ایڈولف اوٹو رین ہولڈ ونڈاؤس

### ایڈولف اوٹو رین ہولڈ ونڈاؤس
ایڈولف اوٹو رین ہولڈ ونڈاؤس (25 دسمبر 1876 – 9 جون 1959) ہک جرمن کیمیا دان ہا جئیں سٹیرولز تے انہاں دے وٹامنز نال تعلق تے کم واسطے 1928 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام جتیا ۔ او ایڈولف بوٹیننڈٹ دا ڈاکٹریٹ مشیر ہا جئیں 1939 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام وی جتیا ۔ 

### جیوݨ جوڳ
او 25 دسمبر 1876 کوں جرمنی دے برلن وچ ہک خاندان وچ پیدا تھیا ہا جیندا کپڑے دا کاروبار ہا ۔ انہاں ہک باوقار فرانسیسی گرامر سکول وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں بنیادی طور تے ادب تے توجہ مرکوز کیتی ۔ ونڈاؤس تقریبا 1895 وچ برلن یونیورسٹی وچ طب دی تعلیم حاصل کرݨ شروع کیتا ول فرائیبرگ یونیورسٹی وچ کیمسٹری دی تعلیم حاصل کرݨ واسطے ڳیا ۔ انہاں 1915 وچ الزبتھ ریساؤ نال شادی کیتی تے انہاں دے ترائے ٻال ہن ، گنٹر ، گستاو تے مارگریٹ ۔ طب وچ پی ایچ ڈی حاصل کرݨ دے بعد ، ونڈاؤس 1915 توں 1944 تئیں گوٹنگن یونیورسٹی وچ کیمیائی ادارے دا سربراہ بݨ ڳیا ۔ اپݨی زندگی دے دوران ، ونڈاؤس کئی ایوارڈز جتے جنہاں وچ گوئتھے میڈل ، پاسچر میڈل تے کیمسٹری دا نوبل انعام شامل ہن ۔ سائنس وچ اپݨیاں ٻہوں ساریاں کامیابیاں تے دریافتاں دے علاوہ ، ونڈاؤس انہاں کجھ جرمن کیمیا داناں وچوں ہک ہا جئیں نازیاں نال کم نہ کیتا تے کھل تے انہاں دی حکومت دی مخالفت کیتی ۔ گوٹنگن یونیورسٹی وچ کیمیائی ادارے دے سربراہ دے طور تے ، ونڈاؤس ذاتی طور تے اپݨے یہودی گریجویٹ شاگرداں وچوں ہک دا برطرفی توں دفاع کیتا ۔ ونڈاؤس دا خیال ہا جو جݙاں ہر بندے دا اخلاقی ضابطہ ہوندے ، ایندی سائنس تجسس نال متحرک ہئی ، تے سیاست ، اخلاقیات تے ایندیاں دریافتاں دے اطلاقات نال نئیں چلائی ڳئی ۔ ایں نقطہ نظر دی وجہ توں ونڈاؤس پہلی عالمی جنگ دے دوران زہریلی گیس تے تحقیق کرݨ توں انکار کر ݙتا ۔ 

### پرکھ پرچول
او کولیسٹرول دی کئی قدماں توں وٹامن ڈی 3 (کولیکالسیفیرول) وچ تبدیلی دی دریافت وچ شامل ہا ۔ انہاں اپݨے پیٹنٹس مریک تے بائر کوں ݙتے تے انہاں 1927 وچ طبی ویگنٹول کڈھیا ۔ 

### سٹیرولز
ونڈاؤس سٹیرولز دا مطالعہ کر تے اپݨی تحقیق شروع کیتی ۔ خاص طور تے ، ونڈاؤس کولیسٹرول دا مطالعہ کیتا ، جیڑھا جو سب توں مشہور سٹیرول ہے ۔ سٹیرولز نائٹروجن توں پاک سیکنڈری الکحل ہن جنہاں دا مالیکیولر وزن زیادہ ہوندے تے انہاں وچ ایلیسائیکلک سسٹمز یا ہائیڈرو کاربن رنگ ہوندے ہن ۔ کولیسٹرول پہلی واری انسانی پتھری وچ دریافت تھیا ہا تے ہک مونو غیر سیر شدہ الکحل اے جیڑھا جو تمام اعلیٰ جانوراں وچ پایا ویندا ہے ، الکحل کنوں پاک تے فیٹی ایسڈ ایسٹر ݙوہیں دے طور تے ۔ ونڈاؤس ایں ڳالھ توں بہت متاثر ہا جو جسم وچ کولیسٹرول دی سطح کیویں گھٹدی ودھدی ہے ، خاص طور تے ایہ جو ایہ حمل دے دوران کیویں ودھدا اے تے بیماری دے دوران کیویں گھٹدا ہے ۔ انہاں کیڑیاں ، ایکائنوڈرماٹا تے سپنجاں وچ سٹیرولز تے تحقیق کیتی ، جنہاں کوں زوسٹیرولز آکھیا ویندا ہے ۔ انہاں وچوں ٻہوں سارے زوسٹیرولز دا فارمولا کولیسٹرول جیویں ہوندے ، سوائے سپونجوسٹیرول دے ، جیڑھا جو ہک سیر شدہ سٹیرول اے تے ٻئے زوسٹیرولز دے مقابلے کولیسٹرول توں زیادہ مختلف ہے ۔ پودیاں وچ ، سٹیرولز فائٹوسٹیرولز دے ناں نال ڄاتے ویندے ہن ۔ ونڈاؤس پتہ لاتا جو سب توں زیادہ عام فائٹوسٹیرول سیٹوسٹیرول ہن ، جنہاں دا فارمولا کولیسٹرول جیویں ہوندے ۔ اتھاں سیر شدہ فائٹوسٹیرولز وی ہن جیڑھے جو ایں غیر سیر شدہ سیٹوسٹیرولز وچ تھوڑی مقدار وچ رلے ہوئے ہن ۔ اتھاں الکحل نما فائٹوسٹیرولز وی ہن ، جنہاں وچ سیٹوسٹیرولز توں ہک زیادہ ہائیڈروکسیل گروپ تے کاربنز دی مختلف تعداد ہوندی ہے ۔ مائیکوسٹیرولز او سٹیرولز ہن جیڑھے جو فنگس وچ پائے ویندے ہن ۔ ایرگوسٹیرول ہک اہم مائیکوسٹیرول اے کیوں جو ایندے وچ ترائے ڈبل بانڈ ہوندے ہن ، کولیسٹرول وچ ہک ڈبل بانڈ دے مقابلے وچ ۔ اپݨی تحقیق وچ ، ونڈاؤس کوں بیکٹیریا وچ سٹیرولز دی موجودگی نئیں ملی ، جیڑھی ڳالھ اینکوں حیران کن لڳی ۔ سٹیرولز دی ساخت دی ایہ تحقیق ، وٹامنز نال انہاں دے تعلق دے نال ، ونڈاؤس کوں 1928 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙیوݨ دا باعث بݨی ۔ 

### وٹامن ڈی 2 تے ڈی 3
ریکٹس ، ہک ہݙی دی بیماری جیڑھی وٹامن ڈی دی کمی نال تھیندی ہے ، اصل وچ 1900 دے ݙہاکے دی موہر وچ ضروری غذائی عوامل دے ذریعے علاج کیتا ویندا ہا جیویں جو مکمل ددھ یا کوڈ جگر دا تیل ۔ ایہ وی فرض کیتا ڳیا ہا جو ودھدی ہوئی سجھ دی روشنی حالات کوں بہتر بݨا رہی ہے ، پر ایہ غلط نتیجہ کڈھیا ڳیا ہا جو کولیسٹرول او پیش خیمہ اے جیڑھا یووی روشنی دے ذریعے فعال تھیندے ۔ ایندی جانچ وچ ، ونڈاؤس دی ہدایت وچ محققاں پتہ لاتا جو مکمل طور تے خالص کولیسٹرول - جیندا ایندے ڈائیبرومائڈ وچ تبدیل تھیا ہا تے دوبارہ کرسٹلائز تھیا ہا - شعاواں تے ایندے اینٹیراچیٹک اثرات ونڄا ݙتے ہن ۔ ول ایہ فرض کیتا ڳیا جو ہک مختلف مادہ جیڑھا جو 'کیمیائی طور تے خالص' کولیسٹرول نال جڑیا ہویا ہے ، صاف کرݨ دے تمام معمول دے مراحل توں وٹامن ڈی دا پیش خیمہ ہے ۔ 

ناخالصی ڈیجیٹونن نال ورھݨ دے قابل ہئی ، جیڑھی جو ترائے ڈبل بانڈز والے سٹیرائڈ دی کیمیائی خصوصیات ݙکھیندی ہئی ۔ فعال ناخالصی دے ترائے یووی جذب پیککوں صاف کرݨ واسطے استعمال کیتا ڳیا ہا ، تے اعلیٰ ویکیوم کشیدگی تے چارکول جذب تکنیک دے ذریعے ٻہوں زیادہ مرتکز تھی ڳیا ہا ۔ اے ایف ہیس ، او روزنہائیم تے ٹی اے ویبسٹر نال صلاح مشورہ کرݨ تے ، شعاواں تے اینٹیراچیٹک سرگرمی ݙیکھاوݨ والے مختلف سٹیرولز دا جائزہ گھندے ہوئے ، ایرگوسٹیرول - Ca27H42 - کوں وٹامن ڈی دا کلھا پیش خیمہ پایا ڳیا ، جیڑھا جو 253 تے 302 این ایم دے درمیان طول موج دے تحت تبدیل تھی سڳدا ہے ۔ کولیسٹرول توں فعال حصے نال ایرگوسٹیرول دی مماثلت وچ ملدے جلندے یووی سپیکٹرم ، آکسیڈیشن ولوں تیزی نال تباہی ، تے سلفیورک ایسڈ نال ہک جیویں رنگ دا رد عمل پیدا کرݨ شامل ہا ۔ 

وٹامن ڈی 2 دی ایہ تیاری ، یا کیلسیفیرول، ریکٹس دا مکمل علاج ہا - مچھی دے جگر دے تیل توں 100,000 گنا زیادہ مؤثر - تے ونڈاؤس تے ایندے گروپ ایندیاں کیمیائی خصوصیات دا تعین کرݨ دے قابل ہن ۔ ایں وچ ہائیڈروکسیل گروپ تے ترائے کنجوگیٹڈ ڈبل بانڈز دے نال ایرگوسٹیرول نال آئسومیرک ہووݨ شامل ہا؛ صحیح ساخت دی تصدیق 1936 وچ تھئی ہئی ۔پولیمرائزیشن دی امکانیت کوں مالیکیولر وزن دا جائزہ گھن تے غلط ثابت کیتا ڳیا ہا ، تے کجھ آئسومرائزیشن کوں وی رد کرݨ دے قابل ہن ۔ زریوٹینوف دے طریقےدے ذریعے ڈبل بانڈ تے تبدیل تھیوݨ والا سیکنڈری الکحل نئیں تھیا ، نال ای ڈبل بانڈ سٹیئرک ری ارینجمنٹ وچ وی تبدیل نئیں تھیا جݙاں ٹائٹریشن تے کاتالٹک ہائیڈروجنیشن دے مشاہدے دے تحت ۔ ایرگوسٹیرول اصل وچ فنگس وچ پایا ڳیا ہا تے جانوراں تے جانداراں وچ نئیں ، ایں واسطے سجھ دی روشنی توں وٹامن ڈی حاصل کرݨ دا سوال اڄاں وی سوالیہ نشان ہا تے نوبل انعام حاصل کرݨ دے بعد وی ونڈاؤس ایندا مطالعہ جاری رکھیا ۔ سوائن دی کھلڑی ، تے بعد وچ انسانی کھلڑی ، مکمل ݙدھ تے جانوراں دے جگر وچ 7-ڈہائیڈروکولیسٹرول کوں وکھ کرݨ تے شناخت کرݨ وچ ، ایہ وی شعاواں تے اینٹیراچیٹک ہا ۔ ایہ پہلے ای کولیسٹرول توں ماخوذ ہک ڄاتا ہویا مرکب ہا ، تے نویں شعاواں دی مصنوع کوں وٹامن ڈی 3 ، یا کولیکالسیفیرولدا ناں ݙتا ڳیا ۔ ونڈاؤس ایندی تشکیل وچ فوٹو کیمیکل رد عمل دی تحقیقات کر تے ساخت قائم کیتی ۔