open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
පුරාවිද්‍යාව පිලිබද නිර්වචන

මහාචාර්‍ය ග්‍රෙහැම් ක්ලාර්ක් ( **Graeme Clark** -1935) :- අතීත තොරතුරු ප්‍රයෝජනයට ගෙන මානව අතීතය පිලිබදව සංවිදිතව අධ්‍යය කිරීම  පුරවිද්‍යාවයි.

ස්ටුවට් පිගොට් (Stuart Ernest Piggott -1910) :- මානවයාගේ ආරම්භයේ සිට වර්තමානය තෙක් මානව සමාජයේ සියලු තොරතුරු අධ්‍යනය කිරිම පුරවිද්‍යාව ලෙස හදුන්වන අතර අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වා මානව සමාජයේ යටගියාව සොයා ගැනීමට සුදුසුම මාධ්‍ය ලෙස පුරාවිද්‍යාව අර්ත දැකිවිය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත 

කැත්ලින් කෙන්‍ යෝන් (Kathleen Mary Kenyon-1906)-මානවයා විසින් ලේඛන කලාව බභාවිතා කිරීමර පූර්වතර යුගය හෙවත් ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය පිලිබද තොරතුරු සපයන විෂය පුරාවිද්‍යාව වේ.

රෝබට් ජේ බ්‍රෙයිඩ්වුඩ් (Robert John Braidwood-1937) පුරාණ මිනිසාගේ ජීවන ගමනේ සෑම අංශයක්ම  තේරුම් ගත හැකි පරිදි පැරණි මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද හා භාවිතා කරණ ලද දැනට ශේසව පවතින ද්‍රව්‍ය අධ්‍යනය කිරීම පුරාවිද්‍යාව නම් වේ

සර් විලියම් ෆ්ලින්ඩර් පෙට්‍රී  (Sir William Flinders Petrie-1853) පුරාවිද්‍යාව වූ කලී නවීන විද්‍යාවන් හී බඩ්පිස්සාය. එය හුදෙක් ප්‍රීතිය උදෙසා අතීතය සාරා පාර බැලීම ලලිත කලාවක් කරගත්ත අයගේ දෘඪබන්ධනයෙන් මිදීමට බලවත් සටනක් කර ඇතුවා පමණකි.

ග්ලීන් ඩැනියෙල්a (Glyn Daniel-1914) :-  භෞතික මුලාශ්‍ර ඇසුරින් මිනිසාගේ ඉතිහාසය සොයා යැම පුරාවිද්‍යාවයි.

ඩෙවිඩ් එල් ක්ලාක් (David L Clarke-1937) පුරවිද්‍යාව ඊට ආවේණික වු ශික්ෂණ ක්‍රමයකි. මානවයා පිලිබදව විධිමත් විද්‍යානූකුල අධ්‍යනය පුරවිද්‍යාවයි.

සර් මෝටිම විලර්(Sir Mortimer Wheeler-1890)  නූතන පුරවිද්‍යාව වූ කලී පණ්ඩිතමානයන්ගෙ කල්පනා මාත්‍රයක් නොවේ.එය ජනතාව පිලිබද අතීතය දැනගැනීමට තිබෙන නියම කෝදුව වී ඇත්තේය. පුරා තත්ව පරික්ෂකයා හාරනු ලබන්නෙ පුරාවස්තු නොව මිනිසුන් ය.

ඩෙවිඩ් බ්‍රයන්   (David Drain -1910)       පුරාතනයට අයත් භෞතික සංස්කෘතිය අධ්‍යනය කිරීම පුරවිද්‍යාවයි. 

ඇලෙක්සැන්ඩර් මොන්ගෙයිඩ් (Alexander )   පුරවිද්‍යාත්මක කටයුතු ක්‍රීඩාවක් නොවේ. එය දුෂ්කර වූද කාර්‍යශීලී වූද කොන්ද බිදෙන වැඩකි.

භාරතීය පුරාවිද්‍යාඥ කේ. රාජන්ට අනුව, අතීතයේ සිදු වූ සංස්කෘතික වෙනස්වීම හා මානව හැසිරීම ද්‍රව්‍යාත්මක අවශේෂ ඔස්සේ අධ්‍යයනය කිරීම පුරාවිද්‍යාව වෙයි. 

ජූලියන් තෝමස් (Julian Stewart Thomas born 1959 ) පුරාවිද්‍යාව යනු ආවේගයක් වශයෙනි. අතීත මානවයා පිළිබඳ බුද්ධිමය කෞතුකත්වය හා එම කෞතුකත්වය, දැනුම වෙත හැරවීමේ ක‍්‍රමවේදය සොයා ගැනීම පුරාවිද්‍යාවයි. 

නෝරා මෙලොනිට අනුව, පුරාවිද්‍යාව යනු අතීත මිනිසා පිළිබඳ: ඔවුන්ගේ පෙනුම කෙසේ ද? ඔවුන් ජීවත් වූයේ කොහේ ද? ඔවුන් අනුභව කළේ මොනවාද? ඔවුන් කළේ කුමක් ද? ඔවුන්ගේ විශ්වාසයන් මොනවා ද? සිරිත් විරිත් මොනවා ද? ආදිය අධ්‍යයනය කිරීමේ මාර්ගයකි
අප්‍රිකානු කොටියා

**අප්‍රිකානු කොටියා** *(Panthera pardus pardus)* ලෙස විද්‍යාත්මක නාමකරණය කරන කොටි උප විශේෂයකි. අප්‍රිකාවේ බොහෝ රටවලට ආවේණිකය. උප සහරා අප්‍රිකාවේ බොහෝ ප්‍රදේශවල මොවුන් බහුලව ව්‍යාප්ත්ත වී ඇති නමුත් වාසස්ථාන අහිමිවීම මත ඛණ්ඩනය වී අප්‍රිකාව තුල තැනින් තැන වාර්තා වේ.
Cefuroxime axetil

{{Drugbox
| IUPAC_name        = 1-Acetoxyethyl (6*R*,7*R*)-3-[(carbamoyloxy)methyl]-7-{[(2*Z*)-2-(2-furyl)-2-(methoxyimino)acetyl]amino}-8-oxo-5-thia-1-azabicyclo[4.2.0]oct-2-ene-2-carboxylate
| image             = Cefuroxime axetil.svg
| alt               = 
| caption           =

| tradename         =  Zinnat, Ceftin, Ceftum
| Drugs.com         = 
| MedlinePlus       = 
| pregnancy_AU      = 
| pregnancy_US      = 
| pregnancy_category= 
| legal_AU = 
| legal_CA = 
| legal_UK = 
| legal_US = Rx-only 
| legal_status      = 
| routes_of_administration = Oral, IV, IM

| bioavailability   = well absorbed 
| protein_bound     = 
| metabolism        = Cefuroxime is not metabolized, Axetil is metabolized to acetaldehyde and acetic acid.

| elimination_half-life = 
| excretion         = Urine

| CAS_number_Ref = 
| CAS_number        = 64544-07-6
| ATCvet            = 
| ATC_prefix        = 
| ATC_suffix        = 
| PubChem           = 6321416
| DrugBank          = 
| ChemSpiderID      = 4882027
| ChEMBL = 1095930
| UNII_Ref = 
| UNII = Z49QDT0J8Z
| synonyms          = Cefuroxime 1-acetoxyethyl ester

| C=20 | H=22 | N=4 | O=10 | S=1
| smiles            = O=C2N1/C(=C(\CS[C@@H]1[C@@H]2NC(=O)C(=N\OC)/c3occc3)COC(=O)N)C(=O)OC(OC(=O)C)C
| StdInChI          = 1S/C20H22N4O10S/c1-9(25)33-10(2)34-19(28)15-11(7-32-20(21)29)8-35-18-14(17(27)24(15)18)22-16(26)13(23-30-3)12-5-4-6-31-12/h4-6,10,14,18H,7-8H2,1-3H3,(H2,21,29)(H,22,26)/b23-13-/t10?,14-,18-/m1/s1
| StdInChIKey       = KEJCWVGMRLCZQQ-YJBYXUATSA-N
}}

**Cefuroxime axetil**, යනු දෙවෙනි පරම්පරාවේ oral cephalosporin ප්‍රතිජීවක ඖෂධයකි.

එය මුඛ මාර්ගයෙන් ගන්නා cefuroxime හි acetoxyethyl ester prodrug එකකි. 

1976 දී එයට පේටන්ට් බලපත්‍රය ලැබුණු අතර වෛද්‍යය භාවිතයට අනුමැතිය 1987 දී හිමිවිය.

## වෛද්‍යය භාවිතය 
පළමු පරම්පරාවේ cephalosporins වලට සාපේක්ෂව දෙවෙනි පරම්පරාවේ cephalosporins, Gram-negative bacilli වලට එරෙහිව වඩාත් එලදායී වේ.
එසේම Gram-negative bacteria මගින් නිපදවන β-lactamases මගින් ඇතිකරන hydrolysis කෙරෙහි cefuroxime ප්‍රතිරෝධී වේ.

වෛද්‍යය භාවිතයන් සමහරක්:

*Upper respiratory tract infections.
*Lower respiratory tract infections.
*Urinary tract infections.
*Skin and soft tissue infections.
*Gonorrhoea.
*Early Lyme disease.

### Bacterial susceptibility 
methicillin, oxacillin and penicillin-sensitive බැක්ටීරියා ප්‍රබේධ වලට එරෙහිව Cefuroxime axetil භාවිතා වේ. Cefuroxime axetil, enterococci වලට එරෙහිව ක්‍රියා නොකරයි. 
1987 දෙසැම්බර් 28 FDA අනුමැතිය ලබා ගන්නා ලදී. 

## ආශ්‍රිත 
*Cefuroxime

## මූලාශ්‍ර
කාශ්‍යප රජු

**කාශ්‍යප රජු** යන්නෙන් පහත අය අදහස් විය හැක:

* පළමුවන කාශ්‍යප රජ (සීගිරි කාශ්‍යප ලෙසද හැඳින්වේ)
* IIවන කස්සප රජ
* IIIවන කස්සප රජ
* IVවන කස්සප රජ
* Vවන කස්සප රජ
කර්බි

**කිරිබි** (ඉංග්රීසි භාෂාවෙන්: **Kirby,** , ජපන් නම: **カービィ**, හෙප්බර්න් නම: **Kābyi**) නින්ටෙන්ඩෝ සහ එච්ඒඑල් රසායනාගාරය සඳහා මසහිරෝ සකුරායි විසින් නිර්මාණය කරන ලද ජපන් වීඩියෝ ක්‍රීඩා චරිතයකි. චරිතයට නම් කර ඇත්තේ ජෝන් කිරිබි විසිනි.

## ඉතිහාසය
1991 දී මසහිරෝ සකුරායි විසින් ට්වින්කල් පොපොපෝ ක්‍රීඩාව නිර්මාණය කරන ලදී. නමුත් නින්ටෙන්ඩෝ එය විශාල තේරීමක් යැයි නොසිතූ නිසා සකුරායි චරිතය *කිරිබි* ලෙස නම් කළේය. 1992 දී කොටුවේ ඇති චරිතය ඇමරිකාවේ සුදු පැහැයෙන් යුක්ත වූ අතර ඔහු ජපානයේ රෝස පැහැයෙන් යුක්ත විය. 1993 දී ඇමරිකාවේ නින්ටෙන්ඩෝ කිරිබි රෝස පැහැයක් ගත්තේය. 2012 දී කිරිබි සිය 20 වන සංවත්සරය සමරනු ලැබූ අතර 2017 දී ඔහු 25 වන සංවත්සරය සමරනු ලැබීය.

## කිරිබි ක්‍රීඩා ලැයිස්තුව 
* 1992: කිරිබිගේ සිහින දේශය
* 1993: කිරිබීස් ඇඩ්වෙන්චර් සහ කිර්බිගේ පින්බෝල් ලෑන්ඩ්
* 1994: කිරිබිගේ සිහින පා se මාලාව
* 1995: කිර්බිගේ ඇවලාන්ච්, කිර්බි ඩ්‍රීම් ලෑන්ඩ් 2 සහ කිර්බි බ්ලොක් බෝල්
* 1996: කිරිබි සුපර් ස්ටාර්
* 1997: කිර්බිගේ ස්ටාර් ස්ටැකර් සහ කිර්බිගේ ඩ්‍රීම් ලෑන්ඩ් 3
* 1998: කිර්බිගේ සුපර් ස්ටාර් ස්ටැකර්
* 2000: කිරිබි 64: ක්‍රිස්ටල් ෂාර්ඩ්ස්
* 2001: කිරිබි ටිල්ට් ටම්බල්
* 2002: කිරිබි: ඩ්‍රීම් ලෑන්ඩ් හි නපුරු සිහිනය
* 2003: කිරිබි ගුවන් ගමන
* 2004: කිරිබි සහ විස්මිත මිරර්
* 2005: කිරිබි: කැන්වස් ශාපය
* 2006: කිරිබි: ස්කීක් ස්කොඩ්
* 2008: කිරිබි සුපර් ස්ටාර් අල්ට්‍රා
* 2010: කිරිබිගේ එපික් නූල්
* 2011: කිරිබි සමූහ ප්‍රහාරය සහ කිරිබි සිහින දේශයට නැවත පැමිණීම
* 2012: කිරිබිගේ සිහින එකතුව
* 2014: කිරිබි: ට්‍රිපල් ඩිලක්ස්, කිරිබි ෆයිටර්ස් ඩිලක්ස් සහ ඩෙඩෙඩේ ඩ්‍රම් ඩෑෂ් ඩිලක්ස්
* 2015: කිරිබි සහ දේදුන්න ශාපය
* 2016: කිරිබි: ප්ලැනට් රොබෝබොට්
* 2017: කණ්ඩායම් කිරිබි ක්ලාෂ් ඩිලක්ස්, කිර්බිගේ පිපිරුම් පිපිරීම සහ කිරිබි සටන රෝයල්
* 2018: කිරිබි ස්ටාර් මිත්‍ර පාක්ෂිකයින්
* 2019: කිරිබිගේ අමතර එපික් නූල් සහ සුපිරි කිරිබි ගැටුම

## සබැඳි
https://kirby.nintendo.com/https://www.kirby.jp/
සංජීව ධර්මරත්න

ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති (මධ්‍යම පළාත් බාර) **සංජීව ධර්මරත්න** (ඉංග්‍රීසි: **Sanjeewa Dharmaratne**) යනු  ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකි. 

ඔහු කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතික විද්‍යා උපාධිධාරියෙක්, කළමනාකරණ සහ අපරාධ විද්‍යාව පිළිබද පශ්චාත් උපාධිධාරියෙක්ද වෙයි. 

සංජීව ධර්මරත්න කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* නාලන්දා රණවිරු උපහාර පිදේ 

* සංජීව ධර්මරත්න මධ්‍යම පළාත් භාර පොලිස් ප්‍රධානියා ලෙස පත්කෙරේ 

* පොලිස් ලොක්කෝ 27කට මාරුවීම්

* New Kandy DIG in quest to reclaim oldest sports venue

  
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
අසෝක කමලදාස

විශේෂඥ වෛද්‍ය **අසෝක කමලදාස** (ඉංග්‍රීසි: **Asoka Kamaladasa**) යනු චර්ම රෝග වෛද්‍ය විශේෂඥයකි. 

## ජීවන සටහන් 
අසෝක කමලදාස  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ව්‍යෛද්‍යවරුන්

* ආදි නාලන්දයීය ව්‍යෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය 

     
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ඇබර්ඩීන්, ශ්‍රී ලංකාව

**ඇබර්ඩීන්** යනු නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති දිය ඇල්ලකි. උස මීටර් 100 පමණ වේ. කැලණි ගඟේ අතු ගංගාවක් වන කෙහෙල්ගමු ඔය මේ ඇල්ල නිර්මාණය කරයි. මෙම ඇල්ලට ඇබර්ඩීන් නම ලැබී ඇත්තේ ස්කොට්ලන්තයේ ඇබර්ඩීන්හි සිට පැමිණි සුදු ජාතිකයෙකු ඇබර්ඩීන් යනුවෙන් නම තැබු ඔහුගේ තේ වත්ත ඒ අසල තිබූ නිසා යැයි කියයි.
කෘතිම වෙරළ

**හිරු නැගෙන දේශයේ කෘතිම වෙරළ**

   අපේ රටේ මෙන් නොව ජපානය සතුව ඍතු හතරක් ඇත. සිත් ගන්නා සකුරා මලින් බර වසන්තය මෙන්ම ගස්වල කොළ රතු , තැඹිලි , කහ පාටින් බබළන හේමන්තය ජපාන සංචාරකයන් අතර ජනප්‍රිය ය. නමුත් රත් වුණ වැලි දැඩි සුළඟින් ගහන දිනක , දැඩි සුළඟ සමඟ වැසි වැටෙන දිනක මුහුදු වෙරළක විනෝද වීම පිළිබඳ ඔබට සිතා ගැනීමටවත් පුලුවන් ද?

හපන් ජපනුන් එයටත් පිළියමක් සොයාගෙන. ඒ තමයි ලොව විශාලතම ගෘහස්ථ වෙරළ තීරය වන ඕෂන් ඩොම්. ටෝකියෝ සිට සැතපුම් 1200 ක් දකුණින් , ජපානයේ කියුෂූ දූපතේ පිහිටා ඇති ඕෂන් ඩොම් මීටර් 300ක් දිගින් හා මීටර් 100ක් පළලින් යුතු අතර මීටර් 38ක් උස වෙනවා.

වරකට මිනිසුන් 10,000කට නවාතැන් ගතහැකි මෙම ගෘහස්ථ වෙරළ තීරය සතුව ලොව විශාලතම විවෘත කළහැකි වහලය ද පවතිනවා. සුවපහසු උණුසුමකින් යුත් මෙම කෘතිම වෙරළ කිරිගරුඬ චිප්ස් ටොන් 600ක් යොදාගෙන නිර්මාණය කර ඇති අතර මුහුදු රැළි සඳහා ලවන රහිත ජලය ටොන් 13,500ක් යොදාගන්නවා. මිට්සුබිෂි හෙච් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඕෂන් ඩොම් 1993 ජුලි මාසයේදී ඩොලර් බිලියන දෙකක ආදායමක් උපයා තිබෙනවා.
ගල්ගිරියා කන්ද

෴ **තාමත් නොඉඳුල් ගල්ගිරියා** ෴ 

   ගමයි පන්සලයි - වැවයි දාගැබයි කියන ශ්‍රී ලාංකීය ජීවනාලියේ උරුමය සියැසින් දැකගන්න අදටත් අත වනන බොරවැව ගම්මානය හා අවට ගම්මාන අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ මුළු වියළි කලාපයට ම අභියෝග කරන ශිෂ්ඨාචාරයකට උරුමකම් කියන්නේ වැව් ගම්මාන සාංස්කෘතියත් සමඟයි. නිලට පීදෙන කෙත්වතු සාරවත් කරන එකිනෙකට බැඳි වැව් වලින් සමන්විත මේ සාංස්කෘතික වටිනාකම හඳුන්වන්නේ එල්ලංගා පද්ධතිය ලෙසයි. 1994 වර්ෂයේ අවසාන ගම්මැද්දට සමුදෙන මේ ප්‍රදේශය තවමත් වෙනස්කම් බොහෝමයක් සිදු  නොවුණු ගැමි ව්‍යුහය එපරිද්දෙන්ම පවතින අලංකාර පරිසරයක්.

මහවැලි එච් කලාපයට අයත් වන මේ අවට ගම්මාන පෝෂණය වන්නේ කොත් කඳු අතර හුදෙකලා වූ සැතපුම් දහය හමාරක් දිග ගල්ගිරියා කන්දේ වනාන්තර රක්ෂිතයෙන්. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටන ගල්ගිරියා කන්දේ උස අඩි 1568ක් වන අතර එය වයඹ පළාතේ උසින් 7 වන ස්ථානය හොබවන කන්දයි. ලංකාවේ 212 වන උසම කන්ද බවටත් පත්වන ගල්ගිරියා කන්දේ ඉතිහාසය දුටුගැමුණු රජ දවස දක්වා දිවයනවා.

සිහසුන පවා අතහැර සැඩොල් ස්ත්‍රියක් හා බැඳුණ දුටුගැමුණු රජ පුත් සාලිය කුමරු තම මදු සමය සඳහා තෝරාගන්නේ ගල්ගිරියා වන අරණයි. පසු කලෙක ගල්ගිරියා කඳු පාමුල වැව් ඉදිකරමින් ගම්මාන සංවර්ධනය කරන සාලිය කුමරුගේ ඉතිහාසය සනාථ කරන නටබුන් වැව් හයකුත් සාලිය සෙන්හාසනයේ නටබුන් ස්මාරකත් අනුරපුරයට විවෘත වූ රහස් උමඟත් අද දවසේ සාක්ෂි සපයනවා. ගල්ගිරියා කන්ද අවට ගම්මාන 136 ක් පිහිටන අතර එම ගම්මාන සතුව වැව් 194 ක් පැවතීම පුදුම එළවන සුළු සාංස්කෘතික සමෘද්ධිමත් බවක් ප්‍රකට කරනවා.

⁣බොරවැව ගම්මානය හා බැඳුණ අලංකාර ජනශ්‍රැති බොහෝමයක් පවතින අතර ගමට නම හැදුණ හැටි වඩා සිත්ගන්නා කරුණක්. මෙම වැවට එක් කාලයක උල්කාවක් කඩා වැටී බොහෝ කලක් යනතුරු එහි වතුර බොර පැහැයෙන් පැවති බව සඳහන්. එම උල්කාපාතය සියැසින් නොදැක්කා වුවත් මෙම ගම්මානයේ දී එක් රාත්‍රියක දකින ලද කන්දට යන දේවතා එළි නමින් ගැමියන් හඳුන්වන ආලෝක දාරා නම් කිසිදාක අමතක නොවන අතර සෑම කලකම හිතේ කුකුසක් ඉතිරි කරන ලද්දක්. බහිරව අඩවියක් පිළිබඳ ජනශ්‍රැතියක් ද ඇති මෙම ගම්මානයේ කතා ප්‍රවෘත්ති නිතර සිහිගන්වන්නේ ඒරියා 51 කලාපයයි. ඒරියා 51 හෝ පිටසක්වල යානා හා අද්භූත ආකාශ වස්තු පිළිබඳ කිසිදු දැනුමක් නොමැති මේ වයෝවෘද්ධ ගැමියන් පවසන තම ගම්මානයේ ජනශ්‍රැති රාත්‍රියේ පෙට්‍රල් මැක්ස් ලාම්පුවක් වටා ඉඳගෙන අසා සිටීම දැනට වසර ගණනකට පෙර බොහෝ ආහ්ලාදජනක කටයුත්තක් වුණා.

අලුත් අවුරුද්ද තාමත් ගමේ සුවඳට ගජරාමෙට සමරන මේ ගැමියන් ඕනෑම අමුත්තෙකු තමන්ගේ එකෙකු කොටගෙන ආගන්තුක සත්කාර දක්වන්නට හරිම දක්ෂයි. කුඩා දරුවන් තුළ පවා තිබෙන ගැමි වහර හා සිරිත් අපේකම තවමත් දරා සිටිනවා. Cultural Tourism මෙන්ම Eco & Nature Tourism සඳහා ද ඉතා ඉහළින් අනුමත කළහැකි ගල්ගිරියා අසබඩ කෝවිඩ් හේතුවෙන් තවත් සංකීර්ණ වූ නාගරික ජීවිතයට කදිම නිවාඩුවක් සපයනවා ඇති.
රදාවාන

රදාවාන යනු ශ්‍රීලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරකි.
ප්‍රසිද්ද තුම්මං හන්දිය පිහිටා ඇත්තේ මෙහිය(තුංමං හන්දිය චිත්‍රපටයෙහි සදහන්ව ඇත්තේ මෙයය)අග්‍රගණ්‍ය ලේකකයෙකු,කවියෙකු සහ ගීත රචකයෙකු වන මහගම සේකරයන්ගේ[Mahagama sekara] ගම්පියසද මෙයය.
රදාවාන මංසන්ධියේ පිහිටි වසර 150 පමන පැරණි විදුහලද මෙතුමාගේ නමින් නම් කර ඇත.(බප/ගම් මහගමසේකර මහා විද්‍යාලය)[WP/GM Mahagama Sekara M.V]
ශ්‍රී ලංකාවෙන් බිහිවූ තවත් අග්‍රගණ්‍ය ලේකකයෙකු වන කේ.ජයතිලකයන්ගේ [K.Jayathilaka] ගම් පියසද මෙයයි.

#කොළඹ සිට 225 මාර්ගයෙන්ද
#කොළඹ නුවර මාර්ගයේ බැලුම්මහරින් 202 මාර්ගයෙන්ද
#එම මාර්ගයේම යක්කල සිට 231 මාරගයෙන්ද 

රදාවාන නගරයට පැමිණිය හැක.
ප්‍රදීප් සංජීව

## උපත -කුමුදු ප්‍රදීප් සංජීව පෙරේරා 1979 අප්‍රේල් 4(වයස 41)කුමාරගේ වත්ත 
### ළමයි -දම්කෙත් යුක්තිල ,මල්කෙත් ලෝනිල ,රන්කෙත් සෙනුල 
##### මව-සෝමා ජයකොඩි (1944) 
##### පියා -විජයපාල (1939-2001) 
මොහු ඉපදුනේ 1979  අප්‍රේල් 4 වයස 41 ඔහුගේ ළමයි මල්කෙත් ලෝනිල ,දම්කෙත් යුක්තිලා මොහුගී මව සෝම ජයකොඩි මොහුගේ පියා වන්නේ විජයපාල මොහුගේ බිරිද කාංචනා ගොපල්ලව මොහුගේ පක්ෂය සිංහල ජාතික සංවිධානය යයි
පෞරාණික මානවයෝ

[thumb|*[හෝමෝ රොඩීසියෙන්සිස්* ("බ්‍රෝකන් හිල් කපාලය"): භාවිතා කරන කාල නිර්ණ ක්‍රමය අනුව 130,000 වසර ගණනකට පෙර (ඇමයිනෝ අම්ල රැසීමීකරණ නිර්ණය) හෝ 600,000 සිට 800,000 දක්වා වසර ගණනකට පෙර (*හෝමෝ ඉරෙක්ටස්* සිටි කාලයෙහිම) ලෙසින් කාල නිර්ණය කෙරෙයි.]]

ka වසර 200 කට පෙර කාලයක සිදුවූ, ආදිතම දේහවිෂයක නව්‍ය හෝමෝ සැපියානුවන්ගේ නිර්ගමනයට පෙර සහ එයට සමකාලීන කාල පරිච්ඡේදයෙහි සිටි,  *හෝමෝ* ගණයෙහි ප්‍රභේද කිහිපයක්, **පෞරාණික මානවයන්** නමැති පුළුල් කාණ්ඩයකට වර්ග ගත කර ඇත. දැනට දන්නා පැරණිතම දේහවිෂයක නව්‍ය හෝමෝ සැපියානු ඇටසැකිල්ල (196 ± 5 ka) වනුයේ, දකුණු දිග ඉතියෝපියාවෙන් සොයා ගත් ඕමෝ-කිබිෂ් I (ඕමෝ I) වෙයි. .  මෙම පදයෙන් දැක්වෙන කාණ්ඩයට සාමාන්‍යයෙන් අයත් වන්නේ *හෝමෝ නියැන්ඩතොලන්සිස්* (430+–25&nbsp;ka), *ඩෙනීසවනුවෝ*, *හෝමෝ රොඩීසියෙන්සිස්* (300–125&nbsp;ka), *හෝමෝ හයිඩ්ල්බගෙන්සිස්* (600–200&nbsp;ka), සහ *හෝමෝ ඇන්ටිසෙසර්* වෙති.

මෙම නාමකරණය පිළිබඳව සාර්වත්‍ර සම්මුතියක් නොමැති අතර, සමහරක් කතෘවරුන් විසින්  "පෞරාණික මානවයන්" විවිධ ගණනක් *හෝමෝ සැපියන්* හෝ *හෝමෝ ඉරෙක්ටස්* යන ද්විපද නාම යටතේ අඩංගු කර ඇත.

පෞරාණික මානව මොළයෙහි විශාලත්වය ඝන සෙන්ටිමීටර 1,200 සිට 1,400 දක්වා සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයක පැවති අතර, නූතන මානවයන්ගේ මොළයෙහි විශාලත්ව පරාසය හා අතිව්‍යාප්ත බවක් පෙන්නුම් කරයි. දේහවිෂයක නව්‍ය මානවයන් වෙතින් පෞරාණික මානවයන් වෙනස් වන්නේ ඝන හිස් කබොළක් සහිත වීම,  නෙරා තිබෙන අධ්‍යක්ෂිකූප මියර  (බැම වැටි) සහිත වීම සහ ප්‍රමුඛ නිකටක් නොමැති වීම යන්නෙනි. 

දේහවිෂයක නව්‍ය මානවයෝ වසර 200,000 පමණ පෙර  පෞරාණික සහ නූතන මානවයන් අතර සමානතාවයක් දක්වන ප්‍රවේණි විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ වලට හේතුව ඔවුන් අතර සම්මිශ්‍රණය වීමක් නොව, වසර    500,000–800,000 ගණනකට පෙර සම්භවය වූ පරම්පරාගත ගති ලක්ෂණ බවට සැකයක් අනෙකුත් අධ්‍යයන වලින් දක්වයි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍ය ශිලා යුගය
ප්‍රවර්ගය:මානව පරිණාමය
උපුල් සොන්නාදර

ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය **උපුල් සොන්නාදර **  (ඉංග්‍රීසි: **Upul Sonnadara**) යනු  පීඨාධිපති විද්‍යා පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, සභාපති (නවීන තාක්ෂණය) ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනය මොරටුව, භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය.

මොහු කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය, පිට්ස්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාලය ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයහි උපාධිදරයෙකි.

උපුල් සොන්නාදර  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මහාචාර්ය වරුන්

 
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
මහා සම්මත රජ

**මහා සම්මත රජු** යනු බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය සූත්‍ර දේශණා තුළ දැක්වෙන රජ පෙළපතක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* මනු

ප්‍රවර්ගය:ජනප්‍රවාද
ස්වායම්භුව මනු

ස්වායම්භුව මනු (සංස්කෘත:स्वायम्भुवमनु) යනු මෙම කල්ප ආරම්භයේදි බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ සිරුරේ පහත කොටසින් ජන්මය ලැබූ පළමුවන මනුෂ්‍යයාය. ඔහුගේ බිරිඳ වන්නේ බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ වම් හස්ථයෙන් නිර්මාණය වූ ශතරූපා නම් මනුෂ්‍ය ස්ත්‍රියයි.

**ස්වායම්භුව මනු සහ ශතරූපා දැක්වෙන සිතුවමක්** |alt=|thumb|218x218පික්

දේවී භාගවත පුරාණයේ සඳහන්ම වන ආකාරයට මනු හට ජන්මය ලබා දුන් පසුව බ්‍රහ්ම දෙවියන් ඔහුට ප්‍රජනනය කිරිමට ආශිර්වාදය ලබා ගැනීමට ශක්ති දෙවඟන උදෙසා ස්තෝත්‍ර ගායනා කරන ලෙස පවසන අතර ඒ අනුව ස්වායම්භුව දෙවඟනව ප්‍රසන්න කිරීමට ස්තෝත්‍ර ගායනා කරනු ලබයි. ඔහුගේ ස්තෝත්‍ර කෙරෙහි ප්‍රසන්න වූ දෙවඟන ඔහුට ප්‍රජනන කාර්‍යය සාර්ථකව ඉටු කර ගැනිමට වර ලබා දුන්නාය. ඒ අනුව ශතරූපාට දාව ප්‍රියව්‍රත සහ උත්තානපාද නමින් බලවත් පුත්‍රයන් තිදෙනෙකුත්, ආකූති, දෙවහූති සහ ප්‍රසූති නමින් ඉතා සුන්දර දියණියන් තිදෙනෙකුත් ජන්මය ලබන්නීය. ආකූති මහසෘෂි රුචි ද, දෙවහූති ප්‍රජාපති කර්ධම ද, තෙවන දියණිය වන ප්‍රසූති ප්‍රජාපති දක්ෂ ද සරණ පාවා ගන්නීය. ලෝකයේ සිටින සියලුම ජීවින් බිහි වූයේ ඒ තෙවන දියණියට දාවයි.

සිදත් සඟරාව තුළද ස්වායම්භුව මනු පිළිබඳව මෙසේ සඳහන් වේ.

**මනු’ නමින් දන්නා තුදුස් දෙනෙකි. ප්‍රථමයාණෝ ‘ස්වායම්භුව මනු’ නම්මු යැ. ඔවුන් විසින් ‘ප්රනජාපතී’ නාම දශ මහර්ශීහු නිපැදැවුණු ල. මනු ස්මෘති, ‘මානව ධර්මව ශාස්ත්ර යන නම්වලින් ඇඳින්වෙන මනු නීති ග්‍රන්ථය ඔවුන් විසින් කැරුණෙකැ යි යෙත්.**

## References
මද සරුභාවය

මද සරුභාවය(Subfertility) යනු යම් ශාකයකට හෝ සත්ත්ව කාණ්ඩයකට ස්වාභාවික ප්‍රජනක ක්‍රම මගින් නව අනිතයෙකු ඇති කිරීමේ නොහැකියාවයි. මිනිසා පිලිබඳ සැලකීමේදී මද සරුභාවය යනු උපත් පාලන ක්‍රම වලින් තොරව වසරක් ක්‍රමාණුකූලව ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීම මගින් දරුවන් ලගා ගැනීමට ඇති නොහැකියාවයි. අතීතයේදි මෙය වඳ භාවය(Infertility) ලෙස සැලකුවද වෛද්‍යය විද්‍යාවට අනුව එය මද සරුභාවය ලෙස සලකයි.

## මද සරුභාවයට හේතු 
අතීතයේනම් යම් පවුලක දරුවන් නැතිනම් එයට හේතුව කාන්තාවගේ වඳ බව ලෙස සළකන්නට සමාජය නැඹුරු වෙලා තුබුනා. එසේ වූවත් මද සරුභාවය කාන්තාවට පමණක් සීමා වූ කරුණක් නොවේ. කාන්තා හේතු(female factors)  නිසා 20 - 35% පමණ මද සරු තත්ත්ව ඇති වෙන අතර , පුරුෂයන් (Male factors) නිසා 20 - 30% පමණ ප්‍රමාඅණයක් ඇති වේ. බොහෝවිට බහුල වන්නේ දෙද්නාගේම හේතු(combined factors)  නිසා ඇතිවන තත්ත්වයි. ඒවා 25 - 40% අතර ප්‍රමාණයක් වේ. 

## මද සරුභාවය සඳහා බලපාණ කරුණු 
මේ සඳහා හේතු බොහොමයක් පවති. සමහර කරුණු ඉහත සඳහන් ලෙස පුරුෂයාගෙන් ඇතිවන් අතර සමහර කරුණු කාන්තාවගෙන් හෝ දෙදෙනාගෙන්ම ඇතිවේ, 

1. ජානමය හේතු (Genetic factors)

2. සමාජ රෝග (STI) 

3. පතිදේහ නිසා ඇතිවන මඳ සරුභවය (Immune subfertility)

4. වයස හා සම්බන්ධ ගැටලු (Age related issues)

5. ගර්භාශය ආශ්‍රිත රෝග (Problems in uterus)

## මද සරුභාවය සඳහා ප්‍රතිකාර (Treatments for Subfertility) 
මේ සඳහා විව්ධ වූ ප්‍රතිකාර ක්‍රම පවති

1. මද සරුභාවය සඳහ වූ සාකචිඡා (Fertility counselling)

2. ගර්භානිතාවය වැඩි කරන ප්‍රතිකාර ක්‍රම (Medical treatments)

3. IUI

4. කළලයක් ඇතුලත් කිරීම (IVF)

## ආශ්‍රිත ලිපි 
# Infertility (Wikipaedia) 
# How to get pregnant fast : Online Pregnancy Care
වෛවස්වත මනු

වෛවස්වත මනු හෙවත් ශ්‍රද්ධාදේව මනු යනු මෙම කල්පයේ මනුවෘන් 14න් 7වන මනුවරයයි. වර්තමානයේ ගෙවෙන්නේ වෛවස්වත මන්වන්තරයයි. මෙම මනු යුගයේ මනුෂ්‍ය වර්ගයා ව්‍යාප්ත වූයේ වෛවස්වත මනුගෙනි. මත්ස්‍ය පුරාණයට අනුකූලව ඔහු මත්ස්‍ය අවතාරයේ උපකාර සහිතව සප්ත සෘෂීන් සහ තම පරපුර මහා ජල ගැල්මෙන් බේරා ගනු ලැබීය. සූර්ය දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා වන බැවින් ඔහුව වෛවස්වත නාමයෙන්ද ආමන්ත්‍රණය කරයි.

## නිරුක්තිය
බ්‍රහ්ම දෙවියන් ජන්මය ලැබුවේ විෂ්ණු දෙවියන්ගෙ නාභියෙනි. විශ්වයේ නිර්මාණය කිරිමට බ්‍රහ්ම දෙවියන් ශක්ති දෙවඟන ගෙන් ශක්තිය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව එතුමා තම ආධ්‍යාත්මික පුත්‍රයන් හට ජන්මය ලබා දුන්නේය. එයින් මරිචි මුණිගේ පුත්‍රයා වන කශ්‍යප සෘෂි වරයාගෙන් දේව, දෛත්ය‍ය, පන්නාග, රාක්ෂස සහ පක්ෂීන් ජන්මය ලැබූහ. දෙවියන් අතුරෙන් සූර්‍ය දෙවියන් විශේෂත්වයක් ගන්නා අතර ඔහුගේ මානස් පුත්‍රයා වන්නේ වෛවස්වත මනුය. ඔහුගේ බිරිඳ වන ශ්‍රද්ධා හට පුත්‍රයන් 9 දෙනෙක් ජන්මය ලැබූ අතර් ඔවුන් වන්නේ **නාභාග, දෘශ්ඨ, ශර්යාති, නරිස්‍යන්ත, ප්‍රාම්ශු, නෘග, දිස්ථ, කරූස සහ ඉක්ශ්වාකු** නම් වේ.

## References
ඇග්නස්

thumb

**ඇග්නස් ලෙස හැඳින්වෙන** ඇග්නස් එමිලියා කාල්සන් (උපත 1988 මාර්තු 6) ස්වීඩනයේ සංගීත කලාකරුවෙකි. ඇය ස්වීඩන් අයිඩල් මාලාවේ දෙවන වාරය වන අයිඩල් 2005 හි ජයග්‍රාහිකාව ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත්විය. පසුව ඇය සෝනි මියුසික් වෙත අත්සන් තැබූ අතර, එමඟින් ඇය විසින්ම නම් කරන ලද පළමු ඇල්බමය වන ඇග්නස් සහ පසු විපරම් ස්ට්‍රෝංගර් නිකුත් කළ අතර ඒ දෙකම ස්වීඩන් හොඳම ඇල්බම 60 ප්‍රස්ථාරයේ ඉහළින්ම සිටියි.
2008 මුල් භාගයේදී, ඇග්නස් සිය වාර්තා ලේබලය සමඟ වෙන්වී ඇති බව නිවේදනය කරන ලද අතර දැන් එය කුඩා ස්වාධීන ලේබලයක් වන රොක්සි රෙකෝඩින්ග්ස් වෙත අත්සන් කර ඇත. 2008 ඔක්තෝබර් 28 වන දින නිකුත් කරන ලද ඇගේ තෙවන ඇල්බමය වන ඩාන්ස් ලව් පොප් ස්වීඩනයේ පස්වන ස්ථානය, ඔස්ට්‍රියාවේ 70 ක්, ප්‍රංශයේ 38 ක්, ස්විට්සර්ලන්තයේ 45 ක් සහ එක්සත් රාජධානියේ 13 වන ස්ථානයට පත්විය.
ලොව පුරා ඇල්බම 200,000 ක් අලෙවි වූ මෙය ඇගේ වඩාත්ම සාර්ථක ඇල්බමය වන අතර ඇල්බම 50,000 ක් ප්‍රංශයේද 40,000 ස්වීඩනයේද අලෙවි විය. එහි පළමු කේවල දෙක වන "ඔන් ඇන්ඩ් ඔන්" සහ "මාව නිදහස් කරන්න" ජාත්‍යන්තර ජයග්‍රහණ ලබා ගත් අතර එය ලොව පුරා ප්‍රස්ථාර ලැයිස්තුවේ පළමු දස දෙනා අතරට පැමිණියේය. "මාව නිදහස් කරන්න" බිල්බෝඩ් හොට් ඩාන්ස් ක්ලබ් ගීතවල ඉහළින්ම සිටින අතර එක්සත් රාජධානියේ තුන්වන ස්ථානයට පත්ව ඇති අතර ලොව පුරා පිටපත් 900,000 කට වඩා අලෙවි වී තිබේ.
කුරුඳු ඔය ඇල්ල

**කුරුඳු ඔය ඇල්ල** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 3 වන උසම දිය ඇල්ලයි. මෙය සම්පූර්ණ උස  වන ද්විත්ව දිය ඇල්ලකි. ප්‍රධාන දිය ඇලි දෙක අතර දුර  වේ. මෙය නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ වලපනේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටා ඇත. තේ වතු අතරින් යන මේ මාර්ගයේම ජපන් සාම චෙෙත්‍යද පිහිටා තිබේ.

## බාහිර සබැඳි
* 

## යොමු
## මූලාශ්‍ර
* 
* 
* 
ප්‍රවර්ගය:දිය ඇලි - ශ්‍රී ලංකා
යුගරාබුල්

"ජගෙරා" "(ජගෙරා) ඕස්ට්‍රේලියානු ආදිවාසී ගෝත්‍රයකි. යුරෝපීයයන් ඕස්ට්‍රේලියාවට පැමිණීමට පෙර, බ්‍රිස්බේන් ප්‍රදේශයේ ජීවත් වූහ.
 

## යොමුව
Pseudophilautus asankai

***Pseudophilautus asankai***, නැතහොත් පොදුවේ **අසංකගේ පඳුරු මැඩියා** (ඉංග්‍රීසි: '''Asanka's shrub frog''') යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි.

මොවුන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වේ.

උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර සහ අතිශයින් හායනයට පත් පැරණි වනාන්තර වාසස්ථාන කරගත් මොවුන්ගේ පැවැත්ම වාසස්ථාන අහිමි වීම හේතුවෙන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

## ආශ්‍රේයයන්
* Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004.  Philautus asankai.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 23 July 2007.
Duttaphrynus atukoralei

***Duttaphrynus atukoralei*** (පොදු නම්: **අතුකෝරාලගේ ගෙම්බා**) යනු Bufonidae කුලයට අයත් ගෙඹි විශේෂයකි. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික විශේෂයක් වන මොවුන් මුහුදු මට්ටමේ සිට  ට අඩු දකුණුදිග පහතරට වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල හමුවේ .

## නිරුක්තිය
මෙහි විශේෂ නාමය වන *atukoralei* යන්න මෙහි පූර්ණදර්ශය සොයාගත් ශ්‍රී ලාංකික පරිසරවේදී විකී අතුකෝරාල හට ගෞරවයක් වශයෙන් යොදා ඇත.

## වාසස්ථාන සහ සංරක්ෂණය
භෞමික ගෙඹි විශේෂයක් වන *D. atukoralei* තෙත් සදාහරිත නිවර්තන වනාන්තර, වියළි බිම් සහ මානව ජනාවාස ආශ්‍රිතව හමුවේ. ප්‍රාථමික වනාන්තරවලින් පිටත හමුවන සුලබ විශේෂයක් වන මොවුන්ට එල්ලවන ප්‍රධාන තර්ජන මෙතෙක් හඳුනාගෙන නොමැත.

## ආශ්‍රේයයන්
Pseudophilautus frankenbergi

***Pseudophilautus frankenbergi***, හෙවත් ** ෆ්‍රැන්කන්බර්ග්ගේ පඳුරු මැඬියා** Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි.
මොවුන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වේ.

මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන වන්නේ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර ය.
වාසස්‍ථාන අහිමි වීම හේතුවෙන් මොවුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.
## ආශ්‍රේයයන්
* Meegaskumbura, M. & Manamendra-Arachchi, K. 2006.  Philautus frankenbergi.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 23 July 2007.
Pseudophilautus hoffmanni

***Pseudophilautus hoffmanni***, හෙවත් **හොෆ්මාන්ගේ පඳුරු මැඩියා** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික මෙම විශේෂය වාර්තා වී ඇත්තේ එහි දර්ශ ප්‍රදේශය වන නකල්ස් කඳුවැටියෙන් පමණි.

මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන වන්නේ වැසුණු වියනක් සහිත කඳුකර වනාන්තරවල පඳුරු අතර ය. එසේම මොවුන් වනාන්තරවල එනසාල් වගාබිම් ආශ්‍රිතව ද හමුවේ. කෘෂිකර්මාන්තය සහ වන විනාශය තුළින් සිදුවන වාසස්ථාන අහිමි වීම නිසා මොවුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

## ආශ්‍රේයයන්
වතුරවිල ආරණ්‍ය සේනාසනය

෴ **පොළොන්නරු යුගයෙන් පසු මෙරට නිර්මාණකරුවන් අතින් නිමවූ පළමු සෙල් බුද්ධ ප්‍රතිමාව** ෴

   1953 වර්ෂයේ දී බෝධිසත්ව ගුණෝපේත වතුරවිල ශ්‍රී ඤාණානන්දාභිධාන වනවාසී මහනායක හිමිපාණන් විසින් ආරම්භ කරන ලද **වතුරවිල ආරණ්‍ය සේනාසනය ගාල්ල** දිස්ත්‍රික්කයේ කහදූව, වතුරවිල ගුලන කන්ද ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇත. ඇල්පිටිය කහදූව මාර්ගයේ හෝ පිටිගල මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමීටර් 15ක් දුර ගෙවා අක්කර 80ක පමණ භූමිභාගයකට හිමිකම් කියන මේ පිංබිමට පැමිණිය හැකිය. 

මිනුවන්ගොඩ ස්ටාර් ග්‍රැනයිට් ගල් කැටයම් අධිපති විශ්වකීර්ති දේශමාන්‍ය H. C. L. වික්‍රමසිංහ මහතා ප්‍රමුඛ ලාංකීය නිර්මාණකරුවන් පිරිස **කයෝත්සර්ග අභය මුද්‍රාවෙන් යුත් අඩි 42ක් උස ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමාව** හා පසුබිම් නිර්මාණ වන මල් අසුන, පියගෙට පෙළ හා කොරවක්ගල් යන සියල්ල ගලින් ම මනාකොට නිර්මාණය කර ඇත. වසර 08ක පමණ මෙම නිර්මාණ වෑයම සඳහා කෝටි 05ක ධනස්කන්දයක් වැය වී තිබේ.

මදුනාගල, කළුගල වැනි තවත් වනවාසී ආරණ්‍ය සේනාසන 200කට මූලස්ථානය වන වතුරවිල ආරණ්‍ය සේනාසනය තුළ මහනුවර දළදා මාළිගයේ ආකෘතිය අනුව සකස් කළ ධාතු මන්දිරයක් ද පවතී. පරිසරය හා මනාකොට බද්ධව හෙළ බොදු නිර්මාණ කෞශල්‍යය විදහාපාන වතුරවිල ආරණ්‍ය සේනාසනය හිත ගත නිවන සොඳුරු ඉසව්වක් වේ.
කේසරියා ස්තූපය

**කේසරියා ස්තූපය** වනාහි ඉන්දියාවේ බිහාර් හි චම්පාරන් (නැගෙනහිර) දිස්ත්‍රික්කයේ පැට්නා සිට  දුරින් කේසරියා නම් ප්‍රදේශයේ පිහිටි බෞද්ධ ස්තූපයකි. මෙම ස්තූපයේ මුල්ම ඉදිකිරීම ක්‍රි.පූ. 3වන සියවසට අයත් යැයි සැලකේ. කේසරියා ස්තූපයේ විෂ්කම්භය  පමණ වන අතර එය  පමණ උසකට විහිද පවතියි.

වෛශාලියෙහි ලිච්ඡවීන් විසින් බුදුන් වහන්සේගේ පාත්‍රා ධාතුව නිදන් කර තැනූ ස්තූපය පිළිබඳ වන විස්තරය හා මෙම ස්ථානය සැසඳෙන බැවින් ස්තූප ගොඩැල්ලේ මුල්ම ඉදිකිරීම් බුද්ධ කාලයට අයත් විය හැක.

## මේවාත් බලන්න
*ධමෙක් ස්තූපය
*චෞඛණ්ඩි ස්තූපය
*සාරානාත්
*බෞද්ධ විහාරස්ථාන ලැයිස්තුව

## ආශ්‍රේයයන්
පුංචි දඹුල්ල

෴ පුංචි දඹුල්ල ෴

   වළගම්බා රජු ගල් තලාවක හිඳගෙන බුලත් විටක් අනුභව කර රන් ගිරය අමතකව ගිය ස්ථානය ' කෑ ගල ' නමින් ව්‍යවාහාර වී පසු කළක කෑගල්ල ප්‍රදේශය බවට පත් විය. බොහෝ ඓතිහාසික වටිනාකම් රැසකට උරුමකම් කියන කෑගල්ල ප්‍රදේශයේ ඇති **සැලව රජමහ විහාරය** පුංචි දඹුල්ල යනුවෙන් විරුදාවලි ලබයි. අරණායක ප්‍රාදේශීය ලේකම් කලාපයේ දොළොස්භාගේ කඳුවැටියෙන් ආරම්භව මා ඔයට එක්වන කුඩා ඔය ඉස්මත්තේ සැලව කන්ද පාමුල සැලව රජමහා විහාරය ඉඳිකර ඇත.

ජනප්‍රවාදයේ රාවණ රජුගේ මාලිගයක් පැවතියා යැයි පැවසෙන රහළ ගල නිරිත හා දකුණු දිග පවුර කොට ගෙන ගිණිකොණ හා නැගෙනහිර කරගල හා ගලඋඩගල වටකොටගෙන පිඹුරාගල හා පහන තිබූ ගල යන කඳු මුදුන් අයත් කඳුවැටියක සෞන්දර්ය උකහාගෙන සැලව රජමහ විහාරය බැබළෙයි. දියපහර වලින් සහ කඳු මුදුන් වලින් අලංකෘත පරිසරය සිත නිවන තෝතැන්නක් වැන්න. විහාරය පිටුපස පහන තිබූ ගල පර්වතය මුදුනේ ඇති පහනක් වැනි ගල්කුළ ආශ්චර්යජනක ය.

මල්වතු පාර්ශ්වයට අයත් අක්කර 600කින් යුතු මේ විහාරස්ථානයට පිවිසෙන පියගැටපෙළ හමුවන්නේ පහතරට හෙල්මළු ක්‍රමයට වගා කරන ලද අලංකාර කුඹුරු යායක් පසුකර ගිය තැනය. කොටස් තුනකින් යුතු ලෙන් විහාරයට පිවිසෙන අතරමඟ කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් හා ඉහළ ලඳු කැළෑවේ පිහිටන වැඩ අවසන් නොකළ බුදු රුවකට සමාන ශෛලමය නිර්මාණය දැකගත හැක. ලෙන් විහාරය තුළ මහනුවර යුගයට අයත් මකර තොරණ , බුදු පිළිමය හා සිතුවම් අතර අඩි 8ක් උස පීඨිකාවක් මත ඉඳිකරන ලද සැතපෙන පිළිමය සුවිශේෂ ය.

සැලව රජමහ විහාරය අමතක කළ නොහැකි ඓතිහාසික ස්ථානයක් වන්නේ සිරිලක රාජ පරම්පරාවේ අවසන් සෙල්ලිපිය මෙහිදී හමුවන නිසා ය. මෙම ප්‍රදේශයේ කඳු , දියදහර හා ප්‍රදේශ හඳුන්වන සියලු නම් අතීතයේ සිටම පැවත එන බව මෙම සෙල්ලිපි තහවුරු කරයි. විහාරය ආසන්නයේ ඇති වෙළ මැද පිහිටන 9වන සියවසට අයත් සෙල්ලිපියක දැක්වෙන්නේ සැලව ප්‍රදේශය අතීතයේ සැල්හෝගම නමින් හැඳින්වූ බවය. 

පුරාවිද්‍යාඥ H. C. P. බෙල් මහතා 1892 දී රචනා කරන ලද කෑගලු දිස්ත්‍රික් පුරාවිද්‍යා වාර්තාව මඟින් සැලව රජමහ විහාරය වළගම්බා රාජ්‍ය කාලයේ සිට ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ යුගය දක්වා නොමද රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබමින් විකාශය වූ ආකාරය දැක්වේ. මනරම් ගම්බද අසිරිය විදින්න මෙන්ම වන්දනාමාන කටයුතු සඳහා ද ශිල භාවනා කටයුතු සඳහා ද සැලව විහාරස්ථානය ඉතා අගනේ ය. නිදහස් මනසින් නිදහස අත්දකින්න පෞරාණික උරුමය සොබාදහම හා ඒකාත්මිකව ඇත.
ශාන්ත අන්තෝනි සිද්ධස්ථානය, වහකෝට්ටේ

දුර්භික්ෂ දුරු කරමින් ප්‍රාතිහාර්ය පාන

       **වාසල බැඳි කොටුවේ පල්ලිය** 

   පෘතුගාලයේ ලිස්බන් නුවර ධනවත් පවුලක උපත ලබන ෆ්‍රනැන්ඩු මාටින්ස් ප්‍රැන්සිස්කන් නිකායික පියතුමෙකු ලෙස සරල දිවියක් තෝරාගන්නේ දිළිඳු අසරණ මිනිසුන් වෙනුවෙන් කැපවීමට තිබෙන කැමැත්ත නිසාමයි. තමන් පීඩා විඳිමින් වුන් රෝගාබාධයන් ද අමතක කර ධර්මයට කැපවන මේ ගුණගරුක පියතුමා තමන් විසින් ම උනන්දුවෙන් ඇතිකරගත් ධර්ම ඥානයෙනුත් චතුර කථිකත්වයෙනුත් යුතු වූ බැවින් බොහෝ ගෞරවයට පාදක වුණා. " **ප්‍රාතිහාර්යේ සාන්තුවරයා** " ලෙස ප්‍රසිද්ධ වන මෙතුමා 1231 ජුනි 13 වෙනිදා පාදුවාහී දී ස්වර්ගස්ථ වූ බැවින් '**පාදුවාහී ශාන්ත අන්තෝනි මුනිඳු**' යන නමින් අද ද බොහෝ බුහුමන් ලබන්නේ තවමත් එතුමන්ගේ පිහිට ධාර්මික ජනතාවට නොඅඩුව ලැබෙන නිසයි.

  ඒ. සී. ලොරී විසින් ලියන ලද ගැස්ටියර් ග්‍රන්ථයේ ද සඳහන් පරිදි ලංකාව තුළ කතෝලික ධර්මය ව්‍යාප්ත කළ පෘතුගාල ජනතාව ලන්දේසි ආක්‍රමණ සමඟ බොහෝ පීඩාවන්ට ලක්වන අතර රටින් පිටවීමට නොහැකි වූ ජනයා උඩරට රජුගේ ආරක්ෂාව ලබා රජ වාසලක් හා බළකොටුවක් පැවති මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ උඩුගොඩ පල්ලේ සිය පත්තුවේ පදිංචි වෙනවා. මෙසේ කෝට්ටේ සිට ආ ජනතාව අතර කතෝලික ධර්මයට අයත් කිසිවක් ළඟ පවතින බව හසුවුවහොත් ලන්දේසින් අතින් මැරුම්කන්නට සිදුවන බැවින් බත් හැලියක සඟවාගෙන පැමිණි අන්තෝනි මුනිදුන්ගේ ප්‍රතිමාවක් බළකොටුව අසල තැම්පත් කල ජනතාව එයට රාත්‍රි කාලයේ යාඥා කර තිබෙනවා. 

   සිහල වංශිකයෙකු ලෙසින් පළමුව කතෝලික දහම වැළඳගත් දොන් පිලිප් කුමරා රාජාභිෂේක ලබන්නේ ද The Ceylon Almance නම් බ්‍රිතාන්‍ය ලේඛනයේ ද සඳහන් වන මෙම බළකොටුව තුළයි. 1687 වර්ෂයේ දී ජුසේවාස් පියතුමා ද මේ පැල්පත් දෙව් මැඳුර තුළ සිට ධර්ම ප්‍රචාරන කටයුතු සිදුකර ඇති අතර ගොන්සාලිවේස් පියතුමා 1705 වසරේ සිට මෙහි පදිංචිව ජනතාවට සේවය කර තිබෙනවා.

   ප්‍රදේශයේ ජනතාව මුහුණ දුන් දුර්භික්ෂ අවස්ථාවක ප්‍රාතිහාර්ය පාමින් පිහිට වූ නිසා 1838 දී පැරණි වාසල කොටුවේ රොම්නෙක්ස් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුව බාල්ක නොමැතිව විශාල ආරුක්කු මත ඉදිකර පාදුවාහී ශුද්ධ වූ අන්තෝනි මුනිඳුට කැපකරන දේවස්ථානය වහකෝට්ටේ පල්ලිය ලෙස ප්‍රසිද්ධ වේ. **ජුනි මස 13යින් පසු එළබෙන ඉරිදා දිනයේ** දී හේවිසි, හොරණෑ, උඩරට නැටුම් ආදී අංගයන් ගෙන් යුක්තව මංගල්‍යය සමරන එකම දේවස්ථානය වහකෝට්ටේ පල්ලිය යි. ශ්‍රී ලංකාවේ බැසිලිකා දේවස්ථාන පහ අතරට එක්වන ශුද්ධ වූ අන්තෝනි මුනිඳුන් වෙනුවෙන් ඉදි වූ පැරැණිම දේවස්ථානය වන වහකෝට්ටේ පල්ලියේ දී පමණක් ගොන්සාලිවේස් පියතුමා විසින් රචිත පසන් ගී අසන්නට ලැබීම ද විශේෂ ය.

   නැති වූ දේවල් සොයා දීමට, දුරබැහැර ගමන් වලදී ආරක්ෂාව ලැබීමට මෙන්ම රෝගාබාධ මැඬගෙන ජීවිතයේ කඩඉම් ජයගන්නට ද අන්තෝනි මුනිඳුට වන බාර-හාර රුකුලක් වන බව ප්‍රසිද්ධියි. මාතලේ කඳු අතර සිසිලස ලබාදෙන සුන්දර පරසරය සිතට සැහැල්ලුවක් ගෙනෙන බව නම් අමුවෙන් කිවයුතු නැත. විවේකය විඳින්න ජාති ආගම් භේදයකින් තොරව ජනතාව සඳහා විවෘත අතර පරිසරවේදී අයවලුන්ට පක්ෂී වර්ග 50ක් පමණ අවට දැකගත හැකිය.
තනිවැල්ල දේවාලය

෴ පෘතුගීසින් හා සටනට වැදි පළමු පාලකයා ෴

   

   සුවිශේෂ සේවාවක් කළ යුග පුරුෂයන් දේවත්වයෙන් ඇදහීම ලාංකීය සාංස්කෘතියේ ලක්ෂණයකි. හලාවත **මාදම්පේ තනිවැල්ල දේවාලය** ද එසේ ඉඳි වූවක් ය. රාජාවලියේ මාදම්පේ නගරය හඳුන්වා ඇත්තේ කටුපිටි මාදම්පේ යන නමින් වේ.

**කොළඹ - පුත්තලම් ප්‍රධාන මාර්ගයේ** මාදම්පේ නගර සීමාව ආරම්භ වනවාත් සමඟ ම ඇති කඩුපිටි ඔයත්, තිලිපිටි වැවත් අසල මාර්ගය අද්දර ඉඳිකර ඇති **විශාල අශ්ව රුව** හේතුවෙන් තනිවැල්ල දේවාලය හඳුනා ගැනීම පහසුය. තනිවැල්ල දේවාලයට අයත් කුඩා දේවාල කුඩාවැව, මහවැව , පූකුලම , මැල්ලවගාර, ගල්අමුණ, ගල්මුරුව හා ජයරත්නාගාර යන ගම්මාන වල දැක ගත හැක. කඩුපිටි ඔය මැඳ කුඩා දූපතක් ලෙස තනිවැල්ල දෙවිඳුන්ගේ සංහිද පිහිටා ඇත.

යාපනය ජයගෙන 6 වන බුවනෙකබාහූ නමින් ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ රාජධානියේ රජ වුණ සපුමල් කුමාරයාගේ සහොදර, පසු කලෙක කෝට්ටේ රජ වූ 8 වන වීර පරාක්‍රමබාහු රජුගේ යකඩ දෝළිය බිසවගේ පුත්, තනියවල්ලභ රජ ලෙස මාදම්පේ ප්‍රදේශය පාලනය කර ඇත. පෘතුගීසින් 1518 දී කොළඹ බළකොටුවක් ඉදිකරන අවස්ථාවේ ඔවුන්ට විරුද්ධව සටනක් ආරම්භ කර ඇත්තේ ද,  ඉන්දියාවේ කායල්පට්ටනමේ කදිරායන නම් මුස්ලිම් ආක්‍රමණිකයා හලාවතට ගොඩ බැස බලෙන් මුතු කිමිදීමත් වෙළඳාම සඳහා සිටි ඇතුන් පැහැරගැනීමත් නිසා බොහෝ ප්‍රශ්න ඇති වූ අවස්ථාවේ සටන් වැද ඔවුන් පලවා හැර ඇත්තේ ද, තනියවල්ලභ රජ විසිනි. රාජාවලියේ හා අලකේශ්වර ග්‍රන්ථ තුළ මෙන්ම, 1848 දී එමර්සන් ටෙනන්ට් ද සිය ඒන්ෂන්ට් සිලෝන් ග්‍රන්ථයේ ද, එච්.සී.පී.බෙල් විසින් 1920 දී රාජකීය සමිති සඟරාවට ප්‍රින්ස් තනියවල්ලබාහු ඔෆ් මාදම්පේ නමින් සකසන ලද ලිපියේ ද මේ තොරතුරු සනාථ කර ඇත.

තනියවල්ලභ රජුගේ මරණය සම්බන්ධව නොයෙක් මතවාද ජනශ්‍රැතියේ පවතී. එක් තැනක තනියවල්ලභ රජුගේ දියණියගේ පුත් වීදියබණ්ඩාර විසින් ඝාතනය කළ බව කියවේ. තවත් පුරාවෘත්තයක දැක්වෙන්නේ තනියවල්ලභ රජු මුස්ලිම් ජාතිකයන් සමඟ සටනට ගිය අවස්ථාවේ ඇමතිවරයෙකු විසින් සුරූපී බිසව වසඟයට ගන්නට උත්සාහ දරා ඇති බව ය. එම අවස්ථාවේ තම සැමියා පිළිබඳ එකම සිතින් දැඩි සිතකින් උන් බිසව රිදවීමට ඇමතියා විසින් රජු සටනින් පරාජව සියදිවි නසාගත් බව දන්නවා ඇත. එයින් ශෝකයට පත් බිසව තිලිපිටි වැවට පැන දිවි නසාගත් පසු යුද්ධය දිනා නැවත ආ රජු මේ ශෝකය දරාගත නොහැකිව සියදිවි නසා ගත් බව සඳහන් වේ.

හලාවත ප්‍රදේශයේ ඉංග්‍රිසි සහකාර ඒජන්ත වශයෙන් සිටි ඊ.ටී.නොයෙස් ප්‍රදේශයේ පැවැති ජනප්‍රවාදයක් අනුව සටහන් කරන්නේ තනියවල්ලභ යුද්ධයට ගිය අවස්ථාවේ පෘතුගීසින් විසින් තම බිසව අල්ලාගෙන යෑම නිසා ශෝකයෙන් රජු මියගිය බවය. ඒ වර්ෂ 1551 ට පෙර බව විශ්වාසය යි. රජුගේ මාළිගය පිහිටි ප්‍රදේශය අද ද මාලිගාවත්ත නමින් හඳුන්වයි.

**තනියවල්ලභ රජු** කළ සේවය නිසා හෝ පිදු අපරිමිත ප්‍රේමය නිසා හෝ ජනතාව අතර දේවත්වයෙන් පිදුම් ලැබීය. විශාල නුග රුක් සංහිද පාමුල මිනිසුන් මල් පහන් පිදීය. මේ මාර්ගයේ ගමන් ගත් සෙට්ඨි වෙළෙන්දෙකුගේ අශ්ව රථයේ අශ්වයා දෙදිනක් ම සංහිද දෙසට එක්වරම හැරී දිවයාම හේතුවෙන් කරත්තය පෙරළී බොහෝ තුවාල හා පාඩු සිදු වී ඇත. දිනක් ඔහුට පෙනී උන් තනියවල්ලභ දෙවිඳුන්ට වූ බාරයක් ඔප්පු කිරීම් වශයෙන් සංහිද ඉදිරියේ විශාල අශ්ව රුව නිර්මාණය කළ බව කියවේ.

තනියවල්ලභ යන නම තනිවැල්ල බවට පත් වූ බව සිතිය හැක. අද ද මෙම පුදුබිම මිනිසුන්ගේ බාර-හාර පිදුම් ලබන ස්ථානයකි. මාදම්පේ පුරවරට එළියක් වූ **තනිවැල්ල දෙවියන්ගේ පුරාවෘත්තය එසේ ය.**
බෝඋපුල්වන් කසුබ්ගිරි රද්මහවෙහෙර

෴ **ඉසුරුමුණිය** ෴

  ප්‍රේමයේ සුවඳ පින්සාර වන තැනක ජීවිතය කෙතරම් නම් සුන්දර ද... පුරාණයේ සිට හමන ඒ මිහිරියාව සොයාගෙන ගියා වූ සංචාරේ සටහන.. ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2563 ක් වූ පොසොන් මස 26 වන දින.

   ශ්‍රී ලංකාවේ පැරැණිම අගනගරය වන අනුරාධපුරය දේශයේ ඉතිහාසය අභිමානයෙන් දරන්නා වූ ජීවනාලිය බඳුය. දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්ගේ නොමඳ අවධානය දිනා ගන්නා ලද අනුරාධපුර ඔබ ද ජීවිතයේ එක් වරක් හෝ පියනඟා ඇති ස්ථානයක් බව නොඅනුමානය. සුවහසක් පූජනීය ස්ථාන අතරින් අකලංක ප්‍රේමය හා බැඳුණ ඉසුරුමුණිය ආශ්චර්යජනක හැඟීමකින් කෙදිනක හෝ විඳගෙන ඇත්ද.

   මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ඇතුළු රහතන් වහන්සේලා හට වැඩ වාසය පිණිස කටාරම් කෙටූ ගල්ලෙන් හා පැන් පහසුව පිණිස අලංකාර පොකුණක් මුලින්ම ඉඳිකොට ඇත. එකල මේ තැනිතලා බිමක පිහිටි ගල් පර්වතය රන් පැහැයෙන් බැබලුණ බැවින් කසුන්ගිරි විහාරය නමින් හඳුන්වූ බව සඳහන් වේ. ශ්‍රී මහා බෝධියෙන් හටගත් අෂ්ඨ පල බෝධි වෘක්ෂයක් දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් විහාර බිමෙහි රෝපණය කර පන්සීයක් කුල දරුවන් පැවදි කර වැඩ වාසය පිණිස ඉසුරුමුණි විහාරය තව තවත් අලංකාර අන්දමින් සංවර්ධනය කර ඇත. දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මුලින්ම වැඩ හිඳුවා ඇති ඉසුරුමුණි විහාරයේ ලෙන් විහාරය උස් වේදිකාවක් මත ඉදිකරවා අාසනය , මකර තොරණ , බුදු පිළිමය හා පියස්ස යන සියල්ල එක ගල් කුලකින් නිර්මාණය කළ බව විශ්මයානු චිත්තයක් ඇති කරවයි.

   අද ද යථා තත්වයෙන් දකින්නට ලැබෙන ලෙන් විහාර පියගැටපෙළ කොටස් දෙකකින් යුක්තය. ශෛලමය සඳකඩපහණ , මුරගල් , කොරවක්ගල් පසුකරමින් පළමු මහලට නැඟ මිහිඳු පොකුණ අසල පර්වතය දෙස බලන විට සුවිශේෂ කැටයම් දෙකක් වන අශ්ව හිස හා මිනිසා සහ දිය නාන ඇත් රූප දැකගත හැක. කැටයම් වලට ඉහළින් ගල් පව්වේ කුහරයක් තනා ඇති අතර කාසියක් ගෙන යම් ප්‍රාර්ථනාවක් ⁣කර මෙම කුහරයෙහි රැඳෙන සේ විසිකළ විට එම කාසිය පොකුණට නොවැටී කුහරය තුළ රැඳේ නම් ප්‍රාර්ථනාව ඉෂ්ට වන බව ජනශ්‍රැතියකි. මෙම කැටයම් සම්බන්ධව බොහෝ මත වාද තිබුණ ද මා සිත දිනාගන්නා මතය නම් මිනිසා සහ අශ්ව හිස වර්ෂාවට අධිගෘහත දෙවියන් දක්වන කැටයමක් බවත් දිය නාන ඇතුන් මඟින් වැසි ලැබීමේ ප්‍රීතිය සංකේතවත් කරන බවත් ය. මෙම විහර බිම වැසි ලැබීමට පුද පූජා පවත්වන ස්ථානයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ බැවින් මේඝ විහාරය නමින් හැඳින්වූ බවත් ප්‍රාර්ථනා ඉෂ්ට වන ස්ථානයක් බැවින් ඉස්සරසමනාරාමය ලෙස හැඳින්වූ බවත් ඉස්සරසමනාරාමය යන නම බිඳී අවුත් පසු කලෙක ඉසුරුමුණි විහාරය නම් වූ බව ඉතිහාස සාක්ෂි දක්වයි.

   කාශ්‍යප රජ සමය තුළ මිහිඳු ලෙන ඉදිරිපස විහාර ගෙය ඉදිකර විහාර භූමිය සංවර්ධනය කර ඇති අතර සිරි පතුල් කැටයම පිහිටන ස්ථානයෙහි ඉදිකරවා ඇති සර්වඥ ධාතු නිදන්පිත චෛත්‍ය හා රන්මසු උයනෙන් හමුවූ ඉසුරුමුණි පෙම් යුවල හා තවත් කැටයම් ඇතුළත් කෞතුකාගාරය මෑත කාලයේ ඉදිකර ඇත. ඉසුරුමුණිය බෞද්ධ විහාරයක් ලෙසත් රන්මසු උයන ඒ ආසන්නයේ ම රාජකීය උද්‍යානය ලෙසත් ඉදිකර තිබීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ ආගම දහම සමඟ මුසුව පැවතුණ ජන ජීවිතයේ සුන්දරත්වයයි. පින්සාර සිතින් ආදරය විඳගන්න ආදරණීය වූ ඉසුරුමුණිය අදත් විවෘතය. ඒ නටබුන් තුළින් හිතට එබෙන අතීත සුවඳ සිහිගන්වන තවත් රසෝඝයක් අමරදේව ශූරීන්ගේ ගීතය ඇසුරින් සඳහන් කරමින් නිමාව මෙසේ තබමි.

   කලා වැව් දියේ උත්පල නෙලාගෙන ඇඟිලි පොකුරට අප්සරාවියන් ලෙන් දොර බලා හිඳිනවා

   වළාහක දෙවිඳු ඉසිවර ඇසින් බල බලා පුතු දෙස ඉසුරුමුණි විහාරය ළඟ අන්න හිඳිනවා
මහා ථූපය

෴ තවත් වසර 2436ක් පවතින මහා ස්තූපය ෴

පලාපෙති බැඳන් ගෙල වට 

   හංස පියාපත් සලමින

නුඹේ පා යටින් සඳකඩ පහණ පායලා

      බ්‍රහස්පතී තාරකාව 

   මුදුන් වී සරත් නුඹ ගැබ

ස්වර්ණමාලි මහ සෑ රජ කොත් පළන්දලා

   මුටසීව රජු විසින් රාජකීය උයන ලෙස සකසන ලද මහාමේඝ වනය දේවානම්පියතිස්ස රජු බුදු දහම වැළඳ ගත්තායින් පසු මහමෙව්නා උයන නමින් මිහිඳු මාහිමි ප්‍රමුඛ භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනුවෙන් පූජා කරන ලද අතර ලංකාවේ ඉදිවන පළමු බෞද්ධ ආශ්‍රමය මහාවිහාරය නමින් අනුරාධපුරයේ ඉදි විය.

සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසු රාමාගම ග්‍රාමයේ නිධාපිත කර තිබූ ධාතු බුදුන් වහන්සේගේ අධිෂ්ඨානයකට අනුව මහා සෑය වෙනුවෙන් වෙන් කර තිබුණි. කකුසඳ, කෝණාගමන, ගෞතම බුදුවරුන්ගේ පාද ස්පර්ශයෙන් ආශිර්වාද ලත් ශුද්ධ භූමියක මහා සෑය ඉදිවීමට නියමිතව තිබී ඇත. සද්ධර්ම ශ්‍රවණය තුළින් හෝ මේ කරුණු දැනගත් දේවානම්පියතිස්ස රජු අදාළ භූමියෙහි " අනාගතයේ දිනක තම මුණුබුරෙකු විසින් මේ ස්ථානයෙහි මහා සෑය ඉදිකරන බවට " ටැම් ලිපියක් සකස්කොට සිටුවීය. 

තුන් සිංහලයම එක් සේසත් කිරීමෙන් පසු රාජ්‍ය විචාරණ දුටුගැමුණු රජු විසින් මෙම අභිලිවිත් ශිලා ලිපිය සොයා ගන්නා අවස්ථාවේ ඒ ස්ථානයේ විශාල රන් තෙලඹු ගසක් වැඩී තිබූ අතර, එම ගස කපා දමා සෑය ඉදිකිරීමට යන අවස්ථාවේ තෙලඹු ගසෙහි වාසය කළ දෙවඟන කළ ඉල්ලීමකට අනුව ඇයගේ නම මහා සෑය වෙනුවෙන් භාවිතා කරන බවට රජු පොරොන්දු වීමෙන් පසු සෑයෙහි වැඩ ආරම්භ විය.

භූමිය සමතලා කර රියන් හතක් ගැඹුරට හාරා කවාකාර ගල් අතුරා ඒ ගල් කුඩු කර ඇතුන් ලවා පාගවා එම ගල් ස්ථරය මත ගඩොල්ද, ගඩොල් මත රළු බදාමද, රළු බදාමය මත තිරුවාණද, තිරුවාණ මත යකඩ දැල් ද, යකඩ දැල් මත සුවඳැති මැටිද, සුවඳැති මැට්ට මත සුදු පාෂාණද, සුදු පාෂාණ මත ගල් පුවරුද අතුරවා ඇත. ඉන්පසු රසදිය, අලිගැටපේර ලාටු හා පදම් මැටි එක්කර මිශ්‍රණයක් සාදවා ගල් පුවරු ඒ මත අතුරුවා, ඒ මත අඟල් අටක ඝනකම් ඇති තඹ පත්‍ර අතුරවන ලදී. එම තඹ පත්‍ර මත ආසනියම් හා තල තෙල් එකට මිශ්‍ර කර අතුරවා ඒ මත අඟල් හතරක් ඝනැති රිදී පත් තැන්පත් කර ඇත.

වෙසක් දිනක විශාඛා නක්ෂත්‍ර මණ්ඩලය යටතේ මෙසේ වැඩ ඇරඹි මහා සෑයේ අත්තිවාරම් ගල උත්තරසිහ තාරකා මණ්ඩලය යටතේ දුටුගැමුණු රජු විසින් ඇසළ පුන් පොහොය දිනක තැම්පත් කළේය. මෙම අවස්ථාවට ඉන්දියාවෙන් 96 කෝටියක් රහතන් වහන්සේලා හා ග්‍රීසියෙන් තිස් දාහක් රහතන් වහන්සේලා වැඩි බව දැක්වේ. සෑය නිර්මාණය සඳහා අවශ්‍ය ඉදිකිරීම් අමුද්‍රව්‍ය වන ගඩොල්, රත්තරන්, රිදී, මුතු, මැණික් ආසන්න විවිධ ග්‍රාමයන් හී පහළ වූ බව විහාර වංශයන් හී සඳහන් ය. ධාතු ගර්භය ගල් පුවරු හයකින් නිමවා එහි රනින් කළ බෝරුකක් හා එහි සෙවණේ වැඩ සිටින බුදු පිළිමයක්ද ශක්‍ර, බ්‍රහ්ම, පංච, සිඛ, කාලනාග පිරිවරද තබා බුද්ධ චරිතයේ බොහෝ කතා සිතුවමට නගා ඇත.

සෑය හතරැස් කොටුව දක්වා නිම වී පවතිද්දී දුටුගැමුණු රජු අභාවයට පත්විය. දුටුගැමුණු රජුගේ සොහොයුරු සද්ධාතිස්ස රජු ස්වර්ණමාලී මහා සෑයේ ඉතිරි කටයුතු නිම කර ඇත. රුවන්වැලි සෑය ආශ්‍රිත නිර්මාණ ලෙස හත්ථිවේදය, ඇත් පවුර, පස් පිළිම ගෙය, සූර්ය සේවාලය, කුඩා දාගැබ, සිරි පතුල් ගල්, සළපතළ මළු‍වේ කවය, කීර්ති ශ්‍රී නිශ්ශංකමල්ල ලිපිය, භාතියාභය රූපය හා දුටුගැමුණු රූපය, ගල් ටැඹ, ශිලාචේතිය, එළාර සොහොන යන ස්ථානද මේ අසලම පිහිටා ඇත. ලංජිතිස්ස රජු හා ධාතුසේන රජු ප්‍රතිශක්තිකරණ කටයුතු කර අැති ය. **රුවන්වැලි සෑය** මහාවිහාරයට අයත් ප්‍රධානම දාගැබ වන අතර දළදා මාළිගය ඉදිවෙන තෙක්ම ලංකාවේ පැවති අංක එකේ පූජනීය ස්ථානයයි. 

ලෝකයේ දැනට පවතින උසම ස්මාරක අතර වාස්තු තාක්ෂණය අතින් ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් ගන්නා රුවන්වැලි සෑය උසින් 338ක් හා අඩි 942ක විෂ්කම්භයකින් යුක්තය. සොළොස්මස්ථාන හා අටමස්ථාන අතරටත් එක් වන රුවන්වැලි මහා සෑය අද ද ලංකාවේ වඩාත් පූජනීය ම දාගැබයි.
නෙල්ලිගල පුදබිම

දළදා මාළිගය තරම් ම බෞද්ධ ජනතාව අතර ප්‍රසිද්ධ පුද බිමක් තමයි **නෙල්ලිගල ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය**.

2014 වසරේ ලඳු කැළෑවක් සංරක්ෂණයන්නල්ලිගල පුදබිම නිර්මාණය වෙන්නේ. මෙතනදී කැළෑව සංරක්ෂණය කර ඇති බව නම් විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතුමයි. වන විහඟුන්ගේ මිහිරි නාදය දසත පැතිරෙන මනරම් පරිසරයක මේ බෞද්ධ උරුමය පිහිටනවා.

මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 700 උසින් පිහිටන නෙල්ලිගල මුදුනේ සිට හන්තාන, හුන්නස්ගිරි, අඳාගල, අලගල්ල, බතලේගල, අම්බුළුවාව, ඇටිගල, රාමසාර කන්ද, ශ්‍රී පාදය, පිදුරුතලාගල යන කඳු සියල්ල අංශක 360ක දර්ශන පථයකින් නරඹන්න පුලුවන්. අවුරුදු හයක කැපවීමෙන් තමයි මේ රන් පුදබිම නීල කඳු වළල්ල මැද ඉදි වෙන්නේ. මෙහි පිළිම, නිර්මාණ රන්වන් පාටක් ගන්නා අතර රත්‍රන් විශාල පාත්‍රයක ඇති බෝධිය විශේෂයි.

අඩි හැත්තෑවක් උස බුබ්බුලාකාර චෛත්‍ය නීල පසුබිමේ රන්වන් අනෙකුත් නිර්මාණ අතර කැපී පෙනෙනවා. එම ස්තූපය මාස තුනකින් වැඩ අවසන් කර තිබීම තවත් පුදුමයක්. ශ්‍රී ශාක්‍යසිංහ සුගන්ධ කුටිය තුළ කේශ ධාතූන් වහන්සේ වැඩ සිටනවා. ශ්‍රී ශාක්‍යසිංහ සුභසාධක සමිතිය මඟින් ප්‍රදේශයට සහන සලසන, කර්ම නම් ධර්ම සඟරාව ඔස්සේ ධර්ම ප්‍රචාරය සිදු කරන නෙල්ලිගල ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය යුගයේ මහත් යුග මෙහෙවරක් සිදුකරනවා.

ලක්ෂයකට අධික ජනතා සහභාගිත්වයෙන් සිදු කරන දාස්පෙතියා මල් පූජාව, චෛත්‍ය වන්දනා වැඩසටහන් හා පොහොය වැඩසටහන් මෙහිදී සිදුකෙරෙනවා. අවට ප්‍රදේශයේ මුස්ලිම් ප්‍රජාව සමඟ ද සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන නෙල්ලිගල මුළු මහත් සමාජයට ම ආදර්ශයක්. 

මෙහි දකින්න ලැබෙන සුභාරතී ධර්ම ශාලාව ද ඉතාම විශාලයි. සියලු විහාරාරාංග සම්පූර්ණ නෙල්ලිගල ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානය ඒ හිත ගත නිවන පරිසරය නිසාම කෙටි කලක් ඇතුළත බොහෝ ජනතා ආකර්ශනය දිනාගත් බව නම් නිසැකයි. වතුර බුබුලේ ධම්මරතන හිමියන් නිර්මාතෘ වන කොම්බෑකඩුව ගම්මානයේ නෙල්ලිගල පුදබිම ඉහළටම වාහනයකින් ගමන් කිරීමේ හැකියාව පැවතීම වන්දනාකරුවන්ට මහත් පහසුවක්.

ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පන්සල්
Pseudophilautus cuspis

***Pseudophilautus cuspis***, නැතහොත් පොදුවේ **තියුණු හොඹු පඳුරු මැඬියා** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි. මොවුන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය.

මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථානවන්නේ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් පහතරට වනාන්තර ය. වාසස්ථාන අහිමි වීම නිසා මොවුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.
## ආශ්‍රේයයන්
* Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004.  Philautus cuspis.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 23 July 2007.
Pseudophilautus femoralis

***Pseudophilautus femoralis*** හෙවත් පොදුවේ **පලා පඳුරු මැඬියා** ලෙස හැඳින්වෙන්නේ Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි. මොවුන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය.

මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන වන්නේ උපනිවර්තන හෝ  නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර ය. වාසස්ථාන අහිමි වීම නිසා මොවුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

## ආශ්‍රේයයන්
* Manamendra-Arachchi, K., Pethiyagoda, R. & Biju, S.D. 2004.  Philautus femoralis.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 23 July 2007.
න්‍යෂ්ටිකාව

සෙයිලයේ පවතින ප්දාන ම ඉන්දිකාවයි. සජීවී ය. පටල දෙකකින් ආවරණය වි ඇත.නය්‍යශ්ටිය තුළ නය්‍යශ්ටිකාව හා කොමැටින් දාවය්‍ය(වර්ණ දේහ)අඩංගු වේ.සාමාන්‍යයෙන් නය්‍යශ්ටියක හැඩය ගෝලාකාර හෝ දණ්ඩාකර වේ
*නය්‍යශ්ටි නොමැති සෛල - රතු රුධිරාණු සෛල
*බහුන්‍යෂ්ටික සෛල -කංකාල පේශි සෛල
හිනිඳුම කල්වාරි පුදබිම

*හේකොක් කඳුරුප්පේ ජේසුස් දිස්වූ*

      ෴ **කල්වාරි පුදබිම** ෴

   මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 2167ක් උස බෙන්තර ගඟේ ජීවනාලිය හිනිඳුම කන්ද දකුණු පළාතේ උසම ස්ථානයයි. වසර 70වක පමණ ඉතිහාසයක් හිමි මනරම් ඉසව්වක පිහිටි හිනිඳුම පල්ලියට අයත් භූමියේ 1948 මහ සිකුරාදා දවසට සතියකට පෙර සවසක විශාල ගින්නක් ඇතිවී තිබෙන අතර ගිනි නිවී යන උදෑසන මීසම් පාලක සිරිල් එදිරිසිංහ පියතුමා ඇතුළු පිරිස දැක ඇත්තේ කොළ පැහැයෙන් යුතුව තිබී එක්වර ගිනිගත් කඳු පෙදෙස අළු දුඹුරු පැහැයට හැරී ඇති බවත් උස් ස්ථානයක ඉතිරි වූ එකම ගසත් ජේසුස් වහන්සේ කුරුසයේ ඇණ ගසා ඇති අයුරින් දිස් වූ බවත් ය. **දෙවියන් මවා පෑ මේ කල්වාරි අනුරුව** නිර්මාණ කාර්යක්කොට බැතිමතුන්ගේ පුදපූජා සඳහා වෙන් කිරීමට වෙහෙසෙන සිරිල් පියතුමාට දක්ෂ බුද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණ ශිල්පියෙකු ද දස දෙසින් ආධාර ද ලැබුණි.

   එසේ නිර්මාණය වූ මේ ක්‍රිස්තු චරිතයේ අවස්ථා දකින කිතුනු බැතිමතුන්ගේ පමණක් නොව සියලු වන්දනාකරුවන්ගේ හද කම්පා කිරීමට සමත් ය. ජේසුස් ක්‍රිස්තු තුමන් උදෙසා උපදින ඒ ලතෙත් ආදර ස්නේහයෙන් කරන යාඥා දෙවියන් අසා වදාරණ බැව් නම් නොවනුමානය. 

   1958 දී මෙය **ඩියෝසිසන් පුදබිම** ලෙස නම් කර තිබෙන අතර ගිං ගඟෙන් එතර වී සොබාව සෞන්දර්ය හා ඒකාත්මිකව සැනසිල්ල ඇත්විඳින්න මෙන්ම අළු බදාදායින් ඇරඹෙන ආගමික වතාවත් සදහා ද ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ හේකොක් කඳු පාමුල හිනිඳුම කල්වාරි පුදබිම විවෘතය.
තිලක් වීරකෝන්

මේජර් ජෙනරල් **තිලක් වීරකෝන්** (ඉංග්‍රීසි: **Thilak Weerakoon**)  VSV,, RSP, USP, psc යනු  ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා නිලධාරියෙක් වෙයි.

මේජර් ජෙනරල් තිලක් වීරකෝන් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* බුද්ධි අධ්‍යක්ෂ සලෛයි ඇතුළු බ්‍රිගේඩියර්වරු පහක් මේජර් ජෙනරාල් ධුරයට

* නාලන්දා රණවිරු උපහාර 2020

  
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
මහාසම්මත රජ

**මහසම්මත රජ**(සංස්කෘත:महासम्मत) යනු බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අනුව මනුශ්‍ය වර්ගයා ව්‍යාප්ත වීමෙන් පසුව පත් වූ පළමු රජුයි.

බෞද්ධ සූත්‍ර පිටකයට අනුව ලෝකයේ පහළ වීමෙන් පසු ජීවී සමාජයක් ඇති වීමත්, කල් යත් ම සමාජයේ නා නා විධ විෂමාචාර හා අපරාධ ඇති වීමත් සිදු වන්නට විය. මුල් කාළයේ දී මෙම විෂමාචාර හා අපරාධ පාලනය කිරීම පිණිස කිසිදු අධිකාරී බලයක් සමාජය තුළ දක්නට නොවී ය. එනම් ‘රාජ්‍යත්වය’ හෝ ‘රජු’ නැමැති සංකල්පයක් මුල් කාළීන ජන සමාජය තුළ දක්නට නොවී ය. මේ හේතුව නිසා ස්වකීය ආරක්ෂාව හා බියෙන්, සැකෙන් තොර ව නිදහසේ ජීවත් වීම ආදී අරමුණු හේතුවෙන් රජෙක් පත් කර ගැනීමට ජනතාවට අවශ්‍ය විය. ඒ අනුව උක්ත කරුණු පෙරදැරි කර ගනිමින් ‘මහා ජනතාව විසින් සම්මත කර’ පත් කර ගත් රජු ‘මහා සම්මත’ වශයෙන් බෞද්ධ මූලාශ්‍ර පෙන්වා දෙයි.

මෙහිදී වඩාත් වැදගත් වන්නේ මහජනතාව විසින් පොදු එකගතාවයෙන් මහා සම්මතයෙන් එම පාලකයාව තෝරා ගැනීමය. මෙහිදී දේශපාලන විශය කෙරෙහි බෞද්ධ සම්ප්‍රධාය මහා සම්මත වාදය ලෙසින් හදුනා ගත හැකිය. පාලකයා මූල ක්‍රමවේදයක් නොව ප්‍රජාව කේන්ද්‍ර කරගෙන ඔවුන්ගේ සිතුම් පැතුම් අනුව පාලකයා වැඩකළ යුතුය යන්න එම සම්ප්‍රධායේ පදනම වේ. මේ පදනම අකාලිකව ලෝක විශයෙහි වැදගත්වේ. අතීතයේ පටන් ගැටුම් කළමනාකරණය  කිරීමට, තීන්දු තීර්ණගැනීමට මෙම මහා සම්මතය නොහොත් පොදු එකගතාවය ඉතාම උචිතම ක්‍රමවේදය ලෙස පිළිගැණුනි.
හන්වරු

**හන්වරු** යනු,  මධ්‍යම ආසියාවෙහි, කෝකසස් ප්‍රදේශයෙහි, සහ  නැගෙනහිර යුරෝපයෙහි, ක්‍රිව 4වන සහ 6වන සියවස අතර කාලයෙහි ජීවත්වූ අස්ථිරවාසී ජන කොට්ඨාශයකි.
සෙනරත් විජේසුරිය

**රියර් අද්මිරාල් සෙනරත් විජේසුරිය** (ඉංග්‍රීසි: ** Senarath Wijesooriya**) USP යනු  ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා ගිණිකොන නාවික විධානය භාර ආඥාපති වෙයි.

රියර් ඇඩ්මිරල් සෙනරත් විජේසුරිය  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* රියර් අද්මිරාල් සෙනරත් විජේසුරිය ගිණිකොන නාවික විධානය භාර ආඥාපති වශයෙන් වැඩ භාර ගනී

* මුහුදු මහා විහාරයට නව ජල පිරිපහදු මධ්‍යස්ථානයක්

    
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
කෝලිත සෙල්ලහේවා

වෛද්‍ය විද්‍යා මහාචාර්ය **කෝලිත සෙල්ලහේවා** තවද **කෝලිත හරිස්චන්ද්‍ර සෙල්ලහේවා** (ඉංග්‍රීසි: **Kolitha Sellahewa** or **Kolitha Harischandra Sellahewa**) යනු වෛද්‍ය විද්‍යා මහාචාර්ය සහ කායික රෝග විශේෂඥ මාලබේ සයිටම් විශ්ව විද්‍යාලය, මාලඹේ නෙවිල් ප්‍රනාන්දු ශික්ෂණ රෝහල, මෙලකා මනිපාල් වෛද්‍ය විද්‍යාලය මලයාසියාව.

## ජීවන සටහන් 
කෝලිත සෙල්ලහේවා  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ව්‍යෛද්‍යවරුන්

* ආදි නාලන්දයීය ව්‍යෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය 

* පෞද්ගලික අධ්‍යාපනයත් නිදහසේ අංගයක් – මහාචාර්ය කෝලිත එච්. සෙල්ලහේවා – මාලඹේ නෙවිල් ප්‍රනාන්දු ශික්ෂණ රෝහල 

* සයිටම් විභාග ක්‍රමය වෛද්‍ය විද්‍යාලයටත් වඩා ගුණාත්මකයි 

* History of Nalandian Doctors Association 

* Past Presidents of the Ceylon College of Physicians

      
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි සාමාජිකයන්ගේ ලැයිස්තුව

එක්සත් ජාතීන් ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි සාමාජිකත්වය සමන්විත වන්නේ ස්ථීර සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකු සහ තෝරා පත් කරගනු ලබන ස්ථීර-නොවන සාමාජිකයන් දස  දෙනෙකු වෙතිනි. 1966 වසරට පෙර, තෝරා පත් කර ගනු ලබන සාමාජිකයන් හය දෙනෙකු සිටි අතර, 1945 වසරෙහිදී එක්සත් ජාතීන් පිහිටුවීමෙන් පසුව, චීනය නියෝජනය කිරීම හැරුනු විට, ස්ථීර සාමාජිකයන් පිළිබඳව කිසිදු වෙනසක් සිදුවී නොමැත. තෝරා පත් කර ගනු ලබන සාමාජිකයන් විසින් වසර-දෙකක කාල සීමාවක් තුල මණ්ඩලයෙහි තනතුරු හොබවන අතර, මෙම තනතුරු අතරින් අඩක් සඳහා සැම වසරකදීම තරග පැවැත්වෙයි. භූගෝලීය  සන්තතිය පවත්වා ගෙන යනු වස්, එක් එක් එජා ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩ පහ සඳහා කිසියම් සාමාජිකයන් ගණනක් වෙන් කර ඇත.

## ස්ථීර සාමාජිකයෝ (නිෂේධ බලය සහිත)
## ස්ථීර-නොවන (නිෂේධ බලය රහිත) සාමාජිකයෝ
වසරින් වසර වෙනස් වේ

## ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩ
thumb|300px|

* අප්‍රිකානු කාණ්ඩය: සාමාජිකයෝ 3
* ආසියා-ශාන්තිකර කාණ්ඩය: සාමාජිකයෝ 2 
* නැගෙනහිර යුරෝපියානු කාණ්ඩය (CEIT හෝ, කන්ට්‍රීස් විත් ඉකොනමීස් ඉන් ට්‍රාන්ෂිසන් (ආර්ථිකයන් සංක්‍රාන්තියෙහි පවතින රටවල්)): සාමාජිකයෝ 1 
* ලතින් ඇමරිකානු සහ කැරිබියානු කාණ්ඩය (GRULAC): සාමාජිකයෝ 2 
* බටහිර යුරෝපියානු සහ අනෙකුත් කාණ්ඩය (WEOG): සාමාජිකයෝ 2 ; අවම වශයෙන් එක් සාමාජිකයෙක් හෝ බටහිර යුරෝපය වෙතින් විය යුතුයි 

මෙයට අමතරව, මණ්ලයෙහි එක් ස්ථීර-නොවන සාමාජිකයයෙක්  අරාබි රටක් වන අතර, මාරුවෙන් මාරුවට අප්‍රිකානු හෝ ආසියා-ශාන්තිකර කාණ්ඩ අතරින් වෙයි. ක්‍රියා පිළිවෙල වෙත මෙම නීතිය 1967 වසරෙහි එක් කරන ලදුව, 1968 වසරෙහි මුල සිට ක්‍රියාත්මක වීමට නියම කෙරිණි.

එක් එක් වසරෙහිදී එජා ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් වසර-දෙකක කාල සීමාවක් සඳහා නව සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකු තෝරා පත් කර ගැනෙයි; සැම විටම වසරෙහි ඔක්තොම්බර් මාසයෙහි ආරම්භ වන මෙම මැතිවරණය, එක් එක් ප්‍රදේශයෙහි රටවල් අතරින් තුනෙන්-දෙකක බහුතරය ලැබෙන තුරු පැවැත්වෙයි. යළි-පත්වීම සඳහා අවසර ලැබෙන මුත්, තනතුරු කාලය පිට පිට නොපැමිණිය යුතුයි.

;මැතිවරණ කාල සටහන

 අරාබි ජාතීන් සඳහා නියෝජිතයා මෙම තෝරාගැනීම් අවකාශ දෙක අතර මාරුවෙන් මාරුවට තෝරා ගැනෙයි.

## පෙර සහ ඉදිරි ආරක්ෂක මණ්ඩල සංයුතිය 
1946 සිට 1965 දක්වා, ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි ස්ථීර-නොවන සාමාජිකයෝ සය දෙනෙක් වූහ. එකල ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩකරනය වූයේ මෙලෙසය:
* ලතින් ඇමරිකාව: සාමාජිකයෝ 2 
* පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය: සාමාජිකයෝ 1 
* නැගෙනහිර යුරෝපය: සාමාජිකයෝ 1 
* මැද පෙරදිග: සාමාජිකයෝ 1 
* බටහිර යුරෝපය: සාමාජිකයෝ 1 

මෙම කාණ්ඩකරනයට සමහරක් ව්‍යතිරේකයන් විය: 1961 දී ලයිබීරියාව විසින් බටහිර යුරෝපියානු රටකට හිමි අවස්ථාව ලබා ගති; 1964-1965 අතරතුර  අයිවරි කෝස්ට් විසින් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල සාමාජිකයෙකුගේ තැන ගති; 1956 සිට නැගෙනහිර යුරෝපය කාණ්ඩය තුල ආසියානු රටවල් අඩංගු විය.

ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි යෝජිත විස්තාරණයෙහි කොටසක් වශයෙන්,  සාමුහිකව * 4 කාණ්ඩය* හෝ *ජී4 ජාතීන්* ලෙසින් හැඳින්වෙන බ්‍රසීලය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව සහ ජපානය විසින්, මණ්ඩලය තුල ස්ථීර නියෝජනයක් ඉල්ලා සිටිති. ඉතාලිය විසින් සම්මුතිය සඳහා ඒකීකරණය කාණ්ඩය පිහිටුවමින්, ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි මෙම විස්තාරණය වෙත විරුද්ධත්වය දක්වයි .

## වසර අනුව සාමාජිකත්වය 
### සථීර
## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ශ්‍රී ලංකාවේ යටත් විජිත සමය

ලංකාවේ මූලික වශයෙන් යටත් විජිත අවධි 3ක් දැකිය හැකිය.

පෟතුගීසි.

ලන්දේසි.

ඉංග්‍රීසි.
alt=බ්‍රිතාන්‍ය සිතියමක්.|thumb|බ්‍රිතාන්‍ය සිතියමක්.
මේ අතරින් ඉංග්‍රීසීන් වැඩිම කලක් ලංකාව යටත් කරගෙන සිටියේය.
මේඝ දූතය

, 375 CE චිත්‍රයක්]]
**මේඝ දූතය**, සන්දේශ කාව්‍යය කි.

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* කාලිදාස (කවියා)

ප්‍රවර්ගය:සන්දේශ කාව්‍ය