open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ڈانگ فونگ

ڈانگ فونگ (1937–2010) ویتنام دی معاشی تاریخ دا ڄاݨ وند

ڈانگ فونگ ویتنام دی معاشی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی ویتنام دی معاشی ترقی ، خاص طور تے جنگ دے بعد دی تعمیر اتے اصلاحات دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے ویتنام دی معاشی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

فونگ 1937 وچ ڄمے اتے 2010 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے ویتنام دی جنگ دے بعد دی معاشی تعمیر ، ڈوئی موئی اصلاحات اتے ویتنام دی مارکیٹ معیشت وچ تبدیلی تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ تے زور ݙیندیاں ہن جو ویتنام دی معاشی ترقی اتھوں دے لوکاں دی جدوجہد اتے اتھوں دی حکومت دیاں پالیسیاں دا نتیجہ ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ڈوئی موئی اصلاحات ویتنام دی معیشت تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو ویتنام دی معاشی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ویتنام دی معاشی تاریخ اڄ وی ایں ملک دے مستقبل کیتے اہم ہے ۔ 

ڈانگ فونگ دی تحقیق ویتنام دی معاشی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے ویتنام دی معاشی ترقی دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں ویتنام دی معاشی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
لیزا پیکارڈ

لیزا پیکارڈ (1927–2022) لندن دی تاریخ دی ڄاݨ وند

لیزا پیکارڈ لندن دی تاریخ دی ہک وݙی لکھاری ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی لندن دی روزمرہ زندگی ، خاص طور تے ستارہویں اتے اٹھارہویں صدی دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے مضامین لندن دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پیکارڈ 1927 وچ ڄمے اتے 2022 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے لندن دے عام لوکاں دی زندگی ، اتھوں دے رسم و رواج اتے اتھوں دے سماجی حالات تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "بحالی لندن دی روزمرہ زندگی" (Restoration London) ستارہویں صدی دے لندن دی زندگی دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی لکھت ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو لندن دی تاریخ صرف بادشاہواں اتے سیاست داناں دی کہانی نئیں ، بھل ایہ اتھوں دے عام لوکاں دی زندگی دی کہانی وی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ستارہویں اتے اٹھارہویں صدی دے لندن وچ زندگی ٻہوں مختلف ہئی ، اتے اتھوں دے لوکاں کوں کئی چیلنجز دا سامݨا ہئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو لندن دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے عام لوکاں دی زندگی کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی لکھت ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو لندن دی تاریخ اڄ وی ایں شہر دی ثقافت اتے سنڄاݨ کوں سمجھݨ کیتے اہم ہے ۔ 

لیزا پیکارڈ دی لکھت لندن دی تاریخ دے طالب علماں اتے عام لوکاں ݙوہائیں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین لندن دی زندگی دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی لکھت اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں لندن دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بوران دخت

**بوران دخت** (پیدائش: 590ء– وفات: 632ء) (فارسی: پوراندخت، وسطی فارسی: ) ساسانی سلطنت دی ملکہ ہئی جیڑھی ݙو مختلف ادوار وِچ ایران تے بطور حکمران ساسانی سلطنت تے حکومت کیتی۔ بوران دخت شہنشاہ ایران خسرو پرویز دی دھی ہئی۔

## ناں
بوران دا اصل ناں کتب ہائے تاریخ ایران وِچ موجود کائنی، البتہ انّھاں دا ایہ ناں پہلی واری انّھاں دی تخت نشینی دے مروجہ مضروب تھئے سکّیاں تے دستیاب تھیا ہئی۔ فارسی دے عظیم شاعر فردوسی نے شاہنامہ وِچ ساسانی ملکہ دا ناں **پُوران دُخت** لکھا ہئی۔
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:E3_7_1_2c_oriental_coins.jpg|thumb|316x316px|سکہ پر بوران دخت دی شبیہ

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:فارسی ہمسر ملکاواں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ولیم بی پکٹ

ولیم بی پکٹ (ڄمݨ 1940) امریکی تاریخ  دا ڄاݨ وند

ولیم بی پکٹ امریکی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور دے دور حکومت اتے اتھوں دے اثرات دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے آئزن ہاور دے دور حکومت دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پکٹ 1940 وچ ڄمے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے آئزن ہاور دی صدارت دے دوران امریکی خارجہ پالیسی ، سرد جنگ دے اثرات اتے امریکی سماج وچ تبدیلیاں تے مرکوز ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ تے زور ݙیندیاں ہن جو آئزن ہاور دی صدارت امریکی تاریخ دا ہک اہم دور ہئی ، جیندے اثرات اڄ وی امریکی سیاست اتے سماج تے موجود ہن ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو آئزن ہاور دی خارجہ پالیسی سرد جنگ دے دوران امریکہ دی پوزیشن کوں مضبوط کرݨ وچ مددگار ثابت تھئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو آئزن ہاور دے دور وچ امریکی سماج وچ وݙیاں تبدیلیاں آئیاں ، جیندے اثرات اڄ وی محسوس تھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو آئزن ہاور دی صدارت اڄ وی امریکی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

ولیم بی پکٹ دی تحقیق ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور دے دور حکومت دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے آئزن ہاور دی صدارت دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں آئزن ہاور دے دور حکومت کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بنفشہ بنت عبداللہ

بنفشہ بنت عبد اللہ رومیہ (وفات: 598ھ) خلافت عباسیہ دے تریہتیسویں خلیفہ مستضی بامر اللہ دی کنیز ہَن تے نہایت متقی زنانی ہَن۔ اپݨے زمانے وِچ امورِ خیر وِچ ٻہوں شہرت رکھین٘دی ہَن۔

## وفات
بنفشہ دی وفات جمعے دے ݙین٘ہ 19 ربیع الاول 598ھ کوں تِھئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
جان ایڈورڈ فلپس

جان ایڈورڈ فلپس (ڄمݨ 1952) افریقہ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

جان ایڈورڈ فلپس افریقہ دی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی افریقہ دی تاریخ ، خاص طور تے شمالی افریقہ اتے صحارا دے خطے دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے ایں خطے دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

فلپس 1952 وچ ڄمے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے اسلامی افریقہ دی تاریخ ، صحارا دی تجارت اتے ایں خطے دے لوکاں دی زندگی تے مرکوز ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ تے زور ݙیندیاں ہن جو افریقہ دی تاریخ صرف یورپی نوآبادیاتی نظام دی کہانی نئیں ، بھل ایہ اتھوں دے لوکاں دی جدوجہد اتے ثقافت دی کہانی وی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو صحارا دی تجارت افریقہ دی تاریخ تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو افریقہ دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے لوکاں دی زندگی اتے اتھوں دے ثقافتی حالات کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو افریقہ دی تاریخ اڄ وی ایں براعظم دے مستقبل کیتے اہم ہے ۔ 

جان ایڈورڈ فلپس دی تحقیق افریقہ دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے افریقہ دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں افریقہ دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بلی جین کنگ

بلی جین کنگ (انگریزی: Billie Jean King) ہِک سابق امریکی عالمی نمبر 1 ٹینس کھݙاری ہَن۔ بلی جین کنگ نے 39 گرینڈ سلیم ٹائٹل جِتے: سنگلز وِچ 12، زنانیاں دے ڈبلز وِچ 16 تے مکسڈ ڈبلز وِچ 11۔ اوں اڳواں فیڈریشن کپ تے وائٹ مین کپ وِچ ریاست ہائے متحدہ دی نمائندگی کریندی ہَن۔ اوں سات فیڈریشن کپ تے نو وائٹ مین کپ وِچ فاتح ریاست ہائے متحدہ دی ٹیم دی رکن ہَن۔ ترئے سال تک اوں فیڈریشن کپ وِچ ریاست ہائے متحدہ دی کپتان ریہی۔

کنگ صنفی مساوات دی حامی ہَن تے طویل عرصے کنوں مساوات تے سماجی انصاف دی علمبردار ہَن۔ 1973ء وِچ 29 سال دی عمر وِچ انّھاں نے 55 سالہ بوبی رِگز دے خلاف "بیٹل آف دی سیکس" ٹینس میچ جِتیا۔ اوں زنانیاں دی ٹینس ایسوسی ایشن تے ویمنز اسپورٹس فاؤنڈیشن دی بانی وی ہَن۔ اوں 1970ء دی دہائی وِچ سگریٹ برانڈ ورجینیا سلمز کوں زنانیاں دے ٹینس کوں اسپانسر کرݨ تے آمادہ کرݨ وِچ وی اہم کردار ادا کیتا ہئی تے 2000ء دی دہائی وِچ انّھاں دی پیرنٹ کمپنی فلپ مورس دے بورڈ وِچ خدمات انجام ݙتیاں۔

ایں کھیل وِچ ٻہوں سارے لوکیں دی طرف کنوں ہݨ تائیں دی سبھ توں وݙی زنانیاں دی ٹینس کھݙاریاں وِچوں ہِک دے طور تے ڄاتی ویندی ہَن۔ بلی جین کنگ کوں 1987ء وِچ انٹرنیشنل ٹینس ہال آف فیم وِچ شامل کیتا ڳیا۔ انّھاں کوں 2010ء وِچ فیڈ کپ ایوارڈ آف ایکسیلنس نال نوازیا ڳیا ہئی۔ 1972ء وِچ اوں جان ووڈن دے نال اسپورٹس الیسٹریٹڈ سپورٹس مین آف دی ایئر ایوارڈ دی مشترکہ فاتح ہَن تے ٹائم دی شخصیات وِچوں ہِک ہَن۔ اوں صدارتی تمغا آزادی تے سنڈے ٹائمز اسپورٹس وومن آف دی ایئر لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ وی حاصل کر چکی ہَن۔ انّھاں کوں 1990ء وِچ قومی زنانیاں دے ہال آف فیم وِچ شامل کیتا ڳیا ہئی تے 2006ء وِچ نیو یارک شہر وِچ یو ایس ٹی اے نیشنل ٹینس سینٹر دا ناں بدل تے یو ایس ٹی اے بلی جین کنگ نیشنل ٹینس سینٹر رکھ ݙتا ڳیا ہئی۔ 2018ء وِچ انّھاں نے بی بی سی اسپورٹس پرسنالٹی آف دی ایئر لائف ٹائم اچیومنٹ ایوارڈ جِتیا۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:زنانیت پسند امریکی
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
بورس بی پیوتروسکی

بورس بی پیوتروسکی (1908–1990) یورارتو دی تاریخ دا ڄاݨ وند

بورس بی پیوتروسکی قدیم مشرق وسطیٰ دی تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی قدیم یورارتو اتے سیتھیا دی تہذیباں دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے ایں خطے دی تاریخ اتے ثقافت دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پیوتروسکی 1908 وچ ڄمے اتے 1990 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے یورارتو دی بادشاہی دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی پہلوآں اتے سیتھیا دے لوکاں دی زندگی تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ تے زور ݙیندیاں ہن جو یورارتو اتے سیتھیا قدیم مشرق وسطیٰ دیاں اہم تہذیباں ہن ، جیندے اثرات اڄ وی ایں خطے دی تاریخ تے موجود ہن ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو یورارتو دی بادشاہی ہک ترقی یافتہ تہذیب ہئی ، جیندے وچ فنون ، دستکاری اتے فن تعمیر دی مہارت موجود ہئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو سیتھیا دے لوکاں دی زندگی انہاں دے گھوڑیاں اتے انہاں دے جنگی فنون توں گہری طرحاں جڑی ہوئی ہئی ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو یورارتو اتے سیتھیا دی تاریخ اڄ وی ایں خطے دی سنڄاݨ کوں سمجھݨ کیتے اہم ہے ۔ 

بورس بی پیوتروسکی دی تحقیق قدیم مشرق وسطیٰ دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے یورارتو اتے سیتھیا دی تہذیباں دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں ایں خطے دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بشری الطویل

**بشریٰ الطویل** ہک فلسطینی صحافی، سابق فلسطینی قیدی اتے رام اللہ توں قیدیاں دے حقوق دی کارکن ہن جنہاں کوں اکثر اسرائیل نے بغیر کہیں الزام دے انتظامی حراست وِچ رکھا ہئی۔ اوہ عین القائد میڈیا نیٹ ورک دی ترجمان ہن، ہک مقامی نیوز ایجنسی جیڑھی فلسطینی نظربنداں اتے سیاسی قیدیاں دے بارے وِچ خبراں کور کرݨ وِچ مہارت رکھدی ہئی۔

## تعلیم تے کیریئر
بشریٰ نے 2011ء وِچ اسرائیلی حکام دے ہتھوں پہلی واری حراست وِچ گھنے ونڄݨ اتے ول رہا تھیوݨ دے بعد صحافت دا مطالعہ شروع کیتا۔ انّھاں نے رام اللہ دے ماڈرن یونیورسٹی کالج وِچ صحافت اتے فوٹوگرافی دی تعلیم حاصل کرݨ دا انتخاب کیتا اتے 2013ء وِچ گریجویشن کیتا۔ انّھاں نے "عینی القائد" نیوز نیٹ ورک ڳول کڈھیا، جیڑھا فلسطینی اسیراں، انّھاں دے خانداناں دے تجربات اتے اسرائیلی جیلاں وِچ قید زنانیاں دے حقوق کوں ݙیکھدا ہئی۔ 

## گرفتاریاں تے نظر بندی
بشریٰ کوں 2011ء وِچ 18 سال دی عمر وِچ اسرائیلی حکام نے گرفتار کیتا ہئی اتے انّھاں کوں 16 مہینے قید دی سزا سنائی ڳئی ہئی پر گیلاد شالیت قیدیاں دے تبادلے دے ہک حصے دے طور تے پنج مہینے بعد رہا کر ݙتا ڳیا ہئی۔ یکم جولائی 2014ء کوں انّھاں کوں ول گرفتار کر گھدا ڳیا اتے انّھاں دی سابقہ سزا ہک فوجی عدالت نے ول نافذ کر ݙتی، انّھاں نے باقی گیارہ مہینے جیل وِچ گزاریے۔ انّھاں کوں مئی 2015ء وِچ رہا کیتا ڳیا ہئی۔ یکم نومبر 2017ء کوں، انّھاں کوں گرفتار کیتا ڳیا اتے 7 نومبر کوں انتظامی حراست، مقدمہ یا الزام دے بغیر قید کرݨ دا حکم ݙتا ڳیا۔ انّھاں نے اٹھ مہینے جیل وِچ گزاریے۔

11 دسمبر 2019ء کوں، انّھاں کوں اسرائیلی فوجیاں نے البریح وِچ ام الشرائط محلے تے چھاپہ مارݨ دے بعد گرفتار کیتا ہئی۔ ایہ گرفتاری انّھاں دے پیو دی رہائی دے ہک ہفتے توں وی گھٹ عرصے دے بعد عمل وِچ آئی، جیڑھے ݙو سال توں انتظامی حراست وِچ ہن۔ انّھاں کوں 16 دسمبر کوں انتظامی حراست دی سزا سنائی ڳئی، جیندے کیتے انّھاں کوں شمالی اسرائیل دی ہشارون جیل وِچ رکھا ڳیا۔ 8 نومبر 2020ء کوں انّھاں کوں رام اللہ توں نابلس ونڄݨ والی سڑک تے گرفتار کیتا ڳیا اتے مارچ 2021ء وِچ انّھاں دی انتظامی حراست وِچ چار مہینے دی توسیع کر ݙتی ڳئی۔ انّھاں دے پیو، البریح دے سابق میئر اتے حماس دے رہنما، نے اپݨی دھی دی رہائی دا مطالبہ کریندیاں بھکھ ہڑتال شروع کر ݙتی۔ الطویل نے اپݨی رہائی دا سہرا اپݨے پیو دی ہڑتال کوں ݙتا۔ انّھاں کوں 22 مارچ 2022ء کوں نابلس توں گرفتار کیتا ڳیا ہئی۔ 

## خاندان
بشریٰ دے پیو جمال الطویل ہن، جیڑھے حماس دے ہک سرکردہ رہنما ہن، البریح دے سابق میئر اتے سابق قیدی ہن اتے کئی سال جیل وِچ گزاری چکے ہن۔ انّھاں دے شوہر محمد الطویل 19 اگست 2002ء توں قید ہن اتے اسرائیلی جیلاں وِچ عمر قید دی سزا کٹدے پئین۔ انّھاں دے ترئے بھرا ہن۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:انسانی حقوق دی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
رچرڈ پائپس

رچرڈ پائپس (1923–2018) روسی اتے سوویت تاریخ دا ڄاݨ وند

رچرڈ پائپس روسی اتے سوویت تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی روسی بادشاہی اتے سوویت یونین دی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے روسی اتے سوویت تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پائپس 1923 وچ ڄمے اتے 2018 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے روسی انقلاب ، سوویت یونین دے عروج اتے زوال اتے روسی سیاسی ثقافت تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "روسی انقلاب" (The Russian Revolution) اوں دور دی تاریخ دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو سوویت یونین ہک آمرانہ ریاست ہئی ، جیندے زوال دی وجہ اتھوں دا سیاسی اتے معاشی نظام ہئی ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو روسی سیاسی ثقافت وچ آمریت اتے طاقت دی سیاست دا گہرا اثر رہیا ہے ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو روسی اتے سوویت تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو روسی اتے سوویت تاریخ اڄ وی ایں خطے دی سیاست کوں سمجھݨ کیتے اہم ہے ۔ 

رچرڈ پائپس دی تحقیق روسی اتے سوویت تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں روسی اتے سوویت تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
برنیس کنگ

برنیس البرٹائن کنگ (پیدائش: 28 مارچ 1963ء) ہک امریکی وکیل، خادم تے شہری حقوق دے رہنما مارٹن لوتھر کنگ جونیئر تے کوریٹا سکاٹ کنگ دی سبھ توں چھوٹی دِھی ہَن۔ اوہ پنج سال دی ہَن جِہڑیلے اُون٘دے پیو کوں گولی مار کے ہلاک کر ݙِتّا ڳیا ہَا۔ اپݨی جوانی وِچ، کنگ نے اپݨے پیو دے بارے وِچ ہک دستاویزی فلم ݙیکھݨ دے بعد وزیر بݨݨ دا انتخاب کِیتا۔ اپݨے پیو دے قتل دے ویہہ سال بعد کنگ دی عُمر 17 سال ہَن جِہڑیلے انّھاں کوں اقوام متحدہ وِچ خطاب کِیتے مدعو کِیتا ڳیا ہَا۔ اُون٘دے اپݨے والدین دی سرگرمی نال متاثر تِھی کے اپݨے آزمائشی واعظ دی تبلیغ کِیتی۔

اُون٘دی ماں کوں 2005ء وِچ فالج دا دورہ پیا ہَا تے اڳلے سال اُون٘دے انتقال دے بعد، کنگ نے اُون٘دے آخری رسومات وِچ تعزیت کِیتی۔ اپݨی حیاتی دا ہک اہم موڑ اِیں وقت آیا جِہڑیلے کنگ کوں اپݨے خاندان دے اندر تنازع دا سامݨا کرݨا پیا جِہڑیلے اُون٘دی بھیݨ یولینڈا تے بھرا ڈیکسٹر نے کنگ سینٹر فار نان وائلنٹ سوشل چینج دی فروخت دی حمایت کِیتی۔ 2007ء وِچ اُون٘دی بھیݨ دے انتقال دے بعد، اُون٘دے نے اُون٘دے کِیتے وی تعریف کِیتی۔ اُون٘دے نے 2008ء وِچ براک اوباما دی صدارتی مہم دی حمایت کِیتی تے اُون٘دی نامزدگی کوں اپݨے پیو دے خواب دا حصہ قرار ݙِتّا۔

کنگ 2000ء تے 2010ء دی دہائی دے اوائل دوران، ہم جنس پرستاں دے حقوق دے خلاف اپݨی وکالت کِیتے مشہور ہَن پر اوہ بعد وِچ 2015ء وِچ اِیں خیالات کوں واپس گِھن گِھدّے۔ کنگ 2009ء وِچ سدرن کرسچن لیڈرشپ کانفرنس دے صدر منتخب تِھئے۔ اُون٘دے وݙے بھرا مارٹن سوم تے اُون٘دے پیو پہلے اِیں عہدے تے فائز ہَن۔ اوہ تنظیم دی تاریخ وِچ صدارت کِیتے منتخب تِھیوݨ والی پہلی زنانی ہَن، ایس سی ایل سی دے ݙو الڳ الڳ کنونشنز دے درمیان۔ کنگ SCLC دے اقدامات توں ناراض تِھی ڳئے، اِیں احساس نال جو تنظیم اُون٘دیاں تجاویز کوں نظرانداز کرین٘دی پئی ہَئی تے جنوری 2010ء وِچ صدارت توں انکار کر ݙِتّا۔

## حوالے

ونکی:امریکی شخصیتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
جے ایچ پلمب

جے ایچ پلمب (1911–2001) برطانیہ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

جے ایچ پلمب اٹھارہویں صدی دے برطانیہ دی تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی اوں دور دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی پہلوآں دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے برطانیہ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پلمب 1911 وچ ڄمے اتے 2001 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے اٹھارویں صدی دے برطانیہ دے سیاسی نظام ، اتھوں دے اشرافیہ دی زندگی اتے اتھوں دے سماجی تبدیلیاں تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "اٹھارویں صدی دا انگلینڈ" (England in the Eighteenth Century) اوں دور دی تاریخ دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو اٹھارویں صدی دا برطانیہ ہک تبدیل تھیندا ہویا سماج ہئی ، جیندے وچ کئی اہم سیاسی اتے سماجی تبدیلیاں آئیاں ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو اٹھارویں صدی دے برطانیہ وچ اشرافیہ دا سماجی اتے سیاسی اثر و رسوخ ٻہوں ودھ ہئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو اٹھارویں صدی دے برطانیہ دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو اٹھارویں صدی دا برطانیہ اڄ وی برطانوی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

جے ایچ پلمب دی تحقیق اٹھارویں صدی دے برطانیہ دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے برطانیہ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں اٹھارویں صدی دے برطانیہ دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
جے جی اے پوکاک

جے جی اے پوکاک (1924–2023) جدید فکری تاریخ دا ڄاݨ وند

جے جی اے پوکاک ابتدائی جدید فکری تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی اوں دور دے سیاسی فکر اتے زبان دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے ابتدائی جدید فکری تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پوکاک 1924 وچ ڄمے اتے 2023 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے ابتدائی جدید دور دے سیاسی زبان ، جمہوری خیالات اتے اوں دور دے فکری ارتقاء تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "میکیاویلیئن لمحہ" (The Machiavellian Moment) اوں دور دے سیاسی فکر دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو سیاسی زبان اتے فکری ارتقاء تاریخی تناظر وچ سمجھݨا ضروری ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ابتدائی جدید دور دے سیاسی فکر وچ جمہوری خیالات دا ارتقاء ہک ڳنجھل عمل ہئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو اوں دور دی فکری تاریخ کوں سمجھݨ کیتے زبان اتے سیاسی تناظر کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ابتدائی جدید فکری تاریخ اڄ وی سیاسی فکر دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

جے جی اے پوکاک دی تحقیق ابتدائی جدید فکری تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے سیاسی فکر اتے زبان دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں ابتدائی جدید فکری تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بورس پونوماریو

بورس پونوماریو (1905–1995) سوویت تاریخ دا ڄاݨ وند

بورس پونوماریو سوویت تاریخ دے ہک وݙے سیاستدان اتے مورخ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی سوویت یونین دی سیاسی اتے فکری تاریخ دی تشکیل وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے مضامین سوویت یونین دی نظریاتی بنیاداں اتے اتھوں دی سیاسی جدوجہد کوں بیان کریندے ہن ۔ 

پونوماریو 1905 وچ ڄمے اتے 1995 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی لکھت دا مقصد سوویت یونین دے سیاسی نظام اتے اتھوں دے نظریات کوں مضبوط کرݨا ہئی ۔ انہاں دیاں کتاباں سوویت یونین دی کمیونسٹ پارٹی دی تاریخ اتے اتھوں دی خارجہ پالیسی دا تفصیلی جائزہ پیش کریندیاں ہن ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو سوویت یونین دی تاریخ طبقاتی جدوجہد اتے کمیونسٹ نظریات دی کامیابی دی کہانی ہے ۔ 

انہاں دی لکھت ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو سوویت یونین دی خارجہ پالیسی عالمی سطح تے کمیونسٹ تحریکاں دی حمایت تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو سوویت یونین دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے مارکسزم-لیننزم دے نظریات کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی لکھت ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو سوویت یونین دی تاریخ اڄ وی عالمی سیاست اتے سماجی تبدیلی دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

بورس پونوماریو دی لکھت سوویت یونین دی تاریخ دے طالب علماں اتے کمیونسٹ نظریات دے حامی لوکاں ݙوہائیں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین سوویت یونین دی سیاسی اتے فکری تاریخ کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مددگار ثابت تھیندے ہن ۔ انہاں دی لکھت اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں سوویت یونین دی تاریخ دے ہک اہم لکھاری دے طور تے سامݨے گھن آندے ۔ انہاں دیاں کاوشاں سوویت یونین دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
رامین شمیم

رامین شمیم (ڄمݨ دی تاریخ: 19 جنوری 1996ء) ہک پاکستانی کرکٹ کھݙاڑی ہن۔ اینکوں پہلی واری اپریل 2019ء وچ پاکستانی خواتین کرکٹ ٹیم دا دورہ جنوبی افریقا 2019ء دے دوران پاکستان قومی خواتین کرکٹ ٹیم دا حصہ بݨایا ڳیا ہئی۔ اوں نے 18 مئی 2019ء کوں جنوبی افریقہ دے خلاف پاکستان کیتے خواتین دی ٹوئنٹی 20 انٹرنیشنل (WT20I) کیریئر دا آغاز کیتا۔ نومبر 2019ء وچ اینکوں ملائشیا وچ انگلینڈ دے خلاف سیریز کیتے پاکستانی خواتین کرکٹ ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ اوں نے 9 دسمبر 2019ء کوں انگلستان خواتین کرکٹ ٹیم دے خلاف، پاکستان کیتے خواتین ہک روزہ بین الاقوامی کیریئر دا پہلا میچ کھیݙیا۔

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی کرکٹ کِھݙار زنانیاں
کواک کن پون

کواک کن پون (ڄمݨ 1949) چین دی تاریخ دا جاݨ وند

کواک کن پون چینی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ، خاص طور تے جنوبی اتے شمالی خانداناں دے دور دے ماہر ۔ انہاں اپݨی زندگی اوں دور دی سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے چین دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پون 1949 وچ ڄمے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے اوں دور دی سیاسی تقسیم ، سماجی تبدیلیاں اتے ثقافتی تبادلے تے مرکوز ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ تے زور ݙیندیاں ہن جو جنوبی اتے شمالی خانداناں دا دور چینی تاریخ دا ہک اہم دور ہئی ، جیندے وچ کئی اہم سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی تبدیلیاں آئیاں ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو اوں دور وچ شمالی اتے جنوبی چین دے درمیان ثقافتی تبادلے چینی تہذیب تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو اوں دور دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سیاسی ، سماجی اتے ثقافتی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو جنوبی اتے شمالی خانداناں دا دور اڄ وی چینی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

کواک کن پون دی تحقیق جنوبی اتے شمالی خانداناں دے دور دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے چین دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں اوں دور دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
باربرا کورراڈو پوپ

باربرا کورراڈو پوپ (ڄمݨ 1941) تریمتیں دی تعلیم دی تاریخ دی ڄاݨ وند

باربرا کورراڈو پوپ امریکہ دی تاریخ ، خاص طور تے بیلے ایپوک دے دور اتے تریمتیں دی تعلیم دی ہک وݙی ڄاݨ وند ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی اوں دور دی سماجی اتے ثقافتی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے امریکہ وچ تریمتیں دی زندگی اتے انہاں دی جدوجہد دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پوپ 1941 وچ ڄمے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے بیلے ایپوک دے دور وچ تریمتیں دے کردار ، انہاں دی تعلیم اتے سماجی تبدیلی وچ انہاں دے اثرات تے مرکوز ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں ایں ڳالھ تے زور ݙیندیاں ہن جو بیلے ایپوک دے دور وچ تریمتیں دی زندگی وچ وݙیاں تبدیلیاں آئیاں ، جیندے اثرات اڄ وی امریکی سماج تے موجود ہن ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو اوں دور وچ تریمتیں دی تعلیم انہاں کوں سماجی اتے سیاسی طور تے بااختیار بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو بیلے ایپوک دے دور دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے تریمتیں دی زندگی اتے انہاں دی جدوجہد کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو تریمتیں دی تعلیم اڄ وی سماجی تبدیلی کیتے اہم ہے ۔ 

باربرا کورراڈو پوپ دی تحقیق بیلے ایپوک دے دور دی تاریخ اتے تریمتیں دی تعلیم دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے امریکہ وچ تریمتیں دی زندگی دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں اوں دور دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بورس پورشنو

بورس پورشنو (1905–1972) فرانس دی تاریخ دا ڄاݨ وند

بورس پورشنو فرانس دی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی فرانس دی سماجی اتے سیاسی تاریخ ، خاص طور تے ستارہویں صدی دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے فرانس دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پورشنو 1905 وچ ڄمے اتے 1972 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے ستارہویں صدی دے فرانس وچ عوامی بغاوتاں ، طبقاتی جدوجہد اتے اتھوں دی سیاسی صورتحال تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "فرانس وچ عوامی بغاوتاں 1623-1648" (Les soulèvements populaires en France de 1623 à 1648) اوں دور دی سماجی اتے سیاسی تاریخ دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو ستارہویں صدی دا فرانس ہک ہنگامہ خیز دور ہئی ، جیندے وچ کئی عوامی بغاوتاں تھیاں ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ستارہویں صدی دے فرانس وچ طبقاتی جدوجہد سیاسی صورتحال تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو اوں دور دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سماجی اتے سیاسی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ستارہویں صدی دا فرانس اڄ وی فرانسیسی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

بورس پورشنو دی تحقیق ستارہویں صدی دے فرانس دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے فرانس دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں اوں دور دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
بدیا دیوی بھنڈاری

بدیا دیوی بھنڈاری (نیپالی زبان: विद्यादेवी भण्डारी) نیپال دی ݙوجھی تے ملک دی جمہوری تاریخ وِچ پہلی زنانی صدر ہَن۔ اوہ سابق نیپالی سیاست دان تے کمیونسٹ پارٹی آف نیپال دی لیڈر ریہ چکین ہَن۔ انّھاں کوں 549 وِچوں 327 ووٹ گھِن کے کل بہادر گرونگ کوں ہرا تے صدر چُݨیا ڳیا۔ ایہ نیپال وزارت دفاع وِچ سابق وزیر دفاع وی ریہ چکین ہَن۔

## ابتدائی زندگی
بدیا دیوی بھنڈاری دی پیدائش 19 جون، 1961ء کوں نیپال دے بھوجپور وِچ رام بہادر پانڈے تے متیھلا پانڈے دے گھر تھئی ہئی۔ اوہ گھٹ عمری وِچ طالب علمی دی سیاست وِچ شامل تھی ڳئین۔ اوہ آپݨے ویلے دے ہِک کرشماتی تے متاثر کن رہنما دے طور تے بیان کیتے ڳئے کمیونسٹ لیڈر مدن داروغہ دی بھیݨ بݨین۔ پر 1993ء وِچ ہِک سڑک حادثے وِچ انّھاں دے ڄائے دا اچانک انتقال تھیوݨ دے بعد اوہ شہ سرخیاں وِچ آ ڳئین۔

بدیا 1994ء تے 1999ء وِچ بالترتیب اوں ویلے دے وزیر اعظم کرشن پرساد بھٹارائے تے دمناتھ ڈھونگنا کوں پارلیمانی انتخابات وِچ ہرا تے ݙو واری چُݨیاں ڳئین۔ پر 2008ء وِچ آئین ساز اسمبلی انتخابات دے دوران انّھاں کوں ہار دا سامݨا کرݨا پیا۔ اوہ مادھو کumar نیپال دی قیادت وِچ وزیر دفاع دے عہدے کِیتے چُݨیاں ڳئین۔ 2013ء وِچ ݙوجھی آئین ساز اسمبلی دے انتخابات وِچ متناسب انتخابی نظام دے تحت انّھاں کوں چُݨیا ڳیا۔

## سیاسی سفر
بھنڈاری نے طالب علمی دی زندگی کنوں ئی سیاست وِچ داخلہ گھدا۔ 1994ء تے 1999ء وِچ پارلیمانی انتخابات وِچ چُݨیاں ڳئین۔ مادھو کumar نیپال دی کابینہ وِچ وزیر دفاع بݨین۔ ایہ خیال کیتا ویندے جو بھنڈاری پارٹی تے سابق وزیر اعظم کے پی اولی دی رازدار ریہین ہَن۔

## زنانی صدر
نیابانیشور، کھٹمنڈو وِچ پارلیمانی اسمبلی انتخابات وِچ، 214 دے مقابلے وِچ 327 ووٹاں نال کامیاب تھی تے نیپال دی تاریخ وِچ پہلی زنانی صدر چُݨیاں ڳئین۔ نویں چُݨی ڳئی پارلیمنٹ دے 597 وِچوں صرف 549 ارکان ئی ووٹ دا حق اِستعمال کیتا جبکہ 48 غائب ریہ ڳئے۔ کل پئے 549 ووٹاں وِچوں 8 کوں غیر قانونی قرار ݙتا ڳیا۔ حکمراں سی پی ایم-یو ایم ایل دے علاوہ بدیا کوں راشٹریہ پرجا تانترک دل، یوسی پی این (ماؤنواز)، مدھیشی جنادھکار فورم لوک تانترک سمیت ٻئیاں جماعتاں نے حمایت ݙتی جبکہ اپوزیشن نیپالی کانگریس دے کل بہادر گرونگ ایݙی حمایت نہ جٹا سڳیا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
میر حمزہ

میر حمزہ (ڄمݨ دی تاریخ: 10 ستمبر 1992ء) ہک پاکستانی کرکٹ کھݙاڑی ہے۔ جئیں نے اکتوبر 2018ء وچ پاکستان کرکٹ ٹیم کیتے ٹیسٹ ڈیبیو کیتا۔ اپریل 2018ء وچ حمزہ کوں 2018ء دے پاکستان کپ کیتے بلوچستان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ جنوری 2019ء وچ، اوں نے انگلینڈ وچ 2019ء کاؤنٹی چیمپیئن شپ وچ نو اول درجہ میچ کھیݙݨ کیتے سسیکس کاؤنٹی کرکٹ کلب دے نال دستخط کیتے ہن۔ ستمبر 2019ء وچ، اینکوں قائد اعظم ٹرافی ٹورنامنٹ برائے 2019ء کیتے سندھ دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ اپریل 2018ء وچ حمزہ کوں 2018ء دے پاکستان کپ کیتے بلوچستان دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔ جنوری 2019ء وچ، اوں نے انگلینڈ وچ 2019ء کاؤنٹی چیمپیئن شپ وچ نو اول درجہ میچ کھیݙݨ کیتے سسیکس کاؤنٹی کرکٹ کلب دے نال دستخط کیتے ہن۔ ستمبر 2019ء وچ، اینکوں قائد اعظم ٹرافی ٹورنامنٹ برائے 2019ء کیتے سندھ دی ٹیم وچ شامل کیتا ڳیا ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* کرکٹ
* ٹیسٹ کرکٹ
* پاکستان قومی کرکٹ ٹیم
* پاکستان کے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیوں کی فہرست

## حوالہ جات

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
رائے پورٹر

رائے پورٹر (1946–2002) ثقافتی تاریخ دا ڄاݨ وند

رائے پورٹر طب اتے برطانوی سماجی اتے ثقافتی تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی برطانوی سماج وچ طب دے ارتقاء اتے ثقافتی اثرات دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے برطانوی تاریخ وچ طب دے کردار دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پورٹر 1946 وچ ڄمے اتے 2002 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے اٹھارویں صدی دے برطانوی سماج وچ طب دے نظریات ، اتھوں دے علاج دے طریقے اتے اتھوں دے سماجی اتے ثقافتی اثرات تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "انسان دی بیمار تاریخ" طب دی تاریخ دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو طب صرف سائنسی علم نئیں ، بھل ایہ سماجی اتے ثقافتی عوامل توں وی متاثر تھیندی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو برطانوی سماج وچ طب دے ارتقاء اتھوں دے ثقافتی اتے سماجی روییاں تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو برطانوی سماجی اتے ثقافتی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے طب دی تاریخ کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو برطانوی طب دی تاریخ اڄ وی طبی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

رائے پورٹر دی تحقیق برطانوی سماجی اتے ثقافتی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے برطانوی سماج وچ طب دے کردار دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں برطانوی طب دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
میتھیوکوہنیمن

میتھیو کوہنیمن (ڄمݨ دی تاریخ: 20 ستمبر 1996ء) ہک آسٹریلوی کرکٹ کھݙاڑی ہے۔ 2016-17ء اتے 2017-18ء سیزن وچ کوئنز لینڈ کیتے اہم معاہدے دی پیشکش دے بعد اوں نے 8 اکتوبر 2017ء کوں 2017-18ء جیلٹ ہک روزہ کپ وچ کرکٹ آسٹریلیا الیون کیتے اپݨا لسٹ اے ڈیبیو کیتا۔ انہاں نے جون 2022ء وچ آسٹریلیا کرکٹ ٹیم کیتے بین الاقوامی کریئر دا آغاز کیتا۔ 

## ٻیا ݙیکھو

* کرکٹ
* آسٹریلیا قومی کرکٹ ٹیم
* آسٹریلیا کے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیوں کی فہرست
* آسٹریلیا کے ون ڈے کرکٹرز کی فہرست

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
باربرا کارٹ لینڈ

**باربرا کارٹ لینڈ** (انگریزی: Barbara Cartland) ہک مشہور برطانوی ناول نگار ہَن جیڑھیاں رومانوی ناولاں دی وجہ توں دنیا بھر وِچ مشہور تھئیاں۔ انّھاں دا پورا ناں ڈیم میری باربرا ہیملٹن کارٹلینڈ (انگریزی: Dame Mary Barbara Hamilton Cartland) ہئی۔ اوہ 9 جولائی 1901ء کوں انگلستان وِچ پیدا تھئیاں اتے 21 مئی 2000ء کوں وفات پائیاں۔

## زندگی تے کیریئر
باربرا کارٹلینڈ نے اپݨے کیریئر دا آغاز صحافی اتے مصنفہ دے طور تے کیتا۔ انّھاں نے 1920ء دی دہائی وِچ لکھݨا شروع کیتا اتے اپݨی زندگی وِچ 723 توں زیادہ ناول لکھے، جنّھاں وِچوں زیادہ تر رومانوی موضوعات تے مبنی ہَن۔ انّھاں دے ناولاں دی فروخت نے انّھاں کوں دنیا دی سبھ توں زیادہ فروخت تھیوݨ والی مصنفہ بݨا ݙتا۔ انّھاں دیاں کتاباں 36 مختلف زباناں وِچ ترجمہ تھئیاں اتے دنیا بھر وِچ ہک ارب توں زیادہ کاپیاں فروخت تھئیاں۔

باربرا کارٹلینڈ دے ناولاں وِچ رومانس، محبت اتے تاریخی پس منظر نمایاں تھیندا ہئی۔ انّھاں دیاں تحریراں عام طور تے زنانیاں دے جذبات، محبت دیاں کہانیاں اتے تاریخی واقعات تے مرکوز تھیندیاں ہَن۔ انّھاں دے ناولاں وِچ کرداراں دی جذباتی گہرائی اتے کہانی دی رومانویت انّھاں دی پہچان بݨ ڳئی۔

باربرا کارٹ لینڈ ہک رنگین مزاج، خوبصورت اتے پرکشش شخصیت دی مالک ہَن۔ اوہ ہمیشہ گلابی رنگ دے کپڑیاں وِچ نظر آندیاں ہَن، جیندی وجہ توں انّھاں کوں "لیڈی ان پنک" وی آکھیا ویندا ہئی۔ اوہ برطانوی شاہی خاندان نال وی قریبی تعلق رکھدیاں ہَن اتے لیڈی ڈیانا دی سوتیلی دادی ہَن۔ باربرا کارٹ لینڈ نے نہ صرف رومانوی ناول لکھے بلکہ زنانیاں دی فلاح و بہبود، صحت اتے سماجی مسائل تے وی آواز چاتیاں۔ انّھاں نے کئی فلاحی کمّاں وِچ حصہ گھدا اتے برطانوی معاشرے وِچ زنانیاں دے حقوق دے حوالے نال اہم کم کیتا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:انگریزی ٻولی دے مصنف
ونکی:زنانی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
موشے پوسٹون

موشے پوسٹون (1942–2018) فکری تاریخ دا ڄاݨ وند

موشے پوسٹون سماجی ، سیاسی ، معاشی اتے فکری تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی مارکسزم دی تنقیدی تحقیق ، خاص طور تے سرمایہ داری دے سماجی اتے فکری اثرات دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے جدید سماج دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پوسٹون 1942 وچ ڄمے اتے 2018 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے مارکس دے نظریات دی تنقیدی تشریح ، سرمایہ داری دے سماجی اتے فکری اثرات اتے جدید سماج وچ وقت دے تصور تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "وقت ، محنت اتے سماجی تسلط" (Time, Labor, and Social Domination) مارکس دے نظریات دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو سرمایہ داری صرف معاشی نظام نئیں ، بھل ایہ سماجی اتے فکری زندگی کوں وی تشکیل ݙیندی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو جدید سماج وچ وقت دا تصور سرمایہ داری دے سماجی تعلقات توں گہرا جڑیا ہویا ہے ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو مارکس دے نظریات کوں سمجھݨ کیتے انہاں دی تنقیدی تشریح ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو جدید سماج دی تاریخ اڄ وی سماجی اتے سیاسی فکر دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

موشے پوسٹون دی تحقیق سماجی ، سیاسی ، معاشی اتے فکری تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے جدید سماج دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں جدید سماج دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
نارمن پاؤنڈز

نارمن پاؤنڈز (1912–2006) جغرافیہ اتے انگلینڈ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

نارمن پاؤنڈز جغرافیہ اتے انگلینڈ دی تاریخ دا وݙا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی انگلینڈ دی تاریخی جغرافیہ دی تحقیق اتے اتھوں دے سماجی اتے معاشی ارتقاء دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے انگلینڈ دی تاریخی جغرافیہ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پاؤنڈز 1912 وچ ڄمے اتے 2006 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے انگلینڈ دی زمینی تشکیل ، اتھوں دے آبادکاری دے نمونے ، اتے اتھوں دے معاشی اتے سماجی تبدیلیاں تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "انگلینڈ دی تاریخی جغرافیہ" (An Historical Geography of England) انگلینڈ دی زمینی اتے سماجی ارتقاء دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو جغرافیہ اتے تاریخ آپس وچ جڑے ہوئے ہن ، اتے زمینی تشکیل انگلینڈ دی تاریخ تے گہرا اثر پایا ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو انگلینڈ دی آبادکاری دے نمونے اتھوں دی زمینی تشکیل اتے معاشی سرگرمیاں توں متاثر تھئے ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو انگلینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دی زمینی تشکیل اتے جغرافیائی حالات کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو انگلینڈ دی تاریخی جغرافیہ اڄ وی جغرافیہ اتے تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

نارمن پاؤنڈز دی تحقیق انگلینڈ دی تاریخی جغرافیہ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے انگلینڈ دی زمینی اتے سماجی ارتقاء دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں انگلینڈ دی تاریخی جغرافیہ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
دائنا ایش

دائنا ایش ہک لبنانی ثقافتی تے سماجی زنانی کارکن، حقوق نسواں، ڈراما نگار، پرفارمنس شاعرہ تے بیروت، لبنان وِچ مقیم فنکاراں کِیتے غیر منافع بخش تنظیم، ہیون فار آرٹسٹ دی بانی تے ایگزیکٹو ڈائریکٹر ہَن۔ انّھاں کوں 2019ء کِیتے بی بی سی دی 100 زنانیاں وِچوں ہک قرار ݙِتّا ڳیا تے انّھاں کوں این جی او کمیٹی آن دی سٹیٹس آف ویمن، نیویارک دی این جی او/سی ایس ڈبلیو/این وائی توں 2020ء دا امتیازی زنانی ایوارڈ مِلا۔ ایش لبنان وِچ پیدا تِھئی پر اُون٘دی پرورش امریکا وِچ تِھئی۔ اوہ بیروت منتقل تِھیوݨ توں پہلے 16 سال کیلیفورنیا وِچ رہیاں۔

## شاعری
ایش نے اپݨے کیریئر دا آغاز فنون لطیفہ وِچ ہک بولی ون٘ڄݨ آلی شاعر دے طور تے کِیتا۔ ایش دے بولی ون٘ڄݨ آلے لفظاں دے ٹکڑیاں وِچوں ہک دے جواب وِچ کیرولائن ڈائلا نے اُون٘دے کوں "فن دیاں سبھ توں حقیقی صلاحیتاں دا ٻہوں حقیقی، بے مثال، ٹیٹو شدہ اوتار: غصے تے مایوسی توں خوبصورتی پیدا کرݨ تے ایجھے معنی پیدا کرݨ دے طریقے ڳولݨ جِتّھاں عقلی وضاحت ناکام تِھیوے" آکھیا۔ اُون٘دی نظم "لولیبی" 2015ء وِچ ریوایا: اے اسپیس آف کولیژن وِچ آن لائن شائع تِھئی ہَن۔

## فنکاراں کِیتے پناہ گاہ
ایش نے 2010ء وِچ ہیون فار آرٹسٹ دی بݨیاد رکھی۔ اوہ فی الحال اُون٘دے دی ایگزیکٹو ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ݙین٘دی پئی ہَن۔ ہیون فار آرٹسٹس بیروت دے مار میخائل پڑوس وِچ ہک غیر منافع بخش ادارہ ہِے، جو زیر زمین فنکاراں کِیتے جاہ فراہم کریندے۔ اُون٘دے کوں 2017ء وِچ ہک غیر سرکاری تنظیم دے طور تے سرکاری حیثیت حاصل تِھئی۔ ہیون دا اصل مقصد اِیں تقریبات کوں منظم کرݨا ہَا جو فنکاراں کوں مشترکہ پرفارمنس کِیتے اِکّٹھا کریندے ہَن تاں جو نمائش کِیتے مقابلہ گھٹ کِیتا ون٘ڄ سڳے۔ 2016ء وِچ ہیون نے پرفارمنس کِیتے وَدھ مستقل جاہ فراہم کرݨ تے فنکاراں کِیتے رہوݨ تے کم کرݨ دی جاہ بݨاوݨ کِیتے مار میخیل دے پڑوس وِچ ہک مکان حاصل کِیتا۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ڄمّݨ دا سال موجود نِھیں (جِین٘دیاں شخصیتاں)
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
گورڈن ڈبلیو پرانج

گورڈن ڈبلیو پرانج (1910–1980) ݙوجھی عالمی جنگ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

گورڈن ڈبلیو پرانج ݙوجھی عالمی جنگ وچ بحرالکاہل دی جنگ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی ایں جنگ دی تحقیق اتے اتھوں دے واقعات کوں لکھݨ کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے ایں جنگ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پرانج 1910 وچ ڄمے اتے 1980 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے پرل ہاربر تے حملے ، مڈ وے دی جنگ اتے جاپان دے ہتھیار سٹن دے واقعات تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "پرل ہاربر" (At Dawn We Slept) ایں حملے دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو بحرالکاہل دی جنگ ݙوجھی عالمی جنگ دا ہک اہم حصہ ہئی ، جیندے اثرات اڄ وی ایں خطے دی سیاست تے موجود ہن ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو پرل ہاربر تے حملے امریکہ کوں جنگ وچ شامل تھیوݨ تے مجبور کیتا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو بحرالکاہل دی جنگ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے فوجی اتے سیاسی حالات کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو بحرالکاہل دی جنگ اڄ وی ݙوجھی عالمی جنگ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

گورڈن ڈبلیو پرانج دی تحقیق ݙوجھی عالمی جنگ وچ بحرالکاہل دی جنگ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے ایں جنگ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں ایں جنگ دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
زنانیاں دے کھیݙ

زنانیاں دے کھیݙ یا عورتاں دے کھیݙ دا اطلاق پیشہ ورانہ تے غیر پیشہ ورانہ کھیݙاں تے تھیندے جیندے وِچ عورتاں حصہ گھندین تے کھیݙدین، پچھلی صدی کنوں ایں صدی دے ݙو ݙہاکیاں دے عرصے وِچ عورتاں ٻہوں زیادہ کھیݙاں وِچ حصہ گھندیاں پئین تے کئی شاندار ریکارڈ آپݨے ناں لکھ چکین۔ پر جے کھیݙ دے میدان وِچ عورتاں تے مرداں دے مظاہریاں دا مقابلہ کیتا ون٘ڄے تاں ݙٹھا ڳئے جو مغربی دنیا تے ترقی پزیر دنیا وِچ عورتاں دی حصے داری مرداں دے مقابلے کافی گھٹ ہِے۔ ایندی مثال بھارت تے پاکستان دے مقبول ترین کھیݙ کرکٹ کنوں گھدی ون٘ڄ سڳدی ہِے۔ ݙون٘ہائیں ملکاں وِچ قومی تے علاقائی سطح تے زنانیاں دیاں کرکٹ ٹیماں موجود ہِن۔ پر جے بھارت وِچ عوام الناس وِچ کہیں یادگار کرکٹ کھݙاری دا ناں گھنݨ کیتا ون٘ڄے تاں ناں سنیل گاوسکر، کپل دیو تے سچن ٹینڈولکر دا گھدا ویندے۔ ایویں ئی پاکستان وِچ لوک جاوید میانداد تے عمران خان دے ناں یاد کرین٘دن۔ لوک عام طور تے کہیں زنانی کرکٹ کھݙاری دا ناں عام طور تے نہ تاں بھارت وِچ گھندن تے نہ پاکستان وِچ۔ ایہو وجہ ہِے جو بھارت دی کرکٹ ٹیم دا عمومًا اطلاق بھارتی مرداں دی کرکٹ ٹیم تے تھیندے۔ ایویں ئی پاکستان دی کرکٹ ٹیم دا عمومًا اطلاق پاکستان دے مرداں دی کرکٹ ٹیم تے تھیندے۔ ݙون٘ہائیں پاسے جتھاں کھیݙ دے ذریعے مرد کھݙاری کافی کَمائی کرین٘دن، اتھاں عورتاں دی کَمائی کافی محدود ہوندی ہِے۔ پر ایندے وِچ کجھ کھیݙ دیاں شخصیات مستثنٰی ہِن۔ ٹینس دی ہِک بھارتی کھݙاری ثانیہ مرزا تے بھارتی پیشہ ورانہ بیڈمنٹن کھݙاری پی وی سندھو آپݨے کھیݙاں مرداں دے مقابلے کھیݙ کنوں کافی کَمائی کرین٘دین۔ ایہ زنانی کھݙاریاں اشتہارات تے برانڈ ایمبیسڈرشپ کنوں وی کافی پیسہ کَمائین٘دین، جیڑھا ٻئے کھیݙاں وِچ کامیاب مرداں دے مشابہ ہوندے۔ پر زیادہ تر زنانی کھݙاریاں کوں اشتہارات تے برانڈ ایمبیسڈرشپ کنوں کجھ خاص فائدہ حاصل نی تھیندا۔

## زنانیاں دے کھیݙاں دے خوش کن پہلو

* مئی 2017ء وِچ انٹرنیشنل کرکٹ کونسل نے زنانیاں دے کرکٹ ورلڈ کپ کِیتے ݙگنی فنڈنگ دا اعلان کیتا ہئی۔
* آسٹریلیا دیاں زنانی کرکٹ کھݙاریاں دیاں تنخواہاں وِچ ایندے نال ئی ٻہوں وادھے دا اعلان کیتا ڳیا۔

## زنانیاں دے کھیݙاں دے مایوس کن پہلو

* مئی 2018ء وِچ پاکستان دے قذافی اسٹیڈیم وِچ زنانیاں دی کرکٹ ٹیم بغیر کہیں سہولت دے پُڄی ہئی۔
* اولمپکس وِچ وزن چاوݨ دے زمرے وِچ کانسی دا تمغہ چاوݨ والی بھارتی زنانی کھݙاری کرنم ملیشوری ایہ آکھ چُکی ہِے جو بھارت وِچ زنانی کھݙاریاں کوں نہ صرف آپݨے تربیت کاراں کنوں بلکہ اسپورٹس فیڈریشناں دے عہدے داراں کنوں وی جنسی ہراسانی دا شکار تھیوݨا پوندے۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:زنانی
ونکی:زنانیاں
ونکی:زنانیاں دے کھیݙ
ونکی:زنانیاں تے کھیݙ
وجے پرشاد

وجے پرشاد (ڄمݨ 1967) ہندوستان دی ثقافتی تاریخ دا ڄاݨ وند

وجے پرشاد ہندوستان دی ثقافتی اتے سیاسی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی ہندوستان دی تاریخ ، خاص طور تے نوآبادیاتی دور اتے اتھوں دے اثرات دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے مضامین ہندوستان دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پرشاد 1967 وچ ڄمے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے ہندوستان دی نوآبادیاتی تاریخ ، اتھوں دی ثقافتی جدوجہد اتے اتھوں دی سیاسی تحریکاں تے مرکوز ہے ۔ انہاں دی کتاب "تری قومی" (The Darker Nations) ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو نوآبادیاتی نظام ہندوستان دی ثقافت اتے سیاست تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے وی روشنی پیندی ہے جو ہندوستان دی تاریخ صرف سیاسی واقعات دی کہانی نئیں ، بھل ایہ اتھوں دے لوکاں دی ثقافتی جدوجہد دی کہانی وی ہے ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ہندوستان دی سیاسی تحریکاں اتھوں دی ثقافت اتے سماج تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو ہندوستان دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دی ثقافتی اتے سیاسی جدوجہد کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو ہندوستان دی تاریخ اڄ وی ایں ملک دے سماجی اتے سیاسی مسائل کوں سمجھݨ کیتے اہم ہے ۔ 

وجے پرشاد دی تحقیق ہندوستان دی ثقافتی اتے سیاسی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے مضامین ہندوستان دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں ہندوستان دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
جوشوا پراور

جوشوا پراور (1917–1990) صلیبی جنگاں دی تاریخ دا ڄاݨ وند

جوشوا پراور صلیبی جنگاں دی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی اوں دور دی سماجی ، سیاسی اتے ثقافتی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے صلیبی جنگاں دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پراور 1917 وچ ڄمے اتے 1990 وچ فوت تھئے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے صلیبی ریاستاں دی تشکیل ، اتھوں دے سماجی ڈھانچے اتے اتھوں دے ثقافتی تبادلے تے مرکوز ہئی ۔ انہاں دی کتاب "لاطینی مملکت یروشلم دی تاریخ" اوں دور دی تاریخ دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو صلیبی جنگاں صرف مذہبی جنگاں نئیں ہن ، بھل ایہ سماجی ، سیاسی اتے ثقافتی تبادلے دا دور وی ہئی ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو صلیبی ریاستاں دی تشکیل مشرق وسطیٰ دے سماجی اتے سیاسی ڈھانچے تے گہرا اثر پایا ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو صلیبی جنگاں دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سماجی ، سیاسی اتے ثقافتی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو صلیبی جنگاں دی تاریخ اڄ وی مشرق وسطیٰ دی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

جوشوا پراور دی تحقیق صلیبی جنگاں دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دی تاریخ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں صلیبی جنگاں دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔
خدیجہ سلطان (دختر سلیم اول)

خدیجہ سلطان (عثمانی ترکی زبان: خدیجہ سلطان؛ ترکی زبان: Hatice Sultan) ہک عثمانی شہزادی ہَن جیڑھی سلیم اول تے عائشہ حفصہ سلطان دی دِھی ہَن۔ اوہ سلیمان اول دی بھیݨ ہَن۔

## سوانح حیات
خدیجہ سلطان 1496ء وِچ پیدا تِھئی۔ اُون٘دی پہلی شادی سکندر بیگ نال تِھئی پر کُجھ عرصے بعد ای اُون٘دی موت دے بعد اوہ بیوہ تِھی ڳئی۔ اِیں دے بعد اُون٘دی شادی پارگلی ابراہیم پاشا نال تِھئی جیڑھا 1523ء وِچ وزیر اعظم بݨا تے اِیہ عہدہ اُون٘دے کول تیراں سال رہیا۔ 1536ء وِچ سلطان نے ابراہیم پاشا کوں سزائے موت ݙِتّی تے اُون٘دی جائداد وی ضبط کر گِھدّی ڳئی۔

ایجھیاں قیاس آرائیاں گردش وِچ رہیاں جو خدیجہ سلطان نے اپݨے محبوب شوہر دے غم وِچ خودکشی کر گِھدّی۔ اوہ 1538ء وِچ انتقال کر ڳئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
خندہ صوباشی

خندہ صوباشی (ترکی زبان: Hande Subaşı) ترکی دی ہک اداکارہ ہَئی۔

## حیاتی دا احوال
خندہ صوباشی 21 فروری 1984ء کوں انقرہ وِچ ڄَمّی ہَئی۔ سینٹ پولچیری فرانسز اسکول تے قاضی کوئے آناطولی اسکول توں تعلیم گِھدّی۔ استنبول یونیورسٹی دے شعبہ فرانسیسی ترجمہ تے تشریح توں گریجویشن کِیتے۔ 2005ء وِچ اوہ ملکہ حسن ترکی (مس ترکی بیوٹی) مقابلے دی فاتح ہَئی۔ پھر انّھاں نے عالمی ملکہ حسن (مس ورلڈ) دے مقابلے وِچ ترکی دی ترجمانی کِیتی تے بہترین لباس کِیتے اعزاز گِھدّا۔

ٹی وی سیریز ”آداق“ تے ”قوش‌دیلی“ وِچ کم کرݨ دے بعد انّھاں نے اے ٹی وی تے نشر تِھیوݨ والے ”الوداع روم‌ایلی“ وِچ واحدہ دا کردار ادا کِیتا۔

2007ء وِچ شو ٹی وی تے نشر تِھیوݨ والے ”شرقی سویله‌مک لازم“ دے پہلے سیزن وِچ حصہ گِھدّا۔

2009ء وِچ انّھاں نے محسون قرمزگل دی ہدایت کاری وِچ بݨݨ والی فلم ”گونش گوردم“ تے 2010ء وِچ بوغاچخان دوندار دی ہدایت کاری وِچ بݨݨ والی فلم ”گله‌جكدن بر گون“ وِچ کم کِیتا۔

خندہ صوباشی نے 25 اگست 2012ء کوں جان طورسان نال شادی کِیتی۔ 2016ء وِچ طلاق تِھی ڳئی۔

## حوالے

ونکی:زنانیاں
ونکی:فلمی اداکار
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مائیکل پریسٹوچ

مائیکل پریسٹوچ (ڄمݨ 1943) انگلینڈ دی تاریخ دا ڄاݨ وند

مائیکل پریسٹوچ قرون وسطیٰ دے انگلینڈ دی تاریخ دا ہک مہاندرا ڄاݨ وند ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی اوں دور دی سیاسی ، سماجی اتے معاشی تاریخ دی تحقیق کیتے وقف کر ݙتی ۔ انہاں دیاں لکھیل کتاباں اتے تحقیقی مقالے قرون وسطیٰ دے انگلینڈ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ 

پریسٹوچ 1943 وچ ڄمے ۔ انہاں دی تحقیق خاص طور تے تیرہویں اتے چوݙویں صدی دے انگلینڈ دے سیاسی نظام ، اتھوں دی معیشت اتے اتھوں دے سماجی ڈھانچے تے مرکوز ہے ۔ انہاں دی کتاب "تیرہویں صدی دا انگلینڈ" (Edward I) اوں دور دی تاریخ دا تفصیلی جائزہ پیش کریندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ تے زور ݙیندی ہے جو قرون وسطیٰ دا انگلینڈ ہک ڳنجھل سماج ہئی ، جیندے وچ کئی اہم سیاسی ، سماجی اتے معاشی تبدیلیاں آئیاں ۔ 

انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو قرون وسطیٰ دے انگلینڈ دی معیشت اتھوں دی زرعی پیداوار اتے تجارت تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایں ڳالھ تے وی زور ݙتا ہے جو قرون وسطیٰ دے انگلینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ کیتے اتھوں دے سیاسی ، سماجی اتے معاشی عوامل کوں سمجھݨا ضروری ہے ۔ انہاں دی تحقیق ایں ڳالھ کوں وی سامݨے گھن آندی ہے جو قرون وسطیٰ دا انگلینڈ اڄ وی برطانوی تاریخ دے طالب علماں کیتے اہم ہے ۔ 

مائیکل پریسٹوچ دی تحقیق قرون وسطیٰ دے انگلینڈ دی تاریخ دے طالب علماں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دیاں کتاباں اتے تحقیقی مقالے اوں دور دے انگلینڈ دے بارے وچ اساݙی سمجھ کوں ٻہوں ودھیندے ہن ۔ انہاں دی تحقیق اتے انہاں دا انداز بیان انہاں کوں ایں شعبے دے ماہرین وچ ہک خاص مقام ݙیندا ہے ۔ انہاں دیاں کاوشاں قرون وسطیٰ دے انگلینڈ دی تاریخ کوں سمجھݨ اتے اتھوں دے لوکاں کوں اپݨے ماضی توں سکھݨ وچ ہمیشاں مددگار ثابت تھیندیاں رہسن ۔