සුමනා අමරසිංහ

**දෙනිපිටිය විතානගේ සුමනා අමරසිංහ** (1948 පෙබරවාරි 21 - 2022 ජූනි 5) ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ නිළියකි. නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා ඉහළ බහුවිධ රංගන ශිල්පිනියක වන ඇය සාමාන්‍යයෙන් සිංහල සිනමාවේ *සොඳුරු දැරිය* ලෙස හැඳින්වේ. රංගනයට අමතරව සහය අධ්‍යක්ෂකවරියක්, නිෂ්පාදන කළමනාකරුවෙක්, ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පිනියක් මෙන්ම නිෂ්පාදකවරියක් ලෙසද ඇය කටයුතු කළාය. ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ නිෂ්පාදනය, ගායනය, සහය අධ්‍යක්ෂණය සහ සම සංස්කරණය සඳහා දායක වූ එකම නිළිය ද ඇයයි.

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
සුමනා 1948 පෙබරවාරි 21 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර කටුගස්තොට රණවන ප්‍රදේශයේ සහෝදර සහෝදරියන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක දෙවන දරුවා ලෙස උපත ලැබුවාය. ඇගේ පියා දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළේය. ඇගේ පවුලට නුවර ඉන්න බැරි නිසා කොළඹ ඇවිත් ගල්කිස්සේ කුලී ගෙදරක නතර වුණා. ඇය මුලින්ම ගියේ ගල්කිස්ස බෞද්ධ බාලිකා විද්‍යාලයටත් පසුව කළුබෝවිල බුද්ධඝෝෂ මහා විද්‍යාලයටත්. ඇයට එක් සහෝදරියක් සහ සහෝදරයන් හතර දෙනෙක් සිටී.

අමරසිංහ විවාහ වූයේ කීර්තිමත් නළුවෙකු සහ අධ්‍යක්ෂවරයකු ද වූ රෝයි ද සිල්වා සමඟ ය. ද සිල්වා ඇයට මුණගැසෙන්නේ 1969 *හතර පෙරළිය* චිත්‍රපටයේදීය. විවාහ උත්සවය 1975 අගෝස්තු 30 දින සමරන ලදී. මෙම යුවළට දරුවන් දෙදෙනෙක් සිටියහ. ද සිල්වා මහතා 2018 ජුනි 30 වැනි දින ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර මහ රෝහලේ හෘදයාබාධයක් සඳහා ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය. ඔහුගේ දේහය 2018 ජූලි 2 වන දින බොරැල්ල කනත්තේ තැන්පත් කරන ලදී.

2014 වසරේදී හදිසි අසනීප තත්ත්වයක් හේතුවෙන් අමරසිංහ රෝහලට ඇතුළත් කෙරිණි. චිත්‍රපටයක් සඳහා ඇයගේ ඉන්දීය සංචාරය අතරතුරදී ඇය වසක් අඩංගු බීමක් පානය කර ඇති බව දැනගන්නට ඇත. එය ඇගේ අක්මාවට මෙන්ම හදවතට ද බලපා ඇත. එක් අවස්ථාවක ඇගේ හදවත පවා නතර විය. මෙම විෂබීජය ඇගේ මොළයට ඇතුළු වී නොමැති අතර ඇය සෙමෙන් යථා තත්ත්වයට පත් විය. ඇය සේවය කළේ ඇයගේම රූපලාවන්‍ය සාප්පුවක් වන *සැලෝන් සුමනා* හි ය. ජීවිකාව ලෙස ඇය මොරටුව, තලාහේන සහ රාජගිරිය යන නගර තුනේම ‘සැලෝන් සුමනා’ රූපලාවන්‍යාගාර පවත්වාගෙන ගියාය. එවිට ඇයට සැලුන් එකේ ඉන්න බැරිවීම නිසා මේ සියල්ල වසා දමන්නට සිදු වූ අතර ප්‍රශ්න රාශියක් ඇති වුණා. රෝයිගේ ජීවිත කාලය තුළ රූපලාවන්‍යාගාර තුනම වැසී ගියේය.

අමරසිංහ මහතා 2022 ජූනි 05 වැනි දින වයස අවුරුදු 74 දී හදිසියේ ඇති වූ අසනීප තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය.

## රංගන වෘත්තිය 
ඇය පාසල් වියේදීම "ලස්සන මුහුණ" රූ රැජින තරගයට ඉදිරිපත් වී කිරුළ දිනා ගත්තාය. ඉන්පසුව ඇය එල් එම් පෙරේරා අධ්‍යක්ෂණය කළ *හතර පෙරළිය* චිත්‍රපටයේ රඟපෑවාය. ඇයගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම 1967 දී රූබි ද මෙල් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද *පිපෙන කුමුදු* චිත්‍රපටිය හරහා සිදුවිය.  රූබි ද මෙල් නිසා ඇගේ පියා සුමනාට ඒ චිත්‍රපටිය සඳහා පමණක් යාමට අවසර දුන්නේය. කෙසේ වෙතත්, ඇය තම පියාට බොරු කියූ අතර පසුව *රෙන ගිරව්*, *දහසක් සිතුවිලි*, *සමනල කුමරියෝ* සහ *හතර පෙරළිය* වැනි තවත් චිත්‍රපට රාශියක් රඟපෑවාය. 

රංගනයට අමතරව ඇය රූපලාවන්‍ය ක්ෂේත්‍රයට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී ඇය 1980 දී ඉන්දියාව, සිංගප්පූරුව, කැනඩාව යන රටවල රූපලාවන්‍ය පාඨමාලා හැදෑරුවාය  ඇයගේ පළමු ප්‍රධාන පෙරළිය වූයේ 1975 *සූකිරි කෙල්ල* චිත්‍රපටිය හරහා වන අතර එය ඇයට "සිංහල සිනමාවේ සොඳුරු දැරිය" යන අන්වර්ථ නාමය ලබා දුන්නේය. 

සිංහල සිනමාවේ සංස්කෘතියක් ඇති කළ ඇය සිය සැබෑ සැමියා සමඟ චිත්‍රපට කිහිපයක රඟපෑවාය. ඉන්පසුව ඇය තිස්ස විජේසුරේන්ද්‍ර සමඟ දින 100කට වැඩි කාලයක් තිරගත වූ *සුදු පරවියෝ* සහ *සිතක සුවඳ* ඇතුළු ජනප්‍රිය චිත්‍රපට රැසකට සම්බන්ධ වූවාය.  1982 දී ඇය *කඩවුනු පොරොන්දුව ප්‍රතිනිර්මාණයේ* රඟපෑවාය, එහිදී ඇය කලින් රුක්මණී දේවි විසින් රඟපෑ චරිතය රඟපෑවාය. 

1983 ජූලි කෝලාහලයෙන් පසු බොහෝ නිෂ්පාදකයින් චිත්‍රපට කර්මාන්තයෙන් ඉවත් වූ නමුත් සුමනා *ටොම් පචයා*, *තණ ගිරවි*, *සුදු පිරුවත* සහ *ජොන්සන් හා ගොන්සන්* වැනි චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයට දායක විය. මීට අමතරව, ඇය නිෂ්පාදන විධායක, රේඛීය නිෂ්පාදක, දේශීය සම්බන්ධීකාරක, ගායිකාව, සංස්කාරක, සහකාර, කොණ්ඩා මෝස්තර සහ ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පිනිය ලෙස කටයුතු කර ඇත. ඇය සිය කලා දිවියේ දස්කම් දැක්වූ අතර 1969 දී "හෙළ නලු නිලි එකමුතුව" සංස්ථාව පිහිටුවීමේ පුරෝගාමියෙකු වූ අතර 1970 මහ මැතිවරණයේදී සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය සඳහා චිත්‍රපට කර්මාන්තය සඳහා රාජ්‍ය සංස්ථාවක් පිහිටුවීම සඳහා සටන් කළාය. 

## චිත්‍රපටකරණය 
### නිළියක් විදියට 
### නිෂ්පාදක ලෙස 
 

## යොමු කිරීම් 
## බාහිර සබැඳි 
* සිංහල සිනමා දත්ත ගබඩාව පිළිබඳ සුමනා අමරසිංහ
* රිදී තිරයේදී ගාමිණීට මගහැරුණු සුමනා 
ප්‍රවර්ගය:1948 උපත්