Paweł Smoleński

**Paweł Piotr Smoleński** (* 7. júl 1959, Varšava, Poľsko – † 2. máj 2023) bol poľský novinár, reportér a spisovateľ.

## Životopis
Novinárske začiatky zapísal v samizdatoch, počas sovietskej totality spolupracoval s nezávislým vydavateľstvom Drugi obieg wydawniczy (Druhý obvod), do ktorého písal pod pseudonymom Tomasz Jerz. Písal tiež do poľského exilového mesačníka Kultúra, ktorý vychádzal v rokoch 19472000 v Paríži. Po revolúcii sa stal novinárom časopisu Gazeta Wyborcza.

Bol autorom niekoľkých kníh z oblasti politológie, vrátane Pokolenie kryzysu (Generácia krízy), ktorú vydal v roku 1989 Literárny inštitút v Paríži. 

Bol považovaný za jedného z najlepších novinárov venujúcich sa problematike Blízkeho východu. Prvá kniha z tejto oblasti vyšla v roku 2004 pod názvom *Irak, piekło w raju* (Irak, peklo v raji) vo vydavateľstve Wydawnictwo Czarne. V roku 2006 nasleduje kniha *Izrael już nie frunie* (Izrael už nelieta), taktiež Wydawnictwo Czarne. Popri ďalších tituloch vychádza v roku 2012 Smoleńskému zbierka reportáží s  názvom *Arab strzela, Żyd się cieszy* (Arab strieľa, Žid je šťastný) vo vydavateľstve Świat książki. Smoleński sa v nej preniesol do Izraela a  na územie Palestínskej autonómie. V roku 2014 vydalo opäť Wydawnictwo Czarne knižnú reportáž *Oczy zasypane piaskiem* (Oči zasypané pieskom) a rovnako aj knihu *Šče ne vmerla i ne vmre*, rozhovor s  Jurijom Andruchovyčom.

Paweł Smoleński je zastúpený v trinástke „prekliatych reportérov“, s ktorými sa o ich práci rozprávala Agnieszka Wójcińska. Tieto rozhovory vyšli tiež knižne s názvom *Vesmír v kvapke vody – Rozhovory s prekliatymi reportérmi*.

## Dielo
* na hucie strajk..., Wolne Pismo „Most”, Warszawa, 1988
* Pokolenie kryzysu, Instytut Literacki, Paryż, 1989
* Salon Patriotów, Oficyna Wydawnicza “Rytm”, Warszawa, 1994
* Opowieści amerykańskie, Prószyński i S-ka, Warszawa, 1997
* Pochówek dla rezuna, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2001
* Irak. Piekło w raju, Świat Książki, Warszawa, 2004
* Izrael już nie frunie, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2006
* Powiatowa rewolucja moralna, Znak, Kraków, 2009
* Bedzies wisioł za cosik (z Bartłomiejem Kurasiem), Znak, Kraków 2010
* Arab strzela, Żyd się cieszy, Świat Książki, Warszawa 2012
* Bałagan. Alfabet Izraelski, Agora, Warszawa, 2012
* Kruca fuks. Alfabet góralski (z Bartłomiejem Kurasiem), Agora, Warszawa 2013
* Oczy zasypane piaskiem, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014
* Szcze ne wmerła i nie umrze. Rozmowa z Jurijem Andruchowyczem, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014
* Zielone migdały, czyli po co światu Kurdowie, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016
* Wieje szarkijja. Beduini z pustyni Negew, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016
* Syrop z piołunu. Wygnani w Akcji Wisła, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017
* Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk (z Bartłomiejem Kurasiem), Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017
* Królowie Mogadiszu, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2018
* Wnuki Jozuego, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2019

### Slovenské preklady
* SMOLEŃSKI Paweł. Oči zasypané pieskom. Krásno nad Kysucou : Vydavateľstvo Absynt, 2015. 251 s. ISBN:978-80-971823-0-4
* SMOLEŃSKI Paweł. Šče ne vmerla i ne vmre. Krásno nad Kysucou : Vydavateľstvo Absynt, 2015. 176 s. ISBN:9-788097-182366

Rozhovor s P. Smoleńským a ďalšími prekliatymi reportérmi
* WÓJCIŃSKA Agnieszka. Vesmír v kvapke vody – Rozhovory s prekliatymi reportérmi. Žilina : Absynt, 2018. 208 s. ISBN 978-80-8203-071-9

## Referencie

## Iné projekty

Kategória:Osobnosti z Varšavy
Kategória:Poľskí spisovatelia
Kategória:Poľskí novinári