open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
بشریٰ انصاری

thumb|بشریٰ انصاری لکس سٹائل ایوارڈ دی تقریب وِچ

**بشریٰ انصاری** (اردو: بشریٰ انصاری) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 15 مئی 1956ء) کراچی نال تعلق رکّھݨ آلی پاکستانی ٹیلی ویژن دی مہان٘دری اداکارہ، میزبان اَتے پروڈیوسر ہِن۔ ایہ پاکستان دے مہان٘درے صحافی احمد بشیر دی دِھی ہِن۔ 

## ڈرامے اَتے ٹیلی فلماں

### ٹیلی فلماں

* ابھی تو میں جوان ہوں
* ہوں بہو
* موہے بھول گئے سنوریا
* خالہ گرم مصالحہ
* مائی چیمی کا فیصلہ

### ڈرامے

* آنگن ٹیڑھا
* شو ٹائم
* ففٹی ففٹی 
* شو شا
* رنگ ترنگ

* ایمرجنسی وارڈ

* نیلی دھوپ 
* کچھ دل نے کہا
* امراؤ جان ادا
* مہر النساء
* مکان
* اماوس
* کس کی آئے گی بارات 
* آذر کی آئے گی بارات
* ڈولی کی آئے گی بارات
* کاکے کی آئے گی بارات
* میرا نصیب
* کتنی گرہیں باقی ہیں
* بلقیس کور 

بشریٰ جیو ٹیلیویژن دے پروگرام *برنچ ود بشری* وی میزبانی کریندی رہی ہِن جیڑھا ہر ایتوار کوں ݙکھایا وین٘دا ہئی۔

## فلماں

* جوانی پھر نہیں آنی (2015)
* ہو من جہاں (2016)
* جوانی پھر نہیں آنی 2

## ایوارڈ اتے اعزازات

* ہم خواتین لیڈر ایوارڈ دی طرفوں پاکستان ستارہ زنانیاں 
* 2020 وِچ بشریٰ انصاری ستارہ امتیاز کِیتے نامزد تھئیں۔
* 23 مارچ 2021 کوں صدر پاکستان دی طرفوں سالانہ سول ایوارڈز دے وِچالے آرٹس دے شعبہ وِچ خدمتاں دے سلسلے وِچ انّھاں کوں ستارہ امتیاز نال نوازیا ڳیا۔

## ٻِیا ݙیکھو

* امانت چن
* عابد خان
* ببوبرال
* سنبل شاہد

## حوالہ جات

ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے

ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دے اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
		
 ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارائیں
 ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن شوز
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
	

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
تصور خانم

**تصور خانم** (اردو: تصور خانم) (ڄَمَّݨ دا سال: 1950ء) ہِک پاکستانی غزل ڳائیکہ ہِن۔ انّھاں کوں 1970ء دے ݙہاکے توں 1980ء دے ݙہاکے تئیں پاکستانی فلم اَتے ٹیلی ویژن اُتے اردو اتے پنجابی زبان وِچ ڳائیکی دی پاروں سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔ 2006ء وِچ صدر پاکستان نے تمغائے حسنِ کارکردگی نال نوازیا۔ 

## ابتدائی حیاتی اَتے کَم کار
تصور خانم پاکستان دے شہر گجرات وِچ ڄَمّی ہئی۔ بچپن وِچ تصور خانم ڳائیک پرویز مہدی دی ہمسائی ہَن جیڑھے انّھاں دے پِیؤ دے چَنڳے ٻیلی ہَن۔ جِہڑیلے اُوہ مشق کریندی پئی ہَن تاں اُوہ اَتے اِنّھاں دے اَبّا اکثر پرویز مہدی دے گھر وین٘دے ہَن۔ اِیہ ڳائیک پرویز مہدی ای ہَن جِنّھاں نے تصور خانم دے پِیؤ توں آکھیا جو اُوہ اِیں ڳالھ کوں یقینی بݨاوِن جو تصور کوں موسیقی دی تعلیم مِلݨی چاہِیدی ہِے۔ اِیندے بعد، اُنّھاں نے سارنگی نواب استاد بٹہ علی خان دے نال موسیقی دی سِکھلائی گِھنَّݨ دا اَغاز کِیتا۔ 

## فلمی گرافی

## ذاتی حیاتی
تصور خانم نے 1988ء وِچ رئیس غلام علی خان مری نال شادی کِیتی، جنّھاں (غلام علی خان مری) دی وفات 1973ء وِچ تھئی۔ تصور خانم دا ہِک پُتر اَتے ݙُو دِھیاں اَتے کئے پوترے / پوتریاں ہِن۔ انّھاں نے فلم رنگیلا (1970ء ) وِچ اپݨاں ڳاݨاں ریکارڈ کرݨ دے فوراً بعد ای شادی کر گِھدّی جیڑھی بعد وِچ ٻہوں مقبول تھی ڳئی۔ ہُݨ اِنّھاں دی ہِک پوتری اَتے ہِک پوترا ہِے۔ 

## ایوارڈ اَتے پِچھاݨ

* تمغائے حسنِ کارکردگی، 2006ء

## ٻاہرلے جوڑ

* 

## حوالہ جات

ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے

ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
جنان حسین

**جنان حسین** (اردو: جنان حسین) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 4 جنوری) (ڄَمیل ناں: سندس طارق)۔ ہِک پاکستانی اداکارہ ، ماڈل ، ڳائیکہ اَتے مصور زنانی ہِن۔  جینان نے تھیٹر نال اپݨی اداکاری شروع کِیتی۔ ایندی ٹیلی ویژن دا پہلا ڈراما "ایسے جیا جلے" 2013ء وِچ ہم ٹی وی تے جاری تِھیا۔۔  ایں نے ڈراما سیریل *بشر مومن* وِچ طیبہ دا کردار ادا کیتا جیندے تے ٻہوں حون٘صلہ ودھارا تِھیا۔  ایندے بعد اِنّھاں نے ٻہوں سارے ڈرامیاں وِچ اہم کردار ادا کِیتے جِنّھاں وِچ *<nowiki/>'بابا جانی' اَتے 'ربا مینوں معاف کریں' شامل ہِن۔*  

جنان پاکستان دے صوبہ خیبر پختونخوا شہر ایبٹ آباد وِچ ڄَمّی ہئی۔ اپݨی تعلیم دے وچالے ایں نے اپݨی مضامین وِچ زیادہ تر اے + گریڈ حاصل کیتے۔ ایندے توں انج نعت تے مباحثے دے انجو انج مقابلیاں وِچ پہلی پوزیشن حاصل کیتی۔  

## ذاتی حیاتی
جینان دا ہِک بِھرا عبدالہادی ہِے۔ اداکارہ یاسرہ رضوری اِین٘دی بھرڄائی ہِن۔   ایندی شادی شاہ صدام حسین گیلانی نال تھئی جیڑھے جنڈ، اٹک نال تعلق رکّھݨ آلے پیر ہِن۔ 

## فلمو گرافی

### ٹیلی فلم

### فلم

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دے اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
		
 ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
حمیرا چنّا

**حمیرا چنا** (اردو: حمیرا چنا) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ؛ 22 جون 1970ء) چِھی واری نگار ایوارڈز جِتَّݨ آلی پاکستانی پس پردہ ڳائیکہ ہِے۔ 22 جون 1970ء کو حیدرآباد وِچ ڳائیکہ لکی ناز دے گھر ڄَمّی ہئی، استاد بشیر احمد خان اتے نثار بزمی توں ڳائیکہ سکِّھی ، ہزاراں ڳاݨے فلماں اتے ڈرامیاں کِیتے ڳائے، انّھاں کوں پلے بیک سنگر دے اعتراف وِچ 6 واری نگار ایوارڈ نال نوازیا ڳیا۔ حمیرا چنّا نے نور جہاں اَتے مہناز دے بعد تِرِیجھے لمبر تے سبھ توں وَدھ نگار ایوارڈ جِتّے ہِن۔

## حیاتی دا احوال
حمیرا چنّا پاکستانی تفریح انڈسٹری وِچ اپݨے پِیؤ دے زیرِ اثر شامل تھئی، اِنّھاں دے اَبّا فلماں بݨین٘دے ہَن۔ حمیرا چنّا نے 9 ورھیاں دی عمر وِچ اپݨے ڳاݨے ڳائے ۔ پِیؤ دی فلم کِیتے پہلا ڳاݨاں ڳایا۔ پی ٹی وی کراچی ٹیشن تے حمیرا چنّا کوں صوفی شاہ عبداللطیف بھٹائی دے کلام اُتے فوک گِیت ڳاوݨ دا موقع مِلیا۔ حمیرا چنّا نے اردو، پنجابی، سرائیکی اَتے سندھی ٻولیاں وِچ ڈِھڳ ڳاݨے ڳائے۔ ۔

حمیرا چنّا نے متعدد مُلخاں وِچ ون٘ڄ تے موسیقی دے پروگرام کیتے ہِن جنّھاں وِچ امریکہ، کینیڈا، متحدہ عرب امارات، بنگلہ دیش اَتے یورپی مُلخ شامل ہِن۔ ۔

## ٹی وی
سلور جوبلی، انور مقصود دے نال پی ٹی وی تفریحی شو (1983ء)
حمیرا چنّا نے کئی ڈرامیاں دے مُکھ ڳاݨے ڳائے جِنّھاں وِچوں کُجھ اِیہ ہِن:

* رشتے محبتوں کے(ہم ٹی وی)(2009ء)
* شکن (پی ٹی وی) (2010ء)
* کاش ایسا ہو (اے آر ٹی وی) (2013ء)
* ناگن (جیو کہانی) (2017ء)

## کوک اسٹوڈیو پاکستان

* 2014ء وِچ امبوا تلے جاوید بشیر اور میکال حسن بینڈ دے نال ڳایا۔ 
* 2014ء وِچ پھول بنرو عباس علی خان دے نال ڳایا۔
* 2017ء وِچ نبیل شوکت دے نال **مجھ سے پہلی سی محبت میرے محبوب نہ مانگ** ڳایا 

#### ایوارڈ اتے اعزازات

* 1986 وِچ نگار ایوارڈ برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ۔ 
* 1989ء وِچ نگار ایوارڈ برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ۔
* 1991ء وِچ نگار ایوارڈ برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ۔
* 1993ء وِچ نگار ایوارڈ برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ۔
* 1994ء وِچ نگار ایوارڈ برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ۔
* 1997ء وِچ نگار ایوارڈ برائے بہترین پس پردہ ڳائیکہ۔
* 2017ء وِچ صدر پاکستان دی طرفوں تمغائے حسنِ کارکردگی 

## حوالہ جات


ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے

ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
دُعا ملک

**دعا ملک** ((اردو: دعا ملک) (انگریزی: Dua Malik) (ڄَمَّݨ دا سال: 1994ء) پاکستانی ڳائیکہ، نغمہ نگار، میزبان اَتے کمپوزر ہِن۔ انہاں نے پاکستان وِچ ایکسپریس انٹرٹینمنٹ اُتے *سور ساتھ سویرا* دی میزبانی کیتی۔ ملک نے متعدد پاکستانی سیریلز دے مُکھ ڳاݨے ڳائے ہِن جیویں: عشق میں تیرے، رانجھنا اتے اک پگل سی لڑکی" شامل ہِن۔ دُعا ملک نے 2018ء دی سیریز "خفا خفا زندگی" وِچ امبر دے کردار نال اپݨی اداکاری دا اَغاز کِیتا۔

## ذاتی حیاتی
دُعا ملک دے ݙُو بھیݨ بِھرا ہِن، ہِک وݙّی بھیݨ حمائمہ ملک اتے ہِک وݙٓے بِھرا فیروز خان ہِن۔ دُعا ملک نے ہِک موسیقی فنکار سہیل حیدر نال شادی کِیتی ہِے۔ اَتے انّھاں دی ہِک دِھی اَتے ہِک پُتر ہِے۔

## ڈسکوگرافی

* *رانجھنا*
* عشق میں تیرے- سہیل حیدر
* *اک پگل سی لڑکی*
* *مہکے مہکے* - احسان خان (اداکار)
* *مہکے مہکے یہ فضایں*
* خدا گواہ
* تجھ سے ہی رابطہ

### مرکب

* زمانہ – سہیل حیدر

## ٹیلی ویژن

 

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
		
 ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارائیں
 ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن شوز
	

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
زوئی وکاجی

**زوئی وکاجی** (انگریزی: Zoe Viccaji) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 25 اکتوبر 1983ء) کراچی نال تعلق رکّھݨ آلی ہِک پاکستانی ڳائیکہ، نغمہ نگار اَتے اداکارہ ہِن۔ انّھاں نے اپݨے کَم کار دا اَغاز کوک اسٹوڈیو وِچ ہِک سنڳتی ڳائیکہ دی حیثیت نال کِیتا اَتے بعد وِچ چوݨویں فنکاراں وِچوں ہِک بݨ ڳئی۔ زوئی وکاجی نے ہِک البم جاری کِیتا جیندا ٻہوں حون٘صلہ ودھارا تِھیا۔

## ابتدائی حیاتی
زوئی وکاجی دی پیدائش پاکستان دے صوبے پنجاب کے کھاریاں وِچ اڈی وِکاجی اتے لینٹی وِکاجی، ہِک پارسی پِیؤ اتے عیسائی امّاں دے ہاں تھئی۔  ایندی پرورش پاکستان دے کراچی وِچ تھئی۔ 

## ذاتی حیاتی
زوئی وِکا جی نے 23 دسمبر 2018ء کوں پاکستان دے شہر کراچی وِچ پروڈیوسر اتے ہدایت کار کمال خان نال شادی کِیتی۔

## کَم کار آلی حیاتی
زوئی وکاجی نے اپݨے کَم کار دا اَغاز ستارھاں ورھیاں دی عمر وِچ ہِک مقامی بینڈ "گندا بنداس" وِچ رَل تے کِیتا۔ 

## فلمی گرافی

## ڈسکوگرافی

### البم

### سنگل

* تنہائیاں
* جھوم
* ہو جاؤ آزاد
* رک تو ذرا
* ہم ہر قدم آگے ہوں
* The Time Has Come
* جوش
* یہ دل کیوں میرا
* جس نے بھی آنا ہے، ایک دن جانا ہے
* Thinking About You
* الوداع
* بچھڑا یار
* بولو
* Breathe in Breathe Out
* جب کوئی
* جو چاہو
* کیسے یہ ہوا
* Street Signs (Feat. Aamir Zaki and Maaz)
* Vamp (Feat. Omar Farooq)
* Weave a Sweet Dream
* عاشقی کنارہ
* بڑے پیار سے سمجھایں
* عاشقی انگار

### کوک اسٹوڈیو

* سینران را بائریہ
* جانہ
* رات گئے
* عشق کنارہ

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
	
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دے اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
		
 ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
سارہ رضا خان

**سارہ رضا خان** (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 9 نومبر 1995ء) جِنّھاں کوں "سارہ رضا" دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے، ہِک پاکستانی ڳائیکہ ہِن۔ سارہ رضا خان نے اپݨے ڳائیکی دے کَم کار دا اَغاز ٹیلی ویژن پروگرام سا رے  گا ما پا چیلنج 2009ء وِچ کِیتا ہئی۔ اوہ پاکستانی رئیلٹی شو برائٹ اسٹار دی فاتح ہِن۔ سارہ نے فطری استعدادی پروگرام سر چھترا  وِچ وی حِصّہ گِھدّا ہئی۔ 2013ء وِچ، سارہ نے *ميرے قاتل ميرے دلدار* کِیتے ہم ایوارڈ جِتّیا۔

## ڈسکوگرافی

### ٻئے ڳاݨے

## فلمی ڳاݨے

## ٹیلی ویژن ڳاݨے

## ریالٹی شوز

## ٻاہرلے جوڑ

* Sara Raza Khan on YouTube

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
		

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
سمرہ خان

**سمرہ خان** (انگریزی: Samra Khan) دبئی وِچ رہوݨ آلی، پاکستانی ڳائیکہ ہِن۔ اوہ حقیقی  شو *میوزک گیراج* دی فاتح اَتے کوک اسٹوڈیو (پاکستانی سیزن 8)  دے ڳاݨے "حنا کی خوشبو" دی ڳائیکہ ہِن۔

## حیاتی دا احوال
سمرہ خان نے انسٹی ٹیوٹ آف بزنس مینجمنٹ توں ایم بی اے دی ڈگری حاصل کیتی۔  پیشہ دے لحاظ نال بینکر ہِن۔ کوک اسٹوڈیو وِچ ڳاوݨ دا موقع مِلّݨ تے سمرہ خان نے ڳاݨے کوں اپنا پیشہ بݨایا۔ اُنّھاں نے عاصم اظہر دے نال کوک سٹوڈیو (پاکستان سیزن ٨) وِچ ہِک نغمہ "حنا کی خوشبو" کوں اپݨی اَواز ݙِتّی جین٘دی وجہ توں سمرہ خان نے موسیقی کِیتے خود کوں وقف کر چھوڑیا۔

سمرہ خان نے 6 ورھیاں دی عمر توں ای نغمے ڳاندی پئی ہِن۔ "حنا کی خوشبو" دے اجراء دے بعد، خان نے "پلے بیک لاؤنج" دی ساجھے داری نال ہک ساتھ ڳاݨے "بول" اَتے "تیری صحبت" جاری کِیتا۔ جیکوں سُݨݨ آلیاں نے ٻوں پسند کِیتا۔ 

اِنّھاں نے انجو انج پاکستانی ڈرامیاں کِیتے نغمے ڳائے۔ سمرہ خان دے مہان٘درے نغمے "یہ رہا دِل" اَتے "گلا" ہِن۔ خان نے ہِک ریلٹی شو "میوزک گیراج" وِچ مقابلہ کِیتا، اَتے 2018ء دا بہترین ڳائیکہ دا ایوارڈ جِتّیا۔ 

## ڈسکوگرافی

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
صنم سعید

thumb|صنم سعید
**صنم سعید** (اردو: صنم سعید) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 30 نومبر 1984ء) (ڄَمَّݨ دی جاء: لندن، انگلینڈ) ہِک پاکستانی ماڈل، ڳائیکہ اَتے اداکارہ ہِن۔ 

## حیاتی دا احوال
صنم سعید 30 نومبر 1985  کوں لندن وِچ ڄَمّی ہئی اتے چِھی ورھیاں دی عمر وِچ اپݨے وطن پاکستان وَل آئی۔ انّھاں دا مستقل ٹِکاݨاں کراچی وِچ ہِے۔ انهاں نے اپݨے شوبز دے پن٘دھ دا اَغاز ماڈلنگ نال كيتا۔ تھيٹر کِیتے وی كئی ڈرامے كیتے جِنّھاں وِچ مامامیا، شکاگو اتے دھانی قابلِ ذكر ہِن۔ اداکارہ دے دُھم پاوݨ آلے ڈرامیاں وِچ *میرا نصیب* ، *فراق: دوریاں محبت کا زوال ، متاع جَاں ہے تو‎ ، تلخیاں ، زندگی گلزار ہے* اَتے *دیارِدل* قابلِ ذكر ہِن۔
کیک فلم کِیتے لکس اسٹائل ایوارڈ دی طرفوں بہترین اداکارہ دا ایوارڈ ݙِتّا ڳیا۔
2019 وِچ ڈیلی ٹائمز نے صنم سعید کوں "پرائیڈ آف پاکستان" دا ناں ݙِتّا۔  ۔

## موسیقی دا کَم کار
صنم سعید نے کوک اسٹوڈیو دے تِریجھے سیزن وِچ حِصّہ گِھدّا اتے عارف لوہار دے نال "الف اللہ (جگنی)" اتے میشا شفیع دے نال "عائشہ" ڳایا۔ میشع شفیع دے ڳاݨے "چوری چوری" وِچ پس منظر وِچ اَواز ݙِتّی۔

صنم سعید نے میڈ فار اسٹیج پروڈکشنز کیتے تَلّے ݙِتّے ڳئے ڈرامیاں وِچ کَم کِیتا:

* شکاگو  
* ماما میا 
* کارنیج 
* دھانی 
* گریز 

## ذاتی حیاتی
صنم نے 2 جنوری 2015 وِچ اپݨے بچپن دے ٻیلی فرحان حسن نال شادی کِیتی  ۔ 2018 وِچ اِنّھاں دی طلاق تھی ڳئی۔  ۔

## فلمو گرافی
### فلماں
* بچانا  
* ماہ میر  
* دوبارہ پھر سے  
* رحم 
* آزاد (جنوبی ایشیا انٹرنیشنل فلم فیسٹیول وِچ پیش تھئی)  
* کیک (جنوبی ایشیا فلم فیسٹیول وِچ بہترین فکشن فلم)  

### ٹی وی
* دام 
* میرا نصیب 
* متاع جان ہے تو 
* تلخیاں (ایکسرپیس اینٹرٹینمنٹ) 
* زندگی گلزار ہے 
* دل میرا دھڑکن تیری 
* کدورت 
* کہیں چاند نا شرما جائے (ٹیلی فلم)
* تمنا کی تمنا 
* اک کسک رہ گئی (جیو ٹی وی)
* شک 
* فراق 
* مسٹر شمیم وو
* دیار دل 
* دل بنجارا 
* آخری اسٹیشن 
* دیدن (اے پلس ٹی وی) 

## ایوارڈ اَتے نامزدگیاں
### ہم ایوارڈ
* "زندگی گلزار ہے" کیتے بہترین اداکارہ ایوارڈ 
* "دیار دل" پر بہترین اداکارہ منفی کردار کیتے نامزد 

### لکس اسٹائل ایوارڈ
* زندگی گلزار ہے 
* دوبارہ پھر سے
* کیک

### ہم اسٹائل ایوارڈ
* "دوبارہ پھر سے" ڈراما کِیتے انتہائی اسٹائلش اداکارہ ایوارڈ نامزدگی 
* "کیک" کِیتے انتہائی اسٹائلش اداکارہ ایوارڈ جِتّیا 

### ٻئے اعزازات
* 2012 وِچ لوریل پیرس ایوارڈ - سال دی بہترین ماڈل
* 2013 وِچ ترنگ ہاؤس فل ایوارڈ برائے بہترین معاون اداکارہ (ڈراما دل میرا دھڑکن تیری) 
* 2017 وِچ ایسٹرن آئی ایوارڈ بہترین فلمی اداکارہ (فلم رحم) 
* 2019 وِچ ڈیلی ٹائمز دا ایوارڈ "پرائیڈ آف پاکستان"

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دے اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارہ
ونکی:پاکستانی ڈرامہ اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن شوز
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
دامیہ فاروق

**دامیہ فاروق** (اردو: دامیہ فاروق) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: ٣ دسمبر 1998ء) ہِک پاکستانی ڳائیکہ نغمہ نگار اَتے موسیقار ہِن۔ 2012 وِچ تیرھاں ورھیاں دی عمر وِچ اپݨے کَم کار دا اَغاز کرین٘دے ہوئے، ایں نے اپݨا پہلا البم *"دامیا ڈیبیو"*  جاری کِیتا جین٘دے وِچ اَٹھ ڳاݨے شامل ہَن۔ اِیں البم وِچ ترے میوزک ویڈیوز وی شامل ہَن۔ 

2012 دے اَخِیر وِچ، اِیں نے اپݨی وݙّی بھیݨ "پریسہ فاروق" دے نال رَل تے ہِک ڳاݨا "جانا آئی مس یو" بݨایا۔  اوہ مختلف چینلز اُتے کئی ٹی وی شوز وِچ بطور مہمان مدعو کِیتی ون٘ڄ چُکّی ہِن اَتے اِنّھاں دے متعدد انٹرویوز تھی چُکّے ہِن۔ اُوندے بعد توں اِنّھاں نے مُلخ بھر وِچ اپݨے فن دا مظاہرہ کِیتا۔ ڈراما سیریلز "سن یارا" (اے آر وائی ڈیجیٹل) ، "پھر سے میری قسمت لکھ دے" (ہم ستارے) ، "دل محلے کی حویلی" (جیو ٹی وی)  "زندگی مجھے تیرا پتہ چاہیے" (پی ٹی وی) ، "کس سے کہوں" (پی ٹی وی) اَتے ٻئے ڈرامیاں وِچ پس پردہ ڳائیکی کر چُکّی ہِن۔ *عشق پازیٹو* ، *بلائنڈ لو* (2016) ، پنجاب نہیں جاؤں گی اَتے ٻہوں ساریاں فلماں وِچ وی ڳاݨے ڳا چُکی ہِن  2015 وِچ، دامیہ نے اپݨا سنگل "رب جانے" لانچ کیتا اَتے رومانیہ دے مہان٘درے بینڈ سابق اکسانٹ ٹی ڈبلیو او دے نال فن دا مظاہرہ کِیتا۔ 2016 وِچ، دامیہ نے اپݨی بھیݨ پاریسہ دے نال رَل تے ہِک دوڳانا جاری کِیتا۔ این٘دے کجھ ویلے بعد دامیہ کوں *کوک اسٹوڈیو* وِچ ڳاݨا ڳاوݨ کِیتے سݙّیا ڳیا۔ انّھاں نے کوک اسٹوڈیو دے سیزن 9 وِچ سبھ توں گھٹ عمر مہان٘دری فنکارہ ہووݨ دا اعزاز گِھدّا۔ انّھاں نے ایہ ڳاݨ فاخر دے نال ڳایا۔     

## ڈسکوگرافی

### البم

* *دامیہ ڈیبیو* (2012)

### البم ٹریک

* *کبھی روگ نہ لگنا*
* *آج بھی*
* *تیرے خواب*
* *سائیں بنا*
* *تمھارا درد*
* *تم جو نہیں ہو*
* *یہ رات آتی ہے (Here Comes The Night)*
* *راتوں کے سائے*

### سنگلز

* *جانا آئی مس یو*  (2012)
* *رب جانے* (2015)
* *جنون* (2016)

### فلم

* *عشق پازیٹو* (2016)
* *بلائنڈ لو*  (2016)
* *راستہ* (2017)
* *[[پنجاب]] نہیں جاؤں گی* (2017)
* *تم ہی ہو* (2017)

### ٹیلی ویژن

* *کس سی کہوں* (پی ٹی وی) ،
* *پھر سے میری قسمت لکھ  دے* (ہم ستارے) ،
* *چاند جلتا رہا* (پی ٹی وی) ،
* *دل محلے کی حویلی* (جیو ٹی وی)
* *کنیز* (اے پلس انٹرٹینمینٹ)
* *زندگی مجھے تیرا پتہ چاہیے*   (پی ٹی وی)
* *فاصلے* (پی ٹی وی)
* *سن یارا* (اے آر وائی ڈیجیٹل)
* *کوک اسٹوڈیو* : سیزن 9 (2016)
* *گمراہ*

### ایوارڈز اتے نامزدگیاں

## حوالہ جات


ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
	
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
دستکار

[thumb|روائتی [بلاک چِھمبائی دا دستکار ۔ بھارت]]
[thumb|ہِک [آہن گر اَتے آہن کُوں سَٹ مارݨ آلا رَلّے کَم کرین٘دے ہوئے۔ ]]
[left|thumb|[چوٻ کار / درکھاݨ / چوٻ دی کھٹائی کرݨ آلا بالی وِچ]]
ہِک کاریگر (انگریزی: Artisan) (فرانسیسی: artisan، اطالوی: artigiano) ہِک ہنر آلا ہنر مند کارکن ہِے جیڑھا مادی شئیں کوں جزوی یا کُلّی طور تے ہَتھ نال بݨین٘دا یا ڈھلین٘دا ہِے۔ ایہ شئیں فنکشنل یا صرف سڄاوٹی تِھی سڳدیاں ہِن، مثال دے طور تے فرنیچر، آرائشی فن، مجسمہ سازی، لباس، کھاوݨ دے شئیں، گھروڳے شئیں اَتے اوزار اتے میکانزم جیویں گھڑی ساز دے ہَتھ نال تیار کِیتی ڳئی گھڑی دے کَم دی نقل تے حرکت۔ کاریگر ہِک ہُنر دی مشق کرین٘دے ہِن اَتے تجربے اَتے اہلیّت دے ذریعے ہِک فنکار دے اظہار دی سطح تئیں پُڄ سڳدے ہِن۔

## نگار خانہ

فائل:Mendel I 010 r.jpg|زِرہ بݨاوݨ آلا، ١٤٢٥ء
فائل:Mendel II 072 r.jpg|آہن گر ١٦٠٦ء
فائل:Mendel II 017 r.jpg
فائل:Mendel I 021 r.jpg
فائل:Mendel II 086 r.jpg
فائل:Mendel I 053 v.jpg|رنگ ساز ١٤٣٣ء
فائل:Mendel I 164 r.jpg|کَھل دا کَم کرݨ آلا۔ ١٥٤٣ء
فائل:Glass furnace with workers Agricola 1580.jpg
فائل:Landauer I 082 r.jpg
فائل:Landauer I 022 r.jpg|، ١٥٣٣ء
فائل:Mendel II 065 v.jpg|تالا ساز ، ١٦٠٠ء
فائل:Mendel I 144 v.jpg
فائل:Mendel II 071 r.jpg|، ١٦٠٥ء
فائل:Landauer I 088 v.jpg|، ١٦١٦ء
فائل:Mendel I 089 r.jpg|، ١٤٧٠ء
فائل:Mendel I 154 r.jpg|alt=Shoemaker, 1535|موچی، ١٥٣٥ء
فائل:Landauer I 038 v.jpg|alt=Stonemason, 1550|پتّھر دا مستری، ١٥٥٠ء
فائل:Mendel I 018 r.jpg|alt=Tailor, 1425|درزی، ١٤٢٥ء
فائل:Mendel I 092 r.jpg|alt=Tanner, 1473
فائل:Landauer I 014 v.jpg|alt=Weaver, 1524
فائل:Landauer I 034 r.jpg|alt=Wheelwright, 1545


## ٻِیا ݙیکھو

* فنکار
* فنون اتے دستکاریاں دے تحریکاں
* دستکاری
* تاجر
* دستکاری وِچ ہَتھ اتے ساہ دی طاقت

## ٻاہرلے جوڑ

* History of Artisans

ونکی:فنکار
ونکی:دستکار
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:لوک ثقافت
ونکی:لوک فنون
ونکی:لوک فنکار
ڳُݙّی

[left|thumb|[جاپان دے ہگاشیومی شیگا شہر وِچ ہر مئی دے چوتھے آݙِٹ کُوں ڳݙّیاں دا تہوار منایا وین٘دا ہِے۔ ]]
ڳُݙّی ہِک دھاڳے دی مدد نال اُݙّݨ آلا پکّھی ہِے۔ اِین٘دی اُݙاری کِیتے ضروری قوّت اِین٘دے پَکّھاں دے اُتّے اَتے تَلّے دے پاسوں وَا دے دباؤ اُتّے منحصر ہِے۔ ڳُݙّی دے اُتلے پاسُوں گَھٹ دباؤ اَتے تَلویں پاسُوں وَدھ دباؤ دی وجہ نال ڳُݙّی اُݙدی ہِے۔ 

ڳُݙّی اکثر وَا تُوں ٻار آلے ہون٘دیاں ہِن، اِنّھاں کُوں اُݙّݨ کِیتے وَا دے جھولیاں دی لوڑ پون٘دی ہِے۔ ڳُݙّی اکثر کھیݙاں دے زمرے وِچ آن٘دی ہِے۔ جاں جو اِنّھاں دا استعمال کئی مِداناں وِچ تِھین٘دا ہِے۔ 

## تاریخ
2800 ورھیاں پہلاں چین وِچ ڳُݙّی اُݙاوݨ دی تاریخ مِلدی ہِے۔ 

## اشیاء
left|thumb|200x200px|جرمنی دے ڳُݙّی تہوار وِچ فنی ڳُݙّی
left|thumb|کلوس نیو میکسیکو وِچ ڳُݙا۔
ڳُݙّی پَنّے یا کپڑے نال بݨائی وین٘دی ہِے۔ بمبو دی ہولی چوٻ استعمال کِیتی وین٘دی ہِے۔ نائلان یا صوتی دھاڳا استعمال تِھین٘دا ہِے۔ اِین٘دا ڈیزائن ہر ونکی دا ہون٘دا ہِے۔ ڳُݙّی دی دُمب ٻہوں چنڳے اندازاں وِچ بݨائی وین٘دی ہِے۔ 

### اِنسانی اُݙاری
انسان نے وݙّے ڳُݙّیاں / ڳُݙّے استعمال کر تے اُݙاری بھرݨ دی کوشِت کِیتی۔ اِنّھاں وݙّے ڳُݙّیاں کُوں "ہینگ گلائڈر" وی آہْدے ہِن۔ ٥٥٩ء وِچ یوان ہوانگٹو نے ڳُݙّی دے آسرے اُݙاری بھری۔ 

### فوج وِچ استعمال
فوج وِچ اپݨے اسلحے کُوں ہِک جاء تُوں ٻئی جاء پُچاوݨ کِیتے ڳُݙّیاں دا استعمال کرݨ دی تاریخ وی مِلدی ہِے۔ خاص طور تے میدانِ جنگ وِچ اسلحے کُوں پُچاوݨ اَتے میدانِ جنگ دی پَرکھ اَتے خلائی تصویر کشی کِیتے وی ڳُݙّیاں دا استعمال تِھین٘دا ہِے۔ 

### ایشیاء
[left|thumb|270x270px|[ملائشیا وِچ روائیتی ڳُݙّی بݨاوݨ آلا۔ ]]
ایشیائی دیساں وِچ ڳُݙّی اُݙاوݨ ہِک عام شُغل ہِے۔ ڳُݙّی بازی وی مشہور ہِے۔ افغانستان وِچ ڳُݙّی بازی ہِک مہان٘درا کھیݙ ہِے۔ داری وِچ اِیکُوں "ڳُݙّی پارن بازی" آہ٘دے ہِن۔ 

پاکستان وِچ اِیکُوں "ڳُݙّی بازی" یا "پتنگ بازی" آہ٘دے ہِن۔ اَتے ڳُݙّی بازی پُھلّاں دے موسم دا مہان٘درا شُغل ہِے جیکُوں "جشنِ بہاراں" آہْدے ہِن۔ 
[left|thumb|[بھارت دے شہر لکھنؤ وِچ ہِک ڳُݙّی ویچݨ آلے دی ہَٹّی]]
بھارت وِچ وی ڳُݙّی مہان٘درا کھیݙ ہِے۔ مکارا سنکرانتی دا مہان٘درا تہوار ہِے۔ بھارت دی ٻہوں ساری ریاستاں وِچ ڳُݙّی بازی مقبول ہِے۔ 

## حوالہ جات

ونکی:پَکّھی
ونکی:کِھݙاوݨے
ونکی:روائتی کِھݙاوݨیں
ونکی:لوک ثقافت تے فنون
ونکی:لوک ثقافت
ونکی:چینی ایجادات
جسویندر برار

thumb|لوک ڳائیکہ جسویندر برار

**جسویندر برار** (انگریزی: Jaswinder Brar) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 8 ستمبر 1973ء) ہِک ہندوستانی لوک ڳائیکہ ہِن جیڑھی پنجابی ٻولی وِچ ڳان٘دی ہِن۔ اُوہ ہِک ڳائیکی دے نال، ماڈل، ڈانسر اَتے تھیٹر اداکارہ وی ہِن۔ اُوہ پنجابی لوک اَتے بھنڳڑا ڳان٘دی ہِن اَتے اِیکوں لوک ملکہ دے ناں نال سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔ اُوہ اپݨے سٹیج شوز کِیتے مہان٘دری ہِن اَتے اِنّھاں کوں اکھارہیہ دی راݨی آکھیا وین٘دا ہِے. اوہ خاص طور تے اپݨے لوک تاتھ کِیتے مہان٘دری ہِن۔ اِنّھاں نے اپݨے کَم کار دا اَغاز 1990ء وِچ "قیمتی چیز" ناویں البم نال کِیتا ہئی۔ اُوہ 8 ستمبر 1973ء کوں پنجاب دے شہر، سرسا وِچ ڄَمّی ہئی۔ اُوہ اَتے بابو مان ݙُون٘ہائیں مہان٘درے پنجابی لوک ڳائیک ہِن۔ اِیہ بابو مان نال رَل تے وی ڳان٘دی ہِن۔ 

## ڈسکوگرافی
thumb|Jaswinder Brar posing for her album Jiunde Rehn
اِیں نے ٻہوں سارے پنجابی لوک گِیت ڳائے ہِن۔ اِنّھاں نے اپݨے کَم کار دا اَغاز 1990ء وِچ "قیمتی چیز" ناویں البم نال کِیتا ہئی۔ اِین٘دے بعد ٻئے کئی البماں جاری کِیتیاں. اِین٘دے کُجھ ڳاݨے اَتے البمّاں تَلّے ہِن:

* *کیمتی چِیز*
* *خولہ اکھاڑھا*
* *رانجھا جوگی ہو گیا*
* *اکھاڑہ*
* *عشق محبت یاری*
* *دوجا اکھاڑا*
* *یہ کھرکا*
* *گونجدا اکھاڑا*
* *بول کلیحریہ مورہ*
* *جھلہ دل واجن مردڈا*
* *روندی نو ہور راوا کی*
* *تیری یاد ستاوے*
* *مین تیری جن غرونگی*
* *مین تن تنہ یاد کردی*
* *گلان پیار ڈیان*
* *پیار - محبت کے رنگ (02 نومبر 2010)*
* *جاندی ریہن (2014)*
* *تن گلان (2018)*

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
ونکی:پنجابی لوک ڳائیک
ونکی:پنجابی لوک موسیقی
جگجیت کور

thumb|جگجیت کور

**جگجیت کور** (اردو: جگجیت کور) (انگریزی: Jagjit Kaur) (ڄَمَّݨ دا سال: 1930ء) اردو اَتے ہندی زبان دی بھارتی ڳائیکہ اَتے مہان٘دری فلم موسیقار محمد ظہور خیام دی ذال ہَن۔ انّھاں نے ہم عصر ڳائیکاں لتا منگیشکر اَتے آشا بھوسلے دے مقابلے وِچ فلماں کِیتے ٻہوں گَھٹ ڳایا ہِے، ول وی اِنّھاں دے گِیتاں دے دُھم پاتی رکّھی۔

## ذاتی حیاتی
جگجیت کور ہِک امیر پنجابی زمیندار ٹَٻَّر نال تعلق رکھین٘دی ہَن۔ اوہ 1931ء وِچ پنجاب وِچ ڄَمّی ہئی۔ بچپن توں ای اوہ فلماں اَتے موسیقی وِچ دلچسپی گِھندی ہئی اتے اکثر ایندے سکول وِچ منعقدہ ثقافتی پروگراموں وِچ حصہ گِھندی ہئی۔ ایں نے 1954 وِچ اُبھردے سنگیت کار خیام دے نال مذہبی وکھریپے کوں بُھل دے شادی کرݨ دا فیصلہ کِیتا۔ جیڑھی ہندوستانی فلم انڈسٹری وِچ پہلی بین اجتماعی شادیاں وچوں ہِک ہِے۔ انّھاں دا ہِک پُتر، ایکٹر پردیپ خیام ہے، جیڑھا 2012ء وِچ فوت تِھی ڳیا ہئی۔ خیام نے اپݨی ذال اَتے پُتر دے ناں توں ہِک ٹرسٹ "خیام جگجیت کور کے جی پی چیریٹیل ٹرسٹ" دا اَغاز کِیتا ہئی جاں جو فنکاراں اَتے ٹیکنیشناں دی مدد کِیتی ون٘ج سڳے۔  خیام 19 اگست 2019ء کوں شامیں 9.30 وڄے 92 ورھیاں دی عمر وِچ دل دی گرفتاری دے بعد فوت تِھی ڳیا۔ 

## کَم کار
اِنّھاں نے اپݨی ڳائیکی دا اَغاز پنجابی فلم "پوستی (1950ء) نال کِیتا ہئی۔ اِنّھاں نے بالی وُوڈ وِچ پیر بطورِ ڳائیک غلام محمد دی تشکیل وِچ بݨݨ آلی فلم "دل ناداں (1953ء)" توں بطورِ ڳائیکہ اَغاز کِیتا۔ اِنّھاں دے ترے فِلماں "محبت کی دھن بیکاروں سے پوچھ"، "چاند گئے راگنی چہم چہم برسے، " اَتے " خاموش زندگی  کو افسانہ مل گیا" وِچ گِیت ڳائے۔ 

## یادگاری گیت
جگجیت کور دے کُجھ یادگاری گِیت اِیہ ہِن:

* "دیکھو دیکھو جی گوری سسرال چلی" شگن(1964)، بول ساحر لدھیانوی، سنگیت خیام
* "تم اپنا رنج–او-غم اپنی پریشانی مجھے دے" تکّ *شگن *وچوں
* "خموش زندگی کو افسانہ مل گیا" دل-اے-ناداں وچوں (1953)، لرکس شکیل بدایونی، میوجک غلام موہمد
* "چلے آؤ سییاں رنگیلے میں واری "(پامیلا چوپڑہ نال) *بازار* (1982) وچّ، بول جگجیت کور، سنگیت خیام
* "دیکھ لو آج ہمکو جی بھر کے " *بازار *وچّ
* "کاہے کو بیاہی بدیس"  امراو جان (1981)، سنگیت خیام
* "ساڈا چڑیاں دا چمبا وے"  جگجیت کور اتے پامیلا چوپڑہ وچّ *کبھی کبھی*(1976)، سنگیت خیام
* "چندہ گائے راگنی" دل-اے-ندان وچّ
* "پہلے تو آنکھ ملانا" شعلہ اور شبنم وچّ رفیع دے نال (1961)، گیت کیفی آجمی،    سنگیت خیام
* "نین ملاکے پیار جتا کے آگ لگا دی" (رفیع دے نال) *میرا بھائی میرا دشمن* وچّ (1967)، سنگیت خیام

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
مالنی اواستھی

**مالنی اواستھی** (انگریزی: Malini Awasthi) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: 11 فروری 1967) ہِک ہندوستانی لوک ڳائیکہ ہِن. اوہ ہندی اتے ایندے توں متعلقہ زباناں جیویں اوادھی، بندیل کھنڈی اتے بھوجپوری وِچ ڳان٘دی ہِن۔ اوہ تھمری اتے کجری وِچ وی پیش کریندی ہِن۔ حکومت ہند نے اِنّھاں کوں 2016 وِچ پدم شری سویلین اعزاز نال نوازیا ہئی.

### تعلیمی اعزاز اور فیلوشپس
بھارت ادھیان کیندرا (ہندوستان اسٹڈی سنٹر)، بنارس ہندو یونیورسٹی دے صد سالہ چیئر پروفیسر

## ثقافتی پرفارمنس

### قومی
thumb|وزیر مملکت برائے ثقافت (آزاد چارج) ، سیاحت (آزادانہ چارج) اتے شہری ہوا بازی، ڈاکٹر مہیش شرما مہان٘دری لوک ڳائیکہ مالینی اوستھی دی خصوصی کارکردگی دا مشاہدہ کرین٘دے پئے ہِن
ʘ اترپردیش وچ ، ٹھمری فیسٹیول اور راگ-رنگ-میلہ، تاج ماہوتسو، گنگا ماہوتسو، لکھنؤ-تہوار، بود ماہوتسو، رامائن-میلہ، کجری-میلہ، کبیر-اتسو وغیرہ۔

ʘ راجستھان  وچ شروتی-منڈل-سماروہ، کمبھل-گڑھ-تہوار، تیج-فیسٹیول-جے پور۔

ʘ  پنجاب تے ہریانہ وِچ سورج کُنڈ-کرافٹ میلہ اَتے ہیریٹیج فیسٹیول پنجور۔

### بین اقوامی
thumb|مالنی اوستھی اپݨی کارکردگی دے بعد۔

* پاراواسی دیواس، ٹرینیڈاڈ،
* 2017 میںماریشیس، 2015 وِچ ہندوستان کا تہوار 
* آئی سی سی آر 40 واں، 2011 وِچ فجی وِچ سالگرہ دا جشن
* یوم آزادی دی تقریب ہیوسٹن، یو ایس اے 2004
* پاکستان وِچ ثقافتی کارکردگی؛ 2007
* جنوبی بینک مرکز، لندن، 2011 وِچ ثقافتی کارکردگی
* نیدرلینڈ وِچ ہندوستانی تہوار دی تقریب: 2002، 2003، 2015 اَتے 2016
* وشوا بھوجپوری کانفرنس، ماریشیس۔ 2000، 2004، 2016
* فلاڈیلفیا اور لاس اینجلس میں ثقافتی کنسرٹ۔ 2016

## فلمو گرافی
thumb|صدر، شری پرناب مکھرجی، 28 مارچ، 2016 کوں نئی دہلی دے راشٹرپتی بھون وِچ، شہری سرمایہ کاری تقریب وِچ، شریمتی مالنی اواستھی  کوں، پدما شری ایوارڈ پیش کریندے ہوئے۔

* جئے ہو چھٹھ مائیا۔ شیلندرا سنگھ، مالینی اواستھی
* بھولے شیوا # شنکر
* بوم بوم بولے
* ایجنٹ ونود
* دم لگا کے ہایشہ
* بھگاں کے ریکھاں کی - اسساق (2013 فلم)
* چارفوٹیا لڑکا (1 فلم)

## ایوارڈ

* پدما شری (2016)
* یش بھارٹی یوپی سرکار 2006

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* Official siteآرکائیو شدہ 
ونکی:Pages with unreviewed translations

ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
جسبیر جسی

**جسبیر سنگھ بینس** اپݨے سٹیج دے نام **جسبیر جسی دے** ناں نال مہان٘دری ہِن۔ اوہ ہِک ہندوستانی ڳائیکہ، گیت نگار اَتے اداکارہ ہِن۔انّھاں نے تیرہ البمز جاری کیتے ہِن اِنّھاں دا پہلا پاپ البم *دل لے گیئی * ، جیڑھا ٹائمز میوزک دے نال 1998 وِچ جاری تِھیا ہئی۔

## کم کار آلی حیاتی
انّھاں نے *پاسپورٹ* اَتے *زخمی* جیسی پنجابی فلماں دی ریکارڈنگ دا اغاز کیتا 80 دے ݙہاکے دے اَخِیر وِچ اِنّھاں نے *بیلے بلبیریو بیلے* جئیں ریمکس البماں کِیتے وی ڳایا ہئی۔  انّھاں دی پہلی البم ریلیز 1993 وِچ *چنا وی تیری چنانی ہئی*۔ اوہ "چننا وی تیری چنی" دی میوزک ویڈیو وِچ چرنجیت آہوجا دے رَلّے نظر آئی ہَن۔ وَل 'دل لی گیئی' (1998) ، 'کڑی کڑی' (1999) ، 'نشانیاں پیار دی' (2001) ، 'جسٹ جسی' (2002) ، 'مخدہ چن ورگا' '(2004) اَتے' اخ مستنی '(2007) جئیں البم جاری کِیتیاں۔ انّھاں دا البم جسی بیک ین بیگ کو 2016 وِچ ریلیز کیتا ڳیا۔ 

## ڈسکوگرافی
جسی دی ویب سائٹ دے مطابق ، انھاں نے تیرھاں البماں جاری کیتے: 

## اداکاری
2011 وِچ، مرکزی کردار وِچ انّھاں دی پہلی فلم ' خوشیاں ' ریلیز تھئی۔ اوہ *ہیئر رانجھا* سمیت کُجھ پنجابی فلماں وِچ وِچ ݙِٹّھی ون٘ڄ چُکّی ہِن۔

## حوالہ جات
 


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
چٹݨی

[thumb|کِھیرے اَتے [وَصَّل دی چٹݨی]]
چٹݨی ݙَکّھݨ ایشیاء وِچ کھاݨیاں دے نال پیش کِیتی ون٘ڄݨ آلی مَن بھان٘دی غذا ہِے۔ 

## تیاری
thumb| بوندی آلی چٹݨی
زیرہ اَتے کالی سریوں دے بِج کوں بُھن تے رَلایا وین٘دا ہِے۔ وَل این٘دے وِچ، کچّی ساولِیں یا پھل جیویں کھیرا، ککڑی، وَصَّل، گاجر، اناناس، پپیتا اَتے آتھر رلا ݙِتّا وین٘دا ہِے۔  

کچّے ادرک اَتے تھوم دا پیسٹ، اَتے ساوی مرچ دا پیسٹ ذائقے کوں تَکڑائی بخش بݨاوݨ کِیتے استعمال کِیتا وین٘دا ہِے۔  

ہندوستان دے انجو انج خِطّیاں وِچ انجو انج ونکیاں دے رائتے استعمال کِیتے وین٘دے ہِن۔ اِنّھاں وچُوں ہِک بوندی رائتہ وی ہِے جیکوں بیسن یا پِیسے ہوئے چھولیاں نال تیّار کِیتا وین٘دا ہِے۔ وَل این٘دے وِچ مصالے رلائے وین٘دے ہِن۔ رائتے کوں ٹَھڈّا پیش کِیتا وین٘دا ہِے جیڑھا مصالیاں آلے کھاݨیاں دے نال فرحت بخش احساس ݙین٘دا ہِے۔  
 
thumb|وَصَّل دی چٹݨی
thumb|پُھلّاں دے موسم وِچ وَصَّل دی چٹݨی
thumb| بوندی  دی چٹݨی

### ساولِیں دیاں چٹݨیاں

# باتھوا دا   رائتہ جیڑھا سردیاں وِچ ہریانہ وِچ مشہور ہِے۔ 
# ککڑی دا  رائتہ
# چقندر  دا  رائتہ
# پودنے اَتے مُنڳ پَھلّی دا رائتہ۔ 
# وَصَّل دھاݨیاں دا رائتہ
# وَصَّل ٹماٹر دا رائتہ
# آلُوں دا زرائتہ
# لوکی دا  رائتہ
# پالک دے رائتے

### پَھلّاں دیاں چَٹݨیاں

# کیلے دا  رائتہ
# اَمب دا رائتہ
# امرود دا رائتہ
# انگور دا رائتہ
# اناناس دا رائتہ
# انار دا  رائتہ
# ناشپاتیاں دا  رائتہ

## حوالہ جات

ونکی:لوک کھاݨیں
ونکی:دیسی لوک کھاݨیں
ونکی:آتھر دے کھاݨیں
ونکی:ݙَکھݨ ایشیائی چٹݨیاں اَتے اچار
ونکی:بنگالی کھاݨے
ونکی:روائتی کھاݨیں
ونکی:دیسی کھاݨیں
دیپالی برٹھاکُر

**دیپالی برٹھاکُر** (اردو: دیپالی برٹھاکر) (انگریزی: Dipali Barthakur) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ:30 جنوری 1941ء - فوت تِھیوݨ دی تَرِیخ: 21 دسمبر 2018) آسام دی ہِک ہندوستانی ڳائیکہ ہَن۔
اِنّھاں نے اپݨے ڳاݨے بنیادی طور تے آسامی ٻولی وِچ ڳائے ہَن، اِنّھاں کوں 1998ء وِچ ہندوستان دا چوتھا سبھ توں وݙّا سویلین ایوارڈ، پدم شری مِلّیا.

## ابتدائی حیاتی
برٹھاکر دا جنم بسوواناتھ باراٹھاکور اَتے چندراکانتی دیوی دے گھر، سوناری سواساگر، آسام وِچ تِھیا ہئی.

## موسیقی دا کَم کار
برٹھاکر نے جلتی ای بطورِ ڳائیکہ اپݨے کَم کار دا اَغاز کِیتا ہئی۔ 1958 وِچ، جِہڑیلے اُوہ نان٘ویں جماعت وِچ پڑھدی پئی ہئی تاں اُوں نے آل انڈیا ریڈیو، گوہاٹی وِچ "مور بوپائی لاہوری" دا ڳاݨا اَتے فلم لچت بورفوکان (1959) کِیتے "جووبون امونی کورے چنیدھن" ڳاݨا ڳایا ہئی۔محترمہ برٹھاکر نے اپݨے پُرجوش ڳاݨیاں نال لکّھاں کوں اپݨا چاہوݨ آلا بݨا گِھدّا، جِہڑیلے اُوہ ہائی اسکول وِچ ہئی تاں اُوں ویلے اِنّھاں دے ڳاݨیاں وچوں سبھ توں پہلاں ہِک ڳاݨا ریکارڈ کِیتا ڳیا ہئی۔

آسامی وِچ این٘دے کُجھ دُھم پاوݨ آلے گِیت ایہ ہِن:

* "سونور کھرو نالاگے مک "
* "جوبونے امونی کورے, چینیدھوں"
* "جںدھونے جنالتے"
* "کونمانا بوروکسائر سپ"
* "سینائی موئی جو دی"
* "او' بوندھو سوموئی پالے امر پھالے"

## ایوارڈ
برٹھاکر کوں کئی واری اعزاز نال نوازیا ڳیا، خاص طور تے 1990-92 وِچ لوک اَتے روایتی موسیقی کیتے پدما شری ایوارڈ نال نوازیا ڳیا۔

ایندے کُجھ ایوارڈ / قدر شناسی تَلّے درج ہِن:

* حکومت ہند کے ذریعہ پدما شری (1998) فنون لطیفہ وِچ اِنّھاں دے تعاون کِیتے۔
* آسام حکومت دی طرفوں سلپی بوٹا (2010)۔
* سدو آسوم لیکھیکا سومروہ سمیتی دے ذریعہ ایڈو ہینڈیک سلپی ایوارڈ (2012)

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
گنی ماہی

thumb|گنی ماہی دی تصویر (اتل انند تصویر کار)

**گنی ماہی** (ڄَمَّݨ دا سال 1999) ہندوستانی پنجابی لوک ، ریپ اَتے ہپ ہاپ  ڳائیکہ ہِن۔ جِنّھاں دا تعلق جالندھر، پنجاب، بھارت نال ہِے ۔  انّھاں نے جرمنی وِچ گلوبل میڈیا فورم (جی ایم ایف 2018) وِچ شرکت کیتی، جِتّھاں انھاں کوں کوڑے مارݨ دے خلاف ٻولݨ تے  *مساوات اَتے آزادی* کِیتے اَواز چاوݨ آلی ینگ وائس دے ناں نال موسم کِیتا ڳیا ہئی۔

## ابتدائی زندگی
گنی ماہی پنجاب دے شہر جالندھر،،آباد پورہ وِچ پرمجیت کور ماہی دے گھر وِچ ڄَمّی ہئی۔  ایندا اصل ناں گرکانوال بھارتی ہے۔  ماہی دا ٹَٻَّر رویویڈیا عقیدے نال تعلق رکھیندا ہِے، جیڑھا خدا دی وحدانیت اُتے یقین رکھیندا ہِے۔  اِیں ٹَٻَّر دا تعلق دلت بِیادری نال ہِے۔ ایں نے سَت ورھیاں دی عُمر وِچ اپݨے پِیؤ کِیتے ڳاݨا ڳاوݨ دا اَغاز کِیتا۔ اِنّھاں دے سٹیج دا ناں جنی ماہی ہِے جاں جو اِنّھاں دا اصل ناں گورکنال بھارتی ہِے۔ اِنّھاں اَمّاں اَبّا نے اپݨے سبّھے ٻالاں دا اَخِیرلا ناں بدل تے بھارتی لایا ہِے۔ اِنّھاں دے اَبّا نے ماہی دے کَم کار کوں سن٘بھالݨ کِیتے ہوائی ٹکٹ دے دفتر وِچ ملازمت چھوڑ ݙِتّی۔  اُوہ ہنس راج مہیلا مہا ودھیالہ کالج وِچ موسیقی دی ڈگری حاصل کریندی پئی ہِن۔ 

### البماں

* *گوران دی دیوانی* (2015)
* *گروپورب ہی کانشی والا دا* (2016)
* *لوک فیوژن* (2019)

### ڳاݨے

* *خطرہ چمار* (2016)
* *حق* (2016)
* *فین بابا صاحب دی* (2016)
* *1932 (حق 2)* (2017)
* *سوٹ پٹیالہ* (2017)
* *سلامان* (2018)
* *راج بابا صاحب دا* (2018)
* *مرڈ ڈیلر* (2019)

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
خورشید بانو

**خورشید بانو** جِنّھاں کوں عام طور تے صرف خورشید دے ناں نال سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے ہندوستانی سینما دی ہِک ڳائیکہ اَتے اداکارہ ہَن۔ 1948ء وِچ پاکستان ہجرت کرݨ توں پہلاں اُنّھاں دا کَم کار 1930ء اَتے 1940ء دے ݙہاکیاں اُتے مشتمل ہئی۔ اِنّھاں دی پہلی فلم لیلیٰ مجنوں (1931ء) ہئی۔ اِنّھاں نے ہندوستان وِچ تِرِیہہ توں وَدھ فلماں وِچ کَم کِیتا۔ اُوہ اپݨی فلم تان سین (1943ء) کِیتے مہان٘دری ہِن جین٘دے وِچ اِنّھاں دے مقابل اداکار کندن لال سہگل ہَن۔ اِیں فلم دے کئی ڳاݨیاں نے ٻہوں دُھم پاتی ہئی۔ 

## ابتدائی حیاتی
خورشید بانو لاہور دے نیڑے ضلع قصور دے ہِک دِیہ وِچ ڄَمّی ہئی۔ اِین٘دا اصل ناں "ارشاد بیگم" ہئی۔ اِنّھاں دا نِکّا لاء بھاٹی ٻُوہے دے علاقے وِچ علامہ اقبال دے ٹَٻَّر دے نیڑے گُذریا ہئی۔  

## کَم کار
**عالم آرا** ہندوستان دی پہلی بااواز فلم، جیڑھی 14 مارچ، 1931ء کوں ممبئی دے میجسٹک تھیٹر وِچ پیش کیتی ڳئی۔ اِیں سال ای خورشید بانو دی پہلی فلم **لیلیٰ مجنوں** (1931ء) جاری تھئی۔ این٘دے بعد اِنّھاں دیاں فلماں "**مفلس عاشق** (1932ء)، **نقلی ڈاکٹر** (1933ء)، **بم شیل** اَتے **مرزا صاحباں** (1935ء)، **کمیاگر** (1936ء)، **ایمان فروش** (1937ء)، **مدھر ملن** (1938ء) اَتے **ستارہ** (1939ء)" ہَن۔

1931ء توں 1942ء دے وِچالے انّھاں نے کلکتہ اتے لاہور دے سٹوڈیواں دیاں بݨائیاں ہوئیاں فلماں وِچ کَم کِیتا اُوہ ڳائیکہ - اداکارہ دے طور تے پِچھاݨی وین٘دی ہَن۔ ٻِیا اُوں ویلے دیاں اِنّھاں دیاں فلماں ݙیکھݨ آلیاں اُتے کوئی خاص اثر ناں چھوڑ سڳیاں۔ اِنّھاں دے عروج دا ویلا اُوں ویلے آیا جِہڑیلے اُوہ "رنجیت مووی ٹون فلماں" وِچ کندن لال سہگل اَتے موتی لال دے سامھݨے کَم کِیتے بمبئی کوچ کر ڳئی۔  

کندن لال سہگل دے نال چتوربھوج دوشی دی فلم "**جگت سورداس"** اَتے این٘دے بعد "**تان سین"** وِچ کَم کرݨ دے بعد اُوہ اپݨے عروج تئیں پُڄّی۔ انّھاں کوں "پہلی ڳائیک ستاریاں دی جوڑی" دے طور تے وی سُن٘ڄاݨا وین٘دا ہئی۔ 

## پاکستان آمد
پاکستان کوچ کر تے آوݨ توں پہلاں اِنّھاں دی ہندوستان وِچ اَخِیرلی فلم "**پپیہا رے** (1948ء)" ہئی جیڑھی ہِک زبردست ہٹ تھئی ہوئی فلم ہئی۔ 1948ء وِچ اُوہ اپݨے پئے دے نال پاکستان آ ڳئی اَتے کراچی، سندھ وِچ ٹِکاݨاں کِیتا۔

اِنّھاں نے 1956ء وِچ ݙُو فلماں "فنکار" اَتے "منڈی" وِچ کَم کِیتا۔ "منڈی" خورشید بانو دی اَواز اَتے میوزک کمپوزر رفیق غزنوی دی پارُوں قابلِ ذکر ہئی جاں جو فلم دی ناقص ہینڈلنگ دے پاروں توں فلم باکس آفس اُتے کامیاب ناں تِھی سڳّی۔ ٻئی فلم فنکار سینٹ پال انگلش ہائی سکول، کراچی وِچ طبیعیات دے اُستاد رابرٹ ملک دی تیّار کِیتی ہوئی ہئی جاں جو اِین٘دا انجام وی پہلی فلم آلی کار تِھیا۔ 

## وفات
خورشید بانو 18 اپریل 2001ء کوں اپݨی 87 ویں سالگرہ دے چار ݙیہاڑیاں بعد پاکستان دے شہر کراچی وِچ فوت تِھی ڳئی۔  

## حوالہ جات


## ٻاہرلے جوڑ

* 
* Rare Picture of Khursheed Bano
ونکی:پاکستانی ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی فلمی ڳائیکاں
 ونکی:پاکستانی فلمی پس پردہ ڳائیکاں
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیکہ
ونکی:پاکستانی لوک موسیقی
ونکی:پاکستانی لوک ڳائیک
	
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دے اداکار
ونکی:لالی وُوڈ دیاں زنانیاں 
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
 ونکی:پاکستانی زنانیاں
		
 ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارہ
نوراں بھیݨِیں

**نوراں بھیݨِیں** (اردو: نوراں بہنیں) (انگریزی: Nooran Sisters) جیوتی نوراں اتے سلطانہ نوراں - بھارت دے جالندھر نال تعلق رکّھݨ آلیاں صوفی ڳاݨا جوڑی ہِن۔ اُوہ "شام چورسیا ٹَٻَّر" نال تعلق رکھین٘دیاں ہِن اَتے کلاسیکی موسیقی پیش کرین٘دیاں ہِن۔ 

ݙُون٘ہائیں بھیݨِیں کوں ابتدائی بچپن توں ای اِنّھاں دے اَبّا، اُستاد گلشن میر، نے سِکھلائی ݙِتّی ہئی۔ گلشن میر، بی بی نوراں دے پوترے اَتے سنورون نوراں دے پُتر، جیڑھے 1970ء دے ݙہاکے دے صوفی ڳائیک ہَن۔ گلشن میر دے مطابق، اِیہ ٹَٻَّر اوکھے ویلے وِچ ہئی اَتے میر نے اپݨے ٹَٻَّر دی حمایت کرݨ کِیتے موسیقی دا سبق ݙِتّا۔

## کَم کار آلی حیاتی
نوراں بھیݨِیں نے غزل دے اُستاد جگجیت سنگھ دی 72ویں سالگرہ دی ہِک پارٹی دے موقع اُتے اپݨے فن دا مظاہرہ کِیتا۔ اِیہ پارٹی پنجاب دے پٹیالہ وِچ ہرپال ٹیواݨا سنٹر آف پرفارمنگ آرٹس (ایچ ٹی سی پی اے) وِچ منائی ڳئی ہئی۔ 

### بالی وڈ
نوراں بھیݨِیں کوں بالی وڈ وِچ پہلا ڳاوݨ دا موقع 2014ء وِچ فلم ہائی وے دے ڳاݨے دے نال مِلّیا ہئی، جیندے موسیقی ہدایت کار اے آر رحمان ہَن۔ نوراں بھیݨِیں نے جِنّھاں فلماں وِچ ڳاݨے ڳائے ہِن اُنّھاں وِچ سلطان، مرزیا، دنگل اتے بھارت (فلم) شامل ہِن۔

## ڈسکوگرافی

* صوفی جادو نوراں بھیݨِیں (لائیو)
* چننو
* میری ماں، درگا ماتا جاگرن اتے ویریندر سنگھ دے بہترین

## فلمی گرافی

* *ہائی وے* (2014ء)
* *سنگھ اس بلائنگ* (2015ء)
* *دم لگا کے ہاشا* (2015ء)
* *تنو ویڈز منو ریٹرنز* (2015ء)
* *پایم پولی (2015ء فلم)* (2015ء)
* *سلطان (2016ء فلم)* (2016ء)
* *مرزیا* (2016ء)
* *چار بیٹے: بندہ سنگھ بہادر کا عروج* (2016ء)
* *دنگل (فلم)* (2016ء)
* *جب ہیری میٹ سجل* (2017ء)
* *قریب قریب سنگل* (2017ء)
* *بوگن* (2017ء)
* *ٹائیگر زندہ ہے* (2017ء)
* *صاحب بیوی اور گینگسٹر 3* (2018ء)
* *منمرزیان* (2018ء)
* *زیرو* (2018ء)
* *بھارت (فلم)* (2019ء)

## ایوارڈز اور نامزدگی

* گیما ایوارڈ 2015ء
* اسکرین ایوارڈ

## ٻاہرلے جوڑ

* Nooran Sisters sing for a TV show
* Official website

## حوالہ جات


ونکی:بھارتی زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:ہندوستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:بھارتی ڳائیکاں
ونکی:بالی وُوڈ دیاں ڳائیکاں
ونکی:ہندوستانی زباناں دے ڳائیک
ونکی:بھارتی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی فلمی ڳائیکاں
ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:ہندی ٻولی دے ڳائیک
ونکی:ہندی سینما
ونکی:فلمی ڳائیک
ونکی:بھارتی صوفی ڳائیکہ
ونکی:بھارتی غزل ڳائیکاں
ونکی:بھارتی لوک ڳائیکہ
ونکی:بھارتی لوک موسیقی
کراچی

کراچی پاکستان دا سب کنوں وݙا شہر ہے۔ تے دنیا دا ٻارھواں وݙا شہر ہے۔

## برطانوی کونسل
link=https://en.wikipedia.org/wiki/فائل:A_street_in_Old_Town,_Karachi,_India._Photograph,_1897._Wellcome_V0029261.jpg|thumb|An 1897 image of Karachi's Rampart Row street in Mithadar
link=https://en.wikipedia.org/wiki/فائل:Frere-Hall-Karachi-Shamail.jpg|thumb|Some of Karachi's most recognized structures, such as Frere Hall, date from the British Raj.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/فائل:Karachi_Municipal_Corporation_(KMC)_Head_Office_at_M.A_Jinnah_Road_-_Photo_By_Aliraza_Khatri.jpg|alt=|thumb|Karachi features several examples of colonial-era Indo-Saracenic architecture, such as the KMC Building.

## کراچی دے ٹاؤن
کراچی شہر انہاں قصبات وچ  تقسیم ہے ۔

واضح راہوے جو ڈیفنس ہاؤسنگ اتھارٹی کراچی وچ قائم ہے پر  او کراچی دا ٹاؤن کائنی تے  نہ ہی کہیں ٹاؤن دا حصہ ہے بلکہ پاک افواج دے زیر انتظام ہے۔
ایڈیشنل چیف سیکریٹری، سرائیکستان

سرائیکی وسیب کوں اختیارات ملݨ دے بعد ایں خطے دا انتظامی سربراہ مقرر کیتا ڳیا جیہڑا سول تے پولیس بیوروکریسی دا سربراہ ہوندے۔ ایندا سرکاری ناں ایڈیشنل چیف سیکریٹری جنوبی پنجاب اے۔ اے سرائیکی خطے دا سرکاری سربراہ ہوندے۔

## ایڈیشنل چیف سیکریٹری (ACS) دی ٹائم لائن
#زاہد اختر زمان، 30 جون 2020ء توں مارچ 2021ء 
# سیف انجم، مارچ 2021ء توں اپریل 2021ء 
# کیپٹن (ر) ثاقب ظفر، اپریل 2021ء توں 8 مارچ 2024ء
#فواد ہاشم ربانی، 8 مارچ 2024ء توں تاحال

## حوالے
سیف انجم

سیف انجم پاکستان دے ہک مشہور بیوروکریٹ ہن جیہڑے عارضی طور تے ایڈیشنل چیف سیکریٹری سرائیکستان تعینات رہیے۔ انہاں دی مدت تعیناتی مارچ 2021ء کولوں اپریل 2021ء ہے۔
## حوالے
کیپٹن (ر) ثاقب ظفر

کیپٹن ریٹائرڈ ثاقب ظفر ہک پاکستانی سرکاری افسر ہن۔ اے 13 اپریل 2021ء توں ایڈیشنل چیف سیکریٹری سرائیکی وسیب (جنوبی پنجاب سول سیکرٹریٹ) دے عہدے تے فائز ہن۔ اے حکومت پنجاب ولوں سرائیکی وسیب دے انتظامی سربراہ رہ ڳن۔
ثاقب ظفر دا تعلق ملتان نال ہے۔ انہاں نے پاک فوج وچ بطور کیپٹن خدمات انجام ݙتیاں۔ ریٹائرمنٹ دے بعد انہاں نے پنجاب حکومت دے مختلف محکمیاں وچ خدمات انجام ݙتیاں۔ انہاں نے سیکرٹری لائیو سٹاک پنجاب دے عہدے تے وی خدمات انجام ݙتیاں۔
ثاقب ظفر کوں سرائیکی وسیب دے مسائل دا وسیع تجربہ ہے۔ انہاں نے اپݨے دور وچ سرائیکی وسیب دے لوگاں دے مسائل دے حل کیتے کوششاں کیتے ہن۔

سرائیکی وسیب دے ثقافت تے ورثے کوں فروغ ݙتا گیا۔
ثاقب ظفر ہک محنتی تے لائق افسر ہن۔ انہاں نے اپن کماں وچ دیانتداری تے امانتداری دا مظاہرہ کیتا ہے۔
کیپٹن(ر) ثاقب ظفر، موجودہ پرنسپل سیکرٹری گورنر پنجاب ہن۔ اے ایڈیشنل چیف سیکریٹری سرائیکی وسیب (جنوبی پنجاب سول سیکرٹریٹ) تعینات رہ ڳن۔ اے اپریل 2021ء توں 8 مارچ 2024ء تک ایں عہدے تے موجود ہن۔ اے حکومت ولوں سرائیکی وسیب دے انتظامی سربراہ ہن۔ انہاں دے دور وچ سرائیکی وسیب اچ مندرجہ ذیل اہم کم سرانجام ݙتے ڳئے۔
*ملتان اچ سول سیکرٹریٹ دی تعمیر دا آغاز
*سرائیکی وسیب اچ اقوام متحدہ دے وفود دے دورے 
*سول سیکرٹریٹ، سرائیکی وسیب دے سرکاری رسالے دی باقاعدہ اشاعت
*سرائیکی وسیب کیتے الڳ بجٹ دی منظوری
*سرائیکی وسیب کیتے 32 فیصد صوبائی ملازمتاں دی منظوری
*سول سیکرٹریٹ، سرائیکی وسیب دے ملازمان کیتے سہولتاں دی فراہمی
*سرائیکی وسیب دے مختلف شہراں وچ ترقیاتی منصوبے شروع کیتے ڳئے۔
*سرائیکی وسیب دے لوگاں کیتے روزگار دے مواقع پیدا کیتے ڳئے۔
*سرائیکی وسیب دی ثقافت تے ورثے کوں فروغ ݙتا گیا۔

## حوالے
حافظ عبدالغفار قیصراݨی

عبدالغفار قیصراݨی، پولیس بیوروکریسی دے ہک نامور آفیسر ہن۔ انہاں کول کجھ عرصہ ایڈیشنل آئی جی پولیس، سرائیکی وسیب دا چارج وی رہیا اے۔ انہاں دا تعلق ضلع ڈیرہ غازی خان نال اے۔
## حوالے
کیپٹن (ر) ظفر اقبال

کیپٹن(ر) ظفر اقبال اعواݨ، ستمبر 2020ء کولوں مارچ 2022ء تک سرائیکی وسیب دے ایڈیشنل آئی جی پولیس رہیے ہن۔ انہاں دے دور اچ سرائیکی وسیب دے پولیس سسٹم کوں ٻہوں بہتر بنایا ڳیا۔ انہاں دی ریٹائرمنٹ تے سرائیکی وسیب کیتے انہاں دی خدمات کوں سراہا ڳیا۔
## حوالے
احسان صادق

ڈاکٹر احسان صادق ہک مشہور پولیس بیوروکریٹ ہن جیہڑے سرائیکی وسیب دے ایڈیشنل آئی جی پولیس تعینات رہ ڳن۔ انہاں نے بطور آر پی او بہاولپور وی خدمات سرانجام ݙتن۔ انہاں دی تعیناتی مارچ 2022ء توں دسمبر 2022ء تک رہی۔ سرائیکی وسیب کیتے انہاں دی خدمات قابل قدر ہن جیہڑے یاد رکھے ویسن۔

## حوالے
ایڈیشنل آئی جی پولیس، سرائیکی وسیب

ایڈیشنل آئی جی پولیس سرائیکی وسیب اچ ہک انتظامی عہدہ اے۔ اے سرائیکی وسیب اچ پولیس دے محکمے دا سربراہ ہوندے۔ سرائیکی وسیب کوں انتظامی خودمختاری ملݨ دے بعد جولائی 2020ء کوں پہلے ایڈیشنل آئی جی پولیس سرائیکی وسیب نے چارج سنبھالا۔

### تاریخ
#انعام غنی، 30 جون 2020ء تو 8 ستمبر 2020ء
#حافظ عبدالغفار قیصراݨی، 8 ستمبر 2020ء توں 25 ستمبر 2020ء
#کیپٹن (ر) ظفر اقبال، 25 ستمبر 2020ء توں مارچ 2022ء
# جاوید اکبر ریاض، مارچ 2022ء، بطور قائمقام اے آئی جی
# ڈاکٹر احسان صادق، مارچ 2022ء توں 27 دسمبر 2022ء
#صاحبزادہ محمد شہزاد سلطان، 27 دسمبر 2022ء توں 29 جنوری 2023ء
#مقصود الحسن، 29 جنوری 2023ء توں تاحال

## حوالے
عطاء اللہ مینگل

سردار عطاء اللہ خان مینگل جو عام طور عطاء اللہ مینگل دے نالے نال مشہور ہن۔ عطاء اللہ مینگل ١٣ جنوری ١٩٣٠ کوں مینگل قبیلے دے سربراہ سردار رسول بخش مینگل دے گھر وچ ضلعے خضدار دی تحصیل وڈھ دے شہر وڈھ وچ پیدا تھئے۔ انہں ابتدائی تعلیم لسبیلہ کئوں حاصل کیتی تے انہں زیادہ تعلیم سندھ مدرسہ کراچی کئوں حاصل کیتی۔ ١٩۵٣ وچ اے مینگل قبیلے دے سربراہ منتخب تھئے، سردار عطا اللہ مینگل ١٩٦٢ وچ قومی اسمبلی دے میمبر منتخب تھئے۔ انہں کوں پاکستان دے صوبے بلوچستان دا پہلا وزیراعلیٰ منتخب تھیون دا اعزاز حاصل ہے۔ اے ٢ ستمبر ٢٠٢١ کون کراچی دی ہسپتال وچ فوت تھی ڳئے، اے دل دے مرض وچ مبتلا تھئے، ٣ ستمبر کوں انہں دی نماز جنازہ انہں دے آبائی علاقے وڈھ شہر (ضلع خضدار ) وچ ادا کیتی گئی، وڈھ دے شہیداں دے قبرستان وچ سپرد خاک کیتے گئے،

## حوالے