open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
پریتی شینائے

پریتی شینائے ہک ہندوستانی زنانی مصنفہ، اسپیکر تے مصور ہَن۔  

## ابتدائی زندگی
اپݨے اسکول دے سالاں دے دوران، شینائے نے کیندریہ ودیالیہ وِچ تعلیم حاصل کیتی۔ شینائے ہک خود سکھایا ہویا فنکار وی ہئی۔

## تحریری کیریئر
ہک بلاگر دے طور تے لکھݨ دے بعد شینائے نے اپݨی پہلی کتاب، "34 ببلگمز اینڈ کینڈیز" شائع کیتی جیڑھی حقیقی زندگی دے واقعات تے مبنی مختصر کہاݨیاں دا مجموعہ ہئی۔  شینائے دی ݙوجھی کتاب، "لائف اِز واٹ یو میک اٹ"، 1 جنوری 2011ء کوں شائع تھئی ہئی تے اِیندے سیکوئل، "ویک اپ، لائف اِز کالنگ" دے نال، ہک قومی بیسٹ سیلر بݨ ڳئی۔ "ٹی فار ٹو اینڈ اے پیس آف کیک" آر ایچ آئی نے یکم فروری 2012ء کوں شائع کِیتا ہئی۔   اُنّھاں دی چوتھی کتاب "دی سیکرٹ وش لسٹ" اکتوبر 2012ء وِچ ریلیز تھئی ہئی۔     اُنّھاں دی پانجویں کتاب، "وہ جو آپ دے پاس نئیں تھی سڳدا"، نومبر 2013ء وِچ ریلیز تھئی ہئی۔ دسمبر 2014ء وِچ، اُنّھاں نے ہک ٻیا افسانوی ناول، "اٹ ہیپنز فار اے ریزن"، ہک اکیلی ماں وپاشا دی کہاݨی جاری کیتی۔ اُنّھاں دی کتاب "ہم اپݨے طریقے نال کیوں پیار کریندے ہیں" تعلقات تے مضامین دا مجموعہ ہئی۔ "یہ سب سیارے وِچ ہے" ستمبر 2016ء وِچ شائع تھئی ہئی۔ "اے ہنڈریڈ لٹل فلیمز" نومبر 2017ء وِچ ریلیز تھئی ہئی۔ "تھوڑا مضبوط پیار کرو" 27 اپریل 2018ء کوں ریلیز تھئی ہئی۔ "رول بریکرز" 17 ستمبر 2018ء کوں جاری کِیتا ڳیا ہئی۔ پریتی دی تازہ ترین کتاب "آل دی لو یو ڈیزرو" ہئی، جیڑھی 17 نومبر 2023ء کوں ریلیز تھیسی۔

## استقبالیہ
ٹائمز آف انڈیا توں مشرا اپݨی کتاب "اے ہنڈریڈ لٹل فلیمز" دے بارے وِچ آکھیا، "شینائے انہاں ݙوہاں کرداراں کوں خوبصورتی نال تیار کریندی ہَن، جیندے نال ݙوہاں مرداں کوں مکمل طور تے قابل اعتماد بݨایا ویندا ہئی۔ گوپال شنکر، خاص طور تے، اوہ بزرگ رشتہ دار ہَن جیڑھے اساں سب دے اپݨے خانداناں وِچ ہوندے ہِن - بدمزاج تے رائے رکھݨ والے لیکن، اِیں معاملے وِچ، اساں دے نال ہک حیرت انگیز پس پردہ کہاݨی دا برتاؤ کِیتا ویندا ہئی جیڑھی بالکل واضح کریندی ہئی جو ایویں کیوں ہئی۔"  "ویک اپ لائف کالنگ" دے بارے وِچ فری پریس جرنل دے ریمارکس، "کہاݨی اڳوں ٹردی ہوئی تُساں مرکزی کردار انکیتا دے درد کوں محسوس کر سڳدے ہو۔ ایویں مثالیں ہَن جݙݨ قاری کتاب کوں بند کرݨ چاہندا ہئی کیوں جو ایہ بہت مشکل ہئی - ہک زندگی بہت افسردہ ہئی۔ لیکن جیویں جو میں 'اڳوں ٹردا رہیا'، میں ڄاݨدا ہم جو کُجھ ضرور بدلسی۔ بائپولر ڈس آرڈر - جتنا خوفناک لڳدا ہئی - ہک ایسی شئی ہئی جیڑھی مصنف نے لوکاں دے سمجھݨ کِیتے آسان بٹس وِچ توڑ ݙتی ہئی۔"  کاسموپولیٹن نے اُنّھاں کوں "ہندوستان دی مقبول ترین مصنفین وِچوں ہک" دے طور تے بیان کِیتا ہئی۔ 

## اعزاز
اُنّھاں کوں برانڈز اکیڈمی دی طرفوں انڈین آف دی ایئر ایوارڈ نال نوازیا ڳیا تے نئی دہلی مینجمنٹ انسٹی ٹیوٹ توں بزنس ایکسیلنس ایوارڈ وی مِلیا۔   اوہ برمنگھم لٹریچر فیسٹیول وِچ کلیدی مقرر ہَن۔   اوہ اپݨی کتاب "جب محبت دی کال آئی" کِیتے اوتھر پیپل چوائس ایوارڈ وی جِت چُکی ہَن۔

## حوالے

ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:بھارتی ناول نگار زنانیاں
ڈینیئل پاؤلی

ڈینیئل پاؤلی (ڄمݨ دی تاریخ 1946) ہک فرانسیسی سمندری ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہن ، جنہاں مچھیاں دے ودھݨ اتے مرݨ دی شرح دا اندازہ لاوݨ دی تکنیک تیار کیتی ہے ۔ او 1946 وچ پیرس ، فرانس وچ پیدا تھئے ۔ انہاں سمندری حیاتیات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں شہرت حاصل کیتی اتے مچھیاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔

پاؤلی جرمنی اتے کینیڈا وچ تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ فلپائن وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مچھیاں دے مطالعہ اتے انہاں دی آبادی دے بارے وچ اپݨے نظریات دی ترقی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے مچھیاں دے ودھݨ اتے مرݨ دی شرح دے بارے وچ پرکھ پرچول کیتی ۔

انہاں مچھیاں دے ودھݨ اتے مرݨ دی شرح دا اندازہ لاوݨ کیتے کئی نویاں تکنیکاں تیار کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں ایں ڳالھ تے زور ݙتا کہ مچھیاں دی آبادی کوں سمجھݨ کیتے انہاں دی ودھݨ اتے مرݨ دی شرح دا اندازہ لاوݨ ضروری ہے ۔ انہاں دے کم مچھیاں دی آبادی دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

انہاں دی سب توں مشہور تکنیک "فش بیس" (FishBase) ہے ، جیڑھی مچھیاں دے بارے وچ معلومات دا ہک وݙا ڈیٹا بیس ہے ۔ ایں ڈیٹا بیس وچ مچھیاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں ، انہاں دی عادتاں اتے انہاں دی آبادی دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ایں ڈیٹا بیس کوں دنیا بھر دے سائنسداناں اتے ماہی گیر استعمال کریندن ۔

پاؤلی مچھیاں دے علاوہ ، سمندری ماحولیات دے ٻئے شعبیاں وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں مچھیاں دی آبادی تے ماہی گیری دے اثرات دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں سمندری ماحولیات دے تحفظ دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں وی لکھیاں ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ مچھیاں دے مطالعہ اتے انہاں دی آبادی دے بارے وچ تحقیق وچ گزرا ۔ انہاں سمندری حیاتیات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پاؤلی ہݨ وی سمندری حیاتیات دے میدان وچ فعال ہن اتے ایں شعبے وچ تحقیق کریندے پئے ہن ۔ انہاں دی میراث مچھیاں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے "فش بیس" وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں سمندری حیاتیات دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم سمندری حیاتیات دے میدان کوں بدل ݙتا ۔
لوئیس پیئرس

لوئیس پیئرس (1885-1959) ہک امریکی ماہر امراض باطنی ہئی ، جئیں افریقی نندر دی بیماری دے علاج دی ترقی وچ مدد کیتی ۔ او 1885 وچ ونچسٹر ، میساچوسٹس وچ پیدا تھئی ۔ او طب دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھئی اتے افریقی نندر دی بیماری دے علاج دے میدان وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیئرس بوسٹن یونیورسٹی سکول آف میڈیسن توں طب دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ راکفیلر انسٹیٹیوٹ فار میڈیکل ریسرچ وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ افریقی نندر دی بیماری دے مطالعہ اتے ایں بیماری دے علاج دی ترقی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے ایں بیماری دے علاج کیتے دوائیاں دی جانچ وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں ٹرائپینوسومیاسس (trypanosomiasis) ، جینکوں افریقی نندر دی بیماری وی آکھیا ویندے ، دے علاج کیتے کئی نویاں دوائیاں دی جانچ کیتی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ ٹرائپارسیمائیڈ (tryparsamide) ناں دی دوا ایں بیماری دے علاج وچ موثر ثابت تھی سڳدی ہے ۔ انہاں دے کم افریقی نندر دی بیماری دے مریضاں دے علاج وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

انہاں افریقی نندر دی بیماری دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں وی لکھیاں ، جیندے نال انہاں دی شہرت وچ وادھا تھیا ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی دریافت دی اہمیت کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ افریقی نندر دی بیماری دے مطالعہ اتے ایں بیماری دے علاج دی ترقی وچ گزرا ۔ انہاں طب دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیئرس 1959 وچ نیو یارک شہر وچ فوت تھئی ۔ انہاں دی میراث افریقی نندر دی بیماری دے علاج دے میدان وچ انہاں دے کم اتے ٹرائپارسیمائیڈ دی دریافت وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں افریقی نندر دی بیماری دے علاج دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم افریقی نندر دی بیماری دے مریضاں دے علاج کوں بدل ݙتا ۔
ٹیشین پیل

ٹیشین پیل (1799-1885) ہک امریکی پرندیاں دا ماہر ، کیڑے شناس ، فوٹوگرافر اتے کھوڄ کار ہا او 1799 وچ فلاڈیلفیا ، پنسلوانیا وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے امریکی قدرتی تاریخ دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیل ہک فنکار اتے سائنسدان دے گھرانے وچ پیدا تھیا ۔ انہاں چھوٹی عمر توں ہی فطرت دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ امریکی قدرتی تاریخ دے بارے وچ معلومات جمع کرݨ اتے انہاں دی دستاویز بݨاوݨ وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے پرندیاں ، کیڑیاں اتے ممالیہ جانوراں دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں امریکی قدرتی تاریخ دے بارے وچ کئی سفراں وچ حصہ گھدا ۔ انہاں 1817 وچ فلوریڈا دا سفر کیتا اتے 1819-1821 وچ میجر سٹیفن لانگ دی مہم وچ وی حصہ گھدا ، جئیں امریکی مغرب دی کھوڄ کیتی ۔ انہاں سفراں دے دوران ، انہاں پرندیاں ، کیڑیاں اتے ممالیہ جانوراں دے ہزاراں نمونے جمع کیتے ۔ انہاں نمونیاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں اتے انہاں دی تصویراں وی بݨائیاں ۔ 

پیل فوٹوگرافی دے میدان وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں 1839 وچ ڈگروٹائپ (daguerreotype) دا استعمال شروع کیتا ، جیڑھا فوٹوگرافی دا ہک ابتدائی طریقہ ہئی ۔ انہاں جانوراں اتے پودیاں دی تصویراں بݨاوݨ کیتے ڈگروٹائپ دا استعمال کیتا ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں قدرتی تاریخ دے نمونیاں دی تصویراں بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

انہاں دی سب توں مشہور کتاب "امریکہ دے لیپیڈوپٹیرا" (Lepidoptera Americana) ہئی ، جینکوں 1833 وچ شائع کیتا ڳیا ۔ ایں کتاب وچ امریکی تتلیاں اتے پتنگیاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں اتے انہاں دی عادتاں دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ایں کتاب کوں امریکی لیپیڈوپٹیرا دے مطالعہ دے میدان وچ ہک بنیادی کم سمجھا ویندے ۔ 

پیل قدرتی تاریخ دے علاوہ ، ٻئے سائنسی شعبیاں وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں نسلیات اتے آثار قدیمہ دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں امریکی قدرتی تاریخ دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں وی لکھیاں ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ امریکی قدرتی تاریخ دے مطالعہ اتے انہاں دے نمونے جمع کرݨ وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیل 1885 وچ فلاڈیلفیا وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث امریکی قدرتی تاریخ دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے انہاں دے جمع کیتے ڳئے نمونیاں وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں امریکی قدرتی تاریخ دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم امریکی قدرتی تاریخ دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
ڈونلڈ سی پیٹی

ڈونلڈ سی پیٹی (1898-1964) ہک امریکی ماہر نباتات ہا ، جئیں "مغربی درختاں دی قدرتی تاریخ" لکھی ۔ او 1898 وچ ایشبورن ، الینوائے وچ پیدا تھیا ۔ او نباتات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے امریکی درختاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیٹی ہارورڈ یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ امریکی محکمہ زراعت وچ ماہر نباتات دے طور تے کم کیتا ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ امریکی درختاں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے مغربی امریکہ دے درختاں دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں مغربی امریکہ دے درختاں دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں درختاں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے مقامی استعمال دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم مغربی امریکہ دے درختاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

انہاں دی سب توں مشہور کتاب "مغربی درختاں دی قدرتی تاریخ" (A Natural History of Western Trees) ہئی ، جینکوں 1953 وچ شائع کیتا ڳیا ۔ ایں کتاب وچ مغربی امریکہ دے درختاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں اتے انہاں دی عادتاں دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ایں کتاب کوں مغربی امریکہ دے درختاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک بنیادی کم سمجھا ویندے ۔ 

پیٹی درختاں دے علاوہ ، ٻئے سائنسی شعبیاں وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں جنگلات دی سائنس اتے ماحولیات دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں امریکی درختاں دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں وی لکھیاں ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ امریکی درختاں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ گزرا ۔ انہاں نباتات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیٹی 1964 وچ سانتا باربرا ، کیلیفورنیا وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث امریکی درختاں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے "مغربی درختاں دی قدرتی تاریخ" وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں امریکی درختاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم امریکی درختاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
ایوا جے پیل

ایوا جے پیل (ڄمݨ دی تاریخ 1948) ہک امریکی نباتاتی ماہر امراض ہن ، جیڑھے ہوا دے آلودگی دے جسمانی اتے حیاتیاتی کیمیائی اثرات دا مطالعہ کریندن ۔ او 1948 وچ امریکہ وچ پیدا تھین ۔ او نباتاتی امراض دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھین اتے ہوا دی آلودگی دے پودیاں تے اثرات دے میدان وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیل پنسلوانیا سٹیٹ یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ ایں یونیورسٹی وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ پودیاں تے ہوا دی آلودگی دے اثرات دے مطالعہ اتے ایں موضوع تے اپݨے نظریات دی ترقی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے اوزون اتے ٻئے فضائی آلودگی دے پودیاں تے اثرات دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں پودیاں تے ہوا دی آلودگی دے اثرات دے بارے وچ کئی نویں نظریات پیش کیتے اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں ایں ڳالھ تے زور ݙتا کہ ہوا دی آلودگی پودیاں دی صحت اتے پیداوار تے منفی اثرات مرتب کریندی ہے ۔ انہاں دے کم ہوا دی آلودگی دے پودیاں تے اثرات دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

انہاں پودیاں تے ہوا دی آلودگی دے اثرات دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دے نظریے دی اہمیت کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے پودیاں تے اوزون دے اثرات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ پودیاں تے ہوا دی آلودگی دے اثرات دے مطالعہ اتے ایں موضوع تے تحقیق وچ گزرا ۔ انہاں نباتاتی امراض دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیل ہݨ وی نباتاتی امراض دے میدان وچ فعال ہن اتے ایں شعبے وچ تحقیق کریندیاں پئیاں ہن ۔ انہاں دی میراث پودیاں تے ہوا دی آلودگی دے اثرات دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے انہاں دے نظریات وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں نباتاتی امراض دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم پودیاں تے ہوا دی آلودگی دے اثرات دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
پال پیلسینر

پال پیلسینر (1863-1945) ہک بیلجیئم دا ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہا ، بنیادی طور تے ملائیکولوجسٹ ، پر حیاتیات دے تمام پہلوآں وچ دلچسپی رکھدا ہا ۔ او 1863 وچ برسلز ، بیلجیئم وچ پیدا تھیا ۔ او حیاتیات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے جانوراں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔

پیلسینر برسلز یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ رائل بیلجیئم انسٹیٹیوٹ آف نیچرل سائنسز وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ جانوراں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے مولسک دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ، پر او حیاتیات دے تمام پہلوآں وچ دلچسپی رکھدا ہا ۔

انہاں مولسک دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں مولسک دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے ارتقا دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم مولسک دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

انہاں جانوراں دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی درجہ بندی دی درستگی کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے مولسک دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ جانوراں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ گزرا ۔ انہاں حیاتیات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پیلسینر 1945 وچ برسلز وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث جانوراں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے انہاں دی درجہ بندی وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں جانوراں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم حیاتیات دے میدان کوں بدل ݙتا ۔
ژان ماری پیلٹ

ژان ماری پیلٹ (1933-2015) ہک فرانسیسی ماہر نباتات ہا ، جئیں افغانستان ، چلی ، یورپ اتے یمن دے طبی پودیاں دا مطالعہ کیتا ۔ او 1933 وچ رویمونت ، فرانس وچ پیدا تھیا ۔ او نباتات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے طبی پودیاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔

پیلٹ نینسی یونیورسٹی توں نباتات دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ ایں یونیورسٹی وچ پروفیسر دے طور تے کم کیتا ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ دنیا بھر دے طبی پودیاں دے مطالعہ اتے انہاں دے طبی استعمال دے بارے وچ تحقیق وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے افغانستان ، چلی ، یورپ اتے یمن دے طبی پودیاں دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔

انہاں طبی پودیاں دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں پودیاں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے مقامی طبی استعمال دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم طبی پودیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

انہاں طبی پودیاں دے بارے وچ کئی کتاباں اتے مضامین لکھئے ۔ انہاں دیاں کتاباں وچ طبی پودیاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں اتے انہاں دے طبی استعمال دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی درجہ بندی دی درستگی کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے افغانستان ، چلی ، یورپ اتے یمن دے طبی پودیاں دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ طبی پودیاں دے مطالعہ اتے انہاں دے طبی استعمال دے بارے وچ تحقیق وچ گزرا ۔ انہاں نباتات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پیلٹ 2015 وچ میٹز ، فرانس وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث طبی پودیاں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے انہاں دیاں کتاباں وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں طبی پودیاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم طبی پودیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
تھامس پیننٹ

تھامس پیننٹ (1726-1798) ہک ویلش فطرت دان اتے قدیم آثار دا ماہر ہا ، جئیں "چوپایاں دی تاریخ" لکھی ۔ او 1726 وچ فلنٹ شائر ، ویلز وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے جانوراں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیننٹ کوئینز کالج ، آکسفورڈ توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ اپݨی زندگی دا وݙا حصہ فطرت دے مطالعہ اتے قدیم آثار دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے برطانوی جانوراں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں برطانوی جانوراں دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں جانوراں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے مقامی استعمال دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم برطانوی جانوراں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

انہاں دی سب توں مشہور کتاب "چوپایاں دی تاریخ" (History of Quadrupeds) ہئی ، جینکوں 1781 وچ شائع کیتا ڳیا ۔ ایں کتاب وچ چوپایاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں اتے انہاں دی عادتاں دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ایں کتاب کوں چوپایاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک بنیادی کم سمجھا ویندے ۔ 

پیننٹ جانوراں دے علاوہ ، قدیم آثار دے مطالعہ وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں ویلز دی قدیم تاریخ اتے ثقافت دے بارے وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں ویلز دے بارے وچ کئی کتاباں اتے مضامین لکھئے ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ جانوراں دے مطالعہ اتے قدیم آثار دی تحقیق وچ گزرا ۔ انہاں فطرت اتے تاریخ دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیننٹ 1798 وچ فلنٹ شائر وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث جانوراں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے "چوپایاں دی تاریخ" وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں برطانوی جانوراں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم جانوراں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
ڈیوڈ پینی

ڈیوڈ پینی (ڄمݨ دی تاریخ 1939) ہک نیوزی لینڈ دا ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہن ، جیڑھے نظری حیاتیات ، سالماتی ارتقا ، انسانی ارتقا اتے سائنس دی تاریخ کیتے ڄاتے ویندن ۔ او 1939 وچ نیوزی لینڈ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں حیاتیات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں شہرت حاصل کیتی اتے حیاتیات دے مختلف شعبیاں وچ اہم کم کیتا ۔

پینی نیوزی لینڈ اتے کینیڈا وچ تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ نیوزی لینڈ وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ نظری حیاتیات ، سالماتی ارتقا ، انسانی ارتقا اتے سائنس دی تاریخ دے مطالعہ اتے انہاں موضوعات تے اپݨے نظریات دی ترقی وچ صرف کیتا ۔

انہاں نظری حیاتیات دے بارے وچ کئی نویں نظریات پیش کیتے اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں ایں ڳالھ تے زور ݙتا کہ حیاتیات دے مطالعہ کیتے نظری ماڈل بݨاوݨ ضروری ہن ۔ انہاں دے کم حیاتیات دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

انہاں سالماتی ارتقا دے بارے وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں ڈی این اے اتے پروٹین دے ترتیب دا استعمال کریندے ہوئے جانداراں دے ارتقائی تعلقات دا مطالعہ کیتا ۔ انہاں انسانی ارتقا دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی اتے ثابت کیتا کہ انسان افریقہ توں پیدا تھئے ۔

انہاں سائنس دی تاریخ دے بارے وچ وی کئی مضامین اتے کتاباں لکھیاں ۔ انہاں خاص طور تے ارتقائی حیاتیات دی تاریخ دے بارے وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دے نظریے دی اہمیت کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ نظری حیاتیات ، سالماتی ارتقا ، انسانی ارتقا اتے سائنس دی تاریخ دے مطالعہ اتے انہاں موضوعات تے تحقیق وچ گزرا ۔ انہاں حیاتیات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پینی ہݨ وی حیاتیات دے میدان وچ فعال ہن اتے ایں شعبے وچ تحقیق کریندے پئے ہن ۔ انہاں دی میراث حیاتیات دے مختلف شعبیاں وچ انہاں دے کم اتے انہاں دے نظریات وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں حیاتیات دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم حیاتیات دے میدان کوں بدل ݙتا ۔
مادھوری رتیلال شاہ

مادھوری رتیلال شاہ، ہک ہندوستانی ماہر تعلیم، مصنف  تے یونیورسٹی گرانٹس کمیشن دی چیئرپرسن ہَن۔    اوہ 1985ء وِچ قائم یونیورسٹی سسٹم نال تعلق رکھݨ والی یو جی سی جائزہ کمیٹی دی چیئرپرسن ہَن۔ اُنّھاں نے ممبئی میونسپل کارپوریشن دے ایجوکیشن آفیسر دی حیثیت نال وی خدمات انجام ݙتے۔

## اشاعت تے ایوارڈ
مادھوری شاہ نے تعلیم تے شاعری تے ٻہوں ساریاں کتاباں لکھیاں،  جنہاں وِچ "بغیر کہیں سمجھے، کوئی ترقی نئیں: تعلیم تے ملازمت دے مواقع دے درمیان تعلقات دے کُجھ پہلوؤں دی چھان بین کِیتے"، "غیر ایشیائی زنانیاں باضابطہ تعلیم کِیتے منتخب کردہ کیس اسٹڈیز"،  "سمفنیز: نظماں دی ہک کتاب"،  "ہک بدلدے ہوئے ہندوستان وِچ اعلیٰ تعلیم کِیتے چیلنج"،  "تعلیم دی ہدایت: تدریسی تے ٹیکنالوجی"، تے "ریڈیئنٹ انگریزی ورک بک" اُنّھاں دے کُجھ اہم کم ہِن۔

اُنّھاں کوں 1977ء وِچ حکومت ہند دے طرفوں چوتھے سب توں وݙے سویلین ایوارڈ، پدم شری نال نوازیا ڳیا ہئی۔ 1985ء وِچ شائع تھیوݨ والی مادھوری رتیلال شاہ دی زندگی دی ہک جھلک اُنّھاں دی سوانح عمری اُنّھاں دی انٹرویو کتاب "ہارمونی" وِچ تصدیق کیتی ڳئی ہئی۔ 

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
جارج پیری

جارج پیری (ڄمݨ دی تاریخ 1771) ہک انگریز فطرت دان ہا ، جئیں "کونکولوجی ، یا خولاں دی قدرتی تاریخ" لکھی ۔ او 1771 وچ انگلینڈ وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے خولاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

پیری دے ابتدائی زندگی دے بارے وچ زیادہ معلومات موجود نی ، پر او فطرت دے مطالعہ وچ گہری دلچسپی رکھدا ہا ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ خولاں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ صرف کیتا ۔ انہاں دنیا بھر توں خولاں دے نمونے جمع کیتے اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ 

انہاں دی سب توں مشہور کتاب "کونکولوجی ، یا خولاں دی قدرتی تاریخ" (Conchology, or the natural history of shells) ہئی ، جینکوں 1810-1811 وچ شائع کیتا ڳیا ۔ ایں کتاب وچ خولاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں اتے انہاں دی عادتاں دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ایں کتاب کوں خولاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم کم سمجھا ویندے ۔ 

پیری خولاں دے علاوہ ، ٻئے سائنسی شعبیاں وچ وی دلچسپی گھدی ۔ انہاں کیڑیاں اتے ٻئے جانوراں دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں وی لکھیاں ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ خولاں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پیری دی وفات دی تاریخ معلوم نی ، پر انہاں دی میراث خولاں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے "کونکولوجی ، یا خولاں دی قدرتی تاریخ" وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں خولاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم خولاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
تیستا سیتلواد

تیستا سیتلواد (انگریزی: Teesta Setalvad) ہِک ہندوستانی فعالیت پسند زنانی ہِن۔ اُنّھاں دی شہرت کئی سماجی مسائل کِیتے لڑݨ دی وجہ نال تھئی ہِے۔ اِنّھاں وِچ خاص طور تے 2002ء دے گجرات فسادات دے مجرماں کِیتے آواز اٹھاوݨ شامل ہِے۔ ریاست وِچ جتھاں احسان جعفری جیہے قائد دا بہیمانہ قتل تھیا ہَئی، تیستا دیاں کوششاں دی وجہ نال اُنّھاں دی اہلیہ ذکیہ جعفری کوں مقدمہ لڑݨ کِیتے سہارا مِلا۔ گلبرگ سوسائٹی وِچ تھیوݨ والے وݙّے پیمانے دے قتل تے اِیں طرح دے ٻئے واقعات جیویں بیسٹ بیکری معاملہ اِنّھاں تیستا سیتلواد دی وجہ نال میڈیا وِچ چھائے۔ اُنّھاں دیاں اِیں کوششاں وِچ اُنّھاں دے شوہر جاوید آنند وی معاون ہِن۔ اِنّھاں ݙوہیں دے ݙو ٻال ہِن، ہِک ڄَا وَݨ تے ہِک ڄَئی وَݨ۔ اوہ ملک وِچ ہجومی تشدد دے واقعات توں وی کافی پریشان رہیاں ہِن۔ اُنّھاں دیاں کئی تحریراں تے تقریراں وِچ دائیں محاذ دیاں تنظیماں تے خاص طور تے سنگھ پریوار نشانے تے رہیاں ہِن۔ اوہ کئی قومی تے بین الاقوامی انعامات نال وی نوازی ڳئیاں ہِن۔

## ٻِیا ݙیکھو

* 2002ء دے گجرات فسادات
* بھارت وِچ ہجومی تشدد
* گلبرگ سوسائٹی قتل عام
* بیسٹ بیکری معاملہ

## حوالے

ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ولہیلم پیٹرز

ولہیلم پیٹرز (1815-1883) ہک جرمن فطرت دان ہا ، جئیں موزمبیق دے ممالیہ جانوراں ، پرندیاں ، رینگݨ والے جانوراں ، آبی جانوراں ، کیڑیاں اتے نباتات دی تفصیل ݙتی ۔ او 1815 وچ کولڈنبرگ ، جرمنی وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے موزمبیق دے قدرتی تاریخ دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔

پیٹرز برلن یونیورسٹی توں طب دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ موزمبیق وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ موزمبیق دے مختلف علاقیاں وچ جانوراں اتے پودیاں دے نمونے جمع کرݨ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے موزمبیق دے ساحلی علاقیاں اتے دریائی نظاماں دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔

انہاں موزمبیق دے ممالیہ جانوراں ، پرندیاں ، رینگݨ والے جانوراں ، آبی جانوراں ، کیڑیاں اتے پودیاں دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں جانوراں اتے پودیاں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے مقامی استعمال دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے جمع کیتے ڳئے نمونے برلن دے نیچرل ہسٹری میوزیم وچ رکھئے ڳئے ہن ، جیڑھے انہاں دی تحقیق کیتے اہم ہن ۔

انہاں موزمبیق دے قدرتی تاریخ دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی درجہ بندی دی درستگی کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے موزمبیق دے جانوراں اتے پودیاں دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ موزمبیق دے قدرتی تاریخ دے مطالعہ اتے انہاں دے نمونے جمع کرݨ وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پیٹرز 1883 وچ برلن وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث موزمبیق دے قدرتی تاریخ دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے برلن دے نیچرل ہسٹری میوزیم وچ انہاں دے جمع کیتے ڳئے نمونیاں وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں موزمبیق دے قدرتی تاریخ دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم موزمبیق دے قدرتی تاریخ دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
مختار احمد بھرتھ

ملک مختار احمد بھرتھ ہک پاکستانی سیاست دان ہن جیہڑے اگست 2018 توں پاکستان دی قومی اسمبلی دے رکن ہن۔ ایندے توں پہلے اوہ 2002 توں مئی 2018 تائیں پنجاب دی صوبائی اسمبلی دے رکن وی رہے۔

## ابتدائی زندگی اتے تعلیم
29 ستمبر 1976 کوں لاہور وچ پیدا تھئے۔

بیچلر آف میڈیسن اتے بیچلر آف سرجری دے ڈگری یافتہ ہن جیہڑی انہاں 2001 وچ قائد اعظم میڈیکل کالج توں حاصل کیتی ہئی۔

## سیاسی دور
اوہ 2002 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-28 (سرگودھا-I) توں پاکستان مسلم لیگ (ن) (پی ایم ایل-این) دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کیتے منتخب تھئے۔ انہاں 32,480 ووٹ حاصل کیتے اتے پاکستان پیپلز پارٹی (پی پی پی) دے امیدوار ہارون احسان پراچہ کوں ہرایا۔

اوہ 2008 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-28 (سرگودھا-I) توں پاکستان مسلم لیگ (ق) (پی ایم ایل-ق) دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کیتے ولا منتخب تھئے۔ انہاں 45686 ووٹ حاصل کیتے اتے پیپلز پارٹی دے امیدوار حاجی مشتاق احمد گوندل کوں ہرایا۔

اوہ 2013 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ پی پی-28 (سرگودھا-I) توں مسلم لیگ ن دے امیدوار دے طور تے پنجاب دی صوبائی اسمبلی کیتے ول منتخب تھئے۔ انہاں 58,531 ووٹ حاصل کیتے اتے پاکستان تحریک انصاف (پی ٹی آئی) دے امیدوار حسن انعام پراچہ کوں ہرایا۔ جون 2017 وچ، انہاں کوں وزیر اعلیٰٰ شہباز شریف دی صوبائی کابینہ وچ شامل کیتا ڳیا اتے انہاں کوں پنجاب دا صوبائی وزیر برائے بہبود آبادی بݨایا ڳیا۔

اوہ 2018 دے پاکستانی عام انتخابات وچ حلقہ NA-88 (سرگودھا-I) توں مسلم لیگ ن دے امیدوار دے طور تے پاکستان دی قومی اسمبلی کیتے منتخب تھئے۔

## حوالہ جات

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:لاہور دے ڄماندرو شخصیتاں
پولی سین گپتا

link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Poile_Sengupta_2014.png|thumb|پولی سین گپتا، 2014
پولی سین گپتا (انگریزی: Poile Sengupta) دا اصلی ناں امبیکا گوپالا کرشنن ہِے۔ اوہ ہِک بھارتی انگریزی زبان دی معزز قلم کار ہِن۔ انّھاں کوں خصوصی طور تے ڈراما نویسی کِیتے ڄاݨا ویندا ہِے۔ اوہ بچّیاں کِیتے وی لکھدیاں ہِن۔ انّھاں دا ناں تاں امبیکا ہِے مگر قلمی ناں پولی ہِے۔ اوہ کالج وِچ لیکچرر، اسکول وِچ اُستانی، تعلیمی مشیر، مواصلاتی تے لسانی مشیر، ایڈیٹر تے مارکیٹ ریسرچ انالسٹ ہِن۔

## پیشہ ورانہ حیاتی

### قلم کاری
انّھاں نے بچّیاں تے بہت سارا ادب لکھیا ہِے۔ 1985ء وِچ انّھاں دی کتاب ‘دی ایکسکویسائٹ بلینیس‘‘ شائع تھئی۔ 1988ء وِچ “دی وے ٹو مائی فرینڈز ہاوس“، 1997ء وِچ ہاو دی پاتھ گریو شائع تھئی تے اِیہ تمام کتاباں چلڈرنز بک ٹرسٹ، دہلی نے شائع کِیتیاں۔ انّھاں دے علاوہ دی کلیور کارپینٹر اینڈ ادر اسٹوریز، دی ناٹی ڈاگ اینڈ ادر اسٹوریز تے دی بلیک اسنیک اینڈ ادر استوریز کوں فرینک برادرس، نئی دہلی نے 1993ء وِچ شائع کِیتا۔ واٹرفلاورس، 2000ء، وکرم ویتال، 2006ء تے وکرم آدتیہ 2007ء وی انّھاں دیاں مشہور ادبی کتاباں ہِن۔ رول کال کوں بھاشا انڈونیشنائی وِچ ترجمہ کِیتا ڳیا تے وکرم اینڈ ویتال کوں فرانسیسی زبان وِچ ترجمہ کِیتا ڳیا۔ انّھاں نے بچّیاں کِیتے بہت ساریاں نظماں لکھیاں تے انّھاں دے کئی مجموعے شائع تھئے جنّھاں وِچ دی پفن ٹریزی آف ماڈرن انڈین اسٹوریز، فیورٹ اسٹوریز فار بوائز، فیوریٹ اسٹوریز فار گرلز، ا کلیئر بلیو اسکائی تے بیڈ مون رائزنگ قابل ذکر ہِن۔ اِیہ تمام کتاباں پفن نے شائع کِیتیاں ہِن۔ انّھاں نے بچّیاں کِیتے متعدد کالم وی لکھے ہِن۔ انّھاں دا ہِک مشہور کالم ‘اے لیٹر تو یو‘ ہِے۔ اِیہ مسلسل 30 سالاں توں “چلڈرنز ورلڈ“ وِچ ہفتہ وار تے بعد وِچ ماہانہ شائع تھیوݨ والا کالم ہِے۔ اِیہ ہِک مزاحیہ کالم ہِے جو ݙو سال دے ݙو بچّیاں پرکی تے اِیں دے دوست رگھو دے درمیان مکالمہ ہِے۔ انّھاں دا ہِک ٻیا کالم “رول کال“ ہِے جو دکن ہیرالڈ وِچ ہفتہ وار شائع تھیا۔ بعد وِچ اِیندا مجموعہ ݙو جلداں رول کال 2003ء تے رول کال اگین 2003ء وِچ شائع تھیا۔

### اداکاری
اوہ ہِک بہترین تھیٹر اداکارہ ہِن۔ انّھاں نے بنگلور وِچ تھیٹر کلب قائم کِیتا۔ اوہ نیشنل اسکول آف ڈراما، نئی دہلی دی گورننگ رُکن رہ چُکیاں ہِن۔

## حوالے

ونکی:بھارتی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:بھارتی افسانہ نگار زنانیاں
ونکی:بھارتی سٹیج اداکار زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ذو الفقار علی بھٹی

ذو الفقار علی بھٹی پاکستانی سیاست دان ہن۔ اوہ قومی اسمبلی دے رکن وی رہ چکے ہن۔

## پاکستان عام انتخابات، 2013ء
انہاں پاکستان عام انتخابات، 2013ء وچ پنجاب دے حلقہ این اے۔67 (NA-67 (Sargodha-IV)) وچ پاکستان مسلم لیگ (ن) توں انتخاب وچ حصہ ڳھدا اتے کامیابی حاصل کیتی۔

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:پاکستانی طبیب سیاست دان
ونکی:پاکستانی سماجی کارکن
ونکی:پاکستانی اطباء
ونکی:پاکستان مسلم لیگ (ن) دے سیاست دان
ونکی:پاکستانی سیاست دان
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
لوڈوگ کارل جارج فیفر

لوڈوگ کارل جارج فیفر (1805-1877) ہک جرمن طبیب ، ماہر نباتات اتے خولاں دا ماہر ہا ، جئیں 20 توں ودھ نویاں جنساں اتے نسلاں دے ناں رکھئے ۔ او 1805 وچ کاسل ، جرمنی وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے خولاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔

فیفر ماربرگ یونیورسٹی توں طب دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ طب دے نال نال نباتات اتے خولاں دے مطالعہ وچ وی دلچسپی گھن ڳیا ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ خولاں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ صرف کیتا ۔ انہاں دنیا بھر توں خولاں دے نمونے جمع کیتے اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔

انہاں خولاں دی 20 توں ودھ نویاں جنساں اتے نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں خولاں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے ارتقا دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم خولاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

انہاں خولاں دے بارے وچ کئی کتاباں اتے مضامین لکھئے ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی درجہ بندی دی درستگی کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے خولاں دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ خولاں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

فیفر 1877 وچ کاسل وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث خولاں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے انہاں دے دریافت کیتے ڳئے نویاں جنساں اتے نسلاں وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں خولاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم خولاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
کونسٹنٹائن جان فپس

کونسٹنٹائن جان فپس (1744-1792) ہک انگریز کھوڄ کار ہا ، جئیں قطبی رچھ اتے ہاتھی ݙند دی چڑی کوں بیان کرݨ والا پہلا جدید یورپی ہا ۔ او 1744 وچ ملٹن ، انگلینڈ وچ پیدا تھیا ۔ او کھوڄ تے فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے قطبی علاقیاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

فپس ایٹن کالج اتے کیمبرج یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ برطانوی بحریہ وچ شامل تھیا ۔ انہاں قطبی علاقیاں دی کھوڄ کیتے کئی سفراں وچ حصہ گھدا ۔ انہاں دا سب توں مشہور سفر 1773 وچ ہویا ، جݙاں انہاں شمال مشرقی قطبی علاقیاں دی کھوڄ کیتی ۔ ایں سفر دے دوران ، انہاں قطبی رچھ اتے ہاتھی ݙند دی چڑی کوں بیان کیتا ۔ 

انہاں قطبی رچھ اتے ہاتھی ݙند دی چڑی دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں جانوراں دی عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے جسمانی خصوصیات دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم قطبی علاقیاں دے جانوراں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

انہاں قطبی علاقیاں دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی درجہ بندی دی درستگی کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے قطبی رچھ اتے ہاتھی ݙند دی چڑی دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ قطبی علاقیاں دی کھوڄ اتے انہاں دے جانوراں دے مطالعہ وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

فپس 1792 وچ ملٹن وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث قطبی علاقیاں دی کھوڄ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے قطبی رچھ اتے ہاتھی ݙند دی چڑی دے بارے وچ انہاں دے بیانات وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں قطبی علاقیاں دی کھوڄ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم قطبی علاقیاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
چارلس پکرنگ

چارلس پکرنگ (1805-1878) ہک امریکی فطرت دان ہا ، جئیں "انسان دی نسلاں اتے انہاں دی جغرافیائی تقسیم" لکھی ۔ او 1805 وچ سلیم ، میساچوسٹس وچ پیدا تھیا ۔ او فطرت دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے انسانی نسلاں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔ 

پکرنگ ہارورڈ کالج توں طب دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ اپݨی زندگی دا وݙا حصہ فطرت دے مطالعہ اتے انسانی نسلاں دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ انہاں دنیا بھر دے مختلف علاقیاں دا سفر کیتا اتے انسانی نسلاں دے بارے وچ معلومات جمع کیتیاں ۔ انہاں خاص طور تے انسانی نسلاں دی جغرافیائی تقسیم اتے انہاں دے جسمانی خصوصیات دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔ 

انہاں انسانی نسلاں دی درجہ بندی کیتی اتے انہاں دی جغرافیائی تقسیم دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں انسانی نسلاں دیاں عادتاں ، انہاں دی ثقافت اتے انہاں دے ارتقا دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم انسانی نسلاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔ 

انہاں دی سب توں مشہور کتاب "انسان دی نسلاں اتے انہاں دی جغرافیائی تقسیم" (Races of Man and Their Geographical Distribution) ہئی ، جینکوں 1848 وچ شائع کیتا ڳیا ۔ ایں کتاب وچ انسانی نسلاں دی درجہ بندی ، انہاں دی تصویراں اتے انہاں دی جغرافیائی تقسیم دے بارے وچ معلومات شامل ہن ۔ ایں کتاب کوں انسانی نسلاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم کم سمجھا ویندے ۔ 

پکرنگ انسانی نسلاں دے علاوہ ، ٻئے سائنسی شعبیاں وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں نباتات اتے جانوراں دے بارے وچ وی پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں امریکی قدرتی تاریخ دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں وی لکھیاں ۔ 

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ انسانی نسلاں دے مطالعہ اتے انہاں دی جغرافیائی تقسیم وچ گزرا ۔ انہاں فطرت دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔ 

پکرنگ 1878  وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث انسانی نسلاں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے "انسان دی نسلاں اتے انہاں دی جغرافیائی تقسیم" وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں انسانی نسلاں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم انسانی نسلاں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
ہنری آگسٹس پلسبری

ہنری آگسٹس پلسبری (1862-1957) ہک امریکی ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ، ملائیکولوجسٹ ، اتے غیر فقاریہ درجہ بندی وچ رہنما ہا ۔ او 1862 وچ آئیووا سٹی ، آئیووا وچ پیدا تھیا ۔ او حیاتیات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے غیر فقاریہ جانوراں دے بارے وچ اہم کم کیتا ۔

پلسبری آئیووا یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ اکیڈمی آف نیچرل سائنسز آف فلاڈیلفیا وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ غیر فقاریہ جانوراں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے مولسک (جیویں کہ خولے ، گھونگے ، اتے آکٹوپس) دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی ۔

انہاں غیر فقاریہ جانوراں دی کئی نویاں نسلاں دریافت کیتیاں اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں جانوراں دیاں عادتاں ، انہاں دی رہائش گاہاں اتے انہاں دے ارتقا دے بارے وچ وی اہم مشاہدات کیتے ۔ انہاں دے کم غیر فقاریہ جانوراں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد ݙتی ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ غیر فقاریہ جانوراں دے مطالعہ اتے انہاں دی درجہ بندی وچ گزرا ۔ انہاں حیاتیات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پلسبری 1957 وچ فلاڈیلفیا وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث غیر فقاریہ جانوراں دے مطالعہ دے میدان وچ انہاں دے کم اتے انہاں دی درجہ بندی وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں غیر فقاریہ جانوراں دے مطالعہ دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم غیر فقاریہ جانوراں دے بارے وچ ساݙی سمجھ کوں بدل ݙتا ۔
گریگوری گڈون پنکس

گریگوری گڈون پنکس (1903-1967) ہک امریکی ماہر حیاتیات (بائیولوجسٹ) ہا اتے مشترکہ منہ دی مانع حمل گولی دا شریک موجد ہا ۔ او 1903 وچ ووڈبائن ، نیو جرسی وچ پیدا تھیا ۔ او حیاتیات دے مطالعہ وچ اپݨی دلچسپی دی وجہ توں مشہور تھیا اتے مانع حمل گولیاں دے میدان وچ اہم کم کیتا ۔

پنکس ہارورڈ یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ وورسیسٹر فاؤنڈیشن فار ایکسپیریمنٹل بائیولوجی وچ پرکھ پرچول کیتی ۔ انہاں اپݨی زندگی دا وݙا حصہ مانع حمل گولیاں دے مطالعہ اتے انہاں دی ترقی وچ صرف کیتا ۔ انہاں خاص طور تے ہارمونز دے مطالعہ وچ دلچسپی گھدی اتے انہاں دے تولیدی نظام تے اثرات دے بارے وچ پرکھ پرچول کیتی ۔

انہاں جانوراں تے تجربات کریندے ہوئے دریافت کیتا کہ ہارمونز دی مدد نال اوولیشن (ovulation) کوں روکیا ونڄ سڳدے ۔ انہاں مشترکہ منہ دی مانع حمل گولی تیار کیتی ، جینکوں 1960 وچ منظور کیتا ڳیا ۔ ایں گولی خواتین کیتے مانع حمل دے طریقے کوں بدل ݙتا اتے خواتین دی زندگی تے اہم اثرات مرتب کیتے ۔

انہاں مانع حمل گولیاں دے بارے وچ کئی مضامین اتے رپورٹاں لکھیاں ۔ انہاں دے کم کوں انہاں دے دور دے سائنسداناں ٻہوں سراہیا اتے انہاں دی ایجاد دی اہمیت کوں تسلیم کیتا ڳیا ۔ انہاں خاص طور تے مانع حمل گولیاں دے فوائد اتے نقصانات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

انہاں دی زندگی دا وݙا حصہ مانع حمل گولیاں دے مطالعہ اتے انہاں دی ترقی وچ گزرا ۔ انہاں حیاتیات دے بارے وچ اپݨے علم کوں ودھاوݨ اتے ٻنہاں نال ونڈݨ کیتے ٻہوں محنت کیتی ۔

پنکس 1967 وچ بوسٹن ، میساچوسٹس وچ فوت تھیا ۔ انہاں دی میراث مانع حمل گولیاں دے میدان وچ انہاں دے کم اتے مشترکہ منہ دی مانع حمل گولی دی ایجاد وچ زندہ ہے ۔ انہاں کوں مانع حمل گولیاں دے میدان وچ ہک اہم شخصیت دے طور تے یاد کیتا ویندے ۔ انہاں دے کم خواتین دی زندگی کوں بدل ݙتا ۔
رونلڈ پلاسٹرک

رونلڈ پلاسٹرک (ڄمݨ دی تاریخ 1957) ، ہک ڈچ سیاستدان اتے مالیکیولر حیاتیات دے ماہر ہن ، جینھاں زیبرا مچھی دی نشوونما تے کم کیتا ہے ۔ او ہالینڈ دے ہک سنڄاپو سائنسدان تے سیاستدان دے طور تے ڄاتے ویندے ہن ۔ انہاں دی سائنس دے میدان وچ خاص طور تے زیبرا مچھی دی نشوونما تے تحقیق ٻہوں اہم ہے ۔ زیبرا مچھی ہک چھوٹی مچھی ہے جیڑھی سائنسی تحقیق وچ ٻہوں استعمال تھیندی ہے ۔ پلاسٹرکزیبرا مچھی دے جینیاتی میکانزم تے کم کیتا ہے ، جیندے نال انہاں دی نشوونما دے بارے وچ ٻہوں کجھ پتہ لگا ہے ۔ 

سیاست دے میدان وچ ، او ہالینڈ دی حکومت وچ مختلف اہم عہدیاں تے فائز ریہن ۔ انہاں تعلیم ، سائنس اتے ثقافت دے شعبیاں وچ اہم کردار ادا کیتا ہے ۔ انہاں دی سیاست اتے سائنس وچ دلچسپی انہاں کوں ہک منفرد شخصیت بنیندی ہے ۔ انہاں دی تحقیق اتے سیاسی کم دی وجہ توں انہاں کوں ہالینڈ وچ ٻہوں احترام ملدا ہے ۔ انہاں دی سائنس دے میدان وچ تحقیق نہ صرف زیبرا مچھی دی نشوونما دے بارے وچ معلومات فراہم کریندی ہے ، بھل انسانی صحت اتے بیماریاں دے بارے وچ وی اہم انکشافات کریندی ہے ۔ انہاں دی سیاست وچ دلچسپی اتے سائنس دی سمجھ انہاں کوں ہک اہم شخصیت بنیندی ہے ۔ انہاں ہمیشاں سائنس اتے سیاست کوں ہک ساتھ چلایا ہے ، جیندے نال انہاں دی شخصیت مزید نکھر تے سامݨے آئی ہے ۔ انہاں دی زندگی اتے کم ہالینڈ دے لوکاں کیتے ہک مثال ہے ۔
پلینی دی ایلڈر

## پلینی دی ایلڈر (23-79)
پلینی وݙا دانشور ہا ، روم دا رہݨ والا ، جئیں قدرت دے ڳجھڑیں رازیں کوں سمجھݨ دی کوشش کیتی ۔ اوندا اصل ناں گایئس پلینیئس سیکنڈس ہا ، پر او پلینی دی ایلڈر دے ناں نال مشہور تھیا ۔ او 23 عیسوی وچ کومم (Comum) شہر وچ ڄمیا ہا ، جیڑھا ہݨ اٹلی وچ کومو (Como) سݙیندے ۔ پلینی روم دی فوج وچ وی سپاہی ریہا ، اتے مختلف علاقیاں وچ گھمدا ریہا ، جتھاں انہاں ٻہوں کجھ ݙٹھا اتے سکھیا ۔ اوندا شوق قدرت دے رازیں کوں سمجھݨ ہا ، اتے انہاں اپݨی ساری زندگی ایں کم وچ لائی ۔ 

پلینی دی سب توں وݙی کتاب "نیچرلس ہسٹوریا" (Naturalis Historia) ہئی ، جیڑھی انہاں 77 عیسوی وچ لکھی ۔ ایں کتاب وچ انہاں قدرت دے ہر پاسے بارے ڳالھ کیتی ہئی ، جیویں جو جانور ، ٻوٹے ، پتھر ، تارے ، اتے ٻئی ہر او شے جیڑھی انہاں ݙٹھی یا سݨی ۔ ایں کتاب وچ 37 حصے ہن ، اتے ایں وچ ہزاراں ڳالھیں درج ہن ۔ ایں کتاب کوں بعد وچ ٻہوں سارے لوکاں پڑھیا ، اتے ایں توں ٻہوں کجھ سکھیا ۔ پلینی دی ایں کتاب دی وجہ توں ٻہوں سارے لوکاں کوں قدرت دے رازیں بارے پتہ چلیا ۔ 

پلینی دی موت 79 عیسوی وچ تھئی ، جݙاں ویزیویس (Vesuvius) پہاڑ دا آتش فشاں پھٹیا ۔ او ایں واقعے کوں ݙیکھݨ ڳیا ہا ، اتے اتھائیں مر ڳیا ۔ اوندا شوق اتنا وݙا ہا ، جو انہاں اپݨی جان وی قربان کر ݙتی ۔ پلینی دی کتاب "نیچرلس ہسٹوریا" اڄ وی لوک پڑھدے ہن ، اتے اوندی محنت کوں یاد کریندے ہن ۔ او قدرت دے رازیں کوں سمجھݨ والا وݙا دانشور ہا ۔
ریجینالڈ انیس پوکاک

## ریجینالڈ انیس پوکاک
ریجینالڈ انیس پوکاک ، برطانوی سائنسدان ہا ، جئیں جانوریں دی ونڈ کاری (ٹیکسآنومی) وچ ٻہوں کم کیتا ۔ اوندا ڄمݨاں 4 مارچ 1863 وچ انگلینڈ وچ تھیا ، اتے انہاں اپݨی زندگی جانوریں دے مطالعے وچ گزاری ۔ خاص طور تے انہاں ݙانوراں اتے ملیپیڈز (ہزار پایاں) تے ٻہوں کم کیتا ۔ 

پوکاک اپݨی تعلیم آکسفورڈ یونیورسٹی توں حاصل کیتی ، اتے بعد وچ برٹش میوزیم آف نیچرل ہسٹری وچ کم شروع کیتا ۔ اتھاں انہاں جانوریں دے نمونیاں دا مطالعہ کیتا اتے انہاں دی ونڈ کاری کیتی ۔ انہاں ٻہوں سارے نویں جانور دریافت کیتے ، اتے انہاں کوں سائنسی ناں ݙتے ۔ 

پوکاک ݙانوراں اتے ملیپیڈز دے علاوہ ٻئے جانوریں تے وی کم کیتا ، جیویں جو ٻلیاں ، کتے اتے ٻئے ممالیہ جانور ۔ انہاں دیاں ہݙیاں دے ڈھانچے دا مطالعہ کیتا اتے انہاں دی ارتقائی تاریخ کوں سمجھݨ دی کوشش کیتی ۔ اوندا کم جانوریں دی ونڈ کاری وچ ٻہوں اہم ہا ۔ 

پوکاک ٻہوں سارے سائنسی مقالے اتے کتاباں لکھیاں ، جنہاں وچ انہاں اپݨے تحقیقی نتائج پیش کیتے ۔ اوندا کم اڄ وی جانوریں دے ماہرین واسطے اہم ہے ۔ اوندا کم جانوریں دی زندگی کوں سمجھݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ 

پوکاک دی موت 9 اگست 1947 وچ تھئی ۔ اوندا کم اڄ وی یاد کیتا ویندا ہے ، اتے جانوریں دی ونڈ کاری وچ اوندا حصہ ٻہوں وݙا ہے ۔ انہاں جانوریں دے بارے وچ ساݙی معلومات وچ وادھا کیتا ۔
ونسٹن پانڈر

## ونسٹن پانڈر
ونسٹن پانڈر ، نیوزی لینڈ دا ہک وݙا سائنسدان ہا ، جئیں گھوگھیاں (ملاسکا) دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ اوندا ڄمݨاں 1941 وچ تھیا ۔ انہاں اپݨی زندگی سمندری اتے مٹھے پاݨی دے جانوراں دے مطالعے وچ گزاری ، خاص طور تے نکیاں گھوگھیاں تے ۔ 

پانڈر نیوزی لینڈ دی یونیورسٹی توں تعلیم حاصل کیتی ، اتے بعد وچ انہاں آسٹریلیا دے میوزیم وچ کم شروع کیتا ۔ اتھاں انہاں گھوگھیاں دے نمونیاں دا مطالعہ کیتا اتے انہاں دی ونڈ کاری کیتی ۔ انہاں ٻہوں سارے نویں جانور دریافت کیتے ، خاص طور تے نکیاں گھوگھیاں ، اتے انہاں کوں سائنسی ناں ݙتے ۔ 

پانڈر سمندری اتے مٹھے پاݨی دے جانوراں دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ۔ انہاں دی زندگی دے مختلف پہلوواں دا مطالعہ کیتا ، اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوندا کم گھوگھیاں دی ونڈ کاری وچ ٻہوں اہم ہا ۔ 

پانڈر ٻہوں ساری سائنسی کتاباں اتے مقالے لکھئے ، جنہاں وچ انہاں اپݨے تحقیقی نتائج پیش کیتے ۔ اوندا کم گھوگھیاں دے ماہرین واسطے ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں سمندری اتے مٹھے پاݨی دے جانوراں دے بارے وچ ساݙی معلومات وچ وادھا کیتا ۔ 

پانڈر اڄ وی جانوراں دے مطالعے وچ مصروف ہے ۔ اوندا کم اڄ وی یاد کیتا ویندا ہے ، اتے اوندا حصہ نیوزی لینڈ دی سائنس وچ ٻہوں وݙا ہے ۔ انہاں گھوگھیاں دے بارے وچ ساݙی معلومات کوں ودھایا ۔ اوندا ناں گھوگھیاں دے ماہرین وچ ہمیشاں یاد راہسی ۔ انہاں نکیاں گھوگھیاں دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ۔
تھامس لٹلٹن پوئس

## تھامس لٹلٹن پوئس
تھامس لٹلٹن پوئس ، انگلینڈ دا ہک وݙا سائنسدان ہا ، جئیں پکھیاں دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ اوندا ڄمݨاں 1833 وچ تھیا ، اتے انہاں اپݨی زندگی پکھیاں دے مطالعے اتے انہاں دی ونڈ کاری وچ گزاری ۔ 

پوئس انگلینڈ دے نارتھمپٹن شائر اتے اوندے آلے دوالے دے علاقیاں دے پکھیاں دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ۔ انہاں پکھیاں دی زندگی دے مختلف پہلوواں دا مطالعہ کیتا ، اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوندا کم پکھیاں دی ونڈ کاری وچ ٻہوں اہم ہا ۔ 

پوئس "نوٹس آن دی برڈز آف نارتھمپٹن شائر اینڈ نیبرہڈ" ناں دی ہک کتاب لکھی ، جیندے وچ انہاں اپݨے تحقیقی نتائج پیش کیتے ۔ ایں کتاب وچ نارتھمپٹن شائر دے پکھیاں دے بارے وچ ٻہوں ساری معلومات موجود ہے ۔ ایں کتاب نال انہاں لوکاں کوں پکھیاں دے بارے وچ ڄاݨݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔ 

پوئس ٻہوں سارے سائنسی مقالے وی لکھئے ، جنہاں وچ انہاں پکھیاں دے بارے وچ اپݨے مشاہدات پیش کیتے ۔ اوندا کم پکھیاں دے ماہرین واسطے ٻہوں اہم ہا ۔ انہاں انگلینڈ دے پکھیاں دے بارے وچ ساݙی معلومات وچ وادھا کیتا ۔ 

پوئس دی موت 1896 وچ تھئی ۔ اوندا کم اڄ وی یاد کیتا ویندا ہے ، اتے اوندا حصہ انگلینڈ دی سائنس وچ ٻہوں وݙا ہے ۔ انہاں پکھیاں دے بارے وچ ساݙی معلومات کوں ودھایا ۔ اوندا ناں پکھیاں دے ماہرین وچ ہمیشاں یاد راہسی ۔ انہاں نارتھمپٹن شائر دے پکھیاں دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ۔
پدما سچدیو

پدما سچدیو (انگریزی: Padma Sachdev) (1940ء - اگست 2021ء) ہک بھارتی شاعرہ تے ناول نگارہ ہَن۔ اوہ ڈوگری زبان دی پہلی جدت پسند زنانی شاعرہ ہَن۔ اوہ ڈوگری دے علاوہ ہندی وِچ وی لکھدی ہَن۔ اُنّھاں دے متعدد شاعری دے مجموعے شائع تھی چُکے ہِن جنہاں وِچ "میری کویتا میرے گیت" وی شامل ہئی جیندے کِیتے اُنّھاں کوں 1971ء وِچ ساہتیہ اکیڈمی اعزاز مِلیا ہئی۔ حکومت ہند نے اُنّھاں کوں 2001ء وِچ بھارت دے چوتھے وݙے شہری اعزاز پدم شری نال نوازیا۔ تے حکومت مدھیہ پردیش نے 2007ء-08ء کِیتے کبیر سمان نال سرفراز کِیتا۔

## ذاتی زندگی
پدما سچدیو دی ولادت 1940ء وِچ پرمنڈل، جموں وِچ تھئی۔ اُنّھاں دے والد جے دیو باڈو سنسکرت دے اسکالر تے مدرس ہَن جنہاں دا تقسیم ہند دے دوران وِچ قتل تھی ڳیا ہئی۔ جے دیو دیاں 3 اولادیں ہَن جنہاں وِچ پدما سبھ توں وݙیاں ہَن۔ پدما نے پہلے ڈوگری زبان دے شاعر وید پال دیپ نال شادی کیتی تے بعد وِچ سنگھ بندھو موسیقی جوڑی وِچوں ہک سریندر سنگھ نال 1966ء وِچ شادی کر گِھدّی۔ پدما فی الحال نئی دہلی وِچ مقیم ہَن۔

## پیشہ وارانہ زندگی
پدما نے 1961ء وِچ آکاش وانی وِچ کم کِیتا۔ اوہ اتھاں اناونسر ہَن۔ ایں وِچ اُنّھاں دی ملاقات سریندر سنگھ نال تھئی جیڑھے سنگھ بندھو جوڑی دے ہک رکن ہَن تے اتھاں ڈیوٹی افسر ہَن۔ بعد دے ݙینہاں وِچ اُنّھاں نے آکاش وانی ممبئی وِچ وی کم کِیتا۔ اُنّھاں نے کئی شعری مجموعے شائع کِیتے جنہاں وِچ "توی تے چندن" (1976ء)، "نہیریاں گلیاں" (1982ء)، "پوٹا پوٹا نمبل" (1987ء)، "اتر واہینی" (1992ء) تے "تینتھیاں" (1992ء) شامل ہِن۔

اُنّھاں نے وید راہی دی 1973ء دی فلم "پریم پربت" دا گانا "میرا چھوٹا سا گھر بار" دے بول لکھے۔ اِیں گانے کوں جے دیو نے موسیقی ݙتی۔ اِیندے بعد اُنّھاں نے 1978ء دی فلم "آنکھیں دیکھی" دے ݙو نغمے لکھے جیندے وِچ جے پی کوشک نے موسیقی ݙتی۔ ہک گانا "سونا رے تجھے کیسے ملوں" ہئی جیڑھا محمد رفیع تے سلکھشنا پنڈت نے ڳایا۔ اُنّھاں نے 1979ء دی فلم "ساہس" کِیتے وی گانے لکھے جیندے وِچ امین سنگیت نے موسیقی ݙتی ہئی۔

## اعزازات

* دینو بھائی حاصل حیات اعزاز، 2017ء، منجانب ڈی بی پنت میموریل ٹرسٹ، جموں تے کشمیر
* کتوریوا سمرگ سمان، 2015ء، منجانب بھارتیہ بھاشا پریشد، مغربی بنگال
* سرسوتی سمان، 2015ء، ڈوگری زبان وِچ اپݨی خود نوشت سوانح حیات تے مِلیا۔
* پدما شری، 2001ء
* ساہتیہ اکیڈمی اعزاز، 1971ء
* کبیر سمان برائے شاعری، 2007ء-2008ء

## وفات
اُنّھاں دی وفات 4 اگست 2021ء کوں تھئی۔

## حوالے

ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی مصنف
ونکی:بھارتی شاعر زنانیاں
ونکی:وِیہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:ویہویں صدی دے بھارتی شعرا
ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:اکویہویں صدی دے بھارتی ناول نگار
ونکی:اکویہویں صدی دیاں بھارتی مصنفاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
کارل پریسل

## کارل پریسل
کارل پریسل ، بوہیمیا دا ہک وݙا سائنسدان ہا ، جئیں ٻوٹیاں دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ اوندا ڄمݨاں 1794 وچ تھیا ، اتے انہاں اپݨی زندگی ٻوٹیاں دے مطالعے اتے انہاں دی ونڈ کاری وچ گزاری ۔ 

پریسل بوہیمیا دے ٻوٹیاں دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ۔ انہاں ٻوٹیاں دی زندگی دے مختلف پہلوواں دا مطالعہ کیتا ، اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ اوندا کم ٻوٹیاں دی ونڈ کاری وچ ٻہوں اہم ہا ۔ انہاں چیک فلورا دے بارے وچ ٻہوں کجھ لکھیا ۔ 

پریسل ٻہوں ساری سائنسی کتاباں اتے مقالے لکھئے ، جنہاں وچ انہاں اپݨے تحقیقی نتائج پیش کیتے ۔ اوندا کم ٻوٹیاں دے ماہرین واسطے ٻہوں اہم ہا ۔ انہاں بوہیمیا دے ٻوٹیاں دے بارے وچ ساݙی معلومات وچ وادھا کیتا ۔ 

پریسل چیک فلورا دے بارے وچ ہک وݙی کتاب لکھی ، جیندے وچ انہاں بوہیمیا دے ٻوٹیاں دیاں مختلف ونکیاں دی شناخت کیتی اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ ایں کتاب نال انہاں لوکاں کوں بوہیمیا دے ٻوٹیاں دے بارے وچ ڄاݨݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔ 

پریسل دی موت 1852 وچ تھئی ۔ اوندا کم اڄ وی یاد کیتا ویندا ہے ، اتے اوندا حصہ بوہیمیا دی سائنس وچ ٻہوں وݙا ہے ۔ انہاں ٻوٹیاں دے بارے وچ ساݙی معلومات کوں ودھایا ۔ اوندا ناں ٻوٹیاں دے ماہرین وچ ہمیشاں یاد راہسی ۔ انہاں چیک فلورا دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ، اتے اوندا کم اڄ وی چیک ٻوٹیاں دے ماہرین واسطے اہم ہے ۔
فیلیپے پوئے

## فیلیپے پوئے
فیلیپے پوئے ، کیوبا دا ہک وݙا سائنسدان ہا ، جئیں جانوراں دے بارے وچ ٻہوں کم کیتا ۔ اوندا ڄمݨاں 23 مئی 1799 وچ ہوانا ، کیوبا وچ تھیا ۔ انہاں اپݨی زندگی جانوراں دے مطالعے وچ گزاری ، خاص طور تے مچھیاں اتے تتلیاں تے ۔ 

پوئے ہوانا یونیورسٹی توں قانون دی تعلیم حاصل کیتی ، پر اوندا شوق جانوراں دے بارے وچ ڄاݨݨ ہا ، اتے انہاں اپݨے شوق کوں اپݨا پیشہ بݨا گھدا ۔ انہاں جانوراں دے نمونیاں دا مطالعہ کیتا اتے انہاں دی ونڈ کاری کیتی ۔ انہاں کیوبا دے جانوراں دے بارے وچ ٻہوں کجھ لکھیا ، اتے انہاں دی اہمیت کوں لوکاں تک پڄایا ۔ 

پوئے مچھیاں دے بارے وچ خاص طور تے کم کیتا ۔ انہاں کیوبا دیاں مچھیاں دیاں مختلف ونکیاں دی شناخت کیتی اتے انہاں دے بارے وچ تفصیلی معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں تتلیاں دے بارے وچ وی ٻہوں کم کیتا ، اتے انہاں دی زندگی دے مختلف پہلوواں دا مطالعہ کیتا ۔ 

پوئے ٻہوں ساری سائنسی کتاباں اتے مقالے لکھئے ، جنہاں وچ انہاں اپݨے تحقیقی نتائج پیش کیتے ۔ اوندا کم کیوبا دے جانوراں دے بارے وچ ساݙی معلومات وچ وادھا کریندا ہے ۔ انہاں کیوبا دی حیاتیاتی گھݨ ونک کوں سمجھݨ وچ ٻہوں مدد کیتی ۔ 

پوئے دی موت 28 جنوری 1891 وچ ہوانا وچ تھئی ۔ اوندا کم اڄ وی یاد کیتا ویندا ہے ، اتے اوندا حصہ کیوبا دی سائنس وچ ٻہوں وݙا ہے ۔ انہاں کیوبا دے جانوراں دے بارے وچ ساݙی معلومات کوں ودھایا ۔ اوندا ناں کیوبا دی سائنس دی تاریخ وچ ہمیشاں زندہ راہسی ۔