open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ෂෙන්ගන්, ලක්සම්බර්ග්

**ෂෙන්ගන්**  යනු,  ජර්මනියේ, ප්‍රංශයේ, සහ ලක්සම්බර්ග්හී දේශසීමා හමුවන  ත්‍රිලක්ෂ්‍යය  සමීපයේ,  ඈත අග්නිදිග  ලක්සම්බර්ග්හී පිහිටි, කුඩා වයින්-නිපදවන ගම්මානයක් සහ ප්‍රජා කොට්ඨාශයකි. ප්‍රජා කොට්ඨාශය තුල පිහිටි අනෙකුත් ගම්මාන අතර රෙමර්ෂෙන් සහ  වින්ට්‍රෙන්ජ් වෙති. 2005 වන විට, 10.63&nbsp;කිමී² (4.1 සතරැස්  සැත) භූමි ප්‍රමාණයක් සතුවූ  ගම්මානයෙහි ජනගහණය 1527 ක් විය.

ප්‍රජා කොට්ඨාශය වෙත ඇති විශාලතම ජනාවාසය වන්නේ රෙමර්ෂෙන් වන අතර, එය අනුව යමින් ප්‍රජා කොට්ඨාශය නම් කර තිබුණි. ප්‍රජා කොට්ඨාශයෙහි නම 2006දී වෙනස් කළේ 1985දී ෂෙන්ගන් එකඟතාවය අත්සන්තැබීමෙන් පසුව, ෂෙන්ගන් යන නමෙහි පිළිගැනුමෙහි වාසිය ලබාගැනුමටය.

ෂෙන්ගන් මාළිගය 1390 සිට පැවතෙන නමුදු, 19වන සියවසෙහිදී එය මුළුමනින්ම පාහේ  යළි-ගොඩනඟන ලදි. එය දැන් හෝටලයක් සහ සම්මන්ත්‍රණ කෙන්ද්‍රයක් වෙයි.

## ෂෙන්ගන්හී යුරෝපියානු කෞතුකාගාරය 
ෂෙන්ගන් එකඟතාවය අත්සන් තබා වසර 25 කට පසු, 2010 ජූනි 13 දිනදී,  "සෝන්ට  යුරොපියන්" ගොඩනැගිල්ලෙහි, යුරෝපියානු කෞතුකාගාරය ඇරඹුනි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ෂෙන්ගන්, ලක්සම්බර්ග්
ප්‍රවර්ගය:රෙමිච් (කෝරළය) හී ප්‍රජා කොට්ඨාශ
ප්‍රවර්ගය:ලක්සම්බර්ග්හී සුළු නගර
ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය

**ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය** යනු, ඔවුන්ගේ පොදු දේශසීමා වලදී, ගමන් බලපත් සහ ආගමන විගමන පාලනයන් අවලංගු කළ, යුරෝපියානු රටවල් 29 ක කණ්ඩායමකි.
මාෂල් සැලැස්ම

thumb|250px|මාෂල් සැලැස්ම සහන ඇසුරුම් මත භාවිතා කළ ලේබලය.

**මාෂල් සැලැස්ම ** (නිල වශයෙන්  **යුරෝපියානු සමුත්ථාන වැඩපිළිවෙල**, **ERP**) යනු,  දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසුව,  සෝවියට් කොමියුනිස්ට් වාදය පැතිරීම වලක්වනු වස්,  යුරෝපියානු ආර්ථිකයන් ගොඩනැංවීමට එක්සත් ජනපදය විසින් ආර්ථික සහය සැපයූ, ඇමරිකානු ආධාර යුරෝපයට ලබාදීමක් විය.  1948 අප්‍රේල් මසදී ඇරඹුනු සැලැස්ම වසර හතරක් පුරා පැවතිනි.  එක්සත් ජනපදයෙහි අරමුණු වූයේ, යුද්ධයෙන්-වැනසුනු ප්‍රදේශය ගොඩනැංවීම, වෙළෙඳ බාධක ඉවත් කිරීම, කර්මාන්ත නවීකරණය, සහ යුරෝපය යළි සමෘද්ධිමත් කිරීම වෙයි.  "මාෂල් සැලැස්මෙහි සමතුල්‍යය" යන්න බොහෝවිට යෙදෙන්නේ,  යෝජිත මහා-පරිමාණයේ ගොඩගැනීමේ වැඩසටහනක් හැඳින්වීමටය. 

මේ සඳහා මුලපිරීම නම් කෙරුණේ,  රාජ්‍ය ලේකම් ජෝර්ජ් මාෂල් අනුව යමිනි. රිපබ්ලිකානුවන් කොංග්‍රස් මණ්ඩලය හසුරුවමින් සිටි සහ  ඩිමොක්‍රටිකානුවෝ ධවල මන්දිරය පාලනය කරමින්ස සිටි අවදියක,  මෙම සැලසුම සඳහා, වොෂිංටන්හිදී ද්විපක්ෂ සහය හිමිවිය. මෙම සැලසුම, ප්‍රධාන වශයෙන්,  රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු නිලධාරින්ගේ, විශේෂයෙන්,  විලියම් එල්. ක්ලේටන් සහ ජෝර්ජ් එෆ්. කෙනන් යන්නන්ගේ නිමැවුමක් විය. 1947 ජූනි මසදී, හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි පැවති කථාවකදී, යුරෝපියානු සමුත්ථානය සඳහා සමාය වීමට හදිසි ආධාර සැපයීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳව මාෂල් අදහස් පල කළේය.

සහභාගීවන යුරෝපියානු රාජ්‍යයන් අතර පැවැති රැස්වීමකදී සැකසුනු මෙම ගොඩනැගීමේ සැලැස්ම, 1947, ජූනි 5 දිනදී පිහිටුවන ලදි.  සෝවියට් සංගමය සහ එහි මිත්‍ර රටවල් වෙතද, මෙම ආධාරම පිරිනැමුනු නමුදු, ඔයුන් එය පිළිනොගත්තේ,  එසේ කිරීමෙන්, කොමියුනිස්ට් ආර්ථිකයන්, යම් මට්ටමකට  එජ පාලනයට නතු වීමට ඉඩ සලසා දීමක් සිදු වන බැවිනි.  සැලසුම ක්‍රියාත්මකව තිබූ සිව් වසර තුලදී, යුරෝපියානු ආර්ථීක සහයෝගිතා සංවිධානය වෙත බැඳී තිබුණු යුරෝපියානු රටවල් වල සමුත්ථානයට උපකාරී වනු වස් එ.ජ. $13 බිලියන ප්‍රමාණයක ආර්ථීක සහ තාක්ෂණික ආධාර සැපයිණි. 1948 දී එ.ජ. දදේනි $258 බිලියන වීමේ සන්දර්භය තුල, මෙම $13 බිලියන මුදල සැපයුනු අතර, යුද්ධයේ නිමාවෙහි සිට සැලසුමෙහි ඇරඹුම දක්වා සැපයුනු සහ මාෂල් සැපසුමට පරිභාහිර යැයි සැලකෙන $13 බිලියන ප්‍රමාණයක ඇමරිකානු ආධාර වලට වැඩිමනත් විය.  1951 අගභාගයෙහිදී, මාෂල් සැලසුම වෙනුවට අන්‍යොන්‍ය ආරක්ෂණ සැලසුම ආදේශ කරන ලදි.  

පශ්චාත්-යුද්ධ සමුත්ථානයට ඇති සියළු බාධා පිළිබඳ ERP විසින් ක්‍රියා කරන ලදි. සැලසුම විසින් අනාගතය පිළිබඳ අවධානය යොමු කෙරුණු අතර, යුද්ධයෙන් ඇති කෙරුණු විනාශය පිළිබඳ පමණක් සැලකිල්ල යොමු කළේ නැත. 

## සටහන්
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය
ෂෙන්ගන්

**ෂෙන්ගන්** යන්නෙන් පහත දේ අදහස් විය හැක:
* ෂෙන්ගන් එකඟතාව, සහභාගි වන රටවල දේශසීමා පාලන ඉවත් කිරීමට ඉඩ සලසන යුරෝපියානු එකඟතාවයකි
* ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය, එකිනෙකා අතර දේශසීමා පාලන අවලංගු කළ යුරෝපියානු රටවල් කණ්ඩායමකි
* ෂෙන්ගන් තොරතුරු පද්ධතිය, දේශසීමා ආරක්ෂාව හා නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ යුරෝපියානු රජයේ දත්තගබඩාවක්
* ෂෙන්ගන්, ලක්සම්බර්ග්, ෂෙන්ගන් එකඟතාව අත්සන් කළ මොසෙලා ගංගාවේ ගංගා-බෝට්ටුව තිබූ ස්ථානයට සමීපයෙන් පිහිටි ලක්සම්බර්ගියානු ගම්මානය හා ප්‍රජා කොට්ඨාශය
ලක්සම්බර්ග්

**ලක්සම්බර්ග්**, නිල වශයෙන් **ලක්සම්බර්ග් මහා ආදිපාද දනව්ව** (, , ) යනු, බෙල්ජියමයෙන්, ප්‍රංශයෙන්, සහ ජර්මනියෙන් දේශසීමාවූ,  බටහිර යුරෝපයෙහි පිහිටි භූමියෙන් වටවූ රටකි.

## අමතර අවධානයට 
* Outline of Luxembourg
* Disability in Luxembourg

## මූලාශ්‍ර 
### සවිස්තරාත්මක සටහන් 
### උපහරණ 
## භාහිර සබැඳි 
* The Official Portal of the Grand Duchy of Luxembourg
* Luxembourg from *UCB Libraries GovPubs*
* Luxembourg . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* 
* Luxembourg profile from the BBC News
* ''Luxembourg's Constitution of 1868 with Amendments through 2009'', English Translation 2012
* 


ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
බෙනෙලක්ස්

thumb|249px|

**බෙනෙලක්ස්** (ප්‍රංශ: *Bénélux*), යනු, වයඹ දිග යුරෝපයෙහි කිට්ටුව පිහිටි රටවල් තුනක් වන  බෙල්ජියම, නෙදර්ලන්තය සහ ලක්සම්බර්ග් රාජ්‍යයන්ගෙන් සමන්විතවූ සංගමයකි. සංගමයේ ඉංග්‍රීසි නම වන Benelux සැදී ඇත්තේ එක් එක් රටෙහි ඉංග්‍රීසි නමෙහි මුල් අකුරු දෙක හෝ තුන හෝ එකට ඈඳීමෙන් වන අතර **Be** **Ne** **Lux** සිංහල නමද එම රටවල සිංහල නම් අනුසාරයෙන් තනා ගෙන ඇති අතර **බෙ** **නෙ** **ලක්ස්**  මෙය ප්‍රථම වරට භාවිතා වූයේ, සංගමය පිළිබඳ මුල් පියවර තැබීමට ඉවහල්වූ (1944 දී අත්සන් තැබූ) රේගු පිළිබඳ එකඟතාවය නම් කිරීමටය.  වර්තමානයෙහිදී මෙය වඩාත් පොදු අයුරකින් භාවිතා කරන්නේ, මෙම රටවල් තුන අතර භූගෝලීය, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික සමූහනය සඳහාය.

1951දී , මෙම රටවල්,  බටහිර  ජර්මනිය, ප්‍රංශය, සහ  ඉතාලිය සමග එක්වී,  යුරෝපියානු ආර්ථික ප්‍රජාවෙහි (EEC) සහ වර්තමාන  යුරෝපියානු සංගමයෙහි (EU) පූර්වප්‍රාප්තිකයා වූ යුරෝපියානු ගල් අඟුරු සහ වානේ ප්‍රජාව පිහිටුවා ගත්හ.

සංගමයේ ප්‍රධාන ආයතන වන්නේ අමාත්‍යවරුන්ගේ කාරක සභාව, පාර්ලිමේන්තුව, සංගමයේ මන්ත්‍රණ සභාව, අධිකරණ සභාව, මහා ලේකම් කාර්යාලය, සහ බුද්ධිමය දේපල පිළිබඳ සංවිධානය වෙති.

බෙනෙලක්ස් මහා ලේකම් කාර්යාලය පිහිටන්නේ  බ්‍රසල්ස්හීය. එය, බෙනෙලක්ස් ආර්ථික සංගමයෙහි මධ්‍යම පරිපාලන ස්තම්භය වෙයි.  . එය විසින් හසුරුවනුලබන්නේ අමාත්‍යවරුන්ගේ කාරක සභාවේ,  ආර්ථික සංගමයේ මන්ත්‍රණ සභාවේ සහ විවිධ කාරක සභා හා කෘත්‍යාධිකාරී කණ්ඩායම් වල  ලේකම් කාර්යාලයයන් වෙති.  මෙයට අමතරව, එය සහතික කරනුයේ බෙකෙලක්ස් අධිකරණ සභාවේ  ලේඛනගත කාර්යාලයය නිසි පරිදී පවත්වාගෙන යනු ලබන බවයි.

## දේශපාලනය 
බෙනෙලක්ස් පාර්ලිමේන්තුව (මුලින් හැඳින්වුනේ *අන්තර්පාර්ලිමේන්තු උපදේශක මණ්ඩලයක්* ලෙසිනි) පිහිටවුනේ  1955 දීය. මෙම පාර්ලිමේන්තු  පර්ෂදය සමන්විත වන්නේ ලන්දේසි පාර්ලිමේන්තුවෙන් මන්ත්‍රීවරුන් 21 දෙනෙක්, බෙල්ජියම් ජාතික හා ප්‍රාදේශීය පාර්ලිමේන්තු වලින් මන්ත්‍රීවරුන් 21 දෙනෙකු සහ, ලක්සම්බර්ගියානු පාර්ලිමේන්තුවෙන් මන්ත්‍රීවරුන් 7 දෙනෙකු වශයෙනි.

1944දී, මෙම රටවල් තුන ලන්ඩන් රේගු ගිවිසුම අත්සන් තැබූ අතර, මෙම ගිවිසුම මගින්  බෙනෙලක්ස් රේගු සංගමය පිහිටුවෙනු ලදි. 1947දී අපරානුමත කරකු ලැබු මෙම ගිවිසුම, 1948 දී සිට බලාත්මක  වූයේ  එය වෙනුවට බෙනෙලක්ස් ආර්ථික සංගමය පිහිටුවෙන තෙක්ය.

## ආශ්‍රිත
වීනස්

වීනස් යනු රෝම මිථ්‍යාවෙහි එන සුවිශේෂී දෙවගනකි. විශේෂයෙන් ඇය රෝම දෙවගනන් අතර සුන්දරම ස්ථානය හිමි කරගත්තා ය​. ඇෆ්‍රෝඩයිට් දෙවගන ඇගේ ග්‍රීක සමානත්වය ලෙස සැලකේ.

## බල ක්‍ෂේත්‍ර
* ආදරය
* ලස්සන
* රතිය
* සරුබව

ප්‍රවර්ගය:රෝම දෙවි දේවතාවියෝ
ජුපිට'

, scepter, eagle, and Victory)]]

බහු දේවවාදී රෝම ආගමේ ප්‍රධාන දෙවියෝ ජුපිට' වෙයි. දෙවියන්ගේ රජු වෙයි.

## බල ක්‍ෂේත්‍ර
* අහස
* ගිගිරුම්

ප්‍රවර්ගය:රෝම දෙවි දේවතාවියෝ
1005 ඇරගෝ

**1005 ඇරගෝ** යනු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි. 1923 සැප්තැම්බර් 5 දිනදී, එය සර්ගී ඉවෑනවිච් බෙල්යාව්ස්කි විසින් සොයා ගැණුනි. එහි තාවකාලික නාමකරණය වූයේ **1923 OT** යන්නයි. එය නම් කෙරුනේ ගණිතඥ ෆ්‍රාන්සුවා ඇරගෝ අනුව යමිනි.

## බාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රවර්ගය:පුද්ගලයන් අනුව නම්කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
ප්‍රවර්ගය:1923දී සොයාගැනුණු තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
ප්‍රවර්ගය:සර්ගී බෙල්යාව්ස්කිගේ සොයාගැනීම්
කේතුමතී

මනඃකල්පිත නගරයකි. සියළු අංගලක්‍ෂණ ප්‍රශස්ථවන නගරයක් ලෙස සැලකේ.

ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
ආදර ජිහාඩ්

අධ්‍යාපනය ලබන වයසේ ඉස්ලාම් නොවන බාලිකාවන්ට මුස්ලිම් පිරිමින් විසින් ව්‍යාජ ආදරයක් පෙන්වා එම බාලිකාවන් ඉස්ලාම් ආගමට හැරවීම **ආදර ජිහාඩ් හෙවත් රෝමියෝ ජිහාඩ්** නම්වේ.

   

ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාම් ආගම
ප්‍රවර්ගය:ජිහාඩ්
හෑන්ඩ්, ෆුට් ඇන්ඩ් මවුත් රෝගය

**හෑන්ඩ්, ෆුට් ඇන්ඩ් මවුත් රෝගය** එසේත් නැත්නම් **Hand, foot and mouth disease** (HFMD) සාමාන්‍යයෙන් ළදරුවන්ට සහ ළමයින්ට වැලදෙන බෝවන රෝගයකි.

## රෝග කාරකය
coxsackie A virus සහ enterovirus 71 (EV-71). මෙම රෝගයට බහුලවම හේතුවන වෛරස වේ.

## බීජෞෂණය
බීජෞෂණ කාලය දින 3 - 7 පමණවේ

## රෝග ලක්‍ෂණ
* උණ
* හිසරදය
* මුහුනේ ඇතිවන වේදනාත්මක තුවාල සහ බිබිලි
* අල්ලේ, යටිපතුලේ සහ සමහරවිට තොල් ඇතිවන පැල්ලම්. දරුවන්ගේ මෙම පැල්ලම් සාමාන්‍ය යෙන් කසන්නේ නැත. වැඩිහිටියන්ට වැළදුනොත් කැසීම ඇතිවේ.

## ප්‍රතිකාර
විශේෂිත ප්‍රතිකාරයක් නොමැත. රෝග ලක්‍ෂණ මත බෙහෙත් නියමකෙරේ.

## සංකූලතා
සංකූලතා ඇතිවීම විරලය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සමේ රෝග
ප්‍රවර්ගය:වෛරස් රෝග
1698

**1698** වසර (MDCXCVIII) බදාදා දිනයකින් පටන්ගන්නා සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි.

ප්‍රවර්ගය:1698
ජූනි 18

ප්‍රවර්ගය:ජූනි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ජූනි

**ජූනි** යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ 6වන මාසයයි.

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
ප්‍රවර්ගය:මාස
ප්‍රවර්ගය:ජූනි
ජූනි 22

## සිදුවීම්
*217 BC &ndash; රාෆියාහි සටන: ඊජිප්තුවේ සිවුවැනි ටොලමි ෆිලපටර් විසින් සෙලුසිඩ් රාජධානියේ තුන්වන මහා ඇන්ටිකස් පැරදවීම.
*168 BC &ndash; පිඩ්නාහි සටන: තෙවන මැසිඩෝනියානු යුද්ධය අවසන් කරමින් ලුසියස් අමිලියස් පෝල්ස් යටතේ රෝමානුවන් මැසිඩෝනියානු පර්සියස් රජු පරාජය කිරීම.

ප්‍රවර්ගය:ජූනි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ෂෙන්ගන් එකඟතාව

**ෂෙන්ගන් එකඟතාව** වෙතින්, 1995දී, යුරෝපයේ දේශසීමා විරහිත ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය බිහිකිරීම සිදු විය. ලක්සම්බර්ග්හී,  ෂෙන්ගන් සුළු නගරය සමීපයෙහිදී, 1985 ජූනි 14 දිනදී මෙම එකඟතාවයට අත්සන් තැබුනේ, එවකට යුරෝපියානු ආර්ථික ප්‍රජාවෙහි සාමාජික රාජ්‍යයන් දස දෙනාගෙන් පස් දෙනෙකු අතරය. එයින් යෝජනා කෙරුණේ, අත්සන් තැබූවන්ගේ පොදු දේශසීමාවන්හී දේශසීමා පරික්ෂාකිරීම් ක්‍රමයෙන් අවලංගු කර දැමීමයි. යෝජිත ක්‍රියාමාර්ග අතර, වේගයෙන් ගමන් කරන වාහන පරික්ෂා කිරීම අඩු කිරීම නිසා වේගයෙන් ගමන් කරන වාහන වලට දේශසීමා වලදී නොනවත්වාම ඒවා හරහා යෑමට ඉඩ සැලසීම, ස්ථාවර පරික්ෂණ ස්ථාන වලින් බැහැර තැන් වලදී දේශසීමා තරණය කිරීමට දේශසීමා පෙදෙස් වල නිවැසියන්ට ඉඩ සැලසීම සහ වීසා ප්‍රතිපත්ති එක් ස්ථාවරයකට ගෙන ඒම යන්නන් විය. 

1990දී එකඟතාවට අනුපූරක වශයෙන් ෂෙන්ගන් ප්‍රතිඥාව එක් කරන ලද අතර මෙයින් යෝජනා වූයේ අභ්‍යන්තර දේශ සීමා පාලන අවලංගු කොට පොදු වීසා ප්‍රතිපත්තියක් කරා එළඹීමයි. ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශය ක්‍රියාත්මක වන්නේ, ජාත්‍යන්තර ගමනාගමනය සඳහා  බොහෝ අයුරින් තනි රාජ්‍යයක් ලෙසින්  වන අතර, ප්‍රදේශයට ඇතුළු වන හා එයින් පිටවන ගමිකයන් සඳහා බාහිර දේශසීමා පාලනයන් සහ පොදු වීසා ක්‍රියාත්මක වුවද අභ්‍යන්තර දේශසීමා පාලනයන් නොපැනවිණි. මිලියන  400 කට වැඩි ජනගහනයක් සහ වර්ග කිලෝමීටර  4,312,099 (1,664,911 සත සැත) ක භූමි ප්‍රමාණයක් සමන්විත යුරෝපියානු රටවල් 26 ක් දැනට එයට අයත් වෙති. 

1999 ට පෙරාතුව, ෂෙන්ගන් සම්මුතීන් සහ ඒවා යටතේ සම්මත තර ගත් නීති ක්‍රියාත්මක වූයේ  යුරෝපියානු සංගමයෙන් ස්වායත්තව වුවද, ඇම්ස්ටර්ඩෑම් ගිවිසුම විසින් ඒවා යුරෝපියානු සංගමයේ නීතිය යටතට අන්තර්ගත කරමින්,  අයර්ලන්තය සහ එක්සත් රාජධානිය යන ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශයෙන් බැහැරව සිටි  යුරෝපියානු සංගම් සාමාජික රාජ්‍ය දෙකට මනාපයෙන්-බැහැරව සිටීමට  ඉඩ සැලසීය.  .  ෂෙන්ගන් දැන්, යුරෝපියානු සංගම් නීතියේ අරටුවට අයත් වන අතර, මනාපයෙන්-බැහැර වීමට ඉඩ නොසලසා ඇති හා දැනට එයට එක්ව නොමැති සියළු සාමාජීක රාජ්‍යයන්, තාක්ෂණික අවශ්‍යතා පරිපූර්ණ වූ සැණින් එය වෙත එක් වීමට බැඳී සිටිති.  යුරෝපියානු සංගමයට අයත් නොවන රටවල් කිහිපයක්ද ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශයට අඩංගුව සිටිති.

## ඉතිහාසය
[thumb|left|250px|[ෂෙන්ගන්, ලක්සම්බර්ග්]]

පුද්ගලයන් නිදහසේ සැරිසැරීමට ඉඩ හැරීම, මුල් රෝම ගිවිසුමෙහි අරටු කොටසක් වූ අතර, යුරෝපියානු ආර්ථික ප්‍රජාවෙහි මුල් අවධියෙහි සිටම, ඔවුන්ගේ ගමන් බලපත හෝ ජාතික හැඳුනුම් පත හෝ ඉදිරිපත් කිරීමෙන් යුරෝපියානු ආර්ථික ප්‍රජාවෙහි සාමාජික රටවල ජාතිකයන් හට, නිදහසේ,  එක් සාමාජික රාජ්‍යයක සිට තවෙකකට ගමන් කිරීමේ හැකියාව තිබුණි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපියානු සංගමයේ නීතිය
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපියානු සංගමයේ ගිවිසුම් සහ ප්‍රකාශන
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර ගමන් ලියවිලි
ප්‍රවර්ගය:1985දී එකඟත්වයට එළඹි ගිවිසුම්
ප්‍රවර්ගය:1985දී යුරෝපියානු ආර්ථික ප්‍රජාව
ප්‍රවර්ගය:ෂෙන්ගන්, ලක්සම්බර්ග්
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපයේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම
ප්‍රවර්ගය:දේශසීමා ගිවිසුම්
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර දේශසීමා තරණය
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපියානු ආර්ථික කලාපය
ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලය, රත්නපුර

'''St.Aloysius' College - Ratnapura'''

St. Aloysius' College is a High School for boys located in Ratnapura

නිල වෙබ් අඩවිය:www.rsac.sch.lk
ජූනි 28

= සිදුවීම් =

### 1600ට පෙර 
* 1098 - පළමු කුරුස යුද්ධයේ සටන්කරුවෝ ඇන්ටියොක් සටනේ දී මෝසුල්හි කර්බෝගා පැරැදැවූ හ.
* 1360 - සිය මස්සිනා වන 2 ඉස්මයිල් මැරීමෙන් පසු 6 වන මුහම්මද් ග්‍රනාඩාවේ දස වන නස්රිඩ් රජු බවට පත් විය.
* 1461 - එඩ්වඩ්, එංගලන්තයේ 4 වන එඩ්වඩ් රජු ලෙස කිරුළු පැළඳී ය.
* 1519 - චාල්ස් V ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ අධිරාජ්‍යයා ලෙස තේරී පත් විය.

* 1575 - ජපානයේ සෙන්ගෝකු යුගය: ඔඩා නොබුනාගා සහ ටොකුගාවා ඉයසුගේ ඒකාබද්ධ හමුදා නාගෂිනෝ සටනින් දිනූ හ.

### 1601–1900 
*

ප්‍රවර්ගය:ජූනි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ඔයවල්

## මල්වතු ඔය
මල් වතු ඔය ( ඉංග්‍රීසි: Malvathu River) දිගින් කි.මි.164 ( සැතපුම් 102 ) වන අතර මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ ගංගා අතරින් දිගින් දෙවන ස්ථානය ගනි.

## කළා ඔය
ධාතුසේන රජු විසින් ඉදි කල විශිෂ්ටම වාරි ව්‍යාපෘතියකි.කළා වැවට මුහුණලා අවුකන හිටි පිළිම වහන්සේ ද ගලින් නෙළා ඇත. මෙය ධාතුසේන රජු තම වටිනා ම සම්පත ලෙස සැලකූ වැවයි.

## යාන් ඔය
## දැදුරු ඔය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයවල්
වියට්නාම බාලදක්ෂ සංගමය

**වියට්නාම බාලදක්ෂ සංගමය** () යනු වියට්නාමයේ පිහිටුවා එහි  1930 සිට 1975 අතර සක්‍රියව පැවතුනු තරුණ සංවිධානයකි.   1957 සිට 1975 දක්වා මෙම සංගමය, බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරයේ ලෝක සංවිධානය විසින් පිළිගෙන තිබුණි. 

වියට්නාමයේ දේශපාලන තත්ත්වය නිසා සහ එහි පැවති යුද්ධය නිසා, 1954 න් පසුව, කොමියුනිස්ට් උතුරු වියට්නාමයෙහි එය තහනම් කර තිබුණු අතර, සයිගොං බිඳ වැටීමෙන් පසුව සිදුවූ කොමියුනිස්ට් ජයග්‍රහණය හා සමගම, මුළු දේශය පුරාම තහනම් කෙරිණි. එය දැනට, විප්‍රවාසයෙහි පවතින අතර, වියට්නාමය තුල ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක් වෙමින් පවතියි. 1994 සිට 2002 දක්වා රහසිගත බාලදක්ෂ ක්‍රියාකාරකම් වියට්නාමය තුල පැවති බවට වාර්තාවී ඇත. බාලදක්ෂ ක්‍රියාකාරකම් WOSM විසින් පිළිගෙන නොමැති විශාලතම ජනගහණය ඇති රට වියට්නාමය වෙයි.

## ආශ්‍රිත
## භාහිර සබැඳි 
* Vietnamese Scouting, BSA
වකුගඩු

**වකුගඩු** (, ) යනු, සියළු පෘෂ්ඨවංශීන්ගේ සහ සමහර අපෘෂ්ඨවංශීන්ගේ ඇති අත්‍යශාවශ්‍ය නියාමන ඉන්ද්‍රියකි. මෙය වෘක්කාණු රැසක එකතුවෙන් සැදුම්ලත් ව්‍යුහයකි. බෝංචි බීජ හැඩැති ය.

## පිහිටීම
මහා ප්‍රාචීරයට වහාම පහළින් උදරච්ඡදයට පිටතින් දේහයේ අපර බිත්තියට ආසන්නව 12වන උරස් හා 3වන කඨී කශේරුකා අතර. වම් වෘක්කයට වඩා දකුණු වෘක්කය මඳක් පහලින් වන පරිදි පිහිටා ඇත. මීට හේතුව වන්නේ අක්මාවට ඉඩ සැලසීමටය.

## ප්‍රධාන කෘත්‍ය
* අක්මාවේ නිපදවන නයිට්‍රජනීය බහිස්ස්‍රාවී ද්‍රව්‍යය වන යූරියා, යුරික් අම්ලය, ක්‍රියටිනයින් දේහයෙන් බැහැර කරවීම.  (මුත්‍ර නිපදවීම.)
* රුධිර පීඩනය පාලනය (රෙනින් හෝර්මෝනය ස්‍රාවයෙන්)
* රුධිරයේ නියත ආස්‍රැති පීඩනයක් පවත්වා ගැනීම.
* සිරුරේ විවිධ අයන වර්ග යාමනය. (Na+, Ca2+…)
* රුධිර pH අගය පාලනය.
* රුධිර පරිමාව පාලනය.

## ව්‍යුහය
බාහිකය (පිටත), මජ්ජාව(ඇතුලත) ලෙස දෙකොටසකි.

 •

2.&nbsp;Interlobular artery (කුඩා ධමනි)

3.&nbsp;Renal artery (වෘක්කීය ධමනිය)•

4.&nbsp;වෘක්කීය ශිරා

5.&nbsp;Renal hilum (වෘක්ක කෝටරකය)

6.&nbsp;Renal pelvis (වෘක්ක ශ්‍රෝණිය) •

7.&nbsp;Ureter (මූත්‍ර මාර්ගය) •

8.&nbsp;Minor calyx (කුඩා මණිය)

9.&nbsp;Renal capsule (වෘක්ක පේටිකාව)

10.&nbsp;Inferior renal capsule •

11.&nbsp;Superior renal capsule •

12.&nbsp;Interlobular vein (කුඩා ශිරා)

13.&nbsp;වෘක්කාණුව •

14.&nbsp;Minor calyx (කුඩා මණිය)

15.&nbsp;Major calyx (මහා මණිය)

16.&nbsp;Renal papilla  (වෘක්කීය පිටිකා) 

17.&nbsp;Renal column (වෘක්ක ස්ථම්භ)
]]

## සබැඳි ලිපි
* වෘක්කාණුව

ප්‍රවර්ගය:බහිස්‍රාවී පද්ධතිය
ප්‍රවර්ගය:වකුගඩු
ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍ර පද්ධතිය
ද්‍රාව්‍යතාවය

**ද්‍රාව්‍යතාවය** යනු, විෂමජාතීය සමතුලිත පද්ධතියක් තුළ දියකර ඇති ජලයේ මඳ වශයෙන් ද්‍රාව්‍ය සංයෝගයක් 1dm3 පරිමාවක් තුළ දියවී ඇති මවුල ගණන යි.

ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
වෘක්කාණු

වකුගඩුවක තැනුම් ඒකක **වෘක්කාණු** වේ. වෘක්කයේ බාහිකයට ආසන්නව බාහික වෘක්කාණුත්, මජ්ජාවට ආසන්නව ජක්ස්ට මජ්ජා වෘක්කාණුත් දක්නට ලැබේ. ජක්ස්ට මජ්ජා වෘක්කාණුවල හේන්ලේ පුඩු සාපේක්‍ෂව දිගින් වැඩි ය.

## ව්‍යුහය
වෘක්කාණුව කුහරමය වේ. එක් කෙළවරක් ආවෘත වේ. ඒ බෝමන් ප්‍රාවරය යි. ඊට සබැඳිව පිළිවෙලින්; අවිදුර සංවලිත නාලිකාව, හෙන්ලේ පුඩුවේ ආරෝහණ බාහුව, හෙන්ලේ පුඩුවේ පාදස්ථය, හෙන්ලේ පුඩුවේ අවරෝහණ බාහුව හා විදුර සංවලිත නාලිකාව පවතී. ගුච්ඡිකාව හා බෝමන් ප්‍රාවරය යන දෙකොටස එක්ව ගත් කල එක මැල්පිගීය දේහාණුව නමි.

### ගුච්ඡිකාව
අභිවාහී හා අපවාහී ධමනිකා එක්ව සෑදී ඇත. පූර්වය සාපේක්‍ෂව සිහින් බැවින් රුධිර පීඩනය වැඩිකොට කාර්යක්‍ෂම කොට ඇත.
මෙය තුල රුධිර පීඩනය වැඩි නිසා ගුච්චිකාවෙන් රුධිරය පෙරේ.රුධිර සෙෙල හා ප්ලාස්ම ප්‍රෝටීන ගුච්චිකාවෙන් පෙරී නොයයි.
පෙරී යන්නේ ප්ලාස්ම ප්‍රෝටීන වලින් තොර රුධිර ප්ලාස්මාවයි.
මෙම තරලය **ගුච්චිකා පෙරණය**(Glomerular filter) නම් වේ.

### බෝමන් ප්‍රාවරය
ශල්කමය අපිච්ඡදයෙන් සෑදී ඇත. කෝප්පාකර ය. අවතලනයවූ පැත්තේ පොඩොසයිට බවට විකරණිත ශල්කමය සෛල ඇත.

ප්‍රවර්ගය:බහිස්‍රාවී පද්ධතිය
ප්‍රවර්ගය:වකුගඩු
ගර්ත

පෙනහළුවල ඇති ශ්වසන පෘෂ්ඨය යි. 

## ව්‍යුහය
සරල ශල්කමය අපිච්ඡදයෙන් සෑදී ඇති බැවින් තුනී ය. අධික ලෙස වාහිනීමත් ය. තෙත් ය. ඔක්සිජන් හා කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සඳහා පාරගම්‍ය වේ.
(285263) 1998 QE2

'''''' යනු,  ප්‍රමාණයක විෂ්කම්භයක් සහිත   පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි.  සොකෝරො, නව මෙක්සිකෝව අසබඩ පිහිටි, ලින්කන් පෘථිවි යාබද ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහ පර්යේෂණාගාරයෙහි (ලීනියර්) වැඩසටහන විසින් 1998, අගෝස්තු 19 දිනදී,   එය සොයාගැනුනි.   සතුව, වසර 14 ක  නිරික්ෂණ චාපයක්  සහ මනාව-නිශ්චය-කෙරුණු  කක්ෂයක් සතුවෙයි.

## ගුණාංග
 හි පෘෂ්ඨය දැලි වැනි ද්‍රව්‍යයකින් ආවරණය වී ඇති අතර, එයින් ඇඟවෙන්නේ මෙම ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, පෙරදී  ධූම කේතුවක්ව පැවතී  සූර්යයා හා සමග සමීප්‍ය සමාසදයක නිරතව ඇති බවකි.   කෙසේවෙතත්, බ්‍රහස්පතීට සාපේක්ෂව  ටිසරන්ඩ් පරාමිතිය (TJ=3.2) විසින්,  කිසිකළෙක ධූමකේතුවක් වූවාද යන්න පසක් නොකරයි.  0.06 ක ප්‍රභානුපාතයක් සහිත ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, ප්‍රකාශ වශයෙන් අඳුරු බවක් දක්වයි.  අමෝර් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකු ලෙසින්,  හී කක්ෂය, පූර්ණ වශයෙන්, පෘථිවියෙහි කක්ෂයට ඔබ්බෙන් වෙයි. ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයාගේ කක්ෂය හා සමගින් පෘථිවි අවම කක්ෂ අතිඡේදන දුර (E-MOID) 0.035&nbsp;AU වෙයි. ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා වෙක, වසර  3.77 ක කක්ෂීය ආවර්තයක් සතු වෙයි.

## චන්ද්‍රිකාව
2013, මැයි 29 දින සිදු කෙරුණු ගෝල්ඩ්ස්ටෝන් රේඩාර් නිරීක්ෂණ  තුලින් සොයාගැණුනේ, දළ වශයෙන්  ක විෂ්කම්භයකින් යුතු  සුළු-ග්‍රහලෝක චන්ද්‍රයෙක්  වටා කක්ෂගතව ඇති බවයි.  රේඩාර් රූප තුලදී,  වටා දීප්තිමත් ලෙසින් චන්ද්‍රිකාව දිස්වන්නේ, එය සැලකිය යුතු තරම් සෙමෙන් භ්‍රමණය වන නිසාත් එම සෙමෙන් වන භ්‍රමණ වේගය විසින් චන්ද්‍රිකාව විසින් රේඩාර් අක්ෂය ඔස්සේ රේඩාර් කිරණ යළි එවීම සම්පීඩනය කරන නිසාත්ය. මේ නිසා,  ට සාපේක්ෂව, චන්ද්‍රිකාව පටු සහ දීප්තිමත් ලෙසින් දිස් වෙයි. .  චන්ද්‍රිකාවේ කක්ෂය පැහැදිලි ලෙසින් නිර්ණය කළ පසු,  හී ස්කන්ධය හා ඝණත්වය තීරණය කිරීමට තාරකා විද්‍යාඥයින්ට හා තාරකා භෞතික විද්‍යාඥයින්ට හැකි වනු ඇත.

## පෘථිවිය වෙත ළඟාවීම් 
2013, මැයි 31 දිනදී,  20:59 UT (4:59 පව EDT) වේලාවේදී,  0.039&nbsp;AU ( චන්ද්‍ර දුර 15) දක්වා පෘථිවිය වෙත ළඟාවීමට  සමත් විය.  අවම වශයෙන් ඊළඟ ශත වර්ෂ දෙක තුලදී හෝ, ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා විසින්, පෘථිවියට කිට්ටුවෙන්ම ළඟා වන අවස්ථාව මෙය විය.  මැයි 30 දින සිට ජූනි 9 දින දක්වා  ගෝල්ඩ්ස්ටෝන්හී ඉතා ප්‍රබල රේඩාර් ඉලක්කයක් වන මෙය, ජූනි 6 සිට ජූනි 12 දක්වා, ඇරිසිබෝහී නිරික්ෂණයට ලක් වනු ඇත.  එහි ආසන්නතම එළඹුමට කිට්ටුවෙන් පැවතියදී පවා ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා සතු වූයේ 11 ක දෘශ්‍ය විශාලත්වයක් වන අතර එය දැකීම සඳහා දුරදක්නයක් අවශ්‍ය විය.

කක්ෂීය විසඳුම අනුකලනය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ,  1975, ජූනි 8 දිනදී, ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, පෘථිවියෙන් 0.08&nbsp;AU දුරකින් එය පසු කරගෙන ගිය බවත්  එවිට එහි දෘශ්‍ය විශාලත්වය,  13.9 පමණ වූ බවත්ය.  ඊළඟ ඥාත ආසන්න ළඟාවීම සිදුවන්නේ,  2221, මැයි 27 දිනදී වන අතර, එදිනදී එය පෘථිවියෙන්   දුරකින් එය පසු කරනු ඇත.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි 
*NASA රේඩාර් රිවීල්ස් ඇස්ටරොයිඩ් හෑස් ඉට්ස් ඕන් මූන්  නාසා වෙතින්
ශල්‍යචර්මියා

එකයිනොඩමාටා වංශයට කරදියෙහි පමණක් වෙසෙන පංච අරීය සමමිතියකින් යුතු සත්තු අයත් ය.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
යෝනි මාර්ගය

යෝනි මාර්ගය (Vagina) ස්ත්‍රී ශරීර පද්ධතියේ වැදගත් අංගයකි. කාන්තාවගේ යෝනිමාර්ගය ගර්භාෂයේ සිට සිරුරේ බාහිර කොටස් දක්වා සම්බන්ද වන පේෂී වලින් සෑදුන නලයකි. මෙහි පිටත විවරය කන්‍යාපටලයෙන් ආරක්‍ෂා වී ඇත​. යෝනිමාර්ගය ලිංගික සංසර්ගයට (පුරුෂයන්ගේ ශිෂ්නය ඇතුලු කිරීමට), දරු ප්‍රසූතියට හා ඔපස් පිටවීමට උපකාරී වේ.

කාන්තාවක්ව සැමියා විසින් ලිංගිකව සතුටු කිරීමේදී ජෙලිමය ද්‍රාවනයක් ගල එයි. එය නිපදවන්නේ යෝනී මාර්ගයේ ශ්ලේශ්මල පටල මගිනි. එය උත්තේජනයක්‍ය

ප්‍රවර්ගය:ශරීර කොටස්
ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව
ආණ්ඩු සතු තොරතුරු ආවේක්‍ෂණ ව්‍යාපෘති ලයිස්තුව

## තනි රටක ආණ්ඩු සතු
### ප්‍රංශය
* ෆ්‍රෙන්චිලොන්

### චීනය
### ඉංදියාව
* **NATGRID**:
* **මධ්‍යගත Monitoring පද්ධතිය (CMS)**
* **නේත්‍රා **

## ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සතු
### යුරෝපා සංගමය
* **Schengen තොරතුරු පද්ධතිය**

* **INDECT**

## අයිතිය නොදන්නා
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ආරක්‍ෂාව
ප්‍රවර්ගය:ආවේක්‍ෂණ දත්තසංචිත
අයිස්ලන්ත ගුවන් සේවයේ 001 ගුවන් යානය

**ලොෆ්ට්ලෙයිතීර් HF LL 001** මගී ගුවන්යානය 1978 නොවැම්බර් 15 දින කොළඹ (කටුනායක) බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළට ගොඩබැස්වීමේ දී අනතුරට ලක් විය. මෙය ඩග්ලස් DC-8 වර්ගයේ ගුවන්යානයක් විය. මෙම අනතුරින් අයිස්ලන්ත ජාතික කාර්ය මණ්ඩලයේ 13දෙනාගෙන් 8දෙනෙක්, අමතර කාර්ය මණ්ඩලයේ 5දෙනෙක්, දකුණු බෝර්නියෝවේ සිට යන මුස්ලිම් වන්දනාකරුවන් වූ මගීන් 262දෙනාගෙන් 170දෙනෙක් (බහුතරය ඉන්දුනීසියානු ජාතික) මිය ගියහ. මේ පිලිබඳ ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නිල වාර්තාවන් හි හේතු ලෙස දක්වා ඇත්තේ නියමුවන් විසින් ප්‍රවේශ වීමේ ක්‍රියා පටිපාටිය අනුගමනය නොකිරීම යි. කෙසේ වෙතත් ඇමෙරිකානු හා අයිස්ලන්ත බලධාරීන් මෙහි හේතුව ලෙස දක්වන්නේ ගුවන්තොටුපොළේ තිබෙන දෝෂ සහිත උපාංග සහ ගුවන් ගමන් පාලක දෝෂයන් ය. එය අයිස්ලන්ත ගුවන් ගමන් ඉතිහාසයේ දරුණුතම අනතුර වන අතර ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් ඉතිහාසයේ දෙවනුවට දරුණුම අනතුර යි (මාර්ටින්එයාර් 138 ගුවන්යානයට පසුව).

ගුවන්යානය සවුදි අරාබියේ ජෙඩා ගුවන්තොටුපොළෙන් ගමන් ආරම්භ කල අතර එහි සැලසුම්කර තිබූ ගමනාන්තය ඉන්දුනීසියාවේ සුරබායා ගුවන්තොටුපොළ යි. එය ඉන්ධන පිරවීමට සහ කාර්ය මණ්ඩලය මාරු වීමට කොළඹ (කටුනායක) බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළේ නැවැත්වීමට සැලසුම් කර තිබිණ. ඒ වන විට අවට ගිගිරුම් සහිත වැසි සහ සුළං ප්‍රවාහ තිබිණ.

## ගුවන්යානය 
අනතුරට ලක් වූ යානය ලොෆ්ට්ලෙයිතීර් අයිස්ලන්ත ගුවන්සේවයේ හජ්ජි සඳහා වූ ගුවන්ගමන්වලට භාවිතා කල DC-8 වර්ගයේ මගී ගුවන්යානයකි. ගුවන්යානයේ ලියාපදිංචි අංකය TF-FLA වූ අතර එහි නම වූයේ "ලෙයිෆූර් එයිරික්සන්" ය.

## මේවාත් බලන්න 
* මාර්ටින්එයාර් 138 සප්ත කන්‍යා ගුවන් අනතුර 

## මූලාශ්‍ර හා සබැඳි
*  "Report of the Commission of Inquiry appointed by His Excellency the president to inquire into the causes and circumstances in which Loftleider Icelandic Airways aircraft DC-8-63F TF-FLA met with an accident in the vicinity of the Katunayake Airport on 15th November 1978." ( ) - Posted on the website of the Civil Aviation Authority of Sri Lanka
*Óttar Sveinsson. "ÚTKALL Leifur Eiríksson brotlendir ." Book about the crash.
*  Pre-crash photos from Airliners.net

ප්‍රවර්ගය:ගුවන් යානා
ප්‍රවර්ගය:ගුවන් අනතුරු
පොසොන් උත්සවය

**පොසොන් උත්සවය** යනු *මහින්දාගමනය* සැමරීම සඳහා පොසොන් පසළොස්වක පෝය දිනයෙන් ආරම්භව දින කීපයක් පුරා අනුරාධපුර සහ මිහින්තලේ ප්‍රධාන කොට ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වෙන බෞද්ධාගමික උත්සවයකි. *මහින්දාගමනය* හෙවත් *මිහිඳු හිමියන් ලක්දිවට වැඩම කිරීම* මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ දහම ස්ථාපිත වීම පොසොන් උත්සවයේ දී සමරනු ලැබේ.

## අතීතය
### මහින්දාගමනයට පෙර
මහින්දාගමනයට පෙර සිටම  පොසොන් මස පසලොස්වක දින හා තදාසන්න කාලය රජරට සැණකෙලි වකවානුවක් විය. මෙම දිනය හැදින්වූයේ ජෙට්ඨමූල නකත්ත දිනය හෙවත් දෙටුමුල් නැකැත පැවැත් වූ දිනය ලෙසය.
 
### මහින්දාගමනය
මෞර්ය පාලකයෙකු වූ අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් වත්මන් ඉන්දියාවේ විශාල ප්‍රදේශයක් තුළ තම අධිරාජ්‍යය පුළුල් කරගැනීමට සමත් විය. නමුත් ඔහු කාලිංග දේශය යටත් කරගැනීමේ සටන්වලින් පසු තමා විසින් සිදු කළ යුධ සංග්‍රාම හා මනුෂ්‍ය ඝාතන පිළිබඳව ඇති වූ දැඩි කණස්සල්ල හේතුවෙන් වෛදික සම්ප්‍රදායෙන් ඉවත් වී බුද්ධාගම වැළඳ ගත්තේ ය. ඉන්පසු තම අසල්වැසි රාජ්‍යයන් වෙත බෞද්ධ දහම ව්‍යාප්ත කිරීම ආරම්භ කළේ ය. ක්‍රිස්තු පූර්ව 250 දී පමණ පවත්වන ලද තෙවන බෞද්ධ සංගායනාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බුදු දහම ශ්‍රී ලංකාවට ව්‍යාප්ත වීම සිදුවිය. ඒ සඳහා අශෝක අධිරාජ්‍යයා ක්‍රිස්තු පූර්ව 247 දී තම පුත් මිහිඳු හිමියන් ලක්දිව පාලකයෙකුව සිටි තිස්ස රජ වෙත පිටත් කර හරින ලදී. 
### මහින්දාගමනයට පසු
ලක්දිව රාජකීයයන් විසින් බලවත් මෞර්ය අධිරාජ්‍යය සමග පැවැත් වූ මිත්‍රත්වය හේතු කොටගෙන තිස්ස රජු බුදු දහම වැළඳ ගත්තේ ය. එමගින් තිස්ස රජුට **දේවානම්පිය තිස්ස** යන නමින් අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ අනුග්‍රහය යටතේ දෙවන වරට රාජාභිෂේකය ලැබීමට හැකිවිය. රාජකීයයන් බුදු දහම වැළඳ ගැනීම මත කෙටි කලකින් රජරට පුරාම බුද්ධාගම පැතිර ගියේ ය.

## පොසොන් උත්සවයේ අංග
* රජරටට වන්දනා ගමන් යාම
* මගීන්ට දන්සල් දීම
* ආගමික කටයුතු
* සැණකෙලි

ප්‍රවර්ගය:උත්සව - ශ්‍රී ලංකා
මනස (සඟරාව)

ශ්‍රී ලංකාවේ මනස සංවර්ධන සේවා සංවිධානය මගින් සිංහල බසින් පළකරණ සඟරාවකි. ඉතාමත්ම සාර්ථක ව්‍යාපාරිකයෙකු මෙන්ම ධනාත්මක චින්තකයෙකු වන සාන්ත ජයසුන්දර මහත්මා මෙම සඟරාව 2001 වර්ෂයේ සිට ලියා ජාතියට පිළිගන්වයි.

ප්‍රවර්ගය:සිංහල බසින් පළවන සඟරා
ශ්වසන පෘෂ්ඨය

**ශ්වසන පෘෂ්ඨය**ක් යනු, අධික ලෙස වාහිනීමත්වූ ද තෙත්වූ ද ශ්වසන වායු සඳහා පාරගම්‍ය වූ ද පෘෂ්ඨයකි.
ශල්කමය අපිච්ඡද සෛල

කොරපොතු (අනාකූල) හැඩැති ඒක න්‍යෂ්ඨික සෛල වේ. සරල ශල්කමය අපිච්ඡදය මේවා එකතුවෙන් සෑදේ. ගර්තවල අඩංගු ය.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
මඩකලපුව

ශ්‍රි ලංකාවේ විශාලතම කලපුව **මඩකලපුව** වේ. ප්‍රධාන වශයෙන්ම මඩකලපුව පරිපාල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇත.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* මඩකලපුව පරිපාල දිස්ත්‍රික්කය
* මඩකලපුව නගරය

ප්‍රවර්ගය:කලපු - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව
තුන්හිස්ගල

දුම්බර ක﻿ඳුවැටියේ උසම කන්ද **තුන්හිස්ගල** වේ.

ප්‍රවර්ගය:දුම්බර ක﻿ඳුවැටිය
ලුනුගම්වෙහෙර ජාතික වනෝද්‍යානය

**ලුනුගම්වෙහෙර ජාතික වනෝද්‍යානය** දවසේ කවර වෙලාවක වුවද මොනරුන් විශාල ගනනක් නැරඹිය හැකි කතරගමට ආසන්නව පිහිටි වන පෙතක් ලෙස හඳුන්වාදිය හැක. ලුනුගම්වෙහෙර ජලාශයේ ජල පෝශක ප්‍රදේශය වන ලුනුගම්වෙහෙර ජාතික වනෝද්‍යානය බටහිරින් උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානයටත් නැගෙනහිරින් රුහුනු ජාතික වනෝද්‍යානයටත් අතර අන්තර් කලාපයේ පිහිටා තිබේ.  හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ ලුනුගම්වෙහෙර ප්‍රාදේශීය ලේඛම් කොට්ඨාශයටත් මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ තනමල්විල, වැල්ලවාය, කතරගම, බුත්තල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ වලටත් මායිම්ව හෙක්ටයාර් 23,498 ක ප්‍රදේශයක් වසා පැතිර ඇත.

*ගොඩබිම් ප්‍රමානය - හෙක්ටයාර 20,156 *(85.78%)*
*ලුනුගම්වෙහෙර ජලාශය - හෙක්ටයාර 3,283 *(13.97%)*
*කුඩා ජලාශ - හෙක්ටයාර් 59 *(0.25%)*

මෙම ලුනුගම්වෙහෙර ජලාශය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශය ජාතික වනෝද්‍යානයක් බවට ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත්තේ 1995 දෙසැම්බර් 08 වනද සිටය. ලුනුගම්වෙහෙර ජාතික වනෝද්‍යානයට ප්‍රධාන මාර්ග දෙකකින් ලගා විය හැක. කොළඹ සිට රත්නපුරය හරහා පැමිනෙන්නේ නම් පැල්මඩුල්ලෙන් හැරී උඩවලව තනමල්විල පසුකර කි.මී. 231 ක මග ගෙවා මෙහි ලගා විය හැකිය. කොළඹ සිට ගාළු පාර හරහා පැමිනෙන්නේ නම් හම්බන්තොට තිස්සමහාරාමය තනමල්විල හරහා කි.මී. 265 ක මග ගෙවා ලුනුගම්වෙහෙර වනෝද්‍යනයට ලගා විය හැකිය.

ජෛව විවිධත්වය අතින්ද ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතින ලුනුගම්වෙහෙර ජාතික වනෝද්‍යානය තුල මත්ෂ්‍ය විශේෂ 21ක් ද උභය ජීවීන් විශේෂ 12ක් ද් ක්ෂීරපායි විශේෂ 4ක් ද සැරිසරන පක්ෂී විශේෂ 184 ක් ද වාර්තා වී තිබේ. 

#### වනෝද්‍යනය තුල, 
සාමාන්‍ය උස මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 91
උසම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 290 *( සිත්තරම )*
සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලි මීටර් 1000 *(කාලීන වර්ෂාපතනයක් හා එකාකාරී ඉහල උෂ්නත්වයක් පවතී)*
පළමුවන රාජ රාජ චෝල රජ

උපතේදී නම **අරුන්මෝසි තේවර්** යන නම ලද (**රාජ කේශරී වර්මන් රාජරාජ දේවර්**  සහ ගෞරවාන්විතව **පෙරුවුඩයියාර්** ලෙසින්ද හැඳින්වුනු), ජනප්‍රිය ලෙසින්  **මහා රාජ රාජ** ලෙසින් හැඳින්වුනු, **පළමුවන රාජ රාජ චෝලන්** () යනු,  පොයු 985 සහ 1014 අතර රාජ්‍යය කළ,  ඉන්දියාවේ දෙමළ චෝල අධිරාජ්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨ අධිරාජයන්ගෙන් එක් අයෙකි. දකුණු ඉන්දියාවේ කුඩා රාජධානි යටත් කරගැනීමෙන්, දකුණු දෙසින් ශ්‍රී ලංකාව තරම් ඈත දක්වාද, සහ ගිනිකොණ දෙසින්  කාලිංග (ඔඩිස්සා) දක්වාද චෝල අධිරාජ්‍යය පුළුල් කරගැනීමට හේ සමත් විය.

චෝල අධිරාජ්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම රජු ලෙස සැලකෙන පළමුවන රාජරාජ චෝළ, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 985 සහ 1014 අතර පාලනය කළේය. ඔහු දකුණු ඉන්දියාවේ සහ චෝල අධිරාජ්‍යයේ රාජධානි යටත් කර ගනිමින් චෝල රාජධානිය අධිරාජ්‍යයක් බවට වර්ධනය වීමට අඩිතාලම දැමීය. ඔහු පරිපාලන ක්‍රමය විධිමත් කර තන්ජාවුර්හි බ්‍රහදීස්වර විහාරය ඉදි කළේය. ඔහුගේ පුත් Iවන රාජේන්ද්‍ර චෝළ අධිරාජ්‍යය මුහුදෙන් එපිටට ගෙන ගියේය. ඔහු මුලදී ඒකාබද්ධ පාණ්ඩ්‍ය සහ චේර හමුදාවන්ට එරෙහිව උද්ඝෝෂනය කළ නමුත් ඔහුගේ රාජ්‍යයේ අටවන වසර දක්වා කිසිදු හමුදා මෙහෙයුමක් පැවති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැත.

ඔහු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 993 දී ශ්‍රී ලංකාව ආක්‍රමණය කළේ සිංහලයන්ගේ රජු වූ V මහින්දව තුරන් කිරීම සඳහා ය. ඔහු ගංගාපාඩි, නොලම්බපාඩි සහ තඩිගයිපාඩි යටත් කර ගනිමින් උතුරේ සහ වයඹ දෙසින් තම ජයග්‍රහණ ව්‍යාප්ත කළේය. C. 996 C.E හි බටහිර චාලුක්‍ය යුද්ධ

සත්‍යශ්‍රය චාලුක්‍ය රජු බවට පත් වීමත්, රාජරාජ බටහිර චාලුක්‍යවරුන්ට එරෙහිව චෝල හමුදාවන් මෙහෙයවීමත් දුටුවේය. නැගෙනහිර චාල් රාජේන්ද්‍ර චෝළ යනු නැගෙනහිර චාලුක්‍ය රාජවංශයේ ශ්‍රේෂ්ඨ පාලකයෙකි. ඔහු ආක්‍රමණය කර ආන්ද්‍ර රජු බිමා පරාජය කළ අතර, චෝල නාවික හමුදාව ද ලංකා ආක්‍රමණයේ දී ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. තන්ජාවුර් විහාරය රාජරාජගේ මහා පාලන සමය සිහිපත් කරන අතර එය ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කර ඇත. ඔහු රටේ සෙසු ප්‍රදේශ සමඟ සමීප ව්‍යාපාරික සබඳතා පැවැත්වූ අතර ශක්තිමත් මධ්‍යගත ව්‍යුහයක් නිර්මාණය කර පළාත් පාලන ආයතන පත් කිරීමෙන් පරිපාලන සංවිධානය පරිපූර්ණ කළේය.

ඔහු බලවත් ස්ථාවර හමුදාවක් සහ නාවික හමුදාවක් ද නිර්මාණය කළ අතර එය තමා යටතේ වඩා රාජේන්ද්‍ර යටතේ විශාල සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත්තේය. තිරුචිරපල්ලි ප්‍රදේශයේ පලුවෙත්තරායාර්වරු චෝලයන් සමඟ සමීපව ඇසුරු කළ අතර මදුරන්තකන් ගන්දරදිත්‍යයන් දේවාල කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ වැදගත් නිලධාරියෙකු ලෙස රාජරාජගේ රාජ සභාවේ සේවය කළේය. මෙම නවෝත්පාදනය තම සෙල්ලිපිවලට හඳුන්වා දුන් දකුණු ඉන්දියාවේ පළමු රජු රාජරාජය. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයින් ඔහුගේ ආදර්ශය අනුගමනය කළ අතර ඔවුන්ගේ ජයග්‍රහණ පිළිබඳ සම්පූර්ණ වාර්තා අඩු වැඩි වශයෙන් අපට ඉතිරි කර ඇත. ඔහු තම ජයග්‍රහණ වාර්තා කිරීමට සහ ඔහුගේ පූර්වගාමීන්ගේ වාර්තා සුරැකීමට සූක්ෂම වූ බුද්ධිමය රජෙකු විය.

ඔහු විෂ්ණු දෙවියන් වෙනුවෙන් විහාරස්ථාන කිහිපයක් තිබූ අතර ශ්‍රීවිජය රජු වන ශ්‍රී මාරවිජයතුංගවර්මන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි බෞද්ධ චූඩාමණී විහාරය ඉදිකිරීමට අනුබල දුන්නේය. ඔහුට වනවන්මහාදේවි, ලෝකමහාදේවි, චෝලමහාදේවි, ට්‍රයිලෝක්‍යමහාදේවි, පංචවන්මහාදේවි, අභිමානවල්ලි, ඉලදමාදේවියර් (ලතාමහාදේවි) සහ ප්‍රීතිවිමහාදේවි ඇතුළු භාර්යාවන් ගණනාවක් සිටියා. ඔහු 1014 දී මිය ගිය අතර, රාජේන්ද්‍ර චෝළ I. රාජරාජ චෝලන්, අරුල්මෝෂිවර්මන්, කල්කි ක්‍රිෂ්ණමූර්තිගේ පොන්නයින් සෙල්වන්, බාලකුමාරන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා විය.

## සටහන්
සිවුවනක් පිරිස

භික්‍ෂු, භික්‍ෂුණී, උපාසක, උපාසිකා යන සිවු පිරිස බුද්ධ සාසනයේ **සිවුවනක් පිරිස** වෙති.

## පැවිදි
### භික්‍ෂු
### භික්‍ෂුණී
## ගිහි
# උපාසක
# උපාසිකා

ප්‍රවර්ගය:සිවුවනක් පිරිස
යොදයාගේ ඇළ

300px|thumbnail|දකුණ|නිල්ලග්ගම වැව

නිල්ලග්ගම වැවේ සිට මහ කොක්වැව දක්වා අතීතයේ ජලය ගෙනගිය ඇළ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* නිල්ලග්ගම වැව
* නිල්ලග්ගම බෞද්ධ ස්මාරක

ප්‍රවර්ගය:ඇළවල් - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:නිල්ලග්ගම
බැර ජලය

**ඩියුටේරියම් ඔක්සයිඩ්** හෝ   හෝ  D2O ලෙසින් මුලින් හැඳින්වුනු,  **බැර ජලය** යනු, සාමාන්‍ය ජලයේ බොහෝ හයිඩ්‍රජන් ප්‍රමාණයක අඩංගු වන  පොදුවේ පවතින හයිඩ්‍රජන්-1 සමස්ථානිකය වෙනුවට, සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක්, ඩියුටේරියම් ("බැර හයිඩ්‍රජන්" ලෙසින්ද හැඳින්වෙන) නම් හයිඩ්‍රජන් සමස්ථානිකය අඩංගු වන, ජලය ආකාරයකි.

## ආශ්‍රිත
* ට්‍රිටියමිත ජලය
* ජලය

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජලය
දිවෙහි භාෂාව

මාලදිවයිනහි භාෂාව වන **දිවෙහි භාෂාව**, සිංහල භාෂාවෙන් බෙදී ගිය භාෂාවක් ලෙස සලකයි. කථනය සිංහල භාෂාව හා සමාන බවක් දැක්වුවද, එහි අක්ෂර එසේ නොවේ. අරාබි හා ඊට ආසන්න භාෂාවන්හි අක්ෂර හා සමාන බවක් දක්වයි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දු ආර්ය භාෂා
සිංගප්පූරුවේ පුළුල්විදැහුම

පළමු ජන වෙළෙඳ ගුවන්විදුලි සේවය ලෙසින් රේඩියෝ සිංගපුර සංස්ථාපනය වත්ම  1923 මැයි 5 දිනදී  **සිංගප්පූරුවේ පුළුල්විදැහුම** ඇරඹුනි.
ජොහෝර්-සිංගප්පූරු දිය මං කඩ

**ජොහෝර්&ndash;සිංගප්පූරු දිය මං කඩ** () යනු,   මලයාසියාවේ ජොහෝර් බාරු නගරය සහ  සිංගප්පූරුවේ වුඩ්ලන්ඩ්ස් සුළු නගරය සම්බන්ධ කරමින් ජොහෝර් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා දිවෙන මීටර-1,056  දිගැති දිය මං කඩකි.
සරල ශල්කමය අපිච්ඡදය

තුනී ශල්කමය අපිච්ඡද සෛලීය ස්ථරයකි.  දරණු පටලයක් මත පිහිටා ඇත.

කුඩා අණු සඳහා පාරගම්‍ය වේ. රුධිර කේශනාලිකා, ගර්ත හා ගුච්ඡිකාවේ දක්නට ඇත.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අපිච්ඡද
සරල ඝනාකාර අපිච්ඡදය

විශාල ගෝලාකාර මධ්‍ය න්‍යෂ්ඨියකින් යුතු ඝනාකාර සෛලවලින් යුතු ය.

ඩිම්බ කෝෂයේ, වෘක්කාණු ආස්තරණය, තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථීය, ඇසේ ඇතැම් කොටස්වල අඩංගු ය.

## කෘත්‍ය
සංශ්ලේෂණය හා අවශෝෂණය සිදුකරයි.
ඩිම්බකෝෂ

ස්ත්‍රී ප්‍රජනේන්‍ද්‍රිය යි.

## මානව ඩිම්බකෝෂ
ගර්භාෂය දෙපස ශ්‍රෝණි කුහරයේ ඉහළ කොටසෙහි පිහිටා ඇත. ශ්‍රෝණියේ පාර්ශවික බිත්ති සහ ගර්භාෂ බිත්ති සමග බන්ධනි මගින් සබැඳී ඇත.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රජනනය
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ශ්‍රි ලංකා ක්‍රිකට්

thumbnail|දකුණ|ශ්‍රි ලංක ක්‍රිකට්

ශ්‍රි ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම මෙතෙක් ක්‍රීඩා කර ඇති නිල අන්තර්ජාතික තරග වල සාරාංශය..

## තරගාවලි වාර්ථා 
### ටෙස්ට් තරගාවලි 
### එක්දින තරගාවලි 
### T20 තරගාවලි
කෘෂ්ණ වස්තු

thumb|303px|උෂ්ණත්වය අඩුවත්ම, කෘෂ්ණ-වස්තු විකිරණ වක්‍රයන්හී මුදුන්, අඩු තීව්‍රතාවයන් හෝ විශාල තරංග ආයාමයන් වෙත ගමන් කරයි. කෘෂ්ණ-වස්තු විකිරණ ප්‍රස්තාරයක්  රේලෙ සහ ජීන්ස් සම්භාව්‍ය ආකෘතීන් හා සමග සසඳනු ලැබේ. 

**කෘෂ්ණ වස්තුවක්** යනු එය මත පතිත සියළු විද්‍යුත්චුම්බක විකිරණ, ඒවායේ සංඛ්‍යාතය හෝ පතන කෝණය නොසලකමින්, අවශෝෂණය කරන  පරිපූර්ණ භෞතික වස්තුවකි. 

තාජන සමතුලිතතාවයක (එනම්, නියත උෂ්ණත්වයක පැවතීම) පවතින කෘෂ්ණ වස්තූන්,  කෘෂ්ණ වස්තු විකිරණ නම්වූ විද්‍යුත්චුම්බක විකිරණ විමෝචනය කරයි.  මෙම විකිරණ විමෝචනය සිදුවන්නේ ප්ලෑන්ක්ගේ නියමය අනුව වන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ, වස්තුවෙහි හැඩය හෝ සංයුතිය අනුව නොව, එහි  උෂ්ණත්වය අනුව පමණක් තීරණය වන වර්ණාවලියක් සහිතව (දකුණෙහි ඇති රූපය බලන්න) බවයි.

තාපජ සමතුලිතතාවයෙහි පවතින කෘෂ්ණ වස්තුවක් සතුව සංගණ්‍ය ගුණාංග දෙකක් ඇත:

#එය පරිපූර්ණ විමෝචකයකි: එම උෂ්ණත්වයෙහිම පවතින වෙනත් කිසියම් වස්තුවකට වඩා, සෑම සංඛ්‍යාතයකදීම, වඩාත් ප්‍රමාණයක ශක්තිය එය විසින් විමෝචනය කරයි.
#එය විසිරි විමෝචකයකි: ශක්ති විකිරණය සිදු වන්නේ සමාවර්තනිකව වන අතර, දිශාවෙන් ස්වායත්තව වෙයි.

## ආශ්‍රිත
### උපන්‍යාස
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
විදේශීය මූල්‍ය හුවමාරු වෙළෙඳපොළ

**විදේශීය මූල්‍ය හුවමාරු වෙළෙඳපොළ** (**ෆොරෙක්ස්**, **එෆ්එක්ස්**, හෝ ** මූල්‍ය හුවමාරු වෙළෙඳපොළ**) යනු  ව්‍යවහාර මුදල් වෙළෙඳාම් කිරීම සඳහා පවතින ගෝලීය විමධ්‍යගත කෙරුණු වෙළෙඳපොළකි. වර්තමාන හෝ නිර්ණය කෙරුණු හෝ මිල යටතේ ව්‍යවහාර මුදල් අරභයා සිදුවන සමස්ත ආකාරයෙහි මිලදී ගැනීම්, විකිණීම් සහ හුවමාරු කිරීම් මෙයින් අදහස් වෙයි. වෙළෙඳාම් කිරීමෙහි ධාරිතාව සැලකුණු කළ, ලොව විශාලතම වෙළෙඳපොළ මෙය වන අතර දෙවැන්න වන්නේ ණයවර වෙළෙඳපොළ වෙයි. මෙම වෙළෙඳපොළෙහි කටයුතු වලට සහභාගීවන ප්‍රධාන අයවළුන් වන්නේ  විශාල ජාත්‍යන්තර බැංකු වෙති. සති අග හැරුණු විට අනෙකුත් දින තුල දිවා රාත්‍රී පුරාවටම ලොව පුරා මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථානයන් විසින් බහුවිධ ආකාරයෙහි ගැනුම්කරුවන් සහ විකුණුම්කරුවන් පුළුල් පරාසයක් අතර වෙළෙඳාම්කිරීම සඳහා පහසුකම් සපයයි. විදේශීය මූල්‍ය හුවමාරු වෙළෙඳපොළ විසින් වෙනස් ව්‍යවහාර මුදල් වල සාපේක්ෂ අගයයන් නිර්ණය නොකරන මුත්, අනෙකුන් විසින් සිදුකෙරන ඉල්ලුම මත යැපෙමින් කිසියම් ව්‍යවහාර මුදලක වත්මන් අගයයෙහි වෙළෙඳපොළ වටිනාකම නියම කර දක්වයි.

විදේශීය මූල්‍ය හුවමාරු වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාත්මක වන්නේ මූල්‍ය ආයතනයන් මගින් වන අතර, එය විවිධ මට්ටම් මත ක්‍රියා කෙරෙයි. තිරයෙන් පිටුපස ක්‍රියාකාරකම් වලදී, බැංකු විසින් "ගනුදෙනුකරුවන්" නම් ලද මූල්‍ය ව්‍යාපාර ආයතන කුඩා සංඛ්‍යාවකගේ උපකාරය පතන අතර, ඒවා විසින් සක්‍රීය ලෙසින් විශාල ප්‍රමාණයන්හී විදේශීය මූල්‍ය හුවමාරු වෙළෙඳාම්කිරීම් වල සහභාගී වෙති.  බොහෝ විදේශීය මූල්‍ය හුවමාරු ගනුදෙනුකරුවන් බැංකු වන අතර, රක්ෂණ සමාගම් සහ වෙනත් ආකාරයේ මූල්‍ය ව්‍යාපාර ආයතන කිහිපයක්ද  මෙය හා සම්බන්ධ වූවත්, ඉහත කරුණ නිසා මෙම තිරයෙන් පිටුපස වෙළෙඳපොළ සමහරවිටෙක "අන්තර්බැංකු වෙළෙඳපොළ" ලෙසින් හැඳින්වෙයි. 

## Forexxx 
Forex Fx Market  ලෙසද හදුන්වයි. වර්තමාන්යේදි ලොව පවතින සියලුම රටවල් මේ සමඟ සම්බන්ධ වී පවති. මෙහිදි සිදුවන් මූලිකම දැයනම් එක් මුදල් කාණ්ඩයක් තවත් මුදල් කාණ්ඩයක් සමග හුවමාරු වීමකි. Fx Marketපැය 24 පුරාම ක්‍රියාත්මක විම සිදු වේ. ලොව පවතින විශාලම මූල්‍ය වෙළඳපොළ මෙය වේ.
මෙහිදී දිනකට ඩොලර් ට්‍රිලියන 5කට වඩා වැඩි ගනුදෙනු ප්‍රමාණයක් සිදු වේ.

## ආශ්‍රිත
තැඹිලි වතුර, කුරුම්බා වතුර සහ පොල් වතුර

[thumb|right|ඉන්දුනීසියාවේ,  [පංගන්දරන්|පංගන්දරන්හී, විකිනීමට තබා ඇති විගසින් පානය කළ හැකි කුරුම්බා වතුර .]]

පොල් වර්ග වල ගෙඩිය ළපටි අවස්ථාවේ සහ මේරූ අවස්ථවේ ඒතුල පවත්න ආහාරමය දියරයක් පවතී. පොල් වර්ගය සහ ගෙඩියේ මේරීම අනුව **තැඹිලි වතුර, කුරුම්බා වතුර හෝ පොල් වතුර** යන නමිවලින් හැඳින්වුනද මේවා බොහෝ ලක්‍ෂණ අතින් එකිනෙකට සමාන වේ.

## පොල් වතුර 
වෙළෙඳපොළෙහි මිලදී ගැනීමට ඇති බොහෝ පොල් ගෙඩි ගසෙහි මේරූ ඒවා නොවේ. ලපටි ගෙඩි අවස්ථාවේ ඇති ඒවා ලෙලි ගසා අවුවේ වියළා කෘත්‍රිම ලෙසින් නිර්මාණය කරගත් ඒවා වෙති. එබැවින් ඒවායේ දියරයෙහි ගුණාත්මක භාවය සහ සනීපාරක්ෂක භාවය පිළිබඳ ගැටළු මතුවෙයි. බොහෝ ගෘහණියන් ඒවා ඉවත ලන්නේ එබැවිනි. අවම වශයෙන් ආප්ප මිශ්‍රණයට හෝ ඒවා වර්තමානයේ භාවිතා නොකරති. කෙසේවුවද තැඹිලි දියරය සහ කුරුම්බා දියරය බීමට භාවිතා කරන්නේ පිපාසය සංසිදුවා ගැනීමට හා ඒවායේ ඖෂධීය ගුණය නිසාය. වර්ෂාව පවතින කලට තැඹිලි දියරයේ රස හා ගුණය හීන වෙයි. 

පොල් විනාකිරි තැනීමට පොල් වතුර භාවිතා කෙරෙයි.

මේරූ පොල් ගෙඩි පැලූ කල දියරය නිදහසේ වැගිරෙයි. පෙර කලදී ගෘහණියෝ මුව තබා මෙය පානය කිරීමට හෝ බඳුනකට මෙය එක් කොට ආප්ප පිටි මිශ්‍රණයක් පීපීමට වැනි භාවිතයකට හෝ ගනිති. මෙකලදී එය නොකෙරෙන්නේ පෙර සඳහන් කළ තත්ත්වය සබැඳි ගැටළු නිසා වෙයි.

## කුරුම්බා/තැඹිලි වතුර 
කුරුම්බා ගෙඩියෙහි ලෙල්ල සිදුරු කල විට එය තුල පවතින පීඩන තත්ත්වය නිසා දියරය වේගයෙන් පිටතට විදීමට පෙළඹෙයි. එබැවින් දියරය අපතේ නොයවා පරිස්සමින් ලෙල්ල කපා සිදුරක් තුලින් එය ලබා ගැනෙයි. දියරය පානය කිරීමද කලාවකි. මුව දෙපසින් නොවැගිරෙන පරදී සිදුරට මුව තබා පානය කෙරෙයි. ඉන් පසු කුරුම්බා ගෙඩිය දෙපලු කොට එහි ඇති ලොඳය අනුභව කරනු ලැබේ. කුරුම්බා ගෙඩිය තුල දියරය තිබියදීම හබල පෙති ආදිය එහි බහා මද වේලාවක් කබා පානය කිරීමද කරනු ලැබේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* තැඹිලි
* විනාකිරි
* පොල්

## වැඩිදුර කියවීම්
* ගුණය 

ප්‍රවර්ගය:තැඹිලි
ප්‍රවර්ගය:පොල්
පෞර රාජ්‍යය

[thumb|300px|[මොනකෝ]]
[thumb|300px|[වතිකානු පුරය, ලොව කුඩාම රට බැවින් ජනප්‍රිය පෞර -රාජ්‍යයකි.]]

**පෞර-රාජ්‍යයක්** යනු,  නගරයක් සහ සමහරවිට එය අවට ප්‍රදේශයද ඇතුළත් භූමි ප්‍රදේශයක් වෙමින් හා වෙනත් පළාත් පාලන ආයතනයක් මගින් පාලනය නොවන, ස්වායත්ත හෝ ස්වයංපාලන හෝ ස්ථිතියකි.

## ආශ්‍රිත
ජනාධිපති විද්‍යාලය, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ

**ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ ජනාධිපති විද්‍යාලය** 1978 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 4 වන දින ආරම්භ කරන ලද්දකි. මෙම විදුහල ආරම්භ කිරීම  ජේ.ආර්. ජයවර්ධන,  ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති ධූරයට පත් වූ පසු සිදුකරන ලද ප්‍රථම නිල කාර්යයයි. මෙම විදුහල ප්‍රථමයෙන්ම ආරම්භ කරන ලද්දේ කොළඹ ටොරිංටන් චතුරස්‍රය ප්‍රදේශයේය. ඉන්පසු 1983 ජූනි 21 වන දින මෙම විද්‍යාලය ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ වෙත රැගෙන එන ලදී. 1993 වසරේදි මෙම විදුහල ජාතික පාසලක් ලෙස නම් කරන ලදී.

## ඉතිහාසය
### පාසලේ ආරම්භය
මෙම පාසල ආරම්භ කරන ලද්දේ ශ්‍රේණි දෙකක් පමණක් ඇතුලත් කරගනිමිනි. ඒ පහල බාලාංශය හා 1 ශ්‍රේණියයි. එවිට පාසලේ ගුරුවරු 4 දෙනෙක් සහ සිසුන් 351 දෙනෙක් සිටියහ.

### ක්‍රීඩා
1980දී පළමු නිවාසාන්තර ක්‍රීඩා උළෙල හේමා ප්‍රේමදාස මැතිණියගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සිදුකරන ලදී.

### පළමු අ.පො.ස සා/පෙළ සිසුන් කණ්ඩායම
මෙම විදුහලෙන් ප්‍රථම වරට අ.පො.ස (සාමාන්‍ය පෙළ) විභාගය සඳහා සිසුන් 160 ක් ඉදිරිපත් වූ අතර එයින් 144ක් සමත් වන ලදී. එම ප්‍රතිඵලය 1987 වර්ෂයේදී  ශ්‍රී ලංකාවේ පස්වන ස්ථානය ලබා දීමට හේතු විය. 

### උසස් පෙළ අධ්‍යාපනය
උසස් පෙළ අධ්‍යාපන කටයුතු 1988 වර්ෂයේ සිට ආරම්භ විය.

### මයිලෝ කුසලානය: එක්දින ක්‍රිකට් තරගය 
මයිලෝ කුසලානය සඳහා ජනාධිපති විද්‍යාලය කොළඹ 03, මහානාම විද්‍යාලය සමඟ එක්දින ක්‍රිකට් තරඟයක් ක්‍රීඩා කළේය. 1988-2006 අතර තරඟ 15 ක් පවත්වා ඇත. ජනාධිපති විද්‍යාලය තරඟාවලියේ ජයග්‍රහණ 8 - 7 ක් ලෙස පෙරමුණ ගෙන සිටී. ක්‍රිකට් තරඟාවලියට අනුග්‍රහය දැක්වූයේ නෙස්ලේ ලංකා සමාගම විසිනි.

### රග්බි 
රග්බි 2006 දී ආරම්භ කරන ලදී. විද්‍යාලයීය වයස අවුරුදු 20 න් පහළ රග්බි කණ්ඩායම ප්‍රථම වරට ගාල්ලේදී පැවති තරඟාවලියකට සහභාගී විය. කොළඹ 5, හැව්ලොක් පිටියේ පැවති 2 වන කොටසේ පාසල් රග්බි තරඟවලදී බඳුන ශූරතාව දිනාගත් වයස අවුරුදු 16 න් පහළ රග්බි කණ්ඩායමක් පිහිටුවන ලදී.

## ක්‍රීඩා 
* ක්‍රිකට්
* බැඩ්මින්ටන්
* මලල ක්‍රීඩා
* පිහිනුම්
* පැසිපන්දු
* ජිම්නාස්ටික්
* වුෂු
* චෙස්
* පාපන්දු
* වොලිබෝල්
* රග්බි
* බොක්ස් ගායනය
* මේස පන්දු

## සමාජ සහ සංගම් 
* ජ්‍යෙෂ්ඨ විද්‍යා සංගමය

* වාණිජ සංගමය
* අන්තර්ක්‍රියා සමාජය
* ජනාධිපති විද්‍යාලයේ තොරතුරු සමාජය (ITCOPC)
* බාලදක්ෂ භට කණ්ඩායම
* කැඩෙට් ඛණ්ඩය
* සාමාන්‍ය දැනුම සමාජය
* ශිෂ්‍ය නායක සංසදය
* නැගෙනහිර කැඩෙට් තූර්ය වාදක කණ්ඩායම

## මෙයද බලන්න 
*ජේ. ආර්. ජයවර්ධන
*නිශ්ශංක විජයරත්න

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* President's College 
* Alumni Union(Old Students Union)
* Alumni Group of 90
කඩදාසි නගරය

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළතේ පිහිටි කුඩා නගරයකි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ලංකා පොලිස් බලකාය

වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවට අයත් භූමියේ ක්‍රි.ව. 1866 සිට 1972 දක්වා පැවති පොලීසිය **ලංකා පොලිස් බලකාය** නම් විය. 1972දී ලංකා පොලිස් බලකාය වෙනුවට ශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවය පිහිටුවන ලදී.
වරා

උග්‍ර විෂ සහිත ශාකයකි.

 

ප්‍රවර්ගය:විෂ සහිත ශාක
ආටිචෝක්

150px|thumbnail|දකුණ|ආටිචෝක් පැලෑටිය

ප්‍රවර්ගය:එළවළු
ෂර්ලොක් (රූපවාහිනී කථාමාලාව)

***ෂර්ලොක්*** යනු බ්‍රිතාන්‍ය රුපවාහිනී ටෙලිනාට්‍යකි.එය සර් ආතර් කොනන් ඩොයිල් රහස් පරිෂක කතා පෙළ පදනම් වූ වර්තමානයට ගැළපෙන අයුරින් නවීකරණය වූ කතා පෙළකි.  
එහි ප්‍රධාන නළු බෙනඩික් කම්බර්බැජ් ෂර්ලොක් හෝම්ස් ලෙසින්ද,මාර්ටින් ෆ්‍රිමන් දොස්තර ජෝන් වොට්සන් සඳහා ද රංගනයෙන් පණ පොවයි.මේ වන විට ටෙලිනාට්‍යයේ කථාංග හයක් විකාශය කොට ඇති අතර ඒ එක් කතා මාලාවකට කතා තුන බැගිනි.එහි මුල්ම කථාංග තුන 2010 වර්ෂයේදී විකාශය කෙරිණි.දෙවන කතා මාලාවේ විකාශය 2012 දී අවසන් විය.එහි තුන්වන කතා මාලාවේ රුගත කිරීම් 2013 මාර්තු මස ආරම්භ කෙරුනු අතර මේ වන විට මෙම ටෙලිනාට්‍යය රටවල් 180 වඩා වැඩි ගණනක විකිණී තිබේ.

ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
මදටිය

ප්‍රවර්ගය:ගස්
ප්‍රවර්ගය:ද්වී බීජපත්‍රී ශාක
තමිලිනී

උපතින් සුබ්‍රමනියම් ශිවනායි නම්වූ මැය **තමිලිනී** නමින් එ.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්ථවාදී සංවිධානයේ සාමාජිකාවක් වූවාය. පසුව ඇය එහි දේශපාලන අංශයේ නායිකාව බවට පත්විය.

## මූලාශ්‍ර
* තමිලිනී ගෙදර 

ප්‍රවර්ගය:පුනුරුත්ථාපනය කල එල්.ටී.ටී.ඊ. නායකයෝ
ජෝර්ජ් සිමර්මන්ට එරෙහිව ෆ්ලොරිඩා ජනපදය

**ජෝර්ජ් සිමර්මන්ට එරෙහිව ෆ්ලොරිඩා ජනපදය** යනු,  ට්‍රේවාන් මාටින් හට වෙඩි තැබීම වෙතින් පැන නැගුනු,  ජෝර්ජ් සිමර්මන්ට එරෙහි දෙවන මාත්‍රයෙහි ඝාතන චෝදනා වලට අදාළ අධිකරණ නඩුවකි.
පෘථිවි-යාබද වස්තුව

## පෘථිවි-යාබද වස්තුන්ගේ සංඛ්‍යාව හා වර්ගීකරණය 
### පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍රග්‍රහයෝ
thumb|ප්‍රමාණය අනුව පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍රග්‍රහයෝ
thumb|ප්‍රමාණය අනුව පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍රග්‍රහයන්ගේ සමුච්චිත සොයාගැනීම්, 1980–2013
thumb|මධ්‍ය-ප්‍රමාණයේ පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍රග්‍රහයෝ පෙර සිතුවාට වඩා කුඩා සංඛ්‍යාවක් වෙති.
මේවා,  ධූමකේතුවක වලගයක් හෝ ධූම වලාවක් (කෝමාවක්) හෝ නොමැති, පෘථිවි-යාබද කක්ෂයක වන වස්තූන් වෙති.
සුළු-ග්‍රහලෝක චන්ද්‍රයා

## චන්ද්‍රයන් සහිත සුළු ග්‍රහලෝක ලැයිස්තුව
### පෘථිවි-යාබද වස්තුන්
1948 ගිම්හාන ඔලිම්පික්

**1948 ගිම්හාන ඔලිම්පික්** යනු 1948 වසරේ ගිම්හාන ඍතුවේ දී ලන්ඩන් නුවර පැවත් වූ ඔලිම්පික් තරගාවලිය යි.

## අමතර අවධානයට 
* Art competitions at the 1948 Summer Olympics

**Gold* (2018 film), about the Indian national hockey team at the 1948 Summer Olympics

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
*Parliament & the 1948 London Olympics - UK Parliament Living Heritage
* 
* Exploring 20th century London – 1948 Olympics Objects and photographs from the collections of the Museum of London, London Transport Museum, Jewish Museum and Museum of Croydon.


ප්‍රවර්ගය:ගිම්හාන ඔලිම්පික්
ට්‍රේවාන් මාටින් හට වෙඩි තැබීම

ජෝර්ජ් සිමර්මන් විසින්  ** ට්‍රේවාන් මාටින් හට වෙඩි තැබීම ** මගින් ඔහු හට මරණය ලඟා කර දීම,  එක්සත් ජනපදයෙහි, ෆ්ලොරිඩාහී, සැන්ෆර්ඩ්හිදී, සිදු වූයේ 2012 පෙබරවාරි 26 දිනදීය. මාටින් යනු නිස්සන්නාහ (අවි නොදැරූ)  17-වියැති අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවෙකි. ජෝර්ජ් සිමර්මන් යනු, 28-වියැති බහු-ජන වාර්ගික හිස්පැනික් ඇමරිකානු ජාතිකයෙකු වන අතර,, මාටින් තාවකාලිකව නැවතී සිටි හා වෙඩි තැබීම සිදුවූ ප්‍රදේශයේ ද්වාරික ප්‍රජාවක් සඳහා වටපිටා මුරකා සම්බන්ධිකාරකයා ලෙසින්  පත් කර තිබුණි. 

පුද්ගලික කටයුත්තක් සඳහා යමින් ඔහුගේ මෝටර්රථයෙහි සිටියදී, සිමර්මන් නිරික්ෂණය කළේ, ප්‍රජා පරිශ්‍රය ඇතුලත  මාටින් ඇවිදමින් සිටි බවයි. සිමර්මන් විසින් සැන්ෆර්ඩ් පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව ඇමතූවේ, මාටින්ගේ සැකකටයුතු චර්යාව වාර්තා කිරීමට වන අතර, ඔහු පැවසුවේ "මේ මිනිහා හොඳකට ආපු අයෙක් වගේ පේන්නෙ නැහැ, එක්කෝ මිනිහා කුඩු වගේ දේකට සම්බන්ධයි වගේ. හොඳටම වහිනව ඒත් මිනිහා ඔහේ ඇවිදමින් ඉන්නවා හැම තැනම බල බල" සහ  "හැම ගෙයක්ම දිහා බල බල" යනුවෙනි.    පොලිස් වාර්තාවලට අනුව, "සිද්ධිය සිදුවන අවස්ථාවෙහිදී ට්‍රේවාන් මාටින් කිසිදු අපරාධමය කටයුත්තක නියැලී සිටි බවට ඇඟවීමක් නොවීය".   පොලිස් පණිඩුඩ ලබා ගන්නා හා සමග දුරකථනයෙන් සම්බන්ධව සිටියදීම, සිමර්මන් ඔහුගේ වාහනයෙන් බැස ගියේය. දුරකතන සම්බන්ධය කෙළවරවූ පසුව, මාටින් හා සිමර්මන් අතර ප්‍රචණ්ඩ පොරයක් සිදුවිය.පොරය කෙළවරවූයේ සිමර්මන් විසින්  මාටින් හට අදුර පරාසයෙහිදී එක් වරක් පපුව පෙදෙසට  මරණීය ලෙසින් වෙඩිතැබීමෙනි.    

අපරාධය සිදුවී ඇති ස්ථානයට පොලීසිය පැමිණි කළ, සිමර්මන් ඔවුනට පැවසුවේ, මාටින් ඔහුට පහර දුන් බවත් ඔහු මාටින්ට වෙඩි තැබුවේ  ආත්මාරක්ෂාව සඳහා බවත්ය.  සිමර්මන් නාසයෙන් ලේ ගලමින් සිටි අතර ඔහුගේ හිසෙහි පිටුපස සිරස්  විදාරණ දෙකක් තිබුණි.ඊඑම්ටී වරුන් විසින් ස්ථානය තුලදීම සිමර්මන් හට ප්‍රතිකාර කළ අතර, එයින් පසු ඔහුව සැන්ෆර්ඩ් පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව වෙත ගෙන යන ලදි. රඳවාගනු ලැබූ  සිමර්මන්  වෙතින් දළ වශයෙන් පැය පහක් පමණ ප්‍රශ්න කරන ලදි.  චෝදනා ගොනු නොකරම ඔහුව ඉන්පසු නිදහස් කෙරිණි; ඒ අවස්ථාවෙහිදී පොලිසිය පැවසුවේ, සිමර්මන්ගේ ආත්මාරක්ෂාව පිළිබඳ අයිතිවාසිකම් පෑමට විරුද්ධ වීමට තරම් සාක්ෂි නොමැති බවයි.    

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
අජන්තා ලෙන්

**අජන්තා ලෙන්** යනු,  ඉන්දියාවෙහි මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයෙහි අවුරන්ගාබාද් දිස්ත්‍රික්කයෙහි පිහිටි,  පොයුපෙ 2වන සියවසෙහි සිට ක්‍රියු 480 හෝ 650 පමණ දක්වා කාල නිර්ණය කල හැකි, ගලෙහි කැන නිමැවුනු බෞද්ධ ලෙන් සමාධි 30 ක් පමණ වෙති.

## අජන්තා ලෙන් විහාර
ඉන්දියාවේ වයඔ දිග මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ මගෝරා ගඟ අසබඩ අශ්ව ලාඩමක හැඩය ගත් උස් ගල් පර්වතයක අජන්තා ලෙන් පන්තිය පිහිටයි. ක්‍රි.ව. 2 වන සියවසේ දී විහාර අසුහාර දහසක් කරවු අශෝක රජ සමයේ ආරම්භය හා  ක්‍රි.ව. 7 වන සියවස තුල කරවු බවට ශිලා ලේඛනවල සඳහන් වේ. මෙහි ලෙන් 29 ක් දැකිය හැක. ඒවා කොටස් දෙකකින් යුතුය.

### චෛත්‍ය ශාලා
ගුහාව කෙලවර ගලින් නෙලන ලද කුඩා චෛත්‍යයක් දැකිය හැකිවන අතර සංඝයා රැස්වීමට ධර්ම සාකච්ඡා පැවැත්වීමට යොදාගෙන ඇත. 
9, 10, 19, 26 යන ගුහා ලෙන් චෛත්‍ය ශාලාවන්ය

### ආවාස ශාලා
වැඩි වශයෙන් බිතු සිතුවම් දක්නට ඇත
1, 2, 16, 17 යන ලෙන් ආවාස ශාලාවන් ය.   

                                                                     
### අජන්තා සිතුවම් වල වස්තු විෂය
*බුද්ධ  චරිතය  
*ජාතක කතා
*ඓතිහාසික සිද්ධි
*තේමා කොට ගනිමින් නිර්මිත අජන්තා සිතුවම් බොහොමයක් ලෝකෝත්තර තේමාවන් මුල් කොට ගනිමින් නිර්මාණිත අතර ඉතා සුළු ප්රමාණයක්  ලෞකික තේමාවන් මුල් කොටගනිමින් නිර්මාණය කොට තිබේ.

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු කලාව
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සිතුවම්කරණය
ප්‍රවර්ගය:මහාරාෂ්ට්‍රයෙහි ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:මහාරාෂ්ට්‍රයෙහි ලෙන්
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ ලෝක උරුම අඩවි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවෙහි පිහිටි චිත්‍රාක්ෂර සහිත ලෙන්
ප්‍රවර්ගය:පෙරදී ජනාකීර්ණව පැවති ඉන්දියාවෙහි ස්ථාන
2.කෝරළගේ සම්පත් සුරංග(2018). චිත්ර කලාව ,පෙබරවාරි කලාපය.ඉමාෂි ප්රකාශන,පිටු 26,27,28,29.
මඩු (ගොඩනැගිලි වර්ගය)

සරල ගොඩනැගිලි වර්ගකි.

## ලක්‍ෂණ
* කණු 4ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් ඇත
* බිත්ති රහිත හෝ බාග බිත්ති වලින් වටකල
* පල 2 හෝ 4 වහලය
* ඍජු කෝනාශ්‍ර හෝ සමචතුරශ්‍ර හැඩති.

## මඩු වර්ග
* ගබඩා මඩු
** දර මඩු
** 

* වාහන ගාල් කරන මඩු
** කරත්ත මඩු
** ට්‍රැක්ට' මඩු

* සතත්‍ව මඩු
** හරක් මඩු

* විශේෂ මඩු
** බණ මඩු
** මඟුල් මඩු

ප්‍රවර්ගය:මඩු (ගොඩනැගිලි වර්ගය)
ප්ලීහාව

**ප්ලීහාව** යනු සියලුම පෘෂ්ඨවංශිකයන්ගේ පාහේ ඇති අවයවයකි. එය විශාල වසා ගැටිත්තක ව්‍යුහයට සමානකම් කියයි. එය ප්‍රධාන වශයෙන්ම රුධිර පෙරහනක් සේ ක්‍රියා කරයි. මෙම අවයවය ඉවත්කිරීමට අවශ්‍ය වුවහොත් එය ජීවිත අවදානමකින් තොරව සිදු කල හැකිය. මෙය රතු රුධිර සෛල හා සුදු රුධිර සෛල කෙරෙහි විශේෂ කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. ප්ලීහාව පැරණි රතු රුධිර සෛල ඉවත් කර යකඩ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කරයි. එමගින් රුධිරයේ ඔක්සිජන් මට්ටම නියතව තබා ගැනීමට හැකි වේ.
අම්පාර

**අම්පාර** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ(හෙවත් දිගාමඩුල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙ) අග නගරයයි. තවද ලංකාවෙ විශාලත්වය අනුව 4වන දිස්ත්‍රික්කය වේ. අතීතයේදි *අම්බරගම* ලෙස හදුන්වා ඇති අතර පසුව එය *අම්බර* වි පසුව *අම්පාර* වි ඇත. ජනගහනය (වර්ෂ 2001 දි) 20,309 වු අතර එයින් බහුතරය (96%) සිංහල ජාතිකයන්ය. අම්පාර නගරය, ශ්‍රී ලංකාවේ ගිනිකොනදිග පිහිටා ඇත. නගරයේ සිට දිවයිනේ නැගෙනහිර වෙරළ දෙසටද වැඩි දුරක් නොපවතී. කොළඹ නගරයේ සිට අම්පාරට 350 km පමණ දුරක් ඇත. මහනුවර සිට දුර 250 km පමණ වේ.

## ඉතිහාසය
අම්පාර එතරම් පැරණි නගරයක් නොවේ. 1949 දී ගල්-ඔය බහු කාර්ය යෝජනා ක්‍රමය ඇරඹීමට පෙර මෙහි නවීන නගරයක් නොවී ය. කෙසේ වුවද, දුටුගැමුණු රජ සමයේදී පවා (ක්‍රි. පූ. 2 වන සිය වස) මෙම ප්‍රදේශය ජනාවාස වී තිබූ බවට සාධක ඇත. එකල, දිගාමඩුල්ල ප්‍රදේශය කෘෂි කර්මාන්තයට නම් දැරූ ප්‍රදේශයක් විය.

## දේශගුණය
අම්පාර නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ වියලි කලාපයට අයත් වේ. අවුරුද්දේ බොහෝ කාළවල ප්‍රදේශයට වර්ෂාව නොලැබේ. මාර්තු-සැප්තැම්බර් මාසවල එතරම් වර්ෂාව නොලැබේ. නගරයට අධික වැසි ලැබෙන්නේ ඊසානදිග මෝසම් වර්ෂා සමයෙහි, එනම් ඔක්තෝම්බර්-පෙබරවාරි කාලයේදී ය. නමුත් 2021 වසරෙ සිට වාර්.ෂික වර්.ෂාපතනයෙ සැලකිය යුතු වර්.ධනයක් ඇත.

## සංචාරක ආකර්ෂණ 
thumb|left|අම්පාර සාම චෛත්‍යය
*බුද්ධංගල ආරණ්‍ය සේනාසනය - අම්පාර නගරයට ආසන්නව අක්කර 1280 ක පමණ වපසරියක් පුරාවට පිහිටා ඇති බුද්ධංගල ආරණ්‍ය සේනාසනය මීට වසර 2300 කට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක් සහිත පුද බිමකි. සේනාසනයෙහි වූ අඩි 500 ක් පමණ උස්වූ ගල් මස්තකයක ඉදි කරන ලද ස්ථූපයෙහි, ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සහ උන්වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවක වහන්සේලා දෙනම වූ සැරියුත් රහතන් වහන්සේගේ හා මුගලන් රහතන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා නිදන් කොට තිබේ.
*සාම චෛත්‍යය, අම්පාර - අම්පාරේ පිහිටා ඇති  සාම චෛත්‍යය, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව ලෝක ප්‍රජාව අතර අවිහිංසාවාදය ඇතිකිරීම සහ ලෝක සාමය සොයා යන ගමන තුල ඔවුන් එක්සත් කිරීම අරමුණු කර ගනිමින් ලොව පුරා ඉදිකරන ලද සාම චෛත්‍යය අතුරින් එකක් වෙයි.
*අම්පාර වැව - නගරයට සෘජුවම සම්බන්ධ වී අම්පාර වැව පිහිටා තිබේ.

## **අධ්‍යාපනය** 
## අම්පාර නගරයෙ ප්‍රධාන පාසල් 
1) D.S. Senanayake Central College 

2) Am/ Kawanthissa National School 

3) Am/ Bandaranayke Girls National School 

4) Am/ Saddhathissa National School 

5) Am/ Gamini National School 

6) Am/ Hegoda sri Indrasara School

http://www.ampara.ds.gov.lk/index.php/en/schools.html  (last update 2012 )

## අම්පාර නගරය අවට පිහිටි වෙනත් නගර 
* සමන්තුරේ
* කල්මුනේ
* අක්කරෙයිපත්තුව
* පොතුවිල්
* මහඔය
* උහන
* දමන
* ඉගිනියාගල
* වඩිනාගල
* අරන්තලාව
* පොල්වත්ත
* නාමල් ඔය

## ආශ්‍රිත ලිපි 
*ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව
## සිතියම් 
*East of Sri Lanka
*Divisions of Ampara 
*Detailed map of Ampara vicinity and Sri Lanka
*Google Map 
## බාහිර සබැදි 
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
විල්ලු

ස්ථිරව හෝ වසරේ සමහර කාල වලදී පමණක් නොඟැඹුරුව  ජලය පිරෙන වනාන්තරමය පරිසර පද්ධති වර්ගයකි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* විල්
* වගුරු
* කඩොලාන
වගුරු

වසර පුරාම නොගැඹුරු මිරිදියෙන් පිරී පවතින, ජලජ ශාක පමණක් හෝ ජලජ ශාක ප්‍රමුකව පවතින පරිසර පද්ධති වර්ගයකි                                                      *වගුරු බිම කොටස් 3 කි.                                                                                                                                                                  *මිරිදිය වගුරු                                                                                                                                                                        *කිවුල්දිය වගුරු                                                                                                                                                                      *ලවණ වගුරු ය.                                                                                                                               
 1 මිරිදිය වගුරු වලට 
උදා:-බෙල්ලන්විල අත්තිඩිය වගුරු බිම