open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1600ء وچ سائنس دی ٹور

## 1600ء وچ سائنس  دی ٹور
1600ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 1 جنوری کوں سکاٹ لینڈ 1 جنوری کوں نویں سال دا ݙینہہ قرار ݙتا ۔ 4 فروری کوں جوہانس کیپلر پراگ دے قریب بینیٹکی دے قلعے اچ ٹائیکو براہ دے معاون دے طور تے شامل تھیا ۔ 17 فروری کوں جیوارڈانو برونو کوں روم اچ بدعت دے الزام اچ سولی تے چڑھایا ڳیا ۔ جولائی اچ ڈینش ماہر ایسٹرونومی لونگومونٹانس پراگ پہنچیا ، جتھاں اوں چندر دے مداری نظریے تے کم کیتا؛ او ٹائیکو دے باقی فلکیاتی آلات وی اپݨے نال گھن آیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے ، جیندے نال کیلنڈر اچ تبدیلی آئی تے فلکیاتی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔

حیاتیات دے حوالے نال ، کوپن ہیگن یونیورسٹی دا نباتاتی باغ قائم تھیا ۔ اولیویئر ڈی سیریس فرانس اچ "لی تھیٹر ڈی ایگریکلچر" شائع کیتا ۔ کرسٹوفر سٹن دی "ڈس موری" اچ جدید انگریزی معنی اچ لفظ "فطرت پسند" دا پہلا ریکارڈ شدہ استعمال تھیا ۔ زمینی سائنس دے حوالے نال ، 19 فروری کوں پیرو دے آتش فشاں ہوئناپوٹینا اچ تباہ کن دھماکہ تھیا ۔ ایہ جنوبی امریکہ اچ سڀ توں وݙا آتش فشاں دھماکہ ہئی تے ایں 1601-1603ء دے روسی قحط سمیت شدید عالمی موسمی واقعات کوں جنم ݙتا ۔ ولیم گلبرٹ انگلینڈ اچ "ڈی میگنیٹے" شائع کیتا ، جیندے اچ زمین دے مقناطیسی میدان دا بیان کیتا ڳیا؛ جیو میگنیٹزم دی جدید سائنس دا آغاز تھیا ۔ ایں سال حیاتیات تے زمینی سائنس دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نباتاتی باغات قائم تھئے ، آتش فشاں دھماکے دے اثرات سامݨے آئے تے زمینی مقناطیسیت دے بارے اچ معلومات ملیاں ۔

کھوج دے حوالے نال ، جنوری اچ سیبالڈ ڈی ویرٹ فاک لینڈ جزائر دی پہلی یقینی ݙیکھ بھال کیتی ۔ تادوساک ، نیو فرانس (ہݨ کینیڈا) دے سرزمین تے فرانس دی پہلی تجارتی چوکی قائم تھئی ۔ سائنس تے ٹیکنالوجی دی تاریخ دے حوالے نال ، نیدرلینڈز اچ فلپ گیل ولوں نمایاں ایجاداں دی سٹراڈانس دی نقاشی "نووا ریپرٹا" دی اشاعت شروع تھئی ۔ ریاضی دے حوالے نال ، لوڈولف وین کیولن پائی (π) دے پہلے 35 اعشاریے دا حساب لایا ۔ فزکس دے حوالے نال ، ولیم گلبرٹ بجلی بیان کرݨ کیتے لاطینی لفظ "الیکٹریکس" ایجاد کیتا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، سائمن سٹیون بادباناں نال چلݨ والی گاڑی ایجاد کیتی ۔ ایں سال کھوڄ کاری ، سائنس تے ٹیکنالوجی دی تاریخ ، ریاضی ، فزکس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ۔

1600ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ ابتدائی؟ اچ ڈڈ ڈڈلی ، انگریز دھات ساز پیدا تھیا (1684ء اچ فوت تھیا) ۔ نومبر اچ جان اوگلبی ، سکاٹش نقشہ ساز پیدا تھیا (1676ء اچ فوت تھیا) ۔ لیونل لاکیر ، انگریز جعلی ڈاکٹر پیدا تھیا (1672ء اچ فوت تھیا) ۔ مارٹین برٹیریو ، فرانسیسی معدنیات دان پیدا تھئی ۔ 15 فروری کوں جوس ڈی اکوسٹا ، ہسپانوی فطرت پسند فوت تھیا (1539ء اچ پیدا تھیا) ۔ 17 فروری کوں جیوارڈانو برونو (1548ء اچ پیدا تھیا) ، اطالوی ، ڈومینیکن راہب ، فلسفی ، ریاضی دان ، شاعر ، نجومی تے ماہر ایسٹرونومی کوں بدعت دے الزام اچ رومن انکوائزیشن ولوں کیمپو ڈی فیوری اچ سولی تے چڑھایا ڳیا ۔ 19ویں تے 20ویں صدی اچ ، او آزاد سوچ تے جدید سائنسی نظریات کیتے شہید دے طور تے مشہور تھیا ۔ 1 ستمبر کوں تادیئس ہاجیک ، چیک طبیب تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1525ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، زمینی سائنس ، کھوڄ کاری ، سائنس تے ٹیکنالوجی دی تاریخ ، ریاضی ، فزکس ، ٹیکنالوجی ، فلسفہ ، طب تے جغرافیہ دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1608ء وچ سائنس دی ٹور

## 1608ء وچ سائنس دی ٹور
1608ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 2 اکتوبر کوں ہانس لیپرشے ڈچ ریپبلک دی حکومت کوں پہلا معلوم دوربین پیش کیتا ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال دوربین ایجاد تھیا تے فلکیاتی مشاہدات اچ انقلاب برپا تھیا ۔ دوربین دی ایجاد نال کائنات دے بارے اچ نویاں معلومات ملیاں ۔

فلنٹ لاک مزل لوڈر ایجاد تھیا؛ ٻہوں سارے ہتھیاراں دے نظام دے برعکس جیڑھے صرف کجھ دہائیاں تک چلے ، فلنٹ لاک دا طویل مدتی اثر پیا ۔ کنگ جیمز دی ہتھ رکھی اچ لارڈ شیفیلڈ ولوں انگلینڈ اچ ایلم دی تیاری ایجاد تھئی تے کامیابی نال عمل اچ آئی ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نویں ہتھیار ایجاد تھئے تے صنعتی ترقی تھئی ۔ فلنٹ لاک فوجی حکمت عملی اچ اہم تبدیلی کیتی ۔

حیوانیات دے حوالے نال ، ایڈورڈ ٹاپسیل دی بیسٹیری "دی ہسٹوری آف سرپینٹس" ولیم جیگرڈ ولوں لندن اچ شائع تھئی ۔ ایں سال حیوانیات دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال سپاں دے بارے اچ معلومات ملیاں تے حیوانیات دے مطالعے کوں فروغ ملیا ۔ بیسٹیری جانوراں دے بارے اچ مقبول کتاب بݨ ڳئی ۔

1608ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 28 جنوری کوں جیووانی الفانسو بوریلی ، اطالوی سائنسدان پیدا تھیا (1679ء اچ فوت تھیا) ۔ 4 اگست کوں جان ٹریڈیسکنٹ دی ینگر ، انگریز نباتات دان پیدا تھیا (1662ء اچ فوت تھیا) ۔ 15 اکتوبر کوں ایوینجیلیسٹا ٹوریچلی ، اطالوی فزکس دان تے ریاضی دان پیدا تھیا (1647ء اچ فوت تھیا) ۔ دسمبر اچ اوسوالڈ کرول ، جرمن کیمیا دان تے طبیب فوت تھیا (تقریباً 1560ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ٹیکنالوجی ، حیوانیات ، سائنس ، نباتات ، فزکس ، ریاضی ، کیمسٹری تے طب دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1609ء وچ سائنس دی ٹور

## 1609ء وچ سائنس دی ٹور
1609ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 26 جولائی کوں انگریز سائنسدان تھامس ہریوٹ دوربین نال ݙیکھݨ دے بعد فلکیاتی شے دا نقشہ بݨاوݨ والا پہلا شخص بݨیا: اوں چندر دا نقشہ بݨایا ، جیڑھا گلیلیو توں کجھ مہینے پہلے دا ہئی ۔ جوہانس کیپلر "آسٹرونومیا نووا" شائع کیتی ، جیندے اچ سیاریاں دی حرکت دے اپݨے پہلے ݙو قوانین شامل ہن ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال دوربین نال فلکیاتی مشاہدات شروع تھئے تے سیاریاں دی حرکت دے قوانین سامݨے آئے ۔

حیاتیات دے حوالے نال ، چارلس بٹلر "دی فیمینائن مونارکی ، یا ، اے ٹریٹیز کنسرننگ بیز" شائع کیتی ۔ کھوڄ کاری دے حوالے نال ، 4 اپریل کوں ہنری ہڈسن "ہالوی مین" اچ ایمسٹرڈیم توں روانہ تھیا ۔ 28 اگست کوں ہڈسن ڈیلاویئر بے لبھی ۔ 11-12 ستمبر کوں ہڈسن اپر نیو یارک بے اچ روانہ تھیا تے ہڈسن دریا دے اتے سفر شروع کیتا ۔ ایں سال حیاتیات تے کھوڄ کاری دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال شہد دی مکھی دے بارے اچ معلومات ملیاں تے نویں علاقیاں دی کھوڄ کاری تھئی ۔

طب دے حوالے نال ، لوئیس بورژوا بورسیئر پیرس اچ "ڈائیورس آبزرویشنز آن سٹیریلٹی؛ لاس آف دی اووم آفٹر فیکنڈیشن ، فیکنڈٹی اینڈ چائلڈ برتھ؛ ڈیزیز آف وومن اینڈ آف نیو بورن انفینٹس" شائع کیتی ، جیڑھی ہک عورت ولوں لکھی ڳئی زچگی تے پہلی کتاب ہئی ۔ جیکس گلیمیو "ڈی ل'ہیرکس اکوچمنٹ ڈیس فیمس" شائع کیتی جیندے اچ اوں بریچ ڈلیوری دے معاون طریقے دا بیان کیتا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، کارنیلیس ڈریبل تھرموسٹیٹ ایجاد کیتا ۔ ایں سال طب تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال زچگی دے بارے اچ معلومات ملیاں تے تھرموسٹیٹ ایجاد تھیا ۔

1609ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 29 جون کوں پیئر پال ریکوئٹ ، فرانسیسی انجینئر تے نہر بݨاوݨ والا پیدا تھیا (1680ء اچ فوت تھیا) ۔ 8 اکتوبر کوں جان کلارک ، انگریز طبیب پیدا تھیا (1676ء اچ فوت تھیا) ۔ 26 مارچ کوں جان ڈی ، انگریز کیمیا دان ، نجومی تے ریاضی دان فوت تھیا (1527ء اچ پیدا تھیا) ۔ 4 اپریل کوں کیرولس کلوسیئس ، فلیمش نباتات دان فوت تھیا (1525ء اچ پیدا تھیا) ۔ 4 اگست کوں جوزف ڈوچیسن ، فرانسیسی طبیب تے کیمیا دان فوت تھیا (تقریباً 1544ء اچ پیدا تھیا) ۔ 16 اگست کوں آندرے ڈو لورینس ، فرانسیسی طبیب تے جیرونٹولوجسٹ فوت تھیا (1558ء اچ پیدا تھیا) ۔ دسمبر اچ اوسوالڈ کرول ، جرمن آئٹرو کیمیا دان فوت تھیا (تقریباً 1563ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، کھوڄ کاری ، طب ، ٹیکنالوجی ، انجینئرنگ ، ریاضی ، کیمسٹری ، نباتات تے جیرونٹولوجی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1610ء وچ سائنس دی ٹور

## 1610ء وچ سائنس دی ٹور
1610ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 7 جنوری کوں گلیلیو گلیلی پہلی واری مشتری دے چار وݙے گلیلیائی چندر ڳینی میڈ ، کالسٹو ، یوروپا تے آئیو دا مشاہدہ کیتا ، حالانکہ او اڳلی رات تک ݙو پچھلے چندراں اچ فرق نی کر سڳیا ۔ ایں سال اوں دوربین نال اپݨے پہلے مشاہدات "سڈیرئس نونشیئس" ("سڈیرئل میسنجر") دے عنوان نال ہک مختصر مقالہ اچ شائع کیتے ۔ دسمبر اچ انگریز سائنسدان تھامس ہریوٹ دوربین نال سورج دے دھبیاں کوں ݙیکھݨ والے پہلے لوکاں اچوں ہک بݨ ڳیا ۔ اورین نیبولا نکولس-کلاڈ فیبری ڈی پیئرسک دریافت کیتا ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال مشتری دے چندر دریافت تھئے ، سورج دے دھبیاں دا مشاہدہ تھیا تے اورین نیبولا دریافت تھیا ۔

طب دے حوالے نال ، نیپلز اچ خناق دی وبا پھیلی ، جیندے دوران مارکو اوریلیو سیورینو کامیاب ٹریکیوٹومی کیتی ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، جین بیگوئن "ٹائروسینیئم کیمیکم" شائع کیتا ، جیڑھا کیمسٹری دے لیکچرز دی پہلی کتاب ہئی ۔ جرمن سنار ٹنسل ایجاد کیتا ، جیڑھا دھاتی تاراں کیتے اصلی چاندی استعمال کریندا ہئی ۔ پولینڈ دے کراکو اچ بیگلز بݨائے ڳئے تے ٻال دی پیدائش دے بعد عورتاں کوں تحفے دے طور تے ݙتے ڳئے ۔ ایں سال طب تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ٹریکیوٹومی دی کامیابی ملی ، کیمسٹری دی پہلی کتاب شائع تھئی تے ٹنسل تے بیگلز ایجاد تھئے ۔

1610ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 2 فروری کوں پیئر بورڈیلوٹ ، فرانسیسی طبیب ، اناٹومسٹ ، آزاد خیال ، ایبی تے لیبرٹین پیدا تھیا (1685ء اچ فوت تھیا) ۔ ماریہ کنٹز ، سلیسین ماہر ایسٹرونومی پیدا تھئی (1664ء اچ فوت تھئی) ۔ میری میورڈریک ، فرانسیسی کیمیا دان تے کیمیا دان پیدا تھئی (1680ء اچ فوت تھئی) ۔ ابو القاسم ابن محمد الغسانی ، مراکشی طبیب فوت تھیا (1548ء اچ پیدا تھیا) ۔ نکولا وٹوف گوسیٹک ، رگوسن پولی میتھ فوت تھیا (1549ء اچ پیدا تھیا) ۔ پیٹر لو ، سکاٹش سرجن فوت تھیا (تقریباً 1550ء اچ پیدا تھیا) ۔ پارنگوٹ جییشتادیون نمبودری ، کیرالہ دے ریاضی دان تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (تقریباً 1500ء اچ پیدا تھیا) ۔ 31 دسمبر کوں لوڈولف وین کیولن ، جرمن ریاضی دان فوت تھیا (1540ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، طب ، ٹیکنالوجی ، اناٹومی  ، ریاضی ، کیمسٹری ، ایسٹرونومی تے سرجری دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
ملکہ نور

ملکہ نور (جنم 11 جولائی 1994) ہک پاکستانی فٹبالر ہے جیڑھی پاکستان آرمی کِیتے ڈیفنڈر یا اٹییکنگ مڈفیلڈر دے طور تے کھیݙدی ہے۔ اوہ پاکستان دی زنانیاں دی قومی فٹبال ٹیم کِیتے نائب کپتان دے طور تے وی خدمت کر چُکی ہے۔ 2023 تک، اُون٘ہاں نے 200 توں وَدھ مقامی میچ کھیݙے ہن، جنہاں وِچ 98 گول اُنّھاں دے ناں ہن۔

## کلب کیریئر

### ینگ رائزنگ سٹار
ملکہ نور نے 2010 نیشنل ویمن فٹبال چیمپئن شپ دے فائنل وِچ یونگ رائزنگ اسٹارز کِیتے پہلا گول کِیتا، جیندے وِچ انّھاں دی ٹیم نے واپڈا کوں 2-0 نال ہرایا۔ انّھاں نے ٹورنامنٹ وِچ ٹاپ سکورر دا ایوارڈ جِتیا۔

ستمبر 2011 وِچ، نور نے 7ویں نیشنل ویمن فٹبال چیمپئن شپ وِچ مارگلا دے خلاف 25-0 دی جِت وِچ 14 گول کِیتے تے 11 اسسٹس فراہم کِیتے۔ انّھاں نے فائنل وِچ دیاء دے خلاف برابر کرݨ والا گول وی کِیتا، جیندے نال یونگ رائزنگ اسٹارز نے اپݨا ٹائٹل کامیابی نال دفاع کِیتا۔ اِیندے نال انّھاں نے لگاتار ݙوجھی وار ٹورنامنٹ دا ٹاپ سکورر ایوارڈ جِتیا۔

### [[پاکستان آرمی]]
2014 ایڈیشن وِچ، انّھاں نے پاکستان آرمی کِیتے کھیݙیا تے 6 میچاں وِچ 16 گول کِیتے، جیندے وِچ انّھاں دی ٹیم ٹھیجھے نمبر تے رہی۔ انّھاں کوں ٹورنامنٹ دی بہترین کھلاڑی ہووݨ دے کِیتے میشا داؤد ٹرافی نال نوازیا ڳیا۔

## بین الاقوامی کیرئیر
نور نے 2010 ساف ویمن چیمپئن شپ وِچ پاکستان دی زنانیاں دی ٹیم دی پہلی مقابلہ بازی جِت وِچ 89ویں منٹ وِچ پینلٹی سپاٹ توں جِتݨ والا گول کِیتا۔ ٹیم نے مالدیپ کوں 2-1 نال ہرایا، تے انّھاں نے ایں میچ وِچ قومی ٹیم دے پہلے گول کِیتے ہک اسسٹ وی فراہم کِیتا۔

19 جولائی 2024 کوں، انّھاں نے بین الاقوامی فٹبال توں ریٹائرمنٹ دا اعلان کِیتا۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی کِھݙار
ونکی:پاکستانی کِھݙار زنانیاں
ونکی:پاکستانی بین الاقوامی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:گلگت دیاں شخصیتاں
1612ء وچ سائنس دی ٹور

## 1612ء وچ سائنس دی ٹور
1612ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، دوربین نال مشاہدات دی بنیاد تے اینڈرومیڈا گلیکسی دا پہلا بیان سائمن ماریئس ݙتا ۔ 28 دسمبر کوں گلیلیو پہلی واری سیارہ نیپچون دا مشاہدہ کیتا جݙݨ ایہ مشتری دے نال ملیا ہویا ہئی ، پر ایکلیپٹک دے نال ایندی انتہائی سست حرکت دی وجہ توں غلطی نال اینکوں ہک مستقل تارا سمجھ ڳیا ، تے ایندی درست سنڄاݨ 1846ء تک نہ تھی سڳی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال اینڈرومیڈا گلیکسی دا مشاہدہ تھیا تے نیپچون دا وی مشاہدہ تھیا ، بھانویں غلطی نال اینکوں تارا سمجھا ڳیا ۔

طب دے حوالے نال ، سینٹوریو سینکٹوریئس تھرمامیٹر کوں طبی استعمال اچ گھن آیا ۔ ایں سال طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال تھرمامیٹر دا طبی استعمال شروع تھیا تے طبی تشخیص اچ آسانی تھئی ۔

1612ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ ولیم گیسکوئن ، انگریز موجد پیدا تھیا (1644ء اچ فوت تھیا) ۔ فروری اچ جان جیرارڈ ، انگریز ہربلسٹ فوت تھیا (تقریباً 1545ء اچ پیدا تھیا) ۔ 6 فروری کوں کرسٹوفر کلیویئس ، جرمن ریاضی دان تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1537ء اچ پیدا تھیا) ۔ 12 فروری کوں جوڈوکس ہونڈیئس ، فلیمش نقشہ ساز فوت تھیا (1563ء اچ پیدا تھیا) ۔ 20 نومبر کوں سر جان ہیرنگٹن ، انگریز موجد فوت تھیا (1561ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، طب ، نباتات ، ریاضی ، نقشہ نگاری تے ایجاداں دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی موت تھئی ۔
1611ء وچ سائنس دی ٹور

1611ء وچ سائنس دی ٹور

1611ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 27 فروری کوں فریسیئن ماہرین ایسٹرونومی جوہانس فیبریشیئس تے ڈیوڈ فیبریشیئس ولوں دوربین نال سورج دے دھبیاں دا مشاہدہ کیتا ڳیا تے جوہانس ایں سال بعد اچ وٹنبرگ اچ "ڈی میکولس ان سولے آبزرواتس" اچ انہاں مشاہدات دے نتائج شائع کیتے ۔ تاہم ، ایں طرح دیاں ابتدائی دریافتاں کوں نظر انداز کر ݙتا ڳیا ، تے کجھ مہینیاں بعد گلیلیو گلیلی تے کرسٹوف شائنر ولوں پہلی ݙیکھ بھال دا دعویٰ کیتا ڳیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال سجھ دے دھٻیاں دا مشاہدہ تھیا تے فلکیاتی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔

ریاضی دے حوالے نال ، جوہانس کیپلر کرہ پیکنگ تے کیپلر دا قیاس پیش کیتا ۔ ایں سال ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ریاضی دے نویں تصورات سامݨے آئے تے ریاضی دے حساب کتاب اچ آسانی تھئی ۔ کیپلر دا قیاس ریاضی دے میدان اچ اہم مسئلہ ہئی ۔

ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، جیرونڈے ایسٹوری (لوئس ڈی فوکس ولوں ڈیزائن کردہ) تے کورڈوآن لائٹ ہاؤس دی تکمیل تھئی ، جیڑھا پہلی لہر توں متاثر تھیوݨ والی روشنی ہئی ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لائٹ ہاؤس دی تعمیر تھئی تے بحری سفر اچ آسانی تھئی ۔ لائٹ ہاؤس دی تعمیر بحری حفاظت کیتے اہم واقعہ ہئی ۔

1611ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 28 جنوری کوں جوہانس ہیویلیئس ، جرمن ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1687ء اچ فوت تھیا) ۔ 1 مارچ کوں جان پیل ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1685ء اچ فوت تھیا) ۔ ولیم پیسو ، ڈچ طبیب تے فطرت پسند پیدا تھیا (1678ء اچ فوت تھیا) ۔ جارج مارکگراو ، جرمن فطرت پسند ، برازیل دا کھوڄ کار پیدا تھیا (1644ء اچ فوت تھیا) ۔ 9 اگست کوں جان بلاگراو ، انگریز ریاضی دان فوت تھیا (تقریباً 1561ء اچ پیدا تھیا) ۔ ہنری ہڈسن ، انگریز کھوڄ کار فوت تھیا (تقریباً 1565ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، ریاضی ، ٹیکنالوجی ، طب ، فطرت پسندی تے کھوڄ کاری دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1614ء وچ سائنس دی ٹور

## 1614ء وچ سائنس دی ٹور
1614ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ریاضی دے حوالے نال ، سکاٹش ریاضی دان جان نیپئر "میریفکی لوگاریتھمورم کینونس ڈسکرپٹیو" ("لوگارتھم دے قابل تعریف ٹیبل دی تفصیل") شائع کیتی ، جیندے اچ لوگارتھم دی اپݨی دریافت دا خاکہ پیش کیتا ڳیا تے اعشاریہ نشان شامل کیتا ڳیا ۔ ماہر ایسٹرونومی جوہانس کیپلر ستت نظام شمسی دے اپݨے بیان اچ لوگارتھم دا استعمال شروع کر ݙتا ۔ ایں سال ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لوگارتھم دی دریافت تھئی تے ریاضی دے حساب کتاب اچ آسانی تھئی ۔ نیپئر دے کم ریاضی دے میدان اچ انقلاب برپا کیتا ۔

طب دے حوالے نال ، فیلکس پلیٹر ڈوپیوٹرین دے کنٹریکچر دا بیان ݙتا ۔ سینکٹوریئس "ڈی سٹیٹیکا میڈیسینا" شائع کیتا ، جیڑھا اڳلی صدی اچ پنج ایڈیشن توں گزریسی ۔ ایں سال طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ڈوپیوٹرین دے کنٹریکچر دی سنڄاݨ تھئی تے طبی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔

1614ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 14 فروری کوں بشپ جان ولکنز ، انگریز فطرت پسند ، رائل سوسائٹی دے شریک بانی پیدا تھیا (1672ء اچ فوت تھیا) ۔ 28 جولائی کوں فیلکس پلیٹر ، سوئس طبیب فوت تھیا (1536ء اچ پیدا تھیا) ۔ پیڈرو فرنانڈیز ڈی کیروس ، پرتگالی نژاد نیویگیٹر فوت تھیا (1565ء اچ پیدا تھیا) ۔ ولیم لی ، انگریز نژاد موجد فوت تھیا (تقریباً 1563ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ریاضی ، طب ، فطرت پسندی ، نیویگیشن تے ایجاداں دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1615ء وچ سائنس دی ٹور

1615ء وچ سائنس دی ٹور

1615ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، مینول ڈیاس (یانگ مانو) ، ہک پرتگالی جیسوٹ مشنری اپݨی کتاب "ٹیان وین لیو" (ایکسپلیکیٹیو سفیری کوئلیسٹی) اچ پہلی واری چین اچ دوربین متعارف کروائی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال چین اچ دوربین دا استعمال شروع تھیا تے فلکیاتی مشاہدات اچ وادھا تھیا ۔

کیمسٹری دے حوالے نال ، جین بیگوئن اپݨی کیمسٹری دی درسی کتاب "ٹائروسینیئم کیمیکم" دا ہک ایڈیشن شائع کیتا جیندے اچ پہلی واری کیمیاوی مساوات شامل ہئی ۔ ریاضی دے حوالے نال ، گرمیاں اچ ہنری برگز پہلی واری ایڈنبرا اچ جان نیپئر نال ملیا ۔ کیپلر "نووا سٹیریومیٹریا" (لنز اچ چھپی ہوئی پہلی کتاب) شائع کیتی ، جیڑھی پری-کیلکولس انٹیگریشن اچ ہک اہم کم ہئی ۔ ایں سال کیمسٹری تے ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال کیمیاوی مساوات دا استعمال شروع تھیا تے پری-کیلکولس انٹیگریشن تے کم تھیا ۔

قدرتی تاریخ دے حوالے نال ، فرانسسکو ہرنینڈیز دی "پلانٹس وائی اینیملز ڈی لا نیووا ایسپانا ، وائی سس ورٹیوڈس" تے فرانسسکو زیمینیز ولوں لاطینی توں رومانس اچ میکسیکو اچ بعد از مرگ اشاعت تھئی ۔ فزیالوجی تے طب دے حوالے نال ، ہیلکیا کروک دی "مائیکرو کاسموگرافیا ، اے ڈسکرپشن آف دی باڈی آف مین ، ٹوگیدر ود دی کنٹروورسیز اینڈ فگرز دیئرٹو بیلونگنگ؛ کلیکٹڈ اینڈ ٹرانسلیٹڈ آؤٹ آف آل دی بیسٹ آتھرز آف ایناٹومی ، اسپیشلی آؤٹ آف گیسپر باؤہینس اینڈ اینڈریاس لورینٹیئس" کروک دے مریض ، پرنٹر ولیم جیگرڈ ولوں لندن اچ "بائی دی کنگز میجسٹیئس اسپیشل ڈائریکشن اینڈ وارنٹ" شائع کیتی ڳئی ۔ ایں سال قدرتی تاریخ تے طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نویں پودیاں تے جانوراں دے بارے اچ معلومات ملیاں تے انسانی جسم دے بارے اچ وی معلومات ملیاں ۔

ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، پہلا معلوم شمسی فعال آلہ ، پاݨی پمپ کرݨ والی مشین ، سالومن ڈی کاس ایجاد کیتی ۔ کروشین پولی میتھ فاؤسٹو ویرانزیو وینس اچ "میکینائی نووی" شائع کیتی جیندے اچ تقریباً 50 مشیناں تے آلات دی تصویر کشی کیتی ڳئی ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال شمسی توانائی نال چلݨ والی مشین ایجاد تھئی تے نویاں مشیناں تے آلات سامݨے آئے ۔

1615ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ نیکاسیئس لی فیبور ، فرانسیسی کیمیا دان پیدا تھیا (1669ء اچ فوت تھیا) ۔ فرانس وین شوٹن ، ڈچ ریاضی دان پیدا تھیا جیڑھا ڈیکارٹس دی تجزیاتی جیومیٹری کوں مقبول بݨیندا ہے (1660ء اچ فوت تھیا) ۔ 4 فروری کوں جیامبٹسٹا ڈیلا پورٹا ، اطالوی طبیب فوت تھیا (تقریباً 1535ء اچ پیدا تھیا) ۔ 4 مئی کوں ایڈریان وین رومن ، فلیمش ریاضی دان فوت تھیا (1561ء اچ پیدا تھیا) ۔ 9 اکتوبر کوں ہیو جن ، کوریائی طبیب فوت تھیا (1546ء اچ پیدا تھیا) ۔ نومبر اچ ایڈورڈ رائٹ ، انگریز ریاضی دان فوت تھیا (1561ء اچ پیدا تھیا) ۔ 24 نومبر کوں سیتھس کیلویسیئس ، جرمن موسیقار تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1556ء اچ پیدا تھیا) ۔ ٹموتھی برائٹ ، انگریز طبیب فوت تھیا (تقریباً 1551ء اچ پیدا تھیا) ۔ جیووانی ٹوماسو میناڈوئی ، اطالوی مورخ تے طبیب فوت تھیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کیمسٹری ، ریاضی ، قدرتی تاریخ ، طب ، ٹیکنالوجی ، کیمسٹری ، جیومیٹری ، موسیقی ، تاریخ تے ایسٹرونومی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1617ء وچ سائنس دی ٹور

## 1617ء وچ سائنس دی ٹور
1617ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جوہانس کیپلر اپݨے بیضوی مدار دے نظریے کوں پیش کریندے ہوئے اپݨی "اپیٹومے آسٹرونومی کوپرنیکانی" شائع کرݨی شروع کیتی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال کیپلر دے بیضوی مدار دے نظریات سامݨے آئے تے فلکیاتی مشاہدات اچ وادھا تھیا ۔

ریاضی دے حوالے نال ، نیپئر دی ہڈیاں ، جان نیپئر ولوں ایجاد کردہ ہک ضرب آلہ (جیڑھا 4 اپریل کوں فوت تھی ڳیا) ، اوں دی "رابڈولوجی" اچ بیان کیتا ڳیا ، جیڑھی ایڈنبرا اچ شائع تھئی ۔ ہنری برگز "لوگاریتھمورم چلیاس پریما" شائع کیتا ، جیڑھا نیپئر دے لوگارتھم کوں عام لوگارتھم اچ تبدیل کرݨ دا ہک طریقہ ہئی ۔ ایں سال ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نیپئر دی ہڈیاں تے عام لوگارتھم دے بارے اچ معلومات ملیاں تے ریاضی دے حساب کتاب اچ آسانی تھئی ۔

طب دے حوالے نال ، لندن دی ورشپ فل سوسائٹی آف اپوتھیکریز کوں شاہی چارٹر ݙتا ڳیا ، جیندے نال ایہ گروسرز توں الگ تھی ڳئی ۔ ایں سال طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال اپوتھیکریز دی سوسائٹی قائم تھئی تے طبی سہولیات اچ وادھا تھیا ۔

1617ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 13 جولائی (بپتسمہ) کوں رالف کڈورتھ ، کیمبرج پلاٹونسٹ پیدا تھیا (1688ء اچ فوت تھیا) ۔ 29 جنوری کوں ولیم بٹلر ، آئرش کیمیا دان (سمندر اچ) فوت تھیا (تقریباً 1534ء اچ پیدا تھیا) ۔ 6 فروری کوں پروسپیرو الپینی ، اطالوی طبیب تے نباتات دان فوت تھیا (1553ء اچ پیدا تھیا) ۔ 11 فروری کوں جیووانی اینٹونیو میگینی ، اطالوی ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1555ء اچ پیدا تھیا) ۔ 4 اپریل کوں جان نیپئر آف مرچسٹن ، ریاضی دان فوت تھیا (1550ء اچ پیدا تھیا) ۔ 7 مئی کوں ڈیوڈ فیبریشیئس ، فریسیئن ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1564ء اچ پیدا تھیا) ۔ دسمبر اچ ولیم بٹلر ، انگریز طبیب فوت تھیا (1535ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، ریاضی ، طب ، کیمسٹری ، نباتات تے فلسفہ دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1618ء وچ سائنس دی ٹور

## 1618ء وچ سائنس دی ٹور
1618ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 8 مارچ توں 15 مئی تک جوہانس کیپلر سیاریاں دی حرکت دا تریجھا قانون مرتب کیتا ۔ 21 جولائی کوں پلوٹو (ایں وقت تائیں ڄاݨا نی ویندا ہئی) اپݨے اپھیلین تک پہنچ ڳیا ۔ ایہ اڳلی واری 1866ء اچ اپھیلین تک آسی ۔ جوہان بپٹسٹ سیسات ، سوئس جیسوٹ جیومیٹر تے ماہر ایسٹرونومی تے کرسٹوف شائنر دے شاگرداں اچوں ہک ، دوربین دے ذریعے ہک دومیلے دا مطالعہ کرݨ والا پہلا شخص بݨ ڳیا تے دومیلے دے مرکز تے کوما دا پہلا بیان ݙتا ۔ 6-25 ستمبر تک 1618ء دا وݙا دومیلہ ننگی اکھ نال نظر آیا ۔ جیمز اول اینکوں "اوندے پچھواڑے اچ ہک بھا دے گولے والی وینس" قرار ݙتا ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال کیپلر دے سیاریاں دی حرکت دے قوانین سامݨے آئے ، دومیلے دے بارے اچ معلومات ملیاں تے پلوٹو دے مدار دا مشاہدہ تھیا ۔

حیاتیات دے حوالے نال ، فورٹونیو لیچیٹی دی "ڈی سپونٹینیو ویوینٹیئم اورتو" جانداراں دی خود بخود تخلیق دے نظریے دی حمایت کریندی ہے ۔ ایں سال حیاتیات دے میدان اچ اہم بحث مباحثے تھئے ، جیندے نال خود بخود تخلیق دے نظریے تے بحث تھئی ۔

طب دے حوالے نال ، کالج آف فزیشنز آف لندن "فارماکوپیا لوندینینسس" شائع کیتا ۔ ایں سال طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال طبی نسخیاں تے معلومات سامݨے آیاں ۔

1618ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 2 اپریل کوں فرانسسکو ماریا گریمالڈی ، اطالوی فزکس دان ، روشنی دے ڈفریکشن دا دریافت کنندہ پیدا تھیا (1663ء اچ فوت تھیا) ۔ جیرمیا ہوروکس ، انگریز ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1641ء اچ فوت تھیا) ۔ 6 جون کوں سر جیمز لنکاسٹر ، انگریز نیویگیٹر فوت تھیا (1554ء اچ پیدا تھیا) ۔ 29 اکتوبر کوں والٹر ریلی ، انگریز کھوڄ کار فوت تھیا (تقریباً 1554ء اچ پیدا تھیا) ۔ لوکا ویلریو ، اطالوی ریاضی دان فوت تھیا (1553ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، طب ، فزکس ، نیویگیشن ، کھوڄ کاری تے ریاضی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1613ء وچ سائنس دی ٹور

## 1613ء وچ سائنس دی ٹور
1613ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، گلیلیو گلیلی "لیٹرز آن سن سپاٹس" شائع کیتا ، جیڑھا ایں موضوع تے پہلا وݙا کم ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال سجھ دے دھٻیاں دے بارے اچ معلومات ملیاں تے فلکیاتی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔ گلیلیو دے کم فلکیاتی علم اچ وادھا کیتا ۔

پیلینٹولوجی دے حوالے نال ، فرانس اچ ہڈیاں ملیاں ، جیڑھیاں ممکنہ طور تے ہاتھی دیاں ہن ، پر شروع اچ انہاں کوں ہک وݙے انسانی دی ہݙیاں سمجھیا ڳیا ۔ ایں سال پیلینٹولوجی دے میدان اچ اہم واقعے پیش آئے ، جیندے نال قدیم جانوراں دے بارے اچ نویاں معلومات ملیاں  ۔ ہݙیاں دی دریافت قدیم حیاتیات دے مطالعے کوں تراوت ݙتی ۔

ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 29 ستمبر کوں نیو ریور (سر ہیو مڈلٹن ولوں انجینئرنگ کیتا ڳیا) ہرٹفورڈشائر توں لندن کوں پیݨ دا پاݨی فراہم کرݨ کیتے کھول ݙتا ڳیا ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لندن کوں پاݨی دی فراہمی دا نظام قائم تھیا تے شہری سہولیات اچ وادھا تھیا ۔ پاݨی دی فراہمی دے نظام دی تعمیر عوامی صحت کیتے اہم واقعہ ہئی ۔

1613ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 6 مارچ کوں سٹیجیپن گریڈک ، رگوسن پولی میتھ پیدا تھیا (1683ء اچ فوت تھیا) ۔ 25 ستمبر کوں کلاڈ پیرولٹ ، فرانسیسی معمار تے فزکس دان پیدا تھیا (1688ء اچ فوت تھیا) ۔ 16 جون کوں جیکب کرسٹمین ، جرمن اورینٹلسٹ تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1554ء اچ پیدا تھیا) ۔ 2 جولائی کوں بارتھولومیئس پٹسکس ، جرمن ٹریگونومیٹرسٹ فوت تھیا (1561ء اچ پیدا تھیا) ۔ 25 اگست کوں ڈیوڈ گینس ، جرمن یہودی ریاضی دان تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1541ء اچ پیدا تھیا) ۔ میتھیو بیکر ، انگریز جہاز ساز فوت تھیا (1530ء اچ پیدا تھیا) ۔ جوہان باؤہن ، سوئس طبیب تے نباتات دان فوت تھیا (1541ء اچ پیدا تھیا) ۔ جیکس گلیمیو ، فرانسیسی سرجن فوت تھیا (1550ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، پیلینٹولوجی ، ٹیکنالوجی ، ریاضی ، اورینٹلزم ، فن تعمیر ، فزکس ، جہاز سازی ، نباتات تے سرجری دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
سیدہ مہ پارہ

سیدہ مہ پارہ شاہد بخاری، (اردو: سیدہ مہ پارہ شاہد بخاری)، جیڑھی سیدہ مہ پارہ یا مہ پارہ شاہد دے ناں نال وی سُن٘ڄاݨی ویندی ہِن (جنم: 8 جولائی 1993)، ہک پاکستانی بین الاقوامی فٹ بال کھلاڑی ہِن۔ اوہ قومی ٹیم وچ گول کیپر دی حیثیت نال کھیݙدی ہِن۔

## کیرئیر

### قومی
انّھاں نے 2007 وچ ینگ رائزنگ اسٹارز ایف ایف سی دے نال بطور ڈیفینڈر اپݨے کیریئر دا آغاز کِیتا ۔ انّھاں نے 2008 وچ گول کیپر دی حیثیت نال کھیݙݨ شروع کِیتا۔

اوہ نیشنل چیمپیئن شپ برائے بلوچستان یونائیٹڈ ڈبلیو ایف سی وچ کھیݙدی ہِن۔ 2014 وچ اوہ کلب دی جِتݨ والی ٹیم دا حصہ ہَن۔

انّھاں نے تے ٹیم دے ساتھی زلفہ شاہ نے روسونی ویمنز ایف سی دے نال معاہدہ کِیتا تے اِیہ کلب اطالوی جائنٹس اے سی میلان دے ناں تے ہے — تے دبئی وچ سابقہ پیٹ فٹ بال ایسوسی ایشن لیگ وچ شامل ہے۔

### بین الاقوامی
مہ پارہ اِیں قومی ٹیم دی رُکن ہَن جیڑھی نے اسلام آباد، پاکستان وچ منعقدہ تریجھی ایس اے ایف ایف چیمپئن شپ وچ حصہ گِھدّا ۔ اوہ ترئے میچاں وچ (سری لنکا، نیپال تے بھوٹان دے خلاف) کھیݙیاں۔

## ایوارڈ

* بہترین گول کیپر (قومی چیمپئن شپ): 6 ( 2008 ، 2010 ، 2011 ، 2012 ، 2013 ، 2020 )۔ 

### بین الاقوامی اعدادوشمار

## اعزاز

* **نیشنل ویمن فٹ بال چیمپین شپ :** 2014 ، 2020

## حوالے

ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ماریہ جمیلہ خان

ماریہ جمیلہ خان ہک امریکی نژاد پاکستانی پیشہ ور فٹ بال کھلاڑی ہِن جیڑھیاں کھیل دے میدان وچ مڈ فیلڈر دے طور تے کھیݙدی ہِن۔ امریکہ وچ پیدا تھیوݨ والی ماریہ خان پاکستان دی قومی ٹیم دی نمائندگی تے کپتانی کریندی ہِن  ۔ 2009ء وچ، خان نے ریاستہائے متحدہ وچ ڈینور پائنیئرز وچ شمولیت اختیار کِیتی، جِتھاں اوہ گول کیپر ہَن ۔ 2013ء وچ، خان اپݨی ماسٹرز ڈگری حاصل کرݨ کِیتے متحدہ عرب امارات چلی ڳئیں۔ اتھاں، اوہ ہک شوقیہ کھیل کِیتے مڈ فیلڈر بݨ ڳئیں جِتھاں بعد وچ انّھاں کوں اماراتی سائیڈ کِیتے ٹیم دا حصہ بݨایا ڳیا۔ اوہ اِیہ اعزاز حاصل کرݨ والی پہلی پاکستانی زنانی ہَن ۔ ایں توں بعد انّھاں نے پاکستان وچ زنانیاں دے فٹ بال دے بارے وچ ٻیا ڄاݨکاری حاصل کِیتی، جیڑھی وجہ توں اوہ 2018ء دی قومی زنانیاں فٹ بال چیمپئن شپ وچ واپڈا کِیتے کھیݙݨ تے راضی تھی ڳئیں ۔

اکتوبر 2020ء وچ، اوہ اُنّھاں 30 کھلاڑیاں وچوں ہَن جیڑھیاں پاکستان زنانیاں دی قومی ٹیم دے تربیتی کیمپ کِیتے بُلائیاں ڳئیں۔ اِیں دے بعد خان نے اماراتی کلب کِیتے معاہدہ کِیتا ۔ سعودی عرب دے خلاف انّھاں دے 'بینڈ اٹ-لائیک بیکہم' گول تے پاکستان دے وزیراعظم شہباز شریف سمیت پورے پاکستان توں انّھاں کوں پزیرائی ملی  ۔

ماریہ خان لیجنڈ پاکستانی اسکواش کھلاڑی جہانگیر خان دی بھانجی ہِن، جیڑھے کوں وسیع پیمانے تے ہݨ تک دے بہترین اسکواش کھلاڑی سمجھا ویندا ہے تے اسکواش کھلاڑی ہاشم خان دی پوتی ہِن ۔ امریکہ وچ پروان چڑھݨ دا مطلب ایہ ہئی جو کھیلاں دے بنیادی ڈھانچے تک جیڑھی رسائی انّھاں کوں حاصل ہئی، صرف انّھاں دی صلاحیتاں کوں نکھارے گی تے انّھاں کوں بہترین ہووݨ دا راستہ فراہم کریسی۔ اوہ ہک شدید جنگجو ہِن، جیڑھیاں کولوراڈو وچ نوجواناں دی ٹیماں دے ذریعے ڈینور پائنیئرز یونیورسٹی وچ شامل تھیوݨ توں پہلے نکلیاں جِتھاں انّھاں نے این سی سی اے ڈویژن 1 فٹ بال کھیݙیا ۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
1619ء وچ سائنس دی ٹور

## 1619ء وچ سائنس دی ٹور
1619ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جوہانس کیپلر دے سیاریاں دی حرکت دے تریجھے قانون دی اشاعت اوں دی "ہارمونکس منڈی" اچ تھئی ۔ اوں محدب پولی ہیڈرا دی دوئی کوں وی تسلیم کیتا ۔ جیسوٹ گیوسیپ بیانکانی دی "سفیرا منڈی ، سیو کاسموگرافیا ڈیمونسٹریٹیوا ، اے سی فیلی میتھوڈو ٹراڈیٹا" بولونا اچ شائع تھئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال کیپلر دے تریجھے قانون دی اشاعت تھئی تے فلکیاتی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔

بائیو کیمسٹری دے حوالے نال ، لییکٹوز فیبریسیو بارٹولیٹی دریافت کیتا؛ لییکٹوز دا لفظ لاطینی لفظ "لیک" توں آیا ہے جیندے معنی "ددھ" ہن ۔ کھوڄ کاری دے حوالے نال ، شمالی امریکہ اچ ، چرچل دریا ڈینش کھوڄ کار جینز منک دریافت کیتا ، تے ایہ 100 سال توں ودھ عرصے تک ہڈسن بے کمپنی دے اپݨے قلعے توں اندرونی علاقے تک تجارتی رستے دے طور تے استعمال تھیندا ریہا ۔ فریڈرک ڈی ہوٹمین تے جانز وین ایڈل ہوٹمین ابرولہوس جزیرے دریافت کیتے ۔ ایں سال بائیو کیمسٹری تے کھوڄ کاری دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لییکٹوز دریافت تھیا تے نویں علاقیاں دی کھوڄ کاری تھئی ۔

طب دے حوالے نال ، ڈرموڈ او'میارا دا جینیاتی عوارض تے متن ، "ڈی موریبس: پیتھولوجیا ہیریڈیٹیریا جنرلس" ڈبلن اچ شائع تھیا ، جیڑھا آئرلینڈ اچ شائع تھیوݨ والا پہلا طبی متن ہئی ۔ دھات کاری دے حوالے نال ، سر باسل بروک کولبروکڈیل ، انگلینڈ اچ ریوربریٹری فرنس دا استعمال کریندے ہوئے سٹیل تیار کیتا ۔ ایں سال طب تے دھات کاری دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال جینیاتی عوارض دے بارے اچ معلومات ملیاں تے سٹیل دی تیاری اچ نویں طریقے سامݨے آئے.

1619ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ڈینیئل وسلر ، انگریز طبیب پیدا تھیا (1684ء اچ فوت تھیا) ۔ 21 مئی کوں ہیرونیمس فیبریشیئس ، اطالوی اناٹومسٹ تے ایمبریالوجسٹ فوت تھیا (1537ء اچ پیدا تھیا) ۔ ستمبر اچ ہانس لیپرشے ، ڈچ لینس میکر ، جینکوں 1608ء اچ دوربین ایجاد کرݨ دا سہرا ݙتا ویندا ہے ، فوت تھیا (تقریباً 1570ء اچ پیدا تھیا) ۔ اولیور ڈی سیرس ، فرانسیسی مٹی سائنسدان فوت تھیا (1539ء اچ پیدا تھیا) ۔ کیٹرینا وٹالے ، مالٹائی کیمیا دان فوت تھئی (1566ء اچ پیدا تھئی) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، بائیو کیمسٹری ، کھوڄ کاری ، طب ، دھات کاری ، اناٹومی  ، ایمبریالوجی ، لینس میکنگ ، مٹی سائنس تے کیمسٹری دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
سہیلہ زرین

سہیلہ زرین (13 جولائی 1993ء) ہک پاکستانی فٹبال کھلاڑی ہے جیڑھی بلوچستان یونائیٹڈ تے پاکستان دی قومی زنانیاں دی ٹیم کِیتے بطور محافظ کھیݙدی ہے۔ زرین پاکستانی زنانیاں فٹبال دی صدر تے سینیٹر روبینہ عرفان دی دِھی تے بلوچستان یونائیٹڈ تے قومی ٹیم دی منیجر راحیلہ زرمین دی بھیݨ ہن۔ ہک ٻئی بھیݨ شہلیلا بلوچ دا انتقال 2016ء وِچ تھیا۔

## اعزازات

* **[[:ur:قومی_خواتین_فٹ_بال_چیمپئن_شپ|قومی خواتین فٹ بال چیمپئن شپ]] :** 2014ء

## حوالے

ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:کوئٹہ دے فٹ بالر
1620ء وچ سائنس دی ٹور

## 1620ء وچ سائنس دی ٹور
1620ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، کوپرنیکس (1543ء اچ فوت تھی ڳیا) دے کم کوں انڈیکس دی جماعت (مارچ 1616ء اچ پڑھݨ توں منع کیتا ڳیا) دی ہدایت دے مطابق ایڈٹ تے جاری کیتا ڳیا: نو جملے ، جیڑھے ہیلیو سینٹرک نظام کوں یقینی طور تے بیان کریندن ، یا تاں حذف کر ݙتے ڳئے یا تبدیل کر ݙتے ڳئے ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال کوپرنیکس دے کم دی اشاعت تھئی تے فلکیاتی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔

نقشہ نگاری دے حوالے نال ، جیووانی اینٹونیو میگینی ولوں مرتب کردہ اٹلی دا اٹلس "اٹلانٹے جیوگرافیکو ڈاٹالیا" بعد از مرگ شائع تھیا ۔ کیمسٹری دے حوالے نال ، فرانسس بیکن اپݨے "نووم آرگینم" اچ استدلال دے سائنسی طریقے دی وضاحت کیتی ۔ زمین دے علوم دے حوالے نال ، فرانسس بیکن بحر اوقیانوس دے مخالف ساحلاں دی جیگساء فٹ دا مشاہدہ کیتا ۔ ایں سال نقشہ نگاری ، کیمسٹری تے زمین دے علوم دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نویں نقشے سامݨے آئے ، سائنسی طریقہ کار دی وضاحت تھئی تے براعظماں دی حرکت دے بارے اچ ابتدائی اشارے ملے ۔

طب دے حوالے نال ، نکولس ہیبیکوٹ ، ڈیوک آف نیمورس دے سرجن ، چار کامیاب "برونکوٹومی" دی رپورٹ شائع کیتی جیڑھیاں اوں انجام ݙتیاں ہن؛ انہاں اچ تھرومبس کوں کڈھݨ کیتے ٹریکیوٹومی دا پہلا ریکارڈ شدہ کیس تے 14 سال دی عمر دے ٻال دی غذائی نالی توں غیر ملکی شے کڈھݨ کیتے پہلی پیڈیاٹرک ٹریکیوٹومی شامل ہے ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 17 مئی کوں ہک میلے (فلپاپولس ، ترکی) اچ پہلا کیروسل ݙٹھا ڳیا ۔ کارنیلیس ڈریبل انگلینڈ اچ پہلی قابل جہاز رانی آبدوز بݨائی ۔ ایں سال طب تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ٹریکیوٹومی دی کامیابی ملی ، کیروسل دا استعمال شروع تھیا تے پہلی آبدوز بݨائی ڳئی ۔

1620ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ اپریل؟ ولیم براؤنکر ، اینگلو-آئرش ریاضی دان پیدا تھیا (1684ء اچ فوت تھیا) ۔ 21 جولائی کوں جین پیکارڈ ، فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1682ء اچ فوت تھیا) ۔ 25 ستمبر کوں فرانسوا برنیئر ، فرانسیسی طبیب تے مسافر پیدا تھیا (1688ء اچ فوت تھیا) ۔ 23 دسمبر کوں جوہان جیکب ویپفر ، سوئس پیتھالوجسٹ تے فارماکولوجسٹ پیدا تھیا (1695ء اچ فوت تھیا) ۔ رالف باتھرسٹ ، انگریز ماہر الٰہیات ، طبیب تے ماہر تعلیم پیدا تھیا (1704ء اچ فوت تھیا) ۔ برنارڈ ڈی گومے ، ڈچ نژاد فوجی انجینئر پیدا تھیا (1685ء اچ فوت تھیا) ۔ ایڈم میریوٹ ، فرانسیسی فزکس دان تے پادری پیدا تھیا (1684ء اچ فوت تھیا) ۔ رابرٹ موریسن ، سکاٹش نباتات دان تے ٹیکسونومسٹ پیدا تھیا (1683ء اچ فوت تھیا) ۔ سائمن سٹیون ، فلیمش سائنسدان فوت تھیا (تقریباً 1548ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نقشہ نگاری ، کیمسٹری ، زمین دے علوم ، طب ، ٹیکنالوجی ، ریاضی ، ایسٹرونومی ، طب ، پیتھالوجی ، فارماکولوجی ، الٰہیات ، انجینئرنگ ، فزکس ، نباتات تے ٹیکسونومی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1621ء وچ سائنس دی ٹور

## 1621ء وچ سائنس دی ٹور
1621ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جوہان شرک (1576–1630ء) ، جینکوں جوہانس شرک ، ٹیرنز یا ٹیرینٹیئس وی آکھیا ویندے ، چین اچ دوربین متعارف کروائی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال چین اچ دوربین دا استعمال شروع تھیا تے فلکیاتی مشاہدات اچ وادھا تھیا ۔

نباتات دے حوالے نال ، آکسفورڈ یونیورسٹی بوٹینک گارڈن ، گریٹ برطانیہ دا سب توں پراݨا نباتاتی باغ ، ہینری ڈینورس ، ارل آف ڈینبی ولوں ہک فزیک گارڈن دے طور تے قائم کیتا ڳیا ۔ ایں سال نباتات دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال برطانیہ اچ نباتاتی باغ دی بنیاد رکھی ڳئی تے نباتاتی تحقیق کوں فروغ ملیا ۔

طب دے حوالے نال ، رابرٹ برٹن اپݨا مقالہ "دی ایناٹومی آف میلنکولی" شائع کیتا ۔ فزکس دے حوالے نال ، ولیبرورڈ سنیلیئس ریفریکشن تے سنیل دا قانون مرتب کیتا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، ہک سادہ خوردبین تیار کیتی ڳئی ۔ کارنیلیس ورمیوڈن انگلینڈ اچ کینوی جزیرے دی بحالی شروع کیتی ۔ ایں سال طب ، فزکس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نفسیاتی عوارض دے بارے اچ معلومات ملیاں ، ریفریکشن دا قانون سامݨے آیا ، خوردبین تیار تھئی تے زمین دی بحالی دے منصوبے شروع تھئے ۔

1621ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 27 جنوری کوں تھامس ولس ، انگریز طبیب پیدا تھیا جیڑھا اعصابی تے قلبی نظام دے علم اچ حصہ پیندا ہے (1675ء اچ فوت تھیا) ۔ 2 جولائی کوں تھامس ہریوٹ ، انگریز نسلیات نگار ، ماہر ایسٹرونومی تے ریاضی دان فوت تھیا (تقریباً 1560ء اچ پیدا تھیا) ۔ 1 ستمبر کوں بہاء الدین العاملی ، عرب فلسفی تے ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1547ء اچ پیدا تھیا) ۔ جان جیسینیئس ، سلوواک طبیب فوت تھیا (1566ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، نباتات ، طب ، فزکس ، ٹیکنالوجی ، نسلیات ، فلسفہ ، ریاضی ، اعصابی نظام تے قلبی نظام دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1622ء وچ سائنس دی ٹور

## 1622ء وچ سائنس دی ٹور
1622ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ریاضی دے حوالے نال ، سلائیڈ رول ولیم آؤٹریڈ (1574–1660ء) ، ہک انگریز ریاضی دان ایجاد کیتا ، تے بعد اچ 1970ء دے ݙہاکے دی موہر اچ الیکٹرانک کیلکولیٹر دے سنبھالݨ تک حساب لاوݨ دا پسندیدہ آلہ بݨ ڳیا ۔ ایں سال ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال سلائیڈ رول ایجاد تھیا تے حساب کتاب اچ آسانی تھئی ۔

فزیالوجی تے طب دے حوالے نال ، گیسپارے آسیلی لمفیٹک نظام دی لیکٹیل ویسلز دریافت کیتیاں ۔ فلیمش اناٹومسٹ گیولیو کاسیریو فرینکفرٹ اچ "نووا اناٹومی ا" شائع کیتی ، جیندے اچ انسانی اناٹومی  دی واضح تانبے دی پلیٹ دی کندہ کاری شامل ہئی ۔ ایں سال فزیالوجی تے طب دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لمفیٹک نظام دے بارے اچ معلومات ملیاں تے انسانی اناٹومی  دے بارے اچ وی معلومات ملیاں ۔

ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 22 فروری کوں ڈڈ ڈڈلی دے کوک دے نال لوہے دے کچے لوہے کوں پگھارݨ دے عمل کیتے ہک انگریزی پیٹنٹ ݙتا ڳیا ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال لوہے کوں پگھارݨ دے نویں طریقے سامݨے آئے تے دھات کاری اچ وادھا تھیا ۔

1622ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 28 جنوری کوں ایڈرین اوزوٹ ، فرانسیسی ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1691ء اچ فوت تھیا) ۔ 10 مارچ کوں جوہان راہن ، سوئس ریاضی دان پیدا تھیا (1676ء اچ فوت تھیا) ۔ 5 اپریل کوں ونسنزو ویویانی ، اطالوی ریاضی دان تے سائنس دان پیدا تھیا (1703ء اچ فوت تھیا) ۔ بغیر تاریخ دے ، جین پیکویٹ ، فرانسیسی اناٹومسٹ پیدا تھیا (1674ء اچ فوت تھیا) ۔ 23 جنوری کوں ولیم بافن ، انگریز کھوڄ کار تے نیویگیٹر فوت تھیا (1584ء اچ پیدا تھیا) ۔ 19 فروری کوں سر ہنری سیویل ، انگریز پولی میتھ تے محسن فوت تھیا (1549ء اچ پیدا تھیا) ۔ 13 اپریل کوں کیتھرینا کیپلر ، جرمن ہیلر تے جوہانس کیپلر دی ماں فوت تھئی (1546ء اچ پیدا تھئی) ۔ 15 مئی کوں پیٹرس پلانسیئس ، فلیمش نقشہ ساز تے کاسموگرافر فوت تھیا (1552ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ریاضی ، فزیالوجی ، طب ، ٹیکنالوجی ، ایسٹرونومی ، اناٹومی  ، کھوڄ کاری ، نیویگیشن ، پولی میتھ ، نقشہ نگاری تے کاسموگرافی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
زلفیہ شاہ

زلفیہ نذیر احمد (جنم: 30 مئی 1999) پاکستان نال تعلق رکھݨ والی فٹبال کھلاڑی ہن۔ اوہ پاکستان دی زنانیاں دی قومی فٹبال ٹیم دی طرفوں بطور مڈفیلڈر کھیݙدی ہن۔ 

## پس منظر
زلفیہ دا تعلق پاکستان دے علاقے گلگت بلتستان نال ہے۔

## کیریئر

### قومی
اوہ اپݨے کلب وِچ مڈفیلڈر دی حیثیت نال کھیݙدی ہن۔ 2021 توں، اوہ کراچی یونائیٹڈ دی طرفوں کھیݙ رہی ہن۔ اِیندے توں پہلے اوہ بلوچستان یونائیٹڈ تے پنجاب کِیتے کھیݙدی ہَن۔

#### کراچی یونائیٹڈ
انّھاں نے کراچی ڈبلیو ایف سی دے خلاف 2021 وِچ نیشنل ویمن فٹبال چیمپئن شپ دے اپݨے پہلے میچ وِچ کراچی یونائیٹڈ کِیتے فٹبال دا پہلا میچ کھیݙا ہئی، جیندے وِچ انّھاں نے 10 گول اسکور کِیتے ہَن۔

### بین اقوامی
اکتوبر 2014 وِچ، سیف ایف چیمپئن شپ دی تیاری دے طور تے، انّھاں نے میزبان بحرین دے خلاف ٹریاں دوستانہ میچاں دی سیریز وِچ حصہ گھِدا۔ نومبر وِچ، انّھاں نے اسلام آباد وِچ منعقدہ تریجھی ایس اے ایف ایف زنانیاں چیمپئن شپ وِچ حصہ گھِدا تے پاکستان دی زنانیاں دی قومی فٹبال ٹیم دی طرفوں ٹریاں میچ کھیݙے۔

## اعزاز

* **قومی زنانیاں فٹبال چیمپئن شپ**: 2014

## حوالے

ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
سحر زمان (فٹ بال کِھݙار)

سحر زمان (جنم: 6 دسمبر 1996) (اردو: سحر زمان) پاکستانی زنانیاں دی قومی فٹ بال ٹیم دی نمائندگی کرݨ والی ہک بین الاقوامی فٹ بال کھلاڑی ہِن۔ اوہ مڈفیلڈر دی حیثیت نال کھیݙدی ہِن۔ اوہ پاکستان زنانیاں دی قومی فٹ بال ٹیم دی رُکن ہِن۔ اَتے گلگت بلتستان نال تعلق رکھین٘دی ہِن۔ 

## کیریئر

### کلب دی سطح تے
زمان راولپنڈی دی ٹیم ینگ رائزنگ اسٹارز کِیتے کھیݙدی رہی ہِن۔ اوہ امریکی گول کیپر ہوپ سولو کوں اپݨیاں ترغیباں وچوں ہک شمار کریندی ہِن۔ انّھاں نے ہوپ سولو کوں عمل وچ ݙیکھݨ دا موقع اِیں ویلھے مِلیا جِہڑیلے ینگ رائزنگ اسٹارز کوں ریاستہائے متحدہ وچ ہک اسپورٹس اینوائے پروگرام تے 2009 وچ سݙایا ڳیا ہئی، جِہڑیلے انّھاں نے 2008 نیشنل ویمن فٹ بال چیمپئن شپ جِتی ہئی ۔ اوہ ینگ رائزنگ اسٹارز دا حصہ ہَن جیڑھی نے 2010 توں 2013 تک چار مسلسل نیشنل چیمپئن شپ ٹائٹل جِتے۔

2020 وچ، اوہ واپڈا دی ٹیم دا حصہ ہَن جیڑھی 12ویں نیشنل ویمن فٹ بال چیمپئن شپ وچ ترئے نمبر تے رہی۔ زمان کوں انّھاں دے 27 گولز کِیتے گولڈن بوٹ ایوارڈ نال نوازیا ڳیا۔ 2021 نیشنل ویمن فٹ بال چیمپئن شپ وچ، اوہ واپڈا دی ٹیم دا حصہ ہَن جیڑھی اپݨے گروپ وچ سرفہرست رہی تے کوارٹر فائنل تک پُڄی، پر ٹورنامنٹ منسوخ تھی ڳیا۔

انّھاں نے نیشنل گیمز وچ زنانیاں دے فٹ بال ایونٹ وچ ترئے سونے دے تمغے وی جِتے ہِن — ݙو پنجاب دی طرفوں تے ہک واپڈا دی طرفوں۔ 2016 قائداعظم انٹر پروونشل گیمز وچ پنجاب دی نمائندگی کریندیاں ہوئیاں، اوہ اِیں ٹیم دا حصہ ہَن جیڑھی نے چاندی دا تمغہ جِتیا ۔

### بین الاقوامی
زمان نے پاکستان کِیتے اپݨا ڈیبیو 13 سال دی عمر وچ 2010 جنوبی ایشیائی کھیلاں وچ بھارت دے خلاف بنگلہ دیش وچ کِیتا ۔ اوہ 2010 SAFF ویمن چیمپئن شپ وچ کوکس بازار وچ قومی ٹیم دا وی حصہ ہَن، جِتھاں اوہ اسکواڈ دی سبھ توں گھٹ عمر دی کھلاڑی ہَن۔ انّھاں نے 2012 SAFF ویمن چیمپئن شپ توں پہلے پاکستان دے تربیتی کیمپ وچ حصہ گِھدّا تے 2014 وچ بحرین دے خلاف ترئے میچاں دی سیریز کِیتے وی اسکواڈ وچ شامل ہَن ۔ 2014 SAFF ویمن چیمپئن شپ وچ اسلام آباد وچ، زمان نے اپݨا پہلا بین الاقوامی گول اپݨی ٹیم دی 4-1 دی جِت وچ بھوٹان دے خلاف کِیتا۔

## اعزاز

* نیشنل ویمن فٹ بال چیمپئن شپ: 2020، گولڈن بوٹ: 27 گول

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں بین الاقوامی فٹ بال کِھݙار
1623ء وچ سائنس دی ٹور

## 1623ء وچ سائنس دی ٹور
1623ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، 16 جولائی کوں مشتری تے زحل دا وݙا ملاپ تھیا ، ݙوہاں سیاریاں دا سب توں نیڑے آوݨ 2020ء تک نہ تھیا ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ اہم واقعے پیش آئے ، جیندے نال مشتری تے زحل دا نیڑے آوݨ ݙٹھا ڳیا تے فلکیاتی مشاہدات اچ وادھا تھیا ۔

حیاتیات دے حوالے نال ، سویڈن اچ گرونسو منور اچ سیب دا باغ لایا ڳیا؛ ایہ 21 ویں صدی تک پیداواری رہسی ۔ نفسیات دے حوالے نال ، ایروٹومینیا دا پہلی واری ہک نفسیاتی مقالے اچ ذکر کیتا ڳیا ۔ ایں سال حیاتیات تے نفسیات دے میدان اچ اہم واقعے پیش آئے ، جیندے نال زراعت دی ترقی تھئی تے نفسیاتی عوارض دے بارے اچ معلومات ملیاں ۔

ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، ولہیلم شکارڈ کیپلر کوں ہک خط تے حساب لاوݨ والی گھڑی دا خاکہ بݨایا ۔ ایہ 17 ویں صدی اچ براہ راست داخلے دی حساب لاوݨ والی گھڑی ڈیزائن کرݨ دی پنج غیر کامیاب کوششاں اچوں پہلی ہئی (جیندے اچ ٹیٹو بوراٹینی ، سیموئل مورلینڈ تے رینے گریلیٹ دے ڈیزائن شامل ہن) ۔ ایں سال ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال حساب لاوݨ والی گھڑی دی ابتدائی کوشش تھئی ۔

1623ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 19 جون کوں بلیز پاسکل ، فرانسیسی ریاضی دان تے فزکس دان پیدا تھیا (1662ء اچ فوت تھیا) ۔ 12 جولائی کوں الزبتھ واکر ، انگریز فارماسسٹ پیدا تھئی (1690ء اچ فوت تھئی) ۔ 26 اگست کوں جوہان سیگسمنڈ ایلشولز ، جرمن فطرت پسند تے طبیب پیدا تھیا (1688ء اچ فوت تھیا) ۔ 1 ستمبر کوں کاسپر شیمبرجر ، جرمن سرجن تے تاجر پیدا تھیا (1706ء اچ فوت تھیا) ۔ 23 ستمبر کوں جارج بالتھاسر میٹزگر ، جرمن طبیب تے سائنس دان پیدا تھیا (1687ء اچ فوت تھیا) ۔ 9 اکتوبر کوں فرڈینینڈ وربیسٹ ، فلیمش جیسوٹ سائنولوجسٹ تے ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1688ء اچ فوت تھیا) ۔ مارگریٹ لوکاس ، بعد اچ مارگریٹ کیوینڈش ، ڈچس آف نیو کیسل اپون ٹائن ، انگریز فطرت پسند پیدا تھئی (1673ء اچ فوت تھئی) ۔ 26 مئی کوں فرانسس اینتھونی ، انگریز اپوتھیکری تے طبیب فوت تھیا (1550ء اچ پیدا تھیا) ۔ 24 دسمبر کوں مائیکل کوگنیٹ ، فلیمش انجینئر ، کاسموگرافر ، ریاضی دان تے سائنسی آلہ ساز فوت تھیا (1549ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، حیاتیات ، نفسیات ، ٹیکنالوجی ، ریاضی ، فزکس ، فارمیسی ، فطرت پسندی ، طب ، سرجری ، تجارت ، سائنولوجی ، انجینئرنگ ، کاسموگرافی تے سائنسی آلہ سازی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1624ء وچ سائنس دی ٹور

## 1624ء وچ سائنس دی ٹور
1624ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ ایسٹرونومی دے حوالے نال ، جیکب بارتش دا ستارہ اٹلس چھی نویں دریافت شدہ نکشتریاں دی تصویر کشی کرݨ والا پہلا اٹلس ہئی ، جیندے اچ شمالی تارے دے آس پاس کیملوپارڈالیس شامل ہئی ۔ ایں سال ایسٹرونومی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال نویں نکشتریاں دی سنڄاݨ تھئی تے فلکیاتی نقشیاں اچ وادھا تھیا ۔

کھوج دے حوالے نال ، جولائی یا اگست اچ پرتگالی جیسوٹ پادری اینٹونیو ڈی اینڈراڈ تبت اچ داخل تھیوݨ والا پہلا یورپی بݨ ڳیا ۔ ریاضی دے حوالے نال ، ہنری برگز "اریتھمیٹیکا لوگاریتھمیکا" شائع کیتا ۔ ایڈمنڈ گنٹر "دی ڈسکرپشن اینڈ یوز آف سیکٹر ، دی کراس-سٹاف ، اینڈ ادر انسٹرومنٹس فار سچ ایز آر اسٹڈیئس آف میتھمیٹیکل پریکٹس" تیار کیتا ، جیڑھا عملی متن دے طور تے انگریزی اچ شائع تھیوݨ کیتے مشہور ہئی ۔ ایں سال کھوڄ کاری تے ریاضی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال تبت دی کھوڄ کاری تھئی تے ریاضی دے حساب کتاب اچ نویں طریقے سامݨے آئے ، انگریزی زبان اچ ریاضی دی عملی کتاب شائع تھئی ۔

طب دے حوالے نال ، ایڈرین وین ڈین سپیگل "ڈی سیمیٹیرٹیانا لبری کواٹور" اچ ملیریا دا پہلا جامع بیان ݙتا ۔ ٹیکنالوجی دے حوالے نال ، 12 ستمبر کوں کارنیلیس ڈریبل انگلینڈ اچ دریائے ٹیمز تے اپݨی تریجھی آبدوز دا مظاہرہ کیتا ۔ جیمز برل ولوں گریٹ برطانیہ اچ 15 محراباں والا بروک برج ٹریفک کیتے کھول ݙتا ڳیا ۔ ایں سال طب تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ملیریا دے بارے اچ تفصیلی معلومات ملیاں ، آبدوز دی ترقی تھئی تے پل دی تعمیر تھئی ۔

واقعات دے حوالے نال ، 25 مئی کوں انگلینڈ دی پارلیمنٹ "اسٹیٹیوٹ آف موناپولیز" پاس کیتا ، جیندے اچ پیٹنٹ اجارہ داریاں کوں نواں ہووݨ ݙکھاوݨ دی ضرورت ہئی ۔ فرانس دی پارلیمنٹ موت دی سزا دے ڈر توں ارسطو دی تنقید تے پابندی لاوݨ دا حکم نامہ پاس کیتا ۔ 1624ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 10 ستمبر کوں تھامس سیڈنہم ، انگریز طبیب پیدا تھیا ، جیڑھا ملیریا دی علامات کوں دور کرݨ کیتے کوئینین دے استعمال دی سفارش کرݨ والا پہلا شخص ہئی (1689ء اچ فوت تھیا) ۔ جیوسیپ بیانکانی ، اطالوی ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1566ء اچ پیدا تھیا) ۔ 5 دسمبر کوں گیسپر باؤہن ، سوئس نباتات دان تے طبیب فوت تھیا جیں ہک اہم ابتدائی پودیاں دی درجہ بندی دا نظام تیار کیتا (1560ء اچ پیدا تھیا) ۔ 26 دسمبر کوں سائمن ماریئس ، جرمن ماہر ایسٹرونومی فوت تھیا (1573ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال ایسٹرونومی ، کھوڄ کاری ، ریاضی ، طب ، ٹیکنالوجی ، قانون ، فلسفہ ، نباتات تے درجہ بندی دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
1625ء وچ سائنس دی ٹور

## 1625ء وچ سائنس دی ٹور
1625ء سائنس تے ٹیکنالوجی دے میدان اچ کجھ اہم واقعات پیش آئے ۔ کیمسٹری دے حوالے نال ، جوہان بپٹسٹا وین ہیلمونٹ ولوں ہائیڈروجن دا پہلا بیان ݙتا ڳیا ۔ "گیس" دا لفظ استعمال کرݨ والا پہلا شخص وی او ہئی ۔ جوہان روڈولف گلابر آسٹریا دے چشمے دے پاݨی اچ سوڈیم سلفیٹ (سال میرابیلس یا "گلابر دا نمک" ، جلاب دے طور تے استعمال تھیندا ہے) دریافت کیتا ۔ ایں سال کیمسٹری دے میدان اچ بھرویں اڳونہیں تھئی ، جیندے نال ہائیڈروجن دی سنڄاݨ تھئی ، گیس دا لفظ استعمال تھیا تے سوڈیم سلفیٹ دریافت تھیا ۔

1625ء اچ کجھ اہم شخصیات پیدا تھئیاں تے فوت وی تھئیاں ۔ 8 جون کوں جیووانی کاسینی ، اطالوی ماہر ایسٹرونومی پیدا تھیا (1712ء اچ فوت تھیا) ۔ 25 مارچ کوں جان کولنز ، انگریز ریاضی دان پیدا تھیا (1683ء اچ فوت تھیا) ۔ 13 اگست کوں راسمس بارتھولن ، ڈینش سائنس دان پیدا تھیا (1698ء اچ فوت تھیا) ۔ 16 دسمبر کوں ایرہارڈ ویگل ، جرمن ریاضی دان تے سائنسی مقبولیت پسند پیدا تھیا (1699ء اچ فوت تھیا) ۔ 20 دسمبر کوں ڈیوڈ گریگوری ، سکاٹش طبیب تے موجد پیدا تھیا (1720ء اچ فوت تھیا) ۔ سیموئل مورلینڈ ، انگریز موجد پیدا تھیا (1695ء اچ فوت تھیا) ۔ 7 مارچ کوں جوہان بائر ، جرمن یورانوگرافر فوت تھیا (1572ء اچ پیدا تھیا) ۔ 7 اپریل کوں ایڈرین وین ڈین سپیگل ، فلیمش نژاد اناٹومسٹ تے نباتات دان فوت تھیا (1578ء اچ پیدا تھیا) ۔ 6 مئی کوں جارج بروس آف کارنک ، سکاٹش کوئلے دی کان کنی دا انجینئر فوت تھیا (تقریباً 1550ء اچ پیدا تھیا) ۔ فیرانٹے امپیراٹو ، نیپولین فطری مورخ فوت تھیا (1550ء اچ پیدا تھیا) ۔ ولیم شاؤٹن ، ڈچ نیویگیٹر ، سمندر اچ فوت تھیا (تقریباً 1567ء اچ پیدا تھیا) ۔ ایں سال کیمسٹری ، ایسٹرونومی ، ریاضی ، سائنس ، طب ، ایجاداں ، یورانوگرافی ، اناٹومی  ، نباتات ، کان کنی ، فطری تاریخ تے نیویگیشن دے میدان اچ اہم واقعات پیش آئے تے اہم سائنسداناں دی پیدائش تے موت تھئی ۔
رافعہ پروین

رافعہ پروین (اردو: رافعہ پروین؛ جنم: 13 نومبر 1992ء) ہک پاکستانی فٹ بال کھلاڑی ہِن جیڑھیاں پاکستان زنانیاں دی قومی فٹ بال ٹیم کِیتے بطور محافظ کھیݙدی ہِن ۔ پاکستان وچ فٹ بال دا کھیل لاتعداد مسائل دا شکار ہے، سہولیات دا فقدان ہک وݙی وجہ ہے۔ پر ہک تلخ حقیقت اِیہ ہے جو زنانیاں فٹ بال مرد فٹ بال توں وی زیادہ ابتری دا نمونہ بݨیا ہویا ہے۔ اِنّھاں سب دے باوجود اساݙیاں باہمت تے باصلاحیت کھلاڑیاں اِیں عالمی شہرت دے کھیل وچ اپݨاں ناں کَماوݨ کِیتے بھرپور طریقے نال کوشاں ہِن، جیڑھا ہر سطح تے تسلیم کِیتا ویندا پیا ہے۔

ایشین گیمز، جیڑھے 29 جنوری توں 9 فروری 2010ء تک ڈھاکہ، بنگلہ دیش وچ منعقد تھیوݨ والا ہک کثیر کھیلاں دا وݙا ایونٹ ہئی۔ اِیہ تریجھا موقع ہئی جِہڑیلے بنگلہ دیش دا دارالحکومت ڈھاکہ نے ایشین کھیل دی میزبانی کیتی، اِیں طرح ڈھاکہ متعدد واری اِنّھاں کھیلاں دی میزبانی کرݨ والا چوتھا شہر بݨ ڳیا (کولمبو، کھٹمنڈو تے اسلام آباد دے بعد)۔ اِیہ بنگلہ دیش دی تاریخ وچ کھیلاں دا ہݨ تک دا سبھ توں وݙا ایونٹ ہئی۔ اِنّھاں کھیلاں وچ پاکستان دا شریک دستہ 300 توں زائد کھلاڑیاں تے مشتمل ہئی جیندے وچ پاکستان دے فٹ بال دستے وچ رافعہ پروین وی شامل ہَن۔

پاکستان فٹ بال فیڈریشن، لاہور وچ سینئر زنانیاں قومی ٹیم دے تربیتی کیمپ کِیتے ملک دے ٹاپ 30 کھلاڑیاں کوں بِلایا ڳیا ہئی، جیڑھیاں نیشنل ٹیکنیکل ڈائریکٹر تے ہیڈ کوچ ڈینیل لیمونز تے تجربہ کار کوچز اختر محی الدین دی نگرانی وچ تربیت حاصل کِیتی۔ رافعہ پروین دے علاوہ ملیحہ علادین، عالیہ صادق، علیزہ، عاصمہ عثمان، بی بی عزیز، دہلیہ فاروق، دعا گیلانی، ایشال، فاطمہ بلوچ، غزالہ عامر، ہاجرہ خان، قافیہ کریم، خدیجہ کاظمی، کرن قریشی، ماریہ جمیلہ، مہناز شاہ، مشال، نادیہ بھٹی، نینا زہری، نشا، رامین، روبینہ، سحر زمان، سارہ خان، شاہدہ امین، شمائلہ ستار، سیدہ ماہپارہ تے زلفیہ نذیر شامل ہَن۔

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فٹ بال کِھݙار زنانیاں
ونکی:پاکستانی زنانیاں بین الاقوامی فٹ بال کِھݙار