open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
سرائیکی وسیب اچ پڳ دا تصور

سرائیکی وسیب اچ ‘‘ پڳ’’ کوں عزت تے آن دانشان سمجھیا ویندے اتے ‘‘ بوچھݨ ’’ کوں عزت و عصمت  دی علامت تصور کیتا ویندے۔ ایہاوجہ اے جو پگ بنھاوݨ ، پگ وٹاوݨ اتے پگ لہاوݨ ساڈے وسیب اچ اہم واقعات دا درجہ رکھدن۔ ساڈے وسیب دی رسم اے جو گھر دے سربراہ دی وفات دے تریجھے ڈیہاڑے برادری دے نمائندہ لوک کٹھے تھی متوفی دے وڈے پتر دے سر تے پگ ٻدھیندن۔ جیندے نال او اپݨے کنبے دے سربراہ دیاں ذمہ داریاں سنبھال گھندے تے برادری دا ہک ذمہ دار رکن بݨ ویندے۔ 

ایندے علاوہ برادری تے قبیلہ اپݨےوچوں کہیں صاحب حیثیت بزرگ یا جوان کوں اپݨی برادری تے قبیلے دے وسیع تر مفادات دے تحفظ کیتے اپݨا ں وڈا مقرر کریندن ایں فیصلے دے اعلان تے نفاد کیتے کٹھے تھی کے پگ ٻدھݨ دی رسم ادا کریندن جیندے بعد او اپݨی برادری تے قبیلے دا وڈیرا بݨ ویندے۔ ساڈے وسیب دی ہک بئی رسم دے مطابق ساڈے جوان آپت اچ پگ تے پٹکا وٹا کے ہک ڈوجھے دے جگری یار تے بھرا بݨ ویندن۔ ایویں عورتاں بوچھݨ وٹا کے ہک ڈوجھے دیاں سہیلیاں تے بھیڑیں بݨ دیندن۔ ایندے علاوہ جوان کہیں تریمت کوں بوچھݨ  پوا کے اپݨی بھیݨ  بݨا گھِندن تے ول ایں مقدس رشتے کوں جیندیں تئیں نبھا کے ڈکھیندن۔ پگ لہاوݨ توں مراد کہیں شریف دی ہتک کرݨ اےتے اے فعل بہوں برا سمجھا ویندے۔

## حوالہ
سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی
اوٹو فولن

اوٹو فولن (1867-1934)

اوٹو فولن ، ہارورڈ دے ہک سنڄاپو سویڈش-امریکی کیمیا دان ہن ۔ او پروٹین توں پاک خون دے فلٹریٹس دے اجزاء دے تعین دے طریقے تیار کرݨ دی وجہ توں مشہور ہن ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔ 

انہاں دی تحقیق دا مرکز پروٹین توں پاک خون دے فلٹریٹس دے اجزاء دے تعین دے طریقے تیار کرݨ تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ خون دے اندر مختلف کیمیائی اجزاء کوں کیویں ماپیا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں خون دے اندرونی عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دی تشخیص کرݨ وچ مدد کیتی ۔ 

انہاں خون دے فلٹریٹس دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ خون دے اندر یوریا ، کریٹینائن ، اتے یورک ایسڈ جیہے اجزاء کوں کیمیائی طریقے نال ماپیا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم کلینیکل کیمسٹری دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

انہاں خون دے اجزاء دے تعین کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ کلوریمیٹری اتے ٹائٹریشن خون دے اجزاء دے تعین کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں خون دے اجزاء دے تعین کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔ 

انہاں کلینیکل کیمسٹری دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں خون دے اندرونی عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دی تشخیص کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق طب دے شعبے وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔ 

انہاں خون دے اجزاء دے تعین دے علاوہ یورین دے اجزاء دے تعین تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ یورین دے اندر مختلف کیمیائی اجزاء کوں کیمیائی طریقے نال ماپیا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں یورین دے اندرونی عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دی تشخیص کرݨ وچ مدد کیتی ۔
سرائیکی وسیب اچ حال دا رواج

سرائیکی وسیب اچ ‘‘ حال ’’ ڈیوݨ تے گِھنݨ دا رواج خاصا قدیم تے مفید اے۔ کوئی کہیں دے کولھ مہمان تھیوے تاں پہلے میزبان مہمان کنوں حال گِھندے تے ول خود حال ڈیندے جیندے اچ جملہ سیاسی سماجی، معاشی ، تجارتی تے روز مرہ ضروریات دی دستیابی دے حالات بیان کیتے ویندن تے آخر اچ مطلب دی گالھ کیتی ویندی اے۔ ایں طراں سرائیکی وسیب اچ معلومات دا تبادلہ تے خبریں دی ترسیل دا عمل جاری رہندے تے کوئی شخص ملک تے وسیب دے حالات توں بے خبر نی رہندا۔ 

## حوالہ
سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی
کارل اگست فولکرز

## کارل اگست فولکرز (1906-1997)
کارل اگست فولکرز ، مرک دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں کوں کیتھومائیسن اتے سائیکلوسرین اینٹی بائیوٹکس تے کم کرݨ دی وجہ توں سنڄاتا ویندے ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز اینٹی بائیوٹکس دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ اینٹی بائیوٹکس کیویں کم کریندن اتے او بیکٹیریل انفیکشنز دا علاج کیویں کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں نویں اینٹی بائیوٹکس تیار کرݨ اتے بیکٹیریل انفیکشنز دا علاج کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں کیتھومائیسن اتے سائیکلوسرین دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ کیتھومائیسن اتے سائیکلوسرین بیکٹیریل خلیات دی دیوار دی ترکیب کوں روک ݙیندن ، جیندے نال بیکٹیریا مر ویندن ۔ انہاں دے کم بیکٹیریل انفیکشنز دے علاج کیتے نویں طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں اینٹی بائیوٹکس دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ مائیکروبائیولوجیکل اسکریننگ اتے کیمیائی ترکیب اینٹی بائیوٹکس دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں اینٹی بائیوٹکس دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے فارماکولوجی دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں بیکٹیریل انفیکشنز دا علاج کرݨ اتے لکھاں لوکاں دی زندگی بچاوݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق طب دے شعبے وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں کیتھومائیسن اتے سائیکلوسرین دے علاوہ ٻئے اینٹی بائیوٹکس تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ مختلف بیکٹیریا مختلف اینٹی بائیوٹکس دے خلاف حساس ہوندن اتے اینٹی بائیوٹکس دا استعمال بیکٹیریل انفیکشنز دے علاج کیتے ضروری ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں اینٹی بائیوٹکس دے استعمال دے بارے وچ معلومات فراہم کیتیاں ۔
سرائیکی وسیب اچ قدیم پیشے تےہنر

پیشہ ور تے ہنر مند لوک ہر وسیب اچ ریڑھ دی ہڈی دی حیثیت رکھدن۔ سرائیکی وسیب توں معزز پیشہ ذمہ داری دے کاشتکاری ہن۔ ایندے بعد نوکری تے دکانداری اے۔ ول جٹا کی تے محنت مزدوری اے پنجواں درجہ کمیں کباتی  کوں ڈتا گئے  تے سب کوں گھٹیا تے زلیل کم پنِاکی تے گدا گری کوں سمجھا ویندے۔اْتم کھیتی  تے جٹ دھرتی داماݨ محض محاور نئیں بلکہ اتھوں دی قدیم معاشی تے سماجی زندگی دی وڈی علامت ہن۔ ایندے علاوہ جاگیر دار ، تمندار، سردار، ذیلدا ر ، وڈیرا مقدم نمبر دار ۔ پٹواری، چو کیدار وغیرہ  ہک خاص  سیاسی پس منظر رکھدن اتے وسیب  دے تھمب ستون شمار تھیندن۔

## او ٻگی
دیہات دے زرعی تے سماجی نظام وچ ‘‘ او ٻگ ’’ ہک جامع پیشہ ورانہ اصطلاح ہے جیندے وچ کئی پیشے تے ہنر شامل ہن اے لوک زمینداراں تے جٹاں دیاں زرعی تے سماجی ضرورتاں پوری کریندن اے انہیں خدمتاں دا  معاوضہ ہر فصل تیں صرف دانڑیں د ی صورت وچ گھندن جیندی مقدار دے پیمانے کوں چالیہ چنگ چہلینواں حصہ’’ آکھیا ویندے او لگی پیشہ وراں تے خدمت گاراں وچ درکھاݨ،مستری ، نائی ، موچی ، پیراہیں ، قصائی ، مراسی ، پاولی،کمھار ، دایا،کٹاݨاں اے انھیں دیاں تریمتیں خاص کر دائی ، نواݨی ، مچاݨی اتے مراسݨ شامل ہن۔

## مردانہ پیشے
زمیندار ، کاشتکار ، جٹ، مزارعہ، رڑھ واہ راہک، بیلی ، ہالی، لیہار، تراوہ، دویپر،رکھا، بھڈوال، چھِڑو۔ آجڑی، مہینوال، ارائیں ، چھاچھی،مالی، گھاہی، ڈوم ، کٹوال، گھڑال، دھݨ وال، ملاں ، حکیم ، پیر ، منشی، موچی، نائی ،پیراہیں، درکھاݨ، قصائی ، دایہ، پاولی، دھوبی، کمھار، مراسی، کٹاݨہ، بٹھارا، چاکی، نرالی، سنارا، بنجارا، ٹھٹھار، گنڈھیرا، کنیرا، تھپیرا، سلھ بند، اْسارا، بٹھی والا، ہٹی والا، مہانڑاں ، مچھیرا، شکاری، مالشی، قصہ گو، جھومری، دولی، ہیجڑہ، بٹیل، پکھی واس فقیر ، جوڑھے، نقارچی، ناچا وغیرہ۔ اے سارےو ستیں وچ راہݨ آلے لوک ہن۔ 

## زنانہ پیشے
ڈاکٹر، انجینئر  زمیدارݨ ، بانھیں ، ماجی، دائی ، نواݨی، مچاݨی، مراسݨ۔ 

## حوالہ
سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی
سرائیکی کہاݨی وچ دیہاتی نمائندگی دی روایت

#### سرائیکی افسانے دا مفہوم تے روایت:

## کہاݨی
حضرت آدمؑ کوں اللہ تعالی نے چکیݨی مٹی نال بݨا تے اوندے وچ روح پھوک ݙتی تاکہ کہاݨی ٹر پووے ول حکم مںݨ آلیں نیاز مند فرشتیں کوں فرمان جاری کیتا جو سارے ایندے اگوں جُھک ونجو لیکن فرشتیں دا ہک لیڈر نیک نمازی فرشتہ نہ جُھکیا تے اوں نیک نمازی کوں درگاہ ایزی اچوں عاق کر ݙتا گیا اوندے اعمال چٹ تھی گئے اوندے نمازیں آلے چارٹ تے لیکا پھیر ݙتا گیا اے ہک کہاݨی ہے ۔ بہشت وچ وقوعہ  تھی ڳیا آدمؑ تے الزام لگ گیا تے انہاں کوں بغیر شفاعت دے یک طرفہ کاروائی دے زریعے بہشت بدر کرݙتا گیا اے وی ہک کہاݨی ہے۔ 

حضرت آدمؑ  عرش  کنوں فرش دو کیویں تشریف گھن آئے اے وی ہک کہاݨی ہے کر ہ ارض تے حضرت آدمؑ دی رہائش ہک وکھری کہاݨی اے اینویں کہاݨی ٹر دی ہے۔

## حوالہ
سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی
ایوار اسبیورن فولنگ

## ایوار اسبیورن فولنگ (1888-1973)
ایوار اسبیورن فولنگ ، ہک سنڄاپو نارویجن حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان اتے جینیات دان ہن ، جنہاں پہلی واری فینیلکیٹونوریا (پی تے یو) دی وضاحت کیتی ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز موروثی بیماریاں دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ موروثی بیماریاں کیویں تھیندیاں ہن اتے انہاں دا علاج کیویں کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں موروثی بیماریاں دے عمل کوں سمجھݨ اتے انہاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں فینیلکیٹونوریا (پی کے یو) دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پی کے یو ہک موروثی بیماری ہے جیڑھی فینیل ایلنائن ناں دے امینو ایسڈ دے میٹابولزم وچ خرابی دی وجہ توں تھیندی ہے ۔ انہاں دے کم پی کے یو دے عمل کوں سمجھݨ اتے ایندے علاج کیتے نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں پی کے یو دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ یورین وچ فینیل پائرووک ایسڈ دی موجودگی پی کے یو دی تشخیص کیتے استعمال کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پی کے یو دی تشخیص کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے جینیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں موروثی بیماریاں دے عمل کوں سمجھݨ اتے انہاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق طب دے شعبے وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں پی کے یو دے علاوہ ٻئے موروثی بیماریاں تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ موروثی بیماریاں جینز وچ تبدیلیاں دی وجہ توں تھیندین اتے انہاں دا علاج جین تھراپی دی مدد نال کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں موروثی بیماریاں دے علاج کیتے نویں رستے فراہم کیتے ۔
سڈنی ڈبلیو فاکس

## سڈنی ڈبلیو فاکس (1912-1998)
سڈنی ڈبلیو فاکس ، میامی یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں غیر حیاتیاتی حالات وچ امینو ایسڈز دی پیداوار تے کم کیتا ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز زندگی دے آغاز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ زمین تے زندگی کیویں شروع تھئی اتے غیر حیاتیاتی حالات وچ امینو ایسڈز کیویں بݨے ہوندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں زندگی دے آغاز دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں غیر حیاتیاتی حالات وچ امینو ایسڈز دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ گرم پتھروں اتے امینو ایسڈز نال بݨے پروٹینائیڈز ناں دے مالیکیولز بݨ سڳدن ۔ انہاں دے کم زندگی دے آغاز کیتے ضروری مالیکیولز دی تشکیل دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں پروٹینائیڈز دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹینائیڈز خلیات دی طرحاں گول شکل اختیار کر سڳدن اتے انہاں وچ کچھ انزائمی سرگرمیاں وی ہوندیان ہن ۔ انہاں دے کم زندگی دے ابتدائی خلیات دی تشکیل دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں زندگی دے آغاز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ لیبارٹری وچ غیر حیاتیاتی حالات پیدا کر تے زندگی دے آغاز دے عمل کوں نقل کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں زندگی دے آغاز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے ارتقائی حیاتیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں زندگی دے آغاز دے عمل کوں سمجھݨ اتے زمین تے زندگی دے ارتقاء دے بارے وچ معلومات فراہم کیتیاں ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے ارتقائی حیاتیات دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں زندگی دے آغاز دے علاوہ پروٹین دی ترکیب تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹین دی ترکیب خلیاں دے اندر ہک ڳنجھل عمل ہے جیڑھا مختلف مالیکیولز دے ذریعے کنٹرول تھیندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹین دی ترکیب دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
انشا پر دازی

انشا پردازی قصہ نگاری دا بہوں اہم تے لازمی عنصر ہے مواد بھانویں کِتنا ای دلچسپ ، ایندی تنظیم کتنی ہی مضبوط تے ترتیب کتنی ای متوازن تے متناسب کیوں ناں ہووے جے تک زبان و بیان دی باریکیاں تے لطافتاں دا خیال ناں رکھیا ویسی قصے اچ لطف ناں آسی خیال دا حسن ایندے اظہار اچ لکیا ہوندے۔ ایں واسطے قصے اچ تخیل دی نزاکتاں ، فنی ندرتاں دے نال نال موزوں الفاظ متوازن تر کیباں تے چْست فقریاں دی موسیقیت وی ضروری ہے۔ اچھے ناول دی ہک خوبی اے وی ہے کہ ایندے اچ کہیں خاص نقطہ نظر کوں ایں جھئیں فنکاری نال بیان کیتا ونجے جو ناول دی ادبی تے فنی سطح قائم راہوے۔ ناول اچ نقطہ نظر دا اظہار وی با لکل فطری رنگ اچ ہوندے اے تاں کڈاہیں ممکن وی کے نیں جو ناول اچ زندگی دی تخلیق و تشکیل کہیں نقطہ نظر دے بغیر ہووے۔ کیونکہ تجربیاں ، مشاہداں تے مطالعہ دی بنیاد تے ناول نگاری زندگی دے بارے آپڑیں کوئی نہ کوئی رائے بݨا گھندے اوندا نقطہ نظر صرف مسائل حیات دی عکاسی نئیں کریندا بلکہ انسانی رابطیاں سماجی رشتیاں تے معاشرتی پہلو آں دی نویں جہت تے نویں معنویت ڳلیندے۔ 

گوئٹے دا اکھاݨ اے:‘‘ فنکاری دا فن اتنے تک حقیقی ہووݨاں چاہی دا اے کہ اونکوں ہر لحاظ نال حقیقی آکھیا ونج سکے۔ ایندےنال نال اتنا خیالی وی ہووݨاں چاہی دااےکہ اونکوں حقیقی ناں آکھیا ونج سکے۔’’ (61)

ڈاکٹر اسلم عزیز درانی لکھدن: ‘‘ انشا پردازی دا کمال اے ہے کہ الفاظ فقرے تے جملے اساݙے خیالات تے جذبات دے اُتار چڑھاؤ ݙیندے راہون۔ زبان عام فہم تے ہموار ہووے بیان اچ صفائی قطعیت ، شگفتگی تے تازگی دے نال نال تشبہیہ، استعارے تے علامات دا رَس تے رنگینی ہووے’’  

## حوالہ
سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی
روزالینڈ فرینکلن

## روزالینڈ فرینکلن (1920-1958)
روزالینڈ فرینکلن ، لندن دے کنگز اتے برک بیک کالجز دی ہک سنڄاپو برطانوی ایکس رے کرسٹلوگرافر ہن ۔ انہاں ڈی این اے دی بݨتر تے کم کیتا ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز ڈی این اے دی بݨتر دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ ڈی این اے دی بݨتر کیویں ہوندی ہے اتے ایہ جینیاتی معلومات کوں کیویں گھن تے ویندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ڈی این اے دی بݨتر کوں سمجھݨ اتے جینیاتی عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں ڈی این اے دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ڈی این اے ہک ڈبل ہیلکس دی شکل دا ہوندے اتے ایہ فاسفیٹ بیک بون اتے بیس پیئرز نال بݨیا ہوندے ۔ انہاں دے کم ڈی این اے دی بݨتر کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں ڈی این اے دی بݨتر دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ایکس رے کرسٹلوگرافی ڈی این اے دی بݨتر دے مطالعے کیتے استعمال کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ڈی این اے دی بݨتر دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ڈی این اے دی بݨتر کوں سمجھݨ اتے جینیاتی عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں ڈی این اے دے علاوہ وائرسز دی بݨتر تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ وائرسز دی بݨتر وی ایکس رے کرسٹلوگرافی دی مدد نال مطالعہ کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وائرسز دی بݨتر کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
پیری فرے

## پیری فرے (پیدائش 1935)
پیری اے فرے ، وسکونسن یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں کوں انزائم میکانزم تے کم کرݨ دی وجہ توں سنڄاتا ویندے ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز انزائم میکانزم دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ انزائمز کیویں کم کریندن اتے او کیمیائی ری ایکشنز کوں کیویں تکھا کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں انزائم میکانزم دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ انزائمز ری ایکشنز کوں ٹرانزیشن سٹیٹ کوں تکڑا کر تے تکھا کریندن ۔ انہاں دے کم انزائمز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں انزائم میکانزم دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ کائینیٹک آئسوٹوپ ایفیکٹ اتے سائٹ ڈائریکٹڈ میوٹاجینیسس انزائم میکانزم دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائم میکانزم دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں انزائم میکانزم دے علاوہ کوفیکٹرز دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ کوفیکٹرز انزائمز دے فنکشن کیتے ضروری ہوندن اتے او ری ایکشنز وچ اہم کردار ادا کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں کوفیکٹرز دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
الزبتھ مانٹگومیری

الزبتھ مانٹگومیری ہک امریکی اداکارہ ہئی۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "بیوچڈ" (Bewitched) وچ سمانتھا اسٹیفنز دے کردار کیتے شہرت حاصل کیتی۔ مانٹگومیری "جانی کول" (Johnny Cool) اتے "دی لیجنڈ آف لیزی بورڈن" (The Legend of Lizzie Borden) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ارون فریڈوچ

## ارون فریڈوچ (1929-2019)
ارون فریڈوچ ، ڈیوک یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دریافت کیتا اتے ایندے میکانزم اتے سپر آکسائیڈ زہریلے پن دا مطالعہ کیتا ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز کیویں کم کریندا ہے اتے ایہ خلیاں کوں سپر آکسائیڈ دی زہریلے پن توں کیویں بچاوݨ دا کم کریندا ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں اینٹی آکسیڈینٹ دفاع دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز ہک انزائم ہے جیڑھا سپر آکسائیڈ ریڈیکل کوں آکسیجن اتے ہائیڈروجن پیرو آکسائیڈ وچ تبدیل کریندا ہے ۔ انہاں دے کم سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں سپر آکسائیڈ زہریلے پن دے بارے وچ وی اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ سپر آکسائیڈ ریڈیکل خلیاں کوں نقصان پہنچا سڳدے اتے مختلف بیماریاں دا باعث بݨ سڳدے ۔ انہاں دے کم اینٹی آکسیڈینٹ دفاع دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ الیکٹران پیرامیگنیٹک ریزوننس (ای پی آر) سپیکٹروسکوپی سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے مطالعے کیتے استعمال کیتی ونڄ سڳدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں اینٹی آکسیڈینٹ دفاع دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں سپر آکسائیڈ ڈسمیوٹیز دے علاوہ ٻئے اینٹی آکسیڈینٹ انزائمز تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ کیٹالیز اتے گلوٹا تھیون پیرو آکسیڈیز وی خلیاں کوں آکسیڈیٹیو تناؤ توں بچاوݨ وچ اہم کردار ادا کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں اینٹی آکسیڈینٹ دفاع دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
جوزف فروٹن

## جوزف فروٹن (1912-2007)
جوزف ایس فروٹن ، راکفیلر انسٹیٹیوٹ دے ہک سنڄاپو پولش-امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں پروٹیز تے کم کیتا ، پر انہاں کوں اپݨی اثر انگیز کتاب "جنرل بایو کیمسٹری" دی وجہ توں سب توں ودھ سنڄاتا ویندے ، جیڑھی انہاں اپݨی ذال صوفیہ سیمنڈز دے نال لکھی ہئی ، اتے بعد وچ حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دی تاریخ تے کم کیتا ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز پروٹیز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ پروٹیز کیویں کم کریندن اتے او پروٹینز کوں کیویں تروڑ ݙیندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹیز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں پروٹیز دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹیز پروٹینز کوں مخصوص پیپٹائڈ بانڈز تے تروڑ ݙیندن اتے انہاں دے عمل کوں مختلف عوامل دے ذریعے کنٹرول کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم پروٹیز دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں پروٹیز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پیپٹائڈ سنتھیسس اتے کائینیٹک تجزیہ پروٹیز دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹیز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹیز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں اپݨی ذال صوفیہ سیمنڈز دے نال "جنرل بایو کیمسٹری" کتاب لکھی ۔ ایہ کتاب حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے بارے وچ معلومات دا ہک جامع ذریعہ ہئی اتے سائنسداناں اتے طالب علماں  دیاں کئی پیڑھیاں  کیتے رہنما ثابت تھئی ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دی تاریخ تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دا ارتقاء مختلف سائنسداناں دے کم دا نتیجہ ہئی اتے حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دی تاریخ کوں سمجھݨ نال حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دے موجودہ عمل کوں سمجھݨ وچ مدد ملدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دی تاریخ کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
کازیمیرز فنک

## کازیمیرز فنک (1884-1967)
کازیمیرز فنک ، پاسچر انسٹیٹیوٹ دے ہک سنڄاپو پولش-امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں وٹامن بی 3 (نیاسین) دریافت کیتا ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز وٹامنز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ وٹامنز کیویں کم کریندن اتے او انسانی صحت کیتے کیویں ضروری ہن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وٹامنز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں وٹامن بی 3 (نیاسین) دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ نیاسین پیلاگرا بیماری کوں روکݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ انہاں دے کم پیلاگرا بیماری دے علاج کوں ممکن بݨایا ۔

انہاں وٹامنز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ جانوراں دے ماڈلز وٹامنز دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وٹامنز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں غذائیت دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وٹامنز دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے غذائیت دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں نیاسین دے علاوہ ٻئے وٹامنز تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ وٹامنز انسانی صحت کیتے ضروری ہوندن اتے انہاں دی کمی بیماریاں دا باعث بݨدی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وٹامنز دی اہمیت کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
ہینز فرینکل کونراٹ

## ہینز فرینکل کونراٹ (1910-1999)
ہینز فرینکل-کونراٹ ، یو سی برکلے دے ہک سنڄاپو جرمن-امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ۔ انہاں کوں تمباکو موزیک وائرس جیہے وائرسز تے تحقیق دی وجہ توں سنڄاتا ویندے ۔ او نیشنل اکیڈمی آف سائنسز یو ایس اے دے رکن وی ہن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز وائرسز دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ وائرسز کیویں کم کریندن اتے او خلیاں کوں کیویں متاثر کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وائرسز دے عمل کوں سمجھݨ اتے انہاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں تمباکو موزیک وائرس (ٹی ایم وی) دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ٹی ایم وی آر این اے اتے پروٹین نال بݨیا ہوندے اتے آر این اے وائرس دی جینیاتی معلومات کوں گھن تے ویندا ہے ۔ انہاں دے کم وائرسز دی بݨتر اتے فنکشن کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں وائرسز دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ وائرسز دے آر این اے اتے پروٹین کوں انج انج کیتا ونڄ سڳدے اتے انہاں کوں دوبارہ جوڑ تے فعال وائرس بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وائرسز دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں وائرولوجی دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں وائرسز دے عمل کوں سمجھݨ اتے وائرل بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے وائرولوجی دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں وائرسز دے علاوہ پروٹین دی بݨتر اتے فنکشن تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ پروٹینز دی بݨتر انہاں دے امینو ایسڈ سیکوینس تے منحصر ہوندی ہے اتے پروٹینز دی بݨتر انہاں دے فنکشن کیتے ضروری ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پروٹین دی بݨتر اتے فنکشن کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
الزبتھ مچل

الزبتھ مچل ہک امریکی اداکارہ ہے۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "لوسٹ" (Lost) اتے "وی" (V) وچ اہم کردار ادا کیتے۔ مچل "سانتا کلاز 2" (The Santa Clause 2) اتے "سانتا کلاز 3: دی ایسکیپ کلوز" (The Santa Clause 3: The Escape Clause) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے ہر فن مولا پرفارمنس کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
مائیکل گیلب

## مائیکل گیلب (پیدائش 1957)
مائیکل ایچ گیلب ، واشنگٹن یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھے طبی لحاظ نال اہم انزائمی عمل دا مطالعہ کریندن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز طبی لحاظ نال اہم انزائمی عمل دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ انزائمز کیویں کم کریندن اتے او انسانی صحت اتے بیماریاں وچ کیویں کردار ادا کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمی عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں انزائمی عمل دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ انزائمز مختلف بیماریاں وچ اہم کردار ادا کریندن اتے انہاں کوں دوائیں دے ذریعے نشانہ بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم انزائمی عمل کوں سمجھݨ اتے دوائیں دی تیاری کیتے نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں انزائمی عمل دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ماس سپیکٹومیٹری اتے کائینیٹک تجزیہ انزائمی عمل دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمی عمل دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں انزائمی عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے طب دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں انزائمی عمل دے علاوہ لپڈ میٹابولزم اتے پروٹیز دے مطالعے تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ لپڈ میٹابولزم اتے پروٹیز مختلف بیماریاں وچ اہم کردار ادا کریندن اتے انہاں کوں دوائیں دے ذریعے نشانہ بݨایا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں لپڈ میٹابولزم اتے پروٹیز دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
سوزن گربی

## سوزن گربی (پیدائش 1944)
سوزن گربی ، براؤن یونیورسٹی دی ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھی آر این اے اتے ڈی این اے تے کم کریندین ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز آر این اے اتے ڈی این اے دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ آر این اے اتے ڈی این اے کیویں کم کریندن اتے او خلیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں کنٹرول کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں آر این اے اتے ڈی این اے دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں آر این اے اتے ڈی این اے دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ آر این اے اتے ڈی این اے خلیاں دے اندر مختلف عمل وچ اہم کردار ادا کریندن ، جیویں کہ پروٹین دی ترکیب اتے جین ریگولیشن ۔ انہاں دے کم آر این اے اتے ڈی این اے دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں آر این اے اتے ڈی این اے دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ مالیکیولر کلوننگ اتے جینومک تجزیہ آر این اے اتے ڈی این اے دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں آر این اے اتے ڈی این اے دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں آر این اے اتے ڈی این اے دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف بیماریاں دے علاج کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے مالیکیولر حیاتیات دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں آر این اے اتے ڈی این اے دے علاوہ رائبو سومل آر این اے اتے کروموسوم دی بݨتر تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ رائبو سومل آر این اے پروٹین دی ترکیب وچ اہم کردار ادا کریندا ہے اتے کروموسوم دی بݨتر جین ریگولیشن کوں متاثر کریندی ہے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں رائبو سومل آر این اے اتے کروموسوم دی بݨتر دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
ایلمر گیڈن

## ایلمر گیڈن (1923-2012)
ایلمر ایل گیڈن ، ورجینیا یونیورسٹی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیائی انجینئر ہن ، جنہاں کوں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دا بابا سنڄاتا ویندے ۔ 

انہاں دی تحقیق دا مرکز حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ حیاتیاتی عمل کوں صنعتی پیمانے تے کیویں لاڳو کیتا ونڄ سڳدے ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے شعبے کوں ترقی ݙیوݨ اتے مختلف صنعتی عمل کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ 

انہاں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ حیاتیاتی عمل کوں صنعتی پیمانے تے لاڳو کرݨ کیتے بائیو ری ایکٹرز اتے ٻیاں انجینئرنگ تکنیکاں دی ضرورت ہوندی ہے ۔ انہاں دے کم حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

انہاں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ریاضیاتی ماڈلنگ اتے کمپیوٹر سیمولیشن حیاتیاتی کیمیائی عمل دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔ 

انہاں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے شعبے وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں حیاتیاتی عمل کوں صنعتی پیمانے تے لاڳو کرݨ اتے مختلف صنعتی عمل کوں بہتر بݨاوݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے شعبے وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔ 

انہاں حیاتیاتی کیمیائی انجینئرنگ دے علاوہ بائیو ری ایکٹر ڈیزائن اتے بائیو پراسیسنگ تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ بائیو ری ایکٹر ڈیزائن اتے بائیو پراسیسنگ حیاتیاتی کیمیائی عمل دی کارکردگی کوں متاثر کریندن اتے انہاں کوں صنعتی پیمانے تے لاڳو کرݨ کیتے ضروری ہوندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں بائیو ری ایکٹر ڈیزائن اتے بائیو پراسیسنگ دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
جوناتھن گرشینزون

جوناتھن گرشینزون (پیدائش 1955)

جوناتھن گرشینزون ، جینا وچ میکس پلانک انسٹیٹیوٹ فار کیمیکل ایکولوجی دے ہک سنڄاپو امریکی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) دان ہن ، جیڑھے ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دی حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) تے کم کریندن ۔

انہاں دی تحقیق دا مرکز ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے مطالعے تے مبنی ہئی ۔ انہاں ایہ سمجھݨ دی کوشش کیتی کہ ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس کیویں بݨدن اتے او پودیاں دے اندر مختلف عمل کوں کیویں متاثر کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف صنعتی اتے طبی استعمالات کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔

انہاں ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے بارے وچ اہم دریافتاں کیتیاں ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس پودیاں دے دفاع ، پولینیشن اتے ٻئے ماحولیاتی تعاملات وچ اہم کردار ادا کریندن ۔ انہاں دے کم ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے عمل کوں سمجھݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

انہاں ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے مطالعے کیتے نویں طریقے تیار کیتے ہن ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ماس سپیکٹومیٹری اتے جینومک تجزیہ ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے مطالعے کیتے استعمال کیتے ونڄ سڳدن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے مطالعے کیتے آسان اتے موثر طریقے فراہم کیتے ۔

انہاں حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے ماحولیاتی حیاتیات دے شعبیاں وچ بھرویں سانجھ کیتی ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے عمل کوں سمجھݨ اتے مختلف صنعتی اتے طبی استعمالات کیتے نویں طریقے تیار کرݨ وچ مدد کیتی ۔ انہاں دی تحقیق حیاتیاتی کیمیا (بائیو کیمسٹری) اتے ماحولیاتی حیاتیات دے شعبیاں وچ نویں رستے کھول ݙتے ۔

انہاں ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس دے علاوہ پودیاں دے دفاع اتے پودیاں دے ماحولیاتی تعاملات تے وی کم کیتا ۔ انہاں ایہ دریافت کیتا کہ ثانوی پودیاں دے میٹابولائٹس پودیاں کوں کیڑیاں اتے بیماریاں توں بچاوݨ وچ مدد کریندن اتے او پودیاں دے ماحولیاتی تعاملات کوں متاثر کریندن ۔ انہاں دے کم سائنسداناں کوں پودیاں دے دفاع اتے پودیاں دے ماحولیاتی تعاملات دے عمل کوں سمجھݨ وچ مدد کیتی ۔
میانی

تحصیل بھلوال ، ضلع سرگودھا دا قصبہ میانی دریائے جہلم دے سجٖے کنارے بھیرہ دے نیڑے تے پنڈدادنخاں دے بالکل نال واقع ہے۔سرگودھا توں ایندا فاصلہ 70کلو میٹر ہے۔ اے قصبہ کئی واری اُجٖڑیاتے کئی واری آباد تھیا۔ ایندیاں تنگ تے سوڑیاں ڳلیاں ایندی قدآوری دیاں گواہ ہن۔ قدیم ویلھے اچ میانی نمک دی وݙی منڈی ہئی۔ کوہِ نمک توں نمک گھن آ تے اِتھاں ویچیا ویندا ہا۔ ایں نسبت نال ایکوں نمک (لُوݨ) آکھدن۔ ایندا پہلا ناں شمس آباد ہا۔ جݙاں اے طغیانی دی وجہ نال تباہ تھی ڳیا تاں شاہجہان دے سوہرے آصف خان نے مادھو داس تے صاحب رام دی سرکردگی اِچ دوبارہ تعمیر کرایا ۔بھیرہ تے میانی مغلیہ دور اچ وݙی خوشحالی دے مرکز ہن۔ مغلاں دے زوال دے بعد احمد شاہ ابدالی دے جرنیل نور الدین نے 1754ء اچ بھیرہ تے میانی کوں لُٹ تے تباہ کر ݙتا۔1757ء اچ رنجیت سنگھ دے والد مہان سنگھ ایکوں دوبارہ وساوݨ دی کوشش کیتی جیڑھے لوک جان بچاوݨ کیتے بھجٖ ڳے ہن انہاں کوں دوبارہ وساوݨ دی کوشش کیتی ڳی پر ایکوں کامیابی نہ تھئی کیوں جو لوگ ݙریے پے ہن۔ انگریزی دور اِچ کپتان ڈیوس 1865ء اچ اتھاں گنج منڈی تے دروازے تعمیر کرائے ۔ ایندے بعد ریلوے لائن وچھائی ڳی تے ایندی رون ول واپس وَل آئی تے ول نمک دی منڈی دے طور تے کم کرݨ پے ڳی۔ میانی دی آبادی 1981ء اچ 9765نفوس تے 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 13008افراد ہئی۔ ایندی موجودہ آبادی 16ہزار دے نیڑے ہے۔
این ملر

این ملر ہک امریکی اداکارہ اتے رقاصہ ہئی۔ انہاں 1940 اتے 1950 دے ݙہاکیاں وچ فلماں وچ کم کیتا۔ ملر "ایسٹر پریڈ" (Easter Parade) اتے "آن دی ٹاؤن" (On the Town) جیہاں فلماں وچ اہم کردار ادا کیتے۔ اوہ اپݨی تکھی  رفتار ٹیپ ڈانسنگ اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہئی۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:فلمی اداکار
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:اردو ٻولی دے متن آلے مضمون
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
پھُلروان

ضلع سرگودھا دی تحصیل بھلوال دا قصبہ ۔ بھلوال توں بذریعہ سڑک16کلو میٹر جݙاں جو سرگودھا ملکوال سیکشن تے ریل دے ذریعے بھلوال توں ایندا فاصلہ 20کلو میٹر ہے۔ایکوں شروع اِچ پھُلروان قبیلہ دے افراد نے آباد کیتا ہا۔ ایندی نسبت نال ایندا ناں پھُلروان مشہور تھیا۔ تقریباً سو سال پہلے ویہویں صدی دے آغاز اِچ جݙاں اتھاں ریلوے لائن لنگھائی ڳی جیڑھی بھلوال توں تھیندی ہوئی سرگودھا تک ویندی اے تے ݙوجھے پاسے ملکوال توں تھیندی ہوئی لالہ موسیٰ چلی ویندی اے تاں اتھاں ریلوے اسٹیشن قائم تھیا۔ قیام پاکستان توں پہلے اتھاں ہندو معقول تعداد اچ آباد تھے۔ 1947ء اچ او سارے نقل مکانی کر تے بھارت چلے ڳے تے انہاں دی جھاہ راجپوت تے ٻیاں قوماں دے مسلمان مہاجر آ وسیے ۔ ہندوئواں دا ہک مندر حالی وی قصبہ اچ انہاں دی یادگار دے طور تے موجود ہے۔اتھوں دا کِنوں عالمی سطح تے مشہور ہے۔ فرنیچر سازی دا کم ٻہوں عام تھیندے۔ سلامت پور، نویں آبادی، گلشن رحمان کالونی، گڑھی، گاکھڑہ، حسین آباد، کمال پورتے مختلف نمبراں دے چھ بلاک اتھاں دی رہائشی وستیاں ہن۔ معروف ادیب تے شاعر حنیف ساجد دا تعلق پھُلروان توں ہے۔ آتش خاموش، خاک بینا، آدم خوابیدہ، اقلیم کرب تے خورشید بطحا آپ دیاں تصانیف ہن۔ انیس ساجد رضوی، شوکت راز، نواب علی مخدوم ، عامر انصاری تے صلاح الدین ساجد دا شمار اتھاں دے معروف ادیباں اچ تھیندے۔ موجودہ دور اچ افضل گوہر، امجد جاوید، ڈاکٹر ارشدمعراج تے ضیاء بھٹی اتھاں دے قابل ذکر شعراء وچ شامل ہن۔ افضل گوہر دی کتب اچانک، ہجوم، ہم قدم جݙاں جو ڈاکٹر ارشد معراج دی کتھا نیلے پانی کی (نظماں) فرحت پروین دی افسانہ نگاری شائع تھیاں۔پھُلروان دی آبادی 1981ء اچ بارہ ہزار دے نیڑے تے 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 16114نفوس تے مشتمل ہئی۔ ایندی موجودہ آبادی 20ہزار دے نیڑے ہے۔
للیانی

ضلع سرگودھا دی تحصیل کوٹ مومن دا قصبہ۔ کوٹ مومن توں بھلوال ونجݨ آلی سڑک توں 9کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔ جݙاں جو بھلوال توں ایندا فاصلہ 10کلو میٹر ہے۔ اے ہک قدیم تے رقبے دے اعتبار نال وݙا قصبہ ہے جیڑھا 547مربع زمین تے مشتمل ہے۔ ایندی آبادی کھنڈی ہوئی ہے۔ ایندی وجہ تسمیہ دے متعلق قیاس کیتا ویندے جو اے کہیں زمانے اِچ لِلّہ قوم وسایا ہا۔ ہیں نسبت نال ایندا ناں للیانی پیا۔اِتھاں زیادہ تر ملک (ہوشیار پوری) ، شیخ، اعوان، بکھر، راں، لِک، وغیرہ قوماں دے بندے آباد ہن۔ اتھاں دی رہائشی وستیاں وی زیادہ تر اتھاں وسݨ آلیاں قوماں دے ناں نال منسوب ہن جیویں جو محلہ بکھراں، محلہ شیخاں آلا تے محلہ لِک وغیرہ ۔اتھاں طلباء دا ہائی، طالبات دا ہائیر سیکنڈری سکول، ہسپتال، ڈاکخانہ دفتر یونین کونسل، دفتر زراعت، مسلم کمرشل بینک دی شاخ تے ویہہ دے نیڑے کِنوواں دے پراسیسنگ یونٹ موجود ہن۔ اتھاں طلباء دا ہائی سکول پرائمری سطح تے 1901 ء اچ قائم تھیا۔اتھاں دا کِنوں ٻہوں مشہور ہے۔ اِتھاں بابا فتح الدین چشتی تے بابا نظام الدین نامی بزرگاں دے مزارات وی ہن۔ اتھاں دے رہائشی کرنل غلام حسین نے 1971ء دی جنگ اچ جام شہادت نوش فرمایا۔ آپ اتھاں عبد العزیز دے گھر پیدا تھئے۔ بطور کمیشنڈ آفیسر فوج اچ بھرتی تھئے، 1971ء اچ پاک بھارت جنگ حسینی آلے دے محاذ تے لڑی تے قلعہ قیصر ہند تے قبضہ کر یندے ویلھے شہید تھی ڳے، پر شہادت توں پہلے قلعے تے قابض تھی تے ریہے۔ حکومت پاکستان نے بے مثال بہادری دے اعتراف اِچ انہاں کوں بعد از شہادت تمغہ ہلال جرأت عطاء کیتا۔ سرگودھا دے کمپنی باغ دے نزدیکی چوک کوں ا نہاں دے ناں نال منسوب کیتا ڳیا۔ تاں جو آنوݨ آلیاں نسلاں انہاں تے فخر کر سڳن۔ للیانی دی آبادی 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 10334نفوس تے مشتمل ہئی ، ایندی موجودہ آبادی تیرھاں ہزار دے نیڑے ہے۔
بھابڑہ

ضلع سرگودھا دی تحصیل کوٹ مومن دا ہک قدیم قصبہ جیڑھا جو ضلع منڈی بہاء الدین دی حد نال واقع ہے۔ اے کوٹ مومن توں 18کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔لاہور ،اسلام آباد موٹروے دا کوٹ مومن انٹر چینج اتھوں نیڑے ہے۔ پہلے قصبہ تحصیل بھلوال اچ شامل ہا بعد اِچ کوٹ مومن کوں تحصیل دا درجہ حاصل تھیا تاں ایندے اِچ شامل کر ݙتا ڳیا۔آکھیا ویندے جو بابر جݙاں ہندوستان اِچ آیا تاں ایں میانی دے نیڑے دریائے جہلم کوں عبور کیتا تے اڳوں ودھدا ہویا ایں جھاہ تے پُجٖا جتھاں احٖ بھابڑہ موجود ہے۔ او اتھاں ہک رات کیتے ریہا۔ ایں وجہ نال ایندا ناں ’’بابرہ ‘‘ پیا جیڑھا جو بعد اچ بدلدیں بدلدیں بھابڑہ بݨ ڳیا۔ ایندا ذکر تزک بابری اچ وی موجود ہے۔بھابڑہ دے اطراف اِچ کِنوں فیکٹریاں وی موجود ہن۔ مقامی دستکاریاں اچ مٹی دے برتن، کھیس، چادراں تے ٻالیں دے گارمنٹس شامل ہن۔اِتھاں 27مسیتاں ہن جنہاں اِچ اَٹھ جامع مسجد دا درجہ رکھدین۔مولانا ابوالفضل اللہ دتہ سئیں نے 1972ء اِچ اتھاں ضیاء ا لعلوم ناں دے مدرسے دی بنیاد رکھی۔ علم و ادب دے حوالے نال سرفراز احمد قیصر ، محمد سعید رضا، خادم حسین مجاہد تے ڈاکٹر احمد حسن رانجھا دے ناں نمایاں ہن۔
دودہ

ضلع سرگودھا دی تحصیل کوٹ مومن دا قصبہ۔ کوٹ مومن توں جنوب مشرق آلے پاسے 25کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے ، جݙاں جو سرگودھا لاہور روڈ توں تقریباً 1/2کلو م یٹر دور واقع ہے۔دودہ دے شمال اچ لقمان تے جلہ مخدوم، جنوب اچ واسوآنہ ، شمال مشرق اِچ احمدیوالہ، مشرق اچ بھکھی کلاں تے مارکھ دے د یہات واقع ہن۔دودہ دی وجہ تسمیہ بارے مختلف آراء ہن۔ کجھ لوکاں دا خیال ہے جو اے ہک ہندو دے ناں تے مشہور تھیا۔ اتھاں قیام پاکستان توں پہلے ہندو کافی تعداد اچ آباد ہن جیڑھے جو 1947ء اچ نقل مکانی کر تے بھارت چلے ڳے۔ ہُݨ وی کجھ گھر ہندوئواں دے اتھاں آباد ہن۔ جݙاں جو ݙوجھی رائے اے ہے جو مارتھ قوم دا ہک شخص دودہ ناں دا ہا۔ ایں ہیکوں آباد کیتا ہا تے ایندے ناں نال اے قصبہ مشہور تھیا۔ زیادہ قیاس ایہا ہے جو اتھاں ہندو آبادی زیادہ ہووݨ دی وجہ نال اے ہندوئواں نے ہی آباد کیتا ہا۔ ہک تریجھی رائے اے وی بیان کیتی ویندی اے جو اے ݙو دیہات ہن تے انہاں کوں ’’دو دیہہ‘‘ آکھیا ویندا ہا جیڑھا جو وِگڑ تے دودہ بݨ ڳیا۔

اتھاں 1826ء اچ مہاراجہ رنجیت سنگھ ے دور اِچ مدرسہ قائم تھیا ہا ۔ہندوئواں دی مردہ ساڑݨ دی جھاہ سمادھ ہُݨ وی اتھاں موجود ہے۔ اتھاں ہک چھوہریں دا مڈل سکول، ہک پرائیوٹ تعلیمی ادارہ الحسین پرائمری سکول ، بنیادی مرکز صحت تے ڈسپنسری حیوانات موجود ہن۔ اتھاں چھ وݙیاں مسیتاں تے ݙو امام بارگاہواں تے قصبے توں ٻاہر مین روڈ تے ہک بزرگ میدو شہید دی قبر ہے ۔ کجھ سال پہلے ایںجھاہ عرس میلہ لگݨا شروع تھیا ہے۔ منظور حسین لوہار تے حاجی ماسٹر شبیر احمد ندیم دا شمار اتھاں دے مقامی شعراء اچ تھیندے، ایندی آبادی 20ہزار توں ودھ ہے۔
شاہ پور

ضلع سرگودھا دا شہر تے تحصیل ،سرگودھا شہر توں دریائے جہلم دے کنارے خوشاب ونجٖݨ آلی سڑک توں 30کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔اے لاہور توں ڈیرہ اسماعیل خان ونجٖݨ آلا قدیم رستہ ہے ۔دریائے جہلم کوں ریلوے پُل دے ذریعے عبور کیتا ویندے۔ اے پُل ضلع سرگودھا دے انگریز ڈپٹی کمشنر ڈی مونٹ مورنسی دے ناں توں منسوب ہے۔ ایندی لمبائی 2358فٹ ہے تے ٹریفک کیتے 1931ء اچ کھولیا ڳیا ہا۔ شاہ پور دے بارے روایت بیان کیتی ویندی اے جو ایندا پُراݨا ناں رام پور ہا تے اتھاں سترہویں صدی عیسوی تک ہندوئواں دی اکثریت ہئی۔ ایندا ناں دہلی توں آنوݨ آنے صوفی بزرگ شاہ شمس شیرازی دی وجہ نال تبدیل تھی تے شاہ پور تھیا۔شاہ شمس شیرازی امام جعفر صادق دی اولاد اچوں ہن تے سید شیر علی شیرازی دے پُتر ہن جنہاں دا مزار دہلی اچ ہے ۔ہر سال آپ دے م زار تے 23توں 25چیت کوں عرس میلا لڳدے۔اے ضلع سرگودھا دا مشہور ترین میلہ ہے۔علم و ادب دے حوالے نال ماضی اچ شاہ پور علاقے دا ہک مرکز ریہا ہے۔اتھاں اکثر ادبی مشاعرے تھیندن۔ معروف شاعر جوہر نظامی اتھاں دے رہݨ والے ہن۔ او 1909ء اچ پیدا تھئے تے 1992ء اچ انتقال کیتا۔ آپ دی شاعری دے ترائے مجموعے داستان حرم، لوح محفوظ تے وہم رسا شائع تھئے۔

شاہ پور شہر دی آبادی 1981ء اچ 9085تے 1998ء اچ 12085نفوس تے مشتمل ہئی ۔ جݙاں جو ایندی موجودہ آبادی 15ہزار دے نیڑے ہے ۔ شاہ پور صدر دی آبادی 1981ء اِچ 10061تے 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 15313 نفوس تے مشتمل ہئی تے ہُݨ ایندی آبادی اٹھارہ ہزار دے نیڑے ہے۔
جھاوریاں

تحصیل شاہ پور تے ضلع سرگودھا دا قصبہ ۔ دریائے جہلم دے کھبے پاسے واقع ہے۔ شیر شاہ سُوری دی تعمیر کردہ سڑک نال ایں شہر دا رابطہ شاہ پور تے تاریخی قصبہ بھیرہ نال ہے۔ بھلوال روڈ توں سرگودھا نال رابطہ ہے ۔ہک روایت ہے جو اتھاں ٻہوں ساریاں جھاڑیاں تھیندیاں ہن۔ ایں سانگے ایں جھاہ دا ناں ’’جھاوریاں ‘‘ پے ڳیا۔اے ہک تاریخی قصہ ہے۔ اتھاں ہندوئواں تے سکھاں دی چھوڑی ہوئی قدیم عمارات وی موجود ہن ۔ جنہاں اِچ ’’جنج گھر‘‘ مشہور ہے ۔ شیر شاہ سُوری دی تعمیرکردہ مسیت انگریزاں دا تھانہ تے ہائی سکول وی تاریخی حیثیت رکھدن۔ شہر دے اَدھ اِچ ہک قدیم قلعہ وی ہا جیندے آثار ہُݨ کائنی۔جݙاں جو مائی صاحبہ دا دربار ٻہوں پُراݨا ہے ۔ جھاوریاں دے شمال مغرب آلے پاسے بزرگاں دی مشہور سلسلہ نقشبندیہ دی خانقاہ بیربل شریف ہے۔ اتھاں پہلے حضرت خواجہ غلام مرتضیٰ 1313ھ تک مساند ارشاد تے فائز رہے۔ ایندے بعد انہاں دے صاحبزادے احمد سعید گدی نشین تھئے۔ مشتاق باسط پنجابی ادیب تے شاعر دی حیثیت نال جٖانڑیے ویندن۔ انہاں دااصل ناں ملک مشتاق احمد ہے ۔سپنی دا ڈنگیا، کچیاں کندھاں، تریڑاں، سچ دے ورقے ، سکھ دا ساہ ، پاک پنجابی ، ہنجواں دا گہنا انہاں دی کتاباں ہن۔جھاوریاں دی آبادی 1981ء اچ 17643جݙاں جو 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 23790نفوس تے مشتمل ہئی۔ ہُݨ ایندی آبادی 30ہزار دے قریب ہے۔
فرُوکہ

ضلع سرگودھا دی تحصیل ساہیوال دا قصبہ ، ساہیوال توں 10کلو میٹر تے سلانوالی توں 12کلو میٹر دے فاصلے تے سرگوھا جھنگ روڈ تے واقع ہے ۔اے قبیلے دے ترائے بھرا وجہو، سجو تے پھیرو ہن۔انہاں ترائے بھراواں اپݨے ناں دیاں وستیاں قائم کیتیاں۔ سجو نے سجوکا ، وجہو نے وجہوکا تے پھیرو نے پھیرو کا۔ پھیروکا دی وستی ہولے ہولے فروکہ بݨ ڳی۔ ہُݨ اتھاں فروکہ قبیلے دے علاوہ بلوچ، کلیار تے ڈھڈی وغیرہ آباد ہن۔ ماضی اِچ اے علاقہ ساہیوال دے بلوچاں دے ماتحت ریہا۔ راجہ رنجیت سنگھ جݙاں ساہیوال کوں فتح کیتا تاں فروکہ وی سکھاں دے ماتحت آ ڳیا۔انگریزی عہد اچ اے ضلع شاہ پور تے وَل ضلع سرگودھا دا حصہ بنڑیا۔ ہُݨ اے ضلع سرگودھا دی تحصیل ساہیوال دا حصہ ہے ۔ 1989ء تک ایندا تھانہ وی ساہیوال ہا تے اتھاں ہک چوکی قائم ہے۔ ہُݨ اے درکھان والا تھانہ دا حصہ ہے۔ اتھاں ہک سکھ تارا سنگھ تے 1902ء اچ خالصہ ہائی سکول قائم کیتا ہا ۔ ایندی قدیمی عمارت احٖ وی موجود ہے ۔ ایں سکول اچ پرے پرے توں طالب علم پڑھݨ آندن کیوں جو ایندے بعد ہائی سکول صرف جھنگ اِچ ہوندا ہا۔

اتھاں محلہ حافظ آباد، امیر پوروستی، ارائیاں والا محلہ، محلہ سادات، محلہ بورڈنگ اتھاں دی رہائشی وستیاں جݙاں جو مین بازار تے سبزی منڈی تجارتی مرکز ہن۔ اتھاں طلباء تے طالبات دے ڈگری کالجز، ڈو ہائی سکول، پولیس چوکی تے کئی بینکاں دیاں شاخاں ہن۔اتھاں قالین تے کپڑے دی کڈھائی دی کاشتکاری ٻہوں سوہݨی تھیندی ہے۔فروکہ دی آبادی 1998ء دی مردم شماری دے مطابق 8478نفوس تے مشتمل ہئی۔
مِٹھہ ٹوانہ

ضلع خوشاب دا اے قصبہ خوشاب میانوالی روڈ تے 24کلو میٹر دے فاصلے تے ہے۔ ایندی بنیاد 1580ء اچ میر عالی خان دے پُتر میر ا حمد خاں رکھی۔ آکھیا ویندے جو میر عالی خان کوں شیر شاہ سُوری نے شہسواری تے نیزہ بازی اچ کامل مہارت دی دی وجہ ملک دا خطاب ݙتا۔ میر عالی خان اپݨے مُرشد فقیر سلطان حاجی دی ہدایت تے شاہ پور دی سرزمین اچ اپݨا نواں دیہات اُکھلی مولا آباد کیتا۔ ایندی وفات دے بعد ایندا پُتر میر احمد خان جانشین بنڑیا جئیں موجودہ مقام تے مِٹھے پاݨی دی وجہ نال آبادی کاری دا مُنڈھ ٻدھیا۔ ایندی وجہ نال ایندا ناں مِٹھہ ٹوانہ رکھیا ڳیا۔ ایں قصبے اچانتظامی تے دفاعی اعتبار نال مکمل بندوبست کیتا ڳیا۔قلعہ تے حفاظتی چوکیاں قائم کیتیاں ڳیاں۔ملکا للہ داد المعروف ملک دادو نے مٹھہ ٹوانہ اِچ ہک کچا قلعہ بݨوایا۔ جݙاں جو چاہ کو ملک میر ٹوانہ نے پکا کروایا جیڑھا جو احٖ تک ملک دادو دے ناں نال مشہور ہے۔بارش دے پاݨی کوں جمع کرݨ کیتے ہک تالاب وی بݨایا ڳیا ہا جیندا ہُݨ صرف نشان ای باقی رہ ڳیا ہے ۔ ملک دادو دے پُتر ملک شیر خاں اتھاں ہک قلعہ تعمیر کروایا ہا جیڑھا جو مسیت گود گنج دی جھاہ تے ہا۔ ایں دوران اے قصبہ ٻہوں پُر رونق تے سر سبز شاداب تھی ڳیا تے جہلم توں اعوان، منکیرہ تے کھڑ لاہور دے ٻہوں ساریاں قوماں اتھاں آ تے آباد تھیاں۔

1857ء اچ مٹھہ ٹوانہ کوں لیہ توں انج کر تے ضلع شاہ پور دے نال ملا ݙتا ڳیا۔ اتھاں تھانہ، دفتر یونین کونسل، طلباء طالبات دے ہائی سکول ، دفتر زراعت کجھ بینکاں دیاں شاخاں وی موجود ہن۔محلہ نوناں آلا، محلہ کوٹلہ، دھر مسالہ، چونگی نمبر 2، محلہ عید گاہ، محلہ اعوان آلا تے محلہ واٹر سپلائی اتھاں دیاں اہم وستیاں ہن جݙاںجو مین بازار، غلہ منڈی، قذافی بازار اہم کاروباری مراکز ہن۔ اتھاں دا قبرستان ٻہوں قدیم ہے ۔ میاں عطر تے حیات المیر بزرگاں دے مزارات وی ہن۔ ماضی اچ اتھاں گھوڑیاں دی کاٹھیاں ٻہوں چنڳیاں بنڑدیاں ہن۔ مٹھہ ٹوانہ دی آبادی 1972ء اچ 26393، 1981ء اِچ 28959، 1998ء اچ 24026نفوس تے مشتمل ہئی۔ ہُݨ ایندی آبادی 28ہزار دے نیڑے ہے۔
ہڈالی

ضلع تے تحصیل خوشاب دا اے قصبہ تاریخی تے ثقافتی لحاظ نال وݙا اہم تے مشہور ہے۔ایندی وجہ تسمیہ بارے آکھیا ویندے جو بادشاہ ہمایوں دے دور اچ اتھاں دے مالک راجہ ہندال ہن۔ ایندی وجہ نال ایندا ناں ’’ہنداں آلی‘‘ مشہور ہا جو ویلھے دے گذرݨ نال ہڈالی بݨ ڳیا۔ہک ٻئی روایت دے مطابق اتھاں اعواناں، ٹِواناں تے سکھاں دے درمیان کئی خونریز جنگاں تھیاں جنہاں دی وجہ نال اے زمین لاشاں توںبھریج ڳی تے ا نہا ں کوں سنبھالݨ آلا کئی نہ ہا ، انسانی ہݙیاں تے ڈھڳ لڳے پے ہن تے آسے پاسے دے لوکاں ایں جھاہ کوں ہڈاں آلی آکھݨ شروع کر ݙتا جیڑھا جو ہڈالی بݨ ڳیا۔ہڈالی اِچ پہلے اعوان قبیلے دی سرداری ہئی ۔ سترہویں صدی دے شروع اِچ ٹِوانہ قبیلہ دے میر احمد خاں ہڈالی دے اعوان قبیلے دے افراد کوں قتل کر تے نیڑے دیڑے اپݨی سرداری قائم کر گھٖدی ۔ ملک بشیر خان ٹِوانہ شاہ پور دے زمانہ اچ ہڈالی دا قلعہ دار مبارز خان ہا۔1919ء دی ہک رپورٹ دے مطابق اتھاں ڈاکخانہ تے ریلوے اسٹیشن موجود ہن۔

برصغیر دے نامور صحافی خشونت سنگھ اتھاں دے رہݨ آلے ہن۔ قیام پاکستان دے ویلھے اتھوں نقل مکانی کرتے بھارت چلے ڳے۔معروف قانون دان تے مصنف جسٹس عبد المجید ٹوانہ ایں قصبے نال تعلق رکھدن۔ آپ1988ء اچ لاہور ہائی کورٹ دے جج بنڑیے تے 1994ء اچ ریٹائرڈ تھئے۔ ہڈالی دی آبادی 1981ء اچ 21755تے 1998ء اچ 40876نفوس تے مشتمل ہئی ۔ ہُݨ ایندی آبادی 55ہزار توں ودھ ہے۔
مِڈھ رانجھا

ضلع سرگودھا دی تحصیل کوٹ مومن دا قصبہ ۔ کوٹ مومن توں مشرق آلے پاسے 19 کلو میٹر جݙاں جو سرگودھا شہر توں شمال مشرق آلے پاسے 54کلو میٹر دے فاصلے تے دریائے چناب دے کنارے تے واقع ہے۔ ایندے مغرب اِچ بکھو والہ شمال مغرب اچ نصیرپور رانجھا، مشرق اچ دُلے آلا، شمال مشرق اچ اُبل میری وال تے جنوب اچ چک سلیمان تے کھنب کہنہ دے دیہات واقع ہن۔

ایندی ابتداء دے متعلق ݙو روایتاں مشہور ہن۔ ہک اے جو کئی سوسال پہلے رانجھا قبیلے دے مِڈھ نامی شخص آباد کیتا ہا۔ جݙاں جو ݙوجھی روایت دے مطابق ایکوں رانجھا خاندان دے مرکز ہووݨ دی وجہ نال ’’مُڈھ رانجھا‘‘ آکھیا ڳیا۔وَل اے وِگڑ تے مِڈھا رانجھا تھی ڳیا۔اتھاں طلباء تے طالبات دے گورنمنٹ ہائر سیکنڈری سکول، نیشنل بنک دی برانچ، ڈاکخانہ، بنیادی مرکز صحت ، تھانہ، انگریز دَور دا تعمیر کردہ بنگلہ، شفاخانہ حیات، ٹیلیفون ایکسچینج ،کواپریٹو سوسائیٹیز تے NRSPدا دفتر موجود ہے۔ ہک مین بازار ہک سگریٹ فیکٹری تے برف دے کارخانے وی ہن۔ کنڑک، چاول، گنا، مکئی ،کِنوں، لیچی، امرود وغیرہ اتھاں دیاں اہم پیداوار ہن۔ایندی آبادی 25ہزار دے نیڑے ہے۔ علم و ادب دے حوالے نال مہر نذیر احمد نظیر، سید احمد چنابی، منظور احمد ہاشمی ، میاں احمدتے طارق محمود دے ناں نمایاں ہن۔ منظور احمد ہاشمی دا پنجابی شعری مجموعہ ’’پھلا دا دریا‘‘ شائع تھیا۔ جݙاں جو میاں احمد دی کتب مِینے، بارہ امام اور منقبت شائع تھیاں۔ مہر نذیر احمد نظیر دا شعری مجموعہ چنّاں دیاں چھلاں زیر طبع ہے۔ او نظیر ادبی سنگت مڈھ رانجھا دے بانی وی ہن۔
گِروٹ

ضلع و تحصیل خوشاب دا قدیم قصبہ۔ ریت تے سمندر اِچ پھسیا ہویا خوشاب توں 16 کلو میٹر دے فاصلے تے واقع ہے ۔گِروٹ ݙو الفاظ دامجموعہ ہے۔ ’’گرو‘‘ تے ’’اوٹ‘‘ ۔ یعنی گرو دی اوٹ ۔ قدیم زمانے اچ ایندا ناں کھروٹ وی ملدے۔ اتھاں زیادہ تر ہندو تے سکھ قابض ہن۔ مسلمان گھٹ تعداد اِچ وسدے ہن۔ دیال بھاون اتھوں دے برہمن خاندان دا سردار ہا۔ بالا گروٹ دے نیڑے ایندا ٹھکانہ ہوندا ہا جتھاں تاریخی تہوار بیساکھی دا میلہ لڳدا ہا۔ایں علاقے اِچ آنوݨ آلے پہلے برہمن آکھدے ہن جو اساں گرو دی اوٹ اچ ویندے پیوں۔ گروٹ قصبہ دے نیڑے واسو دے قدیم آثار کھنڈرات دی شکل اچ موجود ہن۔

انگریزی عہد اِچ گروٹ کجھ عرصے کیتے تحصیل صدر مقام وی ریہا۔ ایں دوران اتھاں ڈاکخانہ تے ڈسپنسری قائم تھئی۔ ایں ویلھے اتھاں دی آبادی 25ہزار دے نیڑے ہئی۔ زیادہ تر لوک رَڑھ وہی کریندے ہن تے ملازمت پیشہ ہن۔ اتھاں دے بلوچ تے سید خاندان مشہور ہن۔ بلوچ خاندان دے کیپٹن حیات خاں کو انگریزی دور اِچ جاگیر وی ملی ہئی ۔ محلہ چوڑی گراں، محلہ زرگراں ، محلہ بلوچاں تے محلہ مہاجرین اتھاں دی رہائشی وستیاں ہن جݙاں جومین بازار تجارتی مرکز ہے۔ اتھاں دفتر یونین کونسل ، بنیادی مرکز صحت دفتر، زراعت تے طلبا و طالبات کیتے ہائی سکول وی موجود ہن۔
ایلسا میلانو

ایلسا میلانو ہک امریکی اداکارہ اتے کارکن ہے۔ انہاں ٹیلی ویژن سیریز "ہو از دا بوس؟" (Who's the Boss?) اتے "چارمڈ" (Charmed) وچ اہم کردار ادا کیتے۔ میلانو "کمانڈو" (Commando) اتے "فیئر گیم" (Fear) جیہاں فلماں وچ وی کم کیتا ہے۔ اوہ اپݨی باصلاحیت اتے دلکش شخصیت کیتے ڄاݨی ویندی ہے۔

## ٻیا ݙیکھو

* فہرست امریکی فلمی اداکارائیں
* امریکی سنیما

## حوالہ

ونکی:انسانی حقوق دی فعالیت پسند زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:ٹیلی ویژن پیش کنندگان زنانیاں
ونکی:ٹیلی ویژن پروڈیوسر زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:امریکی ٹیلی ویژن اداکار زنانیاں
ونکی:امریکی فلمی اداکار زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
روڈہ

ضلع و تحصیل خوشاب دا چھوٹا جیہاں قصبہ روڈہ سارے علاقے اچ جوئیہ قوم دا گڑھ ہا۔ اتھاں بالکل رڑا میدان ہا کوئی وَݨ نہ ہا ۔ جوئیہ قوم دے چار بھرا مِٹھہ ٹوانہ توں اُٹھی تے شیر گڑھ ، عینوں، حویلی چراغ تے روڈہ آ وسیے۔ ہُݨ اِتھوں دے جوئیے ،لطیفی ، کلاسی، جھنڈے خیل، یارے خیل تے محکانوالے اچ ونڈیج ڳن۔ قصبے اِچ دھرم سالہ، خالصہ گردوارے تے جامع مسیت کلاسیاں، لطیفیاں تے کھرلاں آلی مسیت مشہور ہے۔اتھاں ڈاک بنگلہ، رورل ہیلتھ سنٹر، ڈاکخانہ تے ست منزلہ محکم سنگھ دی ماڑی مشہور جہیں ہن۔اتھاں دے محلیاں اِچ محلہ لطیفیاں آلا ، محلہ کلاسیاں آلا، محلہ جھنڈ ے خیل، محلہ پارے خیل، محلہ محکانوالہ ، محلہ محکم سنگھ ، محلہ کربچن سنگھ ، تے محلہ کرشن رام شامل ہن۔