2014 ඊශ්‍රායෙල–ගාසා ගැටුම

**ආරක්ෂක ගැටිය මෙහෙයුම** (, ''මිව්ට්සා' සුක් එයිටන්'', වචනානුසාරයෙන් "ශක්තිමත් පරය මෙහෙයුම") යනු,  ඊශ්‍රායෙල ආරක්ෂක හමුදාව (අයිඩීඑෆ්) විසින් පලස්තීනියානු ගාසා තීරයේදී, 2014 ජූලි 8 දිනදී දියත් කෙරුණු ක්‍රියාන්විතයකි.    අවම වශයෙන් පලස්තීනියානුවෝ 192 දෙනෙකු හෝ මිය ගියහ. ඊශ්‍රායෙල රානොසං බෙත්සලෙම් කියාසිටින්නේ ප්‍රහාර 10 ක් විසින් සිවිල් වැසියන් ගණනක් මරාදැමීම යුද්ධ අපරාධ ගණයට ගැනෙන බවයි. ජූලි 13 වන විට, 1,300 කට වඩා ඊශ්‍රායෙල ප්‍රහාර වාර්තා වූ අතර, 800 කට වඩා මිසයිල ගාසා සිට ඊශ්‍රායෙලයට එල්ල කොට තිබුණි.

එය සිදු කල බවට ඊශ්‍රායෙලය විසින් හමාස් වෙත චෝදනා එල්ල කළ,  2014 ජූනි මාසයේදී බටහිර ඉවුරෙහිදී ඊශ්‍රායෙල ගැටවරයන් තිදෙනෙක් පැහැරගෙන ගොස් මරා දැමීම වෙතින් ඇරඹුනු සිද්ධි දාමයකින් ඉක්බිතිව මෙම මෙහෙයුම ඇරඹිණි. අයිඩීඑෆ් විසින් තදින් කියා සිටින්නේ, ගැටවරයන් පැහැරගෙන ගිය බවට ඊශ්‍රායෙලය විසින් සැක පල කරන මිනිසුන් දෙදෙනා, හමාස් සාමාජිකයන් බවට හොඳින් දන්නා දෙදෙනෙකු බවයි.   ඊශ්‍රායෙල බලධාරින් විසින් මේ සඳහා කිසිදු සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කර නොමැති අතර හමාස් විසින් පැහැරගෙන යෑම පිළිබඳ කිසිදු සම්බන්ධයක් ඇති බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.   ඊශ්‍රායෙල හමුදා විසින් වයස 18 අඩු දෙදෙනෙකු ඇතුළු පලස්තියානුවන් දස දෙනෙකු මරා දැමූ අතර,  මින් ඉක්බිතිව, නැතිවී ඇති ගැටවරයන් පුළුල් අයුරින් සෙවීම සහ හමාස් කුටි සහ යටිතලව්‍යුහ මර්දනය සඳහා ඇරඹුනු හා, සහෝදරයන්ගේ රැකවලා මෙහෙයුම යන නමින් හැඳින්වුනු මෙහෙයුම මගින් තවද සිය ගණනක් බටහිර ඉවුරෙහිදී අත්අඩංගුවට ගැනුණහ.   නැතිවුණු ඊශ්‍රායෙල ගැටවරයන් තිදෙන සඳහා දියත් කෙරුණු සෝදිසිය තුලදී, ගිල්ආඩ් ෂලීට් සිරකරු හුවමාරුව තුලදී නිදහස් කෙරුණු බොහෝ දෙනා, අයිඩීඑෆ් විසින් අත්අඩංගුවට ගැනිණි. ආරක්ෂක ස්තම්භය මෙහෙයුම අවසානයේදී, 2012 නොවැම්බර මාසයේදී ඇතිවූ සටන්විරාම එකඟතාවය ඇතිවූ අවස්ථාවෙහි සිට, ගාසා තීරයේ සිට සටන්කාමී රොකට් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු බවට ඊශ්‍රායෙලය විසින් චෝදනා කෙරුණු හමාස් සංවිධානය, 2014 ජූලි 8 දිනදී ඊශ්‍රායෙලය වෙත නොකඩවා රොකට් ප්‍රහාර එල්ලකිරීම පිළිබඳව සෘජු වගකීම භාර ගත් අතර සටන්විරාමයක කොන්දේසියක් වශයෙන් යළි-අත්අඩංගුවට පත් වූවන් නිදහස් කිරීම බලකර සිටියහ. 

මරා දැමුණු ඊශ්‍රායෙල් ජාතිකයින්ගේ අවමගුලෙන් පැය කිහිපයකට පසුව, බෙයිට් හනීනා ප්‍රදේශයේ මොහමඩ් අබු කහ්ඩියර් නමැති 16-වියැති පලස්තීනියානු ගැටවරයෙකු, යුදෙව් අන්තවාදීන් විසින් පැහැරගෙන ගොස් අමු අමුවේ පුලුස්සා දමන ලද්දේ පළිගැනීමේ ප්‍රහාරයක් ලෙසිනි.  මෙම මරාදැමුම සම්බන්ධයෙන් යුදෙව් සැකකරුවන් සයදෙනෙක් ඊශ්‍රායෙල පොලීසිය වෙතින් අත්අඩංගුවට ගැනුණහ.  කහ්ඩියර්ගේ සිරුර සොයාගැනීමත් සමගම, නැගෙනහිර ජෙරුසලෙම තුල විරෝධතා හා කෝලහාල ඇතිවී ඒවා රට තුල අරාබි ගම්මාන දක්වා පැතිරුණු අතර, ඊශ්‍රායෙල අග්‍රාමාත්‍යය බෙන්ජමින් නෙතනියාහු විසින් නිල සමාව අයැදීමක් සහ ශෝක ප්‍රකාශයක් කිරීමටද සිදු විය.  මෙම කාලසීමාව තුලදීම, ඊශ්‍රායෙලය වෙතට ගාසා-වෙතින් රොකට් ප්‍රහාර සහ ගාසා තීරය වෙත ඊශ්‍රායෙල ගුවන් ප්‍රහාර හුවමාරුව උත්සන්න විය.  ඊජිප්තුව විසින් තැරැව්කරන ලද හා, ගාසා වෙත ගුවන් ප්‍රහාර නැවැත්වීමට ඊශ්‍රායෙල ඇප වීම වෙනුවෙන් රොකට් එල්ලකිරීමෙන් වැලකීමට හමාස් එකඟ වන, භව්‍ය සටන් විරතියක්, ජූලි 4 දින සිට ක්‍රියාත්මක විය හැකි බවට පලවිණි. හමාස් හෙළිදරව් කළේ එකඟවූ සටන් විරතිය පැය කිහිපයක් තුලදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන බවයි.ඊශ්‍රායෙල් ප්‍රකාශකයෙක් පැවසුවේ 'තීරණය ඇත්තේ හමාස් වෙත බවයි'. 

ප්‍රකාශය සිදුකෙරුණේම නැත. ගාසාහී අඩවි කිහිපයක් වෙත ඊශ්‍රායෙලය විසින් ප්‍රහාර එල්ල කල අතර, ගාසාහී සිට ඊශ්‍රායෙල බල ප්‍රදේශය වෙත, ජූලි 7 දින වන විට රොකට් 100ක් එල්ල කෙරුණේ, බියෙර් ෂෙවා, අෂ්ඩෝඩ්, ඔෆාකිම්, ඇෂ්කෙලෝන් සහ නෙටිවොට් දෙසටය.    සඳුදා රාත්‍රිය පුරා ඊශ්‍රායෙලය විසින් ගාසා තීරයේ ඉලක්ක 50ක් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කල අතර, ජූලි 8 වන අඟහරුවාදා වන විට, ගාසාහී පලස්තීනියානු සටන්කාමින් විසින්  පැය 24 තුල 140 ට වඩා රොකට් ප්‍රමාණයක් ඊශ්‍රායෙල වෙතට එල්ල කල අතර, ටෙල් අවිව් නගරයට ඔබ්බේ උතුරේ වූ හඩේරා දක්වා මේවා එල්ල විය. යකඩ ගෝලාර්ධය නම්වූ, ඊශ්‍රායෙලයේ  රොකට්-එරෙහි ආරක්ෂක පද්ධතිය විසින්, එයින් 30 ක් පමණ අතුරුවැරීම් කළේය. මුහුද වෙතින් සිදු කිරීමට උත්සාහ කළ ප්‍රහාරයක්ද ඊශ්‍රායෙලය විසින් වලක්වන ලදි.  අඟහරුවාදා උදෑසන වන විට ඊශ්‍රායෙලය විසින් ප්‍රධාන හමුදාමය ප්‍රතිචාරයක් ඇරඹීය.

මෙහෙයුම ආරම්භයේදී, අයිඩීඑෆ් ප්‍රකාශක ට්වීට් වෙතින් පැවසුවේ, "අයිඩීඑෆ් විසින් ගාසාවෙහිදී ආරක්ෂක ගැටිය මෙහෙයුම හමාස්ට විරුද්ධව ඇරඹුවේ, ඊශ්‍රායෙල පුරවැසියන් දෛනික පදනමකින් මුහුණපාන ත්‍රස්තවාදය නැවැත්වීමටය". 

පලස්තීනයේ ජනාධිපති වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ප්‍රකාශකයෙක් විසින්,  මෙම මෙහෙයුම 'පලස්තීනුවන් වෙත යුද්ධ ප්‍රකාශ කිරීමක්' බවත්, අහිංසකයන් සංහාරය කිරීමක් ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන් මෙය පිළිබඳ විරෝධය පළ කරන බවත් පැවසූ අතර,   'සමස්ත නීත්‍යානුකූල ක්‍රම භාවිතයෙන් තමන් ආරක්ෂා කර ගැනුමට පලස්තීනුවන්ට අයිතිවාසිකමක් ඇති බවත්' එක් කළේය. 

2008–2009 දී පැවැති ගාසා යුද්ධයෙන් පසුව ගාසාහී පැවැති බිහිසුණුම හමුදාමය මෙහෙයුම වන්නේ ආරක්ෂක ගැටිය මෙහෙයුමයි. 

## මෙහෙයුම් කාලානුක්‍රමය 
### ජූලි 8 
thumb|හමාස් විසින් ගාසාහී ක්‍රියාත්මක කෙරෙන විවිධ රොකට් වර්ග වල පරාසයන් දැක්වෙන සිතියමක්.සටනෙහි භව්‍ය උත්සන්නවීමට සූදාම්වීමක් වශයෙන්, සඳුදා දිනදී (ජූලි 7 දිනදී) අයිඩීඑෆ් විසින් උපසේවා භටයන් 1,500ක් දෙනා සේවයට කැඳවන ලදි.

## ආශ්‍රිත