open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
حمیرا بانو

حمیرا بانو (اردو: حمیرا بانو، کنوں) ہِک پاکستانی ماڈل اَتے اداکارہ ہِن۔ انّھاں کوں پاکستانی ٹیلی ویژن کِیتے مشہور ڈرامیاں "میرے ہمدم"، "عشق زہے نصیب" اَتے "جھوٹ" وِچ انّھاں دے کرداراں دی وجہ کنوں سُن٘ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔

## حیاتی دا احوال
حمیرا 2 دسمبر 1977ء کوں پاکستان دے شہر اسلام آباد وِچ ڄَمّی ہَئی۔ انّھاں نے اسلام آباد یونیورسٹی کنوں آپݨی تعلیم پوری کِیتی۔ اُوہ 2000ء وِچ فلم انڈسٹری وِچ شامل تھئی۔ اُوہ پاکستانی ناظرین وِچ ݙاڈھی مقبول اداکارہ ہِن۔

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### فلم

## حوالے

ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارہ
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن اداکارائیں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارائیں
نجم الدین ابن قدامہ

نجم الدین ابو عباس احمد بن عبد الرحمن بن محمد بن احمد بن محمد بن قدامہ مقدسی صالحی حنبلی (651ھ - 12 جمادی الاول 689ھ / 1253ء - 23 مئی 1290ء)، دمشق دے حنبلی قاضی ہن، جیہڑے اپݨے پیو  دے منصب توں دستبردار تھیوݨ دے بعد قضا دے عہدے تے فائز تھئے۔ انہاں دے ذمے قضا دے علاوہ جبل دی خطابت، حنبلی حلقے وِچ امامت تے حنبلی اوقاف دی نگرانی جیہے اہم فرائض وی شامل ہن۔

## حیاتی
نجم الدین ابو عباس احمد بن عبد الرحمن شعبان 651ھ وِچ ڄمیے ہن۔ بچپن وِچ ای احادیث سݨیاں پر روایت دے قابل عمر کوں نئی پہنچیے ہن۔ فقہ دی تعلیم اپݨے پیوتوں حاصل کیتی تے انہاں دی رہنمائی وِچ انہاں دی زندگی وِچ ای قضاء دے منصب تے فائز تھئے، ایں وقت آپ دی عمر ترہی سال وی نا تھئی ہئی۔ آپ نے ایں منصب کوں چنڳے انداز وِچ نبھایا۔ آپ جبل دے خطیب، قاضی القضاة، کئی مدارس دے مدرس تے حنبلیاں دے شیخ ہن۔ آپ نہایت فاضل فقیہ ہن، تیز حافظہ، عمدہ فہم تے بلند اخلاق دے مالک ہن۔ آپ شہامت تے شجاعت وِچ وی نمایاں ہن۔

آپ نے سفح وِچ واقع دار الحدیث الأشرفیہ وِچ تدریس دے فرائض انجام ݙتے۔ سلطان الملک المنصور دے نال طرابلس دی فتح وِچ وی شریک تھئے۔ آپ خوش لباس، ذہین، عمدہ درس ݙیوݨ آلے تے غیر معمولی حافظے دے مالک ہن۔ علوم وِچ آپ دی ٻہوں شرکت تے مہارت نمایاں ہئی۔

## وفات
آپ دا انتقال منگل دے ݙینہہ 12 جمادی الاول 689ھ کوں قاسیون وِچ اپݨے گھر وِچ تھیا تے آپ کوں آپ دے پیو تے ݙاݙا دے پہلو وِچ دفن کیتا ڳیا۔ ایں وقت آپ دی عمر محض 38 سال ہئی۔ آپ دے بعد قضاء دا منصب شرف الدین ابو الفضل حسن بن عبد اللہ بن ابی عمر مقدسی الصالحی (وفات: 695ھ) دے سپرد کیتا ڳیا۔

## تصنیف
انہاں دی تصنیفات وِچ "مختصر منهاج القاصدين" نمایاں ہے۔ ایہ کتاب امام ابن قدامہ المقدسی دی ہک مختصر مگر جامع تصنیف ہے، جو اصل وِچ امام ابن الجوزی دی کتاب "منهاج القاصدين" دا خلاصہ ہے۔ ایں کتاب وِچ عبادات، اخلاقیات تے زہد و تقویٰ دے موضوعات کوں سہل انداز وِچ پیش کیتا ڳیا ہے تے ایہ مسلماناں دی روحانی تے عملی زندگی کیتے ہک مفید رہنما کتاب سمجھی ویندی ہے۔

## حوالہ
اسماء بنت عمیس

اسماء بنت عمیس بن معد بن حارث (اردو: اسماء بنت عمیس، کنوں) اِنّھاں دا لقب "صاحبۃ الہجرتین (ݙُو ہجرتاں آلی)" صحابیہ ہَئی۔

## ناں تے نسب
اسماء ناں، قبیلہ خثعم کنوں ہَن، سلسلۂ نسب اِیہ ہِے:اسماء بنت عمیس معد بن حارث بن تیم بن کعب بن مالک بن قحافہ بن عامر بن ربیعہ بن عامر بن معاویہ بن مالک ابن بشیر بن وہب اللہ بن شہران بن عفرس بن حلف بن اقبل (خثعم) اَمّاں دا ناں ہند (خولتہ) بنت عوف ہَئی۔ اَتے قبیلہ کنانی کنوں ہَن، اِیں بناء تے میمونہ اتے اسماء اخیا فی (بھیݨیں) ہَن۔

## نکاح
جعفر نال جہڑے علی دے وݙّے بِھرا ہَن اَتے ݙاہ ورھیاں وݙے ہَن، نکاح تِھیا۔

## اسلام
آپ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم دے خانہ ارقم وِچ رہوݨ کنوں پہلاں مسلمان تھئی ہَن، جعفر نے وی اُوں زمانے وِچ اسلام قبول کِیتا ہَئی۔

## عام حالات
حبشہ دی ہجرت کِیتی اَتے کئی ورھے تئیں رہن٘دی رہی، سنہ 7 ہجری وِچ جہڑیلے خیبر فتح تِھیا، تاں مدینہ آئی، حفصہ دے گھر ڳئی تاں عمر فاروق وی آ ڳئے، پُچّھیونیں اِیہ کوݨ ہِن؟ جواب مِلّیا "اسماء" اَکھیونیں "ہاں اُوہ حبش آلی اُوہ سمندر آلی" اسماء نے آکھیا جِیہا اُوہو۔

## حوالے

ونکی:مسلم زنانیاں
ونکی:صحابیات
ونکی:مکہ دے ڄماندرو شخصیتاں
ونکی:علی بن ابی طالب دیاں ذالیں
ونکی:ستویں صدی دیاں عرب شخصیتاں
ونکی:ستویں صدی دیاں زنانیاں
ماہ نور حیدر

ماہ نور حیدر (اردو: ماہ نور حیدر، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ اَتے ماڈل ہِن۔ اُوہ ڈرامہ "اولاد" وِچ آپݨے کردار کِیتے سُن٘ڄاݨی وین٘دی ہِن۔ اُوہ فلم "پارچی طیفا ان ٹربل" وِچ نتاشا دے کردار اَتے فلم "طیفا ان ٹربل" وِچ سارہ دے کردار کِیتے مشہور ہِن۔ اُوہ زائر ناں دا آپݨاں فیشن برانڈ چلین٘دی ہِن۔

## فلموگرافی

### ٹیلی ویژن

### فلم

### میوزک ویڈیوز

## حوالے

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پاکستانی فلمی شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار
ونکی:پاکستانی فلمی اداکارہ
عبدالرزاق زاہد دی کتاب ۔ خدا دی وستی

### لکھت: ظہور دھریجہ,جھوک سرائیکی ملتان
                       اڄ لوک کائنات کوں گلوبل ویلج آکھدن پَر ایں دنیا دا صحیح ناں ”خدا دی وستی“ہے، اساݙے دوست، سنگتی تے نِکے بھرا عبدالرزاق زاہد سئیں دی کتاب دا ناں وی ایہو ہے، ایں توں پہلے زاہد سئیں دی کتاب دا ناں ”ݙو انگلیں اَسمان“ وی سوہݨا ہا، شاعری وی ماشاء اللہ سوہݨی ہے۔ ݙوجھی کتاب آوݨ دی ٻہوں خوشی ہے تے میں ہر واری آکھداں جو میکوں نویں کتاب آوݨ دی ایویں خوشی تھیندی ہے جیویں ٻال جٖاوݨ دی۔قوماں کتاب نال وݙیاں تھیندن، سرائیکی ءِ چ آکھدوں لکھیا لوہا تے الایا ڳوہا۔ عبدالرزاق زاہد چنڳا شاعر ہووݨ دے نال نال چنڳا انسان وی ہے، اپݨی دھرتی، اپݨی مٹی تے اپݨے وسیب نال محبت کریندے، شاعری ہک حوالہ ہے جیکر اساں انہاں دے کم کوں ݙیکھوں تاں انہاں دے کم دے ڈھیر سارے حوالے ہن، تھولی عمر ءِ چ ڈھیر سارا کم کیتے، عاجزی، انکساری انہاندا ورثہ ہے جو انہاں دے ݙاݙا استاد سئیں احمد خان طارق عاجزی انکساری دی بہترین مثال ہن۔ 

                       وݙے لوک ٻے کوں عزت ݙے تے خوش تھیندن، ایہو کم عبدالرزاق زاہد دا ہے، عبدالرزاق زاہد ادبی تے ثقافتی تقریبات کرویندے رہ ویندن، ہر آئے کوں عزت ݙیندن۔ مہمانیں کوں اُتے ٻلہیندن تے آپ تَلے تھی ٻہندن۔ انہاں شاعری دا آغاز 1999ء توں کیتا، سئیں شاکر مہروی کوں استاد بݨایا تے سرائیکی مشاعریں ءِ چ شرکت دے نال نال خود وی مشاعرے کرائے، 2006 توں 2008ء تئیں اپݨے استاد سئیں شاکر مہروی دے زیر سایہ کوٹ ادو وچ وݙے مشاعرے کروائے، اپݨی تنظیم پاکستان اہل قلم دا اجراء کیتا تے کوٹ ادو پریس کلب ءِ چ ٻہوں وݙی اہل قلم کانفرنس کرائی۔ 2014ء وچ سئیں احمد خان طارق دی کوٹ ادو ءِ چ تاج پوشی کرائی ڳئی، احمد خان طارق کانفرنس دی صدارت دا اعزاز راقم کوں بخشیا ڳیا، اے کانفرنس احمد خان طارق ادبی ثقافتی سنگت کوٹ ادو دی طرفوں منعقد تھئی۔ جھوک سرائیکی ملتان دے وچ وی اہل قلم کانفرنس کرائی ڳئی جیندے وچ ایوارڈ زتے شیلڈاں ݙتیاں ڳیاں، عبدالرزاق زاہد اپݨے ݙاݙا استاد سئیں احمد خان طارق دے ناں تے ادبی رسالہ ”الطارق“ دا کوٹ ادو توں اجراء کیتا۔ 

                       اے ساریاں ڳالہیں میں ایں واسطے لکھدا پیاں جو ادب دے طالب علمیں کوں سُدھ ہووے جو کئیں بندے کتنا کم کیتے۔ عبدالرزاق زاہد ادبی دنیا دے نال نال شوبز دے میدان وچ وی پیر پاتا تے ترائے سرائیکی فلماں بدلہ، زندگی، اعتبار بݨایاں تے ٹی پی گولڈ توں ریلیز تھیاں، انہاں ہک فلم محافظ وچ وی کم کیتا۔ عبدالرزاق زاہد دا اول تے آخر حوالہ سرائیکی رہ ڳئے۔ عبدالرزاق زاہدپاکستان سرائیکی رائٹرز فورم دے چیئرمین ہن تے ایں ویلے ایں فورم توں ڈھیر سارا کم کریندے پن، پچھلے سال انہاں تھل ءِ چ سرائیکی اجرک فیسٹیول کرایا تے جیرھا جو یادگار ہا، ہر پاسے سرائیکی اجرک دی بہار ہئی۔ 

                       ادبی ثقافتی سوچ دے نال نال عبدالرزاق زاہد ٻہوں اعلیٰ سیاسی سوچ رکھدن، سرائیکی صوبے واسطے نا صرف کم کریندن بلکہ دوستیں کوں وی آکھدن جو جے توݨیں اساݙا صوبہ نہ بݨسے اساݙے مسئلے حل نہ تھیسن۔ صوبہ سرائیکستان دی تحریک دے حوالے نال انہاں اساݙی جماعت سرائیکستان قومی کونسل دا ڈھیر ساتھ ݙتے تے ہمیش اساݙے مونڈھے نال مونڈھا رلئی اَمدن۔ سچے تے حقیقی سرائیکی سوجھواݨ ہن تے انشاء اللہ اساں سارے رَل تے ٻہوں جلدی اپݨی منزل حاصل کریسوں، جݙاں وی وسیب دی ادبی، ثقافتی تے سیاسی تاریخ لکھی ویسے اوں ویلھے عبدالرزاق زاہد دا ناں سرفہرست ہوسے۔ کتاب دی اشاعت تے ڈھیر مبارکباد ݙینداں تے اے وی آکھداں جو عبدالرزاق زاہد دی کتاباں تے انہاں دی جدوجہد انشاء اللہ وطن وسیب دی سنجٖاݨ تے صوبہ سرائیکستان دی واگزاری دا پیش خیمہ ثابت تھیسن۔
فریڈرک چیپمین روبنز

### فریڈرک چیپمین روبنز
فریڈرک چیپمین روبنز (25 اگست 1916 – 4 اگست 2003) ہک امریکی ماہر امراض اطفال تے وائرولوجسٹ ہن ۔ او اوبرن ، الاباما وچ پیدا تھئے تے کولمبیا ، میسوری وچ وݙے تھئے ، جتھاں انہاں ڈیوڈ ایچ ہک مین ہائی سکول وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ 

انہاں کوں 1954 وچ جان فرینکلن اینڈرز تے تھامس ہکل ویلر دے نال فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام ملا ، جیندے نال روبنز الاباما وچ پیدا تھیوݨ والے واحد نوبل انعام یافتہ بݨ ڳئے ۔ ایہ انعام ٹشو کلچر وچ پولیو وائرس کوں انج و ونج کرݨ تے ودھاوݨ دے شاندار کم کیتے ݙتا ڳیا ہا ، جنہاں جوناس سالک تے البرٹ سابن ولوں تیار کردہ ویکسینز دی راہ ہموار کیتی ۔ انہاں یونیورسٹی آف میسوری تے ہارورڈ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ 

1952 وچ انہاں کوں کیس ویسٹرن ریزرو یونیورسٹی وچ پیڈیاٹرکس دا پروفیسر مقرر کیتا ڳیا ۔ روبنز کوں 1962 وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا فیلو منتخب کیتا ڳیا ۔ 1966 توں 1980 تک ، روبنز کیس ویسٹرن وچ سکول آف میڈیسن دے ڈین ریہے ۔ انہاں 1972 وچ امریکن فلاسفیکل سوسائٹی کیتے منتخب کیتا ڳیا ۔ 1980 وچ انہاں نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے انسٹی ٹیوٹ آف میڈیسن دی صدارت سنبھالی ۔ او 1972 توں نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن ہن ۔ پنج سال بعد ، 1985 وچ روبنز کیس ویسٹرن ریزرو وچ ڈین ایمریٹس تے ممتاز یونیورسٹی پروفیسر ایمریٹس دے طور تے واپس ڳئے ۔ او 2003 وچ اپݨی موت تک میڈیکل سکول وچ موجود ریہے ۔ میڈیکل سکول دی فریڈرک سی روبنز سوسائٹی انہاں دے اعزاز وچ قائم کیتی ڳئی ہے ۔ انہاں دی ذال ، ایلس این روبنز ، 2016 وچ فوت تھی ڳئی ۔ او نوبل انعام یافتہ جان ہاورڈ نارتھروپ دی دھی ہئی ۔ 

روبنز کوں 1999 وچ امریکن فلاسفیکل سوسائٹی دا سائنسز وچ شاندار سوبھ کیتے بینجمن فرینکلن میڈل ملا ۔
تھامس ہکل ویلر

### تھامس ہکل ویلر
تھامس ہکل ویلر (15 جون 1915 – 23 اگست 2008) ہک امریکی وائرولوجسٹ ہن ۔ انہاں کوں، جان فرینکلن اینڈرز تے فریڈرک چیپمین روبنز کوں 1954 وچ فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام نال نوازیا ڳیا ہا جیندے وچ انہاں ݙسایا ہا جو انسانی ایمبریونک جلد تے پٹھے دے ٹشو کوں ملا تے ٹیسٹ ٹیوب وچ پولیو مائیلائٹس وائرس کیویں ودھائے ونڄ سڳدے ہن ۔ 

### سوانح عمری
ویلر این آربر ، مشی گن وچ پیدا تھئے تے وݙے تھئے ، تے ول یونیورسٹی آف مشی گن ڳئے ، جتھاں انہاں دے والد کارل ورنن ویلر شعبہ پیتھولوجی وچ پروفیسر ہن ۔ مشی گن وچ انہاں میڈیکل زولوجی دی تعلیم حاصل کیتی تے بی ایس تے ایم ایس دی ڈگری حاصل کیتی ، انہاں دی ماسٹر دی تھیسس مچھی دے پیراسائٹس تے ہئی ۔ 

1936 وچ ویلر ہارورڈ میڈیکل سکول وچ داخل تھئے ، تے 1939 وچ جان فرینکلن اینڈرز دے ماتحت کم کرݨا شروع کیتا ، جنہاں دے نال انہاں بعد وچ (فریڈرک چیپمین روبنز دے نال) نوبل انعام ونڈیا ۔ ایہ اینڈرز ہا جنہاں ویلر کوں وائرس تے متعدی بیماری دے اسباب دا تعین کرݨ کیتے ٹشو کلچر تکنیک تے تحقیق وچ شامل کیتا ۔ ویلر 1940 وچ اپݨی ایم ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ، تے بوسٹن دے چلڈرنز ہسپتال وچ کم کرݨ ڳئے ۔ 

1942 وچ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، او آرمی میڈیکل کورپس وچ شامل تھئے تے پورٹو ریکو وچ اینٹیلز میڈیکل لیبارٹری وچ تعینات تھئے ، انہاں میجر دا عہدہ حاصل کیتا تے سہولت دے شعبہ جات بیکٹیریالوجی ، وائرولوجی تے پیراسائٹولوجی دی سربراہی کیتی ۔ جنگ دے بعد ، او بوسٹن دے چلڈرنز ہسپتال واپس ڳئے ، تے اتھاں 1947 وچ او اینڈرز دے نال نویں بݨائی ڳئی ریسرچ ڈویژن آف انفیکشیس ڈیزیز وچ دوبارہ شامل تھئے ۔ کئی اہم عہدیاں تے فائز تھیوݨ دے بعد ، جولائی 1954 وچ انہاں ہارورڈ سکول آف پبلک ہیلتھ وچ ٹراپیکل پبلک ہیلتھ ڈیپارٹمنٹ دے سربراہ مقرر کیتا ڳیا ۔ ویلر 1953 توں 1959 تک امریکن آرمڈ فورسز ایپیڈیمیولوجیکل بورڈ دے کمیشن آن پیراسائٹک ڈیزیز دے ڈائریکٹر دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

### ایوارڈز
1954 وچ ویلر کوں روبیلا ، پولیو تے سائٹو میگالو وائرس (CMV) وائرس تے انہاں دی تحقیق دے اعتراف وچ جارج لیڈلی انعام نال نوازیا ڳیا ۔ 

پولیو تے انہاں دی تحقیق کیتے نوبل انعام جيتݨ دے علاوہ ، ویلر شسٹوسومیاسس تے کاکسکی وائرس دے علاج وچ وی حصہ پایا ۔ او ویریسیلا کیتے ذمہ دار وائرس کوں انج و ونج کرݨ والے وی پہلے شخص ہن ۔ 1996 وچ انہاں امریکن سوسائٹی آف ٹراپیکل میڈیسن اینڈ ہائیجین توں والٹر ریڈ میڈل نال نوازیا ڳیا ۔ 

### ذاتی زندگی
1945 وچ ویلر کیتھلین فاہی نال شادی کیتی ، جیڑھی 2011 وچ 95 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳئی ۔ انہاں دے ݙو پتر تے ݙو دھیاں ہن ۔
ایکسل ہیوگو تھیوڈور تھیوریل

### ایکسل ہیوگو تھیوڈور تھیوریل
ایکسل ہیوگو تھیوڈور تھیوریل (6 جولائی 1903 – 15 اگست 1982) ہک سویڈش سائنسدان تے طب وچ نوبل انعام یافتہ ہن ۔ 

اوہ لنکپنگ وچ تھورے تھیوریل تے انہاں دی ذال ارمیدا بل دے گھر پیدا تھئے ۔ تھیوریل لنکپنگ دے کاتیدرل سکولان وچ سیکنڈری سکول ڳئے تے 23 مئی 1921 کوں اتھاں اپݨا امتحان پاس کیتا ۔ ستمبر وچ انہاں کیرولنسکا انسٹی ٹیوٹ وچ طب دی تعلیم حاصل کرݨا شروع کیتا تے 1924 وچ انہاں بیچلر آف میڈیسن دی ڈگری حاصل کیتی ۔ ول انہاں پروفیسر البرٹ کالمیٹ دے ماتحت پیرس دے پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ ترائے مہینے بیکٹیریالوجی دی تعلیم حاصل کیتی ۔ 1930 وچ انہاں بلڈ پلازما دے لیپڈز دے نظریہ نال اپݨی ایم ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ، تے کیرولنسکا انسٹی ٹیوٹ وچ فزیولوجیکل کیمسٹری دے پروفیسر مقرر تھئے ۔ 

تھیوریل ، جنہاں اپݨا پورا کیریئر اینزائم ریسرچ کیتے وقف کر ݙتا ، آکسیڈوریڈکٹیس اینزائمز تے انہاں دے اثرات دریافت کرݨ تے 1955 وچ فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام حاصل کیتا ۔ انہاں دی سائنسی سانجھ وچ سوڈیم فلورائیڈ دے زہریلے اثرات دا نظریہ وی شامل ہا جیڑھا جو انساناں دے اہم اینزائمز دے کوفیکٹرز تے ہوندے ۔ 1936 وچ انہاں نوبل میڈیکل انسٹی ٹیوٹ دے نویں قائم تھیوݨ والے بائیو کیمیکل ڈیپارٹمنٹ دے سربراہ مقرر کیتے ڳئے ، جیڑھا جو انسٹی ٹیوٹ نال تعلق رکھݨ والا پہلا محقق ہا جینکوں نوبل انعام نال نوازیا ڳیا ۔ انہاں دے کم الکحل ڈی ہائیڈروجنیسس ، اینزائمز تے سبقت ڳئی پیش رفت کیتی جیڑھے جگر تے ٻئے ٹشوز وچ الکحل کوں ڳھلیندن ۔ انہاں فرانس ، بیلجیم ، برازیل تے ریاستہائے متحدہ امریکہ دیاں یونیورسٹیاں وچ آنریری ڈگریاں ملیاں ۔ او امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز تے یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن ہن ، تے امریکن فلاسفیکل سوسائٹی دے بین الاقوامی رکن ہن ۔ 

تھیوریل سٹاک ہوم وچ فوت تھی ڳئے تے انہاں کوں نورا بیگریوننگسپلاتسن  وچ انہاں دی ذال ، ایلن مارگٹ الزبتھ تھیوریل ، ہک ممتاز پیانو نواز تے ہارپسیکورڈسٹ دے نال دفن کیا ڳیا ، جیڑھی 2002 وچ فوت تھی ڳئی ہئی ۔
آندرے فریڈرک کورننڈ

### آندرے فریڈرک کورننڈ
آندرے فریڈرک کورننڈ (24 ستمبر 1895 – 19 فروری 1988) ہک فرانسیسی-امریکی طبیب تے فزیالوجسٹ ہن ۔ کورننڈ کوں 1956 وچ ورنر فورسمین تے ڈکنسن رچرڈز دے نال کارڈیک کیتھٹیرائزیشن دی تیاری کیتے فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام نال نوازیا ڳیا ۔ 

پیرس وچ پیدا تھیوݨ والے کورننڈ 1930 وچ ریاستہائے متحدہ امریکہ ہجرت کر ڳئے تے 1941 وچ قدرتی شہری بݨ ڳئے ۔ اپݨے کیریئر دے ٻہوں سارے حصے کیتے ، کورننڈ کولمبیا یونیورسٹی کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز وچ پروفیسر ہن تے نیو یارک سٹی دے بیلیویو ہسپتال وچ کم کریندے ہن ۔ 

ٻہوں سارے طبی تحقیقی مراکز انہاں دے کم کوں سراہا اے ، تے انہاں رائل سویڈش سوسائٹی آف میڈیسن دا اینڈرز ریٹزیئس سلور میڈل (1946) ، بنیادی طبی تحقیق کیتے البرٹ لاسکر ایوارڈ (1949) ، امریکن کالج آف فزیشنز دا جان فلپس میموریل ایوارڈ (1952) ، بیلجیم دی اکیڈمی روائل ڈی میڈیسن تے پیرس دی اکیڈمی نیشنل ڈی میڈیسن دا گولڈ میڈل (1956) ملیا ۔ انہاں سٹراسبرگ (1957) ، لیون (1958) ، برسلز (1959) ، پیسا (1961) دیاں یونیورسٹیاں تے برمنگھم یونیورسٹی (1961) توں ڈاکٹر (آنورس کازہ) منتخب کیتا ڳیا ۔ 

1981 وچ کورننڈ ورلڈ کلچرل کونسل دے بانی رکن بݨ ڳئے ۔ 

انہاں دی بیوہ بیٹریس 1993 وچ 90 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳئی ۔
ماریہ خان

ماریہ خان (اردو: ماریہ خان، کنوں) ہِک پاکستانی اداکارہ، ماڈل، میزبان اَتے صوتی اداکارہ ہِن۔ اُوہ ڈرامیاں "بابا جانی"، "ہری ہری چوڑیاں" اَتے "حِدّت" وِچ آپݨے کرداراں کِیتے مشہور ہِن۔

## حیاتی دا احوال
ماریہ خان 5 اکتوبر 1988ء کوں پاکستان دے شہر کوئٹہ وِچ ڄَمّی ہَئی۔ اُوں نے سینٹ جوزف کالج کنوں آپݨی تعلیم پوری کِیتی۔ ماریہ نے 2000ء وِچ فلمی دُنیاں وِچ پیر رکّھیا۔

## فلمو گرافی

### ٹیلی ویژن

### فلم

## ایوارڈز اَتے  نامزدگی

* پی ٹی وی قومی ایوارڈ یافتہ اداکارہ

## حوالے

ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن میزبان
ونکی:پاکستانی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:پاکستانی ماڈل زنانیاں
ونکی:پی ٹی وی اعزاز گِھنّݨ آلے
ونکی:پاکستانی ٹیلی ویژن دیاں اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دی پاکستانی اداکار زنانیاں
فریٹز البرٹ لپمین

### فریٹز البرٹ لپمین
فریٹز البرٹ لپمین (12 جون ، 1899 – 24 جولائی ، 1986) ہک جرمن-امریکی بائیو کیمسٹ ہن تے 1945 وچ کوئنزائم اے دے شریک دریافت کنندہ ہن ۔ ایندے کیتے ، کوئنزائم اے تے ٻئی تحقیق دے نال ، انہاں کوں 1953 وچ فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام نال نوازیا ڳیا جیڑھا انہاں ہانس ایڈولف کریبز دے نال سانجھا کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
لپمین جرمنی دے شہر کونگزبرگ وچ ہک یہودی خاندان وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والدین گیرٹروڈ تے لیوپولڈ لپمین ہن ، جیڑھے ہک وکیل ہن ۔ 

لپمین یونیورسٹیاں کونگزبرگ ، برلن تے میونخ وچ طب دی تعلیم حاصل کیتی ، تے 1924 وچ برلن وچ گریجویشن کیتی ۔ او پروفیسر ہانس میروین دے ماتحت کیمسٹری دی تعلیم حاصل کرݨ کیتے کونگزبرگ واپس ڳئے ۔ 1926 وچ او اپݨی ڈاکٹریٹ تھیسس کیتے قیصر ولہیم انسٹی ٹیوٹ فار بائیولوجی ، ڈاہلیم ، برلن وچ اوٹو میئرہوف نال شامل تھئے ۔ ایندے بعد او میئرہوف دے نال ہائیڈلبرگ وچ قیصر ولہیم انسٹی ٹیوٹ فار میڈیکل ریسرچ وچ ڳئے ۔ 

### کیریئر
1939 توں ، لپمین ریاستہائے متحدہ امریکہ وچ رہندے تے کم کریندے ہن ۔ او 1939 توں 1941 تک کارنیل یونیورسٹی میڈیکل کالج ، نیویارک دے شعبہ بائیو کیمسٹری وچ ریسرچ ایسوسی ایٹ ہن ۔ او 1941 وچ بوسٹن دے میساچوسٹس جنرل ہسپتال دے تحقیقی عملے وچ شامل تھئے ، پہلے شعبہ سرجری وچ ریسرچ ایسوسی ایٹ دے طور تے ، ول ہسپتال دی بائیو کیمیکل ریسرچ لیبارٹری وچ اپݨے گروپ دی سربراہی کیتی ۔ 1949 توں 1957 تک او ہارورڈ میڈیکل سکول وچ بائیولوجیکل کیمسٹری دے پروفیسر ہن ۔ 1957 توں بعد ، انہاں نیو یارک سٹی دی راک فیلر یونیورسٹی وچ تعلیم ݙتی تے تحقیق کیتی ۔ 

1953 وچ لپمین کوں "کوئنزائم اے دی دریافت تے درمیانی میٹابولزم کیتے ایندی اہمیت" کیتے فزیالوجی تے میڈیسن وچ نوبل انعام دا ادھا حصہ ملا ۔ ایوارڈ دا ٻیا ادھا حصہ ہانس ایڈولف کریبز جتیا ۔ لپمین کوں 1966 وچ نیشنل میڈل آف سائنس نال نوازیا ڳیا ۔ انہاں کوئنزائم اے دی ہک ونکی لبھݨ کیتے اپݨی دریافت وچ مزید غوطہ زن تھیوݨ دی کوشش کیتی ، جینکوں ہݨ پینتھین دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے ۔ او امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز ، یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ، تے امریکن فلاسفیکل سوسائٹی دے منتخب رکن ہن ۔ 

لپمین اپݨے مضمون "میٹابولک جنریشن اینڈ یوٹیلائزیشن آف فاسفیٹ بانڈ انرجی" وچ توانائی نال بھرپور بائیو مالیکیولز جیویں جو اے ٹی پی وچ موجود اعلیٰ توانائی نال بھرپور فاسفیٹ کوں ظاہر کرݨ کیتے مخصوص سکوگل نشان (~) متعارف کرایا ۔ اپݨے کم دے بارے وچ انہاں آکھیا جو "بائیو سنتھیسس دے شعبے وچ اساݙے کول ترقی دی ہک نادر مثال اے جیڑھی سادگی تے ویندی ہے ۔ "

### ذاتی زندگی
1931 وچ لپمین ایل فریڈا ایم ہال نال شادی کیتی ۔ انہاں دا ہک پتر ہا ۔ لپمین 1986 وچ نیو یارک وچ فوت تھی ڳئے ۔ انہاں دی بیوہ 2008 وچ 101 سال دی عمر وچ فوت تھی ڳئی ۔
ڈکنسن رچرڈز

### ڈکنسن رچرڈز
ڈکنسن ووڈروف رچرڈز جونیئر (30 اکتوبر 1895 – 23 فروری 1973) ہک امریکی طبیب تے فزیالوجسٹ ہن ۔ انہاں کوں 1956 وچ آندرے فریڈرک کورننڈ تے ورنر فورسمین دے نال کارڈیک کیتھٹیرائزیشن دی تیاری تے ٻہوں ساری کارڈیک بیماریاں دی خصوصیات کیتے فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام دا شریک وصول کنندہ قرار ݙتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی
رچرڈز اورنج ، نیو جرسی وچ پیدا تھئے ہن ۔ انہاں کنیکٹیکٹ دے ہاٹچکس سکول وچ تعلیم حاصل کیتی ، تے 1913 وچ ییل یونیورسٹی وچ داخلہ گھدا ۔ ییل وچ انہاں انگریزی تے یونانی دی تعلیم حاصل کیتی ، تے 1917 وچ سینئر سوسائٹی سکرول اینڈ کی دے رکن دے طور تے گریجویشن کیتی ۔ 

### کیریئر
او 1917 وچ یونائیٹڈ سٹیٹس آرمی وچ شامل تھئے ، تے ہک آرٹلری انسٹرکٹر بݨ ڳئے ۔ انہاں 1918 توں 1919 تک فرانس وچ آرٹلری افسر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

جݙݨ او ریاستہائے متحدہ امریکہ واپس ڳئے ، رچرڈز کولمبیا یونیورسٹی کالج آف فزیشنز اینڈ سرجنز وچ ڳئے ، 1922 وچ ایم اے دی ڈگری تے 1923 وچ ایم ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ او نیو یارک دے پریس بائیٹیرین ہسپتال دے عملے وچ 1927 تک ریہے ، جݙݨ او انگلینڈ ڳئے تے لندن دے نیشنل انسٹی ٹیوٹ فار میڈیکل ریسرچ وچ سر ہنری ڈیل دے ماتحت جگر وچ گردش دے کنٹرول تے کم کرݨ ڳئے ۔ 

1928 وچ رچرڈز پریس بائیٹیرین ہسپتال واپس ڳئے تے پلمونری تے سرکولیٹری فزیالوجی تے تحقیق شروع کیتی ، ہارورڈ دے پروفیسر لارنس ہینڈرسن دے ماتحت کم کریندے ہوئے ۔ انہاں نیو یارک دے بیلیویو ہسپتال وچ اینڈرے کورننڈ دے نال مل کر کم کرݨ شروع کیتا ، جیڑھا جو پلمونری فنکشن تے کم کریندا ہا ۔ شروع وچ انہاں دی تحقیق پلمونری بیماری وچ مبتلا مریضاں وچ پلمونری فنکشن دا مطالعہ کرݨ دے طریقیاں تے مرکوز ہئی ۔ 

انہاں دی تحقیق دا اڳلا شعبہ دل دے کیتھٹیرائزیشن کیتے ہک تکنیک تیار کرݨ ہا ۔ ایں تکنیک کوں استعمال کریندے ہوئے او صدمے ، دل دی ناکامی دی فزیالوجی دا مطالعہ تے خصوصیات بیان کرݨ دے قابل تھئے ۔ انہاں کارڈیک دوائیاں دے اثرات کوں ماپیا تے دائمی کارڈیک بیماریاں تے پلمونری بیماریاں وچ مختلف ونکی دی خرابی بیان کیتی تے انہاں دے علاج ݙسائے ، تے پیدائشی دل دیاں بیماریاں دی تشخیص کیتے تکنیک تیار کیتیاں ۔ ایں کم کیتے ، رچرڈز ، کورننڈ ، تے ورنر فورسمین کوں 1956 کیتے فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام نال نوازیا ڳیا ۔ 

1945 وچ رچرڈز اپݨی لیب کوں نیو یارک دے بیلیویو ہسپتال وچ منتقل کر ݙتا ۔ 1947 وچ انہاں کولمبیا یونیورسٹی وچ لیمبرٹ پروفیسر آف میڈیسن بݨایا ڳیا ، جتھاں او 1925 توں پڑھیندے ریہے ہن ۔ اپݨے کیریئر دے دوران انہاں مرک شارپ اینڈ ڈوہمے کمپنی دے مشیر دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں ، تے مرک مینول دی ایڈیٹنگ وی کیتی ۔ رچرڈز 1961 وچ بیلیویو تے کولمبیا وچ اپݨے عہدیاں توں ریٹائر تھی ڳئے ۔ 

### عالمی پالیسی
او ہک عالمی آئین دا مسودہ تیار کرݨ کیتے ہک کنونشن منعقد کرݨ دے معاہدے تے دستخط کرݨ والیاں وچوں ہک ہن ۔ نتیجے دے طور تے ، انسانی تاریخ وچ پہلی وار ، ہک ورلڈ کانسٹیٹیوینٹ اسمبلی زمین دی فیڈریشن کیتے آئین دا مسودہ تیار کرݨ تے منظور کرݨ کیتے منعقد تھئی ۔ 

### اعزاز
رچرڈز کوں ٻہوں سارے ٻئے اعزازات وی ملے ، جنہاں وچ 1960 وچ امریکن کالج آف فزیشنز دا جان فلپس میموریل ایوارڈ ، 1963 وچ شیولیئر ڈی لا لیجن ڈی ہونر ، 1968 وچ ٹروڈو میڈل ، تے 1970 وچ ایسوسی ایشن آف امریکن فزیشنز دا کوبر میڈل شامل ہن ۔ 

او لیک ویل ، کنیکٹیکٹ وچ فوت تھی ڳئے تے انہاں دی ذال کانسٹینس 1990 وچ فوت تھی ڳئی ۔
ڈینیئل بوویٹ

### ڈینیئل بوویٹ
ڈینیئل بوویٹ (23 مارچ 1907 – 8 اپریل 1992) ہک سوئس وچ پیدا تھیوݨ والے اطالوی فارماکولوجسٹ ہن جنہاں مخصوص نیورو ٹرانسمیٹرز دے عمل کوں روکݨ والیاں دوائیاں دی دریافت تے 1957 دا فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام جتیا ۔ او 1937 وچ اینٹی ہسٹامائنز دی دریافت کیتے سب توں زیادہ ڄاݨے ویندن ، جیڑھا جو نیورو ٹرانسمیٹر ہسٹامین کوں روکیندن تے الرجی دی دوا وچ استعمال تھیندن ۔ انہاں دی ٻئی تحقیق وچ کیموتھراپی ، سلفا ڈرگز ، ہمدرد اعصابی نظام ، کیورارے دی فارماکولوجی تے ٻئے نیورو فارماکولوجیکل دلچسپیاں تے کم شامل ہن ۔ 

1965 وچ بوویٹ ہک سٹڈی ٹیم دی قیادت کیتی جنہاں ایہ نتیجہ کڈھیا جو تمباکو سگریٹ نوشی کرن نال صارفین دی ذہانت وچ اضافہ تھیندے ۔ انہاں نیو یارک ٹائمز کوں ݙسایا جو مقصد "عبقری پیدا کرݨا کائنا ہا ، بلکہ صرف گھٹ باصلاحیت فرد کوں ایں پوزیشن وچ رکھݨا ہا جو او تسلی بخش ذہنی تے فکری ترقی تک پہنچ سڳے ۔ "

بوویٹ سوئٹزرلینڈ دے فلوریئر وچ پیدا تھئے ہن ۔ او مقامی ایسپیرانتو ٻولݨ والے ہن ۔ انہاں 1927 وچ یونیورسٹی آف جنیوا توں گریجویشن کیتی تے 1929 وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 1929 تے 1947 دے درمیان ، انہاں پیرس دے پاسچر انسٹی ٹیوٹ وچ کم کیتا ۔ ول او 1947 وچ روم دے انسٹیٹیوٹو سپیریئر دی سینیٹا (سپیرئیر انسٹی ٹیوٹ آف ہیلتھ) وچ منتقل تھی ڳئے ۔ ݙو سال بعد ، 1949 وچ بوویٹ کوں یونیورسٹی آف ایڈنبرگ دا کیمرون پرائز فار تھراپیوٹکس نال نوازیا ڳیا ۔ 1964 وچ او اٹلی دی یونیورسٹی آف سساری وچ پروفیسر بݨ ڳئے ۔ 1969 توں 1971 تک ، او روم وچ نیشنل ریسرچ کونسل دی سائیکو بائیولوجی اینڈ سائیکو فارماکولوجی لیبارٹری دے سربراہ ہن ، تے ول یونیورسٹی آف روم لا سپینزا وچ پروفیسر بݨݨ کیتے دستبردار تھی ڳئے ۔ او 1982 وچ ریٹائر تھئے ۔
شہباز شریف

میاں محمد شہباز شریف (ڄم: 23 ستمبر 1951ء) ہک پاکستانی سیاست دان تے تاجر ہن۔ اوہ مارچ 2024ء توں پاکستان دے 23ویں وزیراعظم دے طور تے خدمات انجام ݙیندے پئے ہن۔ ایں توں پہلے اوہ اپریل 2022ء توں اگست 2023ء تک وی ایں عہدے تے فائز رہ چکیے ہن۔ شہباز شریف پاکستان مسلم لیگ (ن) دے صدر وی ہن۔ اوہ اپݨے سیاسی کیریئر وچ ترائے واری پنجاب دے وزیراعلیٰ رہ چکیے ہن، جیندے نال اوہ پنجاب دے سب توں طویل عرصے تک وزیراعلیٰ رہوݨ آلے رہنما بݨ ڳئے ہن۔

شہباز شریف دا تعلق شریف خاندان نال ہے۔ انہاں دے والد میاں محمد شریف (بانی اتفاق گروپ) ہن تے سابق وزیراعظم پاکستان نواز شریف انہاں دے وݙے بھرا ہن۔ شہباز شریف 1988ء وچ پنجاب صوبائی اسمبلی تے 1990ء وچ قومی اسمبلی پاکستان دے رکن منتخب تھئے۔ 1997ء وچ اوہ ترئے وار پنجاب دے وزیراعلیٰ بݨیے تے اپݨے دور وچ پنجاب وچ ترقیاتی کم کیتے۔

## جلاوطنی تے واپسی
1999ء دے فوجی انقلاب دے بعد، شہباز شریف نے سعودی عرب وچ جلاوطنی دی زندگی گزاری۔ 2007ء وچ اوہ پاکستان واپس آئے تے 2008ء دے عام انتخابات وچ کامیابی دے بعد ولاپنجاب دے وزیراعلیٰ منتخب تھئے۔ انہاں دے دور وچ بنیادی ڈھانچے دی ترقی تے ڈینگی بخار دے خلاف کامیاب مہم چلائی ڳئی۔

## وزیراعظم دے طور تے
شہباز شریف پہلی وار اپریل 2022ء وچ وزیراعظم بݨے، جݙݨ عمران خان دی حکومت ختم تھئی۔ اوہ 11 اپریل 2022ء کوں وزیراعظم منتخب تھئے تے اپݨا حلف چاتا۔ مارچ 2024ء وچ اوہ ولاوزیراعظم منتخب تھئے، جیندے وچ انہاں کوں 201 ووٹ ملے۔

## خاندان
شہباز شریف 23 ستمبر 1951ء کوں لاہور وچ  ڄمیے۔ انہیں دے والد میاں محمد شریف ہک صنعت کار ہن تے انہاں دے وݙے بھرا نواز شریف ترائے واری پاکستان دے وزیراعظم رہ چکیے ہن۔ شہباز شریف دے ٻال حمزہ شہباز شریف تے مریم نواز شریف وی سیاست وچ سرگرم ہن۔

## الزامات تے مقدمات
2018ء وچ شہباز شریف کوں صاف پانی اسکینڈل تے آشیانہ ہاؤسنگ اسکینڈل دے الزامات وچ گرفتار کیتا ڳیا۔ نیب دے مطابق، انہاں نے اپݨے سیاسی اثر و رسوخ دا غلط استعمال کیتا تے حکومتی خزانے کوں نقصان پہنچایا۔

شہباز شریف ہک تجربہ کار سیاست دان ہن تے انہاں دا سیاسی سفر کامیابیں تے چیلنجز نال بھریا ہویا ہے۔ اوہ پاکستان دی سیاست وچ ہک اہم کردار ادا کریندے پئے ہن۔

## حوالہ
[link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:SCO_meeting_(2022-09-16).jpg|thumb|250x250px|شہباز شریف سمرقند وچ 2022ء [شنگھائی تعاون تنظیم دے سربراہی اجلاس وچ]]

ونکی:شریف ٹَٻَّر
ونکی:مریم نواز
ونکی:وزیر اعلیٰ پنجاب
ونکی:وزیر اعظم پاکستان
ونکی:سیاسی اڳواݨ
ونکی:پاکستانی
ونکی:پاکستان دے وزیر اعظم
ونکی:نگران وزیر اعظم
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:پاکستان مسلم
ایڈورڈ ٹیٹم

### ایڈورڈ ٹیٹم
ایڈورڈ لاری ٹیٹم (14 دسمبر 1909 – 5 نومبر 1975) ہک امریکی جینیٹکسٹ ہن ۔ انہاں 1958 وچ جارج ویلز بیڈل دے نال ادھا نوبل انعام فزیالوجی یا میڈیسن وچ ونڈیا جیندے وچ انہاں ݙسایا جو جینز میٹابولزم وچ انفرادی قدماں کوں کنٹرول کریندن ۔ اوں سال دا ٻیا ادھا انعام جوشوا لیڈربرگ کوں ڳیا ۔ ٹیٹم یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ، امریکن فلاسفیکل سوسائٹی تے امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے منتخب رکن ہن ۔ 

تعلیم

ایڈورڈ لاری ٹیٹم 14 دسمبر 1909 کوں بولڈر ، کولوراڈو وچ آرتھر ایل ٹیٹم تے میبل ویب ٹیٹم دے گھر پیدا تھئے ۔ آرتھر ایل ٹیٹم ہک کیمسٹری پروفیسر ہن ، جیڑھے 1925 تک میڈیسن دی یونیورسٹی آف وسکونسن وچ فارماکولوجی دے پروفیسر ہن ۔ 

ایڈورڈ لاری ٹیٹم ݙو سال یونیورسٹی آف شکاگو وچ کالج وچ شرکت کیتی ، ول یونیورسٹی آف وسکونسن–میڈیسن وچ منتقل تھی ڳئے ، جتھاں انہاں 1931 وچ بی اے تے 1934 وچ پی ایچ ڈی حاصل کیتی ۔ انہاں دا مقالہ مائیکرو آرگنائزمز دی بائیو کیمسٹری وچ تعلیم (1934) ہا ۔ 

کیریئر

1937 وچ شروع تھیندے ہوئے ، ٹیٹم سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ کم کیتا ، جتھاں انہاں بیڈل دے نال اپݨا تعاون شروع کیتا ۔ ول او 1945 وچ ییل یونیورسٹی وچ منتقل تھی ڳئے جتھاں انہاں لیڈربرگ دی رہنمائی کیتی ۔ او 1948 وچ سٹینفورڈ واپس ڳئے تے ول 1957 وچ راک فیلر انسٹی ٹیوٹ دی فیکلٹی وچ شامل تھئے ۔ او 5 نومبر 1975 کوں نیو یارک سٹی وچ اپݨی موت تک اتھاں ریہے ۔ سگریٹ دے عادی ٹیٹم دل دی ناکامی نال فوت تھی ڳئے جیڑھی دائمی ایمفیسیما نال پیچیدہ ہئی ۔ انہاں دی آخری ذال ایلسی برگلینڈ 1998 وچ فوت تھی ڳئی ۔ 

تحقیق

ٹیٹم تے بیڈل نیوروسپورا وچ بائیو کیمیائی میوٹیشنز دا شاندار مطالعہ کیتا ، جیڑھا 1941 وچ شائع تھیا ۔ انہاں دے کم جین دے عمل دی تحقیق دا ہک پروٹو ٹائپ تے بائیو کیمیائی رستیاں وچ میوٹیشنز دے تجزیے کیتے ہک نواں تے موثر تجرباتی طریقہ کار مہیا کیتا ۔ بیڈل تے ٹیٹم دے اہم تجربات وچ بریڈ مولڈ نیوروسپورا کراسا کوں ایکس ریز نال بے نقاب کرݨا شامل ہا ، جیندے نال میوٹیشنز تھئے ۔ تجربات دی ہک سیریز وچ انہاں ݙکھایا جو ایہ میوٹیشنز مخصوص اینزائمز وچ تبدیلیاں دا سبب بݨدے ہن جیڑھے میٹابولک رستیاں وچ شامل ہن ۔ ایں ڳالھ انہاں جینز تے اینزیمیٹک رد عمل دے درمیان براہ راست تعلق تجویز کرݨ تے مجبور کیتا ، جینکوں "ہک جین ، ہک اینزائم" مفروضہ دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہے ۔ 

ٹیٹم اپݨا کیریئر بائیو سنتھیٹک رستیاں تے بیکٹیریا دی جینیات دا مطالعہ کرݨ وچ گزاریا ۔ انہاں دی لیبارٹری وچ تحقیق دا ہک فعال شعبہ ایسچریچیا کولی وچ ٹرپٹوفان بائیو سنتھیسس دی بنیاد کوں سمجھݨا ہا ۔ ٹیٹم تے انہاں دے شاگرد جوشوا لیڈربرگ ݙکھایا جو ای کولی دوبارہ اتحاد دے ذریعے جینیٹک معلومات شیئر کر سڳدا ہے ۔ 

1958 ، فزیالوجی یا میڈیسن وچ نوبل انعام (جارج ویلز بیڈل تے جوشوا لیڈربرگ دے نال) جیندے وچ ݙسایا ڳیا جو جینز میٹابولزم وچ انفرادی قدماں کوں کنٹرول کریندن ۔ 

1957 ، رکن ، امریکن فلاسفیکل سوسائٹی ، 

1952 ، رکن ، یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ،
صاف پانی اسکینڈل

صاف پانی اسکینڈل ہک وݙا مالی اسکینڈل ہے جیہڑا پنجاب، پاکستان وچ صاف پاݨی فراہم کرݨ دے منصوبے نال منسلک ہے۔ ایہ اسکینڈل میاں محمد شہباز شریف دے دورِ حکومت وچ سامݨے آیا، جݙݨ اوہ پنجاب دے وزیراعلیٰ ہن۔ ایں منصوبے دا مقصد صاف پاݨی دی فراہمی کوں بہتر بݨاوݨ ہئی، پر ایندے وچ مالی بدعنوانی تے بے ضابطگیاں دے الزامات سامݨے آئے۔

## اسکینڈل دی تفصیل
صاف پاݨی منصوبے دے تحت پنجاب دے مختلف علاقیاں وچ صاف پاݨی دی سہولت فراہم کرݨ دا ہک وݙا پلان بݨایا ڳیا ہئی۔ ایں منصوبے دے کیتے کروڑاں روپے دی رقم مختص کیتی ڳئی ہئی۔ پر، بعد وچ ایہ انکشاف تھیا جو ایں منصوبے وچ کروڑاں روپے دی بدعنوانی تھئی ہے۔ الزام ہے جو منصوبے دے ٹھیکے غیر معیاری کمپنیاں کوں ݙتے ڳئے تے انہاں کمپنیاں نے صاف پاݨی دے معیار کوں نظرانداز کیتا۔

## الزامات

* **مالی بدعنوانی**: ایہ الزام ہے جو منصوبے دے کیتے مختص کیتی ڳئی رقم دا غلط استعمال کیتا ڳیا تے کروڑاں روپے لوٹیے ڳئے۔
* **غیر معیاری کم**: صاف پانی دے منصوبے وچ غیر معیاری مواد تے ٹیکنالوجی استعمال کیتی ڳئی، جیندے نال پاݨی دا معیار خراب تھیا۔
* **اقربا پروری**: الزام ہے جو منصوبے دے ٹھیکے شہباز شریف دے قریبی لوکیں تے دوستاں کوں ݙتے ڳئے، جیندے نال مالی بدعنوانی تھئی۔

## تحقیقات تے نتائج
ایں اسکینڈل دی تحقیقات **[[قومی احتساب بیورو (نیب)]]** نے کیتیاں۔ نیب دے مطابق، شہباز شریف تے انہاں دے اہلکاراں نے اپݨے سیاسی اثر و رسوخ دا استعمال کر تے منصوبے وچ مالی بدعنوانی کیتی۔ تحقیقات دے دوران ایہ وی انکشاف تھیا جو منصوبے دے لیے مختص کیتی ڳئی رقم دا وݙا حصہ غلط طریقے نال استعمال کیتا ڳیا ہئی۔

## اثرات
ایں اسکینڈل دے نتیجے وچ عوام وچ شدید غم و غصہ پیدا تھیا، کیوں جو صاف پاݨی دی فراہمی دا ایہ منصوبہ عوام دی صحت تے بہبود دے کیتے بݨایا ڳیا ہئی۔ مالی بدعنوانی دے الزامات نے شہباز شریف دی سیاسی ساکھ کوں وی متاثر کیتا۔

## نتیجہ
صاف پاݨی اسکینڈل پاکستان وچ مالی بدعنوانی دی ہک وݙی مثال ہے۔ ایں اسکینڈل نے حکومتی منصوبیاں وچ شفافیت تے احتساب دی اہمیت کوں واضح کیتا ہے۔ ایں اسکینڈل دے بعد عوام دی حکومتی اداریاں تے بھروسہ کم تھیا ہے تے مالی بدعنوانی دے خلاف آوازاں بلند تھیاں ہن۔

## حوالہ
بجیرمی

سلیمان بن محمد بن عمر بجیریمی (1131ھ - 1221ھ = 1719 - 1806) مصر دے عالم دین، شافعی فقیہ تے مشہور محدث ہن۔ 

## حیاتی
اوہ 1131ھ وچ مصر دے غربیہ گورنریٹ دے ہک دیہات بجیرم وچ ڄمیے ہن۔ اوہ بلوغت توں پہلے قاہرہ آئے تے انہاں دی پرورش انہاں دے رشتہ دار شیخ موسی بجیرمی نے کیتی۔ الازہر وچ قرآن حفظ کیتا تے تعلیم حاصل کیتی تے زندگی دے آخر وچ بینائی توں محروم تھی ڳئے۔

## نسب
انہاں دا سلسلۂ نسب شیخ جمعہ زیدی توں ختم تھیندا ہے تے شیخ جمعہ دا سلسلۂ نسب محمد بن حنفیہ تک ویندا ہے۔

## شیوخ
بجیرمی نے شیخ عشماوی توں صحیح بخاری، صحیح مسلم، ابوداؤد، الترمذی، الشفاء تے المواہیب پڑھیاں۔ انہاں نے شیخ الاسلام زکریا الانصاری توں کجھ نصاب پڑھیا تے شمس الدین الرملی تے ابن حجر نے شیخ حفنی توں کجھ اسباق وچ شرکت کیتی۔ معلوی، جوہری تے مدابغی نے انہاں کوں منظور کیتا تے انہاں نے مصطفی دیربی تے ݙوجھیاں توں وی علم حاصل کیتا۔ انہاں نے شیخ علی سعیدی عدوی دے اسباق وچ وی شرکت کیتی۔ السید البلیدی دے اسباق وچ وی شرکت کیتی تے بہت سارے شیوخ توں علم حاصل کیتا، جیویں کہ شیخ عطیہ اجہوری تے ٻئے۔

## تصانیف
انہاں دیاں تصانیف وچ شامل ہن:

# **حاشية التجريد لنفع العبيد على شرح المنهاج في فقه الشافعية**، 4 حصے۔
# **حاشية تحفة الحبيب على شرح الخطيب**، 4 حصے۔

## فضائل
جبیرتی نے "تاريخ عجائب الآثار في التراجم والأخبار" وچ انہاں دے بارے وچ آکھیا ہے: "شیخ، فقیہ، محدث، محدثین دے سربراہ، باقی پیشرو تے ستون ہن۔ اوہ ہک چنڳے انسان ہن، چنڳے اخلاق آلے، لوکیں نال گھل ملݨ توں دور رہندے ہن تے اوہ اپݨے معاملات کوں قبول کرݨ آلے ہن تے ٻہوں  سارے لوکیں نے (انہاں توں) فائدہ چاتا تے اوہ نابینا ہن۔ انہاں دی عمر سو سال توں زیادہ ہے۔

## وفات
اپݨی وفات توں پہلے، اوہ غربیہ گورنری وچ بجیرم دے کول مصطیہ دا سفر کیتا، جتھاں انہاں دا انتقال تیرہ رمضان المبارک سنہ 1221ھ کوں تھیا تے اوتھائیں ہی  دفن تھئے۔

## حوالہ
امام محمد الباقر

امام محمد الباقر (ع) حضرت امام زین العابدین (ع) دے فرزند ہن تے شیعہ اسلام دے پنجویں امام ہن۔ آپ دا ناں "محمد" تے کنیت "ابو جعفر" ہئی، جبکہ لقب "الباقر" ہئی، جیندا مطلب ہے "علم کوں کھولݨ والا"۔ اے لقب آپ کوں علم تے دانش دے میدان وچ آپ دے وݙے کردار دی وجہ نال ݙتا ڳیا ہئی۔

## پیدائش تے خاندان
امام محمد الباقر (ع) دی پیدائش 57 ہجری (677 عیسوی) وچ مدینہ منورہ وچ تھئی۔ آپ دے والد حضرت امام زین العابدین (ع) چوتھے امام ہن تے والدہ حضرت فاطمہ بنت امام حسن (ع) ہن، جیہڑی امام حسن مجتبی (ع) دی دختر ہن۔ ایں طرحاں امام باقر (ع) ݙوہاں طرفوں "علوی" تے "فاطمی" نسب رکھدے ہن۔

## امامت
امام محمد الباقر (ع) نے 94 ہجری وچ اپݨے والد امام زین العابدین (ع) دی شہادت دے بعد امامت دا منصب سنبھالیا۔ آپ دی امامت دا دور اموی حکومت دے دور وچ آیا، جیہڑا سیاسی اعتبار نال ٻہوں پریشان کن تے مشکل ہئی۔ ایندے باوجود، امام باقر (ع) نے علم تے تعلیم دے میدان وچ وݙے کم کیتے تے اسلامی علوم کوں عام کیتا۔

## علمی خدمات
امام باقر (ع) کوں "باقر العلوم" دے ناں نال وی ڄاݨا ویندے، کیونکہ آپ نے علم تے دانش دے دروازے کھولے۔ آپ نے تفسیر، حدیث، فقہ، کلام تے دینی علوم وچ وݙا کردار ادا کیتا۔ آپ دے شاگرداں وچ ٻہوں سارے ممتاز علماء تے محدثین شامل ہن، جنہاں نے بعد وچ اسلامی علوم کوں پھیلاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا۔

## سیاسی حالات
امام باقر (ع) دا دور اموی حکومت دے ظلم تے جبر دا دور ہئی۔ اموی حکمران اسلامی تعلیمات توں دور ہن تے امام دے علمی اثرات توں خوفزدہ ہن۔ ایندے باوجود، امام باقر (ع) نے اپݨے مشن کوں جاری رکھا تے لوکاں کوں دینی تعلیمات توں روشناس کروایا۔

## شہادت
امام محمد الباقر (ع) کوں 114 ہجری (733 عیسوی) وچ اموی حکمران ہشام بن عبدالملک دے حکم نال زہر ݙے کے شہید کر ݙتا ڳیا۔ آپ کوں مدینہ منورہ وچ جنت البقیع دے قبرستان وچ دفن کیتا ڳیا۔

## ورثہ
امام باقر (ع) نے اپݨے پچھوں علم تے دانش دا وݙا ورثہ چھوڑا۔ آپ دے پتر امام جعفر صادق (ع) نے وی آپ دے علمی مشن کوں جاری رکھا تے اسلامی علوم کوں مزید ترقی ݙتی۔ امام باقر (ع) دی تعلیمات تے احادیث شیعہ تے سنی ݙوہاں مکاتب فکر وچ قابل احترام ہن۔
امام محمد الباقر (ع) دی زندگی دا مرکز علم تے معرفت ہئی۔ آپ نے اپݨے دور دے سیاسی تے سماجی حالات دے باوجود، لوکاں کوں دینی تعلیمات توں روشناس کرواوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا۔ آپ دا علمی ورثہ اڄ وی مسلماناں کیتے رہنمائی دا ذریعہ ہے۔
## حوالے
17 فروری

## واقعات

* **1370ء** - جرمنی نے لیتھوینیا کوں شکست ݙتی۔ 
* **1801ء** - تھامس جیفرسن امریکا دے ݙوجھے صدر بݨے۔ 
* **1870ء** - مسیسپی خانہ جنگی دے بعد ول امریکا دی نویں ریاست بݨ ڳیا۔ 
* **1971ء** - صدر پاکستان یحیی خان نے 3 مارچ 1970ء کوں تھیوݨ آلے آئین ساز اسمبلی دے اجلاس دا اعلان کیتا، ذوالفقار علی بھٹو نے اینکوں ملتوی کرݨ دی درخواست کیتی۔ یحیی خان نے ایہ درخواست منظور کر ڳھدی جس تے عوامی لیگ نے سخت برہمی دا اظہار کیتا۔
* **1979ء** - چین نے ویتنام تے حملہ کر ݙتا۔ 
* **1983ء** - ہالینڈ وچ آئین دا نفاذ تھیا۔ 
* **1996ء** - عالمی چیمپئن گیری کسپاروف نے سپر کمپیوٹر ڈیپ بلیو کوں شطرنج وچ ہرا ݙتا۔ 
* **1997ء** - میاں محمد نواز شریف ݙوجھی واری پاکستان دے وزیر اعظم منتخب تھئے۔
* **2008ء** - کوسووہ دی پارلیمنٹ نے آزادی دا اعلان کر ݙتا۔ سربیا وچ ہنگامے شروع تھی ڳئے۔
* **2000ء** - مائیکروسافٹ نے ونڈوز ݙوہزار جاری کیتی۔ 
* **2023ء** - کراچی تھانے تے دہشت گرداں دا حملہ تھیا۔ ٹی ٹی پی نے ذمہ داری قبول کر ڳھدی۔

## ولادت
* **1201ء** - خواجہ طوسی، فارسی ماہر فلکیات، بائیولوجسٹ تے مذہبی عالم۔
* **1888ء** - اوٹو سٹرن، جرمن نژاد امریکی طبیعیات دان۔
* **1903ء** - صادق ہدایت، ایرانی فرانسیسی مصنف تے مترجم۔
* **1951ء** - راشد منہاس، پاکستانی ہوا باز جنہیں بہادری نال لڑݨ تے نشان حیدر نال نوازا ڳیا۔
* **1954ء** - رینے روسو، امریکی اداکارہ۔
* **1955ء** - مو یان، چینی مصنف۔
* **1961ء** - آندرے کاراطایف، روسی سائنس دان۔
* **1971ء** - ڈینس رچرڈز، امریکی ماڈل تے اداکارہ۔
* **1976ء** - کیلی کارلسن، امریکی اداکارہ۔
* **1981ء** - پیرس ہلٹن، امریکی ماڈل، میڈیا دی شخصیت، اداکارہ، گلوکارہ، مصنفہ تے کاروباری شخصیت۔
* **1984ء** - ابراہام بنجامن ڈیویلیئرز، جنوب افریقی کرکٹ کھݙاڑی۔

## وفات
* **1600ء** - گیوردانو برونو، اطالوی ریاضی دان، ماہر فلکیات تے فلسفی۔
* **1673ء** - مولیر، فرانسیسی اداکار تے ڈراما نگار۔
* **1970ء** - سیمویل یوسف اگنون، یوکرینی اسرائیلی ناول نگار۔
* **2009ء** - اردو دے ممتاز شاعر شبنم رومانی۔

## حوالہ
ابوحفس محمد غیاث الدین

ابو حفص محمد غیاث الدین ہک پاکستانی مذہبی اسکالر اتے سیاست دان ہن جیہڑے یکم جنوری 1948ء کوں نارووال وچ پیدا تھئے۔ انہاں نے اسلامی علوم وچ شہادت العالمیہ اتے پنجاب یونیورسٹی توں بی اے دی ڈگری حاصل کیتی ہے۔ انہاں دا سیاسی کیریئر ٻہوں لمبا ہے، جیندے وچ او 1985ء توں مئی 2018ء دے درمیان پنجاب اسمبلی دے رکن رہے اتے ول اگست 2018ء توں جنوری 2023ء تک دوبارہ ایں منصب تے فائز رہے۔ انہاں نے 1985ء وچ پہلی واری پنجاب اسمبلی دی نشست جیت ڳھدی۔ ایندے بعد انہاں نے 1988ء اتے 1990ء وچ قومی اسمبلی دے انتخابات وچ وی حصہ ڳھدا لیکن کامیاب نہ تھی سڳے۔ 1990ء اتے 1993ء دے صوبائی اسمبلی دے انتخابات وچ وی انہاں کوں ناکامی تھئی۔ تاہم، 1997ء وچ او ولا پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب تھئے۔ 2002ء اتے 2008ء دے صوبائی انتخابات وچ انہاں کوں شکست تھئی۔ 2013ء اتے 2018ء دے عام انتخابات وچ او مسلم لیگ (ن) دے ٹکٹ تے پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب تھئے، لیکن 2020ء وچ پارٹی قواعد دی خلاف ورزی تے انہاں کوں مسلم لیگ (ن) توں کڈھ ݙتا ڳیا۔ ایں طرح ابو حفص محمد غیاث الدین نے لمبے عرصے تک پنجاب دی صوبائی سیاست وچ فعال کردار ادا کیتا۔

## حوالہ جات

ونکی:جامعہ پنجاب دے فضلا
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
احمد خان بلوچ

احمد خان بلوچ ولد کالو خان 1945ء کوں لودھراں وچ ڄمے ہن۔ انہاں نے گریجویشن تک تعلیم حاصل کیتی۔ احمد خان بلوچ ہک زمیندار ہن، جیہڑے1979ء توں 1987ء دے دوران ݙو واری ضلع کونسل دے رکن رہے۔ انہاں نے 1985ء توں 1988ء، 1988ء توں 1990ء، 1990ء توں 1993ء، 1997ء توں 1999ء تے 2008ء توں 2013ء دے دوران صوبائی اسمبلی پنجاب دے رکن دے طور تے خدمات سرانجام ݙتیاں۔

1988ء توں 1990ء تے 1997ء توں 1999ء دے دوران اوہ پارلیمانی سیکرٹری دے طور تے کم کیتا۔ 1990ء توں 1993ء دے دوران انہاں نے سٹینڈنگ کمیٹی برائے ہاؤسنگ، فزیکل اینڈ انوائرنمنٹل پلاننگ دے چیئرمین دے طور تے اپݨے فرائض انجام ݙتے۔2013ء دے عام انتخابات وچ اوہ چھیویں واری پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب تھئے تے پارلیمانی سیکرٹری برائے پبلک پراسیکیوشن دے طور تے اپݨے فرائض سرانجام ݙیندے رہے۔

## حوالہ
اختر رسول

اختر رسول ہک نامور پاکستانی سیاست دان تے بین الاقوامی ہاکی دے سابقہ کپتان ہن، جنہاں دا ناں پاکستان  دی ہاکی تاریخ وچ نمایاں مقام رکھین۔

## ہاکی کیرئیر تے قیادت
اختر رسول نے 1970ء توں 1980ء دے ݙہاکے وچ پاکستانی ہاکی ٹیم دی کپتانی کیتی تے کئی عالمی کپ جیتے۔ 1978ء دے عالمی کپ تے 1982ء دے عالمی کپ وچ فتح حاصل کیتی ۔ انہاں دی قیادت وچ ٹیم نے ایشیائی کھیݙاںتے چیمپئنز ٹرافی وچ وی گولڈ میڈل جتیے ۔ بحیثیت کھݙاڑی، انہاں دی کامیابیاں نے پاکستان کوں عالمی سطح تے نمایاں کیتا۔

## ہاکی فیڈریشن دی صدارت
اختر رسول ݙو دفعہ **پاکستان ہاکی فیڈریشن (PHF)** دے صدر رہ چکیے ہن۔ پہلی واری 1997ء وچ تے ݙوجھی واری 2013ء وچ انہاں کوں بلامقابلہ صدر منتخب کیتا ڳیا ۔ انہاں دے دور وچ ہاکی دے بنیادی ڈھانچے دی بحالی، کھݙاریاں کوں ملازمتاں ݙیوݨ، تے بین الاقوامی سطح تے پاکستان دی ساکھ بہتر کرݨ دے منصوبے شامل ہن، پر مالی بحران تے حکومتی عدم توجہی دے باعث نتائج محدود رہے ۔

## سیاسی وابستگی
اختر رسول دا تعلق پاکستان مسلم لیگ (ن) نال رہیے تے اوہ صوبائی وزیر، رکن پنجاب اسمبلی، تے سپورٹس بورڈ پنجاب دے چیئرمین دے عہدیاں تے وی فائز رہ چکے ہن ۔ انہاں دی سیاست تے ہاکی دے درمیان تعلق نے انہاں کوں پاکستانی کھیݙاں دی پالیسی سازی وچ کلیدی کردار ݙتا۔

## چیلنجز تے تنقید
انہاں دے انتظامی دور وچ پاکستانی ہاکی ٹیم کوں ورلڈ کپ 2014ء کیتے کوالیفائی کرݨ وچ ناکامی دا سامݨا کرݨا پیا، جیندی وجہ توں انہاں نے ہیڈ کوچ دے عہدے توں استعفیٰ ݙے ݙتا ۔ ایں دے نال نال، PHF دے خالی خزانے تے حکومتی گرانٹ نہ ملݨ دے مسائل نے انہاں دے منصوبیاں کوں متاثر کیتا۔

### وراثت تے اثر
اختر رسول دی کھیݙ تے سیاست وچ خدمات پاکستان دے نوجواناں کیتے ہک مثال ہن۔ انہاں دا مقولہ: **"**ہاکی تنقید نہیں، کم نال بہتر تھیسی**"** 8، انہاں دے عزم دی عکاسی کریندے۔ اگرچہ انہاں دے دور وچ کجھ ناکامیاں وی رہیاں، پر پاکستانی ہاکی کوں عالمی سطح تے واپس ڳھِن آوݨ دی کوشش انہاں دی پہچاݨ ہے۔اختر رسول دی شخصیت پاکستان دی کھیݙ تے سیاست دی ہک ڄاݨی پچھاݨی صورت ہے۔

## حوالہ
امن دا پیغام

اورنگزیب اورنگ بغلانی، جو دامان علاقہ پچادھ چوٹی بالا دے رہائشی اتے سرائیکی وسیب دے خوبصورت شاعر، لکھاری اتے  سیاسی و سماجی کارکن ہن،اتے فرید ساجد لغاری ماہر فریدیات، علم عروض دان دے شاگرد ہن 
اپݨے علاقے پچادھ چوٹی بالا دے نوجواناں کوں ہمیشہ امن، محبت، تے بھائی چارے دا پیغام ݙیندے ہن۔ انہاں دا مانݨاں ہے کہ نوجوان معاشرے دی ترقی تے امن دے اہم ستون ہن، تے انہاں کوں مثبت راہ تے گامزن کرݨ نال ہی سماج وچ خوشحالی تے سکون پیدا تھی سڳدا ہے۔

اورنگ بغلانی دا نوجواناں کوں امن دا پیغام

1. محبت تے بھائی چارہ: 
اورنگ بغلانی نوجواناں کوں پیغام ݙیندے ہن کہ اوہ محبت تے بھائی چارے نال رہیں۔ اوہ چاہندے ہن کہ نوجوان نفرت تے تقسیم دے بجائے اتحاد تے ہم آہنگی دی راہ تے چلیں۔

2. تعلیم تے شعور: 
انہاں دا مانݨاں ہے کہ تعلیم تے شعور نوجواناں کوں مثبت راہ تے ݙکھیندا ہے۔ اوہ نوجواناں کوں تعلیم حاصل کرݨ تے اپݨے علاقے دی ترقی وچ حصہ دار بݨݨ دی ترغیب ݙیندے ہن۔

3. ثقافتی ورثے دی حفاظت: 
اورنگ بغلانی نوجواناں کوں اپݨے ثقافتی ورثے دی حفاظت دا پیغام ݙیندے ہن۔ اوہ چاہندے ہن کہ نوجوان سرائیکی زبان، ثقافت، تے روایات کوں زندہ رکھیں تے ایں دی اہمیت کوں سمجھیں۔

4. امن تے برداشت:  
انہاں دا پیغام ہے کہ نوجوان امن تے برداشت دی راہ تے چلیں۔ اوہ چاہندے ہن کہ نوجوان اختلافات کوں گفتگو تے مکالمے نال حل کرن، تے تشدد توں پرہیز کرن۔

5. مثبت سرگرمیاں وچ حصہ: 
اورنگ بغلانی نوجواناں کوں مثبت سرگرمیاں وچ حصہ گھنݨ دی ترغیب ݙیندے ہن۔ اوہ چاہندے ہن کہ نوجوان کھیݙ، تعلیم، تے ثقافتی سرگرمیاں وچ حصہ گھن تے اپݨی صلاحیتاں کوں نکھاریں۔

6. سماجی خدمت: 
انہاں دا پیغام ہے کہ نوجوان سماجی خدمت دے ذریعے معاشرے کوں بہتر بݨاوݨ وچ اپݨا کردار ادا کرن۔ اوہ چاہندے ہن کہ نوجوان غریباں تے پریشان حال لوکاں دی مدد کرن تے معاشرے وچ مثبت تبدیلی گھن آوݨ۔

 مثال دے طور تے سرائیکی پیغام:
 "اے نوجوانو، محبت تے بھائی چارے نال رہو،  
نفرت تے تشدد دے راہ توں پرہیز کرو۔ 
تعلیم حاصل کرو تے اپݨے علاقے دی ترقی وچ حصہ دار بݨو، 
اپݨے ثقافتی ورثے دی حفاظت کرو اتےتے ایکوں زندہ رکھو۔   
امن تے برداشت دی راہ تے چلو،  اتے سماجی خدمت دے ذریعے معاشرے کوں بہتر بݨاوݨ وچ اپݨا کردار ادا کرو۔"
سردار فتح محمد بزدار

سردار فتح محمد بزدار، سابق وزیر اعلیٰ پنجاب عثمان بزدار دے پیو ہن۔ انہاں نے اپݨی ابتدائی تعلیم بارتھی توں حاصل کیتی۔ فتح محمد نے کراچی یونیورسٹی توں ایم اے انگلش کیتا۔ انہاں نے اپݨی سیاسی زندگی دا آغاز بلوچ ایجوکیشنل اسٹوڈنٹس (بی ای ایس) نال کیتا، جیہڑی بعد وچ بی ایس او بݨ ڳئی۔ اوہ 1963ء وچ ایں تنظیم دے صدر منتخب تھئے۔ 1985ء وچ جنرل ضیاء الحق دی مجلس شوریٰ دے رکن منتخب تھئے تے ضیاء الحق دے قریبی ساتھی بݨ ڳئے۔  بعد وچ اوہ 2002ء تے 2007ء وچ پی پی 241 توں مسلم لیگ (ق) دے ٹکٹ تے ݙو دفعہ ایم پی اے منتخب تھئے۔ انہاں دی وفات 2019ء وچ تھئی۔

### سیاسی سفر
سردار فتح محمد خان بزدار 1982ء وچ اپݨے والد گرامی سردار عطاء محمد خان بزدار دی وفات دے بعد بزدار قبیلے دے چیف منتخب تھئے۔ ایں سال ہی صدر جنرل ضیاء الحق نے وفاقی مجلس شوریٰ بݨائی تے سردار فتح محمد خان بزدار کوں شوریٰ دا رکن بݨایا ڳیا۔ سیاست وچ ایہ انہاں دا پہلا قدم ہئی۔ 1985ء وچ ملک وچ غیر جماعتی بنیاداں تے انتخابات تھئے تے سردار فتح محمد خان بزدار صوبائی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے۔ انہاں نے 1988ء، 1990ء، 1993ء تے 1997ء دے عام انتخابات وچ حصہ ڳھدا، پر کامیابی نہ مل سڳی۔ البتہ 2002ء تے 2008ء دے انتخابات وچ اوہ مسلم لیگ (ق) دے ٹکٹ تے پنجاب اسمبلی دے رکن منتخب تھئے۔ 2002ء توں 2008ء تک اوہ پنجاب اسمبلی دی سٹینڈنگ کمیٹی برائے مذہبی امور و اوقاف دے کنوینر وی رہے۔ 2013ء وچ انہاں نے سیاست کوں خیرباد آکھ ݙتا تے جنرل الیکشن وچ اپݨے کرائون پرنس (ولی عہد) سردار عثمان احمد خان بزدار کوں امیدوار نامزد کیتا، پر کامیابی نہ مل سڳی۔ البتہ 2018ء دے عام انتخابات وچ سردار عثمان خان بزدار نے نہ صرف صوبائی نشست تے کامیابی حاصل کیتی بلکہ ملک دے سب توں وݙے صوبے دے وزیر اعلیٰ وی منتخب تھئے۔ اپݨے پتر دی کامیابی تے وزیر اعلیٰ منتخب تھیوݨ تے سردار فتح محمد خان بزدار بے حد خوش تے مسرور نظر آندے ہن۔

### ابتدائی حیاتی
سردار فتح محمد خان بزدار 1939ء وچ اپݨے آبائی علاقے بارتھی وچ  ڄمیے ہن۔ انہاں نے ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی علاقے توں حاصل کیتی جبکہ کراچی یونیورسٹی توں پولٹیکل سائنس وچ ایم اے کیتا تے کجھ عرصہ تک سرکاری ملازمت وی کیتی۔ سردار فتح محمد خان بزدار ہمیشہ اپݨے لوکیں تے علاقے نال جڑے رہے تے انہاں دے مسائل حل کرݨ دی کوشش کریندے رہے۔ دھیمے مزاج دے مالک سردار فتح محمد خان بزدار دا احترام انہاں دے سیاسی مخالفین وی کریندے ہن۔ یکم اپریل 2019ء کوں حرکت قلب بند تھیوݨ نال اوہ اپݨے خالق حقیقی نال ونڄ ملیے۔

### وفات تے تدفین
وزیر اعلیٰ پنجاب دےپیو علاج کیتے ݙو ݙینہ پہلے لاہور آئے ہن، پر چیک اپ دے بعد  اوہ تونسہ شریف واپس چلیے ڳئے۔ سردار فتح محمد بزدار دا جنازہ شام 4 وڄے تونسہ شریف تے 7 وڄے آبائی علاقے بارتھی وچ ادا کیتا ڳیا۔ انہاں کوں آبائی علاقے بارتھی وچ دفن کیتا ڳیا۔ انہاں دی یاد وچ ڈیرہ غازی خان وچ سردار فتح محمد بزدار انسٹی ٹیوٹ آف کارڈیالوجی دا سنگ بنیاد رکھا ڳیا ہے، جیہڑا انہاں دے ناں نال منسوب ہے۔

## حوالہ
کونراڈ بلوخ

## کونراڈ بلوخ

### ڄاݨ سنڄاݨ
کونراڈ ایمیل بلوخ ہک جرمن نژاد امریکی بایوکیمسٹ ہن جنہاں کولیسٹرول دی بائیو سنتھیسز (biosynthesis) یعنی جسم اچ کولیسٹرول دے بݨݨ دے عمل تے تحقیق کیتی ۔ انہاں دا کم سمجھݨ اچ مددگار ثابت تھیا کہ کولیسٹرول کیویں بݨدا ہے تے ایہ کنہاں مالیکیولز توں تیار تھیندے ۔ بلوخ دی تحقیق دل دی بیماری تے ٻیاں دے علاج اچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
کونراڈ بلوخ 27 جنوری 1912 کوں جرمنی دے شہر نیس (Neisse) اچ ڄمے ۔ انہاں دے والد ہک ڈاکٹر ہن تے انہاں کونراڈ کوں سائنس دی اہمیت توں واقف کیتا ۔ بلوخ ابتدائی تعلیم نیس اچ حاصل کیتی تے بعد اچ میونخ یونیورسٹی اچ کیمسٹری دی تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں دی ذہانت تے سائنس اچ دلچسپی شروع توں ہی ظاہر ہئی ۔ 

### سائنسی سفر دا آغاز
میونخ یونیورسٹی توں فارغ تھیوݨ دے بعد بلوخ مزید تعلیم حاصل کیتی تے بایوکیمسٹری اچ مہارت حاصل کیتی ۔ انہاں جرمنی توں ہجرت کر تے امریکہ چلے ڳئے جتھاں انہاں کولمبیا یونیورسٹی اچ کم شروع کیتا ۔ 

### کولیسٹرول تے کم
بلوخ دا سب توں اہم کم کولیسٹرول دی بائیو سنتھیسز تے ہئی ۔ انہاں ریڈیو آئسوٹوپس (radioisotopes) دی مدد نال کولیسٹرول دے بݨݨ دے عمل دا مطالعہ کیتا ۔ انہاں پتہ لڳایا کہ کولیسٹرول ایسیٹیٹ (acetate) نال شروع تھیندا ہے تے ٻہوں سارے مرحلیاں توں گزر تے کولیسٹرول بݨدا ہے ۔ انہاں ایہ وی دریافت کیتا کہ میوالونیٹ (mevalonate) کولیسٹرول دے بݨݨ اچ ہک اہم انٹرمیڈیٹ (intermediate) ہے ۔ 

بلوخ دی تحقیق ایہ سمجھݨ اچ مدد کیتی کہ کولیسٹرول جسم اچ کیویں کم کریندا ہے ۔ کولیسٹرول سیل جھلی (cell membrane) دا ہک اہم حصہ ہے تے ایہ ہارمونز (hormones) تے بائل ایسڈز (bile acids) دے بݨݨ اچ وی مدد کریندا ہے ۔ 

### نوبل انعام
1964 اچ بلوخ کوں فیوڈور لینن (Feodor Lynen) دے نال طب تے فزیالوجی دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دے کولیسٹرول تے فیٹی ایسڈ میٹابولزم (fatty acid metabolism) دے بارے اچ دریافتاں تے ݙتا ڳیا ہا ۔ 

### سائنسی سانجھ
بلوخ دا سائنس اچ ٻہوں وݙا حصہ ہے ۔ انہاں کولیسٹرول دے بارے اچ اساݙی سمجھ اچ ٻہوں وادھا کیتا ہے ۔ انہاں دے کم نال ایہ سمجھݨ اچ مدد ملی ہے کہ کولیسٹرول کیویں بݨدا ہے تے ایہ کنہاں مالیکیولز توں تیار تھیندے ۔ انہاں دی دریافت نال دل دی بیماری تے ٻیاں دے علاج اچ وی مدد ملی ہے ۔ 

### ذاتی زندگی
کونراڈ بلوخ ہک خاموش طبیعت دے مالک ہن تے انہاں اپݨا زیادہ تر وقت سائنس دے مطالعے اچ صرف کیتا ۔ 

### موت
کونراڈ ایمیل بلوخ 15 اکتوبر 2000 کوں امریکہ اچ فوت تھئے ۔ انہاں دی موت نال سائنس دی دنیا ہک عظیم سائنسدان توں محروم تھی ڳئی ۔ 

### میراث
کونراڈ ایمیل بلوخ ہک عظیم سائنسدان ہن جنہاں کولیسٹرول دی بائیو سنتھیسز دے بارے اچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں دا کم سائنس دی تاریخ اچ ہمیشاں یاد رکھیا ویسی ۔ انہاں دی دریافت نال بائیو کیمسٹری دے شعبے اچ نئیں تبدیلیاں آئیاں ہن ۔ بلوخ دا ناں ہمیشاں کولیسٹرول دے سفر دے کھوجیاں اچ نشابر راہسی ۔ 

### چوݨویں نکات
کونراڈ بلوخ ہک بایوکیمسٹ ہن ۔ 

انہاں کولیسٹرول دی بائیو سنتھیسز تے کم کیتا ۔ 

انہاں پتہ لڳایا کہ کولیسٹرول ایسیٹیٹ نال شروع تھیندا ہے تے ٻہوں سارے مرحلیاں توں گزر تے کولیسٹرول بݨدا ہے ۔ 

انہاں کوں 1964 اچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

انہاں دا کم دل دی بیماری تے ٻیاں دے علاج اچ مددگار ثابت تھیا ہے ۔
آندرے لووف

### آندرے لووف
آندرے مائیکل لووف ہک فرانسیسی مائکروبیالوجسٹ ہن جنہاں جینٹکس ، وائرسز ، اتے بیکٹیریا تے کم کرکے سائنس دی دنیا وچ نویں راہواں کھولیاں ۔ انہاں دی تحقیق سیلولر میکانزم کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔ انہاں کوں 1965 وچ جیکس مونوڈ تے فرانسوا جیکب دے نال نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

### ابتدائی زندگی تے تعلیم
لوف 8 مئی 1902 کوں فرانس وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک ڈاکٹر ہن ۔ لوف پیرس وچ طب دی تعلیم حاصل کیتی اتے 1927 وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ۔ طب دی تعلیم دے دوران ، انہاں دی دلچسپی مائکروبیالوجی وچ ودھ ڳئی ۔ 

### سائنسی سفر
ڈاکٹریٹ مکمل کرݨ دے بعد ، لوف پاسچر انسٹیٹیوٹ وچ کم شروع کیتا ۔ اتھاں انہاں بیکٹیریا اتے وائرسز تے تحقیق شروع کیتی ۔ 1930 وچ ، انہاں "لائسوجنی" دا تصور پیش کیتا ۔ لائسوجنی ہک عمل ہے جیندے وچ ہک بیکٹیریوفیج (بیکٹیریا کوں متاثر کرݨ والا وائرس) بیکٹیریا دے جینوم وچ شامل تھی ویندا ہے اتے بغیر کوئی نقصان پہنچائے اوتھائیں راہندا ہے ۔ لوف دے کم نال ایہ پتہ چلا کہ وائرسز بیکٹیریا دے جینز کوں کیویں متاثر کر سڳدے ہن ۔ 

1950 دے ݙہاکے وچ ، لوف جیکب مونود اتے فرانسوا جیکب دے نال مل تے جین ریگولیشن تے کم شروع کیتا ۔ انہاں "اوپیرون ماڈل" پیش کیتا ، جیڑھا ایہ سمجھیندا ہے کہ جینز کیویں آن اتے آف تھیندن ۔ اوپیرون ماڈل حیاتیات وچ ہک ٻہوں اہم دریافت ہئی اتے ایندے نال سیلولر پراسیسز کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد ملی ۔ 

### نوبل انعام
1965 وچ ، لوف ، مونوڈ اتے جیکب کوں "جینیٹک کنٹرول آف اینزائم اینڈ وائرس سنتھیسز" تے کم کرݨ دے پاروں نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں دے کم نال ایہ سمجھݨ وچ مدد ملی کہ سیلز کیویں کم کردے ہن اتے جینز کیویں کنٹرول تھیندن ۔ 

### وراثت
آندرے مائیکل لوف ہک عظیم سائنسدان ہن ۔ انہاں دا کم مائکروبیالوجی اتے جینٹکس دے شعبے وچ ٻہوں اہم ہا ۔ انہاں دے لائسوجنی اتے اوپیرون ماڈل دے تصورات اڄ وی سائنسداناں کوں سیلولر پراسیسز کوں سمجھݨ وچ مدد کریندن ۔ لوف دی تحقیق طب اتے حیاتیات وچ ٻہوں پیش رفت کیتی اتے مستقبل دی سائنس کیتے ہک مضبوط بنیاد رکھی ۔ 

لوف دیاں کجھ اہم سائنسی سانجھاں

لائسوجنی دا تصور پیش کیتا ۔ 

اوپیرون ماڈل پیش کیتا ، جیڑھا جین ریگولیشن کوں سمجھݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ 

بیکٹیریا اتے وائرسز دے جینٹکس تے ٻہوں اہم کم کیتا ۔ 

سیلولر میکانزم کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔ 

آندرے مائیکل لوف دی سائنس وچ سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ انہاں دا کم سائنسداناں کیتے ہک مشعل راہ ہے ۔ انہاں دی لگن ، محنت اتے ذہانت سائنس دی دنیا کوں ٻہوں فائدہ پہنچایا ۔