لیون ایم لیڈرمن

### لیون ایم لیڈرمن
لیون میکس لیڈرمن (15 جولائی 1922 – 3 اکتوبر 2018) ہک امریکی تجرباتی ماہر طبیعیات ہا جئیں 1988 وچ میلون شوارٹز تے جیک سٹینبرگر دے نال نیوٹرینوز تے تحقیق کیتے طبیعیات دا نوبل انعام حاصل کیتا ۔ اینکوں 1982 وچ مارٹن لیوس پرل دے نال کوارکس تے لیپٹونز تے تحقیق کیتے فزکس دا وولف انعام وی ملیا ۔ لیڈرمن بیٹاویا ، الینوائے وچ فرمی نیشنل ایکسلریٹر لیبارٹری (فرملیب) دا ڈائریکٹر ایمریٹس ہا ۔ انہاں 1986 وچ اورورا ، الینوائے وچ الینوائے ریاضی تے سائنس اکیڈمی دی بنیاد رکھی ، جتھاں او 2012 توں اپݨی موت تئیں ریزیڈنٹ سکالر ایمریٹس ہا ۔

ہک ماہر سائنسی مصنف ، او اپݨی 1993 دی کتاب دی گاڈ پارٹیکل کیتے مشہور تھیا ، جئیں وچ ہِگز بوسون کیتے اصطلاح دی مقبولیت قائم تھئی ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
لیڈرمن نیو یارک شہر ، نیو یارک وچ مورس تے مینا (روزنبرگ) لیڈرمن دے گھر پیدا تھیا ہا ۔ ایندے ماپے کیف تے اوڈیسا توں یوکرینی یہودی مہاجر ہن ۔ لیڈرمن ساؤتھ برونکس وچ جیمز مونرو ہائی سکول توں گریجویشن کیتی ، تے 1943 وچ سٹی کالج آف نیو یارک توں بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی ۔

لیڈرمن ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ریاستہائے متحدہ دی فوج وچ بھرتی تھیا ، ایندی خواہش ہائی جو او اپݨی سروس دے بعد ہک ماہر طبیعیات بݨے ۔ 1946 وچ فارغ تھیوݨ دے بعد ، انہاں کولمبیا یونیورسٹی دے گریجویٹ سکول وچ داخلہ گھدا ، 1951 وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ 

### تعلیمی کیریئر
لیڈرمن کولمبیا یونیورسٹی وچ فیکلٹی ممبر بݨ ڳیا ، تے اینکوں 1958 وچ یوجین ہِگنز پروفیسر آف فزکس دے طور تے مکمل پروفیسر دے عہدے تے ترقی ݙتی ڳئی ۔ 1960 وچ کولمبیا توں رخصت تے ، انہاں جنیوا وچ CERN وچ فورڈ فاؤنڈیشن فیلو دے طور تے وقت گزاریا ۔ انہاں 1979 وچ فرمیلیب دا ڈائریکٹر بݨݨ کیتے کولمبیا توں طویل رخصت گھدی ۔ 1989 وچ کولمبیا توں استعفیٰ ݙے تے (تے فرمیلیب توں ریٹائر تھی کے) ، انہاں ول یونیورسٹی آف شکاگو وچ مختصراً پڑھایا ۔ ول او الینوائے انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی دے فزکس ڈیپارٹمنٹ وچ منتقل تھی ڳیا ، جتھاں انہاں سائنس دے پرٹزکر پروفیسر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 1992 وچ لیڈرمن امریکن ایسوسی ایشن فار دی ایڈوانسمنٹ آف سائنس دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔

لیڈرمن ، نوبل انعام جِتݨ والے پروفیسر کیتے ٻہوں گھٹ ، یونیورسٹی آف شکاگو وچ غیر فزکس میجرز کوں خود طبیعیات پڑھاوݨ دی ذمہ داری گھدی ۔

لیڈرمن بلیٹن آف دی ایٹمی سائنٹسٹس دے بورڈ آف سپانسرز دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتے ، تے اپݨی موت دے وقت چیئر ایمریٹس ہا ۔ انہاں 1989 توں 1992 تئیں سائنس سروس دے بورڈ آف ٹرسٹیز کیتے وی خدمات انجام ݙتیاں ، جینکوں ہݨ سوسائٹی فار سائنس اینڈ دی پبلک دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے ، تے جیسن دفاعی مشاورتی گروپ دا رکن ہا ۔ لیڈرمن "فزکس فرسٹ" تحریک دے وی ہک وݙے حامی ہن ۔ جینکوں "رائٹ سائڈ اپ سائنس" تے "بائیولوجی لاسٹ" وی آکھیا ویندا ہے ، ایہ تحریک موجودہ ہائی سکول سائنس نصاب کوں ایں طراں دوبارہ ترتیب ݙیوݨ دی کوشش کریندی اے جو فزکس کیمسٹری تے بائیولوجی توں پہلے آوے ۔

لیڈرمن سائنس ڈیبیٹ 2008 دے ابتدائی حامی ہن ، ہک پہل جئیں اوں ویلھے دے صدارتی امیدواراں ، بارک اوباما تے جان مکین کوں ملک دے اعلیٰ سائنس پالیسی چیلنجاں تے بحث کرݨ تے مجبور کرݨ دی کوشش کیتی ۔ اکتوبر 2010 وچ لیڈرمن یو ایس اے سائنس اینڈ انجینئرنگ فیسٹیول دے لنچ ود اے لوریٹ پروگرام وچ شرکت کیتی جتھاں مڈل تے ہائی سکول دے طلباء براؤن بیگ لنچ تے نوبل انعام جِتݨ والے سائنسدان نال غیر رسمی گفتگو کیتی ۔ لیڈرمن یو ایس اے سائنس اینڈ انجینئرنگ فیسٹیول دے مشاورتی بورڈ دا رکن وی ہا ۔ 

### تعلیمی کم
1956 وچ لیڈرمن کمزور تعاملات وچ برابری دی خلاف ورزی تے کم کیتا ۔ آر ۔ ایل ۔ گارون ، لیون لیڈرمن ، تے آر ۔ وینرچ ہک موجودہ سائیکلوٹرون تجربے کوں تبدیل کیتا ، تے انہاں فوری طور تے برابری دی خلاف ورزی دی تصدیق کیتی ۔ انہاں اپݨے نتائج دی اشاعت اوں وقت تئیں ملتوی کر ݙتی جݙݨ تئیں وو دا گروپ تیار نہ تھی ڳیا ، تے ݙوہیں پیپرز ہک ہی فزکس جریدے وچ پشت بہ پشت شائع تھئے ۔ ایندیاں کامیابیاں وچ 1962 وچ میون نیوٹرینو دی دریافت تے 1977 وچ باٹم کوارک دی دریافت شامل ہن ۔ انہاں چیزاں ایندی شہرت کوں چوٹی دے ذراتی ماہرین طبیعیات وچوں ہک دے طور تے قائم کرݨ وچ مدد کیتی ۔

1976 وچ ماہرین طبیعیات دے ہک گروپ ، ای 288 تجرباتی ٹیم ، جئیں دی قیادت لیڈرمن کریندا ہا ، اعلان کیتا جو تقریباً 6.0 GeV کمیت والا ہک ذرہ فرمیلیب پارٹیکل ایکسلریٹر ولوں پیدا تھیندا پیا ہے ۔ مزید ڈیٹا گھنݨ دے بعد ، گروپ دریافت کیتا جو ایہ ذرہ دراصل موجود کائنی ، تے "دریافت" کوں اصلی ناں ، اپسیلون ، تے لیڈرمن دے پہلے ناں تے ہک جملے دے طور تے "اوپس۔لیون" دا ناں ݙتا ڳیا ۔ ایہ ناں اپسیلون میسون کیتے دوبارہ استعمال کیتا ڳیا ، جینکوں گروپ 1977 وچ بعد دے ڈیٹا توں 9.5 GeV دے زیادہ کمیت تے دریافت کیتا ۔

فرملیب دے ڈائریکٹر دے طور تے ، لیڈرمن سپر کنڈکٹنگ سپر کولائیڈر منصوبے دا ہک نمایاں حامی ہا ، جینکوں تقریباً 1983 وچ تائید ݙتی ڳئی ہائی ، تے ایندی پوری زندگی وچ ہک وݙا حامی تے وکیل ہا ۔ فرمیلیب وچ وی ، انہاں ٹیواٹرون دی تعمیر دی نگرانی کیتی ، جیڑھا کئی ݙہاکیاں تئیں دنیا دا سب توں زیادہ توانائی والا پارٹیکل کولائیڈر ہا ۔ لیڈرمن بعد وچ اپݨی 1993 دی مقبول سائنس کتاب دی گاڈ پارٹیکل لکھی اگر کائنات جواب ہے ، تاں سوال کیا اے؟ – جئیں ایں طراں دے منصوبے دی اہمیت دے بارے وچ آگاہی ودھاوݨ دی کوشش کیتی – منصوبے دے آخری سالاں تے 1990 دے ݙہاکے دے بدلتے ہوئے سیاسی ماحول دے تناظر وچ ۔ ودھدی ہوئی مردہ حالت والے ایں منصوبے کوں اوں سال تقریباً 2 بلین ڈالر دے اخراجات دے بعد بالآخر شیلف کر ݙتا ڳیا ۔ دی گاڈ پارٹیکل وچ انہاں لکھیا ، "ایٹم ازم دی تاریخ ریڈکشن ازم دی تاریخ اے – فطرت دے تمام عملیات کوں کجھ قوانین تئیں گھٹاوݨ دی کوشش جیڑھے کجھ قدیم اشیاء تے حکومت کریندن" جݙݨ جو ہِگز بوسون دی اہمیت تے زور ݙیندا ہے ۔

1988 وچ لیڈرمن کوں میلون شوارٹز تے جیک سٹینبرگر دے نال "نیوٹرینو بیم دے طریقے تے میون نیوٹرینو دی دریافت دے ذریعے لیپٹونز دی ڈبلٹ ساخت دے مظاہرے کیتے" طبیعیات دا نوبل انعام ملیا ۔ لیڈرمن کوں نیشنل میڈل آف سائنس (1965) ، فزکس کیتے ایلیٹ کریسن میڈل (1976) ، فزکس کیتے وولف انعام (1982) تے اینریکو فرمی ایوارڈ (1992) وی ملیا ۔ 1995 وچ انہاں شکاگو ہسٹری میوزیم "میکنگ ہسٹری ایوارڈ" سائنس ، طب تے ٹیکنالوجی وچ امتیاز کیتے حاصل کیتا ۔ 

### ذاتی زندگی
ایندے کالج دے سالاں دوران ایندا سب توں چنڳاں دوست ، مارٹن جے کلین ، اینکوں "ٻہوں ساری بیئرز تے ہک لمبی شام دے دوران فزکس دی شان و شوکت" دا قائل کیتا ۔ او فزکس کمیونٹی وچ اپݨے مزاح دے احساس کیتے ڄاݨیا ویندا ہا ۔ 26 اگست 2008 کوں ، لیڈرمن کوں سائنس تے توجہ ݙیوݨ والی ہک تنظیم سائن سینٹرل ولوں نیو یارک شہر دی سڑک تے ویڈیو ریکارڈ کیتا ڳیا ، جیڑھا راہگزاراں دے سوالاں دے جواب ݙیندا ہا ۔ انہاں سوالاں دے جواب ݙتے جیویں جو "مضبوط قوت کیا اے؟" تے "بگ بینگ توں پہلے کیا تھیا ہا؟"

ایندے پہلے ذال ، فلورنس گورڈن نال ایندے ترائے ٻال ہن ، تے اپݨی زندگی دے آخر وچ او اپݨی ݙوجھی ذال ، ایلن (کار) دے نال ڈرگز ، ایڈاہو وچ رہندا ہا ۔

لیڈرمن ہک ملحد ہا ۔ لیڈرمن کوں 2011 وچ یادداشت گھٹ تھیوݨ لگی ہائی تے ، طبی بلّاں نال جدوجہد کرݨ دے بعد ، اینکوں 2015 وچ اخراجات پورے کرݨ کیتے اپݨا نوبل انعام میڈل 765,000 ڈالر وچ ویچݨا پیا ۔ او 3 اکتوبر 2018 کوں 96 سال دی عمر وچ ریکسبرگ ، ایڈاہو وچ ہک نگہداشت گھر وچ ڈیمنشیا دی پیچیدگیاں نال فوت تھی ڳیا ۔ 

### اعزازات تے انعامات
نیشنل اکیڈمی آف سائنسز کیتے انتخاب ، 1965 ۔ نیشنل میڈل آف سائنس ، 1965 ۔ امریکین اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز کیتے انتخاب ، 1970 ۔ فرینکلن انسٹی ٹیوٹ دا ایلیٹ کریسن انعام ، 1976 ۔ فزکس وچ وولف انعام ، 1982 ۔ امریکین اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ ، 1982 ۔ فزکس وچ نوبل انعام ، 1988 ۔ امریکین فلاسوفیکل سوسائٹی کیتے انتخاب ، 1989 ۔ یونائیٹڈ سٹیٹس ڈیپارٹمنٹ آف انرجی دا اینریکو فرمی ایوارڈ ، 1992 ۔ جوناتھن ایڈورڈز کالج وچ ٹیٹلمین فیلو دے طور تے تقرری ، 1994 ۔ ڈاکٹر آف ہیومین لیٹرز ، ڈی پال یونیورسٹی ، 1995 ۔ اوردیم ناسیونال ڈو میریتو سینٹیفیکو (برازیل) ، 1995 ۔ کمیٹی فار سکیپٹیکل انکوائری (CSICOP) ولوں ریزن دی تعریف ، 1996 ۔ میکسیکن فزیکل سوسائٹی ، 1999 دے پارٹیکلز اینڈ فیلڈز ڈویژن دا میڈلین ۔ AAAS فلپ ہیوج ایبلسن انعام ، 2000 وینور بش انعام ، 2012 ۔ ایریک والٹر ایلسٹ ولوں 1991 وچ لا سیلا آبزرویٹری وچ دریافت کیتا ڳیا سیارچہ 85185 لیڈرمن ، ایندے اعزاز وچ رکھیا ڳیا ہا ۔ سرکاری ناں ݙیوݨ دا حوالہ 27 جنوری 2013 کوں مائنر پلانیٹ سینٹر ولوں شائع تھیا ہا (M.P.C. 82401) ۔