බර්මියුඩාවේ භූගෝලය

බර්මියුඩා යනු අත්ලාන්තික් සාගරයේ, සර්ගසෝ මුහුදට බටහිරින්, ආසන්නතම භූමි ප්‍රමාණය වන එක්සත් ජනපදයේ උතුරු කැරොලිනාවේ පිටත ඉවුරේ කේප් හැටෙරාස් සිට නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසින් දළ වශයෙන් නාවික සැතපුම් 578 (කිලෝමීටර  1,070; සැතපුම් 665) දුරින් පිහිටි අඩු-සාදන ගිනිකඳු සමූහයකි. එය ආසන්නතම භූමි ප්‍රමාණය වේ. එහි ඊළඟ ළඟම අසල්වැසියා වන්නේ කැනඩාවේ නෝවා ස්කොටියා කේප් සේබල් දූපත වන අතර එය බර්මියුඩාවට උතුරින් කිලෝමීටර 1,236 (සැතපුම් 768) කි. එය කියුබාවේ හවානා සිට උතුරු-ඊසාන දෙසින් කිලෝමීටර 1,759 (සැතපුම් 1,093), බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් වලට උතුරින් කිලෝමීටර 1,538 (සැතපුම් 956) සහ පුවර්ටෝ රිකෝවේ සැන් ජුවාන් සිට උතුරින් කිලෝමීටර 1,537.17 (සැතපුම් 955.15) දුරින් පිහිටා ඇත.

මෙම භූමිය දූපත් 181 කින් සමන්විත වන අතර මුළු භූමි ප්‍රමාණය කිලෝමීටර 53.3 (වර්ග සැතපුම් 20.6) කි. විශාලතම දූපත වන්නේ මේන් අයිලන්ඩ් (බර්මියුඩා ලෙසද හැඳින්වේ) ය. විශාල හා ජනාකීර්ණ දූපත් අටක් පාලම් මගින් සම්බන්ධ කර ඇත. භූමියේ වෙරළ තීරය කිලෝමීටර 103 (සැතපුම් 64) කි.

බර්මියුඩාව එහි නම ලබා දෙන්නේ බර්මියුඩා ත්‍රිකෝණයට වන අතර එය මුහුදු කලාපයක් වන අතර, පුරාවෘත්තයට අනුව, ගුවන් යානා සහ බෝට්ටු ගණනාවක් පැහැදිලි කළ නොහැකි හෝ අද්භූත තත්වයන් යටතේ අතුරුදහන් වී ඇත.

### ප්‍රධාන දර්ශන 
බර්මියුඩාවේ රෝස වැලි සහිත වෙරළ තීරයන් සහ පැහැදිලි, නිල් සාගර ජලය සංචාරකයින් අතර ජනප්‍රියයි. බර්මියුඩාවේ හෝටල් බොහොමයක් දිවයිනේ දකුණු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. එහි වෙරළ තීරයන්ට අමතරව, දර්ශන නැරඹීමේ ආකර්ෂණීය ස්ථාන ගණනාවක් තිබේ. ඓතිහාසික ශාන්ත ජෝර්ජ් යනු නම් කරන ලද ලෝක උරුම අඩවියකි. ස්කූබා කිමිදුම්කරුවන්ට සාපේක්ෂව නොගැඹුරු ජලයේ (සාමාන්‍යයෙන් අඩි 30-40 හෝ මීටර් 9-12 ගැඹුර) අසීමිත දෘශ්‍යතාවක් සහිතව, බොහෝ සුන්බුන් සහ කොරල් පර ගවේෂණය කළ හැකිය. අසල ඇති බොහෝ ගල්පර ස්නෝකර්ලර් මගින් වෙරළේ සිට, විශේෂයෙන් චර්ච් බොක්කෙහි පහසුවෙන් ප්‍රවේශ විය හැකිය.

බර්මියුඩාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය නරඹන්නන්ගේ ආකර්ෂණය වන්නේ රාජකීය නාවික තටාකාගාරය වන අතර එයට බර්මියුඩා ජාතික කෞතුකාගාරය ඇතුළත් වේ. අනෙකුත් ආකර්ෂණීය ස්ථාන අතර බර්මියුඩා මින්මැදුර, කෞතුකාගාරය සහ සත්වෝද්‍යානය, බර්මියුඩා දිය යට ගවේෂණ ආයතනය, උද්භිද උද්‍යාන සහ මාස්ටර්වර්ක්ස් බර්මියුඩා කලා කෞතුකාගාරය, ප්‍රදීපාගාර සහ ස්ටැලැක්ටයිට් සහ භූගත ලුණු ජල තටාක සහිත ක්‍රිස්ටල් ගුහා ඇතුළත් වේ. සමර්සෙට් පාලම ලොව කුඩාම ඇදගෙන යාමේ පාලම වන අතර අශ්වාරෝහක බොක්ක සහ වෝර්වික් ලෝන්ග් බොක්ක බර්මියුඩාවේ සුන්දර වෙරළ තීරයන් අතර වේ.

අනේවාසිකයින්ට දිවයිනේ මෝටර් රථ පැදවීම තහනම්ය. පොදු ප්‍රවාහනය සහ කුලී රථ තිබේ, නැතහොත් අමුත්තන්ට පුද්ගලික ප්‍රවාහනය ලෙස භාවිතා කිරීම සඳහා ස්කූටර් කුලියට ගත හැකිය. මෙම නැගීමේ ආරම්භක නැගීම මැද සිට අග ඉයෝසීන් දක්වා සිදු වූ අතර එය මුහුදු මට්ටමට වඩා පහළට බැස ගිය පසු අග ඔලිගොසීන් විසින් අවසන් කරන ලදී. මෙම නැගීම හා සම්බන්ධ ගිනිකඳු පාෂාණ වන්නේ තෝලෙයිටික් ලාවා සහ ආක්‍රමණශීලී ලැම්ප්‍රොෆයිර් තහඩු වන අතර ඒවා සාමාන්‍යයෙන් දූපත් කාබනේට් මතුපිටට වඩා මීටර් 50 (අඩි 160) ක් පහළින් ගිනිකඳු බිම් මහලක් සාදයි.

බර්මියුඩාවේ හුණුගල් කුඩා සමූහ ව්‍යාපාර සහිත ජෛව කැල්කරයිට් වලින් සමන්විත වේ. මුහුදු මට්ටමට ඉහළින් ඇති බර්මියුඩාවේ කොටස කාර්ස්ට් භූමි ප්‍රදේශයක් සහිත අයෝලියන් ක්‍රියාවලීන් මගින් තැන්පත් කරන ලද පාෂාණ වලින් සමන්විත වේ. මෙම ඉයෝලියන් ඇත්ත වශයෙන්ම ප්‍රදේශයේ වර්ගය වන අතර අන්තර් ග්ලැසියරකරණයන් අතරතුර සෑදී ඇත (එනම්, ප්‍රධාන වශයෙන් කැල්සියම්-ස්‍රාවය කරන ඇල්ගී මගින් සාදන ලද හුණුගල් තොප්පියේ ඉහළ මට්ටම්, මුහුදු කන්ද ජලයෙන් යට වූ විට අන්තර් ග්ලැසියරකරණයේදී තරංග ක්‍රියාකාරිත්වය මගින් වැලි බවට කැඩී ගිය අතර, මුහුදු කන්දේ මුදුන මුහුදු මට්ටමට වඩා ඉහළින් ඇති විට ග්ලැසියරකරණයේදී, එම වැලි කඳු වලට ගසාගෙන ගොස් හුණුගල් වැලි ගලකට ඒකාබද්ධ කරන ලදී), සහ රතු පැලියෝසෝල් වලින් බැඳී ඇත, භූසෝල් හෝ ටෙරා රොසාස් ලෙසද හැඳින්වේ, එය සහරා වායුගෝලීය දූවිලි පෙන්නුම් කරන අතර ග්ලැසියර අවධීන්හිදී සෑදීම පෙන්නුම් කරයි. ස්තරටිග්‍රැෆික් තීරුව ආරම්භ වන්නේ වල්සිංහැම් සැකැස්මෙන් වන අතර එය කාසල් හාබර් ජියෝසෝල්, පහළ සහ ඉහළ නගර කඳු සැකැස්ම, හාබර් පාර ජියෝසෝල්, ඕර්ඩ් පාර ජියෝසෝල්, බෙල්මොන්ට් සැකැස්ම, ෂෝර් හිල්ස් ජියෝසෝල්, රොකී බොක්ක සැකැස්ම සහ සවුත්හැම්ප්ටන් සැකැස්ම මගින් වෙන් කර ඇත. බර්මියුඩාවේ කිසිදා හිම, හිම හෝ කැටි කිරීමක් වාර්තා වී නොමැත. දෘඪතා කලාපය 11b/12a වේ. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, වාර්ෂික අවම උෂ්ණත්වය අපේක්ෂා කළ හැකි සීතලම අගය 10 °C (50 °F) පමණ වේ. එවැනි අක්ෂාංශයක් සඳහා මෙය ඉතා ඉහළ වන අතර ෆ්ලොරිඩා කීස් වලට වඩා අර්ධ කලාප ඉහළ අගයකි.

බර්මියුඩාවේ ගිම්හාන කාලයේ තාප දර්ශකය ඉහළ විය හැකි නමුත්, අගෝස්තු මැද භාගයේ උෂ්ණත්වය කලාතුරකින් 30 °C (86 °F) ඉක්මවයි. වාර්තා වූ ඉහළම උෂ්ණත්වය 1989 අගෝස්තු මාසයේදී 34 °C (93 °F) විය. බර්මියුඩාව අවට අත්ලාන්තික් සාගරයේ සාමාන්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය 22.8 °C (73.0 °F) වන අතර එය පෙබරවාරි මාසයේ 18.6 °C (65.5 °F) සිට අගෝස්තු මාසයේදී 28.2 °C (82.8 °F) දක්වා වේ.

බර්මියුඩාව ප්‍රධාන සංවර්ධන කලාපය තුළ පිහිටා ඇති අතර, බොහෝ විට බටහිර දෙසින් නැවත වක්‍ර වන සුළි කුණාටු වල මාර්ගයේ සෘජුවම පිහිටා ඇත, නමුත් ඒවා සාමාන්‍යයෙන් බර්මියුඩාවට ළඟා වන විට දුර්වල වීමට පටන් ගනී, එහි කුඩා ප්‍රමාණයෙන් අදහස් වන්නේ සෘජු සුළි කුණාටු-ශක්තිමත් ගොඩබිම් කඩා වැටීම් දුර්ලභ බවයි. දශක තුනකට පසු පළමු වරට එසේ සිදු වූ එමිලි සුළි කුණාටුව 1987 දී අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව බර්මියුඩාවට පහර දුන් විටය. බර්මියුඩාවට සැලකිය යුතු හානියක් සිදු කළ මෑත කාලීන සුළි කුණාටු වූයේ 2014 ඔක්තෝබර් 18 වන දින 2 වන කාණ්ඩයේ ගොන්සාලෝ සුළි කුණාටුව සහ 2016 ඔක්තෝබර් 14 වන දින 3 වන කාණ්ඩයේ නිකොල් සුළි කුණාටුව වන අතර, ඒ දෙකම දිවයිනට සෘජුවම බලපෑවේය. 2 වන කාණ්ඩයේ පෝලෙට් සුළි කුණාටුව 2020 දී දිවයිනට සෘජුවම බලපෑවේය. ඊට පෙර, 2003 සැප්තැම්බර් 5 වන දින ෆේබියන් සුළි කුණාටුව බර්මියුඩාවට සෘජුවම පහර දුන් අවසාන ප්‍රධාන සුළි කුණාටුව වූ අතර එහි සුළං වේගය පැයට සැතපුම් 120 (පැයට කිලෝමීටර 190), 3 වන කාණ්ඩයට වඩා වැඩි විය. 2024 අගෝස්තු 17 වන දින දුර්වල වන 1 වන කාණ්ඩයේ කුණාටුවක් ලෙස අර්නස්ටෝ සුළි කුණාටුව දිවයිනට සෘජුවම පහර දුන් මෑත කාලීන නිවර්තන සුළි කුණාටුවයි.

ගංගා හෝ මිරිදිය විල් නොමැති බැවින්, මිරිදිය ජලයේ එකම ප්‍රභවය වර්ෂාපතනය වන අතර එය වහලවල් සහ ජල පෝෂක ප්‍රදේශ මත එකතු වේ (හෝ භූගත කාච වලින් ලබා ගනී) සහ ටැංකිවල ගබඩා වේ. සෑම නිවසකම සාමාන්‍යයෙන් අවම වශයෙන් මෙම ටැංකි වලින් එකක්වත් එහි අත්තිවාරමේ කොටසක් සාදයි. නීතියට අනුව, සෑම නිවසකම වහලයෙන් නල මාර්ගයෙන් වැසි ජලය එක්රැස් කළ යුතුය. සාමාන්‍ය මාසික වර්ෂාපතනය ඔක්තෝබර් මාසයේ ඉහළම අගය වන අතර එය අඟල් 6 (මි.මී. 150) ට වඩා වැඩි වන අතර අප්‍රේල් සහ මැයි මාසවල අඩුම අගය වේ.

බර්මියුඩාවේ ජෛව ධාරිතාවට ප්‍රවේශය ලෝක සාමාන්‍යයට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. 2016 දී, බර්මියුඩාවේ තම භූමිය තුළ එක් පුද්ගලයෙකුට ජෛව ධාරිතාව ගෝලීය හෙක්ටයාර 0.14 ක් ක් වූ අතර එය ලෝක සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට ගෝලීය හෙක්ටයාර 1.6 ට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. 2016 දී බර්මියුඩාව පුද්ගලයෙකුට ජෛව ධාරිතාව ගෝලීය හෙක්ටයාර 7.5 ක් භාවිතා කළේය - ඔවුන්ගේ පරිභෝජනයේ පාරිසරික අඩිපාර. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන් බර්මියුඩාවේ අඩංගු ප්‍රමාණයට වඩා බොහෝ ජෛව ධාරිතාව භාවිතා කරන බවයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, බර්මියුඩාවේ ජෛව ධාරිතාව හිඟයක් පවතී. වනාන්තර ආවරණය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 20% ක් පමණ වන අතර එය 2020 දී වනාන්තර හෙක්ටයාර 1,000 (හෙක්ටයාර) ට සමාන වන අතර එය 1990 සිට නොවෙනස්ව පැවතුනි.

දිවයිනේ වත්මන් සනාල ශාක විශේෂ 1,000 න් 165 ක් පමණක් ස්වදේශික ලෙස සැලකේ; එම නාමයෙන් හඳුන්වන දේවදාර ශාක විශේෂ ඇතුළුව ඒවායින් පහළොවක් ආවේණික වේ. බර්මියුඩාවේ නිවර්තන දේශගුණය පදිංචිකරුවන්ට දිවයිනට ස්වදේශික නොවන ගස් හා ශාක විශේෂ රාශියක් හඳුන්වා දීමට ඉඩ සැලසීය. අද වන විට, තල් ගස්, පලතුරු ගස් සහ කෙසෙල් වර්ග බොහොමයක් බර්මියුඩාවේ වැඩෙන නමුත්, වගා කරන ලද පොල් ගස් ස්වදේශික නොවන ලෙස සලකනු ලබන අතර ඒවා ඉවත් කළ හැකිය. රටෙහි බර්මියුඩා උපනිවර්තන කේතුධර වනාන්තර භූමිෂ්ඨ පරිසර කලාපය අඩංගු වේ.

බර්මියුඩාවේ සිටින එකම දේශීය ක්ෂීරපායින් වවුලන් විශේෂ පහක් වන අතර, ඒ සියල්ල නැගෙනහිර එක්සත් ජනපදයේ ද දක්නට ලැබේ: රිදී හිසකෙස් ඇති වවුලා ලැසියොනික්ටරිස් නොක්ටිවාගන්ස්, නැගෙනහිර රතු වවුලා ලැසියුරස් බොරියාලිස්, හොරි වවුලා ලැසියුරස් සිනෙරියස්, සෙමිනෝල් වවුලා ලැසියුරස් සෙමිනොලස් සහ ත්‍රිවර්ණ වවුලා පෙරිමියෝටිස් උපෆ්ලේවස්. බර්මියුඩාවේ අනෙකුත් බහුලව දන්නා සත්ත්ව විශේෂ අතරට එහි ජාතික පක්ෂියා වන බර්මියුඩා පෙට්‍රල් හෝ කැහෝ ඇතුළත් වන අතර එය 1620 ගණන්වල සිට වඳ වී ගොස් ඇතැයි සිතීමෙන් පසු 1951 දී නැවත සොයා ගන්නා ලදී. ලාසරුස් විශේෂයක උදාහරණයක් ලෙස කැහෝ වැදගත් වේ, එබැවින් එහි වාසස්ථාන ප්‍රදේශ ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම ඇතුළුව එය ආරක්ෂා කිරීමට රජයට වැඩසටහනක් ඇත. තවත් ප්‍රසිද්ධ විශේෂයකට සුදු වලිග සහිත නිවර්තන කුරුල්ලා ඇතුළත් වේ, එය දේශීයව දිගු වලිගය ලෙස හැඳින්වේ. මෙම පක්ෂීන් පෙබරවාරි සිට මාර්තු දක්වා කාලය තුළ බෝ කිරීම සඳහා රට අභ්‍යන්තරයට පැමිණෙන අතර බර්මියුඩියානුවන්ගේ පැමිණෙන වසන්තයේ පළමු ලකුණ වේ.

බර්මියුඩා පාෂාණ කටුස්සා (හෝ බර්මියුඩා පාෂාණ හම්) බර්මියුඩාවේ එකම ස්වදේශික පක්ෂි නොවන ගොඩබිම් පෘෂ්ඨවංශිකයා ලෙස බොහෝ කලක සිට සැලකේ, එහි වෙරළ තීරයේ බිත්තර දමන සමුද්‍ර කැස්බෑවන් වට්ටම් කරයි. කෙසේ වෙතත්, විද්‍යාඥයින් මෑතකදී ජානමය DNA අධ්‍යයනයන් හරහා සොයාගෙන ඇත්තේ, කලින් දූපත් සමූහයට හඳුන්වා දී ඇතැයි සැලකූ දියමන්ති බැක් ටෙරපින් නම් කැස්බෑ විශේෂයක් ඇත්ත වශයෙන්ම මිනිසුන්ගේ පැමිණීමට පෙර සිටම පැවත එන බවයි.

බර්මියුඩාවේ මී මැසි විශේෂ තුනක් පමණක් වාර්තා වී ඇත. බටහිර මී මැස්සන් ඇපිස් මෙලිෆෙරා 1616 දී පමණ ඉංග්‍රීසි ජනපදිකයන් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද අතර, එය දිවයිනේ මීමැසි පාලනයේ සංස්කෘතික වැදගත්කමේ ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. දෙවන විශේෂයක් වන දහඩිය මී මැස්සන් වන ලැසියොග්ලොසම් සෙමිවිරිඩි අවසන් වරට වාර්තා වූයේ 1922 දී ය. මෑත කාලීන DNA විශ්ලේෂණයෙන් හෙළි වී ඇත්තේ බර්මියුඩාවේ කොළ කපන මී මැස්සන් මෙගාචයිල් ප්‍රූයිනා එක්සත් ජනපදයේ එම්. ප්‍රූයිනා ජනගහනයෙන් වෙනස් වූ අද්විතීය පරිණාමීය පෙළපතක් නියෝජනය කරන බවයි.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම්