open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
چارلس اڈوارڈ گلیاوم

### چارلس ایڈوارڈ گلیاوم
چارلس ایڈوارڈ گلیاوم (15 فروری 1861 – 13 مئی 1938) ہک سوئس ماہر طبیعیات ہن جنہاں کوں 1920 وچ طبیعیات دا نوبل انعام ملیا۔ انھاں کوں ایہ انعام "نکل سٹیل الائیز وچ اݨ ملیاں دریافتاں کرݨ تے طبیعیات وچ درست پیمائشاں دی خدمت" دے اعتراف وچ ݙتا ڳیا۔ 1919 وچ انھاں لندن دے انسٹی ٹیوٹ آف فزکس وچ لیکچر ݙتا۔
گلیاوم دی تحقیق نہ صرف طبیعیات بھل جو انجینئرنگ تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں تے وی گہرا اثر پاتا۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
چارلس ایڈوارڈ گلیاوم 15 فروری 1861 کوں سوئٹزرلینڈ دے قصبے Fleurier وچ پیدا تھئے۔ انھاں دے والد دا ناں جان ایڈوارڈ گلیاوم ہا، جیڑھے ہک گھڑی ساز ہن۔ گلیاوم ابتدائی تعلیم فلیریئر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ Neuchâtel اتے زیورخ وچ تعلیم حاصل کیتی۔ 1883 وچ انھاں زیورخ پولی ٹیکنک سکول توں طبیعیات وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی۔

### سائنسی کم
ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کرݨ دے بعد، گلیاوم پیرس چلے ڳئے جتھاں انھاں بین الاقوامی بیورو آف ویٹس اینڈ میئرز (BIPM) وچ کم شروع کیتا۔ ایہ ادارہ دنیا بھر وچ پیمائش دے معیار کوں برقرار رکھݨ تے بہتر بݨاوݨ کیتے قائم کیتا ڳیا ہا۔ گلیاوم اتھے تقریباً 40 سال کم کیتا تے ایں دوران انھاں کئی اہم سائنسی دریافتاں کیتیاں۔
گلیاوم دا سب توں اہم کم نکل سٹیل الائیز تے ہا۔ انھاں دریافت کیتا جو نکل تے سٹیل کوں ملا کے ہک خاص قسم دا الائی بݨایا جا سکدا ہے جیندی تھرمل ایکسپینشن (یعنی گرمی نال پھیلݨ دی صلاحیت) ٻہوں کم ہوندی ہے۔ ایں الائی کوں "انوار" (Invar) دا ناں ݙتا ڳیا۔ انوار اتنا مضبوط تے پائیدار ہا جو ایہ گھڑی سازاں، سائنسی آلات تے ٻئے کئی صنعتی استعمالات وچ ٻہوں مفید ثابت تھیا۔
انوار دی دریافت پیمائش دے شعبے وچ انقلاب برپا کر ݙتا۔ ایں الائی نال بݨائے ڳئے آلات ٻہوں زیادہ صحت مند تے قابل اعتماد ہوندے ہن۔ گلیاوم نہ صرف انوار بھل جو ٻئے کئی نکل سٹیل الائیز تے وی تحقیق کیتی تے انھاں دی خصوصیات کوں دریافت کیتا۔ انھاں دے کم سٹیل انڈسٹری تے میٹالرجی دے شعبے وچ وی اہم کردار ادا کیتا۔

### نوبل انعام
1920 وچ گلیاوم کوں طبیعیات وچ نوبل انعام نال نوازیا ڳیا۔ انھاں کوں ایہ انعام "نکل سٹیل الائیز وچ اݨ ملیاں دریافت کرݨ تے طبیعیات وچ درست پیمائشاں دی خدمت" دے اعتراف وچ ݙتا ڳیا۔ نوبل کمیٹی انھاں دے کم دی اہمیت کوں سراہا تے اینکوں جدید سائنس تے ٹیکنالوجی کیتے ٻہوں اہم قرار ݙتا۔

### گتھری لیکچر
1919 وچ گلیاوم لندن دے انسٹی ٹیوٹ آف فزکس وچ پنجواں گتھری لیکچر ݙتا۔ ایں لیکچر وچ انھاں نکل سٹیلز دی اݨ ملی تے اپݨے سائنسی کم تے تفصیل نال روشنی پاتی۔ انھاں دا لیکچر ٻہوں معلوماتی تے دلچسپ ہا تے سائنسداناں تے انجینئرز دی توجہ حاصل کیتی۔

### وفات
چارلس ایڈوارڈ گلیاوم 13 مئی 1938 کوں فرانس دے شہر Sèvres وچ وفات پا ڳئے۔ انھاں دی وفات نال سائنس دی دنیا ہک عظیم سائنسدان توں محروم تھی ڳئی۔

### گلیاوم دی میراث
چارلس ایڈوارڈ گلیاوم ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں دے کم طبیعیات، انجینئرنگ تے ٹیکنالوجی دے شعبیاں تے گہرا اثر پاتا۔ انھاں دی دریافت کردہ انوار الائی اڄ وی ٻہوں سارے صنعتی استعمالات وچ استعمال تھیندی ہے۔ گلیاوم دی زندگی تے کم سائنسداناں تے انجینئرز کیتے ہک دلچسپی دا باعث ہے۔ انھاں ثابت کیتا جو محنت، لگن تے تخلیقی سوچ نال وݙے سائنسی کارنامے انجام ݙتے ونڄ سڳدے ہن۔ انھاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسی۔
سومی علی

سومی علی (اردو: سومی علی، کنوں) (ڄَمّݨ دی تریخ: 25 مارچ 1976ء ) پاکستان وِچ ڄَمّݨ آلی امریکی اداکارہ، مصنف، فلمساز، ماڈل اَتے کارکن ہِے جئیں بالی ووڈ وِچ کَم کِیتا ہِے۔ اُوہ ہِک غیر منافع بخش تنظیم چلین٘دی ہِے جین٘دا ناں "نو مور ٹیئرس (No More Tears)" ہِے۔

## حیاتی دا احوال
سومی علی پاکستان دے شہر کراچی وِچ ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں دی اَمّاں تہمیمہ عراقی ہِن اَتے انّھاں دے پِیؤ مدن پاکستانی ہِن۔ سومی 1991ء کنوں 1998ء دے وِچالے ݙاہ ہندی فلماں وِچ بالی ووڈ دے سر فہرست اداکاراؤاں دے نال اہم کردار وِچ نظری۔ ممبئی وِچ رہن٘دے ہوئے سومی علی اَٹھ ورھیاں تئیں بالی ووڈ دے اداکار سلمان خان دے نال تعلقاں وِچ ہَئی۔ دسمبر 1999ء سومی علی آپݨی تعلیم جاری رکّھݨ کِیتے فلوریڈا وَل ڳئی۔

## فلمو گرافی

* *بلند* (1992ء) فلم جاری نہیں کیتی ڳئی
* *[[:ur:انتھ|انتھ]]* (1994ء) بطور پریا
* *[[:ur:کرشن_اوتار|کرشن اوتار]]* (1993ء)
* *[[:ur:یار_گدار|یار گدار]]* (1994ء) بطور جئے دی گرل فرینڈ
* *[[:ur:تیسرا_کون؟|تیسرا کون؟]]* (1994ء) بطور پریانکا / منجولا
* *[[:ur:آو_پیار_کریں_(1994ء_فلم)|آو پیار کریں]]* (1994ء) بطور سونو ایس رائے
* *[[:ur:آندولن|آندولن]]* (1995ء) بطور انیتا
* *[[:ur:مافیا(1996ء_فلم)|مافیا]]* (1996ء) بطور کرن پاور
* *[[:ur:چپ_فلم|چپ فلم]]* (1997ء) بطور آشا

## حوالے

ونکی:ہندی سینما دی اداکارہ
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی صحافی
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:عراقی نژاد پاکستانی شخصیتاں
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:امریکی صحافی
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
سنگیتا (پاکستانی اداکارہ)

سنگیتا (پروین رضوی) (اردو: سنگیتا (پاکستانی اداکارہ)، کنوں) (ڄَمّݨ دی تریخ: 14 جون 1947ء) جنّھاں کوں انّھاں دے فلمی ناں "سنگیتا" دے ناں نال سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے، ہِک پاکستانی اداکارہ، فلمساز اَتے ٹیلی ویژن ڈرامہ سیریل دی ہدایت کارہ ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
پروین رضوی 14 جون 1947ء کوں برطانوی ہند دے شہر کراچی وِچ ڄَمّی ہَئی۔ پروین رضوی دی اَمّاں مہتاب رضوی دا تعلق  وی فلمی دُنیا نال ہَئی۔

## ذاتی حیاتی
پروین رضوی دی پہلی شادی ساتھی پاکستانی اداکار ہمایوں قریشی نال تھئی ہَئی۔ اِیں شادی کنوں اُنّھاں دی ہِک دھی وی تھئی۔ کُجھ ورھیاں دے بعد، اِیہ شادی نا کام تھی ڳئی اَتے ݙُون٘ہائیں نے طلاق گِھن گِھدّی۔ این٘دے کنوں بعد پروین نے مشہور کاروباری نوید اکبر بٹ نال شادی کِیتی۔ 

## فنی حیاتی
1969ء وِچ، پروین رضوی ہِک فلم وِچ "کوہِ نور (1969ء) وِچ ٻال اداکارہ دے طورتے سامھݨے آئی۔ اِیں فلم دی ہدایت کاری آغا حسین نے کِیتی ہَئی۔ 1971ء وِچ پروین رضوی کراچی کنوں لاہور چلّی ڳئی اَتے لاہور وِچ لالی ووڈ فلماں وِچ پیشہ ورانہ حیاتی دا اَغاز کِیتا۔

## ایوارڈز

* 1978ء - نگار ایوارڈز، بہترین ہدایت کار، فلم مٹھی بھر چاول
* نگار ایوارڈز، بہترین معاون اداکارہ، فلم یہ امن (1971ء) اَتے وَل  نام میرا بدنام (1984ء) کِیتے 
* نگار ایوارڈز، خصوصی ایوارڈ، فلم *سوسائٹی گرل* اَتے وَل فلم *سونا چاندی* (1983ء) کِیتے 

## حوالے

ونکی:پی ٹی وی اعزاز گِھنّݨ آلے
ونکی:تمغائے حسنِ کارکردگی گِھنَّݨ آلے
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
ونکی:نگار اعزاز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:لاہور دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلم ہدایت کار
ونکی:پاکستانی فلم پروڈیوسر
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:پشتو سینما دیاں اداکارائیں
جویریہ عباسی

جویریہ عباسی (اردو: جویریہ عباسی، کنوں)  ہِک پاکستانی اداکارہ ہِے جہڑی زیادہ تر ٹیلی ویژن ڈرامیاں وِچ کَم کرین٘دی ہِے۔ جویریہ عباسی نے ہم ٹی وی دے ڈرامے "دِل، دِیا، دہلیز" (جین٘دے وِچ مرکزی کردار ادا کِیتا) اَتے "تھوڑی سی خوشیاں" کنوں اَن٘ج "دوراہا"، "انداتا"، "سوتیلی"، "تیرے لیے" وِچ کَم کِیتا ہے۔ انّھاں نے آپݨی فلمی حیاتی دا اَغاز 2011ء دی پاکستانی فلم "سلطان" نال کِیتا ہَئی۔ انّھاں نے ڳائیک اَتے اداکار علی حیدر دے نال پی ٹی وی دے "پیار اگر کبھی پھر ہوا" وِچ وی کَم کِیتا ہِے۔

## ٹیلی ویژن

## حوالے

ونکی:لاہور دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی مسلم شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
سنبل اقبال

سنبل اقبال (اردو: سنبل اقبال، کنوں) ہِک  پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ ہِے۔ انّھاں نے بہوں سارے پاکستانی اردوٹیلی ویژن ڈرامیاں وِچ کَم کِیتا ہے جِنّھاں وِچ:"میرے خواب ریزہ ریزہ" (2011)، "کس دن میرا ویاہ ہووے گا 2" (2012)، "راجو راکٹ" (2012)،"رخسار "*(2013)، "ایک پل"* *(2014)، "تم سے مل کے"* (2015 ) اتے *"ایک تھی رانیہ"* (2017) شامل ہِن۔   سنبل اقبال آخری واری ہم ٹی وی دے ڈراما "دلہن" (2020) وِچ امل دے کردار وِچ نظر آئی۔

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلماں

## ایوارڈز اَتے نامزدڳیاں

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:ہم ایوارڈز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
سمیعہ ممتاز

سمیعہ ممتاز(اردو: سمیعہ ممتاز، کنوں) (ڄَمّݨ دا سال تے جاء: 1970ء، کراچی) ہِک پاکستانی فلم اَتے ٹیلی ویژن اداکارہ ہِے۔ اِیں نے اَݨ ڳِݨَت ٹی وی ڈرامیاں وِچ اداکاری کِیتی ہِے۔

## فلمو گرافی

### فلماں

### ٹیلی ویژن

* *[[:ur:میری_ذات_ذرہ_بے_نشاں|میری ذات ذرہ بے نشاں]]*
* *یاریاں*
* حال دل
* *زرد دوپہر*
* *مائے نی*
* *دل نادا ن*
* *[[:ur:ڈیڈی_(سیریل)|ڈیڈی]]*
* *تیری راہ میں رل گئی*
* *[[:ur:اے_آر_وائی_ڈیجیٹل|بے ایمان محبت]]*
* *زندگی تیرے بینا*
* *رنجش ہی سہی* 
* *دو سال کی عورت*
* *[[:ur:صدقے_تمہارے|صدقے تمہارے]]* 
* *پت جھڑ کے بعد*
* تم ملے ہو یوں
* *علی کی امی*
* *[[:ur:اڈاری|اڈاری]]* 
* فالتو لڑکی
* چنار گھاٹی

## ایوارڈز اَتے نامزدڳی

## حوالے

ونکی:مہاجر شخصیتاں
ونکی:ہم ایوارڈز جِتّݨ آلیاں شخصیتاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اردو سینما وِچ اداکارائیں
ونکی:پنجابی سینما دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:کراچی دے ڄمان٘درو
سنبل شاہد

سنبل شاہد (انگریزی: Sumbal Shahid، کنوں) (1954ء – 6 مئی 2021ء) پاکستانی اداکارہ ہَئی۔ سُنبل شاہد معروف پاکستانی اداکارہ بشری انصاری دی وݙّی بھیݨ ہئی۔

## حیاتی دا احوال
سنبل شاہد نے پی ٹی وی اَتے ٻئے چینلاں دے بے شمار ڈرامیاں وِچ کَم کِیتا۔ 

سنبل شاہد نے ملکہ عالیہ، تاکے کی آئے گی بارات، عشقہ وے اَتے نند سمیت کئی ڈرامیاں وِچ یادگار کردار نبھائے۔ 

## فوتڳی
سنبل شاہد 6 مئی 2021ء کوں کرونا وائرس دی وجہ کنوں لاہور وِچ فوت تھی ڳئی۔

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### ٹیلی فلماں

## حوالے

ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن ہدایت کار
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن پروڈیوسرز
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
سلونی (اداکارہ)

زہرہ بیگم (اردو: سلونی (اداکارہ)، کنوں) (1 اپریل 1950ء – 15 اکتوبر 2010ء) جہڑی زیادہ تر سلونی دے ناں نال سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِے۔ اُوہ 1960ء دے اَخِیر اَتے 1970ء دے ݙہاکے دے اَغاز دی ہِک پاکستانی فلمی اداکارہ ہَئی۔ اُوہ ہِک کامیاب اداکارہ رہی اَتے اَݨ ڳِݨَت کامیاب فِلماں ݙِتّیاں۔

## حیاتی دا احوال
سلونی حیدر آباد، سندھ وِچ ڄَمّی ہَئی، انّھاں نے آپݨے فلمی کَم کار دا اَغاز فلم "غدار" کنوں کِیتا۔ اِیں فِلم وِچ انّھاں دے نال محمد علی اَتے سدھیر نے اداکاری کِیتی۔ انّھاں نے پنجابی اَتے اردو ݙُون٘ہائیں ٻولیاں دیاں فلماں وِچ اداکاری کِیتی۔

## فوتڳی
سلونی آپݨی دِھی کوں مِلّݨ کراچی وین٘دی پئی ہَئی، انّھاں کوں 5 اکتوبر 2010ء کوں جگر دی خرابی تھی ڳئی اَتے اِیں بیماری وِچ ای اُوہ فوت تھی ڳئی۔ اوکوں گلبرگ، لاہور دے فردوس مارکیٹ دے نیڑے تھائی پنڈ وِچ پُوریا ڳِیا۔ کُجھ سال بعد 22 دسمبر 2015ء کوں این٘دا پئے وی لاہور وِچ فوت تھی ڳیا۔  

## فلمو گرافی

* *غدار* (1964)
* *ایسا بھی ہوتا ہے*(1965)
* *ناچے ناگن باجے بین* (1965)
* *کھوٹا پیسہ* (1965)
* قبیلہ (1966)
* سرحد (1966)
* *باغی سردار* (1966)
* *کوہ نور* (1966)
* *لوری* (1966)
* جانباز (1966)
* اعلان (1967)
* *دل دا جانی* (1967)
* حاتم طائی (1967)
* *بالام* (1968)
* ظالم (1968)
* *چن مکھنا* (1968) 
* بدلہ (1968)
* *سوہنا* (1968)
* *حمیدہ* (1968)
* *دلبر جانی* (1969)
* *بھائیاں دی جوڑی* (1969)
* *شبستان* (1969)
* *کوچوان* (1969)
* *گڈو* (1970)
* *چور نالے چتر* (1970)
* *پیار دے بھلیکے* (1971)
* *سپاہ سالار* (1972)
* *امیر تے غریب* (1979) - اپنے کیریئر کی آخری فلم 

## حوالے

ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:حیدر آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:لاہور دے شخصیّتاں
ونکی:لاہور دیاں شخصیتاں
ونکی:لاہور دی اکارائیں
ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:لاہور دیاں اداکار زنانیاں
اشرف جہاں

اشرف جہاں جمالی (اردو: اشرف جہاں، کنوں) (ڄَمّݨ دی تریخ: 9 فروری 1957ء) ہِک پاکستانی جج زنانی ہِن۔

## حیاتی دا احوال
اشرف جہاں جمالی 9 فروری 1957ء کوں پاکستان  دے صوبہ سندھ دے ہِک شہر وِچ ڄَمّی ہَن۔ اَتے 1983ء وِچ پاکستان دے جناح لاء کالج، حیدر آباد، سندھ کنوں گریجویشن کِیتا۔

1983ء وِچ پاکستان دے جناح لاء کالج، حیدر آباد، سندھ کنوں گریجویشن کرݨ کنوں بعد، اُوہ 1987ء وِچ سول جج اَتے فرسٹ کلاس مجسٹریٹ دی حیثیت نال عدالتی نظام وِچ شامل تھی ڳئی اَتے 2003ء وِچ ڈسٹرکٹ اینڈ سیشن جج کراچی (ایسٹ) دی حیثیت نال ترقّی گِھدّی۔ 2012ء وِچ انّھاں کوں سندھ ہائی کورٹ دی ایڈیشنل جج دے عُہدے اُتے لائیا ڳِیا اَتے 2013/14ء وِچ اُوہ وفاقی شریعت عدالت دی پہلی زنانی جج بݨ ڳئی۔ اُوہ 24 ویں چیف جسٹس آف پاکستان جسٹس انور ظہیر جمالی دی ذال ہِن۔

## ٻِیا ݙیکھو

* پاکستانی جج زنانیاں دی تندیر
* 100 زنانیاں (بی بی سی)

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے زنانیاں
ونکی:جِین٘دیاں مہان٘درے تِرِیمتاں
ونکی:سندھ دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:سندھی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:سندھی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی زنانی جج
ونکی:پاکستانی جج زنانیاں
ونکی:پاکستانی جج
ونکی:وفاقی شرعی عدالت دے جج
ونکی:پاکستانی جج زنانی
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:مہان٘درے تِرِیمتاں
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:حیدر آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی شخصیتاں
حاجرہ یامین

حاجرہ یامین (اردو: حاجرہ یامین، کنوں) پاکستان دی اُبھردی ہوئی ماڈل اَتے ٹی وی اَتے فلمی اداکارہ ہِے۔ فاطمہ جناح ویمن یونیورسٹی کنوں پڑھی ہِے۔ حال وِچ ای آئی ایس پی آر دی طرفوں بݨائی ون٘ڄݨ آلی ڈرامہ سیریل "عہدِ وفا" وِچ اُوہ اداکاری کر چُکی ہِے۔

## حیاتی دا احوال
حاجرہ یامین دے پِیؤ سعودی عرب ائیر لائنز وِچ ملازمت کرین٘دے ہَن۔ اِیں کِیتے اِنّھاں دی ابتدائی حیاتی سعودی عرب وِچ گُذری۔ انّھاں دا ٹٻّر 2000ء وِچ سعودی عرب کنوں پاکستان منتقل تِھیا۔ انّھاں دا ہِک بِھرا اَتے چار بھیݨیں ہِن۔ انّھاں نے روٹس سکول سسٹم کنوں او لیول اَتے جامعہ فاطمہ جناح برائے زنانیاں اسلام آباد کنوں کمیونیکیشن وِچ گریجویشن کِیتی۔ انّھاں دا تعلق اسلام آباد نال ہِے، پَر شوبزنس وِچ آپݨاں مستقبل بݨاوݨ کِیتے کراچی وِچ رہن٘دی ہِے۔ ٹی وی ڈرامیاں اَتے فلماں وِچ َم کرݨ داجنون انّھاں کوں کراچی گِھن آیا۔ ہاجرہ یامین نے آپݨے فنی سفر دا اَغاز انور مقصود جہیں منجھے ہوئے ڈرامہ نگاراں دی اڳواݨی وِچ کِیتا۔ انور مقصود دے تھیٹر ڈرامہ سیاچِن وِچ ہاجرہ یامین نے شاندار پرفارمنس دا مظاہرہ کِیتا۔

ہاجرہ یامین نے تھیٹر اَتے ٹی وی ڈرامیاں وِچ کَم کرݨ دے بعد فِلماں وِچ وی کَم کِیتا ہِے۔ انّھاں کوں اسما نبیل نے "مان جاؤ نہ" وِچ سپورٹنگ کردار کِیتے اَتے بعد وِچ ہدایت کارہ شازیہ علی خان نے انّھاں کوں فلم "پنکی میم صاحب" وِچ دِل چسپ کردار کِیتے کاسٹ کِیتا۔ جین٘دے اُتے انّھاں کوں لکس سٹائل اعزاز برائے فلمی اداکارہ کِیتے چُݨیا ڳِیا۔ 

## حوالے

ونکی:کراچی دیاں اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
خالدہ راشد خان

خالدہ راشد خان (اردو: خالدہ راشد خان، کنوں) (ڄَمّݨ دی تریخ: 25 ستمبر 1949ء) پاکستانی جج زنانی ہِن جہڑی 1994ء وِچ پاکستان دی اعلیٰ عدلیہ وِچ پہلی زنانی جج بݨی۔ خالدہ روانڈا دے بین الاقوامی فوجداری ٹربیونل دی صدر دی حیثیت نال وی خذمتاں انجام ݙے چُکی ہِن۔

## ابتدائی حیاتی
خالدہ 25 ستمبر 1949ء کوں پاکستان دے شہر پشاور وِچ ڄَمّی ہَئی۔  خالدہ نے 1969ء وِچ پشاور دے خیبر لاء کالج کنوں ایل ایل بی دی ڈگری گِھدّی اَتے 1971ء وِچ پشاور یونیورسٹی کنوں سیاسیات وِچ سند گِھدّی۔

## کَم کار آلی حیاتی
جج خالدہ کوں 1974ء وِچ سول جج دی حیثیت نال خیبر پختونخوا دے صوبائی عدلیہ وِچ شامل کِیتا ڳِیا ہَئی۔ این٘دے بعد اُوہ سینئر سول جج بݨ ڳئی اَتے جون 1994ء وِچ عدالت عالیہ پشاور دی جج دے عہدے اُتے لائی ڳئی۔ عدالت عالیہ پشاور دی جج بݨن کنوں پہلاں اُوہ محکمہ انصاف اَتے قانون وِچ ٻہوں سارے انتظامی عہدیاں اُتے کَم چُکی ہَن، جیویں رجسٹرار پشاور ہائی کورٹ اَتے سیکرٹریل۔

خالدہ امریکی زنانیاں دی ججاں دی بین الاقوامی تنظیم دی رُکن ہِن اَتے اَݨ ڳِݨَت بین الاقوامی کانفرنساں وِچ وی شریک تھئی ہِن۔ انّھاں نے 20 مئی 1996ء کوں "ایشیاء / بحر الکاہل دے خِطّے وِچ زنانیاں اَتے انسانی حقوق، جنوبی ایشیاء دا ہِک نقطۂ نظر دے عنوان دے تحت ہِک مقالہ پیش کِیتا۔ انّھاں نے پاکستان اَتے جنوبی ایشاء وِچ ٻالاں دی مزوری دے خاتمے کِیتے وݙّے پیمانے تے کَم کِیتا۔

## روانڈا بین الاقوامی فوجداری ٹربیونل
جج خالدہ راشد خان ہِک بین الاقوامی جج ہِن اَتے انّھاں کوں 2011ء وِچ روانڈا دے بین الاقوامی فوجداری ٹربیونل (آئی سی ٹی آر) دا صدر مقرر کِیتا ڳِیا ہَئی۔ 

## حوالے

ونکی:ہندکو شخصیتاں
ونکی:پشاور ہائیکورٹ دے جج
ونکی:پشاور دیاں شخصیتاں
ونکی:پاکستانی زنانی جج
ونکی:پاکستانی جج زنانیاں
ونکی:پاکستانی جج
ونکی:خیبر پختونخوا دیاں شخصیتاں
ونکی:جج زنانیاں
ونکی:پاکستانی جج زنانی
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند
ونکی:پاکستانی فعالیت پسند زنانیاں
کرشنا کوہلی

**کرشنا کماری کوہلی** (، ، مختصر ناں **کشو بائی**) ہِک پاکستانی سیاست دان، جہڑی ایوان بالا پاکستان دی مارچ 2018ء کنوں چُݨی ڳئی رُکن ہِے۔ اُوہ پہلی ہندو دلت زنانی اَتے اِیہ منصب پاوݨ آلی ݙوجھی ہندو زنانی (پہلی رتنا بھگوان داس چاولا) ہِے۔ اِیں نے زنانیاں دے حقوق کِیتے اَتے بندھوا مزدوری دے خلاف مہم چلائی ہَئی۔

## ابتدائی حیاتی اَتے تعلیم
کرشنا کوہلی 1 فروری 1979ء کوں نگر پارکر دے پسماندہ علاقے نال تعلق رکّھݨ آلی غریب ٹٻّر وِچ ڄَمّی ہَئی۔ جہڑیلے اُوہ نِکڑی ہَئی اَتے تریجھی جماعت دی طالبہ ہَئی، تاں اُوکوں اَتے اُون٘دے ٹٻّر کوں بندھوا مزور بݨا تے ترے سال کِیتے ضلع عمر کوٹ دے نجی قید خانے وِچ (جین٘دا مالک ہِک وݙیرا ہَئی) قید کر گِھدّا ڳِیا۔ انّھاں کوں اُوں ویلے اَزادی مِلّی جہڑیلے پولیس نے اِیں نجی قید خانے وِچ چھاپہ ماریا۔ اِیں نے ابتدائی تعلیم ضلع عمر کوٹ کنوں گِھدّی اَتے وَل ضلع میرپور خاص کنوں گِھدّی۔

اِیں نے 1994ء وِچ 16 ورھیاں دی عمر وِچ شادی کِیتی اُوں ویلے اُوہ نان٘ویں جماعت دی طالبہ ہَئی۔ اِیں نے شادی دے بعد آپݨی تعلیم جاری رکھی اَتے 2013ء وِچ جامعہ سندھ کنوں عمرانیات وِچ ماسٹر دی ڈگری گِھدّی۔

## سیاسی حیاتی
کرشنا کوہلی نے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) وِچ ہِک سماجی فعالیت پسند دے طور تے شمولیت اختیار کِیتی تاں جو اُوہ تھر دے علاقے دی اچھوت بِیادریاں دے حقوق کِیتے مہم چلا سڳے۔ 2018ء دے پاکستانی ایوان بالا چوݨاں وِچ اُوہ پیپلز پارٹی دی سندھ کنوں اُمیدوار ہَئی اَتے اُوہ انّھاں چوݨاں وِچ کامیابی نال چُݨی ڳئی۔

## اعزاز
2018ء کوں بی بی سی نے کرشنا کوں با اثر 100 زنانیاں (بی بی سی) دی تن٘دِیر وِچ شامل کِیتا۔

## ٻِیا ݙیکھو

* 100 زنانیاں (بی بی سی)

## حوالے

ونکی:1979ء دے ڄمان٘درُو
ونکی:بی بی سی 100 زنانیاں
ونکی:مجلس ایوان بالا پاکستان دے ارکان
ونکی:جامعہ سندھ دے فضلا
ونکی:سندھ دے سیاستدان
ونکی:سندھ کنوں ایوان بالا دے ارکان
ونکی:دلت سیاست دان
ونکی:پاکستانی ہندو شخصیتاں
ونکی:پاکستانی سیاسی زنانیاں
ونکی:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان
ونکی:پاکستانی ہندو زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘دریاں ہندو زنانیاں
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:سندھی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:سندھی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:سندھی مہان٘درے تِریمتاں
پشپا کماری کوہلی

پُشپا کماری کوہلی (اردو: پشپا کماری کوہلی، کنوں) پاکستان وِچ پولیس افسر بݨن آلی پہلی ہندو زنانی ہِے۔ سندھ پبلک سروس کمیشن دے ذریعے صوبائی مسابقتی امتحان پاس کرݨ دے بعد اُوہ صوبہ سندھ وِچ اسسٹنٹ سب انسپکٹر پولیس (اے ایس آئی) دی حیثیت نال تعینات ہِے۔

## ابتدائی حیاتی
پُشپا کماری کوہلی 1990ء وِچ کوہلی سیڈولڈ ذات ہندو ٹٻّر وِچ ڄَمّی ہَئی۔ پُشپا نے صوبہ سندھ ضلع میرپور خاص دے سامارو قصبے وِچ ہِک متوسط طبقے دے ٹٻّر وِچ پرورش گِھدّی۔ انّھاں دے پِیؤ گروسری سٹور چلین٘دے ہِن اَتے این٘دی اَمّاں محکمہ اَبادی وِچ فیملی پلاننگ افسر دی حیثیت نال کَم کرین٘دی ہِن۔

## تعلیم
پُشپا کماری نے سن 2014ء وِچ ڈو یونیورسٹی آف ہیلتھ سائنسز کنوں انتہائی نگہداشت وِچ گریجویشن کِیتا ہَئی۔ 

## کَم کار
پُشپا نے آبائی شہر سامارو وِچ ہِک غیر سرکاری تنظیم ماری سٹاپس سوسائٹی وِچ کَم کِیتا۔ بعد وِچ اُوہ میڈیکل دے شعبے وِچ آ ڳئی۔ 2018ء تئیں ٹروما سنٹر وِچ ہِک انتہائی نگہداشت یونٹ (آئی سی یو) دے تکنیکی ماہرین دی حیثیت نال کَم کِیتا۔ 2018ء وِچ، اِیں نے اسسٹنٹ سب انسپکٹر پوسٹ کِیتے عرضی ݙِتّی اَتے جنوری 2019ء وِچ پبلک سروس کمیشن دا مسابقتی امتحان پاس کِیتا، جین٘دے وِچ اُوہ کوالیفائی تھئی اَتے اسسٹنٹ سب انسپکٹر پولیس (اے ایس آئی) بݨ ڳئی۔ 

## ذاتی حیاتی
پُشپا کماری دی شادی نارائن داس نال تھئی ہے، جہڑا بحریہ ٹاؤن وِچ بطورِ سُپر وائزر کَم کرین٘دا ہِے۔ اُوہ اِیں ویلے کراچی وِچ رہن٘دے پئے ہِن۔ اِین٘دا مَنّݨاں ہِے جو آپݨی بِیادری دیاں ٻئے چھوہِرِی اَتے زنانیاں این٘دے کنوں متاثر تھی تے پولیس، فوج، فضائیہ یا بحریہ وِچ کَم دا چوݨ کر کے رَلّݨ دا فین٘صلہ کریسِن۔

## ٻِیا ݙیکھو

* کرشنا کوہلی
* منگلا شرما
* ویرو کوہلی
* سمن کماری

## حوالے

ونکی:پاکستانی زنانی پولیس افسران
ونکی:پاکستانی پولیس افسر زنانیاں
ونکی:پاکستانی ہندو شخصیتاں
ونکی:ضلع میرپور خاص دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی ہندو زنانیاں
ونکی:ہندو زنانیاں
ونکی:ہندو مہان٘درے زنانیاں
ونکی:ہندو مہان٘درے تریمتاں
سمن کماری

سمن کماری (اردو: سمن کماری، کنوں) ہِک پاکستانی زنانی جج ہِن۔ اُوہ پاکستان وِچ جج بݨن آلی پہلی ہندو زنانی ہِن۔ اُوہ اُوں ویلے آپݨے آبائیضلع قمبر شہداد کوٹ وِچ خذمتاں انجام ݙین٘دی پئی ہِے۔ این٘دا پورا ناں سمن پاون بدانی ہے۔ اُوہ سول ججز دی میرٹ لسٹ وِچ 54 ویں نمبر تے آئی ہَئی۔ پاکستان وِچ مرد ججاں دے مقابلے وِچ زنانیاں جج دی ڳِݨَتری ٻہوں گَھٹ ہِے، اقلیتی فرقیاں کنوں جُڑیل مرد اَتے زنانیاں وی تاریخ پاکستان وِچ اِیں عہدے اُتے ٻہوں گَھٹ لائے ڳئے۔ حال اِچ ای پہلی واری ݙُو ہندو زنانی پاکستانی ججاں وِچ شامل تھئی ہِن۔

## حیاتی دا احوال
سمن کماری نے حیدر آباد کنوں آپݨاں ایل ایل بی دا امتحان پاس کِیتا اَتے شہید ذوالفقار علی بھٹو انسٹی ٹیوٹ آف سائنس اینڈ ٹیکنالوجی (زبیسٹ) یونیورسٹی کراچی کنوں قانون وِچ ماسٹرز دی ڈگری گِھدّی۔ وَل اِیں نے وکیل رشید اے رضوی دی فرم کِیتے کَم کِیتا۔ 2019ء وِچ، اِیں نے سول اتے جوڈیشل مجسٹریٹ افسراں دی تقرری کِیتے امتحان پاس کِیتا۔ اَتے اِیکوں سول جج دی حیثیت نال لائیا ڳِیا۔

## ذاتی حیاتی
سمن کماری ضلع قمبر شہداد کوٹ وِچ رہن٘دی ہِے۔ انّھاں دے پِیؤ ڈاکٹر پون کمار بودانی اَکّھیں دے ماہر ڈاکٹر ہِن۔ این٘دی وݙّی بھیݨ سافٹ ویئر انجینئر ہے اَتے ݙوجھی بھیݨ چارٹرڈ اکاؤنٹنٹ ہِے۔ سمن کماری ڳائیکہ لتا منگیشکر اَتے عاطف اسلم دی مداح ہِن۔  

## ٻِیا ݙیکھو

* کرشنا کوہلی
* پشپا کماری کوہلی
* ویرو کوہلی
* مہیش کمار ملانی
* راہول دیو

## حوالے

ونکی:پاکستانی ہندو شخصیتاں
ونکی:پاکستانی زنانی جج
ونکی:پاکستانی جج زنانیاں
ونکی:پاکستانی جج زنانی
ونکی:حیدر آباد دیاں شخصیتاں
ونکی:سندھی شخصیتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے ہندو زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے تِریمتاں
ہشام دوم

ہشام دوم (عربی: ھشام الموید بالله)؛ ٩٤٤ء – ۱۹ اپریل ۱۰۱۳ء)نے خلیفہ حکم دوم دے انتقال کرݨ دے بعد،  امویان اندلس وچ سال ٣٤٤ھ تا ٣٩٩ھ تک خلافت کیتی.

## دورِ خلافت تے کارنامے

thumb|ایندا جاری کردہ دینار

ایں نے باقی خلفاء دی طرح اپݨے ناں دا سکہ جاری کروایا.

## سیرت تے کردار

عمدہ نظام و نسق چلاوݨ دی اہلیت رکھدا ہئی۔
جیمز چیڈوک

### جیمز چیڈوک
سر جیمز چیڈوک (Sir James Chadwick) ہک عظیم انگریز فزکس دان ہن ، جنہاں 1935 وچ فزکس دا نوبل انعام نیوٹران (Neutron) دی دریافت کیتے حاصل کیتا ۔ انہاں دی ایہ دریافت جدید فزکس تے ایٹمی سائنس وچ ہک انقلاب آفریں قدم ہئی ۔ چیڈوک اپݨے کم دے ذریعے ایٹمی ساخت کوں سمجھݨ وچ وݙی مدد کیتی تے ایٹمی توانائی تے ایٹم بم دی ترقی وچ کلیدی کردار ادا کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
جیمز چیڈوک دا جنم 20 اکتوبر 1891 کوں انگلینڈ دے شہر بولنگٹن ، چیسائر وچ تھیا ۔ انہاں دے والد ، جان جوزف چیڈوک ، ہک کپاہ دے کارخانے وچ کم کرݨ والے ہن ، جݙاں جو انہاں دی والدہ ، این میری نولز ، ہک گھریلو تریمت ہن ۔ چیڈوک ابتدائی تعلیم مانچسٹر دے سینٹرل گرامر سکول توں حاصل کیتی تے بعد وچ وکٹوریہ یونیورسٹی آف مانچسٹر وچ داخلہ گھدا ، جتھوں انہاں فزکس وچ ڈگری حاصل کیتی ۔ 

### نیوٹران دی دریافت
1932 وچ چیڈوک نیوٹران دی دریافت کیتی ، جیڑھا ایٹم دے مرکزے (Nucleus) دا ہک بنیادی ذرہ ہے ۔ ایں دریافت نال ایٹمی ساخت دے بارے وچ پہلے موجود نظریات وچ وݙی تبدیلی آئی ۔ نیوٹران دی دریافت ایٹمی توانائی دے میدان وچ نویں راہیں کھولیاں تے ایٹم بم دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

### نوبل انعام تے اعزازات
چیڈوک کوں 1935 وچ فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں دی ایہ دریافت نہ صرف فزکس دے میدان وچ بھل جو جدید سائنس تے ٹیکنالوجی وچ وݙا اثر چھوڑیا ۔ چیڈوک دا کم اڄ وی سائنسدانوں کوں متاثر کریندا پیا ہے تے انہاں دی دریافتاں کوں جدید فزکس دی بنیاد سمجھا ویندا ہے ۔ 

### ݙوجھی عالمی جنگ تے ایٹم بم دی ترقی
ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، چیڈوک برطانوی ٹیوب الائیز پروجیکٹ (Tube Alloys Project) وچ کم کیتا ، جیڑھا ایٹم بم دی ترقی کیتے ہک خفیہ منصوبہ ہئی ۔ انہاں 1941 وچ MAUD رپورٹ دا حتمی مسودہ تیار کیتا ، جیڑھی امریکی حکومت کوں ایٹم بم دی تحقیق کیتے ترغیب ݙیوݨ وچ اہم کردار ادا کیتی ۔ 

### بعد دی زندگی تے میراث
جنگ دے بعد ، چیڈوک کیمبرج یونیورسٹی وچ گونول اینڈ کائس کالج دے ماسٹر دے طور تے کم کیتا ۔ انہاں اپݨے کیریئر دے دوران کئی قابل ذکر طلبا کوں تربیت ݙتی تے سائنس دے میدان وچ اپݨے کم کوں اڳوں تے ودھایا ۔ چیڈوک دا انتقال 24 جولائی 1974 کوں تھیا ۔
کارل ڈیوڈ اینڈرسن

### کارل ڈیوڈ اینڈرسن
کارل ڈیوڈ اینڈرسن (3 ستمبر ، 1905 – 11 جنوری ، 1991) ہک امریکی ایٹمی طبیعیات دان ہئی جئیں 1936 وچ فزکس دا نوبل انعام وکٹر فرانسس ہیس نال رل تے پوزیٹرون دی دریافت تے گھدا ہا ۔

### سوانح عمری
اینڈرسن نیو یارک شہر وچ ڄمیا ہا ، جئیں دے ما پیو سویڈن توں ہجرت کر تے آئے ہن ۔ انہاں کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) توں فزکس تے انجینئرنگ دی تعلیم حاصل کیتی (بی ایس ، 1927؛ پی ایچ ڈی ، 1930) ۔ رابرٹ ہے ملیکن دی نگرانی وچ انہاں کائناتی شعاعواں تے تحقیق شروع کیتی جیندے دوران انہاں کوں انہاں دیاں (اج کل اینڈر سن کلاؤڈ چیمبر دے ناں نال ڄاݨیاں ونڄݨ والیاں) کلاؤڈ چیمبر فوٹوگرافس وچ غیر متوقع ایٹمی نشان نظر آئے جنہاں دی انہاں صحیح تشریح کیتی جو ہے الیکٹران جتنا وزن رکھنے والے ہک ذرے دی وجہ نال بݨائے ڳئے ہن ، پر ایندا برقی چارج مخالف ہئی ۔ ایں دریافت ، جیڑھا 1932 وچ اعلان کیتا ڳیا ہا تے بعد وچ ٻئے لوکاں وی ایندی تصدیق کیتی ، پال ڈراک دی پوزیٹرون دے وجود دی نظریاتی پیش گوئی کوں سچ ثابت کیتا ۔ اینڈرسن پہلے پہل کائناتی شعاعواں وچ ذرات دا پتہ لڳایا ۔ ول انہاں قدرتی تابکار نیوکلائڈ ThC'' (208Tl) توں پیدا تھیوݨ والیاں گاما شعاعواں کوں ٻئے مواد وچ سٹ تے مزید ٹھوس ثبوت پیش کیتے ، جیندے نتیجے وچ پوزیٹرون-الیکٹران جوڑے پیدا تھئے ۔ ایں کم کیتے ، اینڈرسن 1936 وچ فزکس دا نوبل انعام وکٹر ہیس نال رل تے گھدا ۔ پنجھا سال بعد ، اینڈرسن اعتراف کیتا جو ایندی دریافت انہاں دے کیلیٹیک دے ہم جماعت چنگ-یاو چاؤ دے کم توں متاثر ہئی ، جئیں دی تحقیق اینڈرسن دے ٻہوں سارے کم دی بنیاد رکھی ہئی پر اوں وقت ایندا کریڈٹ نہ ݙتا ڳیا ۔
1936 وچ اینڈرسن تے انہاں دے پہلے گریجویٹ شاگرد ، سیٹھ نیڈر میئر ہک میون (یا 'میو-میسون' ، جیویں جو اینکوں کئی سالاں تئیں ڄاݨیا ویندا ہا) دریافت کیتا ، ہک ذیلی ایٹمی ذرہ جیڑھا الیکٹران توں 207 گنا زیادہ وزنی ہا ، لیکن ایندا برقی چارج تے سپن الیکٹران جتنا ہئی ، ول کائناتی شعاعواں وچ ۔ اینڈرسن تے نیڈر میئر پہلے یقین کیتا جو انہاں ہک پائیون ݙٹھا ہے ، ہک ذرہ جیڑھا ہائیڈیکی یوکاوا اپݨے مضبوط تعامل دے نظریے وچ پیش کیتا ہا ۔ جݙاں ہے واضح تھی ڳیا جو اینڈرسن جیڑھا ݙٹھا ہا او پائیون نہ ہا ، طبیعیات دان آئی آئی ربی حیرت نال پچھیا جو ایں غیر متوقع دریافت کوں ایٹمی فزکس دے کہیں منطقی خاکے وچ کینویں فٹ کیتا ونڄے؟ (کݙاہیں ایہ ڳالھ ایویں وی بیان کیتی ویندی ہے جو او اوں وقت اپݨے ساتھیاں نال ہک چینی ریسٹورنٹ وچ کھاݨا کھاندا پیا ہا) ۔ میون ذیلی ایٹمی ذرات دی ہک لمبی فہرست دا پہلا ذرہ ہا جئیں دی دریافت شروع وچ ماہرین نظریات کوں پریشان کر ݙتا ہا جیڑھے ایں "چڑیا گھر" کوں کہیں صاف نظریاتی خاکے وچ فٹ نہ کر سڳدے ہن ۔ ولس لیمب اپݨی 1955 دی نوبل انعام دی تقریر وچ مذاق کیتا جو انہاں سݨیا ہا جو "ہک نویں بنیادی ذرے دا پتہ لاوݨ والے کوں نوبل انعام نال نوازیا ویندا ہا ، لیکن ہݨ ایہو جہی دریافت تے 10,000 ڈالر جرمانہ لڳݨا چاہیدا ہے ۔"
اینڈرسن اپݨا سارا تعلیمی تے تحقیقی کیریئر Caltech وچ گزاریا ۔ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، انہاں اتھائیں راکٹریٹ تے تحقیق کیتی ۔ انہاں کوں 1938 وچ یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز تے امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا رکن چݨیا ڳیا ۔ انہاں کوں 1950 وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا فیلو چݨیا ڳیا ۔ انہاں کوں 1975 وچ امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ ملیا ۔ او 11 جنوری 1991 کوں فوت تھی ڳئے تے انہاں دیاں باقیات لاس اینجلس ، کیلیفورنیا دے فارسٹ لان ، ہالی ووڈ ہلز قبرستان وچ دفن کیتیاں ڳیاں ۔ انہاں دی ذال لورین 1984 وچ فوت تھی ڳئی ہئی ۔
کلنٹن ڈیویسن

### کلنٹن ڈیویسن
کلنٹن جوزف ڈیویسن (22 اکتوبر ، 1881 – 1 فروری ، 1958) ہک امریکی طبیعیات دان ہا جئیں 1937 وچ فزکس دا نوبل انعام الیکٹران ڈیفریکشن دی دریافت تے گھدا ، جیڑھا جو مشہور ڈیوسن-جرمر تجربے وچ تھیا ہا ۔ ڈیویسن نوبل انعام جارج پاگٹ تھامسن نال ونڈیا ، جئیں آزادانہ طور تے ڈیویسن دے تقریباً اوں ویلے الیکٹران ڈیفریکشن دریافت کیتا ہا ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ڈیویسن بلومنگٹن ، الینوائے وچ ڄمیا ہا ۔ انہاں 1902 وچ بلومنگٹن ہائی سکول توں گریجویشن کیتی ، تے وظیفے تے یونیورسٹی آف شکاگو وچ داخل تھیا ۔ رابرٹ اے ملیکن دی سفارش تے ، 1905 وچ ڈیویسن کوں پرنسٹن یونیورسٹی وچ فزکس دے انسٹرکٹر دے طور تے ملازم رکھیا ڳیا ۔ انہاں 1908 وچ شکاگو توں اپݨی بی ایس دی ڈگری دے تقاضے پورے کیتے ، زیادہ تر گرمیاں وچ کم کر تے ۔ پرنسٹن وچ پڑھاوݨ دے دوران ، انہاں اوون رچرڈسن نال ڈاکٹریٹ تھیسس تے تحقیق کیتی ۔ انہاں 1911 وچ پرنسٹن توں فزکس وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی؛ اوں سال انہاں رچرڈسن دی بھیݨ ، شارلٹ نال شادی کیتی ۔

### سائنسی کیریئر
ڈیویسن کوں ول کارنیگی انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی وچ اسسٹنٹ پروفیسر مقرر کیتا ڳیا ۔ 1917 وچ انہاں کارنیگی انسٹیٹیوٹ توں جنگ نال متعلقہ تحقیق کرݨ کیتے ویسٹرن الیکٹرک کمپنی (بعد وچ بیل ٹیلی فون لیبارٹریز) دے انجینئرنگ ڈیپارٹمنٹ نال چھٹی گھدی ۔ جنگ دے خاتمے تے ، ڈیویسن ویسٹرن الیکٹرک وچ مستقل ملازمت قبول کر گھدی ، این ڳالھ دی یقین دہانی دے بعد جو انہاں کوں بنیادی تحقیق کرݨ دی آزادی ہوسی ۔ انہاں ݙٹھا ہا جو کارنیگی انسٹیٹیوٹ وچ انہاں دیاں پڑھاوݨ دیاں ذمہ داریاں انہاں کوں تحقیق کرݨ توں ٻہوں حد تک روک ݙیندیاں ہن ۔ ڈیویسن 1946 وچ رسمی ریٹائرمنٹ تئیں ویسٹرن الیکٹرک (تے بیل ٹیلی فون) وچ ریہے ۔ ول انہاں یونیورسٹی آف ورجینیا وچ تحقیقی پروفیسر دی تقرری قبول کیتی جیڑھا 1954 وچ انہاں دی ݙوجھی ریٹائرمنٹ تئیں جاری رہی ۔ ڈیویسن کوں 1929 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی ، امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز ، تے یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دا رکن چݨیا ڳیا ۔

### الیکٹران ڈیفریکشن تے ڈیوسن-جرمر تجربہ
ڈیفریکشن ہک خاص اثر ہوندے جݙاں کوئی ویو کہیں سوراخ یا گریٹنگ تے پیندی ہے ، تے ہے ویو حرکت دے معنی نال گہرا تعلق رکھدی ہے ۔ 19ویں صدی وچ ڈیفریکشن روشنی تے سیال دی سطح تے لہریاں کیتے چنگی طرح قائم تھی ڳیا ہا ۔ 1927 وچ بیل لیبز کیتے کم کرݨ دے دوران ، ڈیویسن تے لیسٹر جرمر ہک تجربہ کیتا جیندے وچ ݙکھایا ڳیا جو الیکٹران نکل دے کرسٹل دی سطح تے ڈیفریکٹ تھیندن ۔ ایں مشہور ڈیوسن-جرمر تجربے ڈی بروگلی دے مفروضے دی تصدیق کیتی جو مادے دے ذرات دی ویو نما فطرت ہوندی ہے ، جیڑھا جو کوانٹم میکینکس دا ہک مرکزی اصول ہے ۔ خاص طور تے ، انہاں دے ڈیفریکشن دے مشاہدے الیکٹران کیتے ویولینتھ دی پہلی پیمائش دی اجازت ݙتی ۔ ماپی ڳئی ویولینتھ λ ڈی بروگلی دی مساوات λ=h/p نال چنگی طرح ملدی ہئی ، جتھاں h پلانک کانسٹنٹ ہے تے p الیکٹران دا مومینٹم ہے ۔

### ذاتی زندگی
پرنسٹن وچ اپݨا گریجویٹ کم کرݨ دے دوران ، ڈیویسن اپݨی ذال تے زندگی دے ساتھی شارلٹ سارہ رچرڈسن نال ملیا ، جیڑھا اپݨے بھائی ، پروفیسر رچرڈسن نال ملݨ آئی ہئی ۔ رچرڈسن آسوالڈ ویبن ، ہک مشہور ریاضی دان دی سالی ہے ۔ کلنٹن تے شارلٹ ڈیویسن (وفات 1984) دے چار ٻال ہن ، اوون ڈیویسن ، جیمز ڈیویسن ، امریکی طبیعیات دان رچرڈ ڈیویسن ، تے الزبتھ ڈیویسن ۔

### موت تے ورثہ
ڈیوسن 1 فروری 1958 کوں 76 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳیا ۔ چندر دے پچھلے پاسے ہک امپیکٹ کریٹر دا ناں 1970 وچ آئی اے یو ولوں ڈیویسن دے ناں تے رکھیا ڳیا ہا ۔
اینریکو فرمی

### اینریکو فرمی
اینریکو فرنانڈو فرمی (29 ستمبر ، 1901 – 28 نومبر ، 1954) ہک اطالوی-امریکی طبیعیات دان ہن جنہاں پہلے نیوکلیئر ری ایکٹر تے کم کیتا تے کوانٹم تھیوری بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ او پارٹیکل فزکس تے سٹیٹسٹیکل میکینکس وچ وی اہم ہن ۔ فرمی 1938 وچ انڈیوسڈ ریڈیو ایکٹیویٹی تے کم کرݨ تے فزکس دا نوبل انعام جتیا ۔ انہاں دنیا دا پہلا نیوکلیئر ری ایکٹر بݨایا ۔ فرمی مین ہٹن پروجیکٹ تے وی کم کیتا ۔ فرمی ویہویں صدی دے عظیم ترین سائنسداناں وچوں ہک ہن ۔

### ابتدائی زندگی
فرمی روم وچ پیدا تھئے تے ہک مقامی گرامر سکول وچ ڳئے ۔ او ریاضی تے سائنس وچ ٻہوں چنگے ہن تے پیسا دے سکولا نارمل سپیریئر توں ہک انعام جتیا ۔ او یونیورسٹی آف پیسا ڳئے جتھاں انہاں فزکس پڑھی ۔ 1923 وچ انہاں کوں اطالوی حکومت توں ہک سکالرشپ ملی تے او مزید تعلیم کیتے گوٹنگن ڳئے ۔ انہاں کوں 1924 وچ روکفیلر سکالرشپ ملی تے انہاں لیڈن وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ او 1924 دے آخر وچ اٹلی واپس آئے تے یونیورسٹی آف فلورنس وچ ریاضیاتی فزکس تے میکینکس دے لیکچرر بݨے ۔

### اٹلی وچ سائنسدان
1926 وچ فرمی سٹیٹسٹیکل قوانین دریافت کیتے ، جنہاں کوں ہݨ فرمی سٹیٹسٹکس آکھیا ویندے ۔ ایہ قوانین انہاں پارٹیکلز دے افعال دی وضاحت کریندن جیڑھے پاؤلی ایکسکلژن پرنسپل دے تابع ہن ، جنہاں کوں ہݨ فرمیونز آکھیا ویندے ۔ ایہ بوزونز نال مختلف ہن جنہاں دی وضاحت بوز-آئنسٹائن سٹیٹسٹکس نال کیتی ویندی ہے ۔ 1927 وچ او یونیورسٹی آف روم وچ تھیوریٹیکل فزکس دے پروفیسر بݨے ۔ انہاں الیکٹرو ڈائنامکس دا مطالعہ کرݨ وچ وقت گزاریا ، تے ایٹمی نیوکلیئس تے غور نال ݙیکھݨا شروع کیتا ۔ 1934 وچ وولف گینگ پاؤلی ، فریڈرک جولیوٹ ، ایرین جولیوٹ-کیوری ولوں کیتیاں ڳیاں دریافتاں کوں استعمال کریندے ہوئے ، او تقریباً ہر عنصر وچ تبدیلیاں ݙکھاوݨ دے قابل ہن جنہاں تے نیوٹراناں نال بمباری کیتی ڳئی ہئی ۔ ایندے نال سست نیوٹرانز ، نیوکلیئر فیشن دی دریافت تھئی تے ایہو جہے عناصر بݨݨے جیڑھے پیریوڈک ٹیبل وچ کائناں ہن ۔
فرمی 1938 وچ فزکس دا نوبل انعام جتݨ دے بعد اٹلی توں امریکہ منتقل تھی ڳئے کیونکہ اٹلی دا رہنما بینیٹو مسولینی ایڈولف ہٹلر دے قریب ہئی ، تے فرمی دی ذال تے ٻال یہودی ہن ۔

### امریکہ وچ سائنسدان
فرمی کولمبیا یونیورسٹی وچ کم کیتا جتھاں انہاں نیوکلیئر فیشن دا مطالعہ کیتا ، یعنی ایٹم کینجھے ٹوٹدن تے ول او شکاگو چلے ڳئے جتھاں انہاں 1942 وچ ہک نیوکلیئر ری ایکٹر بݨایا ۔ ول ڈاکٹر جولیس رابرٹ اوپن ہائمر فرمی کوں مین ہٹن پروجیکٹ تے انہاں دے نال کم کرݨ کیتے آکھیا تے فرمی اوپن ہائمر تے ٻئے لوکاں کوں ایٹمی بمب بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ ایہ ݙوجھی عالمی جنگ دے آخر وچ جاپان دے خلاف استعمال تھیا ہئی ۔
فرمی ݙوجھی عالمی جنگ دے ختم تھیوݨ توں پہلے یونیورسٹی آف شکاگو دی ہک میٹنگ وچ جوہری توانائی دے خطرات دے بارے وچ ڳالھ کیتی ۔

### فرمی پیراڈاکس
1950 دے ݙہاکے وچ فرمی تے ڈاکٹر ایڈورڈ ٹیلر ، ڈاکٹر ہربرٹ یارک تے ڈاکٹر ایمیل کونوپنسکی ڳالھ کیتی جو کینجھے سٹیٹسٹکس دے مطابق ایہ سمجھ وچ نئیں آندا جو ایکسٹرا ٹیرسٹریل لائف کیوں موجود کائنی ۔ تاں فرمی پچھیا "سارے کتھاں ہن؟" اینکوں فرمی پیراڈاکس آکھیا ویندے ، ایہ خیال جو اگر ایلینز موجود ہن تاں اساں انہاں کوں ݙیکھیا ہوندہ ہا لیکن ایہ وی سمجھ وچ نئیں آندا جو ایلینز کیوں موجود نہ ہوون ۔ سائنسدان اڄ وی ایندے بارے وچ حیران ہن تے بحث کریندے ہن جو فرمی پیراڈاکس دا جواب کیا ہے ۔
فرمی 1954 وچ فوت تھی ڳیا
ارنسٹ لارنس

### ارنسٹ لارنس
ارنسٹ اورلینڈو لارنس (8 اگست ، 1901 – 27 اگست ، 1958) ہک امریکی طبیعیات دان ہن ۔ او جنوبی ڈکوٹا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ایٹمی بمب بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ لارنس 1939 وچ فزکس دا نوبل انعام جتیا ۔ انہاں دا کم نیوکلیئر فزکس دی سائنس وچ ٻہوں اہم ہئی ۔ انہاں الیکٹران دا ماس ، جیڑھا ایٹم دا ہک حصہ ہوندے ، کوں ماپݨ دا ہک طریقہ کڈھیا ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
لارنس 8 اگست 1901 کوں کینٹن ، جنوبی ڈکوٹا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد دا ناں گنڈر لارنس ہئی جیڑھے ہک نارویجن تارکین وطن ہن تے والدہ دا ناں اینڈیلا فریڈریکسن ہئی ۔ لارنس جنوبی ڈکوٹا دی یونیورسٹیاں وچ تعلیم حاصل کیتی تے بعد وچ ییل یونیورسٹی توں 1925 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔

### سائنسی کم
لارنس دا سب توں اہم کم سائیکلوٹرون دی ایجاد ہئی ۔ سائیکلوٹرون ہک ایہو جہی مشین ہئی جیڑھی چارجڈ پارٹیکلز کوں تیز رفتار ݙیندی ہئی ۔ ایندے نال سائنسداناں کوں ایٹم دے نیوکلیئس دا مطالعہ کرݨ وچ مدد ملی ۔ لارنس ٻہوں سارے سائیکلوٹرون بݨائے ، جنہاں وچوں سب توں وݙا 184 انچ دا سائیکلوٹرون ہئی ۔
لارنس ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ایٹمی بمب بݨاوݨ وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں مین ہٹن پروجیکٹ وچ کم کیتا ، جیڑھا ایٹمی بمب بݨاوݨ دا ہک خفیہ منصوبہ ہئی ۔

### نوبل انعام
لارنس کوں 1939 وچ فزکس دا نوبل انعام انہاں دے سائیکلوٹرون دی ایجاد تے ملا ۔ انہاں ایہ انعام صرف 38 سال دی عمر وچ حاصل کیتا ہئی ۔

### عہدے تے اعزازات
لارنس ٻہوں سارے سائنسی تے سماجی تنظیماں دے رکن ہن ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن وی ہن ۔ انہاں کوں ٻہوں سارے اعزازات نال نوازیا ڳیا ، جنہاں وچ کامسٹاک پرائز ، ہیوز میڈل تے اینریکو فرمی ایوارڈ شامل ہن ۔

### موت
لارنس 27 اگست 1958 کوں کیلیفورنیا دے پالو آلٹو وچ فوت تھئے ۔ انہاں کوں برکلے ، کیلیفورنیا وچ دفن کیتا ڳیا ۔

### وراثت
لارنس کوں ویہویں صدی دے سب توں اہم طبیعیات داناں وچوں ہک سمجھیا ویندے ۔ انہاں دے کم نیوکلیئر فزکس دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ لارنس لیورمور نیشنل لیبارٹری دا ناں انہاں دے ناں تے رکھیا ڳیا ہے ۔ ارنسٹ اورلینڈو لارنس ہک باصلاحیت طبیعیات دان ہن جنہاں سائنس دی دنیا وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجادات تے کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔
اوٹو سٹرن

### اوٹو سٹرن
اوٹو سٹرن (17 فروری 1888 – 17 اگست 1969) ہک جرمن طبیعیات دان ہن جنہاں کوں مالیکیولر رے میتھڈ دی تیاری تے پروٹون دے مقناطیسی مومنٹ دی دریافت تے نوبل انعام نال نوازیا ڳیا ۔ انہاں دا کم ایٹمی تے مالیکیولی فزکس وچ ٻہوں اہم ہئی ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
اوٹو سٹرن 17 فروری 1888 کوں پولینڈ دے شہر زوراوسکی وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک یہودی تاجر ہن ۔ سٹرن بریسل یونیورسٹی تے فرینکفرٹ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی تے 1912 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔

### سائنسی کم
سٹرن دا سب توں اہم کم مالیکیولر رے میتھڈ دی تیاری ہئی ۔ ایندے نال سائنسداناں کوں ایٹم تے مالیکیول دے بارے وچ ٻہوں کجھ پتہ لگا ۔ انہاں چاندی دے ایٹم دی بیم کوں مقناطیسی میدان وچوں گزار تے انہاں دی رفتار تے مقناطیسی مومنٹ معلوم کیتی ۔ ایندے نال پتہ لگا جو ایٹم کوانٹائزڈ ہوندن یعنی انہاں دی توانائی مخصوص مقدار وچ ہوندی ہے ۔
سٹرن پروٹون دا مقناطیسی مومنٹ وی دریافت کیتا ۔ پروٹون ایٹم دے نیوکلیئس دا ہک حصہ ہوندے تے ایندے تے مثبت چارج ہوندے ۔ سٹرن ݙکھایا جو پروٹون دا وی اپنا مقناطیسی مومنٹ ہوندے جیڑھا الیکٹران دے مقناطیسی مومنٹ توں ٻہوں چھوٹا ہوندے ۔
سٹرن ٻہوں سارے ٻئے تجربے وی کیتے جنہاں وچ گیساں دی حرارتی چالکتا تے مالیکیولر بیم دا انحراف شامل ہن ۔

### نوبل انعام
سٹرن کوں 1943 وچ فزکس دا نوبل انعام انہاں دے مالیکیولر رے میتھڈ دی تیاری تے پروٹون دے مقناطیسی مومنٹ دی دریافت تے ملیا ۔

### عہدے تے اعزازات
سٹرن ٻہوں ساری سائنسی تے سماجی تنظیماں دے رکن ہن ۔ انہاں کوں ٻہوں سارے اعزازات نال نوازیا ڳیا جنہاں وچ کامسٹاک پرائز تے ہیوز میڈل شامل ہن ۔

### موت تے میرات
سٹرن 17 اگست 1969 کوں کیلیفورنیا دے برکلے وچ فوت تھئے ۔ اوٹو سٹرن کوں ویہویں صدی دے سب توں اہم طبیعیات داناں وچوں ہک سمجھیا ویندے ۔ انہاں دے کم ایٹمی تے مالیکیولی فزکس دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی دریافتاں سائنسداناں کوں ایٹم تے مالیکیول دی ساخت کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔

خلاصہ
اوٹو سٹرن ہک باصلاحیت طبیعیات دان ہن جنہاں سائنس دی دنیا وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجادات تے کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔
ایزیڈور آئزک رابی

### ایزیڈور آئزک رابی
ایزیڈور آئزک رابی (29 جولائی 1898 – 11 جنوری 1988) ہک امریکی طبیعیات دان ہن جنہاں ایٹمی تے مالیکیولی بیم دی تحقیق وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں کوں 1944 وچ "ایٹمی نیوکلیئس دے مقناطیسی مومنٹ دی پیمائش دے طریقہ دی دریافت" تے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
رابی 29 جولائی 1898 کوں پولینڈ دے ہک قصبے ریمانوو وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک یہودی تاجر ہن ۔ رابی ہک سال دے ہن جݙاں انہاں دا خاندان امریکہ منتقل تھی ڳیا ۔ انہاں نیویارک شہر وچ تعلیم حاصل کیتی تے 1919 وچ کورنیل یونیورسٹی توں کیمسٹری وچ گریجویشن کیتی ۔ بعد وچ انہاں کولمبیا یونیورسٹی وچ فزکس دی تعلیم حاصل کیتی تے 1927 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔

### سائنسی کم
رابی دا سب توں اہم کم ایٹمی تے مالیکیولی بیم دی تحقیق ہئی ۔ انہاں ہک ایسا طریقہ تیار کیتا جیندے نال ایٹم تے مالیکیول دے مقناطیسی مومنٹ کوں ٻہوں درست طریقے نال ماپیا ونڄ سڳدا ہئی ۔ ایندے نال سائنسداناں کوں ایٹم تے مالیکیول دی ساخت دے بارے وچ ٻہوں کجھ پتہ لگا ۔ انہاں کوانٹم میکینکس دے اصولاں کوں استعمال کریندے ہوئے ایٹمی نیوکلیئس دے مقناطیسی مومنٹ دا وی پتہ لایا ۔
رابی مائیکرو ویو سپیکٹروسکوپی دی تکنیک وی تیار کیتی ۔ ایندے نال سائنسداناں کوں مالیکیول دی ساخت دا مزید تفصیل نال مطالعہ کرݨ وچ مدد ملی ۔ ایہ تکنیک اڄ وی سائنس تے ٹیکنالوجی وچ ٻہوں استعمال تھیندی ہے ۔

### نوبل انعام
رابی کوں 1944 وچ فزکس دا نوبل انعام انہاں دی "ایٹمی نیوکلیئس دے مقناطیسی مومنٹ دی پیمائش دے طریقہ دی دریافت" تے ݙتا ڳیا ۔

### ٻیاں خدمات
رابی ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ریڈار دی تیاری وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں میساچوسٹس انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (MIT) وچ ریڈی ایشن لیبارٹری وچ کم کیتا ۔ جنگ دے بعد او سائنسی پالیسی تے تعلیم وچ وی سرگرم ریہے ۔ انہاں کئی سرکاری کمیٹیاں وچ کم کیتا تے سائنس دی ترقی کیتے ٻہوں کوششاں کیتیاں ۔

### عہدے تے اعزازات
رابی ٻہوں ساری سائنسی تے سماجی تنظیماں دے رکن ہن ۔ انہاں کوں ٻہوں سارے اعزازات نال نوازیا ڳیا جنہاں وچ کامسٹاک پرائز ، ہیوز میڈل تے ایٹمز فار پیس ایوارڈ شامل ہن ۔

### موت تے میراث
رابی 11 جنوری 1988 کوں نیویارک شہر وچ فوت تھئے ۔ ایزیڈور آئزک رابی کوں ویہویں صدی دے سب توں اہم طبیعیات داناں وچوں ہک سمجھیا ویندے ۔ انہاں دے کم ایٹمی تے مالیکیولی فزکس دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی دریافتاں سائنسداناں کوں ایٹم تے مالیکیول دی ساخت کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔

### خلاصہ
ایزیڈور آئزک رابی ہک باصلاحیت طبیعیات دان ہن جنہاں سائنس دی دنیا وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجادات تے کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔
وولف گینگ پاؤلی

### وولف گینگ پاؤلی
وولف گینگ ارنسٹ پاؤلی (25 اپریل 1900 ، ویانا وچ – 15 دسمبر 1958 ، زیورخ وچ) ہک آسٹرین-امریکی-سوئس نظریاتی طبیعیات دان ہن جیڑھے سپن تھیوری تے پاؤلی ایکسکلژن پرنسپل دی دریافت تے کم کرݨ کیتے مشہور ہن ۔ پاؤلی ایکسکلژن پرنسپل مادہ دی ساخت تے پوری کیمسٹری کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں کوں 1945 وچ فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
وولف گینگ پاؤلی 25 اپریل 1900 کوں ویانا ، آسٹریا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک یہودی ڈاکٹر ہن جنہاں بعد وچ عیسائی مذہب اختیار کر لیا ۔ پاؤلی ویانا یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی تے 1922 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ انہاں کم عمری وچ ای فزکس وچ اپنی غیر معمولی صلاحیت دا مظاہرہ کیتا تے البرٹ آئن سٹائن تے نیلز بوہر جیسے عظیم سائنسداناں نال کم کیتا ۔

### سائنسی کم
پاؤلی دا سب توں اہم کم پاؤلی ایکسکلژن پرنسپل دی دریافت ہئی ۔ ایہ پرنسپل ٻڌائیندا ہے جو ہک ایٹم وچ ݙو الیکٹران ہک ایہو جیہی کوانٹم حالت وچ نئیں رہ سڳدے ۔ ایندا مطلب ہے جو ہر الیکٹران دی اپنی منفرد خصوصیات ہوندیاں ہن ۔ ایہ اصول مادہ دی ساخت کوں سمجھݨ کیتے ٻہوں ضروری ہے ۔ ایندے نال ای پتہ چلدا ہے جو مختلف عناصر کینجھے کیمیکل بانڈ بݨیندن تے مالیکیول کینجھے بݨدن ۔
پاؤلی سپن تھیوری تے وی کم کیتا ۔ سپن الیکٹران دی ہک بنیادی خاصیت ہے جیویں جو ایہ آپݨے محور تے گھمدے ۔ پاؤلی ݙکھایا جو سپن کینجھے ایٹم دے برتاؤ تے اثر انداز تھیندا ہے ۔ انہاں ایٹمی نیوکلیئس دے مقناطیسی مومنٹ دی پیمائش وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔

### نوبل انعام
پاؤلی کوں 1945 وچ فزکس دا نوبل انعام "پاؤلی ایکسکلژن پرنسپل دی دریافت" تے ݙتا ڳیا ۔

### ٻیاں خدمات
پاؤلی فزکس دے ٻہوں سارے شعبیاں وچ اہم کردار ادا کیتا ، جنہاں وچ کوانٹم فیلڈ تھیوری تے پارٹیکل فزکس شامل ہن ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں دے شاگرد ٻہوں مشہور طبیعیات دان بݨے ۔

### موت تے میراث
پاؤلی 15 دسمبر 1958 کوں زیورخ ، سوئٹزرلینڈ وچ فوت تھئے ۔ وولف گینگ پاؤلی کوں ویہویں صدی دے سب توں اہم طبیعیات داناں وچوں ہک سمجھیا ویندے ۔ انہاں دے کم فزکس دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ پاؤلی ایکسکلژن پرنسپل اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔

### خلاصہ
وولف گینگ پاؤلی ہک باصلاحیت نظریاتی طبیعیات دان ہن جنہاں سائنس دی دنیا وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجادات تے کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔
پرسی ولیمز برجمین

### پرسی ولیمز برجمین
پرسی ولیمز برجمین (21 اپریل 1882 – 20 اگست 1961) ہک امریکی طبیعیات دان ہن جنہاں کوں اچے دباؤ دی فزکس تے کم کرݨ تے 1946 وچ فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں سائنسی طریقہ کار تے سائنس دی فلسفہ دے ٻئے پہلوواں تے وی ٻہوں کجھ لکھیا ۔ برجمین اثر ، برج مین-سٹاکبرگر تکنیک ، تے اچے دباؤ والا معدنی برج مینائٹ انہاں دے ناں تے رکھے ڳئے ہن ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
برجمین 21 اپریل 1882 کوں کیمبرج ، میساچوسٹس وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک صحافی ہن ۔ برجمین ہارورڈ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی تے 1908 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ انہاں ساری زندگی ہارورڈ وچ ای کم کیتا ۔

### سائنسی کم
برجمین دا سب توں اہم کم اچے دباؤ دی فزکس تے ہئی ۔ انہاں اینجھے آلات تیار کیتے جنہاں نال ٻہوں اچے دباؤ پیدا کیتا ونڄ سڳدا ہئی تے انہاں حالات وچ مادے دی خصوصیات دا مطالعہ کیتا ونڄ سڳدا ہئی ۔ انہاں ݙکھایا جو اچے دباؤ تے مادے دی حالت ٻہوں بدل ویندی ہے ۔ انہاں ٻہوں سارے مواد دی خصوصیات دا مطالعہ کیتا جیڑھے اچے دباؤ وچ عجیب و غریب برتاؤ کریندے ہن ۔
برجمین سائنسی طریقہ کار تے وی ٻہوں کجھ لکھیا ۔ انہاں دا خیال ہئی جو سائنسداناں کوں ہمیشہ تجربے تے مبنی رہنا چاہیدا ہے تے انہاں کوں اینجھے نظریات توں پرہیز کرنا چاہیدا ہے جیڑھے تجربے نال ثابت نئیں تھیندے ۔ انہاں "آپریشنلزم" دا تصور پیش کیتا ، جیندے مطابق سائنسی تصورات کوں ہمیشہ تجرباتی طور تے بیان کیتا ونڄݨا چاہیدا ہے ۔

### نوبل انعام
برجمین کوں 1946 وچ فزکس دا نوبل انعام "اچے دباؤ دی فزکس تے کم کرݨ تے" ݙتا ڳیا ۔

### عہدے تے اعزازات
برجمین ٻہوں ساری سائنسی تے سماجی تنظیماں دے رکن ہن ۔ انہاں کوں ٻہوں سارے اعزازات نال نوازیا ڳیا جنہاں وچ رمفورڈ میڈل ، کامسٹاک پرائز تے نیشنل میڈل آف سائنس شامل ہن ۔

### موت تے میراث
برج مین 20 اگست 1961 کوں نیو ہیمپشائر وچ فوت تھئے ۔ پرسی ولیمز برجمین کوں ویہویں صدی دے سب توں اہم طبیعیات داناں وچوں ہک سمجھیا ویندے ۔ انہاں دے کم فزکس دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ اچے دباؤ دی فزکس تے انہاں دا کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔

### خلاصہ
پرسی ولیمز برجمین ہک باصلاحیت طبیعیات دان ہن جنہاں سائنس دی دنیا وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجادات تے کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔
ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن

### ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن
سر ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن (6 ستمبر 1892 – 21 اپریل 1965) ہک انگریز طبیعیات دان ہن تے ریڈیو فزکس دے بانی مبانیاں وچوں ہک ہن ۔ 1947 وچ انہاں کوں "اوتلے ماحول دی فزکس تے تحقیق ، خاص طور تے ایپلٹن لیئر دی دریافت" تے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں 1909 توں 1911 تئیں بریڈفورڈ کالج وچ تعلیم حاصل کیتی تے اتھائیں لیب ٹیکنیشن دے طور تے وی کم کیتا ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن 6 ستمبر 1892 کوں بریڈفورڈ ، یارکشائر وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک دکاندار ہن ۔ ایپلٹن بریڈفورڈ گرامر سکول وچ تعلیم حاصل کیتی تے ول بریڈفورڈ کالج وچ داخلہ گھدا جتھاں انہاں سائنس دی تعلیم حاصل کیتی ۔ 1911 وچ انہاں سینٹ جانز کالج ، کیمبرج وچ داخلہ گھدا تے 1913 وچ گریجویشن کیتی ۔

### سائنسی کم
ایپلٹن دا سب توں اہم کم ریڈیو فزکس تے ہئی ۔ انہاں آئنوسفیر دا مطالعہ کیتا ، جیڑھا زمین دے ماحول دا ہک حصہ ہے جتھاں آئنز موجود ہوندن ۔ انہاں ݙکھایا جو ریڈیو ویوز آئنوسفیر توں واپس زمین تے آ سڳدیاں ہن ، جیندے نال لمبی دوری تک ریڈیو کمیونیکیشن ممکن تھیندی ہے ۔ انہاں آئنوسفیر دی مختلف تہوں دی دریافت کیتی ، جنہاں وچوں ہک دا ناں انہاں دے ناں تے "ایپلٹن لیئر" رکھیا ڳیا ہے ۔
ایپلٹن ریڈیو ویوز دی فریکوئنسی تے انہاں دے برتاؤ دا وی مطالعہ کیتا ۔ انہاں ݙکھایا جو مختلف فریکوئنسی والیاں ریڈیو ویوز آئنوسفیر وچ مختلف طریقے نال سفر کریندن ۔ ایندے نال ریڈیو کمیونیکیشن کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ملی ۔

### نوبل انعام
ایپلٹن کوں 1947 وچ فزکس دا نوبل انعام "اوپر والے ماحول دی فزکس تے تحقیق ، خاص طور تے ایپلٹن لیئر دی دریافت" تے ݙتا ڳیا ۔

### ٻیاں خدمات
ایپلٹن ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ریڈار دی تیاری وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں ریڈیو کمیونیکیشن کوں بہتر بݨاوݨ کیتے ٻہوں سارے طریقے ایجاد کیتے ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں دے شاگرد ٻہوں مشہور سائنسدان بݨے ۔

### موت تے میراث
ایپلٹن 21 اپریل 1965 کوں کیمبرج وچ فوت تھئے ۔ سر ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن کوں ویہویں صدی دے سب توں اہم طبیعیات داناں وچوں ہک سمجھیا ویندے ۔ انہاں دے کم ریڈیو کمیونیکیشن دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی دریافتاں سائنسداناں کوں زمین دے ماحول کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔

### خلاصہ
سر ایڈورڈ وکٹر ایپلٹن ہک باصلاحیت طبیعیات دان ہن جنہاں سائنس دی دنیا وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی ایجادات تے کم اڄ وی سائنسداناں کیتے ٻہوں اہم ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ سائنس دی تاریخ وچ زندہ رہسے ۔
پیٹرک بلیکٹ

### پیٹرک بلیکٹ
پیٹرک مینارڈ سٹوارٹ بلیکٹ ، بیرن بلیکٹ (18 نومبر 1897 – 13 جولائی 1974) ہک انگریز طبیعیات دان ہن جنہاں کوں 1948 وچ فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 1925 وچ او پہلے شخص ہن جنہاں ثابت کیتا جو ریڈیو ایکٹیویٹی ہک کیمیائی عنصر کوں ٻئے عنصر وچ تبدیل کر سڳدی ہے ۔ انہاں ݙوجھی عالمی جنگ وچ اتحادی افواج دی جنگی کوششاں وچ وی اہم کردار ادا کیتا ، فوجی حکمت عملی تے مشورہ ݙتا تے آپریشنل ریسرچ تیار کیتی ۔
جنگ دے بعد ، بلیکٹ اپݨا سائنسی کم جاری رکھیا ، لیکن سیاسی معاملات تے وی کھل تے ڳالھ کیتی ۔ انہاں ایٹمی توانائی دے فوجی استعمال تے پابندی دی حمایت کیتی ۔ او تریجی دنیا دی ترقی تے امیر تے غریب دے درمیان فرق کوں گھٹ کرݨ دے حامی ہن ۔ 1950 تے 60 دے ݙہاکے وچ او سائنس تے ٹیکنالوجی دی پالیسی تے لیبر پارٹی دے اہم مشیر ہن ۔ 1974 وچ انہاں دی موت دے وقت تک ، بلیکٹ اتے انّے اختلافات ہن جو ٹائمز دے مرݨ والے شخص دے تذکرے وچ انہاں کوں "ریڈیکل نوبل انعام یافتہ طبیعیات دان" آکھیا ڳیا ۔

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
پیٹرک بلیکٹ 18 نومبر 1897 کوں لندن وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہنری فلپ بلیکٹ ہن ، جیڑھے ہک سٹاک بروکر ہن ، تے والدہ ایڈیتھ میری (نی میلارڈ) ہن ۔ انہاں مارلبورو کالج تے ول رائل نیول کالج ، ڈارٹ ماؤتھ وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ پہلی عالمی جنگ دے دوران انہاں برطانوی بحریہ وچ خدمات انجام ݙتے ۔ جنگ دے بعد انہاں کیمبرج یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی تے 1921 وچ گریجویشن کیتی ۔

### سائنسی کم
بلیکٹ دا سب توں اہم سائنسی کم ریڈیو ایکٹیویٹی تے کاسمک شعاعاں تے ہئی ۔ 1920 دے ݙہاکے وچ انہاں ولڈ چیمبر استعمال کریندے ہوئے ایٹمی نیوکلیئس دے ٹرانس میوٹیشن دا مشاہدہ کیتا ۔ انہاں ݙکھایا جو ریڈیو ایکٹیویٹی کینجھے ہک عنصر کوں ٻئے عنصر وچ تبدیل کر سڳدی ہے ۔ ایندے نال ایٹمی فزکس دی سمجھ وچ ٻہوں مدد ملی ۔
انہاں کاسمک شعاعاں تے وی اہم کم کیتا ۔ انہاں ݙکھایا جو کاسمک شعاعاں زیادہ تر پروٹون تے ایٹمی نیوکلیائی تے مشتمل ہوندیاں ہن ۔ انہاں زمین دے مقناطیسی میدان تے کاسمک شعاعاں دے اثر دا وی مطالعہ کیتا ۔

### ݙوجھی عالمی جنگ وچ کردار
ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، بلیکٹ برطانوی حکومت کیتے سائنسی مشیر دے طور تے کم کیتا ۔ انہاں ریڈار دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا تے آبدوزاں دا پتہ لاوݨ کیتے نویں طریقے تیار کیتے ۔ انہاں آپریشنل ریسرچ دی ترقی وچ وی اہم کردار ادا کیتا ، جیندے نال فوجی حکمت عملی کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ملی ۔

### نوبل انعام
بلیکٹ کوں 1948 وچ "کاسمک شعاعاں تے کم کرݨ تے" فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

### سیاسی خیالات تے سرگرمیاں
جنگ دے بعد ، بلیکٹ سیاست وچ ٻہوں سرگرم تھی ڳئے ۔ انہاں ایٹمی ہتھیاراں دے خلاف آواز چاتی تے تریجی دنیا دی ترقی دی حمایت کیتی ۔ انہاں دا خیال ہئی جو سائنسداناں کوں سماجی تے سیاسی مسئلیاں تے وی ڳالھ کرݨی چاہیدی ہے ۔ او لیبر پارٹی دے اہم مشیر ہن تے انہاں سائنس تے ٹیکنالوجی دی پالیسی تے پارٹی کوں ٻہوں مشورہ ݙتا ۔

### موت تے میراث
پیٹرک بلیکٹ 13 جولائی 1974 کوں لندن وچ فوت تھئے ۔ پیٹرک بلیکٹ ہک عظیم سائنسدان ، مفکر تے انسان دوست ہن ۔ انہاں سائنس ، سیاست تے سماجی مسئلیاں تے ٻہوں اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دا کم اڄ وی سائنسداناں تے پالیسی سازاں کیتے ٻہوں اہم ہے ۔

### خلاصہ
پیٹرک بلیکٹ ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک کامیاب سائنسدان ، ہک اثر انگیز مفکر تے ہک مخلص انسان دوست ہن ۔ انہاں سائنس تے سماج تے ٻہوں مثبت اثرات مرتب کیتے ۔ انہاں دا ناں ہمیشہ عزت نال یاد رکھیا ویسی ۔