open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
බෝකෝ හරාම්

**අන්‍යාගමීකරණය හා ජිහාඩය වෙනුවෙන් වූ සාම්ප්‍රදායේ ජනතා සභාව** ( '**)—නැතහොත් ඔවුන්ගේ Hausa බසින් **බෝකො හරාම් (Boko Haram)''' ("බටහිර අධ්‍යාපනය පවිටුයි (Haraam)")—යනු ඉස්ලාමීය ජිහාඩ්වාදී සහ takfiriවාදී, නයිජීරියාව, උතුරු කැමරූනය සහ නයිජර් යන රටවල් පදනම් කර ගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන ඉස්ලාමීය ත්‍රස්ත සංවිධානයකි. එය 2002 වසරේදී, මොහොමඩ් යූසුෆ් (Mohammed Yusuf) විසින්, ෂරියා නීතිය යටතේ පාලනය වන "ශුද්ධ" ඉස්ලාමීය දේශයක් ගොඩනැංවීම හා එම රටවල් බටහිරකරණයට ලක්වීම වැලැක්වීම අරමුණු කර ගනිමින් බිහි කරන ලද්දකි.

මෙම කුරීරු ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානය විසින්, ක්‍රිස්තියානුවන්ට සහ රජයේ ඉලක්කයන් වෙත බහුල වශයෙන් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සිදු කරනු ලබයි. බටහිර විදෙස් සංචාරකයින් පැහැර ගැනීම, හා එසේම සමහර ඉස්ලාමීය ආයතනයන් හී පුද්ගලයින් ඝාතනය කිරීම වැනි දරුණු ක්‍රියාවන් රැසක්, පසුගිය කාලය තුල ඔවුන් විසින් වාර ගණනාවකදී දියත් කොට තිබුණි.

වර්ථමානය වනවිට (2014 මැයි) නයිජීරියාවේ බොර්නො (Borno), Adamawa, Kaduna, Bauchi, යොබ් (Yobe) සහ Kano වැනි ප්‍රදේශ තුල, බෝකො හරාම් ත්‍රස්ත බලපෑම් තදින් ක්‍රියාත්මක වන අතර, එම කලාප තුල හදිසි තත්වයක් නම් කොට තිබෙන බව සඳහන් වෙයි. මෙම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ සැකැස්ම සහ ඊට අදාල නායකත්ව දාමය පිළිබඳව පැහැදිලි තොරතුරු නොවන අතර, එය පුළුල්ව "ව්‍යාප්ත වූ" සහ බෙදී ගිය කොටස් සහිත ජාලාත්මක සංවිධානයක් ලෙස හැඳින්වෙයි. නමුත් සමහර තොරතුරු වලට අනූව, බෝකො හරාම් ත්‍රස්ත සංවිධානය වෙත ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් ජාත්‍යන්තර සහායක් හිමිවන බවට සාක්ෂි නොමැති බව පැවසෙන අතර, ඔවුන් විසින් ජාත්‍යන්තර වශයෙන් දියත් කොට ඇති ප්‍රහාර සංඛ්‍යාවද බොහෝ දුරට සීමා සහිත බව පැවසෙයි. 2013 නොවැම්බර් 13 වන දිනදී, එක්සත් ජනපද රජය විසින්, බෝකො හරාම් සංවිධානය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙස නම් කරන ලදී.

කරුණු මෙසේ සිදුවූවත් 2013 වසරේ මුල් කාර්තුවේදී, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් ලෙස සැකකෙරුණු පුද්ගලයින් 950 දෙනෙකු, නයිජීරියානු හමුදා ඒකාබද්ධ කාර්ය බලකායේ (Nigeria's military Joint Task Force) රැඳවුම් භාරය යටතේදී මරණයට පත්වීමේ සිදුවීමක් සම්බන්ධව මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය වූවේ යැයි කියමින් ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය, නයිජීරියානු රජයට චෝදනා එල්ල කරන ලදී. මෙම ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධානය නිසා හටගත් ගැටුමේ හේතුවෙන් 2011 වසර වන විට පුද්ගලයින් 90,000 ක ප්‍රමාණයක් අවතැන්ව ඇතැයි වාර්ථා වෙයි. හියුමන් රයිට්ස් වොච් සංවිධානය පවසන පරිදි, මෙම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ වැඩ කටයුතු වෙනුවෙන් වයස අවුරුදු 12 පමණ වන ළමා සොල්දාදුවන්ද, යොදවා තිබෙයි.

## මේවාද බලන්න
*2014 චිබොක් පැහැරගැනීම

## ආශ්‍රිත
ලවණ සේතුව

thumb|right|300 px| KNO3 වීදුරු බට ලවණ සේතුව සමගින් විද්‍යුත්රසායනික කෝෂය.

විද්‍යුත් රසායනික විද්‍යාවෙහි,  **ලවණ සේතුවක්** යනු, විද්‍යුත්  රසායනික  කෝෂ වර්ගයක් වන, ගැල්වානි කෝෂයක (වෝල්ටීය කෝෂයක)  ඔක්සිකරණ සහ ඔක්සිහරණ අර්ධ-කෝෂ එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට භාවිතා කරන පරික්ෂණාගාර උපකරණයකි. . සාමාන්‍යයෙන්, ලවණ සේතු වර්ග දෙකකින් පවතියි: වීදුරු බට සහ පෙරහන් කඩදාසි යනුවෙනි.

## වීදුරු බට සේතු 
සාපේක්ෂ වශයෙන් නිෂ්ක්‍රීය    විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයකින් පිරවූ U-හැඩැතිි වීදුරු බටයකින්  එක් වර්ගයක ලුණු සේතු සමන්විත වෙයි; සාමාන්‍යයෙන්  පොටෑසියම් ක්ලෝරයිඩ් හෝ  සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් භාවිතා කරන නමුදු, රූප සටහනෙහි දක්වා ඇත්තේ  පොටෑසියම් නයිට්‍රේට් ද්‍රාවණයක් භාවිතා කරන ආකාරයකි.

විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය තෝරා ගැනීමේදී පහත දේ සැලකෙයි
# කෝෂයෙහි භාවිතා කෙරෙන කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක් සමග එය ප්‍රතික්‍රියා නොකරන බව, සහ
# ඇනායනය සහ කැටායනය සමසම සන්නායකතාව සහිත වීම සහ, එබැවින් සමසම පර්යටක වේගයන් සහිත වීම.

එසේ නොකළහොත් ද්‍රවයන් හා සමග සම්මිශ්‍රණය විය හැකි බැවින් එය වැලැක්වීමට විද්‍යුත් විච්ඡේදය බොහෝ විට ඇගාර්-ඇගාර් භාවිතයෙන් ජෙලිකෘත කෙරෙයි.

වීදුරු බට සේතුවක  සන්නායකතාව බෙහෙවින් රඳා පවතිනුයේ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ද්‍රාවණයෙහි සාන්ද්‍රණය මතය. සන්තෘප්තියට පහළ මට්ටමක පවතින පරිදී, සාන්ද්‍රණය ඉහළ නැංවීමක් විසින් සන්නායකතාව ඉහළ නැංවෙයි. සන්තෘප්තියෙන්-ඔබ්බෙහිදී විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය අන්තර්ගතය සහ බටයෙහි පටු විෂ්කම්භය යන කරුණු දෙකම විසින් සන්නායකතාව පහළ දමනු ඇත.
කිතුල්

***කැරියෝට ඌරේන්ස්*** යනු,  ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය සහ  අග්නිදිග ආසියාව තුල වෙල් වල සහ තෙත් වනාන්තර හෙළිපෙහෙළියන්හී වැඩෙන හා එහි දක්නට ලැබෙන, තාල ගෝත්‍රයේ  සපුෂ්ප ශාක විශේෂයකි. *ඌරේන්ස්* යන විරුදනාමයෙහි ලතින් අර්ථය  "විෂ සහිත" යන්න වන අතර ඵලයෙහි අඩංගු රසායන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ අඟවයි. ඒවා පොදු ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ **ඒකාකී මින්වල් තාල වෘක්ෂ**, **රා තාල වෘක්ෂ**, **සුරා තාල වෘක්ෂ**, **හකුරු තාල වෘක්ෂ** (දෙමළෙන් கூந்தற்பனை, සිංහලයෙන් කිතුල්, කන්නඩ බසින් ಬೈನೆ ಮರ ,  මලයාලම් බසින් ചൂണ്ടപ്പന - චූන්ඩපාන) ලෙසිනි. එහි පත්‍රයෙහි ශාඛා අහුකොන් කපා වේලා ගැනීමෙන් පසුව බිලී පිත්තක් ලෙසින් භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙම ශාකයෙන් දැව ලබා ගන්නා අතර මෙම ශාකය ඉතා අලන්කාරවත් ශාකයකි. ස්යේ-විලියම්ස් ප්‍රකාර ,  සංස්කෘත බසින් එහ හැඳින්වෙන්නේ *මෝහ-කාරින්* ("විභ්‍රාන්ති කාරක") ලෙසිනි. එය, ශර්කරා තාල වෘක්ෂ අතුරින් එකකි.

ඌරේන්ස්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි වෘක්ෂ
ප්‍රවර්ගය:මියන්මාරයෙහි වෘක්ෂ
ප්‍රවර්ගය: කාල් ලිනියස් විසින් නම්කෙරුණු තක්සෝන
ප්‍රවර්ගය: 1753 වසරෙහිදී විස්තර කෙරුණු ශාක
ප්‍රවර්ගය:ආසියාවෙහි උද්‍යාන ශාක
ප්‍රවර්ගය:විසිතුරු ශාක
කළු දොදොල්

**කළු දෙදොල්**  යනු රස කැවිල්ලක් වන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය දොදොල් වර්ගයකි. මෙම අඳුරු පැහැති සහ ඇලෙන සුළු ආහාර වර්ගය ප්‍රධාන වශයෙන් සමන්විත වන්නේ කිතුල් හකුරු ( කිතුල් ගසෙහි යුෂ වලින් සාදා ගන්නා), සහල් පිටි සහ  පොල් කිරි වලිනි. කළු දෙදොල් සැදීම,  බොහෝ දුෂ්කර සහ කාලය-ගතවන ක්‍රියාවලියකි. මෙම කෑම වර්ගය නිෂ්පාදනය සඳහා,  හම්බන්තොට ප්‍රදේශය ප්‍රසිද්ධත්වයක් උසුලයි.

## සම්භවය සහ ඉතිහාසය 
මැලේ සංක්‍රමණිකයන් විසින්,  බොහෝවිට  ඉන්දුනීසියාව වෙතින්,  ශ්‍රී ලංකාවට මෙය හඳුන්වාදුන් බවට විශ්වාස කෙරෙයි  .  16වන සහ 17වන සියවස්හිදී  රටෙහි කොටසක් පාලනය කළ පෘතුගීසිවරුන් විසින් මෙම ආහාරය මෙරටට හඳුන්වා දුන්නේ යැයිද අදහසක් පවතියි.

## ආශ්‍රිත
පැල්මඩුල්ල

පැල්මඩුල්ල , රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මීගමු දෙමළ ජාතිකයෝ

**මීගමු දෙමළ ජාතිකයෝ** හෝ  **පුත්තලම දෙමළ ජාතිකයෝ** යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ  බටහිර ගම්පහ සහ  පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයන්හී ආජන්ම ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා සඳහා  සාමාන්‍යයෙන්  භාවිතා කෙරෙන පදයකි. දිවයිනෙහි අනෙකුත් කොටස් වලින් මෙම දිස්ත්‍රික්කයන්ට පැමිණෙන දෙමළ  සංක්‍රමණිකයන් සඳහා මෙය භාවිතා නො‍වෙයි. දිවයින් දේශයේ අනෙකුත් දෙමළ ජාතිකයන් වෙතින් මොවුන් වෙන්කර හඳුනාගන්නේ, ඒවා අතුරින් එකක් මීගමු දෙමළ උපභාෂාව ලෙසින් හැඳින්වෙන , ඔවුන්ගේ අනන්‍ය උපභාෂාව(න්), මහත්වූ උල් තොල් වැනි වක්ත්‍රීය (මුහුණ පිළිබඳවූ) ලක්ෂණ සහ ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියෙහි අනෙකුත් ආකාරයන් වලින් වෙයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ආජන්ම දෙමළ ජාතිකයන්ගේ අනෙකුත් උප ප්‍රවර්ග වන්නේ, දිවයින් දේශයේ සාම්ප්‍රදායික ලෙසින් දෙමළ ප්‍රමුඛත්වයක් සහිතවූ  උතුරු හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශයන්හී ජීවත්වන  යාපන දෙමළ ජාතිකයෝ හෝ උතුරු දෙමළ ජාතියකයෝ සහ  මඩකලපුව දෙමළ ජාතිකයෝ හෝ නැගෙනහිර දෙමළ ජාතිකයෝ වෙති. මීගමුව යනු  ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන වෙරළබඩ නගරයක් වන අතර, පුත්තලම යනු අසබඩ  පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන නගරයක් වෙයි.   

## සමාග්‍රහණය
මිගමු දෙමළ ජාතිකයන්ගේ ප්‍රධාන ලාක්ෂණික ගුණාංගය වන්නේ, සිංහලීකරණය නමින් හැඳින්වෙන,  බහුතර සිංහල වාර්ගික කණ්ඩායමට සමාග්‍රහණය වීමේ සන්තතික ක්‍රියාවලියයි. මෙම ක්‍රියාවලිය පබල කර ඇත්තේ විවිධ  කුල පුරාණෝත්ති සහ  පුරාවෘත්ත ගණනාවක් විසිනි. .thumb|left|150px|බස්නාහිර පළාතේ  ගම්පහ (3.2%) සහ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්ක (6.8%) ඇතුළුව, මුළු දිවයින පුරා  වාර්ගික දේශීය ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනතාවගේ  ව්‍යාප්තිය දැක්වෙන සටහන ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයෙහි වාර්ගික දෙමළ ජනයා ඓතිහාසික ලෙසින් වෙරළබඩ තීරයෙහි ජනාවාස පිහිටුවාගෙන සිටි අතර, විසිවන සියවසෙහි මුල් දශක දෙක වන තුරු, අසබඩ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයෙහි,   බහුතර කතෝලික සහ සුළුතර හින්දුවරු සහිත සැලකිය යුතු වාර්ගික දෙමළ ජනගහනයක් පැවතුණි.   

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සමාජය
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ විසිරණය
ලංකාරාමය

**ලංකාරාමය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර පැරණි රාජධානිය තුල, වළගම්බා රජු විසින් ඉදිකරවන ලද ස්ථූපයක් සහිත පූජා භූමියකි.

## ලංකාරාම දාගැබ
වර්ථමානයේ ලංකාරාම ස්තූපය ලෙස හඳුන්වන්නේ, වළගම්භා රජු විසින් කරවූ සිලාසොබ්භකණ්ඩක චේතිය වෙයි. මෙම ස්තූපයෙහි මුල් ස්වරූපය පිළිබඳ පැහැදිලි විස්තරයක් නොමැති අතර, වර්ථමානයේ දැක ගැනීමට තිබෙන්නේ පසු කාලීනව ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට ලක්වූ ස්තූපයයි.

ස්තූපය ඉදිකොට තිබෙන්නේ පිහිටි පොළවට වඩා අඩි 10 ක් පමණ උස්ව තනන ලද වෘත්තාකාර වේදිකාවක් මතයි. අතීතයේදී ස්තූපය වට කරමින් නිර්මාණය කර තිබූ ථූපඝරයේ කුළුණු, වර්ථමානයේ පවා ඒ මත දැකගත හැකිවේ. ස්තූපය වටා බුදු පිළිම තැම්පත් කර තිබූ බවටද සාධක පවතී.

ස්තූපයෙහි සමස්ථ විෂ්කම්භය අඩි 45 ක් (මීටර 14) පමණ වන අතර, ස්තූපය තනා තිබෙන උස් වෘත්තාකාර වේදිකාවෙහි (ඇතුල් මළුව) විශ්කම්භය අඩි 132 ක් පමණ වෙයි. ඇතුල් මළුවට පිවිසීම සඳහා දොරටු හතරක් පවතී. මුල් යුගයේදී ස්තූපය සතුව පහත මළුවක්ද පැවැති බව කියැවෙයි.

## අභයගිරි විහාරයේ භික්ෂුණී ආරාමය මෙයයි. written by Sithum Sathtsara
* අටමස්ථානය

## බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුරය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:වටදාගෙවල්
ඇත් පොකුණ

වර්තමානයේ සමාන්‍යයෙන් **ඇත් පොකුණ** ලෙස හැඳින්වෙන **මාස්පොත පොකුණ** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ අනුරාධපුර නගරය තුල, අභයගිරි ස්තූපයට නිරිත දෙස ලංකා‍රාමයට ආසන්නව, ඉදිකොට ඇති පැරණි පොකුණකි.

## නාමය
මෙහි වූ විශාලත්වය නිසාම වර්ථමානයේදී මෙය *ඇත් පොකුණ* ලෙස හැඳින්වූවත්, අතීතයේදී මෙය *මාස්පොත පොකුණ* වශයෙන් හැඳින්වූ බව සඳහන් වෙයි.

## විශාලත්වය
දිගින් මීටර 159 ක් හා පළලින් මීටර 52.7 ක් පමණ වන මෙම පොකුණෙහි ගැඹුර මීටර 9.5 ක් පමණ වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම පොකුණ ලෙස සැලකෙන්නේද, මෙම *ඇත් පොකුණ* වෙයි. පොකුණට ජලය සැපයෙන ප්‍රධාන ජල මාර්ග දෙකක් පවතී. ඉන් එක් මාර්ගයක් ඔස්සේ වර්ථාමානයේදීද පොකුණට, පෙරියන්කුලම වැවෙහි සිට ජලය ගෙන එනු ලබයි. 

අභයගිරිවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පැන් අවශ්‍යතා සපුරණු වස්, මෙම පොකුණ ඉදිකොට තිබූ බව සඳහන් වෙයි.

පළමුවන අග්බෝ රජුගේ කළ නිර්මාණයක් ලෙස හදුන්වන මෙය අභයගිරි ස්තුපයට නිරිත දෙස ලංකාරාමයට ආසන්නව පිහිටා ඇති විහාල පොකුණ දිගින් මිටර් 159 ක්ද පළලින් 52.7 ක් හා ගැඹුරින් මිටර් 9.5 ක්ද වෙයි. එයට දකුණු පැත්තෙන් තවත් ජල මාර්ග දෙකක් ඇති අතර එයින් එක් ජල මාර්ගයකින් විහාල වශයෙන් වර්ෂාව ඇති වන කාල වලදි තවමත් ඇත් පොකුණට ජලය සපයයි. පොකුණට උතුරු පැත්තේ ඇති පෙරිය කුලම වැව පිරෙන විට මේ ජල මාර්ගයෙන් ජලය පොකුණට ලැබේ. එය 1982 දි දක්නට ලැබිණ. පොකුණේ ජලය පිට කිරිමේ ජල පෙරණයක් හා ජල නිග්ගම නාලියක් පොකුණේ දකුණු පැත්තේ නැගෙනහිර කොනේ පතුලෙහි වෙයි. පොකුනට බැසිමට පඩි පේළි කිහිපයක් ඇති අතර දකුනු පැත්තේ පඩි පේලියට ආසන්නව බිසෝ කොටුවක් වෙයි. එතැන දක්වා ඇති ජල මාර්ගයෙන් එන ජලය මේ කොටුවට වැටි වේගය අඩු වි පසුව ගල් කානුවක් දිගේ ගොස් පොකුණ ඉවුරේ සවිකර ඇති ගල් පිහිල්ලට වැටි එම පිහිල්ලෙන් ජලය පොකුනට වැටිමට සලස්වා ඇත.

## මේවාද බලන්න
* කුට්ටම් පොකුණ
* ලොව විශාලතම පෞරාණික තටාකය

ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුරය
ප්‍රවර්ගය:අභයගිරි විහාරය
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
එක්විසි අනේසය

භික්‍ෂූන් වහන්සේලා විසින් ගිහියන් සතුටු කිරීම පිණිස නොකල යුතු කාරනා විසි එකක් විනය පිටකයේ සඳහන්වේ. මෙම කාරනා **එක්විසි අනේසය** නම්වේ.
# ගිහියන්ට හුණු, ලී ආදිය දීම
# මංගල අවමංගල කටයුතු ආදිය සඳහා ගිහියන්ට මල් දීම
# ගිහියන්ට පොල් අතු තල් අතු ආදිය දීම
# ගිහියන්ට ගෙඩි ජාති දීම
# ගිහියන්ට දැහැටි දඬු දීම
# ගිහියන්ට මුව දෝනා පැන් දීම
# ගිහියන්ට නෑමට පැන් දීම
# ගිහියන්ට ඇඟ ගල්වන සුණු (? සබන්) දීම
# ගිහියන්ට ගොඩනැගිලි සඳහා මැටි දීම
# තමා පහත් තත්‍වෙයේ තබා ගිහියන් ට උසස්කොට කථාකිරීම
# ගිහියන්ගේ සිත් ගැනීම සඳහා බොරු සැබෑ මිශ්‍රකොට කීම
# දායකයන්ගේ දරුවන් හුරතල් කිරීම
# ගිහියන්ගේ පණිවුඩ ගමින් ගමට ගෙනයාම
# ගිහියන්ගේ පණිවුඩ ගෙයින් ගෙට ගෙනයාම
# වෙදකම් කිරීම
# ගිහියන්ට වැඩකරදීම
# තමා ලත් දේ ගිහයන්ට දී ගිහියන් සතුදේ තමාට ගැනීම
# අල්ලස් දීම
# ගෙබිම් දැක්වීම
# නැකැත් කීම
# ශරීර ලකෂණ බලා පලාපල කීම

ප්‍රවර්ගය:භික්‍ෂු විනය
වෙරළබඩ වැදි ජනයා

**වෙරළබඩ වැදි ජනයා** හෙවත්  **මූදු වැද්දෝ** යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ  නැගෙනහිර පළාතේ ජීවත්වන වැදි ජන කණ්ඩායමකි. 

ශ්‍රී ලංකාවේ  වැදි ජන කණ්ඩායම් වලින් සුවිශේෂ වන්නේ අනෙක් කණ්ඩයෙම් සිංහල ජන සමාජය ආශ්‍රිතව ජීවත් වීම සමග සිංහල මිශ්‍රිතව වැදි භාෂාව කථා කිරීමත් මොවුන් පමණක් දෙමළ ජාතිකයන් ආශ්‍රිතව ජීවත්වන බැවින් මිශ්‍රව දෙමළ වැදි භාෂාව කථාකිරීමත්ය. 

## ජීවත්වන ප්‍රදේශය
නැඟෙනහිරි පළාතේ නාගරික ප්‍රදේශ වන ත්‍රිකුණාමලය හා මඩකලපුව හා අතර කුඩා වෙරළබඩ ගම්මානවල මොවුහු සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වෙති. කෙසේ වෙතත්, මඩකලපුවට දකුණින් පිහිටි ගම්මාන කිහිපයක් තුළ ද ඔවුන් ගේ ජනාවාස පිහිටා ඇත.

## රැකියා
මසුන් ඇල්ලීම, හේන් ගොවිතැන, වී ගොවිතැන , වෙළෙඳ පොළ සඳහා පැස විවීම සහ කලාතුරකින් කුලී කම්කරු සේවය මගින් ඔවුන් දිවි ගැට ගසා ගනිති.

## සම්භවය
මානව විද්‍යාඥයින් විසින් සැලකෙන්නේ  මොවුන් අඩ වශයෙන්  වැදි ජනයා වෙතින් මෙන්ම, ප්‍රාදේශීය දෙමළ ජනයා වෙතින්ද පැවත එන්නන් බවයි. ඔවුන්ගේ වෙදාර්  ("දඩයම්කරු" යන්නට දෙමළ පදය) අසල්වැසියන් ආදි කාලයෙහි සිටම ප්‍රාදේශීය සමාජ ව්‍යුහයෙහි කොටසක් වශයෙන් පැවති බවට නැගෙනහිර පළාතේ වැසියන් සලකන අතර, සමහරක් වෙදාර් වැඩිහිටියන් විශ්වාස කරනුයේ අතීතයේ කිසියම් කාලයකදී ඔවුන්ගේ මුතුන්මිත්තන් රට අභ්‍යන්තරයෙන් සංක්‍රමණය වූ බවකි. 

## සටහන්
මහනුවර ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර නගරයේ ශ්‍රී දළදා වීදිය, එස්. එබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක සහ හිරගෙදර යන මාවත් එක්කරන අන්තර්මාරුව මධ්‍යයෙහි ඉදිකොට තිබෙන ඔරලෝසු කණුව, **මහනුවර ඔරලෝසු කණුව** ලෙස හැඳින්වෙයි. එය 1947 වසරේ අගෝස්තු මස කඩුගන්නාවේදී හදිසි අනතුරක් හේතුවෙන් මිය ගිය, මොහමඩ් සාකි ඉස්මයිල් නම් වූ සිය පුතණුවන් සිහිවීම පිණිස, 1950 වසරේදී හාජි මොහමඩ් ඉස්මයිල් විසින් ඉදිකරවන ලද්දකි. 

ඔරලෝසු කණුව ඉදිකොට තිබෙන භූමිය මහනුවර මහනගර සභාවෙන් හිමි කර ගෙන තිබූ අතර, ඉදිකිරීම් සඳහා අවශ්‍ය වූ යන්ත්‍ර සූත්‍ර, ද්‍රව්‍ය සහ උපකරණ එක්සත් රාජධානියෙන් රැගෙන ආ බව සඳහන් වෙයි. ඉදිකිරීම් නිමවන ලද ඔරලෝසු කණුව, 1950 වසරේදී එවක ලංකා අග්‍රාමාත්‍යවරයා වූ ඩී.එස්. සේනානායක සහ මහනුවර නගරාධිපති ඊ. එල්. සේනානායක යන මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් විවෘත කරන ලදී.  

මෙම ඔරලෝසු කණුවෙහි වාස්තු නිර්මාණය, එවක මෙරට සිටි දක්ෂ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු ලෙස සැලකූ ෂර්ලි ද අල්විස් මහතා විසින් සිදුකර තිබෙයි.  

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
කඩුගන්නාව අම්බලම

**කඩුගන්නාව අම්බලම** ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි පැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. A1 මහා මාර්ගයේ කොළඹ සිට මහනුවර දක්වා ගමන් කිරීමේදී හමුවන, කඩුගන්නාව වැලමිට වංගුවට මීටර කිහිපයක් මෙපිට පාරේ වම්පසින්, මෙම ඉපැරණි කඩුගන්නාව අම්බලම දැක ගත හැකිවේ.

## ඉදිකිරීම
ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනය යටතේ, 18 වන සියවසේ මුල් යුගයේදී ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැළකෙන මෙම අම්බලමට, මේ වන විට වසර 200ක් වත් සම්පූර්ණ වී ඇතැයි පැවසේ. එකල මෙය, වෙළෙන්දන් හා විවිධ සංචාරකයින්ගේ ගමන් වෙහෙස නිවාලන ප්‍රකට තාවකාලික නවාතැන් පොළක් වූ බව සඳහන් වෙයි.

වර්ථමානයේදී පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුතු ඉදිකිරීමක් ලෙස සළකනු ලබන මෙම අම්බලමෙහි වාස්තු නිර්මාණ කලාව, මහනුවර යුගයේ වාස්තු නිර්මාණ කලාවන්ට සමාන බව දැකගත හැකිවේ.

## ප්‍රතිසංස්කරණය
ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්ථමේන්තුවේද සහය සහිතව මෑතකදී, ශ්‍රී ලංකා සංචාරක අමාත්‍යාංශය විසින් කඩුගන්නාව අම්බලම ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
* 

ප්‍රවර්ගය:අම්බලම්
ප්‍රවර්ගය:කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
උමයංගනා වික්‍රමසිංහ

**උමයංගනා වික්‍රමසිංහ** (1980 ඔක්තෝම්බර් 24) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය ටෙලිනාට්‍ය හා චිත්‍රපට රංගන ශිල්පිණියකි.රංගන ශිල්පිනි මිශෙල් දිල්හාරා ඇගේ සහෝදරියකී.

## මුල් අවදිය
1980 ඔක්තෝම්බර් 24 වනදා උපත ලත් උමයංගනා, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු මිලාගිරිය ශාන්ත පාවුලු බාලිකා විද්‍යාලයෙන් හදාරණ ලදී.

## වෘත්තීය දිවිය
මුල් අවස්ථාවේදී ටීවී දෙරණ නාලිකාවේ ප්‍රවෘත්ති ඉදිරිපත් කරන්නියක ලෙස සිය වෘත්තීය දිවිය ආරම්භ කල උමයංගනා, සිය රංගනයෙන් දායක වූ පළමු ටෙලිනාට්‍ය වූවේ සුදත් රෝහණ මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද *කටු ඉඹුල* ටෙලිනාට්‍යයයි. පසුව *සුන්දරයි ප්‍රේමය* සහ *ඉතිං ඊට පස්සේ* වැනි රූපවාහිනී ටෙලිනාට්‍ය ගණනාවකටම සිය රංගනය එකතු කල උමයංගනා, 2012 වර්ෂයේදී ඩෙන්සිල් ජයවීරගේ 'වස්සානේ සෙනෙහස' චිත්‍රපටියේ රඟපාමින්, ශ්‍රී ලාංකික රිදී තිරයටද පා තබන ලදී.

2010 සුමති ටෙලි සම්මාන උළෙලේදී ඇය, ජනප්‍රියම ටෙලිනාට්‍ය නිළිය සඳහා වූ සුමති සම්මානය හිමිකර ගත්තාය.

## රංගනයන්
## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*උමයංගනා වික්‍රමසිංහ  ඇට් ද ශ්‍රී ලංකා නැෂනල් ෆිල්ම් කෝපරේෂන්
*උමයංගනා වික්‍රමසිංහ ඇට් ද සිංහල සිනමා ඩේටා බේස්

ප්‍රවර්ගය:1980 උපත්
සමනල සංධ්වනිය

**සමනල සංධ්වනිය** චිත්‍රපටය 2013 වර්ෂයේ තිරගතවූ ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි මහතා අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ චිත්‍රපටයකි. උද්දික ප්‍රේමරත්න හා යශෝධා විමලධර්ම ප්‍රධාන රංගනයෙන් දායක වූ මෙය සංගීතමය දෘෂ්‍ය කාව්‍යක් ලෙසත් ප්‍රේම වෘත්තාන්තයක් ලෙසත් වර්ගීකරණය කර ඇත. මෙම චිත්‍රපටය 2013 ඔක්තෝබර් මස 4 දින ඊ.ඒ.පී. මණ්ඩලයේ සිනමාශාලා වල ප්‍රදර්ශනය ආරම්භ කරනලදී.

## කථාව
වාදීෂ දේවමින්ද වික්‍රමනායක (උද්දික ප්‍රේමරත්න) නිර්මාණශීලී හා සංවේදී සංගීතවේදියෙකි. ඔහුගේ පාසල් දිවියේ පටන්ම සංගීත නිර්මාණ ඔහු අතින් නිමවේ. තැපැල්කරුවෙකු අතින් ගිලිහුණු ලිපියක් (පුණ්‍යා විසින් රේවත දිසානායක අය හට තම පෙම ප්‍රකාශ කොට යැවූ ලිපිය) වාදීෂ අතට පත්වීම හා එම ලිපිය නැවත පුණ්‍යා අතට පත් කිරීමට ඔහු සිදුකරන උත්සාහය චිත්‍රපටයෙහි දිගහැරෙයි. අවස්තා දෙකකදී නැවත එම ලිපිය පුණ්‍යා අතට ලබා දීමට ඔහු සිදුකරන උත්සාහය සහ පසුව වාදීශගේ සොහොයුරා අතට ලිපිය පත් වීමත් සමග නැවත ලිපිය දීමටත් පුන්‍යා මුණගැසීමෙන් වළකින ලෙස සොයුරාගෙන් ලබන දැඩි අවවාදයත් කථාව තුල මූලික ලෙස මතුකර දක්වා තිබේ. මෙම සිදුවීමෙන් අනතුරුව වාදිශගේ ළමා කළ ගෙවී ගොස් රටේ ප්‍රසිද්ධ කලාකරුවෙක් ලෙස වසර 21කට පසු ඔහුගේ ජීවිතයේ දෙවන අදියර ගොඩනැගෙන ආකාරය චිත්‍රපටයෙහි පිළිබිඹු කරයි.

## රංගනය
*  පුබුදු චතුරංග 
* යශෝධා විමලධර්ම
* සූර්යා දයාරුවන්
* උද්ධික ප්‍රේමරත්න 
* විල්සන් ගුණරත්න
* චතුරිකා පීරිස්
* දමිතා අබේරත්න
* අනර්කලී ආකර්ෂා

## චිත්‍රපටයේ ගීත
2014 චිබොක් පැහැරගැනීම

2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, නයිජීරියාවේ බෝර්නෝ ප්‍රාන්තයේ (Borno State) චිබොක් (Chibok) නගරයේ පිහිටි, රජයේ ද්වීතීක පාසලක නේවාසිකව සිටි ශිෂ්‍යාවන් 276 දෙනෙකු, එරට ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් වූ බෝකෝ හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් පැහැර ගෙන යනු ලැබූ අතර, එම පැහැරගෙන යාමේ සිදුවීම **2014 චිබොක් පැහැරගැනීම** ලෙස හැඳින්වෙයි.

## පසුබිම
නයිජීරියාවේ ක්‍රියාත්මක ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් වන බෝකෝ හරාම් සංවිධානයේ සාමාජිකයින්, 2010 වර්ෂයේ පටන් එරට පාසල් ඉලක්ක කොට ගෙන ප්‍රහාර දියත් කරන අතර, නයිජීරියානු රජය විසින් සාම්ප්‍රදායික මුස්ලිම් අධ්‍යාපන ක්‍රමයට පටහැනිව, බටහිර අධ්‍යාපන ක්‍රමය දිගටම පවත්වා ගෙන යන්නේ නම්, තව දුරටත් මෙවැනි ප්‍රහාර එල්ල කරන බවට එම ත්‍රස්ත සංවිධානයේ ප්‍රකාශකයෙකු විසින් මීට පෙර අනතුරු අඟවා තිබුණි. ගැහැණු දරුවන් ඉගෙන ගැනීම සිදුනොකල යුතු බවත්, ඔවුන් ඉවුම් පිහුම් කරන්නියන් හා ලිංගික වහලියන් ලෙස ජීවත් විය යුතු බවත්, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ නියමය වී තිබුණි. එම වසරේම මාර්තුවේදී, Giwa හමුදා බැරැක්කයකට පහර දුන් ඔවුන් එහි රඳවා සිටි සටන්කාමීන් පිරිසක් නිදහස් කර ගන්නා ලදී. 2014 වර්ෂය තුල මැයි මස වන විට පමණක්, බෝකො හරාම් ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මරණ 4,000 ක් පමණ සිදු කර ඇතැයි චෝදනා එල්ල වී තිබෙයි.

## සිදුවීම
2014 අප්‍රියෙල් මස 14–15 යන දින අතර රාත්‍රී කාලයේදී, චිබොක් නගරයේ පිහිටි අදාල රජයේ ද්විතීක බාලිකා පාසල වෙත කඩා වැදුණු ත්‍රස්තවාදීන්, පාසලේ සිටි මුරකරුවන්ටද වෙඩි තබා එහි වූ ගැහැණු දරුවන් සමූහයක්, ට්‍රක් රථයක පටවා ගෙන සම්බිසා (Sambisa Forest) වනාන්තරයට පලා ගිය බව සඳහන් වෙයි. පලා යාමට ප්‍රථම චිල්බොක් හී තුබූ නිවාස කීපයකටද ඔවුහූ, ගිනි තබා විනාශ කොට දමා තිබුණි. තවත් වාර්ථාවන්ට අනූව පැහැරගත් සිසුවියන් පිරිසක් දේශසීමා හරහා, අවට චැඩ් සහ කැමරූන්, දේශයන් වෙත රැගෙන ගිය බවට, සම්බිසා වනය ආශ්‍රිතව ජීවත් වන ගම්වැසියන් දුටු බවට සඳහන් වෙයි. තම දියණියන්ගෙන් පළිගනු ඇතැයි බියවී සිටින, වින්දිතයන්ගේ දෙමව්පියෝ මේ ගැන ප්‍රසිද්ධයේ කථා කිරීමට මැලිවන බව පැවසෙයි. මැයි 3 සහ 4 වන විට, මෙම ගැහැණු දරුවන් බේරා දෙන ලෙස ඉල්ලමින් ලෝස් ඇන්ජලිස් සහ ලන්ඩන් හීද උද්ඝෝෂණ දියත් වූ අතර, ලොව පුරා ට්විටර් හරහාද මේ සම්බන්ධව අවධානය යොමු විණි.

මැයි 2 වනදා පොලීසිය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ බාලිකාවන්ගේ නිවැරදි ප්‍රමාණය පැහැදිලි නැති බව කියා සිටින ලදී.  මැයි 4 වැනිදා, එනම් පැහැර ගැනීම සිදුවී සති 3 කට ආසන්න කාලයක් ගෙවුනු තැන, නයිජීරියාවේ ජනපති ගුඩ්ලක් ජොනතන් මේ සිදුවීම සම්බන්ධව ප්‍රථම වරට ප්‍රසිද්ධියේ කථා කරමින් කියා සිටියේ, පැහැර ගැණුනු ගැහැණු දරුවන් බේරා ගැනීමට ඔහුගේ රජය හැකි සෑම දේම කරන බවයි.  ගැහැණුන් පාසල් නොයා යුතු බවත්, ඒ වෙනුවට ඔවුන් විවාහ විය යුතු බවත්, එම විඩියෝ පටයේ තව දුරටත් සඳහන් විණි. කෙසේ නමුදු මෙම විඩියෝ පටය, පැහැර ගැනීමට ලක්වූ දරුවන් විකුණා තිබෙන බවට පලවූ වාර්ථා නිකුත්වීමට ප්‍රථමව හෝ පසුව නිර්මාණය කල එකක්දැයි යන්න නිශ්චිතව පැහැදිලි නැත. අත්ලාන්තික් කවුන්සිලයේ අධ්‍යක්ෂක ජේ. පීටර් ද ප්‍රකාශ කර සිටියේ "පැහැර ගත් නිවැරදි සංඛාවවත් ලබාගැනීමට නයිජීරියානු රජය අපොහොසත් වීම, තවදුරටත් ඔවුන්ගේ ආණ්ඩු පද්ධතියේ අසමත්කම දැඩිලෙස ප්‍රත්‍යක්ෂ කරන බවයි".

## සිදුවීම සම්බන්ධව කාලානුරූපි තොරතුරු
## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*ද ෆොගොටන් වන්ස් ප්‍රොජෙක්ට්  ෆීචර්ස් ඇන් ඇක්ටිවිස්ට්-ලෙඩ් කැම්පේන් ෆෝර් ද රෙස්කියු ඔෆ් ද ස්ටුඩන්ට්ස්
*@BringGirlsBack - අ ට්ව්ටර් චැනල් ඩිවෝටඩ් ටු ද කිඩ්නැප්ඩ් ස්ටුඩන්ට්ස්
*වයි ඉස් ද මීඩියා ඉග්නරිං 200 මිසිං ගල්ස්? (Salon.com)

ප්‍රවර්ගය:2014 නයිජීරියාව
ප්‍රවර්ගය:පැහැර ගැනීම්
දමිතා අබේරත්න

**සේධවි මුදියන්සේලාගේ දමිතා බුද්ධිනී අබේරත්න බණ්ඩාර** (උපත 14 සැප්තැම්බර් 1975), **දමිතා අබේරත්න** ලෙස ජනප්‍රිය, ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට සහ ටෙලිනාට්‍ය නිළියක හා දේශපාලනඥවරියකි.

## මුල් අවධිය
දමිතා, ඇගේ අධ්‍යාපන කටයුතු නුගේගොඩ සමුද්‍රදේවි බාලිකා විද්‍යාලයෙනුත්, මිලාගිරිය ශාන්ත පාවුළු විද්‍යාලයෙනුත් හදාරණ ලදී.

## වෘත්තීය දිවිය
1987 වසරේදී (ඇයට වයස අවුරුදු 8ක් පමණ කාලයේදී) *පස්සෙ ගෙනා මනමාලී* ටෙලිනාට්‍යයේ රංගනයට එක්වෙමින් දමිතා සිය කලා දිවිය කුඩා කලදීම ඇරඹුවාය. පසුව 1993 වසරේදී තිරගත වූ අයි. හේවාවසම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද *මීහරකා* චිත්‍රපටය, දමිතාගේ රංගනය ශ්‍රී ලංකා රිදී තිරයට මුහුකල මුල්ම චිත්‍රපටිය ලෙස සඳහන් වෙයි. 2003 වසරේදී දමිතා රංගනයෙන් දායක වූ ඉනෝකා සත්‍යාංගනීගේ *සුළං කිරිල්ලී* චිත්‍රපටිය, ඇගේ රංගන දිවියේ සුවිශේෂී සනිටුහනක් සළකුණු කල සංධිස්ථානයක් ලෙස හැඳින්වේ. මෙම සුළං කිරිල්ලී චිත්‍රපටියේ සිදුකල විශිෂ්ඨ රංගනය හේතුවෙන් දමිතාට, දේශීය මෙන්ම ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලවල් හීදී සම්මාන රැසක් හිමිවිය.

## අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ මතභේද 
2012 වසරේදී නෙත් එෆ්.එම්. බැලුම්ගල ගුවන්විදුලිය මගින් විකාශය වූ වැඩසටහනක් මගින් දමිතා හා අතිපූජ්‍ය රුවන්වැල්ලේ සෝභිත හිමියන් අතර ඇතිවූ රහසිගත ප්‍රේම සම්බන්දයක් පිළිබඳ තතු මහජනතාවට නිරාවරණය විය. සෝභිත හිමියන් පුද්ගලික ලේකම්වරියක බඳවා ගැනීමට තැත් කරන අසභ්‍ය හඬපටි කිහිපයක්ද මෙම වකවානුවේදී විකාශය විය.

2013 වසරේදී රංගන ශිල්පිනී සේමිණී ඉද්දමල්ගොඩ, රන් එෆ්.එම් නාලිකාව සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් තමන්ට අපහාස කළ බව පවසමින් රුපියල් මිලියන 50 ක මුදලක් ඉල්ලා දමිතාට එරෙහිව නඩු පවරන ලදී. 2014 දී දමිතා පෙරලා ඇයට අපහාස කළ බවට සේමිණීගෙන් රුපියල් මිලියන 100 ක වන්දියක් ඉල්ලා නඩු පවරන ලදී. මෙම නඩුව 2014 පෙබරවාරි 24 දින කොළඹ දිසා අධිකරණයේදී කැඳවන ලදී. 2014 ඔක්තෝබර් 14 දින, දෙදෙනාම ඔවුන්ගේ සිවිල් නඩු ඉල්ලා අස්කර ගත්හ.

2015 නොවැම්බර් 5 වැනි දින ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය වංචා දූෂණ පිළිබඳ පැමිණිල්ලක් හේතුවෙන් ප්‍රකාශයක් ලබා දෙන ලෙස ඇයගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. දමිතා බරපතල වංචා, දූෂණ සහ බලය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම සහ රාජ්‍ය සම්පත් සහ වරප්‍රසාද විමර්ශනය කිරීමේ සහ විමර්ශනය කිරීමේ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසමට ගොස් සංදර්ශනයක් සඳහා ආහාර සැපයීමේ අක්‍රමිකතාවක් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රකාශයක් කළා ය.

2022 වසරේදී, 2022 ශ්‍රී ලංකාවේ විරෝධතා අතරතුර ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට බලහත්කාරයෙන් ඇතුළු වී පොලිස් නිලධාරීන්ගේ රාජකාරියට බාධා කිරීම සම්බන්ධයෙන් දමිතා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන සිරගත කරන ලදී.

2024 පෙබරවාරි මාසයේදී සංගීතවේදී ඉරාජ් වීරරත්නයන් විසින් දමිතා තෙරපිවරියක ලෙස සම්බාහන මධ්‍යස්ථානයක නියැළි අවස්ථාවකදී සිදුවූ අපවාදයක් හෙළිදරව් කළ අතර  මාස දෙකකට පසුව, දකුණු කොරියාවෙහි රැකියා අවස්ථා ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වී ව්‍යාජ ලෙස රුපියල් මිලියන 3 ක් වංචාකිරීම සම්බන්ධයෙන් දමිතා සහ ඇගේ සහකරු අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.

## රංගනයන්
## ටෙලිනාට්‍ය
* *අනන්තා*
* *ගැමුණු මහරජ*
* *තත්පරයක් දෙන්න*
* *දඩුබස්නාමානය*
* *බට්ටි*
* *රිදී තාරකා*
* *ස්වයංජාත*
* *සුවඳ ඔබයි අම්මේ*

## සම්මාන
## මූලාශ‍්‍ර 
## බාහිර සබැඳි
*දමිතා අබේරත්න'ස් බයෝග්‍රැෆි ඉන් සිංහල සිනමා ඩේටාබේස්
*
*ශ්‍රී ලංකා ජාතික චිත්‍රපටි සංස්ථාව - නිල වෙබ් අඩවිය 
*
*"සුළං කිරිල්ලී" (සිංහල) 
*සත්‍යාංගනී ඔෆ් "වින්ඩ් බර්ඩ්'ස්" ෆේම් ක්ලේම්ස් විංග්ස් 

ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්
ප්‍රවර්ගය:නිළියන්
ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය සඳහා ළමුන් යොදාගැනීම

1983දී ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය ඇරඹීමත් හා සමගම, ජාත්‍යන්තර අවධානයට පාත්‍රවූ ගැටළුවක් බවට **ත්‍රස්තවාදය සඳහා ළමුන් යොදාගැනීම** පත් විය.
## දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි විසින් ත්‍රස්තවාදය සඳහා ළමුන් යොදාගැනීම
අවුරුදු 18 ට අඩු වයසැති ළමුන් බඳවාගැනීම පිළිබඳ දශක 3ක කාලයක් පෙරමුණ ගෙන සිටියේ  දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයයි. .

## දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ කරුණා පාර්ශවය විසින් ත්‍රස්තවාදය සඳහා ළමුන් යොදාගැනීම
දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි  සංවිධානයෙන් කැඩීගිය කරුණා පාර්ශවයද ත්‍රස්තවාදය අතහැරීමට පෙර වසරක පමණ කාලයක් ළමුන් යොදාගැනීම සිදුකරඇත.

## ත්‍රස්තවාදය සඳහා ළමුන් පුහුණුකල අයෙකු ඔස්ට්‍රේලියාවේ සරණාගත බව ඉල්ලාසිටීම
ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදය සඳහා ළමුන් පුහුණුකල කාන්තාවක් පසුව ඔස්ට්‍රේලියාවේ සරණාගත බව ඉල්ලාසිටීන ලදී. 

## පුනුරුත්තාපනය
ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මුදවා ගත් ළමුන් පුනුරුත්තාපනය කර යලි සමාජගත කෙරිනි. 

## ආශ්‍රිත ලිපි
* දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර යොමු
* මානුෂික මෙහෙයුම් හේතුවෙන් එල්.ටී.ටී.ඊ. ළමා සොල්දාදුවන් ගණන අඩුවෙලා - හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස් 
* එල්.ටී.ටී.ඊ ළමා සොල්දාදුවන් 58 දෙනෙකු භාර වේ
ද්වි-කවුළු ජාලය

thumb|180px|right|රූප සටහන&nbsp;1: සංකේත අර්ථ දැක්වීම් හා සමගින් නිදසුන් ද්වි-කවුළු ජාලයන්. **කවුළු අවශ්‍යතාව** සපිරුණු බව සටහන් කර ගන්න: එක් එක් කවුළුව වෙත ගලන්නේ සහ එය වෙතින් ඉකුත් වන්නේ එකම ධාරාවකි.
**ද්වි-කවුළු ජාලයක්** (**සිව්-කවුළු ජාල** හෝ  **චතූර්අග්‍ර** වර්ගයකි) යනු, බාහිර පරිපථ හා සම්බන්ධ කිරීමට අග්‍ර   *යුගල*  දෙකක් සහිතවූ විද්‍යුත් ජාලයක් (පරිපථයක්) හෝ මෙවලමකි.
චාල්ස් ඇන්තනී සේනාංකය

**චාල්ස් ඇන්තනී සේනාංකය** යනු,  දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදී සවිධානයේ මුල්ම ගතානුගතික සටන් කණ්ඩායම වෙයි. 1991 අප්‍රේල් 10 දිනදී එය ඇරඹුනු අතර, කර්නල් බල්රාජ් යටතේ මූලික පුහුණුව ලබා දෙන ලදි.  මෙය, දෙමළ කොටි සංවිධානයේ පැරණිම සහ අතිශයින් පුහුණු කරන ලද පාබළ ඒකක අතුරින් එකක් වෙයි. ශ්‍රී ලාංකික යුද්ධ හමුදාවට (SLA) එරෙහිව සටන් කෙරුණු   ජයසිකුරු මෙහෙයුම, මුලතිවු සටන, කිලිනොච්චි සටන සහ  දෙවන අලිමංකඩ සටන ආදි බොහෝ ගතානුගතික සටන් සඳහා එය සහභාගී වී ඇත.  

අලිමංකඩ බිඳ වැටීමත් හා සමගම,   සංකීර්ණ හමුදාමය යුද්ධ අභ්‍යාසන්හි නිරතවිය හැකි එකම රාජ්‍ය-නොවන හමුදාමය බලකාය බවට කොටි සංවිධානය පත් කිරීමට  චාල්ස් ඇන්තනී සේනාංකය විසින් සමත් වූ බවට හමුදා විශ්ලේෂකයෝ පැවසූහ.  2000 වසරෙහි අප්‍රේල් මාසයේදී දෙමළ කොටි සංවිධානය විසින් අලිමංකඩ  කඳවුර අත්පත් කර ගැනුමට මාස කිහිපයකට පෙර එම ආරක්ෂක බලකොටුව වෙත පැමිණි එජ යුද්ධ හමුදා නිලධාරියෙකු විසින් පවසා තිබුණේ එය  "බිඳ හෙළිය නොහැකි" බවකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය වෙතින් බිහිවූ  චාල්ස් ලූකස් ඇන්තනී නමැත්තා, දෙඊවිකො  සංවිධානයේ නායකව සිටි වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්ගේ සඹිපතම සහායෙකුව සිටි අතර, 1983 ජූලි 15 දිනදී මේසාලෙයිදී  ශ්‍රී ලාංකික යුද්ධ හමුදා සොල්දාදුවන් හා සමගින් ඇතිවූ  දැඩි සටනකින් පසුව මිය ගියේය.  ඔහුගේ සමීප මිතුරාට උපහාර වශයෙන්, ප්‍රභාකරන් විසින් චාල්ස් ඇන්තනී සේනාංකය නම් කෙරිණි.

## මෙයද බලන්න 
* දෙමළ කොටි

## ආශ්‍රිත
ගෝපාලස්වාමි මහේන්ද්‍රරාජා

**ගෝපාලස්වාමි මහේන්ද්‍රරාජා** (1956 &ndash; 28 දෙසැම්බර් 1994), නොහොත් **මහත්තයා** යනු දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්ත සංවිධානයේ හිටපු නායකයෙකි. ඔහු ඉන්දියාවේ රෝ (RAW) ඔත්තු සේවය වෙත, රහස් තොරතුරු ලබාදීම සම්බන්ධව වැරදිකරුවෙකු වූ නිසා, එල්ටීටීඊ සංවිධානය අතින් ඝාතනයට ලක්විය.

## මුල් අවදිය
1956 වසරේදී මෙරට පේදුරු තුඩුවේදී උපන් මහේන්ද්‍රරාජා, එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත නායක වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්ගේ ඥාතියෙකු වූ බව පැවසෙයි.

## එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානය සමග 
1978 වසරේදී එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානය සමග එකතු වූ බව කියන මහේන්ද්‍රරාජා, පසුව 1987 වසරේදී එහි නියෝජ්‍ය නායකයා බවට පත්විය. 1989 වසරේදී ඔහු, මෙරට වැඩිකලක් නොපැවැති එල්ටීටීඊ සංවිධානයේ දේශපාලන පක්ෂය වූ විමුක්ති කොටීන්ගේ ජනතා පෙරමුණේද (People's Front of Liberation Tigers) නායකයා බවට පත්විය.

එල්ටීටීඊ නායක ප්‍රභාකරන් 1986 වසර තෙක් ඉන්දියාවේ රැඳී සිටි සමයේ, මෙරට තුල එල්ටීටීඊ ප්‍රහාර දියත් කිරීමට මූලිකත්වය ගත් අයෙක් ලෙස මහේන්ද්‍රරාජා සැළකෙයි. 1989 අගභාගයේ ප්‍රභාකරන් නැවත ලංකාවට පැමිණෙන විට, එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයේ දෙවන අණ දෙන්නා බවට මහේන්ද්‍රරාජා පත්ව සිටි බව පැවසෙයි.

තවද 1986 වසරේදී යාපනය විශ්වවිද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යයෙකු වූ විජේදරන් (Vijetharan) නැමැත්තෙකු, කිට්ටුගේ කල්ලිය අතින් ඝාතනය වීමත් සමග, එල්ටීටීඊ සංවිධානය හා යාපනය විශ්වවිද්‍යාලය අතර ගොඩනැගුණු ආරවුල විමසීම පිණිස, ප්‍රභාකරන් විසින් යාපනයට යවනු ලැබුවේද මහේන්ද්‍රරාජා බවට සඳහන් වෙයි.

## ඝාතනය වීම 
මහේන්ද්‍රරාජා ඉන්දියාවේ රෝ (RAW) ඔත්තු සේවය වෙත රහසේ තොරතුරු පිටමන් කරන්නෙක් බවට, පසු කාලීනව වේළුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන් සහ පොට්ටු අම්මාන් විසින් හෙළිකර ගැණුනි. මේ නිසා ඔහුව සංවිධානයෙන් නෙරපා හැරීමට ප්‍රභාකරන් හට වුවමනා වූ අතර, ඒ අනූව 1992 වසරේදී ඉසිලූ තනතුරු වලින් මහේන්ද්‍රරාජාව පහ කර දැමීමට ක්‍රියා කෙරිණි. 1993 දී එල්ටීටීඊ සංවිධානය ඔහුව සිය රැඳවුම් භාරයට යටත් කෙරූ අතර, 1994 දෙසැම්බර් 28 වන දිනදී එල්ටීටීඊ ය විසින්ම ඔහුව ඝාතනය කර දමන ලදී.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/DI07Df01.html 

ප්‍රවර්ගය:1956 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1994 මරණ
ගිරුවා අම්බලම

**ගිරුවා අම්බලම** ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය අළුත්නුවර දැඩිමුණ්ඩ දේවාල භූමි පරිශ්‍රයේ ඉදිකොට තිබෙයි.

## ඉදිකිරීම
දෙවන පරාක්‍රමභාහු රජුගේ (ක්‍රි.ව. 1236-1276) අගමෙහෙසිය වූ සුනේත්‍රාදේවී බිසව විසින්, අලුත්නුවරට පැමිණෙන බැතිමතුන් සහ මහ මග ගමන්කරන්නන්ගේ පහසුව සැළසීම උදෙසා, මෙම අම්බලම ඉදිකල බව සඳහන් වෙයි.

අම්බලමෙහි වහල ගල් කණු 16ක් මත රඳවා තිබෙන අතර, එම කුළුණු පළමු බුවනෙකභාහු රජුගේ සමයට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ

## සංරක්ෂණය
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින්, මෙම අම්බලම සංරක්ෂණය කිරීමට පියවර යොදා තිබෙයි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අම්බලම්
ප්‍රවර්ගය:කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
තල්දූවේ සෝමාරාම

**තල්දූවේ සෝමාරාම හිමි**  නමින් භික්ෂුවක්ව සිටි ක්‍රි.ව.1959 දී එවකට ලංකාවෙහි අග්‍රාමාත්‍යය එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක වෙඩි තබා ඝාතනයකල බවට අධිකරණය මගින් තීන්දුකර එල්ලා මරාදමනු ලැබූයේ පසුව **තල්දූවේ සෝමාරාම** ලෙසින් ප්‍රකට වුනු **තල්දූවේ රතුගම රාලලාගේ වේරිස් සිංඤ්ඤෝ** වේ. (1915&ndash;1962) විසිනි. 

## මුල් ජීවිතය 
ඉසෝ හාමි සහ රතුගම රාලලාගේ ඩයිරිස් අප්පුහාමි යන අයට දාව, 1915 අගෝස්තු 27 දිනදී තල්දූවේ රතුගම රාලලාගේ වේරිස් සිංඤ්ඤෝ උපන්හ.  14 වියැති වත්ම, 1929 ජනවාරි 20 දිනදී  සාමනේර බව ලද ඔහු, අධ්‍යාපනය ලද්දේ තල්දූව ඉහළ පාසැල වෙතිනි. තෙරණුවක් ලෙසින් 1936 ජූනි 25 දිනදී  මහනුවරදී ඔහු  උපසම්පදාව ලද බව කියැවේ.

## ඝාතනය 
කැලණිය රජ මහා විහාරයේ විහාරාධිපති ලෙසින් වැඩ විසූ, මාපිටිගම බුද්ධරක්ඛිත තෙරණුවන් විසින් කුමන්ත්‍රණය වෙත අමාරුවෙන් නම්මා ගත් බවට පැවසෙන,   සෝමාරාම කෙරණුවෝ, අග්‍රාමාත්‍යවරයා ඝාතනය කිරීමට අකමැත්තෙන් කැමැත්ත පළ කළේ, "රට, ජාතිය හා ආගමට හොඳක් සිදු කිරීමටය ".

## නිදොස් බවට මතය
එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක ඝාතනය මොහු විසින් සිදු නොකල බවත් එය සිදු කලේ ඔසී කොරයා බවටත් විකල්ප මතයක් ඇත.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* ඔසී කොරයා
## අධෝ සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:උපැවදි පුද්ගලයෝ
ප්‍රවර්ගය:එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක ඝාතනය
ප්‍රවර්ගය:1915 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1962 මරණ
බොරැල්ල

**බොරැල්ල** (කොළඹ 8) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි විශාලතම උපනගරය වේ.

එය ප්‍රධාන වශයෙන් බහු-ආගමික සහ බහු-වාර්ගික පිරිසක් ජීවත් වන නගරයක් වන අතර, මෙම ප්‍රදේශ තුළ වැඩි වශයෙන් සිංහල සහ දමිළ ජාතිකයින් වාසය කරයි.

## නගරයේ පිහිටි පාසල්
* වෙස්ලි විද්‍යාලය
* බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය
* දේවි බාලිකා විද්‍යාලය
* සී. ඩබ්. ඩබ්. කන්නංගර විද්‍යාලය
* සුසමය වර්ධන මහා විද්‍යාලය
* රත්නාවලී බාලිකා මහා විද්‍යාලය
* ඩී. එස්. සේනානායක විද්‍යාලය

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මහනුවර නගර ශාලාව

ශ්‍රී ලංකාවේ, මහනුවර මහනගර සභාව සහ මහනුවර නගරාධිපති නිල කාර්යාලය ස්ථාපනය කොට තිබෙන ප්‍රධාන මූලස්ථාන ගොඩනැගිල්ල **මහනුවර නගර ශාලාව** ලෙස හැඳින්වෙයි.

## ඉතිහාසය
එකල *දුනුවිල වලව්ව* ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මෙම ගොඩනැගිල්ල, 1870 වසරේදී මහනුවර මහනගර සභාව විසින් සිය නගර ශාලාව පිහිටුවීම පිණිස අයත් කර ගත් බව සඳහන් වෙයි.

## මේවාද බලන්න
*කොළඹ නගර ශාලාව

## බාහිර සබැඳි
*ද හිස්ට්‍රි ඔෆ් ද මුනිසිපල් කවුන්සිල්
යාපනය ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය නගර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන **යාපනය ඔරලෝසු කණුව** එරට ඇති පැරණි ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ. එය යාපනය නගරයෙහි ඉදිකොට තිබෙන සුවිශේෂ නගර සළකුණක් ලෙසද හැඳින්වෙයි.

වේල්සයේ කුමරු ඇල්බට් එඩ්වර්ඩ් විසින් 1875 වසරේදී සිදුකල, ලංකා සංචාරය සිහිවීම පිණිස මෙම ඔරලෝසු කණුව ඉදිකෙරිණි.

## අතීතය
1875 වසරේදී එවක වේල්සයේ කුමරු වූ ඇල්බට් එඩ්වර්ඩ් ලංකාව තුල නිල සංචාරයක් සිදුකිරීමට නියමිත බැව් සැළවීමත් සමග, යාපනය වෙනුවෙන් වේල්සයේ කුමරු පිළිගැනීම සඳහා කමිටුවක් නිර්මාණය කර ගැණුනි. එම කමිටුව විසින්, පිළිගැනීම් කටයුතු සිදුකිරීම සඳහා රු. 10,000 ක පමණ අරමුදල් ප්‍රමාණයක් එක්රැස්කර ගන්නා ලදී. රැස්කරගත් මුදලින් කමිටුව රිදී මංජුසාවක් සහ ආභරණ කට්ටලයක් මිලදී ගත් අතර, එම ත්‍යාගය 1875 වසරේ දෙසැම්බර් 1 වැනි දින කොළඹදී ඇල්බට් කුමාරයාට පිරිනමන ලදී.

කෙසේ වෙතත් කමිටුව මගින් රැස් කර ගත් මුදලින් තවත් රු. 6,000 පමණ මුදල් ප්‍රමාණයක් ඉතිරි වූ නිසා, එම මුදල් භාවිතා කොට ඇල්බට් කුමරුගේ ලංකා ගමන සිහිවීම පිණිස ස්මාරකයක් තැනිය යුතු යැයි අදහස් වූ අතර, 1880 ජූලි මස 1 වැනිදා යාපනය කච්චේරියේ තිබූ රැස්වීමකදී, එම මුදලින් යාපනය නගර මධ්‍යයෙහි ඔරලෝසු කණුවක් ඉදිකල යුතු බවට තීරණය විණි. ඒ සඳහා තවත් රු. 4,000 ක පමණ මුදල් ප්‍රමාණයක්ද, දේශීය දායකයන්ගෙන් උපයා ගැණුනි.

ඔරලෝසු කණුවෙහි ආකෘතිය නිර්මාණය කිරීම, රජයේ නිර්මාණ ශිල්පියෙකු වූ ජේ. ජී. ස්මිදර් (J. G. Smither) විසින් සිදුකෙරිණි. එවක බ්‍රිතාන්‍ය ලංකා ආණ්ඩුකාරවරයා වූ ජේම්ස් රොබට් (James Robert Longden), කණුව සඳහා ඔරලෝසුව ලබා දුන් බව පැවසෙයි.

## පරිහානියට පත්වීම
1980 දශකයේදී ශ්‍රී ලංකාව තුල දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදය නැගී සිටීමත් සමගම, යාපනය නගරයද ක්‍රමයෙන් පිරිහීමට ලක්වූ අතර, නගරයේ තිබූ අනෙකුත් දේපල වලට හානි සිදුවූවා සේම ඔරලෝසු කණුවටද, ත්‍රස්තවාදී බලපෑම් නිසා හානි සිදුවිය.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
පාමංකඩ

**පාමංකඩ** (කොළඹ 6) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි උපනගරයකි.

## සංචාරක ආකර්ෂණ
*පාමංකඩ බලපොකුණ - පුරාණ බලපොකුණ රජ මහා විහාර පරිශ්‍රයෙහි පිහිටි ස්වභාවික පොකුණක් වූ පාමංකඩ බලපොකුණ, හයවන පරාක්‍රමබාහු රජ දවස ඔහුගේ බටයන් විසින් සිය ජල අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා ලදැයි පැවසේ.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුම

ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යය  එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දෙමළ දේශපාලන පක්ෂයේ නායක එස්. ජේ. වී. චෙල්වනායගම් අතර 1957 ජූලි 26 දිනදී අත්සන් තැබුණු එකඟතාවයක් **බණ්ඩාරනායක-චෙල්වනායගම් ගිවිසුම** නමින් හැඳින්වෙයි.
මෝදර

**මෝදර** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි උපනගරයක් වේ. 

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ගංගාවක් වන කැළණි ගඟ මුහුදට ගලා බසින්නේද මෝදර ප්‍රදේශය හරහා වෙයි.

කොළඔ නගරයට උතුරින් වුද කැළණි නදිය සාගරය වෙත ගලා බසින ස්ථානය "මුවදොර" වදනින් ජන ව්‍යාහාරයට එක් වුයේ මෝදර විලසටය, ලංකාවේ. කොළඔ වනාහි සුප්‍රකට වෙළෙද මධ්‍යස්ථානයකි, තොටුපළකි. පෘතුග්‍රීසි යුගයට පෙර ලක්දිව සෙසු ප්‍රදේශවලට මෙන් පර්සියානු, රෝම, අරාබි ආදි පෙරදිග ජාතීන්ගේ ආගමනයටත් සමග වෙළෙද සබදතා මෙන්ම ආගමික සබදතා වර්ධනය වු බව සදහන් වේ.  

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බොරලැස්ගමුව

**බොරලැස්ගමුව** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි. එය කොළඹ-හොරණ මාර්ගයේ, කොළඹ සිට කිලෝ මීටර 14 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. එහි පිහිටි බොරලැස්ගමුව හන්දිය සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ *නාගස් හන්දිය* ලෙසයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම පිඟන් මැටි නිධිය පිහිටා තිබෙන්නේද බොරලැස්ගමුව තුල වෙයි. 

## සංචාරක ආකර්ෂණ
*බෙල්ලන්විල විහාරය - සිංහල බෝධිවංශයෙහි දැක්වෙන පරිදි, ලෝකයේ පැරණිතම ලේඛනගත වෘක්‍ෂය වන හා ක්‍රිස්තු පූර්ව තෙවන සියව‍ස යුගයෙහි අනුරාධපුරයෙහි රෝපණය කරන ලද්දාවූ ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ දෙවන අංකුර පෙළට අයත් දෙතිස් ඵලරුක බෝධීන් වහන්සේ නමක් බෙල්ලන්විල විහාරයේ රෝපණය කොට තිබේ.
*බොරලැස්ගමුව වැව - බෝරලැස්ගමුව පිහිටි වැවකි.
*අත්තිඩිය කුරුළු පාරාදීසය - ස්වභාවික කුරුළු පාරාදීසයක් වේ.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
*බොරලැස්ගමුව සවිස්තරාත්මක සිතියම

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ඔසී කොරයා

**ඔසී කොරයා** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මීගමුව ආසන්න දාගොන්නේ ජීවත්වූ අරක්කු ව්‍යාපාරිකයෙක් සහ දාමරිකයෙකි. 

## ව්‍යාපාර
තැබෑරුම් හිමියෙක්වූ ඔසී කොරයාගේ අරක්කු රේන්දය හලාවත දක්වා වෙරළබඩ තීරුව විය.

## එල්ලව තිබූ ප්‍රධාන චෝදනා
# කොල්ලුපිටියේදී දඹරාවේ රතනසාර හිමියන්ට වෙඩි වැදුණු භාෂා පෙළපාළිය දියත් වූ 1966 ජනවාරි 8 වැනි දින  පෙළපාළිකරුවන් යට කරමින් මෝටර් රථයක් පැදවීම
# හිස බූගා කොට කලිසමක් හැඳ සිවුර පොරවා සිට එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක අගමැතිවරයාට වෙඩි පහර එල්ලවීමත් සමඟ සිවුර ගලවා තාප්පයට උඩින් පැන 'වැඩේ හරි මචං' කියා නවතා තිබූ මෝටර් රථයක නැඟී පලායාම (යාබද නිවෙසක මෙහෙකාර ස්ත්‍රියක වූ රොසලින් නමැති අයගේ සාක්‍ෂිය) සහ පසු  දිනක පසු හිස බූගා සිටියදීම කතරගමදී අගමැති ඝාතනය සඳහා වූ බාරය ඔප්පු කිරීම.
# ප්‍රසිද්ධ උත්සවයකදී පිස්තෝලයක් පෙන්වමින් කරුණාරත්න අබේසේකරට නිවේදනය කිරීම නවතා ගාමිණී ෆොන්සේකාට නිවේදනය සඳහා යාමට කීම 
 මෙම කිසිදු චෝදනාවක් කිසිවිටක පොලිසිය විසින් හෝ අධිකරණය විසින් විභාග කර නැත.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* අරක්කු රේන්ද
* දඹරාවේ රතනසාර හිමි
* තල්දූවේ සෝමාරාම
* එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක

## වැඩිදුර කියවීම්
* ඔසී කොරයා හිස බූ ගායී 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක ඝාතනය
එ්බ්‍රහම් ලින්කන්ගේ ලෝ ප්‍රකට ලිපිය

**හිටපු ඇමරිකානු ජනාධිපති ඒබ්‍රහම් ලින්කන් ජනාධිපතිවරයා විසින් සිය පුතුගේ ගුරුතුමිය වෙත යවන ලද ලෝක ප්‍රකට ලිපිය**''

ඔහු උගතෙක් විය යුතු බව දනිමි.
සියළු මිනිසුන් සාධාරණ නැත.
සත්‍යවාදීද නැත.
නමුත්,
සෑම නොමිනිසෙකුටම වීරයෙක්ද,
ආත්මාර්ථකාමී දේශපාලකයෙකුටම
කැපවුණු නායකයෙක්ද,
සෑම සතුරෙකුටම සහෘදයෙක්ද,
සිටින බවත්
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

ඊර්ෂ්‍යාවෙන් ඉවතට ඔහු මෙහෙයවා
සන්සුන් ව සතුටේ රසය විඳගැනීමටත්,
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

දුර්වලයා තලා පෙලන්නා,
වැඩිකල් නොගොස් ඒ සඳහා
පසු තැවෙන බව
ඔහුටම තේරුම් ගැනීමට ඉඩ හරිනු මැනවි.

පෙ‍ාත්පත් වල සැඟවුණු ආශ්චර්යය
ඔහුට උගන්වන ගමන්ම
අහසේ පියා සලන කුරුල්ලාගේ
සදාතනික මුණු මුණුවේද,
හරිත කඳු වැටි අසබඩ
විල්ගොමුවල විහඟ, මී මැසි නාදයේ ද,
අසිරිය විඳ ගැනීමට
නිදහස ඔහු හට ලබා දුන මැනවි.

දයාබර ගුරුතුමනි,
අසමත්වීම, රැවටීමට වඩා
ගෞරවනීය බව පාසලේදී
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

ලෝකයාගෙන් ගැරහුමට ලක් වුවද,
තම අදහස් මත විශ්වාසය ගොඩනඟා
ගැනීමට ඔහුව පුරුදු පුහුණු කල මැනවි.

සුමුදු හදවත් අතර සුමුදු වීමටත්,
රළු පරිසරයකදී රළු වීමටත්,
අවශ්‍ය ශක්තිය ඔහුට ලබා
දෙනු මැනවි.

වැඩි දෙනෙකු අනුගමනය
කල පමණින්, යමක් අනුගමනය
නොකිරීමට අවශ්‍ය ශක්තිය ඔහුට
ලබා දීමට උත්සාහ කල මැනවි.

සියළු දෙනාටම හෙ‍ාඳින්
සවන් දීමට මෙන් ම,
යහපත් දේ පමණක්
තෝරා බේරා ගැනීමටත්
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

ගෞරවනීය ගුරුතුමනි,
කඳුළු අතරින් සිනාසීමටත්,
කඳුළු බිඳුවක ලැජ්ජාව නොදැනීමටත්,
විවේචනයට බිය නොවීමටත්,
පමණට වැඩි ප්‍රශංසාවන්ගෙන්
ප්‍රවේශම් වීමට ඔහුට කියා දෙනු මැනවි.

ශක්තිය සහ මොළය
උපරිම මිලකට අගය කිරීමටත්,
එහෙත්, හදවත මෙන් ම ආත්මය ද,
මිළ නොකරන ලෙසටත්,
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

නුවමනා කලබලයකදී
දෙසවන් වසා ගැනීමටත්,
තමා නිවැරදි යැයි සිතේ නම්,
එ වෙනුවෙන් සටන් කිරීමටත්,
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

දයාබර ගුරුතුමනි,
අනවශ්‍ය හුරතලයට ලක් නොකර,
ඔහුට මෘදු ලෙස සලකනු මැනවි.
මන්ද යත්, හෙ‍ාඳ වානේ පන්නරයක්
ලැබෙන්නේ දැඩි ගින්දරකිනි.

නොඉවසිලිමත් වීමට ශක්තියත්,
නිර්භීත වීමට ඉවසීමත්,
නිරන්තරයෙන් තමා කෙරෙහි
අපරමිත විශ්වාසයක් තැබීමට
ඔහුට උගන්වනු මැනවි.

එවිට පමණක් ඔහු
සමස්ත මානව වර්ගයා කෙරෙහි
අනන්ත වූ විශ්වාසයක්
දක්වන්නේය.

ගෞරවනීය ගුරුතුමනි,
මෙය විශාල ඇනවුමකි.
එහෙත්, කළහැකි දේ
කුමක්දැයි බලනු මැනවි.

මේ අපූර්වතම කුඩා පැටියා
මගේ ආදරණීය පුතුමය!
බෝධිපාක්‍ෂික ධර්ම

බුදු දහමේ ඇති ලෝකෝත්තර ඥාණයන් ලැබීමට උපකාරවන ධර්මයන් **පොදුවේ බෝධි පාක්‍ෂික ධර්ම** ලෙස හැඳින්වේ. මේවා 37ක්ඇති අතර කොටස් 7කට බෙදේ.

## සතිපට්ඨානය
සතිපට්ඨාන 4කි.
# කායානුපස්සනා සතිපට්ඨානය
# වේදනානුපස්සනා සතිපට්ඨානය
# චිත්තානුපස්සනා සතිපට්ඨානය
# ධම්මානුපස්සනා සතිපට්ඨානය

## සම්මප්පධාන
සතර සම්‍යක්ප්‍රධාන වීරිය යනු, 

1.නූපන් අකුසල් නූපදවීමට කරන වීරිය 
2.උපන් අකුසල් ප්‍රහාණය කිරීමට කරන වීරි ය
3.නූපන් කුසල් ඉපදවීමට කරන වීරිය 
4.උපන් කුසල් වැඩිදියුණු කිරීමට කරන වීරිය

## ඉඬිපාද
සතර ඉර්ධිපාද යනු,

ඡන්ද, චිත්ත, වීරිය, වීමංසා යන ඉර්ධිපාද වේ.
## ඉන්ද්‍රිය
ශ්‍රද්ධා, වීර්යය, සති, සමාධි, ප්‍රඥා යනු පංච ඉන්ද්‍රිය ධර්ම වේ.

## බල
ශ්‍රද්ධා, වීරිය, සති, සමාධි, ප්‍රඥා යනු පංච බල වේ.

## බොජ්ඣංග
සති, ධම්මවිචය, වීරිය, ප්‍රීති, පස්සධි, සමාධි, උපේක්ඛා යනු සප්ත බොජ්ඣංග වේ

## මග්ගංග
මාර්ගාංග අට/ආර්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය යනු,

සම්මා දිට්ඨි,
සම්මා සංකප්ප,
සම්මා වාචා,
සම්මා කම්මන්ත,
සම්මා ආජීව,
සම්මා වායාම,
සම්මා සති,
සම්මා සමාධි යන මාර්ගාංග අටයි.

ප්‍රවර්ගය:බෝධිපාක්‍ෂික ධර්ම
ජූනි 3

## විශේෂ සිදුවීම්
## උපන්දින
*1914 - මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ උපත.

## මරණ
## නිවාඩු දිනයන් හා අනුස්මරණ
ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ප්‍රවර්ගය:ජූනි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ජූනි 4

ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ප්‍රවර්ගය:ජූනි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
මාදම්පිටිය

**මාදම්පිටිය** (කොළඹ 15) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි උපනගරයකි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මුස්ලිම් නේසන්

***මුස්ලිම් නේසන්*** (, , "මුස්ලිම් මිතුරා") නමින් හැඳින්වුනේ, 1882 සිට 1889 දක්වා කාලය අතරතුර,  ලංකාවේ,   කොළඹදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු, අරාබි දෙමළ (අර්වි) සහ ඉංග්‍රීසි -භාෂා සතිපතා පුවත්පතකි.
උපැවදිවූවෝ

කලක් භීක්‍ෂුවක්ව සිට පසුව සිය භික්‍ෂූ භාවය අත්හල පුද්ගලයෝ **උපැවදිවූවෝ** ලෙස හැඳින්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* චීවරධාරියෝ

ප්‍රවර්ගය:උපැවදි පුද්ගලයෝ
කිලිනොච්චි සටන

**කිලිනොච්චි සටන** යන්නෙන් පහත දේ අදහස් විය හැක:

*කිලිනොච්චි සටන (1998), ශ්‍රී ලංකාවේ කිලිනොච්චි නගරයේ පාලනය නතු කර ගැනීම සඳහා 1998 සැප්තැම්බර් මසදී ඇති විය
*කිලිනොච්චි සටන (2008–2009), ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ 2008 උතුරු ක්‍රියාන්විතයෙහි කොටසක් වශයෙන් 2008 නොවැම්බර් සහ 2009 ජනවාරි අතර පැවතියේය
සර්වජන නේසන්

***සර්වජන නේසන්*** (, 'සාර්වභෞම මිතුරා') යනුවෙන් හැඳින්වුනේ,  1886-1889 කාලයේදී ලංකාවේ, කොළඹදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු,  අරාබි දෙමළ සතිපතා පුවත්පතකි.  දේශපාලනය, ව්‍යාපාර සහ අධ්‍යාපනය පිළිබඳ පොදු කාරණා  *සර්වජන නේසන්* විසින් ආවරණය කරනු ලැබුවේය. එම්.කේ. සිත්තිලේවල් ට විරුද්ධ ලාංකික මුස්ලිම්වරුන් කණ්ඩායමක් විසින් *සර්වජන නේසන්* ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු අතර, සිත්තිලේවල් මයාගේ *මුස්ලිම් නේසන්* පුවත්පතට විරුද්ධ ලෙසින්  *සර්වජන නේසන්* ක්‍රියා කළේය.  *සර්වජන නේසන්* පුවත්පතෙහි මුද්‍රණය හා ප්‍රකාශනය කළේ ඒ.එල්.සී. මොහිදීන් මහතාය.

## ආශ්‍රිත
හැටදාගේ

thumb|හැටදාගේ සිද්ධස්ථානයට ඇතුළුවීම.

**හැටදාගේ** යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, පොළොන්නරුව නගරයෙහි පිහිටා ඇති පෞරාණික ගොඩනැගිල්ලකි. මෙය අතීතයේ දළදා මාලිගාව ලෙස යොදාගෙන ඇත. එය තනවා ඇත්තේ නිශ්ශංක මල්ල රජ විසිනි.

හැටදාගේ තනවා ඇත්තේ, ගල්, ගඩොල් සහ ලී භාවිතා කර මුත්, ගඩොල් සහ ගල් බිත්ති වල කොටස් පමණක් දැනට ශේෂ ව ඇත.දෙමහල් ව්‍යුවහයක් බවට පෙනෙන්නට ඇතත්, උඩු මහල දැනට විනාශ වී ඇත. සිද්ධස්ථාන ශාලාව තුල, කළුගලින් නෙළු බුදු පිළිම තුනක් තැන්පත් කර ඇත.

## පිහිටුම
ශ්‍රී ලංකාවේ,  උතුරු මැද පළාතේ, පොළොන්නරුව පුරාතන නගරයේ,  හැටදාගේ පිහිටා ඇත. නගරයෙහි පැරණිතම සහ මහත් ශුද්ධවූ ස්මාරක පිහිටා ඇති චතුරස්‍රාකාර ප්‍රදේශයක් වන *දළදා මළුවෙහි* උතුරු දිග කොණට සමීපයෙහි මෙය පිහිටා ඇත. දකුණු දිගට මුහුණ ලා ඇති එහි ඇතුළුවීමේ ද්වාරය,  එක එල්ලේ පොළොන්නරුව වටදාගේ ඇතුළුවීමේ දොරටුවට මුහුණ ලා සිටියි. ගල්පොත ශිලා  ලේඛනය එය සමීපයෙන් නැගෙනහිර දිශාවට වන්නට පිහිටි අතර, අටදාගේ පිහිටන්නේ එයින් බටහිර දිශාවට වන්නටය. 

## ඉතිහාසය සහ නාමකරණය 
නිශ්ශංක මල්ල රජ (1187&ndash;1196) විසින් හැටදාගේ ගොඩනංවන ලද්දේ, දළදා මාලිගාව වශයෙනි.  *රාජාවලිය*, *පූජාවලිය* සහ ගල්පොත ශිලා ලේඛනය ඇතුළු ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර කිහිපයක් සඳහන් කරන්නේ එය තැනුනේ පැය සැටක් හෙවත් දවසක් තුලදී බවයි. *දාගේ* යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ධාතු ගර්භය බැවින්, දින හැටකින් නිම කිරීම සිහි කිරීමට මෙම නම යෙදුවා විය හැක. තවද සිද්ධාන්තයක් වන්නේ, මෙම නම යෙදීමට හේතුව, ධාතුන් වහන්සේලා හැට නමක් වඩම්මවා තිබීම නිසා බවයි.  දළදා වහන්සේ බොහෝ විට වඩම්මවා තබන්නට ඇත්තේ උඩු මහලේය.

## ව්‍යුහය
thumb|සිද්ධස්ථානය තුල පිහිටි බුද්ධ ප්‍රතිමා තුන.
දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස පැවැති මෙහි ඉහළ මහළ තුල දළදා වහන්සේ සහ පාත්‍ර ධාතුව තැම්පත් කර තිබූ බව සැළකෙයි. බිත්ති වල යොදා ඇති ගල් පුවරු අතර නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ ලිපි තුනක් දැකගත හැකිවේ. මෙහි වහළ දැව පරාල යොදා උළු සෙවිලි කොට තිබී ඇත.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
චීන-සෝවියට් බෙදීම

thumb|right|300px|alt=A balding Russian man (Nikita Kruschev) and a younger Chinese man (Mao Zedong) sit and smile, the balding man holding a fan| සභාපති මා ඕ සේතුං සහ අගමැති නිකිතා කෘෂෙෆ්, ප්‍රසිද්ධයේ ජාත්‍යන්තර මිතුරන් වුවද, පෞද්ගලික වශයෙන් මතවාදීය පසමිතුරෝ වූහ. (චයිනා, 1958).

**චීන-සෝවියට් බෙදීම** (1960–1989) යනු, සීතල යුද්ධය අතරතුර, චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව (චීමස) සහ  සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩු සංගමය (සෝසසස) අතර දේශපාලන සහ මතවාදීය සම්බන්ධතාවයන් නරක අතට හැරීමයි. 1960 ගණන් වලදී, ලෝකයේ විශාලතම කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යයන් වූයේ, චීනය සහ සෝවියට් සංගමය විය. මෙම මතවාදී අපසරණය  ව්‍යුත්පන්න වූයේ,  චීන හා රුසියානු  ජාතික අභිරුචියන් තුලින් සහ, රජයනයන් විසින්  මාක්ස්වාදය අර්ථ නිරූපණය කළ,  පිළිවෙලින් මාවෝවාදය සහ  මාක්ස්වාදය–ලෙනින්වාදය නම්වූ,  ස්වකීයවූ ආකාරයන් නිසාය.

1950 ගණන් සහ 1960 ගණන් වලදී, රුසියානු සහ චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂ අතර මතවාදී විවාදය අතරතුර,  ධනවාදී බටහිර හා සමගින් සාමකාමී සහජීවනයෙහි පැවතීමෙහි හැකියාවද සලකා බැලිනි.
එඩ්වඩ් ජයකොඩි

කෑගල්ලේ හෙට්ටිමුල්ලේදී 6 අප්‍රේල් 1952 උපන් **එඩ්වඩ් ජයකොඩි**, ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෙකි. එමෙන්ම සංගීත අධ්‍යක්ශකවරයෙකුද වේ. සිංහල චිත්‍රපට, ටෙලි නාට්‍ය සඳහා ගීත විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කොට ඇත.

## ජීවිතය හා වෘත්තිය 
### මුල් අවධිය
දොන් රැපියල් ජයකොඩි සහ වික්ටෝරියා ජයකොඩි ජයකොඩි ආරච්චිගේ දොන් එඩ්වඩ් තිමොති ජයකොඩි ලෙස කෑගල්ල හෙට්ටිමුල්ලේදී උපත ලබා ඇති එඩ්වඩ් ජයකොඩිගේ මාපියන් වන්නේ දොන් රැපියල් ජයකොඩි සහ වික්ටෝරියා ජයකොඩි ය.මොවුන් කතෝලික භක්තිකයින්ය. ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය බණ්ඩාරනායක ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන්ද, පසුව කෑගල්ල ශාන්ත මරියා මහා විද්‍යාලයෙන්ද ලබා ඇති එඩ්වඩ් ජයකොඩි බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලයේදී සංගීතය ඉගෙන ගනිමින් පල්ලියේ ගීතිකා කණ්ඩායමද නියෝජනය කර තිබෙනවා. ශාන්ත මරියා මහා විද්‍යාලයෙදී ඔහුගේ සංගීත ගුරුවරයා වී ඇත්තේ එච්.සමරපාල ගුරු මහතාය.

1980 වකවානුවේ එඩ්වඩ් ජයකොඩි කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ සංගීත ගුරුවරයෙක් වශයෙන් සේවය කර ඇත.

ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:1952 උපත්
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
අන්තර්ජාල ආරක්‍ෂාව

**අන්තර්ජාල ආරක්‍ෂාව** පරිගණක ආරක්ෂාවේ කොටසක් ලෙසද  විශේෂයෙන්ම අන්තර්ජාලයේ කොටසක් ලෙසද දක්විය හැකිය. එහි අරමුණ වන්නේ අන්තර්ජාල හැරහා සිදුවන ආක්‍රමණ වලට විරුද්දව අවශ්‍ය නීති රීති හා ක්‍රියාමාර්ග පිහිටුවීමයි.  අන්තර්ජාලය බලාත් ප්‍රවේශය,තතුබෑම වැනි වංචා නිසා තොරතුරු හුවමාරු කරගැනීමේ අවිශ්වාස දායක මාධ්‍යක් වී ඇත. මෙනිසා ගුප්ත ඛේතනය යොදාගනිමින් දත්ත හුවමාරු කරගැනීම සඳහා විවිධ විධික්‍රම යොදාගෙන ඇත.

## ආරක්‍ෂණ මාදිලි 
### ජාලක ස්ථරයේ (Network layer) ආරක්‍ෂාව
සම්ප්රේෂණ පාලන ප්‍රොටෝකෝලය (TCP) සහ අන්තර්ජාල ප්‍රොටෝකෝලය ගුප්ත ඛේතන ක්‍රම මගින් හා ප්‍රොටෝකෝලන් මගින් ආරක්‍ෂා කළ හැකිය. මෙම ප්‍රොටෝකෝල අතර ආරක්‍ෂිත කෙවෙනි ස්තරය ( SSL) (SSL), ජාල ගමනාගමනය සඳහා Transport Layer Security (TLS), විද්‍යුත් තැපෑල සඳහා  Pretty Good Privacy (PGP) දැක්විය හැකිය.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැදි 
* National Institute of Standards and Technology (NIST.gov) - Information Technology portal with links to computer- and cyber security
* National Institute of Standards and Technology (NIST.gov)  -Computer Security Resource Center -Guidelines on Electronic Mail Security, version 2
*The Internet Engineering Task Force.org - UK organization -IP Authentication Header 1998
*The Internet Engineering Task Force.org - UK organization -Encapsulating Security Payload
* Wireless Safety.org - Up to date info on security threats, news stories, and step by step tutorials
* PwdHash Stanford University - Firefox & IE browser extensions that transparently convert a user's password into a domain-specific password.
* Internet security.net  - by JC Montejo & Goio Miranda (free security programs), est 2007.
* Internet and Data Security Guide  UK anonymous membership site
* Cybertelecom.org Security  - surveying federal Internet security work
* DSL Reports.com- Broadband Reports, FAQs and forums on Internet security, est 1999
ප්‍රත්‍යක්ෂය

**ප්‍රත්‍යක්ෂයක්** හෝ, **උපග්‍රහණයක්** හෝ යනු, තර්කාංගයක් හෝ තර්කනයෙහි ඇරඹුම් ලක්ෂ්‍යයක් හෝ වෙයි. සම්භාව්‍ය ලෙසින් සංකල්පිත ආකාරයට, ප්‍රත්‍යක්ෂයක් යන්න  තෙරම්  ස්ඵුට තර්කාංගයක්දැයි කිවහොත් මතභේදයකින් තොරව සත්‍යය බැවි පිළිගැනෙයි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රමේයය

ගණිතයෙහිදී  **ප්‍රමේයයක්** ලෙසින් සැලකෙන්නේ,  අනෙකුත් ප්‍රමේයයන්  වැනි පෙරදී සත්‍යය බවට පිහිටැවූ පුකාශනයන් මත සහ ප්‍රත්‍යක්ෂයන් වැනි සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනෙන ප්‍රකාශනයන්  මත පදනම්ව සාධනය කෙරුණු ප්‍රකාශනයකි .

ප්‍රවර්ගය:ගණිතමය ප්‍රමේයයන්
ස්වයං-ප්‍රත්‍යක්ෂය

ඥාන විභාගයේදී (ඥාන විමාංසාවෙහිදී), **ස්වයං-ප්‍රත්‍යක්ෂය ප්‍රස්තූතයක්** යනු,  සාධනයෙන් තොරව සහ එහි අර්ථය පමණක් වටහා ගැනීමෙන් සත්‍යය බවට තේරුම්ගත්තකි.

ඕනෑම ප්‍රස්තූතයක් ස්වයං-ප්‍රත්‍යක්ෂය යන්න, සමහරක් ඥාන විභාග වේදීන් ප්‍රතික්ෂේප කරති. අනෙකුත් බොහෝ අය විසින්, යමෙකු සවිඥානක යන බවට විශ්වාසය,   ස්වයං-ප්‍රත්‍යක්ෂයෙහි නිදසුනක් ලෙසින් දැක්වෙයි. කෙසේවෙතත්, අන් යමෙකු සවිඥානක බවට යමෙකුගේ විශ්වාසය  ඥාන විභාග ප්‍රකාර ස්වයං-ප්‍රත්‍යක්ෂ නොවේ.

පහත දැක්වෙන ප්‍රස්තූතය  ස්වයං-ප්‍රත්‍යක්ෂ බවට සැලකෙයි:
* '' පරිමේය සමස්තයක්, එහි ඕනෑම කොටසකට වඩා සමාන හෝ විශාල හෝ වෙයි
විදුලිබල මනුව

**විදුලිබල මනුවක්** හෝ  **විද්‍යුත් ශක්ති මනුවක්** හෝ යනු, වාසස්ථානයක්, ව්‍යාපාරයක් හෝ, විදුලිමය ලෙසින් බලාත්මක කෙරුණු උපකරණයක් හෝ වෙතින් පරිභෝජනය කෙරෙන  විද්‍යුත් ශක්තිය මැනීම සඳහා වන උපකරණයකි.

විදුලිබල මනු සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රමාංකනය කෙරෙනුයේ අයපතෙහි භාවිතා වන ඒකක අනුසාරයෙන් වන අතර, වඩාත් පොදු භාවිතය කිලෝවොට් පැය [*kWh*] වෙයි.
ශක්තියෙහි ඒකක

ශක්තිය අර්ථදැක්වෙනුයේ කාර්යය භාවිතයෙන් වන බැවින්, **ශක්තිය** සඳහා එස්අයි ඒකකය වනුයේ,  තාපයේ යාන්ත්‍ර සමකය පිළිබඳ ඔහුගේ පර්යේෂණ වෙනුවෙන් ජේම්ස් ප්‍රෙස්කොට් ජූල්  හට ගරු කරනු වස් නම් කෙරුණු ජූල් (J) නමැති, කාර්යය සඳහා වන ඒකකයම වෙයි. වඩාත් මූලධර්මාත්මක ආකාරයෙන් සැලකූ කල,  එස්අයි මූලික ඒකක ප්‍රකාර,  1&nbsp;ජූලයක් සමාන වන්නේ,  1&nbsp;නිවුටන-මීටරයකට වෙයි
බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය

බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය සමන්විත වූයේ එක්සත් රාජධානිය සහ එහි පූර්වගාමී රාජ්‍යයන් විසින් පාලනය කරන ලද හෝ පරිපාලනය කරන ලද ආධිපත්‍යය, යටත් විජිත, ආරක්‍ෂක ප්‍රදේශ, ජනවරම සහ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලින් ය. එය ආරම්භ වූයේ 16 වන සියවසේ අගභාගයේ සහ 17 වන සියවසේ මුල් භාගයේ එංගලන්තය විසින් පිහිටුවන ලද විදේශීය දේපළ සහ වෙළඳ ස්ථාන සමඟිනි. 19 වන සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ එහි උච්චතම අවස්ථාව වන විට, එය ඉතිහාසයේ විශාලතම අධිරාජ්‍යය වූ අතර, සියවසකට වැඩි කාලයක් පුරා, ප්‍රමුඛතම ගෝලීය බලවතා විය. 1913 වන විට, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය, එවකට ලෝක ජනගහනයෙන් සියයට 23ක් වූ මිනිසුන් මිලියන 412කට වඩා පාලනය කළ අතර, 1920 වන විට, එය පෘථිවියේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 24ක් කි.මී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එහි ව්‍යවස්ථාමය, නෛතික, භාෂාමය සහ සංස්කෘතික උරුමය පුලුල්ව පැතිර ඇත. එහි බලයේ උච්චතම අවස්ථාවෙහිදී, එය විස්තර කරනු ලැබුවේ "සූර්‍යයා කිසිදා නොබැසෙන අධිරාජ්‍යය" ලෙසිනි, මන්ද සූර්යයා සෑම විටම අවම වශයෙන් එහි එක් ප්‍රදේශයකටවත් බබළයි.

## ආශ්‍රිත 
* List of British Empire-related topics
* Historiography of the British Empire
* Demographics of the British Empire
* Economy of the British Empire
* Territorial evolution of the British Empire
* History of the foreign relations of the United Kingdom
* Historical flags of the British Empire and the overseas territories
* List of countries that gained independence from the United Kingdom

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* එකතුව: "බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය" , University of Michigan Museum of Art වෙතින් 



ප්‍රවර්ගය:පෙර පැවති අධිරාජ්‍ය
කිරීට යටත්විජිත

ක්‍රි.වත 17 වන සියවසේදී **රාජකීය යටත්විජිත** ලෙසින් හැඳින්වුනු **කිරීට යටත්විජිත** යනු බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට අයත්ව තිබූ යටත්විජිත වර්ගයකි.

## කිරීට යටත්විජිත ලැයිස්තුව
A territory belonging by settlement, conquest or annexation to the British Crown or to an independent Commonwealth country.

*Source*: 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කිරීට යටත්විජිත
සංස්කෘතික විප්ලවය

පොදු වශයෙන්  **සංස්කෘතික විප්ලවය** ලෙසින් හැඳින්වෙන, ** මහා  නිර්ධන පංති සංස්කෘතික විප්ලවය** යනු, 1966 සිට 1976 දක්වා, චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවෙහි සිදුවූ සමාජ-දේශපාලන ව්‍යාපාරයකි.