ٹیریسٹریل ایکولوجی

## ٹیریسٹریل ایکولوجی
Terrestrial ecology – Study of terrestrial ecosystems and the biotic and abiotic things

ٹیریسٹریل ایکولوجی (Terrestrial ecology) ، ٹیریسٹریل ایکولوجی نظاماں (terrestrial ecosystems) اتے انہاں وچ موجود حیاتیاتی (biotic) اتے غیر حیاتیاتی (abiotic) چیزاں دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ زمین تے موجود مختلف ماحولیاتی نظاماں ، جیویں کہ جنگلات ، گھاہ دے میدان (grasslands) ، صحرا ، اتے ٹنڈرا (tundra) ، دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی دا مقصد انہاں ماحولیاتی نظاماں دی ساخت ، افعال ، اتے تعاملات کوں سمجھݨ ، انہاں وچ موجود جانداراں اتے انہاں دے ماحول دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ ، اتے ٹیریسٹریل ایکولوجی دے تحفظ اتے انتظام دے طریقے ڳولݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق ماحولیات (ecology) ، بائیولوجی (biology) ، جغرافیہ (geography) ، اتے مٹی سائنس (soil science) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

ٹیریسٹریل ایکولوجی وچ ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظاماں دی ساخت اتے افعال دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ ہر ماحولیاتی نظام دی ہک مخصوص ساخت ہوندی ہے ، جیندے وچ مختلف حیاتیاتی اتے غیر حیاتیاتی اجزاء شامل ہوندے ہن ۔ حیاتیاتی اجزاء وچ پودے ، جانور ، فنگس (fungi) ، اتے مائیکرو آرگینزمز شامل ہوندے ہن ، جبکہ غیر حیاتیاتی اجزاء وچ مٹی ، پاݨی ، ہوا ، اتے درجہ حرارت شامل ہوندے ہن ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی دے ماہرین (terrestrial ecologists) انہاں اجزاء دے درمیان تعاملات دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ اجزاء ہک ݙوجھے کوں متاثر کریندے ہن ۔ او ماحولیاتی نظاماں دے افعال دا وی مطالعہ کریندے ہن ، جیندے وچ غذائی اجزاء دا چکر ، توانائی دی واہک (energy flow) ، اتے کاربن ذخیرہ (carbon storage) شامل ہوندے ہن ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظاماں وچ موجود جانداراں اتے انہاں دے ماحول دے درمیان تعلق دا مطالعہ وی ٹیریسٹریل ایکولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ ہر جاندار اپنے ماحول نال مختلف طریقے نال تعامل کریندا ہے ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی دے ماہرین ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں جاندار اپنے ماحول دے مطابق ڈھلدے ہن (adapt) ، اتے کیویں او اپنے ماحول کوں تبدیل کریندے ہن ۔ او مختلف جانداراں دے درمیان مقابلہ ، شکاری ، اتے تعاون دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔ 

ٹیریسٹریل ایکولوجی دے تحفظ اتے انتظام دے طریقے ڳولݨا ٹیریسٹریل ایکولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی نظام مختلف خطرات  دا شکار ہوندے ہن ، جیویں کہ جنگلات دی کٹائی  ، زرعی پھیلاؤ  ، شہری ترقی  ، اتے آب و ہوا دی تبدیلی ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی دے ماہرین انہاں خطرات دے اثرات دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ٹیریسٹریل ایکولوجی دے تحفظ کیتے مختلف طریقے ڳولیندے ہن ۔ او محفوظ علاقے  بݨاوݨ ، جنگلات دی بحالی  ، اتے پائیدار زرعی طریقیاں دی وکالت کریندے ہن ۔ او ٹیریسٹریل ایکولوجی دے انتظام کیتے پالیسیاں وی تیار کریندے ہن ، تاں جو انہاں دے تحفظ کوں یقینی بݨایا ونڄ سڳے ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ ماحولیاتی تحفظ وچ ، ٹیریسٹریل ایکولوجی دا استعمال ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظاماں دے تحفظ اتے بحالی کیتے منصوبے بݨاوݨ اتے لاگو کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ زرعی انتظام وچ ، ٹیریسٹریل ایکولوجی دا استعمال زرعی زمین دے انتظام کیتے کیتا ویندا ہے ، تاں جو ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظام کوں نقصان نہ پہنچے ۔ شہری منصوبہ بندی وچ ، ٹیریسٹریل ایکولوجی دا استعمال شہری ترقی دے منصوبے بݨاوݨ کیتے کیتا ویندا ہے ، تاں جو ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظام کوں محفوظ رکھا ونڄ سڳے ۔ 

ٹیریسٹریل ایکولوجی دا مطالعہ ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظاماں دی ساخت ، افعال ، اتے تعاملات کوں سمجھݨ ، انہاں وچ موجود جانداراں اتے انہاں دے ماحول دے درمیان تعلق کوں سمجھݨ ، اتے ٹیریسٹریل ایکولوجی دے تحفظ اتے انتظام دے طریقے ڳولݨ وچ مدد کریندے ۔ ٹیریسٹریل ایکولوجی دے ماہرین ٹیریسٹریل ایکولوجیی نظاماں دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ماحولیاتی تحفظ ، زرعی انتظام ، اتے شہری منصوبہ بندی کیتے اقدامات کریندے ہن ۔