open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
مناخم بیگن

## مناخم بیگن
مناخم بیگن (16 اگست 1913 – 9 مارچ 1992) ہک اسرائیلی سیاستدان ہن ، جنہاں ہیروت اتے لیکود ݙونہاں پارٹیاں دی بنیاد رکھی اتے اسرائیل دے چھیویں وزیراعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ بیگن دی زندگی اسرائیل دی بقا ، یہودی ریاست دے قیام ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں اسرائیل دی سیاست وچ اہم کردار ادا کیتا اتے ملک کوں کئی بحراناں توں کڈھݨ وچ مدد کیتی ۔

## ابتدائی زندگی تے صیہونی تحریک
مناخم بیگن 16 اگست 1913 کوں روس وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک یہودی خاندان نال ہا ۔ انہاں کم عمری وچ ہی صیہونی تحریک وچ شمولیت اختیار کیتی ، جیڑھی فلسطین وچ یہودی ریاست دے قیام دی حامی ہئی ۔ بیگن ہک پرجوش صیہونی ہن اتے انہاں یہودی ریاست دے قیام کیتے جدوجہد وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

## ہیروت پارٹی دا قیام
بیگن 1948 وچ ہیروت پارٹی قائم کیتی ، جیڑھی پارٹی اسرائیل دی قومیت اتے یہودی اقدار دی حامی ہئی ۔ ہیروت پارٹی ستت اسرائیل دی سیاست وچ ہک اہم طاقت بݨ ڳئی ۔ بیگن ہیروت پارٹی دے اڳواݨ ہن اتے انہاں کئی سالاں تک پارٹی دی اڳواݨی کیتی ۔

## لیکود پارٹی دا قیام
1973 وچ بیگن ہیروت پارٹی اتے کجھ ٻیاں جماعتاں کوں ملا تے لیکود پارٹی قائم کیتی ۔ لیکود پارٹی وی اسرائیل دی سیاست وچ ہک اہم طاقت بݨ ڳئی ۔ بیگن لیکود پارٹی دے وی اڳواݨ ہن اتے انہاں کئی سالاں تک پارٹی دی اڳواݨی کیتی ۔

## اسرائیل دا وزیراعظم
1977 وچ مناخم بیگن اسرائیل دے وزیراعظم منتخب تھئے ۔ انہاں اسرائیل دی اقتصادی ترقی تے توجہ ݙتی اتے کئی اصلاحات نافذ کیتیاں ۔ انہاں اسرائیل دی سلامتی کوں وی مضبوط کیتا ۔ بیگن دی قیادت وچ اسرائیل کئی کامیابیاں حاصل کیتیاں ۔

## کیمپ ڈیوڈ معاہدہ
بیگن دی سب توں وݙی سوبھ مصر دے نال کیمپ ڈیوڈ معاہدہ ہئی ۔ 1978 وچ انہاں مصر دے صدر انور سادات نال امریکی صدر جمی کارٹر دی مدد نال کیمپ ڈیوڈ وچ ہک امن معاہدے تے دستخط کیتے ۔ ایہ معاہدہ اسرائیل اتے مصر دے درمیان کئی سالاں توں جاری جنگ دا خاتمہ ہا ۔ ایں معاہدے دے تحت اسرائیل سینائی جزیرہ نما مصر واپس کر ݙتا اتے ݙونہاں ملکاں دے درمیان سفارتی تعلقات قائم تھئے ۔

## نوبل امن انعام
مناخم بیگن اتے انور السادات کوں 1978 وچ کیمپ ڈیوڈ معاہدے تے دستخط کرݨ تے امن دے قیام وچ انہاں دے کردار کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے امن دے فروغ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام بیگن دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔

## موت تے میراث
مناخم بیگن 9 مارچ 1992 کوں وفات پا ڳئے ۔ انہاں دی موت نال اسرائیل ہک عظیم اڳواݨ توں محروم تھی ڳیا ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔ انہاں دے خیالات اتے نظریات اڄ وی اسرائیل دی سیاست تے اثر انداز ہن ۔ مناخم بیگن ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک سیاستدان ، صیہونی اڳواݨ ، اتے امن دے علمبردار ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی اسرائیل دی بقا ، یہودی ریاست دے قیام ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دے خیالات اتے نظریات اڄ وی اسرائیل کیتے مشعل راہ ہن ۔
نتاشہ علی

نتاشہ علی (اردو: نتاشہ علی، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ، ماڈل اَتے میزبان ہِن۔ نتاشہ کوں ڈرامہ سیریل "تلافی"، "خاص" اَتے "ملال یار" وِچ آپݨے بہترین کرداراں دی نسبت کنوں سُن٘ڄاݨا وین٘دا ہِے۔ 

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن سیریز

### فلماں

## حوالے

ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
مدر ٹریسا

## مدر ٹریسا
مدر ٹریسا (ڄم ویلے انجیز گونجھے بویاجیو ، 26 اگست 1910 – 5 ستمبر 1997) ہک البانوی-انڈین کیتھولک نن ہن ، جنہاں مشنریز آف چیریٹی دی بنیاد رکھی اتے او کیتھولک سینٹ ہن ۔ سکوپیہ وچ پیدا تھئیاں ، جیڑھا اوں ویلے سلطنت عثمانیہ دا حصہ ہا ، انہاں دی پرورش ہک مذہبی کیتھولک خاندان وچ تھئی ۔ 18 سال دی عمر وچ ، او آئرلینڈ چلی ڳئیاں تاں جو سسٹرز آف لوریٹو وچ شمولیت اختیار کرݨ اتے بعد وچ ہندوستان چلی ڳئیاں ، جتھاں انہاں اپݨی زندگی دا بیشتر حصہ گزارا اتے مشنری کم کیتا ۔ 4 ستمبر 2016 کوں ، انہاں کوں کیتھولک چرچ سینٹ ٹریسا آف کلکتہ دے طور تے کینونائز کیتا ۔ انہاں دا ورہیݨا ، 5 ستمبر ، ہݨ انہاں دے عید دے ݙینہہ دے طور تے منایا ویندا ہے ۔ مدر ٹریسا دی زندگی انسانیت دی خدمت ، غریباں دی مدد ، اتے محبت دے پیغام کوں عام کرݨ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں اپݨی زندگی دے ذریعے دنیا کوں محبت اتے ہمدردی دا سبق ݙتا ۔ 

## ابتدائی زندگی تے مذہبی سفر
انجیز گونجھے بویاجیو 26 اگست 1910 کوں شمالی مقدونیہ دے شہر سکوپیہ وچ پیدا تھئیں ۔ انہاں دے والد ہک البانوی تاجر ہن اتے انہاں دی والدہ ہک گھریلو خاتون ہن ۔ انجیز ہک مذہبی خاندان وچ پلی وݙھی ۔ انہاں کم عمری وچ ہی مذہبی زندگی اختیار کرݨ دا فیصلہ کیتا ۔ 18 سال دی عمر وچ او آئرلینڈ ڳئیاں اتے سسٹرز آف لوریٹو وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ اتھاں انہاں مدر ٹریسا دا ناں اختیار کیتا ۔ 

## ہندوستان وچ مشنری کم
1929 وچ مدر ٹریسا ہندوستان آئیاں اتے کولکتہ وچ رہائش اختیار کیتی ۔ انہاں غریباں اتے بے سہارا لوکاں دی خدمت کرݨ کیتے اپݨی زندگی وقف کر ݙتی ۔ انہاں مشنریز آف چیریٹی دے ناں نال ہک تنظیم قائم کیتی ، جیڑھی تنظیم اڄ وی دنیا بھر وچ غریباں دی خدمت کریندی ہے ۔ مدر ٹریسا کولکتہ دیاں جھڳیاں وچ کم کیتا اتے بیمار اتے مرݨ والے لوکاں دی دیکھ بھال کیتی ۔ انہاں یتیم خانیاں اتے سکول وی قائم کیتے ۔ 

## محبت تے خدمت دا پیغام
مدر ٹریسا دا پیغام محبت اتے خدمت دا ہا ۔ انہاں دا خیال ہا کہ ہر شخص خدا دی اولاد ہے اتے ہر شخص محبت دا حقدار ہے ۔ انہاں اپݨی زندگی دے ذریعے دنیا کوں ایہ سبق ݙتا کہ انسانیت دی خدمت سب توں وݙی عبادت ہے ۔ انہاں غریباں ، بیماراں ، اتے بے سہارا لوکاں دی خدمت کیتی اتے انہاں کوں محبت اتے ہمدردی دا احساس ݙیوایا ۔ 

## نوبل امن انعام
مدر ٹریسا کوں 1979 وچ امن دے فروغ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی انسانیت دی خدمت اتے امن دے پیغام کوں عام کرݨ دیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام مدر ٹریسا دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

## سینٹ دا درجہ
مدر ٹریسا دی موت دے بعد انہاں دے معجزات دی تصدیق تھئی ۔ 2016 وچ انہاں کوں کیتھولک چرچ سینٹ دا درجہ ݙتا ۔ انہاں کوں سینٹ ٹریسا آف کلکتہ دے ناں نال وی ڄاݨیا ویندا ہے ۔ 

## موت تے میراث
مدر ٹریسا 5 ستمبر 1997 کوں وفات پا ڳئیاں ۔ انہاں دی موت نال دنیا ہک عظیم انسان دوست توں محروم تھی ڳئی ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔ مدر ٹریسا ہک ہمہ جہت شخصیت دی مالک ہن ۔ او ہک نن ، انسان دوست ، اتے امن دی علمبردار ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی انسانیت دی خدمت ، غریباں دی مدد ، اتے محبت دے پیغام کوں عام کرݨ کیتے وقف کر ݙتی ۔  انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم انسان دوست دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ محبت اتے خدمت نال دنیا کوں زیادہ بہتر بݨایا ونڄ سڳدا ہے ۔ مدر ٹریسا دی زندگی ایں ڳالھ دی عکاسی کریندی ہے کہ ہر شخص کوں انسانیت دی خدمت کرݨ اتے محبت دا پیغام عام کرݨ کیتے کوششاں کرݨیاں چاہیدیاں ہن ۔
ایڈولفو پیریز ایسکویل

## ایڈولفو پیریز ایسکویل
ایڈولفو پیریز ایسکویل (ڄم 26 نومبر 1931) ہک ارجنٹائنی کارکن ، کمیونٹی آرگنائزر ، مصور ، لکھاری اتے مجسمہ ساز ہن ۔ انہاں کوں 1980 وچ ارجنٹائن دی آخری سول ملٹری ڈکٹیٹر شپ (1976–1983) دی مخالفت کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ، جیندے دوران انہاں کوں 14 مہینیاں تئیں بغیر مقدمے دے قید ، تشدد ، اتے حراست وچ رکھیا ڳیا ہا ۔ انہاں کوں ٻیاں امتیازی حیثیتاں دے علاوہ پیسم ان ٹیرس ایوارڈ وی ملیا ہا ۔ ایڈولفو پیریز ایسکویل دی زندگی انسانی حقوق دے تحفظ ، جمہوریت دے قیام ، اتے لاطینی امریکہ وچ سماجی انصاف دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں تشدد اتے ناانصافی دے خلاف آواز بلند کیتی اتے اپݨے ملک وچ ہر شہری کیتے برابر حقوق دا مطالبہ کیتا ۔ 

## ابتدائی زندگی تے سماجی سرگرمیاں
ایڈولفو پیریز ایسکویل 26 نومبر 1931 کوں بیونس آئرس ، ارجنٹائن وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک تعلیم یافتہ خاندان نال ہا ۔ انہاں آرٹ دی تعلیم حاصل کیتی اتے مصور اتے مجسمہ ساز بݨ ڳئے ۔ پر انہاں ستت سماجی سرگرمیاں وچ وی حصہ گھنݨا شروع کر ݙتا ۔ انہاں غریباں دی مدد کیتی اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے کم کیتا ۔ 

## فوجی آمریت دے خلاف جدوجہد
1976 وچ ارجنٹائن وچ فوجی آمریت قائم تھئی ۔ ایں آمریت ہزاراں لوکاں کوں قتل اتے غائب کر ݙتا ۔ پیریز ایسکویل فوجی آمریت دے خلاف آواز بلند کیتی ۔ انہاں انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں کوں بے نقاب کیتا اتے جمہوریت دی بحالی دا مطالبہ کیتا ۔ انہاں کوں کئی وار گرفتار وی کیتا ڳیا اتے تشدد دا نشانہ وی بݨایا ڳیا ، پر انہاں اپݨی جدوجہد جاری رکھی ۔ 

## نوبل امن انعام
1980 وچ ایڈولفو پیریز ایسکویل کوں ارجنٹائن وچ انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں دے خلاف جدوجہد اتے امن دے فروغ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام پیریز ایسکویل دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

## جمہوریت دی بحالی
1983 وچ ارجنٹائن وچ جمہوریت بحال تھئی ۔ پیریز ایسکویل جمہوریت دی بحالی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں دی تحقیقات دا مطالبہ کیتا اتے انصاف دے قیام کیتے زور ݙتا ۔ انہاں لاطینی امریکہ وچ وی جمہوریت دے فروغ کیتے کم کیتا ۔ 

## موت تے میراث
ایڈولفو پیریز ایسکویل اڄ وی انسانی حقوق دے تحفظ اتے امن دے فروغ کیتے کم کریندے پئے ہن ۔ انہاں دی جدوجہد لاطینی امریکہ وچ انسانی حقوق دی تحریک کیتے ہک مثال ہے ۔ ایڈولفو پیریز ایسکویل ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک کارکن ، کمیونٹی آرگنائزر ، مصور ، لکھاری ، اتے مجسمہ ساز ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی انسانی حقوق دے تحفظ ، جمہوریت دے قیام ، اتے لاطینی امریکہ وچ سماجی انصاف دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم اڳواݨ دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ ناانصافی دے خلاف آواز بلند کرݨ اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے جدوجہد کرݨ نال سماجی تبدیلیاں آندیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔
نبیلہ (اداکارہ)

شیریں گل (اردو: نبیلہ (اداکارہ)، کنوں) جیکوں نبیلہ دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔ ہِک پاکستانی اداکارہ ہَئی۔ انّھاں کوں ملکہ جذبات (جذبیاں دی ملکہ) دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہَئی کیوں جو اُوہ اکثر فلماں وِچ پیش کِیتے ڳئے المناک کرداراں دی وجہ کنوں۔ انّھاں نے اردو اَتے پنجابی فلماں وِچ کَم کِیتا اَتے فِلماں:*آشیانہ* (1964)، *بدنام* (1966)، *بابل دا وہرہ* (1968)، *جگ بیتی* (1968)، *پگری سنبھل جٹا* (1968)، *صائقہ* (1968) وِچ آپݨے کرداراں کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔

## فلمو گرافی

### فلماں

## ایوارڈز اَتے پِچھاݨ

## حوالے

ونکی:ویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
الوا میرڈال

## الوا میرڈال
الوا میرڈال (31 جنوری 1902 – 1 فروری 1986) ہک سویڈش ماہر عمرانیات ، سفارتکار اتے سیاستدان ہن ۔ او غیر مسلح کاری دی تحریک دی ہک نمایاں اڳواݨ ہن ۔ انہاں الفونسو گارشیا روبلز دے نال مل تے 1982 وچ نوبل امن انعام حاصل کیتا ۔ انہاں 1924 وچ گنار میرڈال نال شادی کیتی ، انہاں کوں 1974 وچ اقتصادی علوم وچ نوبل میموریل انعام ملیا ، جیندے نال او نوبل انعام جتݨ والے چوتھے شادی شدہ جوڑے بݨ ڳئے ، اتے ہک ݙوجھے توں آزاد (بمقابلہ سائنسدان جوڑیاں ولوں مشترکہ نوبل انعام) جتݨ والے پہلے جوڑے بݨے ۔ الوا میرڈال دی زندگی امن دے قیام ، غیر مسلح کاری ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے سماجی انصاف دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں اپݨی زندگی دے ذریعے دنیا کوں ہک بہتر جگہ بݨاوݨ کیتے اݨتھک محنت کیتی ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
الوا میرڈال 31 جنوری 1902 کوں سویڈن وچ پیدا تھئیں ۔ انہاں دا تعلق ہک تعلیم یافتہ خاندان نال ہا ۔ انہاں تعلیم حاصل کیتی اتے سماجیات وچ دلچسپی ݙتی ۔ انہاں لنڈن سکول آف اکنامکس اتے جنیوا وچ تعلیم حاصل کیتی ۔

## سماجی تے سیاسی سرگرمیاں
الوا میرڈال ہک فعال سماجی کارکن ہن اتے انہاں کئی سماجی تحریکاں وچ حصہ گھدا ۔ انہاں خواتین دے حقوق ، بچوں دے حقوق ، اتے غریباں دی مدد کیتے کم کیتا ۔ او سویڈن دی سیاست وچ وی سرگرم ہن اتے انہاں کئی اہم عہدیاں تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ انہاں اقوام متحدہ وچ وی سویڈن دی نمائندگی کیتی ۔

## غیر مسلح کاری دی تحریک
الوا میرڈال غیر مسلح کاری دی ہک پرجوش حامی ہن ۔ انہاں ایٹمی ہتھیاراں دے خلاف آواز بلند کیتی اتے بین الاقوامی سطح تے غیر مسلح کاری کیتے کوششاں کیتیاں ۔ انہاں دا خیال ہا کہ جنگ انسانیت دی سب توں وݙی دشمن ہے اتے امن دے قیام کیتے ہر ممکن کوشش کرݨی چاہیدی ہے ۔ انہاں کئی کتاباں اتے مضامین لکھئے جنہاں وچ انہاں غیر مسلح کاری دی اہمیت تے زور ݙتا ۔

## نوبل امن انعام
الوا میرڈال اتے الفونسو گارشیا روبلز کوں 1982 وچ غیر مسلح کاری کیتے انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے امن دے فروغ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام میرڈال دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔

## موت تے میراث
الوا میرڈال 1 فروری 1986 کوں وفات پا ڳئیاں ۔ انہاں دی موت نال دنیا ہک عظیم اڳواݨ اتے امن پسند توں محروم تھی ڳئی ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔ الوا میرڈال ہک ہمہ جہت شخصیت دی مالک ہن ۔ او ہک ماہر عمرانیات ، سفارتکار ، سیاستدان ، اتے امن دی علمبردار ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی امن دے فروغ ، غیر مسلح کاری ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے سماجی انصاف دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔  انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم اڳواݨ دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔
الفونسو گارشیا روبلز

## الفونسو گارشیا روبلز
الفونسو گارشیا روبلز (20 مارچ 1911 – 2 ستمبر 1991) ہک میکسیکی سفارتکار اتے سیاستدان ہن ، جنہاں سویڈن دی الوا میرڈال دے نال مل تے 1982 وچ نوبل امن انعام حاصل کیتا ۔ گارشیا روبلز دی زندگی لاطینی امریکہ وچ امن دے قیام ، غیر جوہری ہتھیاراں دے پھیلاؤ کوں روکݨ ، اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں اپݨی زندگی دے ذریعے دنیا کوں ہک بہتر جگہ بݨاوݨ کیتے اݨتھک محنت کیتی ۔

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
الفونسو گارشیا روبلز 20 مارچ 1911 کوں میکسیکو وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک تعلیم یافتہ خاندان نال ہا ۔ انہاں قانون دی تعلیم حاصل کیتی اتے بین الاقوامی قانون وچ دلچسپی ݙتی ۔ انہاں پیرس اتے ہیگ وچ وی تعلیم حاصل کیتی ۔

## سفارتی کیریئر
گارشیا روبلز کئی سالاں تک میکسیکو دی وزارت خارجہ وچ خدمات انجام ݙتیاں ۔ انہاں بین الاقوامی تعلقات کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں کئی ملکاں دے نال معاہدے کیتے اتے بین الاقوامی تعاون کوں ودھاوݨ کیتے کوششاں کیتیاں ۔ انہاں اقوام متحدہ وچ وی میکسیکو دی نمائندگی کیتی ۔

## غیر جوہری ہتھیاراں دا پھیلاؤ روکݨ دی کوشش
گارشیا روبلز غیر جوہری ہتھیاراں دے پھیلاؤ دے خلاف ہک پرجوش مہم جو ہن ۔ انہاں لاطینی امریکہ کوں غیر جوہری ہتھیاراں توں پاک علاقہ بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں کئی بین الاقوامی معاہدیاں تے ڳالھ مہاڑ وچ حصہ گھدا جنہاں دا مقصد غیر جوہری ہتھیاراں دے پھیلاؤ کوں روکݨا ہا ۔ انہاں کئی کتاباں اتے مضامین لکھئے جنہاں وچ انہاں غیر جوہری ہتھیاراں دے خطرات تے زور ݙتا ۔

## نوبل امن انعام
الفونسو گارشیا روبلز اتے الوا میرڈال کوں 1982 وچ غیر جوہری ہتھیاراں دے پھیلاؤ کوں روکݨ کیتے انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے امن دے فروغ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام گارشیا روبلز دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔

## موت تے میراث
الفونسو گارشیا روبلز 2 ستمبر 1991 کوں وفات پا ڳئے ۔ انہاں دی موت نال دنیا ہک عظیم اڳواݨ اتے امن پسند توں محروم تھی ڳئی ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔ الفونسو گارشیا روبلز ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک سفارتکار ، سیاستدان ، اتے امن دے علمبردار ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی لاطینی امریکہ وچ امن دے قیام ، غیر جوہری ہتھیاراں دے پھیلاؤ کوں روکݨ ، اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم اڳواݨ دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔
انٹرنیشنل فزیشنز فار دی پریوینشن آف نیوکلیئر وار

## انٹرنیشنل فزیشنز فار دی پریوینشن آف نیوکلیئر وار
انٹرنیشنل فزیشنز فار دی پریوینشن آف نیوکلیئر وار (IPPNW)،  63 ملکاں وچ قومی طبی گروہاں دی ہک غیر جانبدار فیڈریشن ہے ، جیڑھی ڈاکٹرز ، طبی طلباء ، ٻئے صحت کارکناں ، اتے متعلقہ لوکاں دی نمائندگی کریندی ہے جیڑھے جوہری فنا دے خطرے توں پاک ہک زیادہ پرامن اتے محفوظ دنیا بݨاوݨ دا ہدف رکھیندے ہن ۔ تنظیم دا صدر دفتر مالڈن ، میساچوسٹس وچ ہے ۔ IPPNW کوں 1985 وچ نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ IPPNW دی زندگی جوہری ہتھیاراں دے خلاف جدوجہد ، امن دے فروغ ، اتے صحت عامہ دے تحفظ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں دنیا کوں ایٹمی جنگ دے خطرے توں آگاہ کیتا اتے انسانیت کوں امن دی طرف سݙیا ۔ 

## قیام تے مقاصد
IPPNW دا قیام 1980 وچ ڈاکٹر برنارڈ لاؤن اتے ڈاکٹر ییوگینی چازوف کیتا ہا ۔ انہاں ݙونہاں ڈاکٹراں کوں ایٹمی جنگ دے انسانیت تے اثرات دا گہرا ادراک ہا ۔ انہاں محسوس کیتا کہ طبی برادری کوں ایٹمی جنگ دے خطرے دے خلاف آواز بلند کرݨی چاہیدی ہے اتے دنیا کوں امن دی طرف سݙݨا چاہیدا ہے ۔ IPPNW دے بنیادی مقاصد وچ ایٹمی جنگ دے خطرات توں آگاہی پیدا کرݨ ، ایٹمی ہتھیاراں دی تخفیف دی وکالت کرݨ ، اتے امن دے قیام کیتے کوششاں کرݨ شامل ہن ۔ 

## سرگرمیاں
IPPNW دنیا بھر وچ کئی سرگرمیاں کریندا ہے ۔ انہاں سرگرمیاں وچ شامل ہن

عوامی تعلیم IPPNW ایٹمی جنگ دے خطرات دے بارے وچ عوامی آگاہی ودھاوݨ کیتے لیکچرز ، سیمینارز ، اتے ورکشاپس دا انعقاد کریندا ہے ۔ 

وکالت IPPNW ایٹمی ہتھیاراں دی تخفیف دی وکالت کریندا ہے اتے سیاستداناں تے زور ݙیندا ہے کہ او ایٹمی ہتھیاراں کوں ختم کرݨ کیتے اقدامات کرݨ ۔ 

تحقیق IPPNW ایٹمی جنگ دے طبی اتے ماحولیاتی اثرات تے تحقیق کریندا ہے ۔ 

تعاون IPPNW ٻیاں امن تنظیماں دے نال مل تے کم کریندا ہے تاں جو امن دے پیغام کوں عام کیتا ونڄ سڳئے ۔ 

## نوبل امن انعام
IPPNW کوں 1985 وچ ایٹمی جنگ دے خلاف جدوجہد اتے امن دے فروغ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا آدر ہا ۔ نوبل انعام IPPNW دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

## مستقبل
IPPNW اڄ وی ایٹمی ہتھیاراں دے خلاف جدوجہد کریندا پیا ہے ۔ تنظیم دا خیال ہے کہ ایٹمی ہتھیار انسانیت کیتے ہک وݙا خطرہ ہن اتے انہاں کوں مکمل طور تے ختم کرݨا چاہیدا ہے ۔ IPPNW دنیا بھر وچ امن دے قیام کیتے وی کم کریندا پیا ہے ۔ تنظیم دا خیال ہے کہ امن ای انسانیت دا مستقبل ہے ۔ 

انٹرنیشنل فزیشنز فار دی پریوینشن آف نیوکلیئر وار (IPPNW) ہک اہم تنظیم ہے جیڑھی ایٹمی جنگ دے خلاف جدوجہد کریندی ہے اتے امن دے فروغ کیتے کم کریندی ہے ۔ IPPNW دنیا کوں ایٹمی جنگ دے خطرے توں آگاہ کیتا ہے اتے انسانیت کوں امن دی طرف سݙیا ہے ۔ ایہ تنظیم اڄ وی ایٹمی ہتھیاراں دے خلاف جدوجہد کریندی پئی ہے اتے امن دے قیام کیتے کوششاں کریندی پئی ہے ۔
ایلی ویزل

## ایلی ویزل
ایلیزر ایلی ویزل (30 ستمبر 1928 – 2 جولائی 2016) رومانیہ وچ ڄمݨ والے ہک امریکی لکھاری ، پروفیسر ، سیاسی کارکن ، نوبل انعام یافتہ ، اتے ہولوکاسٹ توں بچݨ والے ہن ۔ انہاں 57 کتاباں لکھیاں ، جیڑھیاں زیادہ تر فرانسیسی اتے انگریزی وچ ہن ، جنہاں وچ نائٹ وی شامل ہے ، جیڑھا انہاں دے آشوٹز اتے بوخنوالڈ حراستی کیمپاں وچ یہودی قیدی دے طور تے انہاں دے تجربات تے مبنی ہے ۔ ایلی ویزل دی زندگی ہولوکاسٹ دی یاد کوں زندہ رکھݨ ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں اپݨی لکھتاں اتے تقریراں دے ذریعے دنیا کوں انسانیت دے خلاف جرائم دے بارے وچ آگاہ کیتا اتے ہر شخص کیتے انصاف دا مطالبہ کیتا ۔ 

## ابتدائی زندگی تے ہولوکاسٹ
ایلی ویزل 30 ستمبر 1928 کوں رومانیہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک مذہبی یہودی خاندان نال ہا ۔ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، انہاں کوں اتے انہاں دے خاندان کوں نازی حکومت آشوٹز حراستی کیمپ وچ بھیج ݙتا ڳیا ، جتھاں انہاں دے والدین اتے بہن ہلاک تھی ڳئے ۔ ویزل خود بوخنوالڈ کیمپ وچ قید ہن ، جتھوں انہاں کوں 1945 وچ آزاد کرایا ڳیا ۔ ہولوکاسٹ دے تجربے ویزل دی زندگی تے گہرا اثر پاتا ۔ 

## لکھاری تے پروفیسر
جنگ دے بعد ، ویزل فرانس چلے ڳئے ، جتھاں انہاں تعلیم حاصل کیتی اتے صحافی دے طور تے کم کیتا ۔ انہاں بعد وچ امریکہ ہجرت کیتی ، جتھاں انہاں بوسٹن یونیورسٹی وچ پروفیسر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ ویزل ہک باصلاحیت لکھاری ہن اتے انہاں کئی کتاباں لکھیاں جنہاں وچ انہاں ہولوکاسٹ دے تجربات اتے انسانیت دے موضوعات تے روشنی ڈالی ۔ انہاں دی سب توں مشہور کتاب نائٹ ہے ، جیڑھی انہاں دے آشوٹز وچ قید دے تجربے تے مبنی ہے ۔ 

## انسانی حقوق دے علمبردار
ایلی ویزل انسانی حقوق دے ہک پرجوش حامی ہن ۔ انہاں دنیا بھر وچ انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں دے خلاف آواز بلند کیتی ۔ انہاں کئی بین الاقوامی کمیشناں اتے تنظیماں وچ شمولیت اختیار کیتی جنہاں دا مقصد انسانی حقوق دا تحفظ کرݨ ہا ۔ ویزل دا خیال ہا کہ ہر شخص کوں بلا تفریق رنگ ، نسل ، مذہب ، اتے جنس برابر حقوق حاصل ہوݨے چاہیدے ہن ۔ 

## نوبل امن انعام
ایلی ویزل کوں 1986 وچ ہولوکاسٹ دی یاد کوں زندہ رکھݨ ، امن دے فروغ ، اتے انسانی حقوق دے تحفظ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا آدر ہا ۔ نوبل انعام ویزل دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

## موت تے میراث
ایلی ویزل 2 جولائی 2016 کوں وفات پا ڳئے ۔ انہاں دی موت نال دنیا ہک عظیم لکھاری ، پروفیسر ، اتے انسانی حقوق دے علمبردار توں محروم تھی ڳئی ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔ ایلی ویزل ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک لکھاری ، پروفیسر ، سیاسی کارکن ، نوبل انعام یافتہ ، اتے ہولوکاسٹ توں بچݨ والے ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی ہولوکاسٹ دی یاد کوں زندہ رکھݨ ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔  انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم اڳواݨ دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ ادب ، تعلیم ، اتے انسانی حقوق دی جدوجہد نال دنیا کوں زیادہ پرامن اتے منصفانہ بݨایا ونڄ سڳدا ہے ۔
اوسکار اریاس

## اوسکار اریاس
اوسکار اریاس سانچیز ، جیڑھا 13 ستمبر 1940 کوں کوسٹا ریکا دے شہر ہیریڈیا وچ جمیا ، ہک کوسٹا ریکن سیاست دان ، امن کارکن تے نوبل امن انعام یافتہ ہن ۔ انہاں کوسٹا ریکا دے صدر دے طور تے ݙو مرتبہ خدمت کیتی ، پہلی وار 1986 توں 1990 تے ݙوجھی وار 2006 توں 2010 تک ۔ انہاں دی قیادت تے امن کوششاں نہ صرف کوسٹا ریکا ، بھل پورے وسطی امریکا وچ امن تے استحکام دی بنیاد رکھی ۔ 

## شروعاتی زندگی تے تعلیم
اوسکار اریاس سانچیز دا جنم ہک متوسط گھراݨے وچ تھیا ۔ انہاں دے پیو دا ناں جیواین رافائل اریاس تے ماں دا ناں لیلیان سانچیز ہئی ۔ اوسکار اپݨی ابتدائی تعلیم کوسٹا ریکا وچ حاصل کیتی تے بعد وچ اعلیٰ تعلیم کیتے امریکہ دے یونیورسٹی آف کوسٹا ریکا تے برطانیہ دے ایسیکس یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا ۔ انہاں سیاسیات تے معاشیات وچ ماسٹرز تے پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

## سیاسی زندگی دا آغاز
اوسکار اریاس سانچیز دی سیاسی زندگی دا آغاز 1970 دے ݙہاکے وچ تھیا ۔ انہاں نیشنل لبریشن پارٹی (PLN) وچ شمولیت اختیار کیتی تے تیزی نال پارٹی وچ اہم مقام حاصل کیتا ۔ 1986 وچ ، انہاں صدارتی انتخابات وچ سوبھ حاصل کیتی تے کوسٹا ریکا دے صدر بݨے ۔ 

## پہلی صدارتی مدت (1986-1990) امن کوششاں
اوسکار اریاس سانچیز دی پہلی صدارتی مدت وچ ، انہاں وسطی امریکا وچ امن قائم کرݨ کیتے وݙے قدم چائے ۔ ایہ دور وسطی امریکا وچ خانہ جنگی تے تنازعات دا دور ہئی ۔ انہاں ایسکیپولس II نامی امن منصوبہ پیش کیتا ، جیڑھا وسطی امریکا دے ممالک وچ امن تے استحکام قائم کرݨ کیتے ہک جامع منصوبہ ہئی ۔ 

ایں منصوبے دے تحت ، اوسکار اریاس سانچیز وسطی امریکا دے ممالک دے رہنماواں نال مذاکرات کیتے تے انہاں کوں امن معاہدے تے دستخط کرݨ کیتے راضی کیتا ۔ انہاں دی انہاں کوششاں دے آدر وچ ، انہاں کوں 1987 وچ نوبل امن انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام نہ صرف انہاں دی قیادت دا آدر ہئی ، بھل ایہ کوسٹا ریکا دی امن پسند پالیسی دا وی آدر ہئی ۔ 

## نوبل امن انعام تے عالمی پذیرائی
1987 وچ نوبل امن انعام ملݨ دے بعد ، اوسکار اریاس سانچیز دی عالمی سطح تے پذیرائی ملی ۔ انہاں اپݨی امن کوششاں کوں جاری رکھیا تے دنیا بھر وچ امن تے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے آواز بلند کیتی ۔ انہاں اپݨی قیادت وچ کوسٹا ریکا کوں ہک امن پسند ملک دے طور تے دنیا وچ متعارف کروایا ۔ 

## ݙوجھی صدارتی مدت (2006-2010) معاشی اصلاحات
2006 وچ ، اوسکار اریاس سانچیز دوبارہ صدارتی انتخابات وچ سوبھ حاصل کیتی تے کوسٹا ریکا دے صدر بݨے ۔ انہاں دی ݙوجھی صدارتی مدت وچ ، انہاں معاشی اصلاحات تے سماجی ترقی کیتے وݙے قدم چائے ۔ انہاں تعلیم ، صحت تے ماحولیات دے شعبیاں وچ وݙے پیمانے تے سرمایہ کاری کیتی ۔ 

اوسکار اریاس سانچیز دی ݙوجھی صدارتی مدت وچ ، کوسٹا ریکا معاشی ترقی تے سماجی استحکام دے نویں دور دا آغاز کیتا ۔ انہاں ملک کوں ہک ترقی یافتہ تے خوشحال ملک بݨاوݨ کیتے وݙے قدم چائے ۔ 

## امن تے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے کوششاں
اوسکار اریاس سانچیز دی زندگی دا ہک وݙا مقصد امن تے انسانی حقوق دا تحفظ ہئی ۔ انہاں نہ صرف کوسٹا ریکا ، بھل پوری دنیا وچ امن تے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے آواز بلند کیتی ۔ انہاں دنیا بھر وچ امن کانفرنساں تے فورمز وچ شرکت کیتی تے امن تے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے اپݨے خیالات پیش کیتے ۔ 

اوسکار اریاس سانچیز دا ناں کوسٹا ریکا دی تاریخ وچ ہک اہم کردار دے طور تے ہمیشاں یاد رکھیا ویسے ۔ انہاں دی قیادت وچ ، کوسٹا ریکا امن تے استحکام دا ہک نویں دور دا آغاز کیتا ۔ انہاں دیاں کوششاں نہ صرف کوسٹا ریکا ، بھل پورے وسطی امریکا وچ امن تے ترقی دی بنیاد رکھی ۔
اقوام متحدہ دی امن فوج

## اقوام متحدہ دی امن فوج (UNPKF)
اقوام متحدہ دی امن فوج ، اقوام متحدہ دے محکمہ امن آپریشنز دا ہک کردار ہے اتے ہک آلہ ہے جیڑھا تنظیم ولوں تیار کیتا ڳیا ہے تاں جو جنگ توں تباہ حال ملکاں کوں دیرپا امن دے حالات پیدا کرݨ وچ مدد کیتی ونڄ سڳئے ۔ اینکوں امن دی تعمیر ، امن قائم کرݨ ، اتے امن نافذ کرݨ توں مختلف سمجھا ویندا ہے بھانیں کہ اقوام متحدہ ایہ منیندا ہے کہ تمام سرگرمیاں ہک ݙوجھے کوں تقویت ݙیندیاں ہن اتے انہاں دے درمیان اوورلیپ عملی طور تے اکثر ہوندے ہن ۔ اقوام متحدہ دی امن فوج دنیا بھر وچ جنگ زدہ علاقیاں وچ امن بحال کرݨ کیتے ہک اہم ذریعہ ہے ۔ ایہ فوج نہ صرف جنگ بندی تے نظر رکھدی ہے بھل انسانی ہمدردی دی امداد وی فراہم کریندی ہے اتے مقامی برادریاں کوں دوبارہ تعمیر وچ مدد کریندی ہے ۔ 

## اقوام متحدہ دی امن فوج دا کردار
اقوام متحدہ دی امن فوج دا بنیادی کردار جنگ بندی دی نگرانی کرݨ ، امن معاہدیاں تے عمل درآمد کراوݨ ، اتے جنگ زدہ علاقیاں وچ امن بحال کرݨ ہوندے ۔ ایندا کم صرف فوجی مداخلت تئیں محدود نی ، بھل ایندے وچ سیاسی ، سماجی ، اتے اقتصادی پہلو وی شامل ہن ۔ امن فوج مختلف ملکاں دے فوجیاں اتے سول ملازماں تے مشتمل ہوندی ہے ، جیڑھے اقوام متحدہ دے پرچم تلے کم کریندے ہن ۔ 

## اقوام متحدہ دی امن فوج دے اہم کم
جنگ بندی دی نگرانی امن فوج جنگ بندی تے عمل درآمد تے نظر رکھدی ہے اتے ݙونہاں فریقاں کوں ڳالھ مہاڑ دے ذریعے مسئلے دا حل کڈھݨ دی ترغیب ݙیندی ہے ۔ 

انسانی ہمدردی دی امداد امن فوج جنگ توں متاثرہ لوکاں کوں خوراک ، دوائیاں ، اتے ٻیئی ضروری امداد فراہم کریندی ہے ۔ 

مقامی برادریاں دی مدد امن فوج مقامی برادریاں کوں دوبارہ تعمیر وچ مدد کریندی ہے ، جیندے وچ انفراسٹرکچر دی بحالی ، سکولاں دی تعمیر ، اتے روزگار دے مواقع پیدا کرݨ شامل ہن ۔ 

انسانی حقوق دا تحفظ امن فوج انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں تے نظر رکھدی ہے اتے متاثرین کوں تحفظ فراہم کریندی ہے ۔ 

جمہوری اصلاحات امن فوج جنگ زدہ ملکاں وچ جمہوری اصلاحات کوں ودھاوݨ وچ مدد کریندی ہے ، جیندے وچ انتخابات دے انعقاد اتے قانون دی حکمرانی دا قیام شامل ہن ۔ 

## اقوام متحدہ دی امن فوج دی اہمیت
اقوام متحدہ دی امن فوج دنیا بھر وچ امن بحال کرݨ وچ اہم کردار ادا کریندی ہے ۔ ایندے ذریعے کئی جنگاں دا خاتمہ تھیا ہے اتے لکھاں لوکاں دی جان بچی ہے ۔ امن فوج نہ صرف جنگ بندی تے نظر رکھدی ہے بھل انسانی ہمدردی دی امداد وی فراہم کریندی ہے اتے مقامی برادریاں کوں دوبارہ تعمیر وچ مدد کریندی ہے ۔ اقوام متحدہ دی امن فوج دنیا بھر وچ امن اتے سلامتی دے قیام کیتے ہک اہم ذریعہ ہے ۔ 

## مستقبل
اقوام متحدہ دی امن فوج کوں اپݨے کم کوں مزید موثر بݨاوݨ کیتے کئی اصلاحات دی ضرورت ہے ۔ ایندے وچ مالی وسائل دی فراہمی ، سیاسی رکاوٹاں کوں دور کرݨ ، اتے حفاظتی مسائل نال نمٹݨ کیتے اقدامات شامل ہن ۔ اقوام متحدہ دی امن فوج دنیا بھر وچ امن بحال کرݨ وچ اہم کردار ادا کریندی رہسی اتے اینکوں مستقبل وچ وی مضبوط اتے موثر بݨاوݨ دی ضرورت ہے ۔ اقوام متحدہ دی امن فوج دنیا بھر وچ جنگ زدہ علاقیاں وچ امن بحال کرݨ کیتے ہک اہم ذریعہ ہے ۔ ایہ فوج نہ صرف جنگ بندی تے نظر رکھدی ہے بھل انسانی ہمدردی دی امداد وی فراہم کریندی ہے اتے مقامی برادریاں کوں دوبارہ تعمیر وچ مدد کریندی ہے ۔ اقوام متحدہ دی امن فوج کوں اپݨے کم وچ کئی چیلنجز دا سامݨا کرݨ پوندے ہیں ، پر ایندی اہمیت توں انکار نی کیتا ونڄ سڳدا ۔ اقوام متحدہ دی امن فوج دنیا بھر وچ امن اتے سلامتی دے قیام کیتے ہک اہم ذریعہ ہے ۔
دلائی لاما

## دلائی لاما
چوݙواں دلائی لاما (ڄم 6 جولائی 1935 ، مکمل روحانی ناں جیٹسون جامپھیل نگوانگ لوبسانگ یشے ٹینزن گیاتسو ، مختصر ناں ٹینزن گیاتسو ، پیدائشی ناں لہامو تھونڈوپ) موجودہ دلائی لاما ہن ، جیڑھے تبتی ٻدھ مت دے سب توں وݙے روحانی اڳواݨ اتے سربراہ ہن ۔ 1959 توں پہلے ، انہاں تبت دے رہائشی روحانی اتے وقتی اڳواݨ ݙونہاں دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ، اتے بعد وچ دھرمشالہ ، ہندوستان وچ مرکزی تبتی انتظامیہ دی نمائندگی کرݨ والی جلاوطن تبتی حکومت قائم کیتی اتے ایندی اڳواݨی کیتی ۔ تبتی ٻدھ مت دے پیروکار دلائی لاما کوں ہک زندہ بودھی ستوا سمجھدے ہن ، خاص طور تے اولوکیتشور (سنسکرت وچ) یا چنریزیگ (تبتی وچ) دا اخراج ، ہمدردی دا بودھی ستوا ، ہک عقیدہ جیڑھا تبتی ٻدھ مت دی روایت اتے دلائی لاما دے ادارے کیتے مرکزی حیثیت رکھدا ہے ۔ دلائی لاما ، جنہاں دے ناں دا مطلب حکمت دا سمندر ہے ، مکمل لقب (مقدس ہر شے ڄاݨݨ والا وجرادھارا دلائی لاما) دا حصہ ہن جیڑھا التان خان ، منگ چین دے پہلے شنی بادشاہ 1578 عیسوی وچ ݙتا ہا ۔ انہاں کوں تبتی لوک گیالوا رنپوچے ، قیمتی جواہر نما ٻدھ ماسٹر ، کنڈن ، موجودگی ، اتے یزین نوربو ، خواہش پوری کرݨ والا نگینہ دے طور تے وی ڄاݨدے ہن ۔ انہاں دے عقیدت مند ، اتے مغربی دنیا دا وݙا حصہ ، اکثر انہاں کوں انہاں دی پاکیزگی دلائی لاما آہدے ہن ، جیڑھا انہاں دی ویب سائٹ تے استعمال تھیوݨ والا انداز ہے ۔ او گیلگ اسکول دے اڳواݨ اتے راہب وی ہن ، تبتی ٻدھ مت دا سب توں نواں اسکول ، جیڑھا رسمی طور تے گینڈن ٹریپا دی سربراہی وچ ہے ۔ 

## ابتدائی زندگی تے تبت وچ آمد
دلائی لاما 6 جولائی 1935 کوں تبت دے ہک چھوٹے جئے پنڈ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا ناں لہامو تھونڈوپ رکھیا ڳیا ۔ انہاں دے والدین کسان ہن ۔ ݙو سال دی عمر وچ انہاں کوں 13ویں دلائی لاما دے پنر جنم دے طور تے تسلیم کیتا ڳیا ۔ دلائی لاما کوں ٻدھ مت دی تعلیم ݙیوݨ کیتے وݙے وݙے استاد مقرر کیتے ڳئے ۔ انہاں کم عمری وچ ہی ٻدھ مت دی تعلیم حاصل کرݨ شروع کر ݙتی ہئی ۔ 

## تبت دا روحانی اتے سیاسی رہنما
دلائی لاما تبت دے روحانی اتے سیاسی اڳواݨ ہن ۔ او تبت وچ ٻدھ مت دے سب توں وݙے اڳواݨ ہن اتے انہاں کوں تبت دا بادشاہ وی سمجھا ویندا ہا ۔ دلائی لاما تبت وچ امن اتے عدم تشدد دے اصولاں تے عمل کریندے ہن ۔ 

## چین دا قبضہ تے جلاوطنی
1950 وچ چین تبت تے قبضہ کر لیا ۔ دلائی لاما کوں 1959 وچ تبت توں جلاوطن تھیوݨ تے مجبور تھیا ۔ او ہزاراں تبتی مہاجرین دے نال ہندوستان چلے ڳئے ۔ دلائی لاما دھرمشالہ وچ تبتی جلاوطن حکومت قائم کیتی ۔ 

## ہندوستان وچ جلاوطنی دی زندگی
دلائی لاما ہندوستان وچ جلاوطنی دی زندگی گزار رہے ہن ۔ انہاں دھرمشالہ کوں تبتی ٻدھ مت دا ہک وݙا مرکز بݨا ݙتا ہے ۔ او دنیا بھر وچ سفر کریندے ہن اتے ٻدھ مت دی تعلیم ݙیندے ہن ۔ دلائی لاما امن اتے عدم تشدد دے پیغام کوں عام کرݨ کیتے وی کم کریندے ہن ۔ 

## نوبل امن انعام
دلائی لاما کوں 1989 وچ امن دے فروغ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے امن دے فروغ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام دلائی لاما دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

## دلائی لاما دی تعلیمات
دلائی لاما دی تعلیمات محبت ، ہمدردی ، اتے عدم تشدد تے مبنی ہن ۔ او ٻدھ مت دی تعلیمات کوں جدید دنیا دے تناظر وچ پیش کریندے ہن ۔ دلائی لاما دا خیال ہے کہ ہر شخص خوش رہݨ دا حق رکھدا ہے اتے خوشی حاصل کرݨ دا بہترین طریقہ ایہ ہے کہ ݙوجھے لوکاں دی مدد کیتی ونڄے اتے انہاں نال ہمدردی کیتی ونڄے ۔ 

دلائی لاما ہک عظیم روحانی اڳواݨ ہن ۔ او امن ، عدم تشدد ، اتے ہمدردی دے پیغام کوں عام کرݨ کیتے کم کریندے ہن ۔
ڈیسمنڈ ایمپائلو ٹوٹو

## ڈیسمنڈ ایمپائلو ٹوٹو
ڈیسمنڈ ایمپائلو ٹوٹو (7 اکتوبر 1931 – 26 دسمبر 2021) ہک جنوبی افریقی اینگلیکن بشپ اتے ماہر الہیات ہن ، جیڑھے رنگت دی بنیاد تے تفریق مخالف اتے انسانی حقوق دے کارکن دے طور تے ڄاݨے ویندے ہن ۔ او 1985 توں 1986 تئیں جوہانسبرگ دے بشپ اتے ول 1986 توں 1996 تئیں کیپ ٹاؤن دے آرچ بشپ ہن ، ݙونہاں صورتاں وچ ایں عہدے تے فائز تھیوݨ والے پہلے سیاہ فام افریقی ہن ۔ مذہبی طور تے ، انہاں سیاہ فام الہیات دے نظریات کوں افریقی الہیات نال ملاوݨ دی کوشش کیتی ۔ ڈیسمنڈ ٹوٹو دی زندگی جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں عدم تشدد دے اصولاں تے عمل کریندے ہوئے رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف مزاحمت کیتی اتے اپݨے ملک وچ انصاف اتے مساوات دے قیام کیتے کوششاں کیتیاں ۔ 

## ابتدائی زندگی تے تعلیم
ڈیسمنڈ ٹوٹو 7 اکتوبر 1931 کوں جنوبی افریقہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک غریب خاندان نال ہا ۔ انہاں تعلیم حاصل کیتی اتے استاد بݨݨ دی خواہش رکھی ۔ پر رنگت دی بنیاد تے تفریق دی وجہ توں انہاں کوں تعلیم حاصل کرݨ وچ کئی مشکلات دا سامݨا کرݨ پیا ۔ انہاں بعد وچ الہیات دی تعلیم حاصل کیتی اتے پادری بݨ ڳئے ۔ 

## رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد
ٹوٹو جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف ہک مضبوط آواز بݨ ڳئے ۔ انہاں عدم تشدد دے اصولاں تے عمل کریندے ہوئے رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد کیتی ۔ انہاں کئی مظاہریاں اتے احتجاجاں وچ شرکت کیتی ۔ انہاں بین الاقوامی سطح تے وی رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف آواز بلند کیتی ۔ ٹوٹو دیاں کوششاں دی وجہ توں جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دا خاتمہ تھیا ۔ 

## سچائی تے مفاہمت کمیشن
رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خاتمے دے بعد ٹوٹو کوں سچائی تے مفاہمت کمیشن دا چیئرمین مقرر کیتا ڳیا ۔ ایں کمیشن دا مقصد رنگت دی بنیاد تے تفریق دے دور وچ انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں دی تحقیقات کرݨ ہا ۔ ٹوٹو ایں کمیشن دی قیادت کریندے ہوئے مظلوم لوکاں کوں انصاف ݙیواوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

## نوبل امن انعام
ڈیسمنڈ ٹوٹو کوں 1984 وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد اتے امن دے فروغ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام ٹوٹو دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

## موت تے میراث
ڈیسمنڈ ٹوٹو 26 دسمبر 2021 کوں وفات پا ڳئے ۔ انہاں دی موت نال دنیا ہک عظیم اڳواݨ اتے رنگت دی بنیاد تے تفریق مخالف کارکن توں محروم تھی ڳئی ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔  ڈیسمنڈ ٹوٹو ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک مذہبی اڳواݨ ، رنگت دی بنیاد تے تفریق مخالف کارکن ، انسانی حقوق دے علمبردار ، اتے امن دے چیمپئن ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔  انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم اڳواݨ دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ عدم تشدد دی مزاحمت نال وی ناانصافی دے خلاف جدوجہد کیتی ونڄ سڳدی ہے اتے سماجی تبدیلیاں آندیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔
ٻاویہ نومبر، وسیب دا قومی تہوار

ٻاویہ نومبر (22 نومبر) سرائیکی وسیب دا قومی تہوار ہے، جیہڑا سرائیکی زبان، ثقافت تے تاریخ دے فروغ تے تحفظ کیتے منایا ویندا ہے۔ ایہ تہوار سرائیکی قوم کیتے جشن دا دن ہے تے ایہدے ذریعے سرائیکی لوک اپݨی انوکھی شناخت تے ثقافتی ورثے کوں مناندے ہن۔ ایں دن کوں مناوݨ دا مقصد سرائیکی زبان تے ثقافت کوں ودھارا ݙیوݨ تے ایکوں اڳلی پیڑھی تک پُہچاوݨ ہے۔

## تقریبات تے سرگرمیاں

* سیمینار تے جلسے: سرائیکی وسیب وچ سیمینار، جلسے تے مشاعرے منعقد تھیندے ہن، جیہڑے سرائیکی زبان تے ادب دے فروغ کیتے وقف ہوندے ہن۔

* اخبارات تے میڈیا: اخبارات خاص ایڈیشن شائع کریندے ہن تے ریڈیو تے ٹی وی پروگراماں وچ سرائیکی ثقافت تے زبان دے موضوعات تے بحث تھیندی ہے۔

* ثقافتی پروگرام: روایتی کھیݙاں، موسیقی دیاں محفلاں تے رقص دے پروگرام منعقد تھیندے ہن، جیہڑے سرائیکی لوکاں دے جوش تے خروش کوں ظاہر کریندے ہن۔

## تاریخی پس منظر
22 نومبر 2020ء کوں سرائیکی وکی پیڈیا تے وکشنری دی منظوری نال سرائیکی زبان ہک نویں دور وچ داخل تھئی۔ ایں دے علاوہ، نومبر کوں سرائیکی زبان دا قومی مہینہ وی قرار ݙتا ڳیا ہے، جیہڑا سرائیکی ثقافت تے زبان دے فروغ کیتے وقف ہے۔

## مقاصد

* ثقافتی تحفظ: سرائیکی قومی تہوار دا ہک وݙا مقصد سرائیکی ثقافت تے زبان کوں محفوظ رکھݨ تے ایکوں نویں نسل تک پُہچاوݨ ہے۔

* اتحاد تے یکجہتی: ایہ تہوار سرائیکی لوکاں وچ اتحاد تے یکجہتی پیدا کرݨ دا موقع فراہم کریندا ہے۔

* عالمی شناخت: سرائیکی زبان کوں عالمی سطح تے متعارف کرواوݨ تے ایکوں بین الاقوامی سطح تے تسلیم کرواوݨ۔

## نتیجہ
ٻاویہ نومبر دا تہوار سرائیکی قوم کیتے ہک اہم موقع ہے، جیہڑا اُنہاں دی ثقافتی شناخت تے زبان دے تحفظ کیتے وقف ہے۔ ایہ تہوار نہ صرف سرائیکی لوکاں کوں متحد کریندا ہے بلکہ اُنہاں دے ثقافتی ورثے کوں عالمی سطح تے متعارف کرواوݨ وچ وی مدد گار ثابت تھیندا ہے۔
میخائل گورباچوف

## میخائل گورباچوف
میخائل سرگیئیوچ گورباچوف (2 مارچ 1931 – 30 اگست 2022) ہک سوویت اتے روسی سیاستدان اتے ریاستدان ہن جنہاں 1985 توں 1991 وچ ملک دے تحلیل تھیوݨ تئیں سوویت یونین دے آخری اڳواݨ دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ انہاں 1985 توں سوویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی دے جنرل سیکرٹری دے طور تے اتے 1988 وچ ریاست دے سربراہ دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں ، 1988 توں 1989 تئیں سپریم سوویت دے پریزیڈیئم دے چیئرمین ، 1989 توں 1990 تئیں سپریم سوویت دے چیئرمین اتے 1990 توں 1991 تئیں سوویت یونین دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ نظریاتی طور تے ، گورباچوف شروع وچ مارکسزم لیننزم نال منسلک ہن لیکن 1990 دے ݙہاکے دی موہر وچ سماجی جمہوریت دی طرف چلے ڳئے ۔ او ملک دے قیام دے بعد پیدا تھیوݨ والے واحد سوویت اڳواݨ ہن ۔ میخائل گورباچوف دی زندگی سوویت یونین وچ اصلاحات ، سرد جنگ دے خاتمے ، اتے جمہوریت دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں پیریسٹروئیکا اتے گلاسنوست دی پالیسیاں متعارف کروا تے سوویت یونین وچ وݙیاں تبدیلیاں لیاں ۔

## ابتدائی زندگی تے سیاسی سفر
میخائل گورباچوف 2 مارچ 1931 کوں سوویت یونین وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک کسان خاندان نال ہا ۔ انہاں ماسکو سٹیٹ یونیورسٹی وچ قانون دی تعلیم حاصل کیتی ۔ تعلیم دے بعد انہاں کمیونسٹ پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی اتے سیاسی زندگی شروع کیتی ۔ گورباچوف ہک ذہین اتے قابل سیاستدان ہن اتے او ستت پارٹی وچ اہم عہدیاں تے فائز تھئے ۔

## سوویت یونین دا رہنما
1985 وچ میخائل گورباچوف سوویت یونین دے اڳواݨ بݨے ۔ انہاں پیریسٹرائیکا (نویں تشکیل) اتے گلاسنوست (کھلا پن) دے ناں نال ݙو اہم پالیسیاں متعارف کروائیاں ۔ پیریسٹروئیکا دا مقصد سوویت یونین دی اقتصادی اتے سیاسی نظام کوں بہتر بݨاوݨا ہا ، جݙݨ کہ گلاسنوست دا مقصد اظہار رائے دی آزادی کوں ودھاوݨا ہا ۔ انہاں پالیسیاں دی وجہ توں سوویت یونین وچ وݙیاں تبدیلیاں رونما تھیاں ۔

## سرد جنگ دا خاتمہ
میخائل گورباچوف امریکی صدر رونالڈ ریگن دے نال مل تے سرد جنگ دے خاتمے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں کئی معاہدیاں تے دستخط کیتے جنہاں دی وجہ توں ݙونہاں سپر پاورز دے درمیان تعلقات وچ بہتری آئی ۔ انہاں دیاں کوششاں دی وجہ توں ایٹمی ہتھیاراں دی تعداد وچ کمی آئی اتے دنیا کوں ایٹمی جنگ دے خطرے توں نجات ملی ۔

## سوویت یونین دی تحلیل
گورباچوف دیاں اصلاحات دی وجہ توں سوویت یونین وچ کئی جمہوری تحریکاں شروع تھیاں ۔ انہاں تحریکاں دا نتیجہ 1991 وچ سوویت یونین دے تحلیل دی صورت وچ نکھتا ۔ گورباچوف سوویت یونین دے صدر دے عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا ۔

## موت تے میراث
میخائل گورباچوف 30 اگست 2022 کوں وفات پا ڳئے ۔ انہاں دی موت نال روس ہک عظیم اڳواݨ توں محروم تھی ڳئیاں ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔  میخائل گورباچوف ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک سیاستدان ، ریاستدان ، اتے اصلاحات دے علمبردار ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی سوویت یونین وچ اصلاحات ، سرد جنگ دے خاتمے ، اتے جمہوریت دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔
فریڈرک ولہیم ڈی کلرک

## فریڈرک ولہیم ڈی کلرک
فریڈرک ولہیم ڈی کلرک (18 مارچ 1936 – 11 نومبر 2021) ہک جنوبی افریقی سیاستدان ہن جنہاں 1989 توں 1994 تئیں جنوبی افریقہ دے صدر اتے 1994 توں 1996 تئیں نائب صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ سفید فام اقلیتی حکمرانی دے دور دے جنوبی افریقہ دے آخری سربراہ مملکت دے طور تے ، انہاں اتے انہاں دی حکومت نسل پرستی دے نظام کوں ختم کیتا اتے عالمگیر حق رائے دہی متعارف کروایا ۔ نظریاتی طور تے ہک سماجی قدامت پسند اتے اقتصادی لبرل ، انہاں 1989 توں 1997 تئیں نیشنل پارٹی (این پی) دی اڳواݨی کیتی ۔ 

## ابتدائی زندگی تے سیاسی سفر
فریڈرک ولہیم ڈی کلرک 18 مارچ 1936 کوں پریٹوریا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک سیاسی طور تے فعال خاندان نال ہئی ۔ انہاں دے والد وی ہک سیاستدان ہن اتے انہاں وی نیشنل پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ ڈی کلرک قانون دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ ہک وکیل بݨے ۔ انہاں اپݨے سیاسی سفر دا آغاز نیشنل پارٹی توں کیتا اتے ستت پارٹی وچ اہم مقام حاصل کر گھدا ۔ 

## نسل پرستی دا خاتمہ
ڈی کلرک دی سب توں وݙی سوبھ جنوبی افریقہ وچ نسل پرستی دے نظام دا خاتمہ ہئی ۔ انہاں محسوس کیتا کہ نسل پرستی ہک ناقابل دفاع نظام ہے اتے ایں کوں ختم کرݨا ضروری ہے ۔ 1990 وچ انہاں ہک تاریخی اعلان کیتا جیدے وچ انہاں افریقی نیشنل کانگریس (اے این سی) سمیت کئی سیاسی تنظیماں تے پابندی ختم کرݨ اتے نیلسن منڈیلا سمیت سیاسی قیدیاں کوں رہا کرݨ دا اعلان کیتا ۔ انہاں دے اقدامات جنوبی افریقہ وچ جمہوری انتقال دی راہ ہموار کیتی ۔ 

## جمہوری اصلاحات
ڈی کلرک جنوبی افریقہ وچ جمہوری اصلاحات متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں ہک عبوری حکومت قائم کرݨ تے اتفاق کیتا جیڑھی تمام نسلی گروہاں دی نمائندگی کریندی ہئی ۔ 1994 وچ جنوبی افریقہ وچ پہلے کثیر نسلی انتخابات تھئے جیڑھے اے این سی بھاری اکثریت نال جیتے اتے نیلسن منڈیلا ملک دے پہلے سیاہ فام صدر بݨے ۔ 

## نوبل انعام دی شراکت
نسل پرستی دے خاتمے اتے جمہوری اصلاحات متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کرݨ تے ڈی کلرک اتے نیلسن منڈیلا کوں 1993 وچ مشترکہ طور تے امن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بہادری ، انہاں دی بصیرت اتے انہاں دی امن کیتے کوششاں دا آدر ہئی ۔ 

## سچائی اتے مفاہمت کمیشن
ڈی کلرک جنوبی افریقہ وچ سچائی اتے مفاہمت کمیشن دے قیام وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ ایہ کمیشن نسل پرستی دے دور دے جرائم دی تحقیقات کرݨ اتے متاثرین کوں انصاف ݙیوݨ کیتے ہک اہم ادارہ ہئی ۔ کمیشن جنوبی افریقہ وچ ماضی دے زخم بھرݨ اتے قومی مفاہمت کوں فروغ ݙیوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

## سیاسی تبدیلی دا دور
ڈی کلرک دا دور جنوبی افریقہ کیتے ہک نازک اتے تبدیلی دا دور ہئی ۔ انہاں ملک کوں نسل پرستی دے اندھیریاں توں کڈھ تے جمہوریت دی روشنی وچ داخل کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی قیادت وچ جنوبی افریقہ ہک پرامن اتے جمہوری ملک بݨݨ دا سفر شروع کیتا ۔ 

## تنقید
ڈی کلرک کوں اپݨے اقدامات تے کجھ تنقید دا وی سامنا کرݨ پیا ۔ کجھ لوکاں دا خیال ہئی کہ انہاں نسل پرستی دے خاتمے وچ کافی تیزی نال کم نی کیتا ۔ کجھ لوک انہاں کوں نسل پرستی دے دور دے جرائم دی ذمہ داری قبول نہ کرݨ تے تنقید دا نشانہ بݨیندے ہن ۔ تاہم ، انہاں دی مجموعی میراث جنوبی افریقہ وچ جمہوریت دے قیام وچ انہاں دے اہم کردار دی گواہی ݙیندی ہے ۔ فریڈرک ولہیم ڈی کلرک دی زندگی اتے انہاں دا کم جنوبی افریقہ دی تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔
نیلسن منڈیلا

## نیلسن منڈیلا
نیلسن رولہلہلا منڈیلا (18 جولائی 1918 – 5 دسمبر 2013) ہک جنوبی افریقی نسل پرستی مخالف کارکن ہن اتے سیاستدان ہن جنہاں 1994 توں 1999 تئیں جنوبی افریقہ دے پہلے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ او ملک دے پہلے سیاہ فام سربراہ مملکت ہن اتے مکمل نمائندہ جمہوری انتخابات وچ منتخب تھیوݨ والے پہلے شخص ہن ۔ انہاں دی حکومت نسلی مفاہمت کوں فروغ ݙیندے ہوئے نسل پرستی دی میراث کوں ختم کرݨ تے توجہ ݙتی ۔ نظریاتی طور تے ہک افریقی قوم پرست اتے سوشلسٹ ، انہاں 1991 توں 1997 تئیں افریقی نیشنل کانگریس (اے این سی) پارٹی دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

## ابتدائی زندگی تے جدوجہد
نیلسن منڈیلا جنوبی افریقہ دے مشرقی کیپ صوبے وچ ہک چھوٹے جئے قصبے وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا اصل ناں رولہلہلا ہئی جیڑھا انہاں کوں بچپن وچ ݙتا ڳیا ہئی جیندا مطلب ہئی درخت دی شاخ کوں ہلاوݨ والا یا مصروف شخص ۔ انہاں دے والد ہک قبائلی سردار ہن ۔ انہاں دی پرورش ہک قریبی رشتہ دار کیتی ۔ منڈیلا قانون دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ ہک وکیل بݨے ۔ 

## نسل پرستی دے خلاف جنگ
جنوبی افریقہ وچ نسل پرستی دا نظام قائم ہئی جیڑھا سیاہ فام لوکاں نال امتیازی سلوک روا رکھدا ہئی ۔ منڈیلا ایں نظام دے خلاف جدوجہد وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ او افریقی نیشنل کانگریس (اے این سی) وچ شامل تھی ڳئے ، جیڑھی نسل پرستی دے خلاف ہک اہم تنظیم ہئی ۔ منڈیلا اے این سی دے نوجواناں دی لیگ دے قیام وچ اہم کردار ادا کیتا ، جیڑھی نسل پرستی دے خلاف سخت موقف دی حامی ہئی ۔ 

## قید تے مزاحمت
نسل پرستی دے خلاف جدوجہد دی وجہ توں منڈیلا کوں کئی واری گرفتار کیتا ڳیا ۔ 1964 وچ انہاں تے بغاوت دا الزام لڳا اتے عمر قید دی سزا سݨائی ڳئی ۔ انہاں اپݨی قید دا زیادہ تر حصہ روبن جزیرے دی جیل وچ گزارا ۔ جیل وچ وی انہاں اپݨی جدوجہد جاری رکھی اتے او نسل پرستی دے خلاف مزاحمت دی علامت بݨ ڳئے ۔ 

## رہائی تے مفاہمت
بین الاقوامی دباؤ دے نتیجے وچ 1990 وچ منڈیلا کوں جیل توں رہا کر ݙتا ڳیا ۔ رہائی دے بعد انہاں جنوبی افریقہ وچ جمہوری انتقال اقتدار دے عمل وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں سفید فام حکومت نال مذاکرات کیتے اتے ہک عبوری حکومت قائم کرݨ تے اتفاق تھیا ۔ 1994 وچ جنوبی افریقہ وچ پہلے کثیر نسلی انتخابات تھئے جیڑھے اے این سی بھاری اکثریت نال جیتے اتے منڈیلا ملک دے پہلے سیاہ فام صدر بݨے ۔ 

## صدر دی حیثیت نال خدمات
صدر دی حیثیت نال منڈیلا جنوبی افریقہ وچ نسلی مفاہمت کوں فروغ ݙیوݨ تے توجہ ݙتی ۔ انہاں سچائی اتے مفاہمت کمیشن قائم کیتا جیڑھا نسل پرستی دے دور دے جرائم دی تحقیقات کرݨ اتے متاثرین کوں انصاف ݙیوݨ کیتے ہک اہم ادارہ ہئی ۔ منڈیلا ہک نویں آئین دی تشکیل وچ وی اہم کردار ادا کیتا جیڑھا تمام شہریاں کوں مساوی حقوق ݙیندا ہئی ۔ 

## امن دا نوبل انعام
نسل پرستی دے خلاف جدوجہد اتے جمہوری انتقال وچ اہم کردار ادا کرݨ تے منڈیلا کوں 1993 وچ امن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بہادری ، انہاں دی استقامت اتے انہاں دی امن کیتے کوششاں دا آدر ہئی ۔
مہرین راحیل

مہرین راحیل (اردو: مہرین راحیل، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ، ماڈل اَتے میزبان ہِن جہڑی پاکستانی فلماں اَتے ڈرامیاں وِچ نظردی ہِن۔ اُوہ آپݨی فیملی کمپنی، آر وژن دی انتظانی ڈائریکٹر وی ہِن۔

## فلمو گرافی

## ایوارڈ

## حوالے

ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:پنجابی زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
یاسر عرفات

## یاسر عرفات
یاسر عرفات ، جنہاں کوں ابو عمار دے ناں نال وی سنڄاتا ویندا ہئی ، ہک فلسطینی سیاسی اڳواݨ ہن ۔ او 4 یا 24 اگست 1929 کوں پیدا تھئے اتے 11 نومبر 2004 کوں انہاں دا انتقال تھیا ۔ عرفات 1969 توں 2004 تئیں فلسطین لبریشن آرگنائزیشن (پی ایل او) دے چیئرمین ، 1989 توں 2004 تئیں ریاست فلسطین دے صدر اتے 1994 توں 2004 تئیں فلسطینی اتھارٹی (پی این اے) دے صدر رہے ۔ نظریاتی طور تے ہک عرب قوم پرست اتے سوشلسٹ ، عرفات فتح سیاسی جماعت دے بانی رکن ہن ، جیڑھی انہاں دی قیادت وچ 1959 توں 2004 تئیں رہی ۔

## ابتدائی زندگی تے جدوجہد
یاسر عرفات دا اصل ناں محمد یاسر عبد الرحمان عبد الرؤف عرفات الکدوا ہئی ۔ انہاں دی پیدائش قاہرہ وچ تھئی ہئی ۔ انہاں دے والد ہک کپڑے دے تاجر ہن ۔ عرفات کم عمری وچ ہی سیاست وچ دلچسپی ݙکھاوݨا شروع کر ݙتا ہئی ۔ انہاں فلسطین دی آزادی کیتے جدوجہد وچ شمولیت اختیار کیتی ۔

## فلسطین لبریشن آرگنائزیشن (پی ایل او) دا قیام
1964 وچ یاسر عرفات فلسطین لبریشن آرگنائزیشن (پی ایل او) دے قیام وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ پی ایل او دا مقصد فلسطین دی آزادی کیتے جدوجہد کرݨ ہئی ۔ عرفات پی ایل او دے چیئرمین بݨے اتے انہاں دی قیادت وچ پی ایل او اسرائیل دے خلاف کئی مسلح کارروائیاں انجام ݙتیاں ۔

## مسلح جدوجہد توں امن دی طرف
یاسر عرفات کئی سالاں تک اسرائیل دے خلاف مسلح جدوجہد دی اڳواݨی کیتی ۔ تاہم ، بعد وچ انہاں محسوس کیتا کہ مسلح جدوجہد فلسطینیاں دے مسائل دا حل نی ہے ۔ انہاں امن مذاکرات دا راستہ اختیار کیتا ۔ 1993 وچ انہاں اسرائیلی وزیراعظم اسحاق رابن دے نال اوسلو معاہدے تے دستخط کیتے ۔ ایہ معاہدہ فلسطینیاں اتے اسرائیلیاں دے درمیان امن کیتے ہک اہم قدم ہئی ۔

## اوسلو معاہدہ اتے نوبل انعام
اوسلو معاہدے تے دستخط کرݨ تے یاسر عرفات ، اسحاق رابن اتے شمعون پیریز کوں 1994 وچ مشترکہ طور تے امن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی امن کیتے کوششاں دا آدر ہئی ۔

## فلسطینی اتھارٹی دی صدارت
1994 وچ یاسر عرفات فلسطینی اتھارٹی دے پہلے صدر بݨے ۔ انہاں فلسطین وچ ہک خودمختار ریاست قائم کرݨ کیتے کوششاں کیتیاں ۔ انہاں فلسطینی معیشت کوں بہتر بݨاوݨ اتے فلسطینی عوام دی زندگی کوں بہتر بݨاوݨ کیتے وی کم کیتا ۔

## تنقید
یاسر عرفات کوں اپݨے سیاسی سفر وچ کئی واری تنقید دا وی سامنا کرݨ پیا ۔ کجھ لوک انہاں تے کرپشن دے الزامات لیندے ہن ۔ کجھ لوک انہاں تے امن عمل وچ رکاوٹ پیدا کرݨ دا الزام لڳیندے ہن ۔ تاہم ، انہاں دی فلسطینی عوام کیتے جدوجہد کوں ہمیشاں سراہا ویندا اے ۔

## میراث
یاسر عرفات دی زندگی فلسطینی قوم کیتے ہک مثال ہے ۔ انہاں اپݨی زندگی فلسطین دی آزادی کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دی قیادت وچ فلسطینی عوام اپݨے حقوق کیتے جدوجہد کیتی ۔ یاسر عرفات دی میراث ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ او فلسطینی قوم دے ہیرو دے طور تے ہمیشاں یاد رکھئے ویسن ۔

## یاسر عرفات دی وفات
یاسر عرفات 11 نومبر 2004 کوں فرانس وچ انتقال کر ڳئے ۔ انہاں دی موت دی وجہ واضح نی تھئی ۔ کجھ لوک انہاں دی موت کوں زہر ݙیوݨ نال جوڑیندے ہن ۔ تاہم ، انہاں دی موت دیاں تحقیقات اڄ تئیں جاری ہن ۔ یاسر عرفات دی موت فلسطینی قوم کیتے ہک بہت وݙا نقصان ہئی ۔
اسحاق رابن

## اسحاق رابن
اسحاق رابن (1 مارچ 1922 – 4 نومبر 1995) ہک اسرائیلی سیاستدان ، مدبر اتے جنرل ہن ۔ او اسرائیل دے پنجویں وزیراعظم ہن ، انہاں ݙو مرتبہ وزیراعظم دے عہدے تے خدمات انجام ݙتیاں ، 1974–1977 ، اتے 1992 توں 1995 وچ انہاں دے قتل تئیں ۔ 

## ابتدائی زندگی تے فوجی کیریئر
اسحاق رابن 1 مارچ 1922 کوں یروشلم وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین یوکرائن توں ہجرت کر تے فلسطین آئے ہن ۔ رابن کم عمری وچ ہی فوج وچ شمولیت اختیار کر گھدی ہئی ۔ انہاں 1948 دی عرب اسرائیلی جنگ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں کئی سال فوج وچ خدمات انجام ݙتیاں اتے چیف آف سٹاف دے عہدے تئیں پہنچے ۔ 

## سیاست وچ آمد
فوج توں ریٹائر تھیوݨ دے بعد رابن سیاست وچ شامل تھی ڳئے ۔ او لیبر پارٹی دے رکن بݨے اتے 1974 وچ پہلی مرتبہ اسرائیل دے وزیراعظم بݨے ۔ انہاں دا پہلا دور وزارت کئی چیلنجاں نال بھریا ہویا ہئی ، جنہاں وچ معاشی بحران اتے لبنان دی خانہ جنگی شامل ہن ۔ 

## امن کیتے کوششاں
رابن کوں امن دا علمبردار سمجھا ویندا ہئی ۔ انہاں فلسطینی مسئلے دے حل کیتے کوششاں کیتیاں ۔ انہاں فلسطینی اڳواݨ یاسر عرفات نال ملاقاتاں کیتیاں اتے اوسلو معاہدے تے دستخط کیتے ۔ ایہ معاہدہ اسرائیل اتے فلسطینیاں دے درمیان امن کیتے ہک اہم قدم ہئی ۔ 

## اوسلو معاہدہ اتے نوبل انعام
اوسلو معاہدے تے دستخط کرݨ تے رابن ، شمعون پیریز اتے یاسر عرفات کوں 1994 وچ مشترکہ طور تے امن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی امن کیتے کوششاں دا آدر ہئی ۔ 

4 نومبر 1995 کوں ہک انتہا پسند یہودی رابن کوں قتل کر ݙتا ۔ انہاں دا قتل اسرائیل کیتے ہک بہت وݙا نقصان ہئی ۔ اسحاق رابن دی زندگی اسرائیل دی تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔ 

رابن دے دور وزارت دے اہم واقعات

1974 پہلی مرتبہ وزیراعظم بݨے ۔ 

1976 اینٹیبی آپریشن ۔ 

1977 انتخابات وچ شکست ۔ 

1992 دوبارہ وزیراعظم بݨے ۔ 

1993 اوسلو معاہدہ ۔ 

1994 امن دا نوبل انعام ۔ 

1995 قتل ۔
شمعون پیریز

## شمعون پیریز
شمعون پیریز (2 اگست 1923 – 28 ستمبر 2016) ہک اسرائیلی سیاستدان ہن جنہاں 1984 توں 1986 اتے 1995 توں 1996 تئیں اسرائیل دے اٹھویں وزیراعظم دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں اتے 2007 توں 2014 تئیں اسرائیل دے نویں صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ او ٻارہاں کابیناں دے رکن ہن اتے انہاں 70 سالہ سیاسی کیریئر وچ پنج سیاسی جماعتوں دی نمائندگی کیتی ۔ پیریز نومبر 1959 وچ کنیسیٹ (اسرائیلی پارلیمنٹ) وچ منتخب تھئے اتے 2006 دے اوائل وچ ترئے مہینیاں دے علاوہ ، 2007 وچ صدر منتخب تھیوݨ تک مسلسل کنیسیٹ دے رکن رہے ۔ 48 سال تک کنیسیٹ وچ خدمات انجام ݙیندے ہوئے (پہلا بلا تعطل سلسلہ 46 سال توں زیادہ جاری رہیا) ، پیریز کنیسیٹ دی تاریخ وچ سب توں زیادہ عرصے تک رکن رہے ۔ 2014 وچ سیاست توں ریٹائرمنٹ دے وقت ، او دنیا دے سب توں عمر رسیدہ سربراہ مملکت ہن اتے اسرائیل دی بانی نسل نال آخری کڑی سمجھے ویندے ہن ۔ 

## ابتدائی زندگی تے سیاسی سفر
شمعون پیریز 2 اگست 1923 کوں پولینڈ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا خاندان بعد وچ فلسطین ہجرت کر ڳیا ۔ پیریز نوجواناں دی عمر وچ ہی سیاست وچ دلچسپی ݙکھاوݨا شروع کر ݙتا ہئی ۔ او لیبر پارٹی وچ شامل تھی ڳئے اتے ستت پارٹی وچ اہم مقام حاصل کر گھدا ۔ 

## اسرائیل دی تعمیر وچ کردار
پیریز اسرائیل دی تعمیر وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں اسرائیل دی دفاعی صنعت دے قیام وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں کئی اہم وزارتاں سنبھالیاں اتے اسرائیل دی ترقی کیتے کم کیتا ۔ 

## امن کیتے کوششاں
پیریز ہمیشاں امن دے حامی رہے ہن ۔ انہاں فلسطینی مسئلے دے حل کیتے کوششاں کیتیاں ۔ انہاں یاسر عرفات نال ملاقاتاں کیتیاں اتے اوسلو معاہدے تے دستخط کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

## اوسلو معاہدہ اتے نوبل انعام
اوسلو معاہدے تے دستخط کرݨ تے پیریز ، اسحاق رابن اتے یاسر عرفات کوں 1994 وچ مشترکہ طور تے امن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی امن کیتے کوششاں دا آدر ہئی ۔ 

## اسرائیل دے صدر
2007 وچ پیریز اسرائیل دے صدر منتخب تھئے ۔ انہاں 2014 تئیں صدر دے عہدے تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ صدر دی حیثیت نال انہاں اسرائیل دی نمائندگی کیتی اتے امن اتے مفاہمت کوں فروغ ݙیوݨ کیتے کم کیتا ۔ 

## میراث
شمعون پیریز دی زندگی اسرائیل دی تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔ 

## پیریز دے دور وزارت دے اہم واقعات
1984 پہلی مرتبہ وزیراعظم بݨے ۔ 

1986 وزیراعظم دا عہدہ اسحاق شامیر کوں سونپ ݙتا ۔ 

1995 دوبارہ وزیراعظم بݨے ۔ 

1996 انتخابات وچ شکست ۔ 

2007 اسرائیل دے صدر منتخب تھئے ۔ 

2014 صدر دے عہدے توں ریٹائرمنٹ ۔ 

## پیریز دی وفات
شمعون پیریز 28 ستمبر 2016 کوں 93 سال دی عمر وچ انتقال کر ڳئے ۔