open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
මරූඩි ජී කලාපය, සෝමාලිලන්තය

thumb|සිතියම
**මරූඩි ජී** () යනු බටහිර සෝමාලිලන්තයේ  පරිපාලන කලාපයකි. එය රටේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ කලාපයයි. මරූඩි ජී නිර්මාණය කර ඇත්තේ කලින් පැවති කලාපය (ගොබෝල්කා) දෙකඩ කිරීමෙනි. 2007 දී වෝකෝයි ගල්බීඩ් ප්‍රදේශය මරූඩි ජීක්ස් ලෙස නම් කරන ලදී.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ටොග්ධීර් කලාපය, සෝමාලිලන්තය

thumb|සිතියම
**ටොග්ධීර්** ( ) යනු මධ්‍යම සෝමාලිලන්තයේ පරිපාලන කලාපයකි. ටොග්ධීර් බටහිරින් මරූඩි ජීක්ස්, උතුරින් සාක්සිල්, ඊසාන දෙසින් සනාග්, නැගෙනහිරින් සෝල් සහ දකුණින් ඉතියෝපියාව මායිම් වේ. එහි අගනුවර බුරාඕ ය.

## මූලාශ්‍ර
සනාග් කලාපය, සෝමාලිලන්තය

thumb|සිතියම
**සනාග්** () යනු ඊසානදිග සෝමාලිලන්තයේ පරිපාලන කලාපයකි. සනාග්ට උතුරින් ඒඩන් බොක්ක දෙසට මුහුණලා දිගු වෙරළ තීරයක් ඇති අතර බටහිරින් සාහිල්, දකුණින් සූල් සහ නැගෙනහිරින් සෝමාලියාව යන ප්‍රදේශවලින් මායිම් වේ. මෙම කලාපය ස්වයං-ප්‍රකාශිත සෝමාලිලන්ත ජනරජය සහ සෝමාලියාවේ ෆෙඩරල් සාමාජික රාජ්‍යයක් වන පුන්ට්ලන්ඩ් විසින් මතභේදයට ලක්ව ඇත. එහි අගනුවර එරිගාවෝ ය. සනාග් යනු සෝමාලිලන්තයේ විශාලතම කලාපය වන අතර එය සෝමාලිලන්තයේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 35%ක් වේ.

මෙම කලාපය පුන්ට්ලන්ඩ් සහ සෝමාලිලන්තය විසින් අර්ධ වශයෙන් පාලනය වේ. පුන්ට්ලන්ඩ් විසින් හර්ටි ජනාවාස වූ කලාපයේ කොටස් සෝමාලිලන්තයේ කොටසක් ලෙස විවාද කරන අතර දෙවැන්න බ්‍රිතාන්‍ය සෝමාලිලන්ත මායිම් මත පදනම්ව මුළු කලාපයටම හිමිකම් කියයි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
එරිගාවෝ දිස්ත්‍රික්කය, සෝමාලිලන්තය

thumb|සිතියම
**එරිගාවෝ දිස්ත්‍රික්කය** () යනු සෝමාලිලන්තයේ මධ්‍යම සනාග් ප්‍රදේශයේ දිස්ත්‍රික්කයකි. එය සනාග් හි විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ දිස්ත්‍රික්කය වේ. එහි අගනුවර එරිගාවෝ හි පිහිටා ඇත.

## මූලාශ්‍ර
අවුදල් කලාපය, සෝමාලිලන්තය

thumb|සිතියම
**අවුදල්** () යනු බටහිර සෝමාලිලන්තයේ පරිපාලන කලාපයකි. එය වෝකෝයි ගල්බීඩ් වෙතින් වෙන් වී 1984 දී පළාතක් බවට පත් වූ අතර එය සෝමාලිලන්තයේ වයඹ දිග පළාත වේ. නැගෙනහිරින් එය මාරූඩි ජීක්ස් සහ සාහිල්ට මායිම් වේ; එහි වයඹ දෙසින් එය ජිබුටි මායිම් වේ; එහි දකුණට සහ නිරිත දෙසින් ඉතියෝපියාව පිහිටා ඇත; සහ එහි උතුරින් ඒඩන් බොක්ක. පළාතේ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 1,010,566 කි. මෙම කලාපය හි ප්‍රාදේශීය අගනුවර බෝරම වේ. බකි, ලුගායා සහ සීලා යන දිස්ත්‍රික්ක හතරෙන් සමන්විත වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
රීයුනියන් හි පරිපාලන අංශ

පරිපාලනමය වශයෙන්, ලා රියුනියන් කොමියුනිස්ට් (නගර සභා) 24 කට බෙදා ඇති අතර එය ආරොන්ඩිස්මන්ට් හතරකට බෙදා ඇත. එය දෙපාර්තමේන්තු හෝ ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් මැතිවරණ අරමුණු සඳහා පමණක් අර්ථවත් වන, කැන්ටන් 25 කට බෙදා ඇත. එය ප්‍රංශ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවකි, එබැවින් ප්‍රංශ විදේශීය කලාපයකි. සමාන ප්‍රමාණයේ සහ ජනගහනයක් ඇති ප්‍රංශ අගනගර දෙපාර්තමේන්තු හා සසඳන විට අඩු කොමියුනිස්ට් සංඛ්‍යාව අද්විතීය වේ: එහි බොහෝ කොමියූන් ප්‍රදේශ කිහිපයක් ආවරණය කරයි, සමහර විට සැලකිය යුතු දුරකින් වෙන් කරනු ලැබේ.

### මහ නගර සභා (කොමියුනිස්ට්) 
thumb|300x300පික්|රියුනියන් හි ශාන්ත-ඩෙනිස් හි මහාධිකරණය (උදාසීන විනිශ්චය මණ්ඩලය).
ජාතික නීති සහ විධායක රෙගුලාසිවල අරමුණු සඳහා ඔවුන් අයත් වන ප්‍රදේශ හතර හැර සමහර වසම්වල සහයෝගීතාවය සඳහා කොමියුනිස්ට් ස්වේච්ඡාවෙන් කණ්ඩායම් පහකට කාණ්ඩගත කර ඇත. ඒවායේ සංයුතිය, නම සහ තත්ත්‍වයේ යම් යම් වෙනස්කම් වලින් පසුව, ඔවුන් සියල්ලෝම සමූහගත ප්‍රජාවන්ගේ තත්ත්වය සමඟ ක්‍රියාත්මක වන අතර, ඔවුන්ගේම දේශීය බදුකරණය (ජාතික, ප්‍රාදේශීය, දෙපාර්තමේන්තු සහ නාගරික බදු වලට අමතරව) ක්‍රියාත්මක කරන අතර ස්වාධීන අයවැයක් තීරණය කරයි. සියලුම සාමාජික කොමියුනිස්ට් නියෝජනය කරන සභාව. මෙම අයවැය සමහර සංවර්ධන සහ ආයෝජන වැඩසටහන් සඳහා රාජ්‍යය, කලාපය, දෙපාර්තමේන්තුව සහ යුරෝපීය සංගමය විසින් අර්ධ වශයෙන් අරමුදල් සපයයි. රියුනියන් හි සෑම කොමියුනයක්ම දැන් එවැනි අන්තර් වාර්ගිකත්වයක සාමාජිකයෙකු වන අතර, එහිම බදු අයකරනු ලැබේ, සාමාජික කොමියුනිස්ට් විවිධ ප්‍රදේශවල තම අධිකාරිය පවරා ඇත.

## මූලාශ්‍ර
රීයුනියන් හි විදේශ සබඳතා සහ ආරක්ෂාව

## විදේශ සබඳතා 
රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික, හමුදා සහ ප්‍රංශ රජයේ කටයුතු පැරිස් විසින් හසුරුවනු ලැබුවද, ලා රියුනියන් යනු ලා ෆ්‍රැන්කොෆෝනි, ඉන්දියානු සාගර කොමිසම, ජාත්‍යන්තර වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය, විශ්ව තැපැල් සංගමය, නැගෙනහිර සහ දකුණු අප්‍රිකාවේ වරාය කළමනාකරණ සංගමය, සහ ලෝක වෘත්තීය සමිති සම්මේලනයහි සාමාජිකයකි.

## ආරක්ෂාව 
ප්‍රංශ සන්නද්ධ හමුදා දෙපාර්තමේන්තුවේ ආරක්ෂාව සඳහා වගකිව යුතුය. මෙම හමුදා මයෝට් සහ ප්‍රංශ දකුණු සහ ඇන්ටාක්ටික් ඉඩම් ඇතුළු කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රංශ ප්‍රදේශ ආරක්ෂා කිරීමට ද දායක වේ. ප්‍රංශ භටයන් 2,000ක් පමණ ප්‍රදේශයේ යොදවා ඇති අතර, වැඩි වශයෙන් 2 වන මැරීන් පාබල පැරෂුට් රෙජිමේන්තුව කේන්ද්‍ර කරගනිමින් La රියුනියන් හි යොදවා ඇත. CASA CN 235 ගුවන් යානා දෙකක්, ගුවන් කඳවුරු 181 පිහිටුවා 50 වැනි ගුවන් ප්‍රවාහන බලඝණයෙන් ලබා ගන්නා අතර, සාමාන්‍ය ගුවන් ප්‍රවාහනය සහ නිරීක්ෂණ හැකියාව සපයයි. 2022 දී, ප්‍රංශ ගුවන් හමුදාව කලාපීය අභ්‍යාසයක් සඳහා ප්‍රංශයේ සිට රියුනියන් දක්වා A330 MRTT ෆීනික්ස් ටැංකියක සහාය ඇතිව රෆේල් ප්‍රහාරක ගුවන් යානා දෙකක් යෙදවීමෙන් භූමිය ශක්තිමත් කිරීමේ හැකියාව පෙන්නුම් කළේය.

ප්‍රංශ නාවික පැමිණීමට ෆ්ලෝරියල් පන්තියේ නැව් දෙකක්, ෆ්ලෝරියල් සහ නිවෝස්, එල් ඇස්ට්‍රොලාබ් අයිස් කඩන යන්ත්‍රයක්, මුර සංචාර සහ ආධාරක නෞකාව චැම්ප්ලයින් සහ වෙරළාරක්ෂක යාත්‍රාව ලේ මලින් ඇතුළත් වේ. නාවික ගුවන් සේවා මූලද්‍රව්‍යයට ෆ්ලොටිල් 36F වෙතින් යුරෝකොප්ටර් ඒඑස් 565 පැන්තර් හෙලිකොප්ටරයක් ​​ඇතුළත් වේ, අවශ්‍ය පරිදි ෆ්ලෝරියල් පන්තියේ යාත්‍රා නැව්ගත කළ හැකිය. 2025 වන විට, ලේ මලින් නව ෆීලික්ස් එබූවේ පන්තියේ මුර යාත්‍රා වල යාත්‍රාවක් වන ඔගස්ටේ ටීචර් විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට නියමිතය. ප්‍රංශ නාවික හමුදාව විසින් 2026 වන විට රියුනියන් වෙත පන්තියේ දෙවන යාත්‍රාවක් (ෆීලික්ස් එබූවේ) යෙදවීමෙන් කලාපය තුළ සිය අක්වෙරළ මුර සංචාර හැකියාවන් තවදුරටත් ශක්තිමත් කරනු ඇත.

එක් ජංගම බලඝණයක් සහ එක් උස් කඳු ප්ලූටූනයක් ඇතුළුව ජාතික ජෙන්ඩර්මරි 800ක් පමණ රියුනියන් හි ස්ථානගත කර ඇත. මැරිටයිම් ජෙන්ඩර්මරී විසින් වර්ඩන් නමැති මුර යාත්‍රාව ද භූමි ප්‍රදේශයේ ක්‍රියාත්මක කර ඇත (2022 වන විට මයෝට්ටේ ඉදිරියට යොදවා ඇති බව වාර්තා වුවද).

## මූලාශ්‍ර
රීයුනියන් හි දේශපාලනය

දකුණ|thumb|යුරෝපීය සංගමයේ සිතියම (පෙර බ්‍රෙක්සිට් 2020 ජනවාරි 31) ලෝකයේ, විදේශීය රටවල් සහ ප්‍රදේශ සහ පිටත ප්‍රදේශ සමඟ
ලා රීයුනියන් විසින් ප්‍රංශ ජාතික සභාවට නියෝජිතයින් හත් දෙනෙකු සහ සෙනෙට් සභිකයින් තිදෙනෙකු සෙනෙට් සභාවට යවයි.

### **දැන් වාතාවරණය** 
රීයුනියන් යනු ප්‍රංශ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වැනි වගන්තියෙන් පාලනය වන (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් département et region d'outre-mer, DROM ලෙස ප්‍රංශ භාෂාවෙන් හඳුන්වනු ලබන) මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශය හි විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් සහ ප්‍රදේශයක් වන අතර, ඒ යටතේ නීති සහ රෙගුලාසි අයිතිය ලෙස අදාළ වේ.

මේ අනුව, රීයුනියන් හට ප්‍රාදේශීය සභාවක් සහ දෙපාර්තමේන්තු සභාවක් ඇත. මෙම භෞමික ආයතනවලට සමහර අනුවර්තනයන් සමඟ වුවද, මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ දෙපාර්තමේන්තු සහ කලාපවලට සමාන පොදු බලතල ඇත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වන වගන්තිය මඟින් කලාපය සහ දෙපාර්තමේන්තුව තනි භෞමික ආයතනයක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ හැකියාව ලබා දෙයි, නමුත් ප්‍රංශ ගයනා හෝ මාර්ටිනික් මෙන් නොව, දැනට එසේ කිරීමට සැලසුම් නොමැත. අනෙකුත් DROMs මෙන් නොව, ව්‍යවස්ථාව මගින් රීයුනියන් පැහැදිලිවම නීතියෙන් හෝ ජාතික විධායකය මගින් යම් යම් නීති රීති සැකසීමට පාර්ලිමේන්තුවෙන් අවසර ලබා ගැනීමේ හැකියාවෙන් බැහැර කරයි.

සූවස් ඇළ විවෘත කිරීම නිසා දකුණු ඉන්දියන් සාගරයෙන් බොහෝ මුහුදු ගමනාගමනය වෙනතකට යොමු වූ අතර දිවයිනේ උපායමාර්ගික වැදගත්කම අඩු විය. පසුව යටත් විජිතයක් බවට පත් වූ මැඩගස්කරයට ලබා දුන් වැදගත්කම මගින් මෙම පරිහානිය සනාථ වේ.

අද, ආරක්ෂක සහ ආරක්ෂක කලාපයක ආසනය වන දිවයින, ලා රියුනියන් සහ මයෝට් හි ස්ථානගත කර ඇති ප්‍රංශ හමුදා ඒකක එකතු කරන දකුණු ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ (FAZSOI) ප්‍රංශ සන්නද්ධ හමුදාවේ මූලස්ථානය වේ. රියුනියන් යනු ජංගම සවන්දීම සහ ස්වයංක්‍රීය සෙවුම් ඒකකයක් ඇතුළත් යටිතල ව්‍යුහය වන ඊනියා ප්‍රංශෙලෝන් සංඥා බුද්ධි පද්ධතිය සඳහා ද පදනමකි. ශාන්ත-පියර් යනු වැඩිපුරම ජනාවාස නොවූ ප්‍රංශ දකුණු සහ ඇන්ටාක්ටික් භූමියේ මූලස්ථානය ද වේ (Terres australes et antarctiques françaises, TAAF). ප්‍රංශය රියුනියන් සන්තකයේ තබා ගැනීම නිසා ප්‍රංශය ඉන්දියානු සාගර කොමිසමේ සාමාජිකයෙකු වන අතර එයට කොමොරොස්, මැඩගස්කරය, මොරිෂස් සහ සීෂෙල්ස් ද ඇතුළත් වේ.

## මූලාශ්‍ර
වප් පසළොස්වක

**වප් පුර පසළොස්වක** එසේත් නැත්නම් **වප් පසළොස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ පසළොස්වන (15) තිථියයි. වප් මාසයේ පුර පක්ෂයේ අවසාන තිථිය වන මෙය පෝය දිනයක් ද වෙයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පසළොසක් (15) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* පසළොස්වක
* පුර පසළොස්වක
* වෙසක් පසළොස්වක පෝය
* බිනර පුර පසළොස්වක
* ඉල් පුර පසළොස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
සිංහ පුර

**සිංහ පුර** එසේත් නැත්නම් **සිංහපුර** යනු සිංහබාහු රජුගේ අගනුවර වෙයි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සිංහ පුර
නිෂිදා තොෂියුකි

, යනු ජපන් රංගන ශිල්පියෙකි.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:1947 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ

ප්‍රවර්ගය:ජපන් නළුවෝ
කුසුමාසන දේවි

එ මහනුවර  රාජධානියේ විසූ එකම පිරිසිදු සිංහල රාජකීය ලේ උරුමය සහිත එකම බිසව වූයේ කුසුමාසන දේවිය හෙවත් **දෝන කැතරිනා** රැජිනයි. දෙවන රාජසිංහ රජුගේ සිට සිංහලේ අවසන් රජු වූ ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍ර සිංහ රජු දක්වා සිටි රජ වරුන්ගේ අගබිසව වූයේ දකුණු ඉන්දීය ද්‍රවිඩ ජාතික බිසෝවරුය. පසුව නයක්කර් වංශික රජවරුන්ගේද අගබිසව වූයේ දුවිඩ බිසෝවරුය. කෙසේ නමුත් කුඩා කාලයේ සිට රාජ්‍යත්වයට තිබුණු උරුමය නිසා බොහෝ දුක් ගැහැට වලට මුහුණ දීමට ඇයට සිදුවිය. එම නිසා කුසුමාසන දේවිය සිංහල රාජාවලියේ කඳුළු බිංදුව ලෙස සැලකේ.

## දිවිය
මෙතුමියගේ පියා කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුය. පළමුවන රාජසිංහ රජු උඩරට අක්‍රමණය කොට එවක උඩරට පැවති ප්‍රාදේශිය රජ්‍ය තමා යටතට ගත්හ. පිලිවෙලින් කරලියද්දේ බණ්ඩාර රජුගේ ඥාති පුත්‍රයා වූ යමසිංහ බණ්ඩාර,දියණිය හා ඥාති සොයුරකු වූ කොනප්පු බණ්ඩාර කුමරු රැකවණනය පතා පෘතුගීසීන් වෙන ගියහ. ඔවුන් තිදෙන දොන් පිලිප් (යමසිංහ බණ්ඩාර),දෝන කතරිනා ,ඔස්ට්‍රියාවේ දොන් ජෝන් යන නමින් පෘතුගීසින් හමුවේ භෞතිස්ම ලැබීය.ඔවුන් තිදෙන පෘතුගීසීන්ගෙන් අධ්‍යාපනය සහ සටන් පුහුනුව ලැබීය.

### රාජ්‍ය සමය
පසුව දොන් ජෝන් කුමරු පෘතුගීසීන්ගෙන් පලාගොස් නැවත බුදු දහම වැළදගෙන සේනාවක් සමග ගොස් පළමුවන රාජ සිංහ රජු (සීතාවක රාජසිංහ රජු)පරදා උඩරට රජධානිය අල්ලාගෙන පළමුවන විමළධර්මසූරිය නමින් රජවිය. මෙයින් දැඩි කෝපයටපත් පෘතුහීසීන් දොන් පිලිප් ප්‍රමුඛ සේනාවක් රැගෙන උඩරට ආක්‍රමණය කළහ. මෙම ආක්‍රමණයට සාර් තකව මුහුණදුන් විමලධර්මසූරිය රජු ආක්‍රමණිකයන් පරදා දොන් පිලිප් (යමසිංහ බණ්ඩාර) ද මරා දැමීය. තමන්ට සිදුවූ අන්ත පරාජය හමුවේ කෝපයට පත් පෘතුහීසීන් එවක රාජකීය ලේ උරුම සහිත එකම තැනැත්තියවූ දෝන කැතරිනා බිසව උඩරට රැජිණ ලෙස නම් කළේය. මහජනයාද රාජකීය උරුමය අනුව රාජ්‍යත්වයට පත්විය යුත්තේ දෝන කතරිනා හෙවත් කුසුමාසන දේවිය බව පිළිගත්හ. මෙයින් පසුබට නොවූ විමලධර් ම සූරිය රජු ආක්‍රමණය කර කුසුමාසන දේවිය ජීවග්‍රහයෙන් අල්ලාගෙන ඇයව විවාහ කරගැනීමෙන් තම රාජකීය උරුමය ජනතාවට තහවුරු කළේය. මේ අවස්ථාවේ දී පෘතුගීසින් කෙතරම් කම්පනයට පත් වී ඇතිදැයි කීමට හොදම සාක්ෂිය විමලධර්ම සූරිය රජු විසින් දහතුන් හැවිරිදි ඇයව ප්‍රසිද්ධියේ දූෂණය කළ බව පෘතුගීසි ලේඛකයන් සදහන් කර තිබීමයි. කුසුමාසන දේවිය පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජුගේද, පසුව 1604 දී ඔහුගේ ඥාතියෙකු වූ සෙනරත් රජුගේ අගමෙහෙසිය වෙමින් ඔහුගේ රාජ්‍ය උරුමය සහතික කළාය. නමුත් ඔහු හා විවාහ වූයේ ඇයගේ කැමැත්තකින් නොව රාජ සභාවේ බලපෑම නිසා බව ඇතැම් මූලාශ්‍ර සදහන් කරයි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය

ප්‍රවර්ගය:සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
කෝරියමා ෂි

යනු ජපානයේ ෆුකුෂිමා කෙන් හි පිහිටි නගරයකි.

## භූගෝලීය ලක්ෂණ 
### දේශගුණය 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*  
*
බුද්ධ වර්‍ෂ 2568

**බුද්ධ වර්‍ෂ 2568**, යනු වත්මන් බුද්ධ වර්‍ෂය වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* බුද්ධ වර්‍ෂ


ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ වර්‍ෂ
ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ වර්ෂ
වප් අව පෑළවිය

**වප් අව පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ දහසයවන (16) තිථියයි. එසේම වප් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පළමුවන (1) තිථියයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දහහතරක් (14) ඉතිරිව ඇත.

චීවර මාසය ආරම්භ වන දිනය වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* අව පෑළවිය
* බිනර අව පෑළවිය
* ඉල් අව පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
වප් පසළොස්වක පෝය

**වප් පුර පසළොස්වක පෝය** එසේත් නැත්නම් **වප් පසළොස්වක පෝය**, යනු වප් පුර පසළොස්වක තිථියට අනුරූප පෝය දිනය යි.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්‍ෂ 2568 - ශ්‍රී ලංකාවේ නවවන (9) විධායක ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ජනාධිපති තනතුර ලැබීමෙන් පසු පළමු වන පසළොස්වක පෝය දිනය.

## අමතර අවධානයට 
* වප් මාසය
* වප් පුර පසළොස්වක

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:පසළොස්වක පෝය
ඊ, පසළොස්වක පෝය
6.2
අනිකාංග රජ

**අනිකංග** යනු 1209 සිට 1209 දක්වා පාලනය කළ දහතුන්වන සියවසේ පොළොන්නරුවේ රජුය. ඔහු තම පුත් ධර්මාශෝකගෙන් පසුව රජ වූ අතර ඔහුගෙන් පසුව ලීලාවතී රැජින රජ විය. ඔහු දින 17ක් රජකම් කළේය. ඔහු චෝලයන් සමඟ මිත්‍ර වී සිංහාසනය අල්ලා ගැනීම සඳහා පොළොන්නරුව ආක්‍රමණය කළේය.

## සබැඳි පිටු 
* සිංහලේ රාජාවලිය

## යොමු
## බාහිර සබැඳි
* ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු සහ පාලකයෝ
* කොඩ්‍රින්ටන්ගේ ලංකා කෙටි ඉතිහාසය
සිංහලේ රාජාණ්ඩුව

**සිංහල රාජාණ්ඩුවේ** මූලාරම්භ වන්නේ උතුරු ඉන්දියානු ඉන්දු-ආර්ය සංක්‍රමණිකයන් ශ්‍රී ලංකා දූපතේ පදිංචියත් සමගය. දිවයිනේ සම්ප්‍රදායික වංශකතා වන දීපවංශය, මහාවංශය සහ චූලවංශය සහ පසුකාලීන වංශකතාවල විස්තර කර ඇති පරිදි විජය ගොඩබැසීම ක්‍රිස්තු පූර්ව 543 දී පළමු සිංහල රාජධානිය පිහිටුවීමේ දිනය විස්තර කරයි.

### ධජයන්

File:Flag of Dutthagamani.png|දඹුල්ල විහාරය ලෙන අංක 2 හි දැක්වෙන පරිදි දුටුගැමුණු රජුගේ ධජය
File:Flag of Kotte.svg|කෝට්ටේ ධජය (1412–1597)

### කාලරේඛාව
## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
### උපුටා දැක්වීම් 
### මූලාශ්‍ර 
; ප්‍රාථමික මූලාශ්‍ර

* 
* 
* 
* 
* 

; Secondary sources

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි 
* ලක්දිව, ලංකාවේ ස්වෛරීවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
* ශ්‍රී ලංකාවේ මහාවංශ ඉතිහාසය
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණ

**ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණ** (; **DLF**) යනු ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක දේශපාලන පක්ෂයකි. 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
ඔරේන්ජ්, නිව් ජර්සි

**ඔරේන්ජ් නගරය** (සරලව හැඳින්වෙන්නේ **ඔරේන්ජ්** ලෙසයි) යනු එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි හි එසෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි නගරයකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය (1948-වර්තමානය)

1948 වසර සිට වර්තමානය දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය සනිටුහන් වන්නේ රට ඩොමීනියන් තත්වයෙන් නිදහස ලබා පසුව ජනරජයක් බවට පත්වීමෙනි.

## සමාලොචනය 
ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය කාල පරිච්ඡේද වලට වෙන් කිරීම:

## ඩොමීනියන් (1948–1972) 
## ජනරජය (1972–2009)
### නව ව්‍යවස්ථාව 
### යුධ සමය (1983 සිට 2009) 
## පශ්චාත්-යුධ සමය (2009–වර්තමානය) 
]]
 සරත් ෆොන්සේකා]]

## අමතර අවධානයට 
* ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය
* ශ්‍රී ලංකාව තුළ සමාජවාදය
* දෙවන ලෝක යුද්ධය තුළ සිලෝන්

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
වප් අව ජලවක

**වප් අව ජලවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ දහනවවන (19) තිථියයි. එසේම වප් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ සිව්වන (4) තිථියයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි එකොළොසක් (11) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* අව ජලවක
* බිනර අව ජලවක
* ඉල් අව ජලවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
4, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
2020 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය

**2020 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරනය** 2020 නොවැම්බර් 3 වන අඟහරුවාදා පැවැත් වූ 59 වැනි චතුර්වාර්ෂික ජනාධිපතිවරනය විය.  හිටපු උප ජනාධිපති ජෝ බයිඩන්  සහ කැලිෆෝනියාවේ කනිෂ්ඨ එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභික කමලා හැරිස්ගේ ඩිමොක්‍රටික් ටිකට් පත්‍රය වත්මන් රිපබ්ලිකන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ උප ජනාධිපති මයික් පෙන්ස් පරාජය කරන ලදී.  ගෝලීය COVID-19 වසංගතය පවතින අතර තුර මෙම ජනාධිපතිවරණය පැවැත්විණි . . 1900 සිට ප්‍රතිශත අනුව වැඩිම ඡන්ද ප්‍රකාශයක් මෙම මැතිවරනය දුටුවේය, ප්‍රධාන ටිකට් පත් දෙකෙන් එකකට ඡන්ද මිලියන 74කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ලැබී, 2008 සිට බැරැක් ඔබාමාගේ ඡන්ද මිලියන 69.5 වාර්තාව අභිබවා ගියේය. Biden ඡන්ද මිලියන 81කට වඩා ලබා ගත් අතර,  එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණයකදී අපේක්ෂකයෙකු සඳහා මෙතෙක් ලබා දුන් වැඩිම ඡන්ද සංඛ්‍යාව වේ . 
ප්‍රවර්ගය:කමලා හැරිස්
ප්‍රවර්ගය:ජෝ බයිඩන්
ප්‍රවර්ගය:ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස්

**ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස්**, බෙන්ච් ඇරෝබික්ස් සහ ස්ටෙප් පුහුණුව ලෙස ද හැඳින්වේ, යනු කුඩා වේදිකාවක් මතට නැගීම සහ බැසීම ඇතුළත් වන ඇරෝබික්ස් අභ්‍යාස ස්වරූපයකි.

ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් 1980 ගණන්වල කායික විද්‍යාඥයින් විසින් අධ්‍යයනය කරන ලද අතර, 1990 දී එය සෞඛ්‍ය සමාජ ව්‍යායාමයේ විලාසයක් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ වේගයෙන් ජනප්‍රියත්වයට පත් විය, බොහෝ දුරට ස්ටෙප් රීබොක් උපාංගයේ රීබොක් විසින් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ ඒ ආශ්‍රිත ව්‍යායාම චර්යාවන් නිසා, ප්‍රමුඛව ජින් විසින් යෝජනා කරන ලදී. මිලර්. ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් කණ්ඩායම් ව්‍යායාම පන්ති වෙත වැඩි පිරිමින් ආකර්ෂණය කර ගත්තේ ය. 1995 දී එහි උච්චතම අවස්ථාව වන විට, ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් කරන පුද්ගලයින් මිලියන 11.4 ක් විය.

අද බොහෝ සෞඛ්‍ය සමාජ මගින් ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් පන්ති පවත්වනු ලැබේ. ව්‍යායාම චර්යාවන් අතර ඉහළ ශරීර වර්ධනය සඳහා අත්වල තබාගෙන සිටින බර ඇතුළත් වේ. මාධ්‍ය (වේගවත් නොවන) වේගයක් සහිත සංගීතය බොහෝ විට දින චර්යාව සමඟ ඇති අතර, නර්තන අනුපිළිවෙලක් ඉගෙනීම සහභාගිවන්නන්ගේ උනන්දුව රඳවා ගත හැකි ය.

## ලක්ෂණ 
ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් යනු ජල ඇරොබොයික්ස්, නර්තන ඇරොබොයික්ස් සහ වේගවත් ඇවිදීම සමඟින්, අඩු බලපෑම් ඇති ඇරෝබික් අභ්‍යාස කිහිපයෙන් එකකි. ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් යනු පඩිපෙළ නැගීම හා සමාන නමුත් එක් ස්ථානයක රැඳී සිටියදී සිදු කරනු ලැබේ. StairMaster එකකට වඩා පියවර වේදිකාව ඉතා මිලෙන් අඩු සහ අතේ ගෙන යා හැකි වන අතර, ක්‍රියාත්මක වීමට විදුලිය අවශ්‍ය නොවේ. 

ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් සඳහා සංගීතය සාමාන්‍යයෙන් විනාඩියකට බීට් 118 සිට 122 දක්වා (bpm) මධ්‍යම වේගයක් විය යුතුය. සමහර විට උසස් පන්ති සඳහා 126-128 bpm රිද්මයක් භාවිතා වේ; රීබොක් 128 bpm "වේගවත් අවසර ලත් වේගය" ලෙස අර්ථ දැක්වීය. සංගීත විලාසය තාලයට අවධාරනය කල යුතුය, නිදසුනක් ලෙස ස්ථීර හතරක් බිම මත සමමුහුර්ත කිරීම වෙනුවට. නර්තන වින්‍යාසය සඳහා සංගීතය පුරෝකථනය කළ හැකි 32-බිට්, අට-මිනුම් අනුපිළිවෙලක් ඉදිරිපත් කිරීම අවශ්‍ය වේ. ඇරොබොයික් නැටුම් සඳහා ධාවන ලැයිස්තුවලට චීටා ගැහැණු ළමයින්ගේ "Strut", ජස්ටින් ටිම්බර්ලේක්ගේ "Carry Out" සහ Coldplay විසින් "Every Teardrop Is a Waterfall" වැනි ගීත ඇතුළත් විය හැක.

ස්ටෙප් සහ බංකු උපාංග සාමාන්‍යයෙන් අච්චු කරන ලද පොලිඑතිලීන් ප්ලාස්ටික් වේ, රබර් හෝ වෙනත් ස්ලිප් නොවන මතුපිටකින් ආවරණය කර ඇති අතර අඩුම උස අඟල් 4 (සෙ.මී. 10) කින් ආරම්භ වේ. මෙම උස අඟල් 2 (සෙ.මී. 5 ) වර්ධකවලින් අඟල් 8 (සෙ.මී. 20) දක්වා වැඩි කළ හැක. අඟල් 10 සහ 12 බංකු වලින් අධ්‍යයනයන් සිදු කර ඇත, නමුත් මේවා ජනප්‍රිය ස්ටෙප් ඇරොබොයික්ස් පන්ති සඳහා නිර්දේශ නොකරයි. පියවරේ උස පුද්ගලයාට ගැලපෙන පරිදි සකස් කළ යුතුය; ආරම්භකයින් සඳහා පහළ මට්ටම්. සාමාන්‍ය පියවරවල දිග සහ පළල අඟල් 43 x 16 (සෙ.මී. 109 x 41 ) වේ. සුපිරි ස්ටෙප් නම් කුඩා නිෂ්පාදනයක් අඟල් 28 x 14 (සෙ.මී. 71 x 36 ) විය. හ්භාගීවනනනට එය දෙසට පිටුපාමින් කිසි විටෙක පියවර වෙත ළඟා නොවේ.

1970 සහ 1980 ගණන් වලදී කාන්තාවන් දැනටමත් ඇරොබොයික් නර්තනයේ යෙදී සිටි අතර, පිරිමින් 9 සිට 1 දක්වා සංඛ්‍යාව ඉක්මවා ගිය අතර, 1990 ගණන්වල දී පිරිමින් ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් වෙත ආකර්ෂණය වූයේ නුහුරු නුපුරුදු නර්තන වින්‍යාසයක් සහිත නර්තන නර්තන විලාසය මත පදනම් නොවූ ශෛලිය වඩා සරල වූ බැවිනි. මිශ්‍ර-ලිංගික පියවර පන්ති ආරම්භයේ සිටම පොදු විය. දෙමුහුන් හෝ සංයුක්ත මෝස්තර නිර්මාණය කිරීම සඳහා ස්ටෙප් ඇරෝබික්ස් මූලද්‍රව්‍ය කික්බොක්සිං හෝ සුම්බා වැනි වෙනත් ව්‍යායාම මෝස්තරවලට මිශ්‍ර කළ හැක.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*  - මිනිත්තු 58
ආණ්ඩුකාර (ශ්‍රී ලංකාව)

ශ්‍රී ලංකාවේ **පළාතක ආණ්ඩුකාරවරයෙක්**, පළාත් සභාවේ ප්‍රධානියා සහ පළාතේ ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝජිතයා වේ. 1987 වර්ෂයේ දී පිහිටුවන ලද, ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 වැනි සංශෝධනය යටතේ සහ *1987 අංක 47 දරන පළාත් සභා පනතින්* එහි බලතල ලබාගෙන, ආණ්ඩුකාරවරයකු පළාත් සභාවට පවරා ඇති විෂයයන් සම්බන්ධයෙන් විධායක බලය ක්‍රියාත්මක කරයි.

## පත්වීම 
ආණ්ඩුකාරවරයා වසර පහක කාලයක් සඳහා ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන අතර ජනාධිපතිවරයාගේ කැමැත්ත පරිදි එම තනතුර දරයි.

## බලතල 
### පළාත් සභා බලතල 
* ආණ්ඩුකාරවරයාට පළාත් සභාව ඇමතීමට, කැඳවීමට, වාරාවසාන කිරීමට සහ විසුරුවා හැරීමට හැකිය.
* පළාත් සභාවේ බහුතර බලය හිමි දේශපාලන පක්ෂයේ නායකයා සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අනෙකුත් අමාත්‍යවරුන් හතර දෙනා ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයා ලෙස ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කළ හැකිය.
* ආණ්ඩුකාරවරයාට පළාත් සභාව නොමැති අවස්ථාවක එහි කාර්යයන් බල රහිත කළ හැක.

### පරිපාලන බලතල 
* පළාත් සභා අරමුදලේ පරිපාලනය සහ පළාතේ හදිසි අරමුදල.
* පළාත් රාජ්‍ය සේවයේ පරිපාලනය.
* පළාත් මුදල් පරිපාලනය.
* විගණකාධිපති වාර්තා ලබා ගැනීම
* පළාත් රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව පත් කිරීම

## වරප්‍රසාද 
පළාත් ආණ්ඩුකාරවරයෙකු කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකුට සමාන ලෙස සලකනු ලබන අතර ඔහුගේ / ඇයගේ පළාත තුළ ආණ්ඩුකාරවරයා කැබිනට් අමාත්‍යවරුන් සහ විපක්ෂ නායකවරයා ට පසුව ප්‍රමුඛතා අනුපිළිවෙල ට පත් කෙරේ.

### වැටුප් 
*1988 අංක 37 දරන පළාත් සභා (වැටුප් සහ දීමනා ගෙවීමේ) පනතට* අනුව ආණ්ඩුකාරවරයාට අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අමාත්‍යවරයෙකු ට සමාන මාසික වැටුප් සහ දීමනා හිමි වේ.

### පදිංචිය සහ කාර්යාලය 
ආණ්ඩුකාරවරයා ට නිල නිවසක් මෙන්ම පළාත් සභාවෙන් වෙන් කරන ලද කාර්යාලයක් සහ පුද්ගලික කාර්ය මණ්ඩලයක් හිමි වේ.

### සංචාරය 
කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු ට මෙන්ම, ආණ්ඩුකාරවරයෙකු ට ද වාහන තුනක් හිමි වන අතර, එයට නිල වාහනයක් සහ පළාත් සභාව විසින් සපයනු ලබන සහ නඩත්තු කරන ආරක්ෂක වාහනයක් ඇතුළත් වේ.

### ආරක්ෂාව 
සාම්ප්‍රදායිකව ආණ්ඩුකාරවරුන් ට ආරක්ෂාව සපයනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය විසිනි. හදිසි අවස්ථා වල දී ප්‍රතිකාර මට්ටම් මත පදනම්ව ඇතැම් ආණ්ඩුකාරවරුන්ට ආරක්ෂාව තහවරැ කිරීම සඳහා හමුදා ඒකක වෙන් කර ඇත.

## වත්මන් ආණ්ඩුකාරවරුන් 

## මේකත් බලන්න 
* මහ ඇමති (ශ්‍රී ලංකාව)

## මූලාශ්‍ර 
* 

## බාහිර සබැඳි 
* පළාත් සභා ද්වාරය
ලෙක්සි සෙයිස්

**ලෙක්සි කේ සෙයිස්** (උපත නොවැම්බර් මස 4, 2005) යනු ඇමරිකානු කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෙක් සහ එක්සත් ජනපද ජාතික ජිම්නාස්ටික් කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි. ඇය 2022 වර්ෂයේ පෑන් ඇමරිකානු ශූරතාවලියේ රිදී පදක්කම් දිනූ කණ්ඩායමේ කොටසක් වූ අතර 2022 වර්ෂයේ ලෝක ශූරතාවලියේ රන් පදක්කම් දිනූ කණ්ඩායම සඳහා විකල්ප ක්‍රීඩකයා වූවා ය.

## ළමා අවධිය 
සෙයිස් උපත ලැබුවේ 2005 වර්ෂයේ දී නෙබ්‍රස්කා හි ඔමාහා හි ජෙස් සහ ඩැනා සෙයිස් වෙත ය.

## ජිම්නාස්ටික් වෘත්තිය 
### 2021 
සෙයිස් 2021 වර්ෂයේ ශීත ඍතු කුසලානයේ දී ඇයගේ ප්‍රභූ ජිම්නාස්ටික් මංගල දර්ශනය සිදු කළ අතර එහිදී ඇය තුන් ඉරියව්වෙන්ම එකොළොස්වන ස්ථානයට පත්විය. ඇය මීළඟට ඇමරිකානු ක්ලැසික් තරඟාවලියට සහභාගී වූ අතර එහිදී ඇයට දහසය වැනි ස්ථානය හිමි විය. සෙයිස් US Classic තරඟාවලියට තරඟ කළ අතර එහිදී ඇය තුන් ඉරියව්වෙන්ම දහසයවන ස්ථානයට පත් විය.

සෙයිස් 2022 වර්ෂයේ ශීත ඍතු කුසලාන තරඟාවලියට සහභාගී වූ අතර එහි දී ඇය තුන් ඉරියව්වෙන්ම පහළොස්වන ස්ථානයට පත්විය.

ජූලි මාසයේ දී සෙයිස් පෑන් ඇමරිකානු ශූරතාවලියේ දී ස්කයි බ්ලැක්ලි, කයිලා ඩිසෙලෝ, සෝයි මිලර් සහ එලේ මුලර් සමඟ තරඟ කිරීමට තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟයේ පළමු දිනයේ දී සෙයිස් බ්‍රසීලයේ ෆ්ලේවියා සාරයිවා ට පිටුපසින් තුන්වන ස්ථානයට පත්වූ අතර සාරයිවා සහ Rebeca Andrade පිටුපසින් සමතුලිතතාවයෙන් තෙවැනි ස්ථානයට පත්විය. කණ්ඩායම් අවසන් තරගයේ දී සෙයිස් සුරක්ෂිතාගාරය, සමතුලිත කදම්භ සහ බිම අභ්‍යාස මත තරඟ කළ අතර, බ්‍රසීලයට පිටුපසින් එක්සත් ජනපදය රිදී දිනා ගැනීමට උදව් කළේ ය. තරඟය අවසානයේ සෙයිස් හට පෑන් ඇමරිකානු ජිම්නාස්ටික් සංගමය විසින් කායෝ සූසා සමඟින් විශිෂ්ටත්වය, ගෞරවය සහ මිත්‍රත්වය සඳහා ක්‍රීඩා සම්මානය පිරිනමන ලදී.

අගෝස්තු මාසයේ දී සෙයිස් ඇගේ පළමු ජාතික ශූරතාවලියට තරඟ කළා ය. ඇය තුන් ඉරියව්වෙන් හත්වැනි ස්ථානයට පත් වූ අතර ජාතික කණ්ඩායමට දෙවන වරටත් නම් කරන ලදී.

ඔක්තෝම්බර් මාසයේ දී සෙයිස් LSU Tigers ජිම්නාස්ටික් කණ්ඩායම සඳහා තරඟ කිරීමට ඇයගේ වාචික කැපවීම නිවේදනය කළා ය. එම මාසයේ පසුව ඇය 2022 වර්ෂයේ ලෝක ශූරතා කණ්ඩායම සඳහා සංචාරක විකල්ප ක්‍රීඩිකාව ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. කණ්ඩායම් අවසන් තරඟයේදී සෙයිස් තරඟ බිමේ සිටියේ කණ්ඩායමට සහය දක්වමින් ඔවුන් පිට පිට හයවන කණ්ඩායම් රන් පදක්කම දිනාගත් බැවිනි.

### 2023 
සෙයිස් 2023 වර්ෂයේ ශීත ඍතු කුසලානයට තරඟ කළ අතර එහිදී ඇය තුන් ඉරියව් තරඟය ජයග්‍රහණය කළා ය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇය නෝලා මැතිව්ස්, Zoe Miller, Joscelyn Roberson සහ Ashlee Sullivan සමඟින් Stuttgart හි DTB Pokal Team Challenge සඳහා තරඟ කිරීමට කණ්ඩායමට නම් කරන ලදී.

නොවැම්බර් මාසයේ දී සෙයිස් LSU Tigers සමඟ ඇගේ ජාතික අභිප්‍රය ලිපිය අත්සන් කළා ය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:2005 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්
මුමූ

[thumb| [සෙන්ට් පීටර්ස්බර්ග්| සෙන්ට් පීටර්ස්බර්ග්හී අපිනාමික අවන්හල ඉදිරිපිට පිහිටි මුමූගේ පිළිමය]]

***මුමූ*** () යනු, රුසියානු නවකතාකරුවෙකු සහ කතාන්තර රචකයෙකු වූ ඉවන් ටුර්ගේනිව් විසින්, 1852 වසරෙහි දී රචනා කෙරුණු කෙටි කතාවකි.

ඔහු බේරාගත් බල්ලෙකු වන මුමු සමඟ ඇති සම්බන්ධය නිසා දිළිඳුකමේ ජීවිතයට තියුණු සහනයක් ලබා දෙන බිහිරි සහ ගොළු දාසයෙකු වන ජෙරසිම්ගේ කතාව, දාසකමේ කුරිරුකම් කෙරෙහි වැඩි ජාතික අවධානයක් යොමු කළ අතර, මෙම ආයතනයේ කුරිරු ලෙස නිරූපණය කිරීම සඳහා රුසියානු සමාජයේ ප්‍රශංසාවට ලක් විය.

## පසුබිම 
1854 දී මුලින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මුමු, 1852 දී ටර්ගිනෙව් විසින් ලියන ලද්දේ ඔහු සෙසු ලේඛක නිකොලායි ගොගොල්ට අවමංගල්‍යයක් ලිවීම සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවේ සිටියදී ය.

හොඳ පවුලක සිට, ටර්ගිනෙව් හොඳින් කියවා ඇති අතර බටහිර රටවල බොහෝ කාලයක් ගත කර ඇත (ඔහු ජර්මානු, ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි චතුර ලෙස කතා කළේය). ඔහුගේ මූලික අවධානය සහ ඔහුගේ ලේඛනවල ප්‍රධාන මාතෘකාව වූයේ රුසියාව වන අතර ඔහු ලියා ඇත්තේ රුසියානු භාෂාවෙන් පමණි. ඔහු වරක් දාසයෙකුගේ ආරක්ෂාව සඳහා ආයුධ අතට ගැනීමට තරම් දුරදිග ගියේය. මෙය ඔහුගේ පළමු කෘතිය වන ''A Sportsman's Sketches'' තුළින් පිළිබිඹු විය, එය ඔහුගේ මව විසින් දාසයන්ට සැලකීම හෙළා දැකීමක් වූ අතර, ඔහු ගොවි ජනතාව පිළිබඳ සානුකම්පිත නිරූපණයන්හි ආරම්භය ද විය.

එබැවින් මුමු යනු වහල්භාවය සහ රුසියානු ගොවීන්ගේ තත්වය පිළිබඳ දැඩි ගවේෂණයකි. ප්‍රධාන චරිතය වන ජෙරාසිම්, රුසියානු ගොවියා ඔහුගේ වඩාත්ම අමුවෙන් නියෝජනය කිරීමට අදහස් කරයි: ශක්තිමත් නමුත් ගොළු, යටහත් පහත් නමුත් ප්‍රතිරෝධී.

වර්වරා ෂිටෝවා, වර්වරා ටර්ගිනෙව්ගේ දරුකමට හදාගත් හෝ සැබෑ දියණිය, ඇගේ ප්‍රියතම සර්ෆ්වරුන් දෙදෙනෙකු වන අගෆ්යා සෙමියොනොව්නා සහ ඇන්ඩ්රේ පොලියාකොව් සඳහා අනියම් බිරිඳ විසින් සංවිධානය කරන ලද විවාහයක් පිළිබඳ කතාවක් කියයි. එම විවාහය හොඳින් සිදු වූ අතර, අනියම් බිරිඳ සියලු ළදරුවන් ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිය ද, ඔවුන් රහසේ නිවසේ තබා ගත් අතර, එක් දිනක් ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකුට තම පැමිණීම සැඟවීමට ඇගේ කට වසා ගැනීමට සිදු විය.

## අනුවර්තන 
සෝවියට් පාලන සමයේ දී පාසල්වල ඉගැන්වූ අතිශයින් බලගතු කෘතියක් ලෙස, මුමූ බොහෝ අනුවර්තනයන් ඇත. රුසියානු භාෂාව කතා කරන බොහෝ දරුවන්ට මෙම කෘතිය අතිශයින් බලපෑ බැවින්, එය ප්‍රකාශනයේ සිට චිත්‍රපට සහ මාධ්‍ය අනුවර්තන කිහිපයක් නිර්මාණය වී ඇත.

### චිත්‍රපට අනුවර්තන 
* 1959 සජීවී ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් (රුසියානු භාෂාවෙන්)
* රූපවාහිනිය සඳහා සාදන ලද 1987 සජීවිකරණ චිත්‍රපටයක් (රුසියානු භාෂාවෙන්).
* 1998 සජීවී ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයක් (රුසියානු භාෂාවෙන්)

### ගීත අනුවර්තන 
* “ගෙරසිම් මුමුව ගිල්වා දැමුවේ ඇයි?”

රුසියාවේ මුමුගේ ස්මාරක කිහිපයක් ද ඇත, කැෆේ මුමු අසල ටර්ගිනෙව් චතුරශ්‍රයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන ඒවා වේ (ශීර්ෂක ඡායාරූපය බලන්න).

## මූලාශ්‍ර
2024 මෝල්ඩෝවන් යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජිකත්ව ජනමත විචාරණය

2024 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් මස 20 දින මෝල්ඩෝවාහි දී රටපුරා ජනමත විචාරණයක් පැවැත්විණි. අනාගත ආන්ඩු තම හිතවාදී රටවලින් රට මාරු කිරීම වැළැක්වීම සඳහා මෝල්ඩෝවා පුරවැසියන්ගේ යුරෝපා සංගමයේ සාමාජිකත්වය සඳහා මෝල්ඩෝවා පුරවැසියන්ගේ කැමැත්ත ඇතුළත් කිරීමට මෝල්ඩෝවා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කළ යුතු ද යන්න පිළිබඳව ය. මැතිවරණය පැවැත්වුණේ 2024 වර්ෂයේ මෝල්ඩෝවන් ජනාධිපතිවරණය පැවති දිනයේම ය.

වත්මන් ජනාධිපති මයියා සඳු ජනමත විචාරණයේ දී "ඔව්" පැත්තට ප්‍රචාරක කටයුතු කළේ ය. ජනමත විචාරණය වලංගු යැයි සැලකීමට අවශ්‍ය 33.33% ට වඩා ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීම වැඩි විය. මෝල්ඩෝවා ජාතිකයන්ගෙන් බහුතරයක් මෝල්ඩෝවාගේ යුරෝපා සංගමයේ අභිලාෂයන්ට පක්ෂව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ ද, ජනමත විචාරණය බලාපොරොත්තු වූවා ට වඩා සමීප එකක් ලෙස විස්තර කරන ලදී, ඒ අතරතුර රුසියාවේ පිටුබලය ලත් මැදිහත්වීම් පිළිබඳ චෝදනා "නැත" පැත්තට ඡන්ද අල්ලස් ලබා දීම වැනි චෝදනා මතු විය.

## පසුබිම 
2022 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේ දී, රුසියාව විසින් අසල්වැසි යුක්රේනය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, මෝල්ඩෝවා යුරෝපා සංගම් සාමාජිකත්වය සඳහා අයදුම්පතක් ඉදිරිපත් කළේ ය. පසුව, එම වසරේම ජුනි මාසයේ දී, යුරෝපීය කවුන්සිලය විසින් මෝල්ඩෝවාට අපේක්ෂක රටක තත්ත්වය ලබා දෙන ලදී.  2023 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් මාසයේ දී යුරෝපීය කවුන්සිලය මෝල්ඩෝවා සමඟ ප්‍රවේශ සාකච්ඡා විවෘත කිරීමට තීරණය කළේ ය. මෝල්ඩෝවා යුරෝපා සංගම් ප්‍රවේශය සඳහා 2030 වර්ෂයේ ඉලක්කගත දිනයක් නියම කළේ ය.

ජනාධිපති සන්දු 2023 වර්ෂයේ දී නැවත මැතිවරණයක් ඉල්ලා සිටින බව නිවේදනය කර ඇත. මීට අමතරව, ජනමත විචාරණය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ යුරෝපා සංගම් සාමාජිකත්වයේ ප්‍රතිලාභ රටට ලබා දීම අරමුණු කරගත් අන්තර්ජාල වේදිකාවක් දියත් කරන බව සඳු නිවේදනය කළේ ය.

2024 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේ දී සඳු සිය බලාපොරොත්තුව ප්‍රකාශ කළේ ජනමත විචාරණය සරත් සෘතුවේ පැවැත්වීමට නියමිත ජනාධිපතිවරණ සමඟ සමපාත වනු ඇති බව යි. සඳු පැවසුවේ; "දැන් ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීම වැදගත් වන්නේ එය දශක තුනක් තිස්සේ බලා සිටි ඓතිහාසික අවස්ථාවක් නිසා ය. යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රටවල් වෙන කවරදාටත් වඩා විවෘත ය, මෙම පියවර සඳහා අපට අවශ්‍ය දේශපාලන කැමැත්ත ඇත, සහ අපගේ පුරවැසියන්ට එහි කොටසක් වීමට අවශ්‍ය වේ. යුරෝපා සංගමය."

2024 වර්ෂයේ මාර්තු මස 21 දින මෝල්ඩෝවා පාර්ලිමේන්තුව යුරෝපා සංගමයට බැඳීමට දරන ප්‍රයත්නයන් දිගටම කරගෙන යාමට 54 සිට 0 දක්වා යෝජනාවක් අනුමත කළේ ය. "යුරෝපයට එක් වීමෙන් පමණක් ස්වෛරී, මධ්‍යස්ථ සහ පූර්ණ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් ලෙස රටේ අනාගතය සහතික කළ හැකිය" යන ප්‍රකාශය ප්‍රකාශ කළේය. ඡුන්ද විමසීම අතරතුර පාර්ලිමේන්තුවේ සියලූ විරුද්ධ පක්ෂ පිටව ගියහ. ඔක්තෝබර් මස 20 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත ජනාධිපතිවරණයට සමගාමීව ජනමත විචාරණය පැවැත්වීමට මැයි මස 16 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය ලැබිණි.

## ප්‍රශ්නය 
[thumb| ජනමත විචාරණය සඳහා රුමේනියානු භාෂාවෙන් ඡන්දය ප්රකාශ කිරීම. රුසියානු, Gagauz, [බල්ගේරියානු භාෂාව|Bulgarian, Romani සහ Ukrainian යන භාෂාවලින් ද ඡන්ද පත්රිකා තිබුණි.]]
න්දයට ඉදිරිපත් කරන ලද ප්‍රශ්නයේ පාඨය වූයේ:  (මෝල්ඩෝවා ජනරජය යුරෝපා සංගමයට ඇතුළත් වීමේ අරමුණින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට ඔබ සහාය දෙනවා ද )ඡන්දයේ විකල්ප වූයේ "ඔව්" සහ "නැහැ".

## මූලාශ්‍ර
ඊශ්‍රායල සන්නද්ධ හමුදා

**ඊශ්‍රායල සන්නද්ධ හමුදා** (**IDF**;  , ), විකල්ප වශයෙන් හෙබ්‍රෙව් භාෂා සංක්‍ෂිප්ත ''''* (  මගින් සඳහන් වේ.), යනු ඊශ්‍රායල රාජ්‍යයේ ජාතික හමුදාවයි . එය සේවා ශාඛා තුනකින් සමන්විත වේ: ඊශ්‍රායල භූමි හමුදාව, ඊශ්‍රායල ගුවන් හමුදාව සහ ඊශ්‍රායල නාවික හමුදාව. එය ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක උපකරණයේ එකම හමුදා අංශයයි. IDF හි ප්‍රධානියා වන්නේ ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයාට යටත් වන සාමාන්‍ය මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා විසිනි.

පළමු අග්‍රාමාත්‍ය ඩේවිඩ් බෙන්-ගුරියන් ගේ නියෝග මත, ඊශ්‍රායල සන්නද්ධ හමුදා 1948 වර්ෂයේ මැයි මස 26 වන දින පිහිටුවන ලද අතර, එහි ආරම්භක බඳවා ගැනීම් දැනටමත් පවතින Yishuv හි පැරාමිලිටරිවරුන් වන Haganah, Irgun සහ ලෙහි. එය ඊශ්‍රායල නිදහස් ප්‍රකාශයෙන් ටික කලකට පසුව පිහිටුවන ලද අතර ඊශ්‍රායලය සම්බන්ධ සෑම සන්නද්ධ ගැටුමකටම සහභාගී වී ඇත. 1979 වර්ෂයේ ඊජිප්තු-ඊශ්‍රායල් සාම ගිවිසුම සහ 1994 වර්ෂයේ ඊශ්‍රායල-ජෝර්දාන් සාම ගිවිසුමෙන් පසුව, IDF සැලකිය යුතු උපායමාර්ගික ප්‍රතිනිර්මාණයකට ලක් විය. මීට පෙර උතුරේ ලෙබනනය සහ සිරියාව, නැගෙනහිරින් ජෝර්දානය සහ ඉරාකය සහ දකුණින් ඊජිප්තුව යන විවිධ පෙරමුණු හරහා පැතිර ගිය IDF දකුණු ලෙබනනය සහ පලස්තීන ප්‍රදේශ (ගාසා තීරය සහ බටහිර ඉවුර) අල්ලා ගැනීම දෙසට සිය අවධානය යොමු කළේ ය. නැගෙනහිර ජෙරුසලම ඇතුළුව). 2000 වර්ෂයේ දී IDF දකුණු ලෙබනනයෙන් සහ 2005 වර්ෂයේ දී ගාසාවෙන් ඉවත් විය. ඊශ්‍රායලය සහ ගාසා තීරය පදනම් කරගත් ඉස්ලාමීය කණ්ඩායම් අතර, විශේෂයෙන් හමාස්, එතැන් සිට අඛණ්ඩව පවතී. එපමනක් නොව, සිරියානු සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් ඇති වූ කලාපීය අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් සැලකිය යුතු ඊශ්‍රායල-සිරියානු දේශසීමා සිදුවීම් 2011 වර්ෂයේ සිට නිතර සිදුවී ඇත.

1967 වර්ෂයේ සිට, IDF විසින් F-15I සහ Arrow ආරක්ෂක පද්ධතිය මත ඒකාබද්ධ ප්‍රයත්නයන් සමඟ පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන සහයෝගීතාව ඇතුළුව, එක්සත් ජනපදය සමඟ සමීප ආරක්ෂක සබඳතාවක් පවත්වා ගෙන යයි. න්‍යෂ්ටික යුධ හිස් 80 ත් 400 ත් අතර ප්‍රමාණයක් සතුව 1967 වර්ෂයේ සිට IDF මෙහෙයුම් න්‍යෂ්ටික අවි හැකියාවක් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මර්දනය, ආයතනික වෙනස්කම් කිරීම් සහ පලස්තීනුවන්ගේ අයිතීන් ක්‍රමානුකූලව අපයෝජනය කිරීම හරහා ඊශ්‍රායලය විසින් අත්පත් කරගත් පලස්තීන භූමි ප්‍රදේශ IDF විසින් පාලනය කිරීම පුලුල් විවේචනයට ලක්ව ඇත.

## නිරුක්තිය 
ඊශ්‍රායල කැබිනට් මණ්ඩලය "ඊශ්‍රායල් ආරක්ෂක හමුදා" යන නම අනුමත කරන ලදී (, *Tzva HaHagana LeYisra'el*, වචනාර්ථයෙන් "ඊශ්‍රායලය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වූ හමුදාව", 1948 මැයි 26 දින. අනෙක් ප්‍රධාන තරඟකරු වූයේ *Tzva Yisra'el* () මෙම නම තෝරාගනු ලැබුවේ එය හමුදාවේ කාර්යභාරය ආරක්‍ෂාව යන අදහස ප්‍රකාශ කිරීම සහ නව හමුදාව පදනම් වූ පූර්ව රාජ්‍ය ආරක්‍ෂක සංවිධානය වන හගානා යන නම ඇතුළත් කර ඇති බැවිනි. නමේ මූලික විරුද්ධවාදීන් අතර අමාත්‍ය හයිම්-මෝෂ් ෂපීරා සහ *Tzva Yisra'el* ට පක්ෂව Hatzohar පක්ෂය විය.

### ව්යුහය 
ඊශ්‍රායල සන්නද්ධ හමුදා පහත සඳහන් ආයතන ඇතුළත් වේ. සාමාන්‍ය කාර්ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් වන අදාළ ප්‍රධානීන් තද අකුරින් ඇත:
මධ්‍යය|thumb|550x550පික්| ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලකායේ ව්‍යුහය (විශාල කිරීමට ක්ලික් කරන්න)

## මූලාශ්‍ර 
## වැඩිදුර කියවීම 
* මාකස්, රෆායෙල් ඩී. *හිස්බුල්ලා සමඟ ඊශ්‍රායලයේ දිගු යුද්ධය: ගින්න යටතේ මිලිටරි නවෝත්පාදනය සහ අනුවර්තනය* (ජෝර්ජ්ටවුන් යූපී, 2018). මාර්ගගත සමාලෝචනය .
* Roislien, Hanne Eggen (2013). "ආගම සහ හමුදා බඳවා ගැනීම: ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලකායේ නඩුව (IDF)", *සන්නද්ධ හමුදා සහ සමාජය* **39**, අංක 3, පි.&nbsp;213-232.
* "රට සංක්ෂිප්තය: ඊශ්‍රායලය", *ජේන්ස් ඩිෆෙන්ස් වීක්ලි'', 19 ජූනි 1996

## බාහිර සබැඳි 
*
වප් අව අටවක පෝය

වප් අව අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **වප් අව අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක, අව, පෝය
ප්‍රවර්ගය:අව අටවක
6.3
දේශසීමා

**දේශසීමා** සාමාන්‍යයෙන් නිර්වචනය කරනු ලබන්නේ සාගර සහ භූමි වැනි ලක්ෂණ මගින් හෝ ආණ්ඩු, ස්වෛරී රාජ්‍යයන්, ෆෙඩරල් රාජ්‍යයන් සහ වෙනත් උපජාතික ආයතන වැනි දේශපාලන ආයතන මගින් පනවනු ලබන භූගෝලීය සීමාවන් ලෙසිනි. එම ප්‍රදේශවල වෙසෙන දේශපාලන ආයතන අතර යුද්ධය, ජනපදකරණය හෝ අන්‍යෝන්‍ය ගිවිසුම් මගින් දේශපාලන දේශසීමා ස්ථාපිත කළ හැකිය.

## යොමු
වප් අව අටවක

**වප් අව අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ විසිතුන්වන (23) තිථියයි. එසේම වප් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ අටවන (8) තිථියයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි හතක් (7) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* චන්ද්‍ර මාස
* අව අටවක
* අව අටවක පෝය
* බිනර අව අටවක
* ඉල් අව අටවක
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
හබේමුස් පාපම්

***හබේමුස් පාපම්*** හෝ *පාපම් හබේමුස්* ('අපිට පාප් වහන්සේ කෙනෙක් ඉන්නවා') යනු සාම්ප්‍රදායිකව කාදිනල් මණ්ඩලයේ ප්‍රොටෝඩීකන් (විද්‍යාලයෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨ කාදිනල් උපස්ථායකයා) විසින් හෝ පාප්තුමාගේ සමුළුවට සහභාගී වන ජ්‍යෙෂ්ඨ කාදිනල් උපස්ථායකයා විසින් කතෝලික සභාවේ නව පාප්වහන්සේ වරයෙකු තෝරා පත් කර ගැනීමේදී ලතින් භාෂාවෙන් ලබා දෙන නිවේදනයයි.

මෙම නිවේදනය වතිකානුවේ සාන්ත පීතර බැසිලිකාවේ මධ්‍යම බැල්කනියේ ("ලොජියා") සාන්ත පීතර චතුරශ්‍රය දෙසට සිට සිදු කෙරේ. නිවේදනයෙන් පසුව, නව පාප් වහන්සේ ජනතාව වෙත ඉදිරිපත් කරනු ලබන අතර එහිදී ඔහු සිය පළමු *ඌර්බි එත් ඕර්බි* ආශිර්වාදය ලබා දෙයි.

## ආකෘතිය
කාදිනල්වරයෙකු පාප් වහන්සේ ලෙස තේරී පත් වූ විට නිවේදනය සඳහා ආකෘතිය වන්නේ:

Annuntio vobis gaudium magnum;
habemus Papam:

Eminentissimum ac Reverendissimum Dominum,
Dominum [මුල් නම]
Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalem [වාසගම]
qui sibi nomen imposuit [පාප්වහන්සේ ලෙස දරන නාමය].

සිංහලෙන් එය මෙසේ පරිවර්තනය කළ හැක (ආසන්න වශයෙන්):

මම ඔබට මහත් ප්‍රීතියක් ප්‍රකාශ කරමි;
අපට පාප්වරයෙක් සිටී:

අති කීර්තිමත් හා අති ගෞරවනීය ස්වාමියා,
අති උතුම් [මුල් නම]
ශුද්ධවූ රෝමානු සභාවේ කාදිනල් [වාසගම]
[පාප්වහන්සේ ලෙස දරන නාමය] යන නම ගත්.

දහසයවන බෙනඩික්ට් පාප් වහන්සේ තේරී පත්වීමෙන් පසු 2005 අප්‍රේල් 19 වන දින ජෝර්ජ් කාදිනල් මෙඩිනා විසින් නිකුත් කරන ලද *හබේමුස් පාපම්* නිවේදනයේ, නිවේදනයට පෙර පිළිවෙළින් ඉතාලි, ස්පාඤ්ඤ, ප්‍රංශ, ජර්මානු සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා කිහිපයකින් සමාන ආචාරයක් නිකුත් කරන ලදී:

Dear brothers and sisters.

## නිවේදනය ලබා දුන් කාදිනල්වරුන්ගේ ලැයිස්තුව
## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
වප් අව දසවක

**වප් අව දසවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ විසිපස්වන (25) තිථියයි. එසේම වප් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දසවන (10) තිථියයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පහක් (5) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* අව දසවක
* බිනර අව දසවක
* ඉල් අව දසවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
අ (දසවක), අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
ආනන්ද අතුකෝරල

**ආනන්ද අතුකෝරල** ලාංකික රංගන ශිල්පියෙකි. රූපවාහිනියේ බහුවිධ නලුවෙකු වන අතුකෝරල සිනමාව හා වේදිකාවේද කටයුතු කරයි.

### සිනමාව
* 2012  -  රන් කෙවිට 2
* 2019  -  සේද මාවතේ
* 2019  -  ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්
* 2023  -  කතුරු මිතුරු
* 2024  -  රිදී සීනූ
* 2025  -  කාසි වාසි
* TDB   -  ධර්මයුද්ධය 02

### ටෙලි නිර්මාණ
* *කෝටිපතියෝ*
* *පිත්තල කොන්ඩෑරුම*
* *මුතු පලස*
ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2024

**2024 වසරෙහි ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය** () යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඇල්පිටිය නගරය පාලනය කරන ප්‍රාදේශීය සභාවට සභිකයින් 30 දෙනෙකු තෝරා පත් කර ගැනීම සඳහා පැවති ඡන්ද විමසීමකි. මෙම ඡන්ද විමසීමෙන් වසර 5ක ධුර කාලයක් සඳහා සභිකයින් තෝරා පත් කර ගනු ඇත. 2024 සැප්තැම්බර් 9 සිට සැප්තැම්බර් 12 දක්වා නාමයෝජනා භාර ගත් අතර මෙම ඡන්ද විමසීම 2024 ඔක්තෝබර් 26 වන දින පැවැත්විණි.

වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ප්‍රමුඛ ජාතික ජන බලවේගය, විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මහතා ප්‍රමුඛ සමගි ජන බලවේගය, හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ප්‍රමුඛ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ ඇතුළු පක්ෂ 8 සහ එක් ස්වාධීන කණ්ඩායමක් මෙම මැතිවරණයට ඉදිරිපත් විය.

මෙම ඡන්ද විමසීමේදී වැඩිම මන්ත්‍රීධුර සංඛ්‍යාව, එනම් ආසන 15ක් ලබා ගැනීමට ජාතික ජන බලවේගයට සමත් වුවද, ප්‍රාදේශීය සභාවේ බහුතරයක් ලබා ගැනීමට එම පක්ෂය අසමත් විය. දෙවන ස්ථානයට පත් සමගි ජන බලවේගයට මන්ත්‍රීධුර 6ක් හිමි වූ අතර මීට පෙර සභාවේ පාලන බලය හිමිකර සිටි ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට හිමිවූයේ මන්ත්‍රීධුර 3ක් පමණයි. පසුගිය ජනාධිපතිවරණයේදී හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට සහය දැක්වූ හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය දිනේෂ් ගුණවර්ධන මහතා ප්‍රමුඛ පොදුජන එක්සත් නිදහස් පෙරමුණට මන්ත්‍රීධුර 1ක් හිමි විය. 

2024 ජනාධිපතිවරණයෙන් පසු පැවති පළමු මැතිවරණය මේ මැතිවරණය ලෙස සැලකිය හැකි අතර ජාතික ජන බලවේගය පළාත් පාලන ආයතනයක පාලන බලය හිමිකරගත් පළමු අවස්ථාව මෙයයි.

## පසුබිම
ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභාවට අවසන් වරට මැතිවරණයක් පැවැත්වූයේ 2019 වසරේදීය. එහිදී ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභාවට අයත් මැතිවරණ කොට්ඨාස 17 ම ජයග්‍රහණය කිරීමට ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණට සමත්විය. ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභාවේ ප්‍රධාන විපක්ෂය බවට පත්වූ එක්සත් ජාතික පෙරමුණට මන්ත්‍රී ධුර 6ක් හිමි වූ අතර එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයට මන්ත්‍රී ධුර 3ක් සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට මන්ත්‍රී ධුර 2ක් හිමිවිය.

එම ඡන්ද විමසීම 2018 වසරේදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබූ නමුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් ජාතික පෙරමුණ විසින් සිය නාමයෝජනා පත්‍රය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට එරෙහිව ගොනු කළ පෙත්සමක් සලකා බැලීම අනතුරුව ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභාවට එම වසරේ ඡන්ද විමසීමක් පැවැත්වීම වළක්වාලමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අතුරු තහනම් නියෝගයක් නිකුත් කළේය. ඒ අනුව, 2019 වසරේ එම ඡන්ද විමසීම පැවැත්විණි.

සභාවේ වාරය තුළ අඛණ්ඩ දේශපාලන හා පරිපාලන අභියෝගවලට මුහුණ දුන්නේය. සභාවේ අයවැය හතර වතාවක් ඉදිරිපත් කළ පරාජයට පත්වීම හේතුවෙන් සභාවේ නියමිත කාලයට පෙර අහෝසි වූ අතර, පළාත් සභා පනත යටතේ එහි පාලනය සභාවේ ලේකම් යටතට පත්ව ඇත.

## තරග වැදුණු පක්ෂ 
පිළිගත් දේශපාලන පක්ෂ නවයක් සහ ස්වාධීන කණ්ඩායම් දෙකක් නාමයෝජනා භාර දුන්හ. කෙසේ වෙතත් දේශපාලන පක්ෂ අටක සහ ස්වාධීන කණ්ඩායමක නාමයෝජනා පමණක් මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව පිළිගනු ලැබිණි. මේ අනුව මෙම දේශපාලන පක්ෂ අටෙන් අපේක්ෂකයින් 279 දෙනෙකු සහ ස්වාධීන කණ්ඩායමක් මැතිවරණයට ඉදිරිපත් විය.

## ප්‍රතිඵලය 
### මැතිවරණ කොට්ඨාස
### සභාවේ සංයුතිය 
ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභාව, 2024

## ආශ්‍රිත ලිපි
*ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2024
*ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2024

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
චෝරත්

'' සිට චෙරිත් ගංගාව අසලින් කපුටන් එලියා පෝෂණය කරයි]]

**චෝරත්**, **කෙරිත්** (  : נַחַל כְּרִ۴
 
 ), හෝ සමහර විට **Cherith**  ; සෙප්ටූඅජින්ට්  භාෂාවෙන් : Χειμάῤῥους Χοῤῥάθ
 
 ), යනු හෙබ්‍රෙව් බයිබලයේ සඳහන් වඩි හෝ කඩින් කඩ සෘතුමය ප්‍රවාහයක නමකි  .         අනාගතවක්තෘ එලියා කෙරීත් ඉවුරේ සැඟවී සිටි අතර ඔහු ආහබ් රජුට නිවේදනය කළ තුන් අවුරුදු නියඟයේ මුල් භාගයේදී කපුටන් විසින් පෝෂණය කරන ලදී (  ).
බිග් ටෙන්ට්

**බිග් ටෙන්ට්** පාර්ටි හෝ කැච් ඕල් පාර්ටි යනුවෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් හදුන්වන පක්ෂයක් යනු පුළුල් පරාසයක විශ්වාසයන් ආවරණය කරන සාමාජිකයින් සිටින දේශපාලන පක්ෂයක් සඳහා භාවිතා කරන යෙදුමකි. මෙය අධිෂ්ඨානශීලී මතවාදයක් ආරක්ෂා කරන, එම මතවාදයට අනුගත වන ඡන්දදායකයින් සොයන සහ ඒ සඳහා මිනිසුන් ඒත්තු ගැන්වීමට උත්සාහ කරන අනෙකුත් පක්ෂවලට වඩා වෙනස් ය.

## යොමු කිරීම්
කාදිනල් මණ්ඩලය

**කාදිනල් මණ්ඩලය**(, ), හෝ වඩාත් විධිමත් ලෙස **පූජනීය කාදිනල් මණ්ඩලය** () යනු කතෝලික සභාවේ සියලුම කාදිනල්වරුන්ගේ ආයතනයයි. 2024 ඔක්තෝම්බර් 20 වන විට, කාදිනල්වරුන් 234 දෙනෙකු සිටින අතර, ඔවුන්ගෙන් 121 දෙනෙකු නව පාප්වරයෙකු තෝරා පත් කර ගැනීම සඳහා වූ සමුළුවකදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට සුදුසුකම් ලබා ඇත. පාප්වහන්සේ විසින් කාදිනල්වරුන් ජීවිතාන්තය දක්වා පත් කරනු ලබන නමුත්, ඔවුන්ගේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ සුදුසුකම් වයස අවුරුදු 80 දී අවසන් වේ.

## අමතර අවධානයට 
* Bishop (Catholic Church)
* Camerlengo of the Sacred College of Cardinals
* Catholic Church by country
* Catholic Church hierarchy
* Index of Vatican City-related articles
* List of the creations of the cardinals
* වත්මන් කාදිනල් ලැයිස්තුව
* List of titular churches
* Palatinus (Catholic Church)
* Papabile
* Protopriest

## සටහන්
:1.මෙහිදී "College of Cardinals" යන්නෙහි "College" පදය ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සමූහවාචී නාම පදයක් වන අතර "පාසලක්" යන අරුත නොව "සමූහයක්", "එකතුවක්" හෝ "මණ්ඩලයක්" යන අරුත හොබවයි.

## මූලාශ්‍ර
ඔකිනවා භාෂාව

**ඔකිනවා භාෂාව** (,, , ) හෝ **මධ්‍යම ඔකිනවා** යනු මූලික වශයෙන් ඔකිනාවා දූපතේ දකුණු අර්ධයේ මෙන්ම අවට දූපත් වන කෙරමා, කුමේජිමා, ටොනාකි, අගුනි සහ කුඩා පර්යන්ත දූපත් ගණනාවක කතා කරන උතුරු ර්යුකියුආන් භාෂාවකි. මධ්‍යම ඔකිනාවන් කුනිගාමි භාෂාව ලෙස ස්වාධීනව වර්ගීකරණය කරන ලද උතුරු ඔකිනාවා හි කථාවෙන් වෙන්කර හඳුනා ගනී. භාෂා දෙකම UNESCO විසින් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති භාෂා ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත.

ඔකිනවා ප්‍රාදේශීය උපභාෂා ගණනාවක් ඇතුළත් වුවද, ෂුරි - නහා ප්‍රභේදය සාමාන්‍යයෙන් *තථ්‍ය* ප්‍රමිතිය ලෙස හඳුනාගෙන ඇත, එය රජුගේ පාලන සමයේ සිට Ryukyu රාජධානියේ නිල භාෂාව ලෙස භාවිතා කර ඇත. ෂෝ ෂින් (1477-1526). එපමණක් නොව, ශුරි හි පැරණි අගනුවර රාජකීය මාළිගාව වටා ඉදිකරන ලද බැවින්, රාජකීය මළුව විසින් භාවිතා කරන ලද භාෂාව ප්‍රාදේශීය සහ සාහිත්‍ය ප්‍රමිතිය බවට පත් විය, එය එම යුගයේදී රචනා කරන ලද ගීත සහ කවිවල සමෘද්ධිමත් විය.

අද බොහෝ ඔකිනානු ජාතිකයන් ඔකිනවා ජපන් භාෂාව කතා කරයි, නමුත් බොහෝ දෙනෙක් තවමත් ඔකිනාවන් භාෂාව කතා කරයි, බොහෝ විට වැඩිහිටියන්. ජපානය තුළ, ඔකිනාවන් බොහෝ විට තමන්ටම ආවේණික භාෂාවක් ලෙස නොපෙනෙන නමුත්   හෝ වඩාත් නිශ්චිතව   ලෙස හැඳින්වේ. අද ඔකිනාවා හි භාෂා භාවිතය ස්ථායී නොවන බැවින් ඔකිනවා කථිකයන් ජපන් භාෂාවට මාරු වන විට භාෂා මාරුවකට භාජනය වේ. ඔකිනවා භාෂා දෙකෙහි සමානත්වය, සම්මත සහ මධ්‍යගත අධ්‍යාපන ක්‍රමය, මාධ්‍ය, ප්‍රධාන දේශසීමා සමඟ ව්‍යාපාරික සහ සමාජ සම්බන්ධතා සහ ස්වදේශීය භාෂාවන් යටපත් කිරීමට ජපානයේ පෙර උත්සාහයන් හේතුවෙන් සම්මත ජපන් භාෂාව උද්දීපනය කරයි. ඔකිනාවන් තවමත් ජනප්‍රිය සංගීතය, සංචාරක සංදර්ශන සහ දේශීය සිරිත් විරිත් සහ සිරිත් විරිත් නිරූපණය කරන '''' නම් දේශීය නාට්‍ය ඇතුළත් සිනමාහල්වල ජීවමානව තබා ඇත.

## අමතර අවධානයට 
*ඔකිනවා ජපන්, ඔකිනවා තුළ වර්තමානයේ වැඩි වශයෙන් භාවිතා වන භාෂාව

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 首里・那覇方言概説（首里・那覇方言音声データベース）
* うちなあぐち by Kiyoshi Fiza, an Okinawan language writer.
* JLect - Okinawa Language-Dialect Dictionary (definitions and meanings)
කළු වඳුරා

ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

* ශ්‍රී ලංකා කළු වඳුරා
ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය, 2019

**2019 වසරෙහි ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභා මැතිවරණය** () යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඇල්පිටිය නගරය පාලනය කරන ප්‍රාදේශීය සභාවට සභිකයින් 29 දෙනෙකු තෝරා පත් කර ගැනීමේ ඡන්ද විමසීමකි. මෙම ඡන්ද විමසීමෙන් වසර 5ක ධුර කාලයක් සඳහා සභිකයින් තෝරා පත් කර ගනු ඇත. මෙම ඡන්ද විමසීම 2019 ඔක්තෝබර් 11 දින පැවැත්විණි.

## ප්‍රතිඵලය 
## ආශ්‍රිත ලිපි
*2019 ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය
*ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2020

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන මැතිවරණ
ශ්‍රී ලංකාව තුල නවසීලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි සංචාරය 2024–25

නවසීලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සැප්තැම්බරයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාව තුල සංචාරයක නිරත වූ අතර 2024 නොවැම්බරයෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සමග නැවතත් තරග වැදීමට නියමිතය. මෙම තරග සංචාරය සමන්විත වන්නේ, ටෙස්ට් තරග දෙකකින්, එක් දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරග තුනකින් සහ  විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරග තුනකින් වෙයි. ටෙස්ට් තරග මාලාව වෙතින් 2023–2025 අයිසීසී ලෝක ටෙස්ට් ශූරතාවයෙහි කොටසක් සම්පූර්ණ විය. 2023 නොවැම්බරයෙහිදී, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (එස්එල්සී) විසින් 2024 වසර සඳහා එහි ජාත්‍යන්තර කාලසටහන ප්‍රකාශයට පත් කල අතර, ද්විපාර්ශ්වික තරගාවලිය සහතික වශයෙන්ම පැවැත්වෙන බවට නිවේදනය කෙරිණි. නවසීලන්තය අවසන් වරට ශ්‍රී ලංකාවෙහි සංචාරයක නිරත වූයේ 2019 වසරෙහිදීය.

2024, අගෝස්තු 24 දිනදී  එස්එල්සී විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ, පළමුවන ටෙස්ට් තරගය දින සයක් පුරා පැවැත්වෙන බවත්, ජනාධිපතිවරණය නිසාවෙන් සැප්තැම්බර 21 දින විවේක දිනයක් වන බවත්ය.

දෙවැනි ටෙස්ට් තරගයේ දී ශ්‍රී ලංකා පළමු ඉනිම කඩුලු 5කට ලකුණු 602ක් නවසීලන්තයට එරෙහිව ලබාගත් පළමු ලකුණු 500ට වැඩි මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව විය. එම ජයග්‍රහණයත් සමඟ ඔවුන් ප්‍රතිවාදීන් නව දෙනෙකුට එරෙහිව ලකුණු 600කට වැඩි මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාවක් රැස් කළ පළමු ටෙස්ට් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම බවටද පත් විය.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* Series home at ESPNcricinfo (Tests)

* Series home at ESPNcricinfo (ODIs and T20Is)

ප්‍රවර්ගය:New Zealand cricket tours of Sri Lanka
ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions in 2024–25
ප්‍රවර්ගය:2024 in Sri Lankan cricket
ප්‍රවර්ගය:2024 in New Zealand cricket
සිරි යශෝධරා මහා සෑය

**සිරි යශෝධරා මහා සෑය** යනු දෙල්ගොඩ, උඩුපිල ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති යශෝධරා රහත් තෙරණියගේ ශාරීරික ධාතූ නිධාපිත ලෝකයේ එකම සෑ රජුන් වේ. සිරි යශෝධරා මහා සෑයේ භාරකාරත්වය මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතය යටතේ ක්‍රියාත්මක මහමෙව්නාව අනගාරිකා අසපු සංචිතය සතු වේ.

## සිරි යශෝධරා මහා සෑය ඉදිවීම
කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමිගේ මැදිහත් වීමෙන් වර්ෂ 2013  මාර්තු 17 වන දින මුල්ගල තබා සෑ‍ය ඉදිකිරීම ආරම්භ කල අතර, 2014 ජුනි 14 වන දින දහස් සංඛ්‍යාත සැදැහැවතුන් මධ්‍යයේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයට හිමි වූ යශෝධරා මහරහත් උත්තමාවියගේ ධාතූන් වහන්සේලා නිධන් කර වැඩ නිමකොට ගෞතම බුදුසසුනට පූජා කර වන්දනාව පිණිස විවර කර ඇත.
## යශෝධරා මහා සෑයේ විශේෂත්වය
පළමු පේසාවේ සිට උස අඩි 70 කින් යුක්තව  රබර් වත්තක් මැද ඇති සිරි යශෝධරා මහා සෑ රජුන් යශෝධරා මහරහත් උත්තමාවියේ ධාතූන් වහන්සේල නිධාන ලෝකයේ එකම සෑ රජුන් වේ. එසේම එතුමියගේ ශ්‍රී නාමයට ඉදිව ලොව පවතින එකම සෑයද වේ.

## යශෝධරා මහරහත් තෙරණියගේ ප්‍රතිමාව
සෑ රජුන් සසුනට පූජා කොට වර්ෂ 6 කට පමණ පසු එනම් 2020 මාර්තු 04 වන දින යශෝධරා මහරහත් උත්තමාවියගේ සුන්දර ප්‍රතිමා වහන්සේ අසපුවේ සොඳුරු තෙරණි මණ්ඩපය තුළ වඩා හිඳුවන ලදී.මෙම සොඳුරු ප්‍රතිමා වහන්සේ සැලකෙනුයේ යශෝධරා මහරහත් තෙරණි වන්දනාවේ,යශෝධරා මහරහත් තෙරණියගේ ප්‍රතිමා නිර්මාණයේ මූලාරම්භය ලෙසයි...
## යශෝධරා මහරහත් තෙරණිය වන්දනා ගාථාව
## මූලාශ්‍ර
*මාතා යශෝධරා උත්තමාවිය*-යශෝධරා මහරහත් තෙරණි චරිතාපදාන ග්‍රන්ථය 
*යශෝධරා මහරහත් තෙරණි වන්දනාව*-වන්දනා ග්‍රන්ථය

## වෙනත් ලිපි
*සිරි ගෞතම සම්බුද්ධරාජ මාළිගාව
*මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
*කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද හිමි
*ශ්‍රී අංගුලිමාල මහා සෑය
*මාළඹේ මහමෙව්නාව අමාවතුර භාවනා අසපුව
වප් අව තුදුස්වක

**වප් අව තුදුස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ විසිනවවන (29) තිථියයි. එසේම වප් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දහහතරවන (14) තිථියයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි එකක් (1) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* අව තුදුස්වක
* බිනර අව තුදුස්වක
* ඉල් අව තුදුස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඉ, තුදුස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
රන්දෙණිවෙල සටන

**රන්දෙණිවෙල සටන** 1630 අගෝස්තු 25 වන දින සිංහල-පෘතුගීසි යුද්ධයේදී සිදු විය. එය පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යය සහ සෙනර්ත් රජුගේ බාල පුත් මහා අස්තානා කුමරු අතර සටන් කළ අතර පසුව ඔහු දෙවන රාජසිංහ බවට පත් වූයේ එවකට ආණ්ඩුකාර කොන්ස්ටන්ටිනු ද සා ද නොරොන්හා විසින් අණ දුන් පෘතුගීසි හමුදාවන්ට එරෙහිව ය. එය බදුල්ල නගරයට ආසන්න වැල්ලවාය අසල රන්දෙණිවෙල දී සටන් කරන ලදී. කොන්ස්ටන්ටිනෝ ද සා බදුල්ල හරහා ආක්‍රමණය දියත් කිරීමත් සමඟ සටන බිඳ වැටුණි. පෘතුගීසි හමුදාව එහි ලැස්කරින් (ප්‍රාදේශීය මිලීෂියා) බලඇණිය විසින් සමූහ වශයෙන් ඉවත් කිරීමකින් පසු සම්පූර්ණ පරාජයකට ලක් විය.

## පසුබිම 
### සටන 
රන්දෙණිවෙල දී මුළු ලස්කරින් සේනාංකයම උඩරට හමුදාවට එකතු විය. මෙයින් පසු රාත්‍රියේදී ඊතල සහ උණ්ඩ වර්ෂාවක් ඇති වූ අතර, එයට එරෙහිව පෘතුගීසීන්ට කිසිදු ආරක්‍ෂාවක් තැබීමට නොහැකි විය. කේවල් කිරීම සඳහා ඇද හැලෙන ධාරානිපාත වර්ෂාව පෘතුගීසි හමුදාව පැය කිහිපයක් තෙත් කළ අතර ඔවුන්ගේ ආර්ක්බස්වල වෙඩි බෙහෙත් සහ ගිනිකූරු නිෂ්ඵල විය.

අවසානයේ පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව කැරලි ගැසූ ලැස්කරින් කපිතාන්වරුන් හතර දෙනාගෙන් එක් අයෙකු වන ඩොම් කොස්මෝ, ස්වදේශික කැරැල්ල ආරම්භ කළේ 'පෘතුගීසියෙකුගේ හිස ගසා ඔහුගේ ලේන්සුව මත තබාගෙන' බව පැවසේ.

මෙම සේවාව සඳහා, ඩොම් කොස්මෝ හට නින්දගම් (අතුරු ගම්මාන)  සහ සෙනරත් රජු විසින් කටුගහ වලව්ව ප්‍රදානය කරන ලදී. ඔහුගේ දියණිය විවාහ වී ඇත්තේ (බින්නා) ප්‍රදේශයේ ප්‍රකට පවුලකිනි. කැප්පෙටිපොළ දිසාව ඔහුගෙන් ඍජුව පැවත එන්නෙකු ලෙස සැලකේ.

## පසු විපාක 
මෙම සටනේ දී පෘතුගීසීන්ට දරුණු පරාජයක් අත්විය.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* 
* 
* 
* 
* https://web.archive.org/web/20061108015613/http://www.manthree.com/history/kandy_port.htm
* 
* 
* From prof Mendis Rohanadheera
* Gifts for War Heros
බටහිර ප්‍රදේශය, සියෙරා ලියෝන්

**බටහිර ප්‍රදේශය** හෝ **ෆ්‍රීටවුන් අර්ධද්වීපය** (කලින් **සියෙරා ලියොන් ජනපදය** ) සියරා ලියොන්හි ප්‍රධාන කොට්ඨාශ පහෙන් එකකි. එය පැරණිතම නගරය සහ ජාතික අගනුවර වන ෆ්‍රීටවුන් සහ ඒ අවට නගර සහ ගම්බද ප්‍රදේශ වලින් සමන්විත වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 557 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 1,447,271 කි. බටහිර ප්‍රදේශය බොහෝ දුරට අර්ධද්වීපය වටා පිහිටා ඇති අතර එය දිස්ත්‍රික්ක දෙකකට බෙදා ඇත: 

* බස්නාහිර ප්‍රදේශය ග්‍රාමීය
* බස්නාහිර ප්‍රදේශය නාගරික

ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
දකුණු පළාත, සියෙරා ලියෝන්

**දකුණු පළාත** සියරා ලියොන්හි පළාත් හතරෙන් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 19,694 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි&nbsp;සහ 1,438,572 (2015 සංගණනය) ජනගහනයක් ඇත. එය දිස්ත්‍රික්ක හතරකින් (බෝ, බොන්තේ, මොයම්බා සහ පුජෙහුන්) සමන්විත වේ. එහි අගනුවර සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බෝ වන අතර එය ජාතියේ අගනුවර වන ෆ්‍රීටවුන්ට පසුව සියරා ලියොන් හි දෙවන විශාලතම සහ දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය ද වේ. දකුණු පළාතේ ජනගහනය බොහෝ දුරට මෙන්ඩේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායමට අයත් වේ.
ප්‍රවර්ගය:අසම්පූර්ණ උපහරණ අඩංගු ලිපි සියල්ල
නැගෙනහිර පළාත, සියෙරා ලියෝන්

**නැගෙනහිර පළාත** සියරා ලියොන්හි පළාත් හතරෙන් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 15,553 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි&nbsp;සහ ජනගහනය 1,641,012 (2015 සංගණනය) එහි අගනුවර සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය කෙනෙමා වේ. රටේ දියමන්ති කැණීමේ කර්මාන්තයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වන නැගෙනහිර පළාත ඉතා කඳු සහිත වන අතර ගෝලා කඳු සහ ලෝමා කඳු වැටි දෙකකින් සමන්විත වේ.
ප්‍රවර්ගය:CS1 errors: bare URL
ප්‍රවර්ගය:CS1 errors: missing title
උතුරු පළාත, සියෙරා ලියෝන්

**උතුරු පළාත** (සාමාන්‍යයෙන් **උතුරු සියරා ලියොන්** හෝ සරලව **උතුර** ලෙස හැඳින්වේ) සියෙරා ලියොන්හි පළාත් කොට්ඨාස පහෙන් එකකි. එය සියරා ලියොන්හි උතුරු භූගෝලීය කලාපයේ පිහිටා ඇත. එය පහත දිස්ත්‍රික්ක හතරකින් සමන්විත වේ: බොම්බාලි, ෆලබා, කොයිනාඩුගු සහ ටොන්කොලිලි . උතුරු පළාතේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 35,936 කි. 2015 සියෙරා ලියොන් ජාතික සංගණනය මත පදනම්ව, 2,502,865 ක ජනගහනයක් ඇත. එහි පරිපාලන හා ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය මාකේනි වේ. උතුර බටහිරින් වයඹ පළාත, ඊසාන දෙසින් ගිනියා ජනරජය, ගිනිකොන දෙසින් නැගෙනහිර පළාත සහ දකුණු පළාත මායිම් වේ.

### දිස්ත්රික්ක 
උතුරු පළාතේ දිස්ත්‍රික්ක හතර:

* බොම්බාලි දිස්ත්‍රික්කය, අගනුවර මාකේනි
* කොයිනාඩුගු දිස්ත්‍රික්කය, අගනුවර කබාලා
* ෆලාබා දිස්ත්‍රික්කය, මොංගෝ අගනුවර
* ටොන්කොලිලි දිස්ත්‍රික්කය, අගනුවර මග්බුරාකා

2018 ට පෙර, පළාත ද ඇතුළත් විය

* Port Loko දිස්ත්‍රික්කය, අගනුවර Port Loko
* කැම්බියා දිස්ත්‍රික්කය, කැම්බියා අගනුවර
* දැන් Karene දිස්ත්‍රික්කය සෑදෙන බොම්බාලි දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රදේශ

### දේශසීමා 
උතුරු පළාතට පහත දේශසීමා ඇත:

* Mamou කලාපය, ගිනියාව : උතුර
* ෆරානා කලාපය, ගිනියාව : ඊසානදිග
* Nzérékoré කලාපය, ගිනියාව : නැගෙනහිර
* වයඹ පළාත : බටහිර
* නැගෙනහිර පළාත : දකුණ
* දකුණු පළාත : නිරිතදිග
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
වප් අමාවක

**වප් අමාවක** එසේත් නැත්නම් **වප් අව අමාවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ තිස්වන (30) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. එසේම වප් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පහළොස්වන (15) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. වප් මාසය මෙම තිථියෙන් අවසන් වන අතර, ඊළඟ තිථියෙන් ඉල් මාසය ආරම්භ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* අමාවක
* බිනර අව අමාවක
* ඉල් අව අමාවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
වප් අමාවක පෝය

වප් අව අමාවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **වප් අව අමාවක පෝය** එසේත් නැත්නම් **වප් අමාවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක, අව පෝය
ප්‍රවර්ගය:අමාවක
6.4