open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ආර්ටිමිස් 1

**ආර්ටිමිස් 1** (නිල වශයෙන් **Artemis I**) යනු මිනිසුන්-රහිත චන්ද්‍ර ගවේෂණ මෙහෙයුමකි. මෙය නාසා ආයතනයේ ආර්ටිමිස් වැඩසටහන යටතේ සිදු කෙරුණු ප්‍රථම අභ්‍යවකාශ ගමන වන අතර, අභ්‍යවකාශ දියත්කිරීමේ පද්ධතිය නමින් හැඳින්වෙන රොකට්ටුවේ සහ ඔරායන් අභ්‍යවකාශ යානයේ ප්‍රථම පියාසැරියද විය. ආර්ටිමිස් 1 මෙහෙයුම 2022 නොවැම්බර් 16 වැනිදා, නැගෙනහිර සම්මත වේලාවෙන් 1:47:44 (සමායෝත සාර්වත්‍ර වේලාවෙන් 06:47:44) ට කෙනඩි අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ 39B දියත් කිරීම් සංකීර්ණයෙන් සාර්ථකව දියත් කෙරුනි.

**ගවේෂණ මෙහෙයුම-1** (**Exploration Mission-1**; **EM-1**) ලෙස මුලින් හැඳින්වුණු මෙය ආර්ටිමිස් වැඩසටහන නිර්මාණය කිරීමත් සමග ආර්ටිමිස් I ලෙස නැවත නම් කෙරුණි. පෘථිවි කක්ෂයට පිවිසීමෙන් සහ චන්ද්‍ර සංක්‍රාන්ති නික්ෂේපණ (Trans-lunar injection) දහනය සිදු කිරීමෙන් අනතුරුව, කියුබ්සැට් වර්ගයේ කුඩා ගණකාකාර චන්ද්‍රිකා 10 ක් දියත් කිරීම සිදු කෙරුණි. නොවැම්බර් 21 වෙනිදා ඔරායන් යානය චන්ද්‍රයා අසළින් පියාසර කෙරූ අතර, ඉන් පසු චන්ද්‍රයා වටා දුරස්ථ ප්‍රතිගාමී කක්ෂයකට ඇතුල් විය. එහි දින හයක් ගත කිරීමෙන් පසුව දුරස්ථ ප්‍රතිගාමී කක්ෂයෙන් ඉවත්වූ යානය, දෙසැම්බර් 5 වැනිදා පෘථිවිය බලා නැවත පැමිණීම සඳහා දහනයක් සිදු කරන ලදී. පෘථිවි වායුගෝලයට නැවත-ඇතුල්වීමේ දී තාප නිවාරකයක් මගින් යානය ආරක්ෂා කෙරුනු අතර, ඉන්පසුව පැරෂුට් ආධාරයෙන් පැසිපික් සාගරය මතට පතිත විය. ආර්ටිමිස් 1 මගින් 'අභ්‍යවකාශ දියත්කිරීමේ පද්ධතිය' සහ ඔරායන් යානය මිනිසුන්-සහිත මෙහෙයුම් සඳහා සුදුසු බවට සහතික කෙරෙනු ඇත. ආර්ටිමිස් 1 මෙහෙයුමෙන් අනතුරුව, 2024 වර්ෂයේ දී ආර්ටිමිස් 2 මෙහෙයුම මිනිස් ගගනගාමීන් සහිතව චන්ද්‍රයා අසලින් පියාසැරියක් සිදු කරනු ඇත. ඊටත් පසුව, 2025 වර්ෂයේ දී ආර්ටිමිස් 3 මෙහෙයුම මගින් දශක පහකට පමණ පසුව ප්‍රථම වතාවට නැවතත් මිනිසුන් සඳ මත ගොඩබස්වනු ඇත.  

## ආශ්‍රිත
පැතලි පෘථිවිය

**පැතලි පෘථිවිය** යනු පෘථිවිය තලයක හෝ තැටියක හැඩයක් ගනී යැයි සැළකූ පෞරාණික සංකල්පය වේ. අතීත සංස්කෘතීන් ගණනාවක්ම ලෝකයේ ගෝලාකාර හැඩය පිළිබඳ සොයා ගැනීමට ප්‍රථමයෙන්, පෘථිවිය පැතලි යැයි විශ්වාස කොට ඇත. උදාහරණ ලෙස ග්‍රීසිය (ක්‍රි.පූ. 5 වෙනි ශතවර්ෂය තෙක්), ලෝකඩ සහ යකඩ යුගවල ශිෂ්ඨාචාරයන් (ක්‍රි.පූ. 31 තෙක්) සහ චීනය (ක්‍රි.ව. 17 වැනි ශතවර්ෂය තෙක්) දැක්විය හැකිය.

පුරාතන ග්‍රීක දාර්ශනිකයන්ගෙන් මුලින්ම පෘථිවියේ ගෝලාකාරබාවය ගැන සඳහන් කොට ඇත්තේ පෛතගරස් විසින් ක්‍රි.පූ. 6 වැනි ශතවර්ෂය දීය. ක්‍රි.පූ. 4 වැනි ශතවර්ෂයේ දී ප්ලේටෝ නම් දාර්ශනිකයා ද ගෝලාකාර පෘථිවියක් ගැන ලියා තිබේ. ක්‍රි.පූ. 330 වන විට, ප්ලේටෝ ගේ හිටපු සිසුවෙකු වූ ඇරිස්ටෝටල් විසින් පෘථිවියෙහි ගෝලාකාර ස්වභාවය ගැන ප්‍රබල ආනුභවික සාක්ෂි ඉදිරිපත් කරන ලදී.

පෘථිවියෙහි ගෝලාකාර ස්වභාවය යනු තහවුරු කළ විද්‍යාත්මක සත්‍යයක් වන අතර, පෘථිවියෙහි ගෝලාකාරබාවය නිසා ඇතිවන බලපෑම් ද පැහැදිළිව දැක ගත හැක. එහෙත් නූතනයේදී ද ඇතැම් පිරිස් විසින් සමාජ මාධ්‍ය හරහා පෘථිවිය පැතලි යැයි කුමණ්ත්‍රණ න්‍යායන් ප්‍රචාරය කෙරෙයි.
රඹුක්වැල්ල සෝභිත හිමි

**අතිපූජ්‍ය රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිත සෝභිතාභිධාන ශ්‍යාමෝපාලි මහා නිකායේ දහනවවැනි මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ (1946-1955)**

ක්‍රිස්තු වර්ෂ   1866ක්ව අගෝස්තු මස 17 වැනි දින හිස්සව අලගුවන්න ඒකනායක රාජගුරු පණ්ඩිත වාසල මුදියන්සේලාගේ ලොකුබණ්ඩාර නිලමේ නිසා උඩදුම්බර රඹුක්වැල්ලේ හක්මන වලව්වේ ගලගොඩ ලොකු කුමාරිහාමිට දාව පාතදුම්බර පලිස්පත්තුවේ ගෝනිගොඩ රඹුක්වැල්ලේ හක්මන  විල්අමුණ වලව්වේදී උපන් මුන්වහන්සේ ගංගාරාම රජමහ විහාරාධිපතිව වැඩවුසූ අතිගරු රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී සෝනුත්තරාභිධාන නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වෙතින්  කුණ්ඩසාලේ නරේන්ද්‍රසිංහාරාම රජමහ විහාරයේදී ධර්මශාස්ත්‍රෝද්ග්‍රහණයෙහි යෙදීමෙන් මූලිකාධ්‍යාපනය ලබා ඇත.

ඉන්පසු ක්‍රි.ව.1875 දී රඹුක්වැල්ල කුණ්ඩසාලේ ‍රජමහා විහාරයේදී "රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී සෝභිත " හිමි නමින් පැවිදිබිමට පත්වූයේ   මල්වතු මහා විහාරයේ වැඩවුසූ වැරසැර රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිතාභිධාන අනුනායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍යානුශිෂ්‍ය පරපුර නියෝජනය කරමිනි.උගතමනා බණදහම්හි මනා පරිචයක් ලබන්නට උන්වහන්සේට ආචාර්යවරයාණන් නමකවූයේ  මල්වතු මහා විහාරාධිවාසී ව වැඩ විසූ වටරක රතනජෝති සෝභිතාභිධාන අනුනායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේයි.

අතිගරු හිප්පොල ධම්මරක්ඛිත සෝභිතාභිධාන මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ උපාධ්‍යාය ව පූජ්‍ය වැව්ගොන්නේ විපස්සි අනුනායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ හා පූජ්‍ය වටරක රතනජෝති සෝභිතාභිධාන අනුනායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ කර්මාචාරීව ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1887 දී මල්වතු මහාවිහාරයේ උපසම්පදාව ලැබිය. 

තවද මුන්වහන්සේ අතිපූජ්‍ය තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සුමංගල මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රවර ප්‍රමුඛ විංශත්වර්ගික ගරුතර කාරක මහා සංඝසභාව වෙතින් තුනේ වියදම් පඩිය නම් වූ කාරක පදවියට ද,වර්ෂ 1925 ඔක්තෝම්බර් මස 14 වැනිදා ගංගාරාම රජමහ විහාරයේ නායක පදවියට ද,වර්ෂ 1934 ජනවාරි මස 7 වැනිදා අපේ මල්වතු මහා විහාරයේ අනුනායක පදවියට ද,වර්ෂ 1946 ජනවාරි මස 6 වැනිදා අතිගරු පහමුණේ ශ්‍රී සුමංගලාභිධාන මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගෙන් පුරප්පාඩුව පැවැති මහ පදවියට ද පත්වී වදාළහ.  

කුණ්ඩසාලේ රජමහ විහාරය,ගෝනාවත්තේ රජමහ විහාරය,සිද්දාවුල්ලේ රජමහ විහාරය යන විහාරයන්හි විහාරාධිපතිත්වය ද හෙබවූ මුන්වහන්සේ වසර පනහක පමණ කාලයක් උතුම් දළදා තේවාවෙහි යෙදී තිබේ.ගංගාරාම රජමහ විහාරයෙහි එකල ජරාවාසව පැවැති සංඝාවාසය වෙනුවට නව සංඝාවාසයක් ද ඉදිකරවීම උන්වහන්සේගෙන් සැලසුනු පුළුල් සමාජයීය මෙහෙවරෙහි අග්‍රඵලයක් බැව් කිව මනා ය .

මහා විහාරයෙහි සංඝ සාමග්‍රිය අරභයා නිබඳ කටයුතු කළ මුන්වහන්සේ නිර්භීත ය.එමෙන් ස්ථානෝචිත ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත ය.අතිගරු රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිත විපස්‍යභිධාන විසිපස්වැනි මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ හා කුණ්ඩසාලේ නරේන්ද්‍රසිංහාරාම පොත්ගුල් රජමහ විහාරාධිපතිව වැඩවුසූ ජ්‍යෙෂ්ඨ කාරක සංඝසභික රඹුක්වැල්ලේ ශ්‍රී ධර්මරක්ෂිත සීලරතනාභිධාන නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යවරයින් වහන්සේලාය. පුරා අසූ නව වසක් ආයු ශ්‍රී වින්දනය කෙරෙමින් සිටි උන්වහන්සේ 1955  ජූලි මස 1 වැනි දින රාත්‍රි 2 ට අපවත් වූ සේක.

## මූලාශ්‍ර
Pahamune Sumangala

**Pahamune Sri Sumangala Mahanayake thero (1927-1945)**

Born as the eldest son of Ekanayaka Ranhami Madhurasinghe Veda, who lived in Pahamune village of Kurunegala district, and Ukkuamma Mahakumarihami of Jayasundara Ralahamila  of Henepola Ellanda Kotuve, Rakeva Patthu Korale, he was the eldest son of the late Kiribanda.

When his parents passed away when he was a child, he spent his princely days in the company of his grand-in-law Hindagolla Sri Vijayarama Viharaya Chief Venerable Pahamune Sumana Thero, and in the year 1863 AD, he was succeeded by Badagamuwa Viharaya Chief Dr. At the historic Badagamuwa Rajamaha Vihara.

Venerable Lord Medagama Sri Devamittabhidhana Thero, who served as Mahanayaka of Malwatu Mahavihara, was Higher ordained in May 1871 under the guidance of Godtale Sri  Sumangala Thero, who was the head teacher of Vavgonne Sri Vipassyabhidhana Anunayake.

After that, he lived in Gadaladeniya Sri Saddharmathilaka Vihara and went to our Malvatu Maha Vihara in 1877. There, Hippola Sri Dharmarakshita Sobhitabhidhana the Thirteenth Mahanayaka Therodra became the Karmavagacharya Thanantarapraptah of the Malvatu Maha Viharaya and became the Honorary Secretary of the Sangha.

Not only that, but His Holiness Thibbattuave Sri Siddhartha Sumangalabhidhana the 23rd Mahanayake received the post of anuijjaka and became the chief Sanghanayaka of the North-West District.

            On the 9th of December 1927, after the death of Ambanwella Sri Siddhartha Sumangalabhidhana the Seventeenth Mahanayake Lord, who became the Anunayake of Malwatu Maha Vihara in 1922 AD.

He passed away on December 2, 1945 AD.
රඹුක්වැල්ල විපස්සි හිමි

**Rambukwella Sri Vipassi Mahanahimi (1989-2004)**  

born on October 30, 1917 in Digalle Gangoda Wallauwa, Udadumbara Gampaha East Korala, Kandy District, Samarakon Bandara was the lay name of his Ordination .Weragama Village Head of Gangoda Wallauwa in Deegalle and Madduma Kumarihami of Rambukwella Vilamune  Wallauwa in Gonigoda were the parents of Mahanayake thero's. On May 12, 1930, the learned monk who studied at  Mediwaka  Vidyalaya, Gampaha, Udadumbara was ordained under his relative Rambukwella Sri Sobitha Mahanahimi, who held the position of Mahanahimi of the Malwatu side in 1946. After receiving basic monastic education, he received further education from Kelaniya Vidyalankara Piriven and received his ordination at Malwatu Mahavihara on May 13, 1938 under the tutelage of Pahamune Sumangala Mahanahimiyan. On June 3, 1946, he assumed the position of the Theava of Sri Dalanda Palace and was also elected to the committee on January 19, 1950. After the passing away of his preceptor Rambukwella Sri Sobitha Mahanahimi, Kundasale Sri Narendrasingha Rajamaha became the ruler and developed it. Meanwhile, on February 27, 1970, Sri Dhammasiddhi Mahanahimi of Madugalle appointed Vipassi Mahanahimiyan to the position of senior committee member and in August of the same year to the position of viharadhita of Lewella Gangarama. Meanwhile, in 1989, Sirimalwatta Sri Ananda Mahanahimi, who was the Mahanahimi of the Malwatu party at that time, passed away, and Rambukwella Sri Vipassi Thero became the Mahanahimi on November 15 of that year. Rambukwella Sri Vipassi Mahanahimi, who held the position of Mahanahimi for nearly a decade and a half, passed away on June 7, 2004
තොටළඟ

ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි

**තොටළඟ** (දෙමළ: பாலத்துறை, ඉංග්‍රීසි: Grandpass), යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි. එය *කොළඹ 14* ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයක කොටසකි.

## ඉතිහාසය 
ශ්‍රී ලංකාවේ පෘතුගීසි පාලන සමයේදී මෙම ප්‍රදේශය ග්‍රෑන්ඩ්පාසෝ (Grande Passo; පරිවර්තනය:විශාල පියවරක්) ලෙස නම් කරන ලදී. බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී මෙම නම ග්‍රෑන්ඩ්පාස් (Grandpass) බවට පරිවර්තනය විය.ග්‍රෑන්ඩ්පාස් නාමය අදටත් පවතී. එය ලන්දේසි සමයේදී ග්‍රූට් පාස් (Groote Pas),පස් නකොලෙගම් (Pas Nacollegam) සහ පාස් වැන් ගොන්ස්ඩෝප් (Pas van Goensdorp) යන නම්වලින් ද හැඳින්විණි. 

ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මල්වතු විහාරය

සියම් නිකායයේ මල්වතු විහාර පාර්ශවයේ මූලස්ථාන පන්සල වේ. 

ප්‍රවර්ගය:සියම් නිකායයේ මල්වතු විහාර පාර්ශවය
ප්‍රවර්ගය:පන්සල් - ශ්‍රී ලංකා
ජේසුස් වහන්සේ (බහුරුත්හරණය)

*ජේසු
*ජේසු තුමා
*ජේසුස් ක්‍රිස්තුස්
*ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ
*මෙසායා
*යේසුස්
*පුත්‍රයාණන් වහන්සේ
හදම් සිනාන් පාෂා

**හාඩිම් සිනාන් පාෂා** (ඕටමන් තුර්කි: خادم سنان پاشا, නූතන තුර්කි: හදම් සිනාන් පාෂා; "හදම් සිනාන් පාෂා ";; 1459 - 1517 ජනවාරි 22) යනු බොස්නියානු-ඕටමන් කුලීනයෙක්, දේශපාලනඥයෙක් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් විය. ඕටමන් අධිරාජ්‍යයෙහි මහාමාත්‍යවරයා ලෙසින් 1516 සිට 1517 දක්වා ඔහු සේවය කලේය. ඔහු යූනෙක්වරයෙක් විය.

## මූලාශ්‍ර
දරමිටිපොල ධම්මරක්ඛිත හිමි

**දරමිටිපොල ධම්මරක්ඛිත මහානාහිමි** වයඹ පළාතේ  කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ හිරියාල හත්පත්තුවේ හැටහය කෝරළයේ එනම් වර්තමානයේ  ඉබ්බාගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ "දරමිටිපොල"නම් ග්‍රාමවරයෙහි මුන්වහන්සේ උපත ලැබිය.  ශ්‍රී රංග බමුණු මුදියන්සේ මුන්වහන්සේගේ ගිහිනමයි.

ක්‍රි.ව. 1774 දී  අතිගෞරවාර්හ මැදවල මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වයෝවෘද්ධ භාවයෙන් සිටි නිසා උන්වහන්සේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් අනතුරුව එම මහ පදවියට පත් මුන්වහන්සේ බෝධිසත්ත්වගුණෝපේත සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියාණන් වහන්සේගේ ද්විතීය ශිෂ්‍යවරයන් වහන්සේ වශයෙන් සලකනු ලැබේ. මේ මහෝත්තමයාණන් වහන්සේ වර්ෂ1774 සිට වර්ෂ1787 දක්වා පුරා දහතුන් වසරක් මහානාහිමි ධුරය දැරූහ.

කඳුලව මැදිරිය රජමහ විහාරයෙහි දීර්ඝ කාලයක් වැඩවුසූ මුන්වහන්සේ ව්‍යක්ත ධර්මධර භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වශයෙන්ද,පුස්කොළ ලේඛනයෙහි අතිසමර්ථවූ  මුන්වහන්සේ  කෙරෙහි මහත්සේ ප්‍රසාදයට පත් සෙංකඩගල රජපැමිණි කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ මහරාජෝත්තමයාණන් වහන්සේ විසින් දොළුකන්ද පාමුල වරාවල රජමහ විහාරය කරවා එම විහාරයට රන් හා අවශේෂ වටිනා ලෝහයෙන් කරවූ ප්‍රතිමා වහන්සේ නමක් ද නොයෙක් ගම්වර ද පූජාකළ බවට වරාවල සන්නස දෙස්දෙයි.එමෙන්ම රජු විසින් නොයෙක් ත්‍රිපිටක ධර්මය ලියවූ පුස්කොළ පොත් පෙට්ටගමක් සෙංකඩගල මහවාසලෙහි සිට මහත් පුදපෙළහරින් යුතුව වැඩමකරවා දරමිටිපොළ මහ නා හිමියන් වෙත සාදරයෙන් පූජාකොට තිබේ.

ඉහත කී කඳුලව මැදිරිය රජමහ විහාරය,කඳුලව ඉහළ රජමහ විහාරය,මල්වතු විහාරයේ දරමිටිපොල පන්සල,යථෝක්ත වරාවල රජමහ විහාරය හා ලුණුකඩවැල්ල රජමහ විහාරය ආදී විහාරස්ථානයන්හි කටුකොහොල් හරවා සංවර්ධනය කරවූ එමෙන් මුන්වහන්සේ යටතේ පාලනය වූ විහාරස්ථානයන්ය.

තව ද ඉහත කී වරාවල විහාරයේ "ධර්මරක්ෂිත"නමින් පරිවේණස්ථානයක් අරඹා නොයෙක් ධර්ම ශාස්ත්‍රයන්හි තෙර පත් සැටක් පමණ වූ ශිෂ්‍යපුත්‍රයන් වහන්සේලා ගොඩනැංවීමෙහි සාරඵලය වූයේ ඉන් නිසා සත්කෝරලයේ හා හිරියාල හත් පත්තුවෙහි අනුබද්ධ විහාරස්ථානයන්හි සංඝපරම්පරා විහිදීයෑමයි.එමෙන්ම අපේ මල්වතු මහා විහාරයෙන් මුන්වහන්සේ වෙත ඉහළ දොළොස්පත්තුවේ ප්‍රධාන සංඝනායක පදවියට පත්කිරීම ද කැපී පෙනෙනුයේ උන්වහන්සේ යථෝක්ත ඨානාන්තරප්‍රාප්ත පළමු යතීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේ වූ හෙයිනි.

එපමණකුදු නොව රංගම අමාත්‍යවරයා විසින් වරාවල විහාරයේ කරවූ උපෝසථාගාරයේදී බෝධිසත්ත්වගුණෝපේත වැලිවිට අසරණ සරණ සරණංකර සංඝරාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ මුලිකත්වයෙන් සිදුකළ උපසම්පදා විනයකර්මයක් පිළිබඳව වරාවල ඓතිහාසික තල්පත් සාක්ෂ්‍ය දරයි.මුන්වහන්සේ ක්‍රිස්තුවර්ෂ 1787 දී අපවත් වී වදාළහ.

## මුන්වහන්සේගේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍යවර වහන්සේලා
#කඳුලව බැබිලේ රතනපාල තෙරුන් වහන්සේ(කඳුලව මැදිරිය රජමහ විහාරය)
#කටුපොත අනුනායක හිමි (වරාවල රජමහ විහාරය  පෙරියකඩු ඒකද්වාරික රජමහ විහාරය) 
#තලවින්නේ උන්නාන්සේ
#වල්පොල සිද්ධාර්ථ හිමි (පොල්ගොල්ල පිංගල්පොත්ත රජමහ විහාරය )
#බෝවල උන්නාන්සේ 
#පහලවත්තේ උන්නාන්සේ 
#දළදාගම උන්නාන්සේ 
#තිස්සව උන්නාන්සේ
#කනුමුල්ලේ ධම්මානන්ද හිමි
#බොරවැවේ ධම්මපාල අනු නායක හිමි (නියඳවනේ රජමහ විහාරය/බාඔරුව යාම්ලෙන රජමහ විහාරය)
#ගම්මුල්ලේ රතනපාල හිමි
#වේපත ඉර හිමි
#තිත්තවැල්ල සංඝරක්ඛිත හිමි
#නෙත්තිපලගම ශ්‍රී මේධංකර හිමි (යාපහුව රජමහා විහාරයේ පළමු විහාරාධිපති )
උඩරට සාම්ප්‍රදායික මංගල ආභරණ

**උඩරට සාම්ප්‍රදායික මංගල ආභරණ** යනු අතීතයේ සිටම ලාංකික සමාජයේ විවහ මංගල සම්ප්‍රදායික් වන උඩරට විවහ මංගල්‍යයේ මනාලිය විසින් මංගල ඔසරියට අමතරව පලඳින සාම්ප්‍රදායික ආභරණයි. 

වර්තමානයේදී මනාලියන්, හැඩගන්වන ස්ථානවලින් ආභරණ සපයාගත්තද, ඇතමුන් තවමත් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට දායාදවී පැමිනෙන පරම්පරාවේම ආභරණ කට්ටලය භාවිතා කරයි.

## ආභරණ
### නළල් පටිය
නළල් පටිය මනාලියගේ මව විසින් මනාලියට පැළඳවීම සිරිත.මෙම අවස්ථාවේදී පිරිත් කීම සිදු කරනු ලබනවා. නළල් පටියේ දකුණු පැත්තෙන් මනාලයවත්, වම් පැත්තෙන් මනාලියවත් සංකේතවත් කරනවා.

### ඉර හඳ ආභරණ
මනාලියගේ හිසේ දකුණු පැත්තේ හිරු සහ වම් පැත්තේ සඳු පළඳවනවා.හිරුගේ ගති ගුණ මනාලයාගේ ගති ගුණ වලටත්, සඳුගේ ගති ගුණ මනාලියගේ ගති ගුණ වලටත් සමාන කරනවා. ඒ වගේම ඉර හඳ පවතින තුරු මංගල යුවලගේ බැඳීම පවතිනවා කියලා සංකේතවත් කරනවා. මීට අමතරව මේ ආභරණය පැළඳීම නිසා, මනාලියට තමාගේ පතිවෘතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමට ශක්තිය ලැබෙන කියලත් කියනවා .

### කොණ්ඩා කූරු
කොණ්ඩා කූරු පළඳවන්නේ හිසේ පිටුපසටයි. මේවා පැළඳිමෙන් මනාලියට සෞභාග්‍යයේ ලැබෙන බව සංකේතවත් කරනවා.

### කඩුක්කන්
උඩරට මනාලිය පළඳින කරාබු වර්ගය හඳුන්වන්නේ “කඩුක්කන්” කියලා.විශේෂම කාරණාව තමයි මේවා පැළඳිමෙනුත් මනාලියට සෞභාග්‍ය ලැබෙන බව සංකේතවත් කරනවා.

### වළලු
උඩරට මනාලියගේ වළලු හඳුන්වන්නේ අගස්ති වළලු සහ බංගලි වළලු කියලා.

### මුදු
උඩරට මනාලිය ඇඟිලි පහටම මුදු පළඳිනවා.මේ මුදු වලින් කියන්නේ මනාලියට නිරෝගී සම්පත්තිය හිමි වන බව සංකේතවත් කරනවා.

### හවඩිය
හවඩිය පළඳින්නේ මනාලියගේ ඉනේ නියම හැඩය ඔප් නැංවීමටයි.

## මංගල මාල කට්ටලය
උඩරට මනාලිය සම්ප්‍රදායික ඔසරිය සමඟ පළඳිනු ලබන මේ සුවිශේෂී මාල කට්ටලය පත්තිනි දේවියගේ ආභරණ කට්ටලය කියලා තමයි විශ්වාස කරන්නේ.එයින් සංකේතවත් කෙරෙන්නේ මනාලිය පතිවත රකින, එයට ගරු කරන යුවතියක් බවයි.මේ මාල ගොඩක් දිඟයි.එකේ තේරුම තමයි මනාලියට මුහුණ පෑමට සිදු වන විවිධ සෞඛ්‍ය ගැටළු මාලය දිගේ පොලව වෙත ඇදී යනවා කියන එක.එමඟින් මනාලියට නීරෝගී සම්පත්තිය හිමි වන බව විශ්වාස කරනවා.ඒ විතරක් නෙමෙයි මනාලිය පළඳින මාල හත මඟින් ඉදිරි පරම්පරා හතක් නියෝජනය කරනවා කියලත් මතයක් තියෙනවා.

### හංස පූට්ටු මාලය
හංස පූට්ටු මාලයේ හංසයන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ එකට පූට්ටු වී සිටින ලෙසයි. මෙයින් සංකේතවත් කරන්නේ විවාහක යුවල වෙන් නොවී, සදාකාලයටම බැඳී සිටින බවයි.
හංස පූට්ටු තැල්ල රඳවන්නේ මනාලියගේ පපුව මතයි.මෙයින් සංකේතවත් කරන්නේ මනාලිය තම කිරෙන් දරුවන් පෝෂණය කරන බවයි.

### පදක්කම් මාලය
මනාලියගේ පියා විසින් පදක්කම් මාලය මනාලියට පළඳවනු ලැබීම සිරිතයි. එමඟින් සංකේතවත් කරන්නේ මනාලිය මෙතෙක් කල් පියාගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කළ බවත්, අනාගතයේදී සැමියාගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කරන බවත්ය.

### මකර මාලය
මකර මාලය පැළඳීම නිසා මනාලියගේ නවග්‍රහ අපල, වස් දොස් දුරු වන බව සංකේතවත් කරනවා.

### කිරි මාලය
කිරි මාලය රඳවන්නේ මනාලියගේ පපුවට පහලිනුයි. එයින් සංකේතවත් කරන්නේ මනාලියව අනාගතයේදී ඇගේ දරුවන් විසින් වැළඳගෙන සිටින බවයි.

### අගස්ති මාලය
අගස්ති මනාලියකගේ සිරුරේ ගැටීමෙන් ඇයගේ සියලු අපල දුරු වන බව විශ්වාස කරනවා.මනාලියගේ ජිවිතයේ ඇති අවාසනාව දුරු කර සෞභාග්‍ය උදා කරන්නට මේ අගස්ති මාලය සමත් වන බව විශ්වාස කරනවා.

### ධාන්‍ය මාලය
ධාන්‍ය මාලයෙන් මනාලියගේ යහපත් සෞඛ්‍ය සංකේතවත් කරනු ලබනවා.

### පෙති මාලය
මේ පෙති මාලයෙන් මනාලියගේ පවිත්‍රතාවය සංකේතවත් කරනවා

### කර මාලය
විශේෂ මාල 07න් පසුව මනාලයා විසින් මනාලියට මාලයක් පළඳවන මාලය කර මාලය වේ.

## මූලාශ්‍ර
උත්තර ලංකා සභාව

උත්තර ලංකා සභාගය (ඉංග්‍රිසි: Supreme Lanka Coalition, දෙමළ: உத்தர லங்கா சபாகய) හෙවත් උත්තර ලංකා සන්ධානය යනු 2022 දී පිහිටුවන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන සන්ධානයකි. මෙම සන්ධානය, 2022 ආර්ථික අර්බුදය සහ දේශපාලන අර්බුදය මධ්‍යයේ විපක්ෂයට යාමට පෙර, ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ප්‍රමුඛ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානයේ කොටසක් වූ ශ්‍රී ලාංකික වාමාංශික සහ ජාතිකවාදී පක්ෂ හතකින් සමන්විත විය. සන්ධානයේ පළමු සමුළුව 2022 සැප්තැම්බර් 4 වන දින පැවැත්විණි. ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ (NFF) නායක සහ හිටපු කැබිනට් අමාත්‍ය විමල් වීරවංශ පක්ෂ සභාපතිවරයා විය. මෙම සංධානයට ආරම්භයේදී ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රී ආසන 15 ක් හිමිව තිබිණි.

## ඉතිහාසය 
2022 අප්‍රේල් 5 වන දින, රාජපක්ෂ රජය කෙරෙහි වැඩිවන අතෘප්තිය මධ්‍යයේ, SLFPA රජය සමඟ කලින් පෙළ ගැසී සිටි මන්ත්‍රීවරුන් 16 දෙනෙකු සහ SLPP හි තවත් ප්‍රධාන සහචරයින් කිහිප දෙනෙකු සමඟ පාර්ලිමේන්තුවේ ස්වාධීනව සිටීමට තෝරා ගත්හ. මෙම මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් 15 දෙනෙකු උත්තරීතර ලංකා සන්ධානය පිහිටුවීමට පිටත්ව යනු ඇත.

2022 සැප්තැම්බර් 4 වන දින, ස්වාධීන වාමාංශික දේශපාලන පක්ෂ 7 කින් යුත් කණ්ඩායම ඔවුන්ගේ නව දේශපාලන සන්ධානය වන "සුප්‍රීම් ලංකා සන්ධානය" දියත් කළ අතර, සන්ධානය සඳහා පළමු මහා සමුළුව එදිනම පැවැත්විණි.

SLPP මන්ත්‍රීවරුන් 13 දෙනෙකු රජයෙන් ඉවත් වී ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරුන් ලෙස විපක්ෂයට ගිය දින කිහිපයකට පසු සන්ධානය දියත් කරන ලද අතර, SLPP සභාපති ජී. එල්. පීරිස් සහ SLPP මන්ත්‍රී ඩලස් අලහප්පෙරුම ද ඇතුළුව, එවකට වැඩ බලන ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහට 2022 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ඉතිරි කාලය සම්පූර්ණ කිරීමට අසාර්ථක ලෙස අභියෝග කළ SLPP මන්ත්‍රීවරයා. අලහප්පෙරුම සමඟ වැඩ කිරීමේ හැකියාව උත්තරීතර ලංකා සන්ධානය සලකා බලා තිබේ.

උත්තර ලංකා සභාගයේ හවුල්කාර පක්ෂ
* ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණ
* ලංකා සම සමාජ පක්ෂය
* ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය
* ජාතික නිදහස් පෙරමුණ
* පිවිතුරු හෙළ උරුමය
* විජය ධරණී ජාතික සභාව
* යුතුකම ජාතික සංවිධානය

උත්තර ලංකා සභාගයේ පළමු සමුළුවේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද එහි ජාතික විධායක සභාව පහත දේශපාලන ක්‍රියාධරයන්ගෙන් සමන්විත වේ
* පූජ්‍ය අතුරලියේ රතන හිමි
* විමල් වීරවංශ
* වෛද්‍ය ජී. වීරසිංහ
* වාසුදේව නානායක්කාර 
* මහාචාර්ය. තිස්ස විතාරන
* උදය ගම්මන්පිල
* ගෙවිඳු කුමාරතුංග
* ජයන්ත සමරවීර
* මොහොමඩ් මුසම්මිල්
* ප්‍රියංගා කොතලාවල
* නිමල් චන්ද්‍රසිරි
* ජී.වී.ඩී. තිලකසිරි
* නිමල් රණවක
* නමින්ද අනුරප්‍රිය
* නිලන්ති අමරකෝන්
* ධම්මිකා රත්මලේ
* උපුල් විජේසේකර
* උපුල් කෝනාර
* අනිල් ද සොයිසා
* එස්. හපුආරච්චි
* උපුල් රංජිත්
* දිල්රුක්ෂි පෙරේරා
* ඩිව් ගුණසේකර
* වීරසුමන වීරසිංහ
* ඩී.කේ. ජිනදාස
* ඩල්සි ද සිල්වා
* උපුල් දෑලබණ්ඩාර
* මධුසංක මහවත්ත
* කීර්ති බණ්ඩාර
* කපිල පෙරේරා
* පැතුම් රණසිංහ
* සුජීව ප්‍රනාන්දු

## මූූලාශ්‍ර
සිම්බු

**සිලම්බරසන් තෙසිංගු රාජේන්ද්‍ර** දෙමළ චිත්‍රපට නළුවෙක්, නිෂ්පාදකයෙක්, තිර රචකයෙක් සහ සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි.  ඔහු චිත්‍රපට කර්මාන්තයට කළ සේවය වෙනුවෙන් 2022 ජනවාරි 11 දින තමිල්නාඩුවේ වේල්ස් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ගෞරව ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගත්තේය.   "Bigg Boss Ultimate" වැඩසටහනේ Bigg Boss දෙමළ OTT අනුවාදය Simbu විසින් සත්කාරකත්වය දරනු ඇත. 

## යොමු කිරීම
ඕටමන්–මම්ලුක් යුද්ධය (1516–1517)

**ඕටමන්–මම්ලුක් යුද්ධය** යනු 1516 සහ 1517 අතර සිදුවූ ඊජිප්තුවේ-පදනම්වූ මම්ලුක් සුල්තාන් රාජ්‍යය සහ ඕටමන් අධිරාජ්‍යය අතර ඇතිවූ දෙවන ප්‍රධාන ගැටුම වන අතර, එයින් මම්ලුක් සුල්තාන් රාජ්‍යය බිඳවැටී ලෙවන්තය, ඊජිප්තුව, සහ හේජෑස් යන ප්‍රදේශ ඕටමන් අධිරාජ්‍යයෙහි පළාත් බවට සංස්ථාපනය විය.

## ආශ්‍රිත
වරකාගොඩ ඥාණරතන හිමි

හාරිස්පත්තුව වරකාගොඩ දූල්දෙණිය රාජකරුණා නවරත්න අතපත්තු වාසලමුදියන්සේලාගේ මුදියන්සේ සහ හිඟුල්වල අලකොලදෙණියේ දුග්ගන්නාරාළලාගේ පිංචිඅම්මා දම්පතීන්ගේ තෙවන දරුවා ලෙස 1942 මාර්තු 18 වනදා උන්වහන්සේ   උපතලැබීය.

දොළොස්වනවියෙහිදීඋඩපිටියේශ්‍රීසුමංගල,මැදගොඩපඤ්ඤානන්ද,අළුදෙණියේරතනපාලහාරඹුක්වැල්ලේසද්ධානන්දයනමහාස්වාමින්ද්‍රයන්වහන්සේලාගේආචාර්යත්වයෙන්1955 අප්‍රේල්07වනදාඅස්ගිරිමහාවිහාරයීයමංගලඋපෝසථාගාරයේදීඑවකටඅස්ගිරිමහාවිහාරපාර්ශ්වයේමහානායකයටවත්තේධම්මරතනමහානාහිමියන්ගේඋපාධ්‍යායත්වයෙන්පැවිදිබිමටපත්වූහ. ඒවරකාගොඩඤාණරතනහිමිනාමයෙනි.

ශාසනිකවත්පිළිවෙත්මැනවින්හදාරා1962 ජූනි09 වනදාඅස්ගිරිමහාවිහාරයීයමංගලඋපෝසථාගාරයේදීඅධිසිල්ලැබූහ.

බදුල්ලවිද්‍යාත්තංසපිරිවෙනෙන්හාවත්තේගමශ්‍රීධර්මදීපපිරිවෙන්වෙතින්මූලිකපිරිවෙන්අධ්‍යාපනයලබාඅස්ගිරිමහාවිහාරපිරිවෙනින්හාපේරාදෙණියශ්‍රීසාරානන්දපිරිවෙනින්උසස්අධ්‍යාපනයලබා1970 දීවිද්‍යාලංකාරවිශ්වවිද්‍යාලයෙන්ශාස්ත්‍රවේදීඋපාධියලබාගත්හ. ශිෂ්‍යඅවදියේසිටමසුපේෂලශික්ෂාකාමීයතිවරයන්වහන්සේනමක්ලෙසගිහිපැවිදිසැමගේගෞරවයටපාත්‍රවූඋන්වහන්සේප්‍රාචීනභාෂාඅධ්‍යාපනයලබාප්‍රාචීනහාප්‍රතිචීනභාෂාපිළිබඳවියතෙකුවූහ. ස්වකීයගුරුදේවයන්වහන්සේලාවෙතගුරුබැතියෙන්කටයුතුකළදක්ෂස්වාමීන්වහන්සේනමක්වූහ.

1976දීගිනිගත්හේනබදුපොලවිද්‍යාලයෙන්සියගුරුභූමිකාවආරම්භකළවරකාගොඩඤාණරතනස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේමහනුවරවිද්‍යාර්ථවිද්‍යාලය, කොත්මලේමඩකුඹුරවිද්‍යාලය, වලලපාතදුම්බරමහාවිද්‍යාලය, හාපොල්ගොල්ලමහාවිද්‍යාලයයනපාසල්වලවිසිපස්වසරකපමණකාලයක්ගුරුවෘත්තියෙහිනිරතවූහ. ඉන්වැඩිකාලයක්සේවයකළපොල්ගොල්ලවත්තවිද්‍යාලයටයාබදවභූමිභාගයක්පිරිනැමීමදසුවිශේෂීවේ. ගුරුවරයෙකුවශයෙන්සේවයෙහිනිරතවෙමින්ශාස්ත්‍රයදානයකිරීමත්සමඟමහානාහිමියෝසමාජමෙහෙවරෙහිදනිරතවූහ.

වරකාගොඩඤාණරතනමහානාහිමිපාණන්වහන්සේශිෂ්‍යඅවදියේසිටමවත්පිළිවෙත්මෙන්මසංඝසභාවේකටයුතුපිළිබඳවමනාපුහුණුවක්දලැබූහ.

වරකාගොඩඤාණරතනමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේපාර්ශ්වයටඅයත්ශාසනිකවිවිධකාර්යයන්හිනිරතවූහ. අස්ගිරිමහාවිහාරපාර්ශ්වයෙහිවැඩිසිටිඅතිපූජ්‍යමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේලාගේමඟපෙන්වීමහාඇසුරලබමින්ශාසනිකපදවිඋසුලන්නටහැකිවීමත්ඊටඅදාළකටයුතුක්‍රමවත්වවගකීමෙන්සිදුකිරීමටත්උන්වහන්සේටශක්තියලැබිණි.

ශ්‍රීදළදාවහන්සේවෙනුවෙන්තේවාකටයුතුවලනිරතවීමේභාග්‍යබුද්ධශ්‍රාවකයන්වහන්සේනමක්ලබන්නේනම්එයඉතාදුර්ලභඅවස්ථාවකි. 1976 දීසිරිදළදාමාළිගාවෙහිතේවාවෙහිනිරතවීමටපත්වූවරකාගොඩඤාණරතනනායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේ2004 වර්ෂයේදීදශ්‍රීදළදාවහන්සේවෙතතේවාකටයුතුවලනිරතවූහ.

පලීපානශ්‍රීචන්දානන්දමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේවිසින්1990 දීවරකාගොඩඤාණරතනස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේකාරකමහාසංඝසභාවටපත්කරනලදහ. උඩුගමශ්‍රීධම්මදස්සිරතනපාලබුද්ධරක්ඛිතමහානායකමාහිමිපාණන්වහන්සේවිසින්2009 ජ්‍යෙෂ්ඨකාරකසභිකතනතුරපිරිනමනලදඅතරකාරකසංඝසභාවේඋපාධ්‍යායධූරයට2006 දීඋඩුගමශ්‍රීබුද්ධරක්ඛිතමහනාහිමියන්විසින්මපත්කරනලදී.

2015 අප්‍රේල්07 වනදාඅස්ගිරිමහාවිහාරපාර්ශ්වයේඅනුනායකධූරයටපත්වූවරකාගොඩඤාණරතනමහාස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේලෝකශාසනිකසේවාවෙහිනිරතවූහ. ඓතිහාසිකබදුලුමුතියංගනරජමහාවිහාරයේවිහාරාධිපතිධූරයට2000 දීපමණපත්වූඋන්වහන්සේඅස්ගිරියවිජයසුන්දරාරාමයේසහපොල්ගොල්ලඋඩගුන්නෑපානබෝධිමල්කඩවිහාරයේවිහාරාධිපතිධූරයටපත්වඑමවිහාරස්ථානවලආගමිකකටයුතුමැනවින්සිදුකළහ. 1987 දීදඹදිවබුද්ධභූමියවන්දනාකරගත්උන්වහන්සේඋඩුගමශ්‍රීබුද්ධරක්ඛිතමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේසහගලගමඅත්ථදස්සිමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේසමඟසිංගප්පූරුවසහබුරුමයටවැඩමකළඅතර2002 දීතායිලන්තයේආගමිකඋත්සවරැසකටවැඩමකළහ.

ගලගමඅත්ථදස්සිමහානායකමාහිමියන්ගේඅපවත්වීමෙන්පසුඅස්ගිරිමහාවිහාරපාර්ශ්වයේමහානායකධූරයටවරකාගොඩධම්මසිද්ධිශ්‍රීපඤ්ඤානන්දඤාණරතනමහානායකමාහිමිපාණන්වහන්සේපත්වූහ.
අන්‍යෝන්‍ය එකඟතාවය (සන්ධානය)

**අන්‍යෝන්‍ය එකඟතාවයක්** යනු ගිවිසුම් හෝ හමුදාමය සන්ධාන වර්ගයක් වන අතර, අර්බුදයක් හෝ හමුදාමය ක්‍රියාවක් තුලදී එකිනෙකා අතර අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමට හෝ සහයෝගීතාවයෙන් කටයුතු කිරීමට එහි අත්සන්කරුවෝ එකිනෙකාට පොරොන්දු වෙති. නිදසුන් අතර, ප්‍රංශය සහ එක්සත් රාජධානිය අතර වූ ඔන්තෝන්ත් කෝදියාල් හෝ ප්‍රංශය, රුසියාව සහ බ්‍රිතාන්‍යය අතරවූ ට්‍රිපල් ඔන්තෝන්ත් දැක්විය හැක.

යුද්ධ අතරතුරදී එකිනෙකාට උදවු කිරීම සලකා බැලූ කල ආරක්ෂණ ගිවිසුම් වලට අත්සන් කරුවන්ට වඩා අඩුවශයෙන් අන්‍යෝන්‍ය එකඟතාවයන්හී අත්සන්කරුවෝ එසේ කරන බවද   අනාක්‍රමණ ගිවිසුම් වලට අත්සන්කරුවන්ට වඩා වැඩි වශයෙන් එසේ කරන බවද පෙනී යයි. මහා බලවතුන් විසින් යුද්ධ ඇරඹීම සැලකූ කල අනාක්‍රමණ  ගිවිසුම්ල හවුල් කරුවන්ට හෝ ආරක්ෂණ ගිවිසුම් වල හවුල් කරුවන්ට හෝ කිසිදු සන්ධානයකට නොබැඳි පාර්ශවයන්ට එරෙහිව එසේ කිරීමට වඩා අඩු ප්‍රවණතාවයකින් අන්‍යෝන්‍ය එකඟතාවයන්හී හවුල්කරුවන්ට එරෙහිව එසේ කරන බවද පෙනී ගොස් ඇත.
ඉබ්බෝ සහ කැස්බෑවෝ

thumb|ඉබ්බෝ සහ කැස්බෑවෝ

ප්‍රවර්ගය:ඉබ්බෝ සහ කැස්බෑවෝ
නාකුළුගමුව

**නාකුළුගමුව** () යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පලාතේ, හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ හි පිහිටි ගම්මානයකි. එය තංගල්ල පාර (A2 අධිවේගී මාර්ගය) හි පිහිටා ඇත.

නාකුළුගමුව යනු තංගල්ලේ සාපේක්ෂව ඉහළ ජනාකීර්ණ ගම්මානයකි.

පල්ලි, බෞද්ධ පන්සල්, හින්දු කෝවිල්, මුස්ලිම් පල්ලි, විවිධ වර්ගයේ පාසල් සහ බොහෝ පෞද්ගලික වෙළඳසැල් සහ ආයතන ප්‍රදේශය පුරා ව්‍යාප්තව ඇත. එය බහුතරයක් රෝමානු කතෝලික සහ බෞද්ධ ප්‍රදේශයක් වුවද, විවිධ ආගම් අදහන ජනතාව සාමකාමී සහජීවනයෙන් මෙහි ජීවත් වෙති. සැලකිය යුතු ජනගහනයක් සුළුතර දෙමළ සහ මුස්ලිම් කුඩා ප්‍රතිශතයක් ද පවතී. 

එක් ඇදහිලිවන්ත කණ්ඩායමක් හෝ වාර්ගික කණ්ඩායමක් තවත් කෙනෙකුට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩත්වය භාවිතා කළ බවට කිසිදු වාර්තාවක් නොමැත.

නාකුළුගමුව සඳහා දුම්රිය ස්ථානයක් 2022 සැප්තැම්බර් 4 වන දින විවෘත කරන ලදී.

## බිම් සලකුණු සහ කැපී පෙනෙන ස්ථාන
### අධ්‍යාපන ආයතන
*නාකුළුගමුව ගාමිණී මහා විද්‍යාලය
*නාකුළුගමුව ප්‍රාථමික විද්‍යාලය
*රඹුක්කැටිය මහා විද්‍යාලය

### වෛද්‍ය ආයතන
*පොලිකෙයාර් පෞද්ගලික වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය
*නාකුළුගමුව ප්‍රාදේශීය රෝහල

### ආගමික ආයතන
*රඹුක්කැටිය විහාරය
*වල්ලවත්ත ජයතිලකාරාමය
*ශ්‍රී විමලානන්ද දහම් පාසල
*වැව්දත්ත විහාරය

### පොදු ස්ථාන
*නාකුළුගමුව දුම්රිය ස්ථානය
*මිරිස්වත්ත ජල ටැංකිය
*නාකුළුගමුව තැපැල් කාර්යාලය

## මෙයද බලන්න
*උඩරට රජවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
*සිතාවක මායාදුන්නේ
*සීතාවක බලකොටුව
*ශ්‍රී ලංකාව
*ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය
*කස්තානය
*ලැස්කරින්
*ලක්දිව රාජාවලිය

## මූලාශ්‍ර
බිම් සේතුව

[thumb|upright=2|වසර මිලියන 3 කට පෙර සම්ප්‍රාප්තවූ [පැනමාව|පැනමා දේශසන්ධිය බිම් සේතුවක් වන අතර එය නිසා හැකිවූ මහා ඇමරිකානු ජෛව හුවමාරුව නිසාවෙන්, උතුරෙහි සතුන් සහ ශාඛ දකුණෙහි විසුම්ගත් අතර එය ප්‍රතිලෝම වශයෙන්ද සිදු විය.]]

ජෛව භූගෝල විද්‍යාවෙහි, **බිම් සේතුවක්** යනු, මෙවැන්නක් නොමැති නම් වෙන්වූ භූමි ප්‍රදේශ අතරවූ දේශ සන්ධියක් හෝ පළල් භූමි සබඳතාවයක් වන අතර එය හරහා සතුන් සහ ශාඛ තරණය කොට අළුත් භූමි ප්‍රදේශ තුල  විජිත පිහිටුවීම කල හැකි වන්නේය. මුහුදු මට්ටම් පහත බැසීම් නිසා, පෙරදී ජලයෙහි ගිලී තුබුණු, මහාද්වීපික තටකයෙහි නොගැඹුරු කොටස් නිරාවරණය වීම හේතුවෙන් සිදුවන්නාවූ සාමුද්‍රීය ප්‍රතිගමනය ; හෝ භූස්තර චලනය නිසා නිමැවෙන නව භූමි ප්‍රදේශ; හෝ සමහරවිට අයිස් යුගයකට පසුව පශ්චාත්-ග්ලැසියර පොලා පැනීම නිසා මුහුදු පතුල ඉහල යෑම නිසා හෝ බිම් සේතුවක් නිමැවීම විය හැකිය.

## ප්‍රමුඛ නිදසුන් 
* ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව යා කරන ආදම්ගේ පාලම (රාම සේතු ලෙසින්ද හැඳින්වෙන)
* ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ටැස්මේනියාව එකිනෙක යා කල බාසියානු තැන්න

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජෛව භූගෝල විද්‍යාව
සයිනායි අර්ධද්වීපය

**සයිනායි අර්ධද්වීපය**, හෝ සරල වශයෙන් **සයිනායි**  (, , ), යනු ඊජිප්තුවෙහි අර්ධද්වීපයක් වන අතර, ආසියාවෙහි පිහිටන රටෙහි එකම කොටස වෙයි. එය උතුරු දෙසින් මධ්‍යධරණි මුහුද සහ දකුණු දෙසින් රතු මුහුද අතර පිහිටා ඇති අතර, ආසියාව සහ අප්‍රිකාව අතර බිම් සේතුවකි. සයිනායි සතුව 60,000 කිමි2 (23,000 සතරැස් සැතපුම්) පමණ භූමි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර (ඊජිප්තුවෙහි මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 6 පමණ) එහි ජනගහණය දළ වශයෙන් ජනයා 600,000 පමණ වෙයි. සයිනායි කන්ද යනු ආබ්‍රහමික ආගම් වල ආගමික ලෙසින් ඉතාමත් වැදගත් ස්ථාන අතරින් එකකි.

පුරාතන ඊජිප්තුවෙහි පළමුවන රාජවංශයෙහි ( ක්‍රිපූ) සිට සයිනායි අර්ධද්වීපය ඊජිප්තුවෙහි කොටසක් විය. එයට උතුරින් පිහිටි ලෙවන්තය , (වර්තමාන සිරියාවෙහි, ලෙබනනයෙහි, ජෝර්දානයෙහි, ඊශ්‍රායෙලයෙහි සහ පලස්තීනයෙහි භූමි ප්‍රදේශ), ප්‍රදේශය මෙයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වන අතර, විශේෂයෙන්ම එහි  යුද උපායශිලී භූදේශපාලනමය පිහිටුම සහ සංස්කෘතික අභිසාරීතාවයන් නිසා ඓතිහාසික වශයෙන් ඊජිප්තුව සහ මෙසපොටේමියාවෙහි සහ සුළු ආසියාවෙහි විවිධ රාජ්‍යයන් අතර ගැටුම් වල කේන්ද්‍රස්ථානයක් විය. විදේශ අධිවාසය පැවැති කාලසීමාවන්හිදී, ඊජිප්තුවෙහි සෙසු ප්‍රදේශ මෙන්ම, සයිනායි ප්‍රදේශයද, විදේශ අධිරාජ්‍යයන් විසින් අධිවාසය කරනු ලැබ පාලනය කරනු ලැබුනු අතර, මෑත ඉතිහාසයෙහිදී ඕටමන් අධිරාජ්‍යය (1517–1867) සහ එක්සත් රාජධානිය (1882–1956) වෙතින් එසේ සිදු විය. 1956 දී සිදු වුනු සූවස් අර්බුදයෙහිදී (*ත්‍රෛපාක්ෂික ආක‍්‍රමණය* ලෙසින් ඊජිප්තුවෙහි මෙය හැඳින්වෙන්නේ එරා, ප්‍රංශය සහ ඊශ්‍රායෙලය විසින් එකවර සිදු කෙරුණු සමායෝජිත ප්‍රහාරයක් බැවිනි), සහ 1967දී වූ දින-හයේ යුද්ධයෙහිදී ඊශ්‍රායෙලය විසින් සයිනායි ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය කොට අධිවාසය කරන ලදි. 1973 ඔක්තොම්බර 6 දිනදී, ඊජිප්තුව විසින්  යොම් කිපුර් යුද්ධය ඇරඹුවේ අර්ධද්වීපය යළි දිනා ගැනීමෙහි අභිලාශයෙන් වුවද එය අසාර්ථක විය. 1982 වසරෙහිදී, 1979  ඊජිප්තු–ඊශ්‍රායෙල සාම ගිවිසුමෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, මත භේදයට තුඩුදුන් ටාබා භූමි ප්‍රදේශය හැරුණු විට සයිනායි අර්ධද්වීපයෙහි සෙසු ප්‍රදේශ වලින් ඊශ්‍රායෙලය ඉවත් වූ අතර , 1989 සමථකරණ කොමිසමක නියමය පරිදී එයද යළි පවරා දෙන ලදි.

## ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:ආසියාවෙහි අර්ධද්වීප
ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තුවෙහි අර්ධද්වීප
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියාවෙහි භූගෝලය
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග භූ රූප
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියාවෙහි භූ රූප
ප්‍රවර්ගය:උතුරු සයිනායි ආණ්ඩුකාර පරිපාලන කොට්ඨාශය
ප්‍රවර්ගය:දකුණු සයිනායි ආණ්ඩුකාර පරිපාලන කොට්ඨාශය
ප්‍රවර්ගය:හීබ්‍රෑ බයිබලීය ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:අරාබි–ඊශ්‍රායෙල  ගැටුම
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:රතු මුහුදෙහි භූ රූප
ප්‍රවර්ගය:සූවස් ඇළ
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:යුද්ධ-මුක්ත කලාප
මෝසෙස්

**මෝසෙස්**; **Moshe** හෝ **Moshe Rabbeinu** ලෙසද හඳුන්වනු ලබන්නේ යුදෙව් ආගමේ වැදගත්ම අනාගතවක්තෘවරයා ලෙස සැලකෙන අතර ක්‍රිස්තියානි ධර්මය, ඉස්ලාම්, ඩ්රූස් ඇදහිල්ල, බහායි ඇදහිල්ල සහ අනෙකුත් ආබ්‍රහම් ආගම්වල වැදගත්ම අනාගතවක්තෘවරයෙකු ලෙස සැලකේ. බයිබලය සහ කුරානය යන දෙකටම අනුව, මෝසෙස් ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ගේ නායකයා සහ ටෝරා (බයිබලයේ මුල් පොත් පහ) කර්තෘත්වය හෝ "ස්වර්ගයෙන් අත්පත් කර ගැනීම" යන නාමය ආරෝපණය කරන ලද නීති සම්පාදකයා විය. 

නික්මයාම පොතට අනුව, මෝසෙස් උපත ලැබුවේ ඔහුගේ ජනතාව, ඊශ්‍රායෙල්වරුන්, වහල් සුළුතරයක්, ජනගහනයෙන් වැඩි වෙමින් පවතින කාලයක වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඊජිප්තු පාරාවෝ ඔවුන් ඊජිප්තුවේ සතුරන් සමඟ මිත්‍ර විය හැකි බවට කනස්සල්ලට පත් විය. ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ගේ ජනගහනය අඩු කිරීම සඳහා අලුත උපන් සියලුම හෙබ්‍රෙව් පිරිමි ළමයින් මරා දැමීමට පාරාවෝ අණ කළ විට මෝසෙස්ගේ හෙබ්‍රෙව් මව වන ජොකෙබෙඩ් ඔහුව රහසින් සඟවා තැබුවාය. පාරාවෝගේ දියණිය හරහා (මිද්‍රාෂ්හි බිතියා රැජින ලෙස හඳුනාගෙන ඇත), දරුවා නයිල් සිට සොයා ගත් දරුවෙකු ලෙස හදා වඩා ගන්නා ලද අතර ඊජිප්තු රාජකීය පවුල සමඟ හැදී වැඩුණි. හෙබ්‍රෙව් ජාතිකයෙකුට පහර දෙමින් සිටි ඊජිප්තු වහල් ස්වාමියෙකු මරා දැමීමෙන් පසු, මෝසෙස් රතු මුහුද හරහා මිදියන් වෙත පලා ගියේය, එහිදී ඔහුට ස්වාමීන්ගේ දූතයා හමු වූ අතර, හොරෙබ් කන්දේ දැවෙන පඳුරක් තුළ සිට ඔහුට කතා කළේය. , ඔහු දෙවියන්ගේ කන්ද ලෙස සැලකුවේය.

ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ව වහල්භාවයෙන් නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලා දෙවි මෝසෙස්ව නැවත ඊජිප්තුවට යැව්වා. මෝසෙස් පැවසුවේ ඔහුට චතුර ලෙස කතා කිරීමට නොහැකි වූ නිසා, ඔහුගේ වැඩිමහල් සහෝදරයා වන ආරොන්ට ඔහුගේ ප්‍රකාශකයා වීමට දෙවියන් වහන්සේ ඉඩ දුන් බවයි. වසංගත දහයක්, මෝසෙස් ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ගේ නික්මයාම ඊජිප්තුවෙන් සහ රතු මුහුද හරහා ගෙන ගිය අතර, පසුව ඔවුන් සීනයි කන්දේ පදිංචි වූ අතර එහිදී මෝසෙස්ට දස ආඥාවන් ලැබුණි. වසර 40ක් පාළුකරයේ සැරිසැරීමෙන් පසු, මෝසෙස් වයස අවුරුදු 120දී, පොරොන්දු දේශය පෙනෙන තෙක් මානයක නෙබෝ කන්දේදී මිය ගියේය.

ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ව වහල්භාවයෙන් නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලීමට දදෙවියන්වහන්සේ මෝසෙස්ව නැවත ඊජිප්තුවට යැව්වා. මෝසෙස් පැවසුවේ ඔහුට චතුර ලෙස කතා කිරීමට නොහැකි වූ නිසා, ඔහුගේ වැඩිමහල් සහෝදරයා වන ආරොන්ට ඔහුගේ ප්‍රකාශකයා වීමට දෙවියන් වහන්සේ ඉඩ දුන් බවයි. වසංගත දහයක්, මෝසෙස් ඊශ්‍රායෙල්වරුන් ඊජිප්තුවෙන් සහ රතු මුහුද හරහා නික්මයාමට මඟ පෑදූ අතර, පසුව ඔවුන් සීනයි කන්දේ පදිංචි වූ අතර එහිදී මෝසෙස් දස පනත ලබා ගත්තේය. අවුරුදු 40ක් පාළුකරයේ සැරිසැරූ මෝසෙස් වයස අවුරුදු 120දී නෙබෝ කන්දේදී මිය ගියේ පොරොන්දු දේශය පෙනෙන තෙක් මානයක තිබියදීය.

සාමාන්‍යයෙන්, මෝසෙස් ජනප්‍රිය චරිතයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, ක්‍රි.පූ. රබ්බිවාදී යුදෙව් ආගම ක්‍රි.පූ. 1391-1271 ට අනුරූපව මෝසෙස්ගේ ආයු කාලය ගණනය කළේය. ඕතොපොලිස් ක්‍රිස්තු පූර්ව 1596-1533 දක්වා වසර 63ක් සිසියොන්හි 12 වැනි රජු ලෙස පාලනය කළේය. ක්‍රියාසස් ක්‍රි.පූ. 1637-1583 දක්වා වසර 54ක් ආගෝස්හි 5 වැනි රජු ලෙස රජකම් කළේය.

## මූලාශ්‍ර
සයිනායි කන්ද

**සයිනායි කන්ද** ( *හාර් සයිනායි*; ඇරමයික්: ܛܘܪܐ ܕܣܝܢܝ *Ṭūrāʾ Dsyny*), සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් **ජබෙල් මෝසා** ලෙසින් හැඳින්වෙන (, පරිවර්තනය: මෝසස් කන්ද), යනු ඊජිප්තුවෙහි සයිනායි අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටි  කන්දකි. එය බොහෝ විට ටෝරා, බයිබලය, සහ කුරානය පරිදී , මෝසෙස් වෙත දස පණත ලැබුණු  බයිබලීය සයිනායි කන්ද පිහිටි ස්ථානයම විය හැක.

එය 2,285-මීටර (7,497 අඩි) පමණ මධ්‍යස්ත උසැති කන්දක් වන අතර වර්තමානයෙහි සයිනායි අර්ධද්වීපය ලෙසින් හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයෙහි ශාන්ත කැතරින් නගරය අසල පිහිටා ඇත.  නිදසුනක් ලෙසින්,  2,629 මීටර හෝ 8,625 අඩි උසැති ඊජිප්තුවෙහි උසම කඳු මුදුන වන කැතරින් කන්ද අසලින් එය පිහිටා ඇත. 

## භූවිද්‍යාව
[thumb|left|සයිනායි අර්ධද්වීපයෙහි 1869 හමුදා මැනුමෙහිදී, [කැතරීන් කන්ද|කැතරීන් කන්දට (ජබෙල් කටරීනා) උතුරු දෙසින් සහ විලෝ පීක් (රස් එස්-සෙෆ්සීෆා)වෙතින් දකුණු දෙසින් ජබෙල් මෝසා පිහිටා ඇති අයුරු]] 

සයිනායි කන්දෙහි පර්වත සැදුනේ ඇරබියානු-නිවුබියානු ඵලකයෙහි පරිණාමයෙහි අවසන් අදියරෙහිදීය. සයිනායි කන්ද යමහල්මයද ඇතුළත් විභින්න පර්වත වර්ග වෙතට ආක්‍රාන්තිවූ ක්ෂාරීය කළුගල් වෙතින් සැදුනු වට සංකීර්ණයක් වෙයි. කළුගල් වල සංයුතිය සයනොග්‍රැනයිට් සිට ක්ෂාරීය ෆෙල්ස්ෆා කළුගල් දක්වා පරාසයක පවතියි. යමහල් පාෂාණ, ක්ෂාරීය සිට පරැල්කලයින් පරාසයක් පවතින අතර, ඒවා නිරූපණය වන්නේ භූතල ගැලීම සහ විදාරණ සහ යමහලකට යටින් පිවිසුව වෙතින් වෙයි. සාමාන්‍ය වශයෙන් සැලකූ කල, සයිනායි කන්දෙහි අනාවෘත පර්වත වල ස්වභාවය විසින් දක්වන්නේ ඒවා එකිනෙකට වෙනස් ගැඹුරු තුල නිර්මාණය වූ ඒවා බවයි.

## ආගමික වැදගත්බව
### ජුදා ආගම/ක්‍රිස්තියානි ආගම
කන්දට වහාම උතුරින් පිහිටා  ඇත්තේ 6වන සියවෙසහි ශාන්ත කැතරින්ගේ තාපසාරාමය වෙයි. මුස්ලිම්වරුන් විසින් තවමත් භාවිතා කරන මුස්ලිම් දේවස්ථානයක්ද, 16 වන සියවසෙහි දේවස්ථානයක නටබුන් මත 1934දී ඉදිකෙරුනු සහ තවමත් මහජනයාට විවෘතව නොමැති ග්‍රීක ඕර්තඩොක්ස් කුඩා පල්ලියක්ද, කඳු මුදුනෙහි පිහිටා ඇත. බයිබලීය ගල් පුවරු සපයා ගෙන ඇති පර්වතය වට කොට මෙම කුඩා පල්ලිය තනා ඇති බව සිතනු ලැබෙයි.  දස පණත ලැබෙන තුරු මෝසස් බලාපොරෙත්තුවෙන් රැඳී සිටි "මෝසස්ගේ ගුහාව"ද කඳු මුදුනෙහි පිහිටා ඇත.

## ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තුවෙහි කඳු
ප්‍රවර්ගය:සයිනායි අර්ධද්වීපය
ප්‍රවර්ගය:ශුද්ධවූ කඳු
ප්‍රවර්ගය:හීබ්‍රෑ බයිබලීය කඳු
ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තුවෙහි සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:මිඩියන්
ප්‍රවර්ගය:මෝසස්
සයිනායි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිස්තියානු වන්දනාමය අඩවි
අබේවර්ධන බාලසූරිය

**අබේවර්ධන බාලසූරිය** (9 මාර්තු 1947 - 26 මාර්තු 2010), ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෙක්, පසුබිම් ගායකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් නිෂ්පාදකයෙක් විය.  . 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:2010 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1947 උපත්
ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards
ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි
පියුනික්වරු

**කාර්තජේනියානුවන්** ලෙසින් සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වෙන, **පියුනික්වරු**,  (සහ සමහරවිට **බටහිර ෆීනීෂියන්වරු** ලෙසින් හැඳින්වෙන), යනු,  මුල් යකඩ යුගය තුලදී ෆිනීෂියාවෙහි සිට  බටහිර මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශය දක්වා සංක්‍රමණයවූ  සෙමිටික ජනතාවකි.
අර්ධද්වීපය

**අර්ධද්වීපයක්** යනු, මහා භූමිප්‍රදේශයක් වෙතින් ඉදිරියට නෙරා ගිය සහ බොහෝ පැත්තෙන් ජලයෙන් වටවී තිබුනද එහි සියළුම සීමාවන්ගෙන් ජලයෙන් වට නොවූ භූ රූපයකි. එහි පැති තුනකින් ජලයෙන් වටවී ඇති භූමි කොටසක් අර්ධද්වීපයක් ලෙසින් සමහරවිට හඳුන්වනු ලැබෙයි.සියළුම මහාද්වීපයන්ගේ අර්ධද්වීප දක්නට ඇත.
සාහිත්‍යය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය

** සාහිත්‍යය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය** යනු, ස්වීඩන කාර්මිකඥ ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්ගේ අවසන් කැමති පත්‍රයෙහි සඳහන් ආකාරයට "සාහිත්‍යය ක්ෂේත්‍රයෙහි විඥානවාදී දිශානතියකින් යුතුව  මහත් ලෙසින් කැපී පෙනෙන කෘතියක් නිපැයූ "  (මුල් ස්වීඩන: *den som inom litteraturen har producerat det utmärktaste i idealisk rigtning*) ඕනෑම රටක ග්‍රන්ථ කතෘ වරයෙකුට 1901 වසරෙහි සිට වාර්ෂිකව පිරිනැමෙන  ස්වීඩන සාහිත්‍ය පිළිබඳ ත්‍යාගයකි.
ඇනී එර්නෝ

**ඇනී එර්නෝ** (; උපත 1 සැප්තැම්බර් 1940) යනු ප්‍රංශ ලේඛිකාවක්, සාහිත්‍යය පිළිබඳ මහාචාර්යවරියක් සහ නොබෙල් ත්‍යාගලාභියෙක් වෙයි. ඇයගේ සාහිත්‍ය කෘති, බොහෝ විට ස්වයංචරිතාපදාන, සමාජවිද්‍යාව සමග සමීප බැඳියක් දරයි. එර්නෝ වෙත 2022 සාහිත්‍යය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමුනේ  " පුද්ගල මතකයන්හී මූලයන්, විරක්තියන් සහ සාමූහික සංයමයන් ඇය විසින් අනාවරණය කිරීම පිළිබඳ දැක්වූ ධෛර්යය සහ සායනික තීක්ෂ්ණතාව වෙනුවෙනි". 

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Critical bibliography (Auteurs.contemporain.info) 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:1940 උපත්
අජන්තා රණසිංහ

**රණසිංහ ආරච්චිලාගේ අජන්තා සරත් කුමාර රණසිංහ** (30 මැයි 1940 - 27 පෙබරවාරි 2016), ජනප්‍රිය **අජන්තා රණසිංහ** ලෙසින්, සම්මානලාභී ශ්‍රී ලාංකික මාධ්‍යවේදියෙකු, ගීත රචකයෙකු, කවියෙකු සහ නවකතාකරුවෙකු විය.  රට තුළ මෙතෙක් බිහි වූ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන  සහ සාරවත් ගී පද රචකයෙකු ලෙස සැලකේ, වසර 40 ක වෘත්තීය ජීවිතය තුළ ඔහු චිත්‍රපට 60 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකට සහ ගීත 400 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකට දායක විය.

## ප්‍රසිද්ධ ගී
විවිධ යුගවල ගායක ගායිකාවන්ට ගීත 4000කට අධික ගීත සංඛ්‍යාවක් රචනා කර ඇත..

## මුලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගී පද රචකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:2016 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1940 උපත්
2022 කාන්තා වි20 ආසියානු කුසලානය

**2022 කාන්තා වි20 ආසියානු කුසලානය** යනු 2022 ඔක්තෝබර් 1 සිට 16 දක්වා බංග්ලාදේශයේ සිල්හෙට් හිදී පැවැත්වෙන කාන්තා ආසියානු කුසලාන තරඟාවලියේ අටවන සංස්කරණයයි. මෙම තරඟාවලිය සදහා බංග්ලාදේශය, ඉන්දියාව, මැලේසියාව, පකිස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව, තායිලන්තය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය අතර තරඟ වදියි. 2022 සැප්තැම්බර් 20 වන දින, ආසියානු ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ACC) තරඟාවලියේ කාලසටහන ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 2018 තරගාවලියේ අවසන් මහා තරගයේදී ඉන්දියාව කඩුලු තුනකින් පරදවා පළමු වරට ශූරතාව දිනාගත් බංග්ලාදේශය වත්මන් ශූරයන්ය. තරගාවලිය පැවැත්වෙන්නේ සිල්හෙට් ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයේදීය. කණ්ඩායම් හත රවුන්ඩ් රොබින් අදියරකට ක්‍රීඩා කරන අතර පළමු කණ්ඩායම් හතර අවසන් පූර්ව වටයට පිවිසේ.

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සහ මැලේසියාව 2022 ජූනි මස මැලේසියාවේ පැවති ACC කාන්තා වි20 ශූරතාවලියේ අවසන් මහා තරගයට පැමිණීමෙන් තරගාවලියට සුදුසුකම් ලබා ගත්හ. 

රවුන්ඩ් රොබින් තරගයේදී තායිලන්තය කඩුලු 4කින් පාකිස්තානය පරදවා ප්‍රතිවාදීන්ට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ සිය පළමු ජයග්‍රහණය වාර්තා කළේය.

## කණ්ඩායම් සහ සුදුසුකම් 
## සංචිත 
තරඟාවලිය සඳහා පහත සංචිත ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 

2022 සැප්තැම්බර් 18 වන දින, වළලුකර විකෘති වීම හේතුවෙන් පාකිස්තානයේ ෆාතිමා සානා තරඟාවලියෙන් ඉවත් කරන ලද අතර,  පසුව ඇය වෙනුවට නෂ්රා සන්දු විසින් සංචිතයට ඇතුළත් කරන ලදී.  ඉන්දියාව සිම්රන් බහදූර් සහ ටානියා භාටියා ද ස්ථාවර ක්‍රීඩකයන් ලෙස නම් කළේය.  බංග්ලාදේශය ශර්මින් අක්තර්, මරුෆා අක්ටර්, රබෙයා ඛාන් සහ නුෂාට් ටස්නියා පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස නම් කර ඇත. 

## රවුන්ඩ් රොබින් 
### ලකුණු වගුව 
 Advanced to the semi-finals

### සවි කිරීම් 
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----
----

## ප්ලේ-ඕෆ් 
### වරහන 
### අර්ධ අවසන් පූර්ව වටය 
----

### අවසාන 
## යොමු කිරීම් 
## බාහිර සබැඳි 
* ESPNcricinfo හි තරගාවලි පිටුව

ප්‍රවර්ගය:2022
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් කුසලාන
2022 වි20 ලෝක කුසලාන සංචිතය

2022 අයිසීසී පිරිමි වි20 ලෝක කුසලානය අටවන අයිසීසී පිරිමි වි20 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියයි. 2022 ඔක්තෝබර් 16 සිට නොවැම්බර් 13 දක්වා ඕස්ට්‍රේලියාවේ පැවැත්වීමට සැලසුම් කර ඇත. සෑම කණ්ඩායමක්ම 2022 ඔක්තෝබර් 10 ට පෙර ක්‍රීඩකයින් පහළොස් දෙනෙකුගෙන් යුත් සංචිතයක් තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟාවලියේ ආරම්භක දිනය වන 2022 ඔක්තෝබර් 16 වන දිනට ක්‍රීඩකයාගේ වයස සහ ක්‍රීඩකයෙකු විස්සයි 20 ක්‍රිකට් වල කණ්ඩායම් එකකට වඩා ක්‍රීඩා කළ විට, ඔවුන්ගේ දේශීය කණ්ඩායම පමණක් ලැයිස්තුගත කර ඇත. (උදාහරණයක් ලෙස: එකල ජොස් බට්ලර් ලැන්කෂයර් ලයිට්නින් වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කළේය.)

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:2022
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
අපහාස

**අපහාස** () යනු යම් පුද්ගලයෙකු පිළිබඳ අසත්‍ය ප්‍රකාශ, එම පුද්ගලයාගේ කීර්ති නාමයට හානිවන ලෙස තුන්වන පාර්ශවයකට සන්නිවේදනය කිරීමයි.

## අමතර අවධානයට 
* *Absence of Malice*
* 
* Anti-Defamation League
* Blind item
* Blood libel
* Character assassination
* Chilling effect (law)
* *Crimen injuria*
* Criminal libel
* Cyber Bullying
* Cyber defamation law
* Defamation Act
* Defamation of religion and the United Nations
* *Depp v. Heard*
* Dignitary tort
* False accusation
* Hate Speech
* Insult (legal)
* Intentional tort
* Libel Act
* Libel tourism
* Malicious prosecution
* *Martin v. Hearst Corporation*
* Political libel
* *Rector v. Major League Baseball Advanced Media*
* Rumor
* Small penis rule
* Smear campaign
* Strategic lawsuit against public participation
* United States free speech exceptions

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
*
චන්ද්‍රිකා (බහුරුත්හරණය)

## පුද්ගලයින් 
* චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග - ශ්‍රී ලංකාවේ හතරවන විධායක ජනාධිපති

## අභ්‍යවකාශය 
* ස්වභාවික චන්ද්‍රිකා - චන්ද්‍රයා ඇතුළු ස්වභාවික උපග්‍රහයන්
* කෘතීම චන්ද්‍රිකා - මිනිසා විසින් කක්ෂගත කරන ලද වස්තූන්
* චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාට - වෙනත් චක්‍රාවාටයක් වටා කක්ෂගතව ඇති චක්‍රාවාට
කාන්තාවන්ගේ සුල්තාන් රාජ්‍යය

**කාන්තාවන්ගේ සුල්තාන් රජ්‍යය**  නැතහොත් **කාන්තා සුල්තාන්වරියන්ගේ රාජ්‍යයසමය** (තුර්කි: *Kadınlar Saltanatı*/*කදන්නාර් සාල්තනත*) යනු ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ සුල්තාන්වරුන්ගේ භාර්යාවන් සහ මව්වරුන් රාජ්‍යය පාලනය කල කාල පරිච්ඡේදයකි. මෙය ඕටමන් අධිරාජ්‍යයට අසාමාන්‍ය දේශපාලන බලපෑමක් ඇති කළේය. මෙම සංසිද්ධිය දළ වශයෙන් 1533 සිට 1656 දක්වා සිදු වූ අතර, සුල්තාන් සුලෙයිමාන් I, හුරෙම් සුල්තාන් (Roxelana ලෙසද හැඳින්වේ) සමඟ විවාහ වීමත් සමඟ ආරම්භ විය. 

 (‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍රොක්සෙලේනා), සුලෙයිමාන් I ගේ භාර්‍යාව(හසේකි සුල්තාන්).]]

මෙම කාන්තාවන් හසේකි සුල්තාන් ලෙස හඳුන්වන සුල්තාන්ගේ භාර්යාවන් හෝ වාලිදේ සුල්තාන් ලෙස හඳුන්වන සුල්තාන්ගේ මව්වරුන් විය. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් වහල් සම්භවයක් ඇති අය වූ අතර, සුල්තාන් පාලන සමයේදී අපේක්ෂා කළ පරිදි විවාහය පිළිබඳ සම්ප්‍රදායික අදහස සුල්තාන්වරයාට නුසුදුසු යැයි සැලකූ අතර, ඔහුගේ රාජ්‍ය භූමිකාවෙන් ඔබ්බට කිසිදු පෞද්ගලික පක්ෂපාතීත්වයක් අපේක්ෂා නොකළේය. මෙම කාලය තුළ, "හසේකි" සහ "වාලිදේ" සුල්තාන්වරුන් දේශපාලන සහ සමාජ බලය හිමිකර ගත් අතර, එමඟින් අධිරාජ්‍යයේ දෛනික ක්‍රියාකාරිත්වයට බලපෑම් කිරීමට සහ දානපති කටයුතු කිරීමට මෙන්ම විශාල හසෙකි සුල්තාන් සංකීර්ණය වැනි ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමට ඉල්ලීමට හැකි විය. තවත් උදාහරණයක් ලෙස එමිනොනු හි වාලිදේ සුල්තාන් මුස්ලිම් පල්ලිය සංකීර්ණයද  ගත හැක. මෙය යෙනි පල්ලිය (*යෙනි ජාමි*) ලෙසද හැඳින්වේ.

## ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයේ බලවත් කාන්තා සුල්තානාවරුන් 
## මූලාශ්‍ර
බහුචරා මාතා

**බහුචරා මාතා** (     romanized  ; ) නිර්මලත්වය සහ සශ්‍රීකත්වය පිළිබඳ හින්දු දෙවඟනකි. සහ රාජස්ථානයේ අනෙකුත් දේවීන් මෙන්ම බහුචරා ද චරන් සම්භවයකි. බහුචරා දේවිය යනු බාපල්දන්ජි දෙතාගේ දියණියයි. ඇය හිජ්රා ප්‍රජාවේ ආරක්ෂක දෙවඟන ලෙසද සැලකේ.  ඇයගේ මූල දේවස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ ගුජරාටයේ මෙහ්සානා දිස්ත්‍රික්කයේ බෙචරාජි නගරයේ ය.

## නිරූපණය සහ සංකේත 
බහුචරා චරන් (ගාද්වි) සමාජයේ උපත ලැබීය. ඇය බාපල්දන්ජි දෙතාගේ දියණියයි. බහුචාරා මාතා ඇයගේ පහළ වම් පසින් කඩුවක් ද, ඉහළ වම් පසින් ශුද්ධ ලියවිලි පාඨයක් ද, පහළ දකුණේ අභය හස්ත මුද්‍රාව ("ආශිර්වාද") සහ ඇගේ ඉහළ දකුණේ ත්‍රිශූලයක් ද රැගෙන සිටින දේවියක් ලෙස දැක්වේ. ඇය කුකුළෙකු මත වාඩි වී සිටින අතර එය අහිංසකත්වය සංකේතවත් කරයි.

එක් න්‍යායක් පවසන්නේ ඇය ශ්‍රී චක්‍රයේ සිටින දේවතාවියන් අතරින් කෙනෙක් බවයි. ඒ අනුව ඇගේ වාහනයේ සැබෑ සංකේතය කුණ්ඩලීනිය යි. බහුචරා දේවිය පහත් අන්තයේ වාඩි වී සිටින අතර අනෙක් කෙළවර සහස්‍රර වෙත යයි, එයින් අදහස් කරන්නේ බහුචරා යනු කුණ්ඩලිනි පිබිදීම ආරම්භ කරන දේවතාවිය වන අතර එය අවසානයේ විමුක්තිය හෝ මෝක්ෂයට මග පාදයි.

## ආශ්‍රේයයන් 
ප්‍රවර්ගය:හින්දු දෙවඟනෝ
සුලෙයිමාන් I

**සුලෙයිමාන් I**, බටහිර ලෝකයේ **සුලෙයිමාන් ද මැග්නිෆිසන්ට්(විශිෂ්ට සුලෙයිමාන්)** ලෙසත් ඔහුගේ රාජධානියේ **නීති සම්පාදක සුලෙයිමාන්** ලෙසත් හැඳුන්වන අතර, ඔහු ඕටමන් අධිරාජ්‍යයේ දසවන සහ දීර්ඝතම කාලයක් පාලනය කළ සුල්තාන්වරයා විය(1520-1566). ඔහුගේ පාලනය යටතේ, ඔටෝමාන් රාජ්‍යය අවම වශයෙන් මිලියන 25 ක ජනතාවක් පාලනය කළේය.

සුලෙයිමාන් 1520 සැප්තැම්බර් 30 වන දින ඔහුගේ පියා වන සෙලීම් I ගෙන් පසුව සුල්තාන් ලෙස පත් වූ අතර මධ්‍යම යුරෝපයේ සහ මධ්‍යධරණී මුහුදේ ක්‍රිස්තියානි බලවතුන්ට එරෙහි ව්‍යාපාර සමඟින් ඔහුගේ පාලනය ආරම්භ කළේය. 1521 දී බෙල්ග්‍රේඩ් සහ 1522-23 දී රෝඩ්ස් දූපත ඔහු අතට පත් විය. 1526 අගෝස්තු මාසයේදී මොහාක්ස්හිදී සුලෙයිමාන් හංගේරියාවේ හමුදා ශක්තිය බිඳ දැමීය.

සුලෙයිමාන් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ ආර්ථික, මිලිටරි සහ දේශපාලන බලයේ අග්‍රස්ථානයේ මුලසුන හොබවන 16වන සියවසේ යුරෝපයේ ප්‍රමුඛ රාජාණ්ඩුවෙකු බවට පත් විය. 1529 වියානා වටලෑමේදී ඔහුගේ ජයග්‍රහණ පරීක්ෂා කිරීමට පෙර ක්‍රිස්තියානි බලකොටු වන බෙල්ග්‍රේඩ් සහ රෝඩ්ස් මෙන්ම හංගේරියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ යටත් කර ගැනීමට සුලෙයිමාන් පුද්ගලිකව ඔටෝමාන් හමුදාවන්ට නායකත්වය දුන්නේය. ඔහු සෆාවිඩ් රාජවංශය හා විශාල ප්‍රදේශ සමඟ ඇති වූ ගැටුමේදී මැද පෙරදිග බොහෝ ප්‍රදේශ ඈඳා ගත්තේය. උතුරු අප්‍රිකාවේ බටහිරින් ඇල්ජීරියාව දක්වා. ඔහුගේ පාලනය යටතේ ඔටෝමාන් බලඇණිය මධ්‍යධරණී මුහුදේ සිට රතු මුහුද දක්වා සහ පර්සියානු බොක්ක හරහා මුහුදේ ආධිපත්‍යය දැරීය.

## මූලාශ්‍ර
ඕටමන්–හැබ්ස්බර්ග් යුද්ධ

ඕටමන් අධිරාජ්‍යය සහ හැබ්ස්බර්ග් රාජාණ්ඩුව අතර, **ඕටමන්–හැබ්ස්බර්ග් යුද්ධ** සටන්වැදුනේ 16වන සිට 18වන සියවස් අතරතුර වූ කාලසීමාවෙහිදී වූ  අතර සමහර අවස්ථා වලදී හංගේරියා රාජධානිය, පෝලන්ත–ලිතුවේනියානු පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය, සහ හැබ්ස්බර්ග් ස්පාඤ්ඤය එයට සහය දුන්හ. මෙම යුද්ධ අතර  සැමටම ඉහලින් පෙනෙන්නට තිබුණේ ට්‍රැන්සිල්වේනියාව (වර්තමානයෙහි  රුමේනියාව) සහ  වොයිවෝඩීනා (වර්තමානයෙහි සර්බියාව), ක්‍රොඒෂියාව, සහ මධ්‍යම සර්බියාව ඇතුළු හංගේරියාවෙහි ගොඩබිම් මෙහෙයුම්ය.

16වන සියවස වන විට, ඕටමන් නැව් විසින්  එජියන් සහ  අයෝනියන් මුහුදු වල   වැනිසියානු දේපල පැහැර ගෙන යමින්ද, ඕටමන්-සහය ලැබූ  බාබරි මුහුදු මංකොල්ලකරුවන් විසින් මාග්රබ්හී ස්පාඤ්ඤ දේපොළ අත්පත් කර ගනිමින්ද වශයෙන් ඕටමන්වරු විසින් යුරෝපියානු බලවතුන්ට බරපතළ තර්ජනයක් එල්ල කරමින් සිටියහ . 

## සටහන්
හුරෙම් සුල්තාන්

**හුරෙම් සුල්තාන්** 1500-1502 – 15 අප්‍රේල් 1558), **රොක්සෙලේනා** ලෙසද හැඳින්වේ(; ඇය ඔටෝමාන් සුල්තාන්, සුලෙයිමාන් I ගේ ප්‍රධාන බිරිඳ සහ නීත්‍යානුකූල භාර්යාව වූවාය. ඇය ඔටෝමාන් ඉතිහාසයේ බලවත්ම සහ බලගතු කාන්තාවක් මෙන්ම කාන්තාවන්ගේ සුල්තාන් රජ්‍යය ලෙස හැඳින්වෙන යුගයේ ප්‍රමුඛ හා මතභේදාත්මක චරිතයක් බවට පත්විය.

රුතේනියාවේ(එවකට පෝලන්ත රාජධානියේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයක්, දැන් රොහාටින්, යුක්රේනය) නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පූජකයෙකුට දාව රුතේනියාවේ උපත ලද හුරම් වහල් වැටලීමකදී ක්‍රිමියානු ටාටාර්වරුන් විසින් අල්ලා ගන්නා ලද අතර අවසානයේ ඔටෝමාන් අගනුවර වන ඉස්තාන්බුල් වෙත ගෙන යන ලදී.

ඇය 'ඉම්පීරියල් හරේම්' වෙත ඇතුළු වී, ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලින් ඉහළට ගොස් සුල්තාන් සුලෙයිමාන්ගේ ප්‍රියතමයා බවට පත්විය. ඔටෝමාන් සම්ප්‍රදාය බිඳ දමමින්, ඔහු හුරෙම් සමඟ විවාහ වූ අතර, ඇයව ඔහුගේ නීත්‍යානුකූල බිරිඳ කර ගත්තේය. සුල්තාන්වරුන් මීට පෙර විවාහ වී ඇත්තේ විදේශීය නිදහස් උතුම් කාන්තාවන් පමණි. හසේකි සුල්තාන් යන පදවි නාමය ලැබූ පළමු අධිරාජ්‍ය භාර්යාව වූයේ ඇයයි. හුරෙම් ඇගේ ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය තුළ සුල්තාන්ගේ මළුවෙහි රැඳී සිටි අතර, ඇගේ ස්වාමිපුරුෂයා සමඟ සමීප සහ විශ්වාසවන්ත සබඳතාවක් භුක්ති විඳිමින්, අනාගත සුල්තාන් සෙලීම් II ඇතුළුව ඔහු සමඟ දරුවන් හය දෙනෙක් සිටියාය. ඇය මුරාද් IIIගේ මිත්තනිය වේ.

ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ දේශපාලනයට බලපෑම් කරමින් අවසානයේ හුරෙම් බලය ලබා ගත්තේය. ඇගේ සැමියා හරහා ඇය රාජ්‍ය කටයුතුවල ක්‍රියාකාරී භූමිකාවක් ඉටු කළාය. ඇය බොහෝ විට සුල්තාන්ගේ උපදේශකවරිය ලෙස ක්‍රියා කර, පෝලන්තයේ සිගිස්මන්ඩ් II ඔගස්ටස් රජුට () රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ලිපි ලියා ඇති අතර හසෙකි සුල්තාන් සංකීර්ණය සහ හායා සොෆියා හුරෙම් සුල්තාන් ස්නානාගාරය තැනීම ඇතුලු ප්‍රධාන පොදු කටයුතුවලට අනුග්‍රහය දැක්වීය. ඇය 1558 දී ඉස්තාන්බුල් හි මිය ගිය අතර සුලෙයිමානියේ මුස්ලිම් පල්ලිය සංකීර්ණය තුළ ඇති සොහොන් ගෙයක තැන්පත් කරන ලදී.
භූමි දිනය

මාර්තු 30 දින සැමරෙන **භූමි දිනය** (, *යොම් අල්-අර්ඩ්*; , *යොම් හාදමා*, ) යනු, 1976 වසරෙහිදී එම දිනයෙහිදී ඊශ්‍රායෙලයෙහිදී වූ සිදුවීම් සිහිකරන දිනයක් වශයෙන් ඊශ්‍රායෙලයෙහි අරාබි පුරවැසියන් සහ පලස්තීනියානුවන් විසින් පැවැත්වෙන දිනයකි.

## අමතර අවධානයට 
*2011 Israeli border demonstrations
*House demolition in the Israeli–Palestinian conflict
*International Day of Solidarity with the Palestinian People
*Koenig Memorandum
*Nakba Day
*October 2000 events

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:ඊශ්‍රායෙල–පලස්තීන අරගලය
ප්‍රවර්ගය:ඊශ්‍රායෙලයෙහි දේශපාලනය
ප්‍රවර්ගය:මාර්තු මස තුල සිහිකිරීම්

ප්‍රවර්ගය:පලස්තීන රාජ්‍යය තුළ රජයේ නිවාඩු දින
ප්‍රවර්ගය:ඊශ්‍රායලයේ දේශපාලනය
හරූන් ලන්ත්‍රා

**හරූන් කුමාර් ලන්ත්‍රා** (1931 සැප්තැම්බර් 23 – 2015 අප්‍රේල් 21) යනු ශ්‍රී ලාංකික සරල ගීත ගායකයෙකි. ඔහුගේ ගීත වන සුලං කුරුල්ලෝ, මගේ නාමලී සහ හංසරාණි ආදරේ, ආනන්ද මේ රෑ වැනි ගීත අතිශය ජනාදරයට පත්විය.

## මුල් කාලය 
1932 වසරේ ටී.පී. ලන්ත්‍රා සහ වනිතාර් ලන්ත්‍රා මහත්මියට දාව ඉපිද ඇති ලන්ත්‍රා පවුලේ සොහොයුරියන් 7 දෙනකුගේ එකම සොයුරාය.

මරදාන සහිරා සහ දෙමටගොඩ ශාන්ත ජෝන් විදුහල්වලින් අධ්‍යාපනය ලබා ඇති හරූන් ලන්ත්‍රා ගායන ලොවට සම්බන්ධවීමෙන් පසුව සම්මාන රැසකටද හිමිකම් කීවේය. විශේෂයෙන් ඔහු 1993 සහ 1997 වසර වලදී සරසවිය සම්මානයටද පාත්‍ර විය.
අතාරිත් ලන්ත්‍රා මහත්මිය සමග විවාහ වී සිටියේය.

## ගායන දිවිය 
හරූන් ලන්ත්‍රා ජාතික ගුවන් විදුලියේ ඒ ශ්‍රේණියේ ගායකයෙකි. 1953 වර්ෂයේ තිරගත වූ ප්‍රේම තරගය චිත්‍රපටයෙන් චිත්‍රපට පසුබිම් ගායනයට එක්‌වූ හරුන් ලන්ත්‍රා, ඉන්පසු තිරගත වූ අශෝකා, මා ආලය කළ තරුණිය වැනි චිත්‍රපටවලට මෙන්ම හැංගි හොරා, ගොපලු හඬ, හිතට හිත, රන්රස, සීගිරි කාශ්‍යප, සෝබන සිත, පුංචි බබා, වීදුරු ගෙවල්, සුදු දුව ඇතුළු චිත්‍රපට රාශියකට පසුබිම් ගී හඬ ලබා දුන්නේය.

## ජනප්‍රිය ගී 
* සුළං කුරුල්ලෝ
* හංස රාණි
* මගේ නාමලී

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ජෛව භෞතික පරිසරය

**ජෛව භෞතික පරිසරය** යනු ජීවියෙකුගේ හෝ ජනගහනයක ජෛවීය සහ අජීවී වටපිටාවක් වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ගේ පැවැත්මට, සංවර්ධනයට සහ පරිණාමයට බලපාන සාධක ඇතුළත් වේ. ජෛව භෞතික පරිසරයක් අන්වීක්ෂයේ සිට ගෝලීය පරිමාණය දක්වා පරිමාණයෙන් වෙනස් විය හැක. එය එහි ගුණාංග අනුවද බෙදිය හැකිය. උදාහරණ ලෙස සාගර පරිසරය, වායුගෝලීය පරිසරය සහ භෞමික පරිසරය ඇතුළත් වේ. සෑම ජීවියෙකුටම තමන්ගේම පරිසරයක් ඇති බැවින් ජෛව භෞතික පරිසරයන් ගණන ගණන් කළ නොහැකි ය.

## ජීවිත-පරිසර අන්තර්ක්‍රියා
දිවි ගලවා ගත් සියලුම ජීවීන් එහි පරිසරයේ තත්වයන්ට අනුවර්තනය වී තිබිය යුතුය. උෂ්ණත්වය, ආලෝකය, ආර්ද්‍රතාවය, පාංශු පෝෂක, මේ සියල්ල පරිසරය තුළ ඇති විශේෂවලට බලපෑම් කරයි. කෙසේ වෙතත් ජීවිතය විවිධ ආකාරවලින් එහි කොන්දේසි වෙනස් කරයි. පෘථිවි ග්‍රහලෝකයේ ඉතිහාසය දිගේ සමහර දිගුකාලීන වෙනස් කිරීම් වායුගෝලයට ඔක්සිජන් ඇතුළත් කිරීම වැනි වැදගත් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය සමන්විත වූයේ නිර්වායු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් කාබන් ඩයොක්සයිඩ් බිඳවැටීමේදී කාබන් ඔවුන්ගේ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේදී භාවිතා කර ඔක්සිජන් වායුගෝලයට මුදා හැරීමෙනි. මෙය ඔක්සිජන් මත පදනම් වූ ශාක හා සත්ව ජීවීන්ගේ පැවැත්මට හේතු විය, එය මහා ඔක්සිජන්කරණ සිදුවීමකි.

## මූලාශ්‍ර
මොහෙන්ජදාරෝ

**මොහෙන්ජෝදාරෝ**     *,* එහි තේරුම 'මළ මිනිසුන්ගේ කන්ද' යන්නයි;   මෙම අඩවිය දැනට ඛාදනය සහ නුසුදුසු ප්‍රතිසංස්කරණය හේතුවෙන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* List of forts in Pakistan
* List of Indus Valley Civilisation sites
* List of museums in Pakistan
* List of World Heritage Sites in Pakistan
* Mehrgarh

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Official website of Mohenjodaro
* UNESCO World Heritage Sites
* 103 Slide Tour and Essay on Mohenjo-daro by Dr. J.M. Kenoyer
වස්කඩුව

කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ  රයිගම  කෝරළයේ මුංචල්ලිස් පත්තුවේ පානදුරේ තොටුමුණ වෙරළබඩ පිහිටි ඉපැරණි ගම් පියසක් වන වස්කඩුව(වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ) දෑ හිතකාමී මිනිසුන් රටට බිහිකල අසිරිමත් පුරවරයකි.වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමි මෙම ග්‍රාමයේ පහල වූ අද්විතීය පඬිවරයෙකි.

## ඉතිහාසය 
## වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍රය 
## ජෙට්ටිකාර ජනවර්ගය 
## වස්කඩුවේ කන්දේ පුරාණ විහාරය 
## වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නාහිමි 
## වස්කඩුවේ ශ්‍රී ධම්මජෝති හිමි 
## වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති විහාරය 
## වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති නාහිමි
ඊව් කියුරි

** ඊව් ඩෙනීස් කියුරි ලබුයීස්** (දෙසැම්බර් 6, 1904 - ඔක්තෝබර් 22, 2007) ප්‍රංශ සහ ඇමරිකානු ලේඛකයෙක්, මාධ්‍යවේදියෙක් සහ පියානෝ වාදකයෙකි. ඊව් කියුරි යනු මාරි කියුරි සහ පියෙරෙ කියුරි ගේ බාල දියණියයි. ඇය මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස සේවය කළ අතර ඇගේ මවගේ චරිතාපදානය "මැඩම් කියුරි" සහ "රණශූරයන් අතර ගමන" යුද වාර්තා පොතක් ලියා ඇත. 1960 ගණන්වල සිට ඇය යුනිසෙෆ් හි වැඩ කිරීමට කැප වූ අතර සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල දරුවන්ට සහ මව්වරුන්ට උපකාර කළාය. විද්‍යාඥවරියක් ලෙස වෘත්තියක් තෝරා නොගත් සහ නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා නොගත් ඇගේ පවුලේ එකම සාමාජිකයා ඊව් ය. ඇගේ සැමියා වන හෙන්රි රිච'ඩ්සන් ලබුයීස් ජූනියර් 1965 දී යුනිසෙෆ් වෙනුවෙන් නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ලබා ගත්තේ කියුරි පවුලේ නොබෙල් ත්‍යාග පහක උරුමය සම්පූර්ණ කරමිනි.

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
* 
* ඊව් කියුරි චරිතාපදානය 
* Ève ලෝක චරිතාපදාන විශ්වකෝෂයේ ප්‍රවේශය 
* 

Eve
6 වන සියවස

## මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.ව. 1වන සහශ්‍රවර්ෂය
ප්‍රවර්ගය:සියවස්