدا تھیوݨ والا ہک ہندوستانی" اتے "اسلام وچ پیدا تھیوݨ آلا پنجابی" سݙیا اتے پاکستانی مذہبی اتے سیاسی اسٹیبلشمنٹ دے سخت ناقد ہن۔ ایں مقصد کیتے طارق فتح نے ہندوستان دی تقسیم تے تنقید کیتی ہئی۔ 

## حوالہ جات

ونکی:پاکستانی نژاد کینیڈین شخصیتاں
ونکی:پنجابی شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
سلواڈور ایلینڈے

سلواڈور گلرمو ایلیندے گوسنس (ڄمݨ دی تاریخ: 26 جون 1908ء - فوت تھیوݨ دی تاریخ: 11 ستمبر 1973ء) ہک سوشلسٹ سیاست دان ہن، جِنہاں نے چلی دے اٹھائیویں صدر دے طور تے 1970ء توں ڳھن کے 1973ء وچ اپݨے قتل تک خدمات انجام ݙتیاں۔ جمہوریت کیتے پرعزم جمہوری سوشلسٹ دے طور تے، انہاں کوں لاطینی امریکہ وچ لبرل جمہوریت وچ صدر منتخب تھیوݨ والے پہلے مارکسسٹ دے طور تے بیان کیتا ڳیا ہے۔۔        

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
می الکیلہ

می الکیلہ (عربی: می الكيلة) (ڄمݨ دی تاریخ 8 اپریل 1955ء) ہک فلسطینی ڈاکٹر، سفارت کار اتے سیاست دان زنانی ہن جیہڑی فلسطین دی پہلی زنانی وزیر صحت دے عہدے تے فائز ہن۔ انہاں نے صحت عامہ اتے صحت انتظامیہ وچ پی ایچ ڈی کیتی ہے۔ انہاں نے وزیر صحت دی حیثیت نال فلسطینی میڈیکل کونسل دی صدارت کیتی ہے۔ او موجودہ وزیر اعظم ڈاکٹر محمد مصطفی دی سربراہی وچ فلسطینی اتھارٹی دا وی حصہ ہن۔ 

## ٻیا ݙیکھو

* وزارت صحت، فلسطین

## حوالہ جات

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
رچرڈ ہوفسٹیڈٹر

رچرڈ ہوفسٹیڈٹر (1916 - 1970) امریکہ دی سیاسی تاریخ دا ڄاݨ وند

رچرڈ ہوفسٹیڈٹر ، جنہاں دا 1916 وچ جنم تھیا تے 1970 وچ وفات پاتی ، امریکہ دی سیاسی تاریخ دے حوالے نال ہک اہم ناں ہے ۔ انہاں دی تحقیق اتے لکھت ، امریکہ دی سیاسی روایتاں اتے انہاں دے ارتقاء کوں سمجھݨ وچ مددگار ثابت تھیندی ہے ۔ انہاں دا علم ، امریکی سیاست دے مختلف پہلوواں ، خاص طور تے انہاں دی فکری بنیاداں اتے سماجی اثرات کوں نکھار تے سامݨے گھن آندے ۔ 

انہاں دی تحقیق ، امریکی سیاست دے مختلف ادوار ، انہاں دی فکری روایتاں اتے انہاں دے سماجی اثرات کوں تفصیل نال بیان کریندی ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ، خاص طور تے "دی پیرا نوئیڈ سٹائل ان امریکن پولیٹکس" ، امریکی سیاست دے مطالعے وچ ہک اہم مقام رکھدیاں ہن ۔ انہاں دی سوچ ، اساکوں امریکی سیاست دے ماضی کوں سمجھݨ اتے انہاں دے موجودہ اثرات کوں ڄاݨݨ وچ مدد ݙیندی ہے ۔ 

انہاں دا کم ، امریکی سیاست دی تاریخ دے بارے وچ ہک اہم ماخذ ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، اساݙے کیتے امریکی سیاست دے واقعات اتے انہاں دے اثرات کوں سمجھݨ دی راہ ہموار کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، امریکی سیاست دی تاریخ دے علم وچ ہک قیمتی اضافہ ہے ۔ انہاں دی سوچ ، اساݙے ذہن کوں امریکی سیاست دی تاریخ دے نویں رستیاں دی طرف گھن ویندی ہے ۔
سمنتھا بی

سمنتھا بی (پیدائش 25 اکتوبر 1969)  کینیڈین تے امریکی مزاح نگار، مصنف، پروڈیوسر، سیاسی مبصر، اداکارہ تے ٹیلی ویژن میزبان ہَن۔ سمنتھا بی جان سٹیورٹ دے نال *دی ڈیلی شو* وِچ نامہ نگار دے طور تے شہرت حاصل کر گئی، جِتھاں اوہ سب توں طویل عرصے تک کم کرݨ آلی باقاعدہ نامہ نگار بݨ گئی۔ 2015 وِچ، اوہ 12 سال بعد آپݨا شو، *سمانتھا بی دے نال فل فرنٹل* شروع کرݨ کِیتے شو چھوڑ ݙِتّا۔ ایہ شو 2022ء وِچ ٹی بی ایس دے "کاروبار تے مبنی فیصلے" دے طور تے منسوخ کر ݙِتّا گیا ہئی۔ 2017ء وِچ، ٹائم نے آپݨی سالانہ *ٹائم 100* فہرست وِچ اُون٘ہاں کوں دُنیا دی 100 بااثر شخصیات وِچوں ہک قرار ݙِتّا۔

سمنتھا بی ٹورنٹو، اونٹاریو وِچ پیدا تھئی ہئی تے ڈیبرا تے رونالڈ بی دی دِھی  ہئی۔  اُون٘ہاں نے آپݨے خاندان دے بارے وِچ آکھیا ہئی: "20ویں صدی دے آغاز توں پہلے توں ڈیٹنگ، جے میکوں آپݨے خاندانی سلسلے وِچ کݙاہیں کامیاب، خوشگوار شادی تھئی ہئی، میکوں اِیں دا پتہ کائنی۔" سمنتھا بی دے والدین اُون٘ہاں دی پیدائش دے فوراً بعد الگ تھی ڳئے تے ابتدائی طور تے اُون٘ہاں دی پرورش اُون٘ہاں دی دادی نے کِیتی، جیڑھی کیتھولک اسکول وِچ سیکرٹری دے طور تے کم کریندی ہئی۔ سمنتھا بی نے آپݨے بچپن دے دوران رون سیسویلس ایونیو وِچ حاضری ݙِتّی۔ اُون٘ہاں نے ہمبر سائیڈ کالجیٹ انسٹی ٹیوٹ تے یارک میموریل کالجیٹ انسٹی ٹیوٹ وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔

سمنتھا بی نے ویٹریس دے طور تے کم کریندے ہوئے ٹورنٹو وِچ اداکاری کِیتے آڈیشن ݙیوݨ شروع کِیتے۔ 26 سال دی عُمر وِچ، سمنتھا بی نے سیلر مون دے اسٹیج پروڈکشن دے نال دورہ کِیتا جِتھاں اُون٘ہاں نے ٹائٹل رول ادا کِیتا۔ سمنتھا بی نے سیلر مون دے "اے" کاسٹ وِچ پرفارم کِیتا تے مستقبل دے شوہر جیسن جونز "بی" کاسٹ دے رُکن ہَن۔ ایٹم فائر بالز دے چار بانی ارکان وِچوں ہک ہئی، جیڑھا ٹورنٹو وِچ مُقامی اسکیچ کامیڈی گروپ ہئی۔ فائر بالز ساریاں زنانیاں ہَن۔
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:SamanthaBeeFeb2011.jpg|thumb|ہڈسن یونین سوسائٹی ایونٹ وِچ  سمنتھا بی، 2011ء
2001ء وِچ، سمنتھا بی نے اداکار تے مصنف جیسن جونز نال شادی کِیتی، جِن٘ہاں نال اُون٘ہاں دی پہلی ملاقات 1996ء وِچ تھئی ہئی۔ اوہ مینہیٹن، نیویارک وِچ رہندے ہَن۔ جنوری 2006ء وِچ، اُون٘ہاں نے آپݨے پہلے بچے کوں جنم ݙِتّا، جیندا ناں پائپر رکھیا ڳیا، ول مارچ 2006ء وِچ *ڈیلی شو* وِچ واپس آئی۔ 24 جنوری 2008ء کوں، سمنتھا بی نے 2008ء دی صدارتی مہم دی میڈیا کوریج دے بارے وِچ تھوڑی دیر دے دوران ائیر تے ݙوجھے حمل دا اعلان کِیتا۔ 2008ء وِچ، اُن٘ہاں دا ݙوجھا بچہ، فلیچر ناں دا پُتر پیدا تھیا۔ اُن٘ہاں دا تِیجا بچہ، ہک دِیہنٹ جیندا ناں ریپلے ہئی، 2010ء دے آخر وِچ پیدا تھئی۔ آپݨے تِیجے حمل دے دوران، سمنتھا بی نے مذاق وِچ آکھیا ہئی جو اوہ تے جونز "بچے ایویں پیدا کریندے پئے ہَن جیویں اساں کسان ہوووں۔"

## حوالے

ونکی:امریکی مصنف زنانیاں
ونکی:کینیڈین فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:ٹورانٹو دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:زنانیت پسند امریکی
ونکی:امریکی یاداشت نگار زنانیاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی صوتی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
سارہ پیلن

link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Sarah_Palin_by_Gage_Skidmore_2.jpg|thumb|سارہ پیلن
سارہ لوئیس پیلن (/ˈpeɪlɪn/ ⓘ پیئے-لِن; نیں ہیتھ; جنمی 11 فروری 1964) اک امریکی سیاست دان، مبصر تے مصنف ہِے جیڑھی 2006 توں 2009 تک الاسکا دی نویں گورنر دی حیثیّت نال خدمت کیتی۔ اوہ 2008 دے ریپبلکن نائب صدارتی امیدوار وی ہَئی، جان مکین دے نال، جیڑھے امریکی سینیٹ دے رُکن ہَن۔

سارہ پیلن 1992 وچ وسیلا دے شہری کونسل دے کِیتے چُݨی ڳئی ہَئی تے 1996 وچ وسیلا دی میئر بݨ ڳئی ہَئی۔ 2003 وچ، لیفٹیننٹ گورنر دے کِیتے ناکام رن دے بعد، اُون٘وں الاسکا آئل اینڈ گیس کنزرویشن کمیشن دی چیئر دے طور تے مقرر کِیتا ڳیا، جیڑھا الاسکا دے تیل تے گیس دے کھیتراں دی حفاظت تے کارکردگی دی نگرانی دا ذمہ دار ہَئی۔ 2006 وچ، 42 سال دی عُمر وچ، اوہ الاسکا دی گورنر چُݨی جاݨ والی سَبھ توں گھَٹ عُمر دی زنانی بݨ ڳئی ہَئی۔ اُون٘دی اخلاقیات دی چھان بین دے خلاف لڑائی دے پاروں، اُون٘دے تے الاسکا دی ریاست دے وڈے قانونی اخراجات دی وجہ نال، اُون٘وں 2009 وچ استعفی ݙیوݨا پِیا۔

سارہ پیلن کوں 2008 دے ریپبلکن نیشنل کنونشن وچ جان مکین دے نائب صدارتی امیدوار دے طور تے نامزد کِیتا ڳیا ہَئی۔ اوہ پہلی ریپبلکن زنانی نائب صدارتی امیدوار ہَئی تے جیرالڈائن فیرارو دے بعد کہیں وݙی پارٹی دی ݙوجھی زنانی نائب صدارتی امیدوار ہَئی۔ مکین-پیلن ٹکٹ بعد وچ ڈیموکریٹک پارٹی دے اُوݨ وقت دے سینیٹر بارک اوباما تے جو بائیڈن دے خلاف 2008 دے انتخابات ہار ڳیا۔ پورے الیکشن مہم دے دوران، اُون٘دی عوامی شبیہہ تے تجربے میڈیا دی توجہ دا مرکز ہَن۔ اگرچہ جان مکین دے نال اُون٘دی نائب صدارتی مہم کامیاب نہ تِھئی، 2008 دے صدارتی انتخابات نے سارہ پیلن دی قومی پہچان وِچ وݙی وادھا کر ݙِتی۔

2009 وچ گورنر دے طور تے استعفی ݙیوݨ دے بعد، اُون٘ے ٹی پارٹی موومنٹ دے مالیاتی قدامت پسند مہم دے کِیتے مہم چلائی ہَئی۔ اِیندے علاوہ، اُون٘ے متعدد انتخابی سائیکلز وچ کئی امیدواراں کوں عوامی حمایت ݙِتی ہَئی، بشمول ڈونلڈ ٹرمپ دی 2016 دی صدارتی مہم۔ اُون٘ے ٹیلی ویژن شخصیت دے طور تے وی کَم کِیتا ہِے۔ 2010 توں 2015 تک، اُون٘ے فاکس نیوز کِیتے سیاسی تبصرے فراہم کِیتے۔ اُون٘ے ٹی ایل سی دے سارہ پیلنز الاسکا دی میزبانی 2010–11 وچ کیتی تے سپورٹس مین چینل تے ایمیزنگ امریکہ ود سارہ پیلن 2014–15 وچ کیتی۔ 2014 توں 2015 تک، اُون٘ے ٹی اے پی پی ٹی وی دے ذریعے اک مختصر عرصے تک چلݨ والا سبسکرائبر بیسڈ آنلائن ٹی وی چینل، سارہ پیلن چینل، چلایا۔ اُون٘دی ذاتی یاداشت، گوئنگ روگ، جیڑھی 2008 دے انتخابات دے بعد لِکھی ڳئی ہَئی، ہِک ملین توں زائد کاپیاں وِکریاں۔

2022 وچ، سارہ پیلن نے الاسکا دے ایٹ-لارج کانگریسی سیٹ دے کِیتے خاص انتخاب وِچ حصہ گِھدا، جیڑھا ڈان ینگ دی وفات دے بعد خالی تِھیا ہَئی، پر میری پیٹولا دے خلاف ہار ڳئی، جیڑھی ڈان ینگ دے ادھورے دور کوں پورا کرݨ والی ہَئی۔ سارہ پیلن دا سامݨا میری پیٹولا تے ٻئے نال نومبر دے عام انتخابات وِچ ٻیاہ تِھیا، تے اوہ ٻیاہ میری پیٹولا دے خلاف ہار ڳئی، جیڑھی ہِک مکمل ٻہ سالہ مدت دے کِیتے دوبارہ چُݨی ڳئی ہَئی۔

## حوالے

ونکی:امریکی یاداشت نگار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی مصنف زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دے امریکی سیاست دان
ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ڈیوڈ ہوگن

ڈیوڈ ہوگن (1923 - 1988) ݙوجھی عالمی جنگ دا تاریخ دان

ڈیوڈ ہوگن ، جنہاں دا 1923 وچ جنم تھیا تے 1988 وچ وفات پاتی ، نو-نازی سوچ دے حوالے نال ہک متنازعہ ناں ہے ۔ انہاں دی لکھت ، ݙوجھی عالمی جنگ دے تاریخی واقعات کوں نویں انداز وچ پیش کریندی ہے ، جیندے وچ انہاں دی سوچ ، نو-نازی نظریات دی طرف جھکاؤ رکھدی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ، ݙوجھی عالمی جنگ دے واقعات کوں اپݨی سوچ دے مطابق پیش کرݨ دی کوشش کریندی ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ، خاص طور تے "دی فورسڈ وار" ، جنگ دے بارے وچ انہاں دے متنازعہ نظریات کوں بیان کریندیاں ہن ۔ انہاں دی سوچ ، تاریخی واقعات کوں نو-نازی نظریات دے مطابق پیش کرݨ دی کوشش کریندی ہے ۔ 

انہاں دا کم ، تاریخی واقعات دے بارے وچ متنازعہ نظریات پیش کریندا ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، ݙوجھی عالمی جنگ دے واقعات کوں نویں انداز وچ پیش کرݨ دی کوشش کریندی ہے ، جیندے وچ انہاں دی سوچ ، نو-نازی نظریات دی طرف جھکاؤ رکھدی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ، تاریخی واقعات دے بارے وچ متنازعہ نظریات پیش کریندی ہے ۔
سارہ بریلیس

سارہ بیتھ بریلیس (انگریزی: Sara Beth Bareilles) (تلفظ: /bəˈrɛlɪs/، bə-RELL-iss; پیدائش دسمبر 7, 1979) ہک امریکی ڳائیکہ، نغمہ نگار تے اداکارہ تھئی ہَئی۔ انّھاں نے ریاستہائے متحدہ وِچ تُوں ٻہوں زیادہ ۳ ملین البمز تے ۱۵ ملین توں زیادہ سنگلز ویچے۔ انّھاں نے مختلف اعزازات گِھدّے، جِنّھاں وِچ ۲ گریمی ایوارڈز دے نال نال ۳ پرائم ٹائم ایمی ایوارڈز تے ۲ ٹونی ایوارڈز کِیتے نامزدگی شامل تھئی ہَئی۔ فروری 2012ء وِچ، وی ایچ ۱ نے انّھاں کوں موسیقی دیاں ۱۰۰ وَدھیاں زنانیاں وِچوں ہک قرار ݙِتّا۔

## ابتدائی حیاتی
سارہ بریلیس دی پیدائش تے پرورش یوریکا، ہمبولٹ کاؤنٹی، کیلیفورنیا وِچ تِھئی ہَئی، بونی ہالورسن ہک جنازے دے گھر دے کارکن، دیاں تِݨاں دِھیاں وِچوں ہک تے اُنّھاں دے پیو پال بریلیس ہک انشورنس ایڈجسٹر تِھئے ہَن۔ انّھاں دیاں ݙو بھیݨاں ہَن، سٹیسی تے جینیفر تے ہک سوتیلی بھیݨ، میلوڈی۔ انّھاں دی نسل اطالوی، انگریزی، جرمن، پرتگالی تے فرانسیسی نال ملدی ہَئی۔ انّھاں دا آخری ناں بریلیس فرانسیسی ہَئی۔ انّھاں کُجھ اطالوی ویندی ہَئی تے کالج دے دوران ہک سال بولونیا، اطالیہ وِچ رہی ہَن۔ سارہ بریلیس دی پرورش کاتھولک کلیسیا دے مطابق تِھئی ہَئی تے انّھاں نے جونیئر ہائی تک پاروشیئل اسکول وِچ تعلیم گِھدّی، جِہڑیلے اوہ پبلک اسکول وِچ منتقل تِھئیں۔ انّھاں نے ہائی اسکول کوئر، لمیٹڈ ایڈیشن تے مقامی کمیونٹی تھیٹر میوزیکل پروڈکشنز وِچ حصّہ گِھدّا، جِنّھاں وِچ انّھاں دے ہائی اسکول دی لٹل شاپ آف ہاررز دی پروڈکشن وی شامل ہَئی، جِتّھاں اوہ آڈری دے طور تے نمودار تِھئیں۔

1998ء وِچ یوریکا ہائی اسکول توں فارغ التحصیل تِھیوݨ دے بعد، بریلیس نے یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، لاس اینجلس وِچ کمیونیکیشن اسٹڈیز دا مطالعہ کِیتا۔ انّھاں نے طلبہ دے سالانہ کنسرٹ یو سی ایل اے اسپرنگ سنگ وِچ پرفارم کِیتا، ݙو واری جِتیا۔ سارہ بریلیس نے خود کوں پیانو سمیت متعدد آلات بَجاوݨ سِکھائے۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:نیو یارک شہر دے گائیک
ونکی:امریکی یاداشت نگار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:امریکی صوتی اداکار زنانیاں
ونکی:زنانیت پسند امریکی
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی سٹیج اداکار زنانیاں
ونکی:اطالوی نژاد امریکی شخصیتاں
ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سریما بندرانائیکے

سریما رتوتے دیاس بندرانائیکے ( (سنہالی: සිරිමා රත්වත්තේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක)‏  ; (تمل: சிறிமா ரத்வத்தே டயஸ் பண்டாரநாயக்கே)‏  ; 17 اپریل 1916ء – 10 اکتوبر 2000ء)، جیکوں عام طور پر سریماوو بندرانائیکے دے ناں  توں سنڄاتا ویندا ہے، سری لنکا دی ہک سیاست دان ہئی ۔ اوہ دنیا کی پہلی زنانی وزیر اعظم ہئی ، اوہ 1960ء وچ سری لنکا (اوں ویلے ڈومینین آف سیلون) دی وزیر اعظم بݨیں۔

## حواشی

## حوالہ جات

ونکی:اکویہویں صدی دیاں سیاست دان زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
گریجا پرساد کوئرالہ

گریجا پرساد کوئرالہ ہک نیپالی سیاست دان ہن۔ او 20 فروری 1925ء کوں پیدا تھئی ۔ کوئرالہ دا تعلق نیپالی کانگریس پارٹی نال ہئی اتے او چار واری نیپال دے وزیر اعظم بݨے۔ انہاں نے ملک توں شاہ گیانندر دے اقتدار دے خاتمے کیتے وی مہم چلائی۔ گریجا کوئرالہ کوں ہک ایجھے ملک وچ استحکام دی علامت سمجھا ویندا ہئی، جتھاں حکومت ہمیشہ عدم استحکام دا شکار رہی۔ ساہ گھٹݨ  دی بیماری دی وجہ توں ویہہ مارچ 2010ء کوں انہاں دا انتقال تھیا۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
سارا مولٹن

سارہ مولٹن دی پیدائش 19 فروری، 1952 وِچ تھئی ہئی۔ اوہ ہک امریکی شیف، باورچی کتاب دی مصنفہ تے ٹیلی ویژن دی شخصیت ہَن۔ نیو یارک ٹائمز دے ہک مضمون وِچ، کم سیورسن نے مولٹن کوں "ملک دے سبھ توں پائیدار نسخہ لکھݨ والیاں تے کھانا پکاوݨ دے اساتذہ وِچوں ہک تے فوڈ ٹیلی ویژن تے رسالیاں دا بہترین ڈین" قرار ݙِتّا ہئی۔

اوہ گڈ مارننگ امریکا کِیتے آن ائیر فوڈ ایڈیٹر ہَن، جیڑھا 1997 توں 2012 تئیں اے بی سی ٹیلی ویژن نیٹ ورک تے مارننگ نیوز تے ٹاک شو دے طور تے نشر تھیندا رہیا۔ اوہ 20 سالاں توں گورمیٹ وِچ ایگزیکٹو ڈائننگ روم دی شیف ہَن، ایہ معاہدہ صرف اِتّھوں ختم تھیا جݙاں میگزین نے 2009 وِچ اشاعت بند کر ݙِتی۔

## ابتدائی حیاتی تے تعلیم
مولٹن نیو یارک وِچ پیدا تھئی ہَن۔ انّھاں نے نیو یارک سٹی دے دی بریلی اسکول وِچ تعلیم حاصل کِیتی۔

مولٹن نے 1975 وِچ نیو یارک دے ہائیڈ پارک وِچ کلینری انسٹی ٹیوٹ آف امریکا وِچ داخلہ گھِدّا تے 1977 وِچ اعلیٰ اعزاز نال فارغ التحصیل تھئی ہَن۔

## پیشہ ورانہ حیاتی
تعلیم مکمل کرݨ دے بعد، انّھاں نے فوری طور تے ریستوراناں وِچ کم کرݨ شروع کِیتا، پہلے بوسٹن، میساچوسٹس وِچ تے ول نیو یارک سٹی وِچ۔ 1979 وِچ، انّھاں نے فرانس دے شہر چارٹس وِچ ہنری چہارم ریستوراں دے ماسٹر شیف مورس کازلیس دے نال صرف پوسٹ گریجویٹ اپرنٹسشپ کِیتے کم کِیتا۔ 1981 تے 1983 دے درمیان، اوہ نیو یارک شہر وِچ تھری اسٹار ریستوراں لا ٹولائپ وِچ شیف ٹورنامنٹ ہَن۔

### سارہ مولٹن ککس اٹ ہوم
انّھاں دی پہلی کتاب، *سارہ مولٹن ککس اٹ ہوم*، اکتوبر 2002 وِچ برڈ وے بوکس نے شائع کِیتی ہئی۔ ایندا مقصد ہر کہیں کوں گھر وِچ مزیدار تے صحتمند کھانا پکاوݨ تے گھر والیاں دے نال کھانا کھاوݨ دی ترغیب ݙیوݨ ہئی تاکہ فاسٹ فوڈ دے امریکی عوام تے تباہ کن اثرات کوں کم کِیتا ونڄ سڳے۔

## ذاتی حیاتی
مولٹن دے شوہر بل ایڈلر، ہک امریکی میوزک صحافی تے نقاد ہَن۔ انّھاں دے ݙو بچّے ہَن۔ مولٹن تے اُن٘ہاں دا کنبہ نیو یارک وِچ رہندے ہَن۔

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دیاں امریکی مصنف زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دیاں امریکی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ایم ایم جیکب

ایم ایم جیکب (9 اگست 1926-8 جولائی 2018) پورا ناں منڈاکل میتھیو جیکب ہک بھارتی سیاست دان ہئی، جیہڑا انڈین نیشنل کانگریس وچ کم کریندا ہئی۔ اوں نے تروولا، کیرالہ توں اچما کنّوتھارا نال شادی کیتی (مرݨ دے بعد توں) اتے اوندیاں چار دھیریں ہن۔ اونکوں 1995ء وچ اتے ول 2000ء وچ ݙوجھی مدت کیتے میگھالیہ دا گورنر مقرر کیتا ڳیا۔ اوں نے 1996ء وچ کجھ عرصے کیتے اروناچل پردیش دے گورنر دا عہدہ وی سنبھالا۔ او کہیں وی بھارتی ریاست دا سب توں لمبا عرصہ خدمات انجام ݙیوݨ آلا گورنر ہئی۔ اوں نے 11 سال توں زیادہ عرصے تک خدمات انجام ݙتیاں۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے