open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
රොනී ද මැල්

**රොනල්ඩ් ජෝසප් ගොඩ්ෆ්‍රි ද මැල්**, CCS (ඉංග්‍රීසි: Ronald Joseph Godfrey de Mel ) (*Ronnie de Mel* *රොනී ද මැල්* ලෙසින් හැඳින්වුනු) යනු  ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු, සිවිල් සේවකයෙකු සහ හිටපු ජනාධිපතිවරයාගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක වරයෙක් විය. 1977 සිට  1988 දක්වා, ඔහු, මුදල් කටයුතු පිළිබඳ කැබිනට් අමාත්‍යවරයා වූ අතර නිදහස් වෙළෙඳ ආර්ථිකය ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වාදීමේ පුරෝගාමියා විය. 2004 දක්වා, ඔහු,  මාතර දිස්ත්‍රික්කයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් විය. 

## මුල් දිවිය සහ අධ්‍යාපනය 
ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ,  ගල්කිස්සේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් වන අතර  ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලැබීය. 

සම්භාවනීය ලංකා සිවිල් සේවයට (CCS) බැඳුනු හෙතෙම විවිධ තානාත්තර දැරීමෙන් පසු විශ්‍රාම වෑමෙන් අනතුරුව දේශපාලනයට අවතීර්ණ විය.

## දේශපාලන දිවිය
ජනාධිපති  ජේ. ආර්.ජයවර්ධනගේ නායකත්වය හා මග පෙන්වීම යටතේ, ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් යුගයක මුල් තැන ගැනීමට රොනී ද මැල් සමත් විය. "නිදහස් වෙළෙඳ ආර්ථිකය නොවන්නට, අප තවමත් අඟහිඟකම් වලින් පෙළෙමින්, පෝලිම් වලට එක් වෙමින්, වර්තමානයේ උතුරු කොරියාව මෙන් දුෂ්කරතාවයෙන් පෙළෙමින් සිටිනු ඇත. මෙම රට සශ්‍රීකව සංවර්ධනය වූයේ මෙම විපර්යාසය නිසාමය."  වික්ටෝරියා, රණ්දෙනිගල, කොත්මලේ, වරාය, මහා මාර්ග, නිවාස සහ නිදහස් වෙළෙඳ කලාප වැනි ව්‍යාපෘති සඳහා  මුදල් සොයාගැනීමට හේ මුල් වී ක්‍රියා කළේය.  83 ජූලි කලබල සංසිඳුවීමටද ඇමතිතුමා ඉමහත් පරිශ්‍රමයක් දැරීය.
## පෞද්ගලික දිවිය
ඔහු විවාහ වූයේ, ශ්‍රීමත්  ලියෝ ප්‍රනාන්දුගේ දියණිය වූ මල්ලිකා ලක්ෂ්මී ද මැල් විවාහයට පෙර ප්‍රනාන්දු හා සමගය.

### මරණය
රොනී ද මැල් 2024 පෙබරවාරි 27 වැනි දින අභාවප්‍රාප්ත විය. මිය යන විට ඔහු 98 වැනි වියේ පසුවිය.

## මෙයද බලන්න
* ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1975 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 8වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 10වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 11වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකා විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධිධරයෝ
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධිධරයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල සිවිල් සේවකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ ආදි සිසුහු
ප්‍රවර්ගය:ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් ආදි සිසුවෝ
පිටවල පතන

**පිටවල පතන** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නකල්ස් රක්ෂිත වනාන්තරයට අයත් පතනකි. ජෛව විවිධත්වය අතින් පොහොසත් ස්ථානයකි.
චීන දින දර්ශනය

**චීන දින දර්ශනය** යනු,  චන්ද්‍ර දින දසුනක ලක්ෂණ හා  සූර්ය දින දසුනක ලක්ෂණ අඩංගු කොට ගත් චන්ද්‍ර සූර්ය දින දසුනකි.

චීන ජාතිකයන්ගේ සහ බොහොමයක් අග්නිදිග ආසියාවේ ජාතීන්ගේ සාම්ප්‍රදායික දිනදසුන  **චීන දිනදසුන** ලෙස හැඳන්වේ. මෙ දින දසුන සූර්ය දිනදසුන සහ චන්ද්‍ර දින දසුන එක්කර සෑදූ දින දසුනකි.
## ව්‍යුහය
### දින
දිනයක් මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට මධ්‍යම රාත්‍රිය දක්වා වෙයි.

### සුමාන
සුමාන වර්ග කීපයක් ඇත.

### මාස
අමාවක දිනයේ ඇරඹී අව තුදුස්වක දිනයෙන් අවසන්වේ.

### අවුරුද්දු වර්ග
#### සූර්ය අවුරුද්ද
#### (සාමාන්‍ය) අවුරුද්ද
## සැමරුම් දින
## ආශ්‍රිත ලිපි 
* Chinese calendar correspondence table
* Chinese culture
* Chinese numerals
* East Asian age reckoning
* Guo Shoujing, an astronomer tasked with calendar reform during the 13th century
* Horology
* List of festivals in China
* List of festivals in Asia
* Public holidays in China
* Traditional Chinese timekeeping
* Chinese era name
* Metonic cycle of 19 years is used to reckon leap years with intercalary months in the Hebrew and Babylonian calendars

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
; Calendars
* Chinese months
* Gregorian-Lunar calendar years (1901–2100)
* Chinese calendar and holidays
* Chinese calendar with Auspicious Events
* Chinese Calendar Online

; Calendar conversion
* 2000-year Chinese-Western calendar converter From 1 CE to 2100 CE. Useful for historical studies. To use, put the western year 年 month 月day 日in the bottom row and click on 執行.
* Western-Chinese calendar converter

; Rules
* Mathematics of the Chinese Calendar
* The Structure of the Chinese Calendar

ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර සූර්ය දින දසුන්

ප්‍රවර්ගය:චීන දිනදසුන
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර සූර්ය දිනදසුන්
1947

__NOTOC__
**1947** වසර (**MCMXLVII**) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දර්ශනය ප්‍රකාර  බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දර්ශනය පෙන්වනු ඇත) වෙයි.
ක්වොංබුක්ජයිල්

වාර්ෂිකව අගෝස්තු 15 දිනදී සැමරෙන **ක්වොංබුක්ජයිල්** යනු, (ශබ්දාර්ථය "ආලෝකය ප්‍රතිෂ්ඨාපන දිනය") දකුණු කොරියාවේ රජයේ නිවාඩු දිනයන් අතුරින් එකකි.  කොරියාව යටත්විජිත පාලනයෙන් මුදාගත්,  ජපානය පරදා ජයගත් දිනය එදිනදී සැමරෙයි. දකුණු කොරියානු රජය පිහිටුවන ලද්දේ එයින් වසර තුනකට පසුව, 1948, අගෝස්තු 15 දිනදී,   සිංමං රී  දකුණු කොරියාව් පළමු ජනාධිපති ලෙසින් දිවුරුම් දීමත් සමගවන අතර,  *ක්වොංබුක්ජයිල්* රජයේ නිවාඩු දිනයක් වශයෙන් නිල වශයෙන් නියම කෙරුණේ 1949,  ඔක්තොම්බර් 1 දිනදීය.

## ආශ්‍රිත
1945

**1945** වසර (**MCMXLV**) යනු ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.

## මූලාශ්‍ර
ඇවෙක්සුම් අගය

සම්භාවිතා සිද්ධාන්තයේ, **ඇවෙක්සුම් අගය** (හෝ **ඇවෙක්සුම**, **ගණිතමය ඇවෙක්සුම**, **EV**, **මධ්‍යන්‍යය**, හෝ **පළමු ඝූර්ණය**) යනුවෙන් අදහස් වන්නේ, ප්‍රතිභානාකාරයට, කිසිවෙකු විසින් සසම්භාවී විචල්‍යය ක්‍රියාවලියක්  අනන්ත වාර සංඛ්‍යාවක් සිදු කොට ලැබෙන අගයයන්ගේ සාමාන්‍යය ලබා ගත හැකි නම්, එවිට ඔහු විසින්   සසම්භාවී විචල්‍යයක  "අපේක්ෂා කරන" අගයය වෙයි.
ලෝක ළමා දිනය

ගෝලීය ලෙසින් ළමයින්ට ගරු කරනු වස්, ලෝකයේ විවිධ ස්ථානයන්හී **ලෝක ළමා දිනය** සැමරුම සඳහා විවිධ දිනයන් භාවිතා කෙරෙයි. මෙසේ දිනයක් වෙන් කළ යුතු යැයි මුලින්ම ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ, 1925දී පැවැත්වුනු ළමුන්ගේ සුබ-සාධනය පිළිබඳ ලෝක සමුළුවෙහිදී වන අතර, 1954 දී  තීරණය වුනේ විශ්ව වශයෙන් "සුදුසු" දිනයක් තෝරාගත යුතු බවයි.   ගෝලිය වශයෙන් විවිධ ප්‍රභේද්‍යයන් පවතින අතර, එයින් ප්‍රධාන තැනක් ගන්නේ,  එක්සත් ජාතීන්ගේ නිර්දේශය මත, නොවැම්බර් 20 දින සැමරෙන **විශ්ව ළමා දිනය** වෙයි. 

## විශ්ව ළමා දිනය
විශ්ව ළමා දින වාර්ෂිකව නොවැම්බර් 20 දිනදී පැවැත්වෙයි.1954දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු මෙම දිනය, සංස්ථාපනය කිරීමේ අරමුණ වූයේ, පළමුව ළමුන් අතර අන්‍යොන්‍ය  හුවමාරුව සහ අවබෝධය දියුණු කර ලීම සඳහාත්, දෙවනුව ලෝකයේ ළමුන්ගේ ප්‍රයෝජනය සහ සුබසාධනය සඳහා අනුග්‍රහය දක්වන ක්‍රියාමාර්ග ඇරඹීම සඳහා දිනයක් වෙන් කරන මෙන් සියළු රටවල් උනන්දු කිරීම සඳහාය.
## ලොව වටා සැමරුම් දින
ළමා දිනය සමරන නිල දිනය රටින් රටට වෙනස් වේ.

පැරණි සෝවියට් සංගමයේ ප්‍රාන්තවල (ආර්මේනියාව, අසර්බයිජානය, බෙලරුස්, එස්තෝනියාව, ජෝර්ජියාව, කසකස්තානය, කිර්ගිස්තානය, ලැට්වියාව, ලිතුවේනියාව, මෝල්ඩෝවා, රුසියාව, ටජිකිස්තානය, ටර්ක්මෙනිස්තානය, යුක්රේනය, උස්බෙකිස්තානය ඇතුළුව) ළමා දිනය ජුනි 1 දින සමරනු ලබන අතර අනෙකුත් පැරණි හෝ වත්මන් කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යයන් (ඇල්බේනියාව, ඇන්ගෝලා, බෙනින්, බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා, බල්ගේරියාව, කාම්බෝජය, ක්‍රොඒෂියාව, කියුබාව, චෙක් ජනරජය, ස්ලෝවැකියාව, ඉතියෝපියාව, නැගෙනහිර ජර්මනිය, කොසෝවෝ, ලාඕසය, මොන්ගෝලියාව, මොන්ටිනිග්‍රෝ, මොසැම්බික්, චීනය, උතුරු මැසිඩෝනියාව, පෝලන්තය, පෘතුගාලය, රුමේනියාව, සර්බියාව, ස්ලෝවේනියාව, ටැන්සානියාව, වියට්නාමය සහ යේමනය, සහ එහි සෝවියට් යුදෙව් ජනගහනය සංක්‍රමණය වීම හේතුවෙන් ඊශ්‍රායලයේ අඩු ප්‍රමාණයකි). මෙයට USSR වෙතින් නිදහස ලැබූ, යුගෝස්ලාවියා සම්මේලනය මෙන්ම චෙකොස්ලෝවැකියාව සහ ඉතියෝපියාව වැනි රාජ්‍යන්ද එදිනම සමරයි.

පහත කොටසේ වැදගත් සැමරුම් දින කිහිපයක් අනුපිළිවෙලින් දක්වයි.

## මූලාශ්‍ර
පියර් ජැන්සන්

150 px|right|ජූල් ජැන්සන්
[thumb|200px|right|[ම්‍යුඩොං නිරික්ෂණාගාරයෙහි සිට ජැන්සන් විසින් ලබාගත්, රොනා සහ ක්‍රෙබ්ස්ගේ *ලා ෆ්‍රොංස්* වායුව පිරවූ අහස් නැවෙහි ඡායාරූපයක් (1885)]]
[right|120px|thumb|[ජෝන්-ජැක් එනෙර් විසින් නිර්මිත ජෙන්සන්ගේ ආලේඛ්‍ය චිත්‍රයක්]]
සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රංශ භාෂාවෙන් **ජූල් ජැන්සන්** ලෙසින් හැඳින්වෙන, **පියර් ජූල් සීසර් ජැන්සන්** (22 පෙබරවාරි 1824 &ndash; 23 දෙසැම්බර් 1907) යනු,  හීලියම් වායුව සොයාගැනීම පිළිබඳ ගෞරවය, ඉංග්‍රීසි විද්‍යාඥ ජෝසප් නෝර්මන් ලෝකියර් හා සමගින් හවුලේ හිමි, ප්‍රංශ තාරකා විද්‍යාඥයෙකි.
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාඥයෝ
වර්ණගෝලය

thumb|right|H-ඇල්ෆා පෙරහනක් සහිත දුරදක්නයකින් හිරු නිරික්ෂණය කළ අයුරු
thumb|right|රූපය1. තුනී ආන්තරික ප්‍රදේශය සහ පහළ ප්‍රකාශ ගෝලය (තද තැඹිලි) අතරවූ වර්ණගෝලයෙහි උෂ්ණත්වය (ඝණ වක්‍රය) සහ ඝණත්වය (තිත් වක්‍රය), ස්කයිලැබ් විසින් මණින ලදි.
[thumb|right|[1999, අගෝස්තු 11, දින සිදුවූ සූර්ය ග්‍රහණය|1999 සූර්ය ග්‍රහණය තුලදී  ලුක් වයාටුවර් විසින් ලබා ගත් ඡායාරූපය]]
**වර්ණගෝලය** යනු,  සූර්යයාගේ  වායුගෝලයේ ප්‍රධාන ස්ථරයන් තුනෙන් දෙවැන්න වන අතර, දළ වශයෙන් කිලෝමීටර 2,000 ක ගැඹුරකින් යුතු වෙයි. එය පවතින්නේ  ප්‍රකාශ ගෝලයට ඉහලින් සහ සෞර ආන්තරික ප්‍රදේශයට පහළිනි.
පිටිසර

නාගරීකරණය නොවූ මිනිස් ජනාවාස ඇති ප්‍රදේශ **පිටිසර** ලෙස හැඳින්වේ. විවිධ රටවල් *පිටිසර* යන්න අර්ථ දක්වා ඇති ආකාර විවිධ වේ. පොදුවේ ගත්කල පිටිසර පහත ලක්‍ෂණ වලින් යුක්තවේ.

* අඩු ජන ඝණත්වය
* උස් ගොඩනැගිලි නොමැතිවීම / අවම වීම
* (බොහොවිට) කෘෂිකාර්මික ජීවනෝපාය

ප්‍රවර්ගය:පිටිසර
ගුණ්ටූර්

**ගුණ්ටූර්** (මහා ගුණ්ටූර්) යනු,  ඉන්දියාවේ, ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ, බෙංගාල බොක්කට  උතුරින් හා බටහිරින් පිහිටි නගරයක් සහ නාගරික සංයුක්ත මණ්ඩලයකි.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි 
* Guntur Municipal Corporation

ප්‍රවර්ගය:ගුන්තූර්

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
මන්ත්‍රී

මහජන නියෝජිත මණ්ඩලයකට ඍජු හෝ වක්‍රව මහජන චන්දයෙන් පත්ව සිටින මහජන නියෝජිතයෝ මන්ත්‍රී ලෙස හැඳින්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී

ප්‍රවර්ගය:මන්ත්‍රීවරු
ඔස්ට්‍රේලියානු ඉංග්‍රීසි

ඔස්ට්‍රේලියා භාවිතා කරන ඉංග්‍රීසි බස **ඔස්ට්‍රේලියානු ඉංග්‍රීසි** නම් වේ. මෙය ඉංග්‍රීසි බසේ ප්‍රධාන උප භාෂාවකි.

ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි භාෂාව
ප්‍රවර්ගය:ඔස්ට්‍රේලියා
1868, අගෝස්තු 18 සූර්ය ග්‍රහණය

1868, අගෝස්තු 18 දිනදී, පූර්ණ සූර්ය ග්‍රහණයක් සිදු විය.
ජාතක පාළි

බෞද්ධ පද්‍ය කෘතියකි. ත්‍රිපිටකයේ ඛුද්ධක නිකායට අයත් කොට ඇත. අටුවාඡචරීන්ගේ නිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ.

## ආගමික අගය
## ධර්මය අනුව අගය
## සාහිත්‍යමය අගය
## ආශ්‍රිත ලිපි
* ජාතකට්ඨකථා

ප්‍රවර්ගය:ඛුද්දක නිකාය
ලොං ටං සටන

වියට්නාම යුද්ධය අතරතුර **ලොං ටං සටන** (18 අගෝස්තු 1966) සිදු වූයේ,  දකුණු වියට්නාමයේ ෆුවොක් ටයි පළාතේ, ලොං ටං ගම්මානය අසබඩදීය .
1966

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
යුරොපියන්ස් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම (ලංකාව)

**යුරොපියන්ස් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම** යනු, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව පදනම් කර ගෙන තිබූ සහ යටත්ජිජිතවාදී නිලධාරින්ගෙන් සමන්විතවූ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමකි.  සංචාරක මාලිබන් ක්‍රිකට් සමාජ කණ්ඩායමට එරෙහිව, 1927 ජනවාරි මාසයේදී එය එක්  පළමු-පෙළ තරගයක් ක්‍රීඩා කළේය.  කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජ ක්‍රීඩාංගනයෙහි ක්‍රීඩා කෙරුණු මෙම තරගය, ජය පරාජයකින් තොරව අවසන් විය.  

## ලකුණු පුවරුව
## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*යුරොපියන්ස් (සිලෝන්) CricketArchive හී

ප්‍රවර්ගය:පෙර තිබූ පළමු-පෙළ ක්‍රිකට් සමාජ
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ ක්‍රීඩා සමාජ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම්
කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජ ක්‍රීඩාංගනය

**කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජ ක්‍රීඩාංගනය** (CCCG; ) යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ, පිහිටි බහු-කාර්ය ක්‍රීඩාංගනයකි .
දෑකැත්ත සහ මිටිය

**දෑකැත්ත සහ මිටිය** (☭) සමාජවාදයේ ලාංඡනයයි.

ප්‍රවර්ගය:සමාජවාදය
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන ලාංඡන
උසස්කිරීම සහ පහත හෙලීම

ක්‍රීඩා ලීග්වල කණ්ඩායම් සම්බන්ධ ක්‍රියාවලියකි.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
දීඝ නිකාය

ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අයත් කොටසකි. මෙහි සූත්‍ර 34ක් වේ. බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සමකාලීන දාර්ශනිකයන්ගේ මත පිළිබඳ විස්තර අඩංගු වන්නේ ද ‍ දීඝ නිකායේය.

සුත්‍ර නම් වශයෙන් මෙසේවේ. (ඉදිරියෙන් වරහන්තුල වෙනම දක්වා නැති සියළු සූත්‍ර බුද්ධ භාෂිතවේ)

## අන්තර්ගතය
මැණික් පැළදීම

## **මැණික් පැළදීම**

gem2.jpg

උපන් දිනයට අදාලව,උපන් මාසයට අදාලව,නමේ මුලකුරට අදාලව,වැනි ප්රාථථමික ක්ර්මවේදයන්ට ද ,විවිධශාස්ත්රාෙනුකූල ක්රඅම වේදයන්ට අනුවද තම උවමානවන් ඉටුකරගනු වස් මැණික් පැලදීම සිදුකරනලදි
මැණික් පැලදීම වනාහී ඈත අතීතයේ සිටම මිනිසුන් තමාගේ විවිධ කටයුතු පහසු කරගනුවස් විවිධ ශාස්ත්රප,ක්රයමෝපායයන් භාවිතා කරමින් සිදුකරන ලද විශ්වශක්තීයීය කටයුත්තකි. ක්රි‍:පූ:40වන ශතවර්ශයටත් පෙර සිටම පෙර අපර දෙදිග  ජනතව මැණික් පැළදීමේ කලාව තම සුඛ විහරණයටයොදා ගෙන ඇත.මැණික් පැලදීම උදෙසා විවිධ ප්රකයෝග සම්පත් මගින් ලබාගන්නාවූ විශ්ලේශනාත්මක තොරතුරැ පදනම් කරගනී ඒ අතරින් ඉතාමත්ම සුලභ,මෙන්ම ඉතාමත්ම වැදගත් ප්රගයෝග සම්පත්තිය ලෙස සැලකිය හැකි වනුයේ"ජ්යෝ,තීෂ්ය "ආශ්ර‍යෙන් ගොඩ  නැගී ඇති ප්ර‍ත්යටක්ෂ ක්ර ම වේද වේ. තුන් දොස් කිපීමෙන්  සර්වාංගයෙහි ඇතිවන්නාවු ලෙඩ රෝග උදෙසා,නිදන් ගත ලෙඩ රෝග  උදෙසා, සර්පාදීන්ගේ විෂ හරණය උදෙසා, චිකිත්සක ක්රරම වේදයක් ලෙසටද,ආර්ථික, සමාජීයීය  හා  අධ්යාදත්මික දියුණුව හා නොපෙනෙන බලවේග වලින් ඇති වන්නාවූ විවිධාකාර වූ දෝෂයන්ගෙන් මිදීම උදෙසාද, යුධ කටයුතු වලදී සතුරන්ගේ දර්ශණ පථය විසිරවනු සදහාද,මෘත ශරීර ස්වාභාවිකත්වයෙන් මුදවා මමි ලෙස සංරක්ෂණය කිරීම....ආදී විශාල කටයුතු සමුදායක් උදෙසා මෙම විශිෂ්ඨ  ඛනිජය මෙවලමක් ලෙස භාවිතා කර අතිබවට සක්ෂි හා තොරතුරු පවතී….විවිධ කටයුතු උදෙසා විධාකාර අයුරින් මැණික් භාවිතයට ගත හැක.ඒ සදහා විශේෂිතවූ දැනුමක් ද අවශ්යෙ බව දත යුතුය.
මැණික් පැලදීම පිලිබදව කථා කිරීමට ප්රමථම මැණික්වල සම්භවය හා මැණික් පිලිබදව මූලික කරුනු කෙරෙහි යම් අවධානයක් යොමුකල යුතුය. භූ මාතවගේ ගර්භයේ වර්ෂ මිලියන ගණන් වලින් රසායනික, භෞතික...ආදී ක්රිභයාවලීන්ට..නතුව මැණික් උපදී.මේ සියල්ලටම මූලාරම්භකයා වනුයේ විශ්වයේ ශක්ති ජනකයා වන සූර්යාමමයි.ඊට ආනුෂංගිකවප්රනධාන ලෙස චන්ද්රණයාගේ විචල්ය.තාවයන්ද නැකත් තරු පංතිවල විචල්යමතාවයන්ද,ග්රෂහ මංඩලයේ චලිතයන්ද ..ආදී විචල්ය්තවයන්ද භූම්යේද, සකල විශ්ව ධාතුවේද ජනක කර්තව්යියන්ගේ උත්පාදයන්ට බලපාන්නාවූසියලූම භෞතික වූ ද රසායනික වූද ධර්මතාවයෝ මාණික්ය  උපත කෙරෙහිද බලපවත්වනු ලබයි
නවීන විද්යාාඥමතය වනුයේ භූගතව හා පොලොව මතුපිට හටගන්නා වූ ගිනිකදු වලින් නිකුත් කෙරෙන ලාවා, පොලොව අභ්යයන්තරයේදී විවිධ ප්රහදේශ තුලින් ගමන් කිරීමේදී සිසිල්ව ඝනීභවනය වී විවිධ රසායනික ,භෞතික,විපර්යාසයන්ට ලක්වූ ඒම ලාවා තරලයන් මැණික් බවට පත්වන බවයි.රසායනික මූල ද්ර්ව්යවයන් ප්ර්භේදයන් ලෙස වෙන් කල හොත් ප්රනධාන වශයෙන් මූල ද්රලව්ය යන්    105කි තව අංශු මාත්රව මූල ද්රයව්යභයන් 3  (අභ්යාාවකාශ වස්තූන් පොළවට පතිත වීමෙන්   ඇති  වුයේ යැයි පරීක්ෂණ වලින් නිගමන වලට එලැඹී ඇති) 03ක් හෝ04කි.එනමුදු මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති සියලු මූලද්රශව්ය වල එකතුව105කට වැඩිනොවේ.මැණික් යනු හුදු පාෂාණයක්ම නොවේ.විශේෂිත මූල න්ය්ෂ්ටියක් මගින්ම නිර්මානිත තත්වයකි.  මෙම තත්වය නිර්මාණය උදෙසා මූලද්රෂව්ය  105න් 90-102ක් අතර ප්රදමාණයක් ඉවහල් වන බව පරීක්ෂණ වලින් තහවුරු වී ඇත ප්රසධාන ලෙසමයකඩ(Fe),ඇලුමිනියම්( Al),අම්ලකරවායුව( O2),කාබන්(C),කැල්සියම්( Ca)මැග්නීසියම්( Mg),තඹ(Cu),...ආදී මූල ද්රමව්ය( මූලික වේ. ප්රාOග් කේම්බ්රීCජ පාෂාණය මත හා එමගින් ඇති වන පීඩනයන් සමග අදාල මූලද්රලව්යම එකට ගැටීමත් සමග,හෝ එකට එකතු වීමත් සමග මෙම අගනා පාෂණ හෙවත් මැණික් බිහිවනු ඇත.-ජගත් කුමාර-
ඛුද්දක නිකාය

**ඛුද්දක නිකාය** බොහෝ කොටම ශ්‍රාවක භාෂිත අඩංගු කොට සම්පාදනය කර ඇති පශ්චාත් සූත්‍ර ඇතුළත් බෞද්ධ කෘතියකි.  සමහර සම්ප්‍රදායන්ගේ පමණක් ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අතුළත්කොට ඇත. ඒ අතර උදාන, සුත්ත නිපාත, ධම්මපද වැනි මුල්කාලීන සූත්‍ර ද අඩංගු ය.

## ශෛලිය
සියල්ලම පාහේ පද්‍ය ශෛලියෙන් රචිතය.

## අයත් ග්‍රන්ථ
මෙම නිකායට ‍ග්‍රන්ථ 15 ක් අයත් වේ.

:1. ඛුද්දක පාඨය - මෙහි කොටස් 9කි.
:2. ධම්මපද - මෙය බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ප්‍රසිද්ධම හා ජනප්‍රියම ග්‍රන්ථයයි. ගාථා 423 මෙහි ඇතුලත් වන අතර ඒවා වර්ග 26කට බෙදා ඇත.
:3. උදාන පාළි - මෙහි වර්ග 8ක් ඇත.
:4. ඉතිවුක්තක
:5. සුත්ත නිපාතය - මෙයද බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ප්‍රසිද්ධ ග්‍රන්ථයකි. මෙයට වර්ග 5ක් හා සූත්‍ර 72ක් ඇතුලත්ය. මුලු ග්‍රන්තයම ගාථා ස්වරූපයෙන් දක්වා ඇත.
:6. විමානවත්ථු - බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඇති දිව්‍ය ලෝක පිළිබඳ සවිස්තරව සඳහන්ව ඇත්තේ මෙහිය.
:7. පේතවත්ථු (පේථ වත්ථු) - අපාය සහ ප්රේත ලෝක පිළිබඳ සවිස්තරව සඳහන්ව ඇත්තේ මෙම ග්‍රන්ථයේය.
:8. ථේර ගාථා - භික්ෂූන් සිය ජීවිත තොරතුරු ගැන ප්‍රකාශ කරන ලද විස්තර ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ මෙම ග්‍රන්ථයේය. මෙගි ගාථා 1279ක් ඇතුලත් වේ.
:9. ථේරී ගාථා- භික්ෂූණීන් සිය ජීවිත තොරතුරු ගැන ප්‍රකාශ කරන ලද විස්තර ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ මෙම ග්‍රන්ථයේය. මෙහි ගාථා 522ක් ඇතුලත් වේ.
:10. ජාතක පාළි- මෙහි ඇතුලත්ව ඇත්තේ බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පෙර ජන්මයන් වල කථාවන් ය. එහි ජාතක කථා 550 ක් ඇතුලත්ය.
:11. නිද්දේසය - මෙහි ප්‍රධාන කොටස් දෙකකි.
         1. මහනිද්දේසය
         2. චූළනිද්දේසය
:12. පටිසම්භිදාය (පටිසම්භිදා මග්ග) - මෙහි ප්‍රධාන කොටස් 3කි.
:13. අපදානය - මහායානයේ අවදාන නම් ග්‍රන්ථ මේ ගණයේලා ගැනේ. අපදානය කොටස් දෙකකට වෙන් කර ඇත.
         1. ථේරපදානය
         2. ථේරීපදානය
:14. බුද්ධවංසය - ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේ සහ උන්වහන්සේට පෙර උපන් බුදුවරු 24 දෙනා වහන්සේ පිළිබඳ කථා ඇතුලත් ගාථා සඳහන්ව ඇත්තේ මෙහිය.
:15. චරියා පිටකය - පාරමිතා පිළිබඳ පැහැදිලි කිරිමට මෙය රචනා කර ඇත. මෙහි ජාතක 35ක් ගාථා වලින් දක්වා ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ඛුද්දක නිකාය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රාවක භාෂිත
සූත්‍ර (බුදු දහම)

සූත්‍ර යනුවෙන් බුදු දහමේ අදහස් වන්නේ ඛුද්දක නිකාය හැර ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අයත් අනෙකුත් කොටස්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* සතර මහා අපදේශ

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
සතර මහා අපදේශ

භික්ෂූන් විසින් යම් කරුණක් පිලිගත යුතු බවට හේතු ලෙස පැවසීමට ඉඩ ඇති කරුණු හතරක් **සතර මහෝපදේශ** ලෙස බුදුන් වහන්සේ විස්තර කර ඇත....

## මහෝපදේශ සතර
# බුද්ධෝපදේශ - බුදුන් වහන්සේගෙන්ම අසා දැනගත් බැවින්,
# සංඝෝපදේශ - යම් ආශ්‍රමයක භික්‍ෂු සමූහයකගේ අදහස බැවින්,
# සමබහුලත්ථේරෝපදේශ - යම් භික්‍ෂු පිරිසකගේ පොදු එකඟතාව බැවින්,
# එකත්ථේරෝපදේශ - බහුශ්‍රැත තෙර නමක් විසින් වදාල බැවින්.

## අනුගමනය කළයුතු පිළිවෙත
* ඍජුව පිළිගැනීම හෝ ප්‍රතික්‍ෂේප නොකරන්න.
* විනය හා සබැඳි කරුණක් නම් විනය හා සසදා බලන්න.
* ධර්මය හා සබැඳි කරුණක් නම් [සූත්‍ර බුදු දහම|සූත්‍රවල බහා සසඳා බලන්න] 
* (විනයෙ සන්දස්සෙතබ්බානි.සුත්තෙ ඔතාරෙතබ්බානි) මහා පරිනිබ්බාණ සූත්‍රය,දීඝ නිකාය.

* ගැළපේනම් පිළිගන්න.
* නොගැළපේනම් ප්‍රතික්‍ෂේප කරන්න. 

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
1825

__NOTOC__
**1825** වසර (**MDCCCXXV**) යනු, a  ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (සබැඳිය විසින් සම්පූර්ණ දින දසුන දක්වනු ඇත) සහ දින-12 ක් සෙමෙන් ගත වන ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් වෙයි.
සම්මා සඞ්කප්ප

### **සම්මාසංකප්ප**
*"........**තත්ථ කතමං සම්මා සංකප්පෝ නෙක්ඛම්ම සංකප්පෝ අව්‍යාපාද සංකප්පෝ අවිහිංසා  සංකප්පෝ 
අයං වුච්චති සම්මාසංකප්පෝ........."***

මෙය ත්‍රිවිධාකාරය.

*නෙක්ඛම්ම සංකප්ප -නෙක්ඛම්ම යනු නික්මීමයි. වෙන් වීමයි. ඈත් වීමයි. එනම් පඤ්ච කාම 
සම්පත්තියෙන් නික්මීමයි. රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ආදී පස් කම් සැපතින් ඈත් වීමේ කල්පනාවයි.
*අව්‍යාපාද සංකප්ප -ව්‍යාපාදයෙන් හෙවත් ද්වේශයෙන් තොර වීමේ කල්පනාවයි.
*අවිහිංසා  සංකප්ප -හිංසාවෙන් තොර වීමේ කල්පනාවයි.
සම්මා සති

***".........තත්ථ කතමෝ සම්මා සති ?ඉධ භික්ඛු කායේ කායානුපස්සී විහරති. ආතාපි සම්පජානෝ........."***
යනුවෙන් නිවැරදි සිහිය සිව්වැදෑරුම්ව විස්තර කෙරේ.එනම්,

#කායානුපස්සනා- (කය අනුව බැලීම)
#වේදනානුපස්සනා-(වේදනාවන් අනුව බැලීම)
#චිත්තානුපස්සනා-(සිත අනුව බැලීම)
#ධම්මානුපස්සනා-(ධර්‍මානුකූලව බැලීම)
නිරෝධ

දුක්‌ඛ නිරෝධ ආර්ය සත්‍යය කවරේද යත්

යම් ඒ තෘෂ්ණාවෙහිම ශේෂ නොවූ විරාග වූ නිරෝධ වූ අතහැරීමක්‌ ඉවතලෑමක්‌ මිදීමක්‌ නොඇලීමක්‌ ඇත්ද මෙය දුක්‌ඛ නිරෝධ ආර්ය සත්‍යය නම් වේ.
නිදහස් දිනය (පකිස්තානය)

වාර්ෂිකව අගෝස්තු 14 දින පැවැත්වෙන **නිදහස් දිනය** (; *යෝම්-ඊ-අසාඩී*) යනු, පකිස්තානයෙහි ජාතික නිවාඩු දිනයකි. 1947 දී බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් පාලන තන්ත්‍රයෙහි අවසානයත් සමගම, පකිස්තානය නිදහස අත්පත් කරගෙන ස්වෛරී රාජ්‍යයක් ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත්කිරීම මෙදින සමරනු ලැබේ. බෙදා වෙන් කිරීම තුලින් දකුණු ආසියාවෙහි  වයඹ ප්‍රදේශයන්හී නිදහස් මුස්ලිම් රාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කිරීමෙහි අරමුණ සහිතව පැන නැගුණු පකිස්තානු නිදහස් ව්‍යාපාරය හේතුවෙන් පකිස්තානය බිහි විය. මෙම ව්‍යපාරයට නායකත්වය සැපයුවේ  මොහොමඩ් අලි ජින්නාගේ මෙහෙයවීම යටතේ වූ සමස්ත-ඉන්දියා මුස්ලිම් ලීගය විසිනි. ඉන්දියානු නිදහස් පණත 1947 ක්‍රියාත්මක වූ විට,  බටහිර පකිස්තානය (වර්තමාන පකිස්තානය) සහ නැගෙනහිර පකිස්තානය (වර්තමාන බංග්ලාදේශය) වෙතින් සමන්විතවූ පකිස්තානු ඩොමීනියන් රාජ්‍යය  වෙත බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් පාලනය විසින් නිදහස ප්‍රදානය කෙරිණි. 1947 වර්ෂයෙහි ඉස්ලාමීය දින දර්ශනයෙහි නිදහස ලැබුණු දිනය, රාමදාන් මාසයෙහි 27 දිනය වූ අතර, මුස්ලිම්වරුන් විසින් ශුද්ධවූ ලෙසින් සැලකෙන ලෙයිලට් උල්-කඩ්ර් ඇරඹීම එදින සිදු විය.

ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානය
ප්‍රවර්ගය:අගෝස්තු මාසයෙහි සැමරුම්
ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානයෙහි ඉතිහාසය
පකිස්තානය
ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානු නිදහස් ව්‍යාපාරය
ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානු ජාතිකවාදය
ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානයෙහි නිවාඩු දිනයන්
ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානයෙහි ගිම්හාන සිදුවීම්
මාර්ග සත්‍යය

දුක නැතිකිරීමේ මාර්ගය **මාර්ග සත්‍යය** නම්වේ. මෙම මාර්ගය ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය බව බුදුන් වහන්සේ වදාල සේක.

ප්‍රවර්ගය:චතුරාර්ය සත්‍යය
සමුදය සත්‍යය

සංසාරයේ දුකට හේතුව **සමුදය සත්‍යය** නම්වේ. මෙම හේතුව තණ්හාව බව බුදුන් වහන්සේ වදාල සේක.

ප්‍රවර්ගය:චතුරාර්ය සත්‍යය
සම්මාදිට්ඨි

**සම්මාද්ට්ඨි**ය යනු ථේරවාදී බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ සඳහන් ඉගැන්වීමකි. සම්මාද්ට්ඨිය යනු නිවැරදි දැක්මයි. වැරදි දැක්ම මිච්ඡා දිට්ඨි නම් වේ. සම්මාදිට්ඨිය කොටස් දෙකකින් යුක්තයි.

#දස වස්තුක  සම්මාදිට්ඨි 
#චතුසත්‍ය සම්මාදිට්ඨි 

### දස වස්තුක  සම්මාදිට්ඨි
#*අත්ථි දින්නං* (දන් දීමෙහි විපාක ඇත)
#*අත්ථි යිට්ඨං* (උතුමන්ට පූජා කිරීමෙහි විපාක ඇත)
#*අත්ථි  හුතං* (ගුණවතුන්ට පුද පඬුරු විපාක ඇත)
#*අත්ථි සුකට දුක්කට කම්මානං ඵලං විපාකෝ*(හොඳ නරක ක්‍රියාවලට විපාක ඇත)
#*අත්ථි අයං ලෝකෝ* (මෙලොවක් ඇත)
#*අත්ථි පරෝ ලෝකෝ* (පරලොවක් ඇත)
#*අත්ථි මාතා* (මවක් කියා විශේෂ කෙනෙක් ඇත)
#*අත්ථි පිතා* (පියා කියා විශේෂ කෙනෙක් ඇත)
#*අත්ථි සත්තා ඕපපාතිකා* (මව්පියන් නොමැතිව පහළ වන සත්වයෝ ඇත (අණ්ඩජ, ජලාබුජ, සංසේදජ, කියන තුනට අමතරව තවත් උපතක් ඇත්ද එය ඕපපාතික ))
#*අත්ථි ලෝකේ සමණ බ්‍රාහ්මණා සමග්ගතා සම්මා පටිපන්නා යේ ඉමං ච ලෝකං පරං ච ලෝකං සයං*

*අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්ති* (යහපත් මාර්‍ගයට පිළිපන් මෙලොව පරලොව ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ 
කරගෙන ඒ පිළිබඳව ප්‍රකාශ කරන ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන් ලොව ඇත)

### චතුසත්‍ය සම්මාදිට්ඨි
#දුක්ඛෙ ඤාණං (දුක්ඛ සත්‍ය පිළිබඳ දන්නා ඥානය)
#දුක්ඛ සමුදයෙ ඤාණං (දුක්ඛ සමුදය සත්‍ය පිළිබඳ දන්නා ඥානය)
#දුක්ඛ  නිරොධෙ ඤාණං (දුක්ඛ නිරොධ සත්‍ය පිළිබඳ දන්නා ඥානය)
#දුක්ඛ  නිරොධ ගාමිණී පටිපදාය ඤාණං (දුක්ඛ නිරොධ මාර්‍ග සත්‍ය පිළිබඳ දන්නා ඥානය)

## බාහිර සබැඳි
මිච්ඡා දිට්ඨි
ෂට් ශාස්තෘවරු
සම්මා දිට්ඨි සූත්‍රයේ‍
සම්මා වාචා

***".........තත්ථ කතමෝ සම්මා වාචා? මුසාවාදා වේරමණී පිසුණාවාචා වේරමණී ඵරුසාවාචා වේරමණී 
සම්ඵප්පලාපා වේරමණී අයං වුච්චතී සම්මා වාචා........"***
නිවැරදි වචන යනු වාග් සුචරිතයයි.වචනයෙන් සිදුවන සිවුවැදෑරුම් වැරදි වලින් වැලකී ක්‍රියා කිරීමයි. 

එනම්,

#බොරු කීමෙන් වැලකීම
#කේළාම් කීමෙන් වැලකීම
#ඵරුස වචන කීමෙන් වැලකීම
#හිස් වචන කීමෙන් වැලකීම
1919

__NOTOC__
**1919** වසර (**MCMXIX**) යනු ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  වන අතර දින 13-ක්-සෙමින් යන ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් වෙයි.

ප්‍රවර්ගය:1919
1991

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ජනවන්දනා වසර

**සභා වසර**  ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, **ජනවන්දනා වසර** යනු, සාන්තුවරයන් සිහිකිරීම්ද අඩංගු මංගල්‍යය සැමරිය යුත්තේ කවර දිනකදීද යන්න සහ, වාර්ෂික චක්‍රයක් අනුව හෝ වසර කිහිපයක චක්‍රයක් අනුව හෝ, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ කුමන කොටස් කියවිය යුතුද  යන්න තීරණය කෙරෙන, ක්‍රිස්තියානි සභාවන්හී ජන්වන්දනාමය කාලසීමාවන් චක්‍රයකි. ජනවන්දනා වසරෙහි වෙනස් කාලසීමා සඳහා, ප්‍රභින්න  ජනවන්දනා වර්ණයන් භාවිතා විය හැක. මංගල්‍යයන් පැවැත්වෙන දිනයන් පිළිබඳව,  විවිධ  සභාවන් අතර වෙනස්කම් පැවතිය හැකි නමුදු, ක්‍රමානුරූපය සහ තර්කානුකූල බව බොහෝ ලෙසින් එක සමාන වෙයි.

පාස්කු මංගල්‍යය පැවැත්වෙන දිනය අනුව වෙනස්වන, බොහෝ වෙනත්  සචල මංගල්‍යයන් පවතින අතර, එසේ පාස්කු දිනය පැවැත්වෙන දිනය අනුව, වසරෙන් වසරට  බොහෝ මංගල්‍යය දිනයන්,  බටහිර හා නැගෙනහිර සභාවන්හී වෙනස් වෙයි. මංගල්‍යයන් සහ උත්සවයන් කෙතරම් ප්‍රමාණයක් සැමරෙනවාද යන්නද සභාවන් අනුව වෙනස් වෙයි; විශේෂිත වශයෙන් කන්‍යා මරියතුමියගේ සහ අනෙකුත් සාන්තුවරයන්ගේ මංගල්‍යයන් සැලකූ කළ, සාමාන්‍යයෙන්, කතෝලික සහ ඕර්තඩොක්ස් සභාවන්ට වඩා අඩු මංගල්‍යය ප්‍රමාණයක් ප්‍රොතෙස්තන්ත සභාවන් විසින් සමරනු ලැබේ.

## ජනවන්දනාමය චක්‍රය 
ජනවන්දනාමය චක්‍රයක් විසින්, ජනවන්දනා වසරක්, කාලසීමා මාලාවකට බෙදා වෙන් කරන අතර, එයින් එක් එක් කාල සීමාවකට වෙන්වූ ස්වීය මනෝභාවයන්, දේවධර්මීය අවධාරණයන්, සහ  යාච්ඤා ප්‍රක්‍රමයන් සහිත වන අතර, දේවස්ථාන සැරසීමේ වෙනස් ක්‍රම, දේවස්ථාන ඇතුලත සැරසීම සඳහා භාවිතා වන ප්‍රසාධනයන්ගේ සහ පූජ්‍ය පක්ෂය සඳහා ලෝගුවන්හී වර්ණයන්, ශුද්ධ ලියවිලි කියවීම්, දේශනා සඳහා තේමාවන් සහ නිවෙස්වලදී පෞද්ගලිකව පිළිපැදෙන වෙනස් සම්ප්‍රදායයන් සහ ප්‍රතිපත්තීන් පවා තුලින් මේවා ප්‍රකට විය හැක. ජනවන්දනා වසර අනුගමනය කරන සභාවන්හී, එක් එක් ඉරිදා දිනයන් සඳහා  ශුද්ධ ලියවිලි පාඨ  (සමහර සම්ප්‍රදායයන්හීදී වසරේ එක් එක් දිනයන් සඳහා වෙන් වෙන් වශයෙන්) පාධන සංග්‍රහයක් තුල සඳහන් කොට ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිස්තියානි ආගම
අවතාර උත්සවය

**කුසගිනි අවතාර උත්සවය** හෝ  **යී ලං**  ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  **අවතාර උත්සවය** යනු, බොහෝ රටවල චීන ජාතිකයන් විසින් සැමරෙන සාම්ප්‍රදායික චීන උත්සවයකි.  ( චන්ද්‍ර සූර්ය දින දසුනක් වන), චීන දින දසුනෙහි, අවතාර උත්සවය පැවැත්වෙන්නේ සත්වන මාසයෙහි 15වන රාත්‍රියෙහි (දකුණු චීනයේ 14වන රාත්‍රියෙහි) දීය.
දෙමළ භාෂා පුවත්පත් ලැයිස්තුව

ලෝක ව්‍යාප්තව, දෙමළ පුවත්පත් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. 

රටවල්:
* ශ්‍රී ලංකාව
* ඉන්දියාව
* සිංගප්පූරුව
* මලයාසියාව
* එක්සත් රාජධානිය
* කැනඩාව
* ඕස්ට්‍රේලියාව
* මැද පෙරදිග

## ශ්‍රී ලංකාව
* *වීරකේසරී* வீரகேசரி
* *සුදර් ඔලි* சுடர் ஒளி
* *තිනකරන්* தினகரன்
* *තිනක්කුරල්* தினக்குரல்
* *උදයන්* உதயன்

ප්‍රවර්ගය:දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:භාෂාව අනුව පුවත්පත් ලැයිස්තු
සුදර් ඔලි

***සුදර් ඔලි*** ( සුදර් ඔලි) යනු,  උදයන් පුවත්පත් සමූහයෙහි කොටසක් වන   සී/ස මාස් මීඩියා සින්ඩිකේට් (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන, දෙමළ භාෂා ශ්‍රී ලාංකික දිනපතා පුවත්පතකි. 2000 වසරෙහිදී ඇරඹුනු එය ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙනුයේ   කොළඹ නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙනය. එහි සොහායුරු පුවත්පත වන්නේ යාපන නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගත්  *උදයන්* පුවත්පත වෙයි. මෙම පුවත්පත කිහිපවතාවක් පහරදීමට ලක්ව, අවිගත් කණ්ඩායම් සහ අනෙකුත් හමුදා බලකායන් විසින් එහි කාර්ය මණ්ඩලයෙහි කිහිප දෙනෙකු  ඝාතනයට ලක්වී ඇති අතර, එය නිතොරම තර්ජනයන්ට ලක්වෙයි.
තිනකරන්

**තිනකරන්** යනු,  ශ්‍රී ලංකාවේ  දෙමළ දිනපතා පුවත්පතකි. එය ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. එහි සොහායුරු පුවත්පත් වන්නේ, *සන්ඩේ ඔබ්සවර්*, *සිළුමිණ*, *දිනමිණ* සහ  *ඩේලි නිවුස්* වෙති. දිනපතා පුවත්පතෙහි අළෙවිය 50,000 වන අතර එහි ඉරිදා අනුවාදය, *තිනකරන් වාරමන්ජරී* සඳහා, නිකුතුවකට 70,000 ක් අළෙවියක් වෙයි.  

## මෙයද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*තිනකරන්  නිල වෙබ් අඩවිය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:1932දී ඇරඹුනු ප්‍රකාශන
ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
තිනක්කුරල්

***තිනක්කුරල්*** යනු,  ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ පුවත්පතකි.  වීරකේසරී පුවත්පතෙහි හිටපු සංස්කාරකයෙක් වූ, පොන් රාජගෝපාල් විසින් 1997 දී එය ආරම්භ කරන ලදි.  මෑත කාලයේදී පුවත්පතෙහි බෙදාහැරීම බලහත්කාරයෙන් නතරකිරීමට ගත් තැත් කිහිපයක් පිළිබඳ වාර්තා වෙයි.

## මෙයද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*තිනක්කුරල් නිල වෙබ් අඩවිය 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:1997දී ඇරඹුනු ප්‍රකාශන
උදයන්

***උදයන්*** ( උදයන්, ) යනු, උදයන් පුවත්පත් සමූහයෙහි කොටසක් වන සීමාසහිත නව උදයන් ප්‍රකාශන (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන,  දෙමළ භාෂා ශ්‍රී ලාංකික දිනපතා පුවත්පතකි. 1985 දී අරඹන ලද එය,  යාපනය නගරය කේන්ද්‍රගතව ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. එහි සොහායුරු පුවත්පත වන්නේ කොළඹ කේන්ද්‍රගතව ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන්  *සුදර් ඔලි* පුවත්පතයි. යාපනය කේන්ද්‍රගතව පළවෙමින් සිවිල් යුද්ධය නිසා ප්‍රකාශයට පත් කිරීම අත්නොහල එකම පුවත් පත  *උදයන්* වෙයි.  පුවත්පත කිහිපවතාවක්ම පහරදීම් වලට ලක්ව, අවිගත් බලකායන් විසින් හා වෙනත් හමුදාවන් විසින් එහි කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකු මරා දමා ඇති අතර එය නිතොර තර්ජන වලට ලක් වෙයි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:යාපනයේ මාධ්‍ය කටයුතු
ප්‍රවර්ගය:1985දී ඇරඹුනු ප්‍රකාශන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දෙමළ භාෂා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:උදයන් පුවත්පත් සමූහය
බොධි පූජා

ශ්‍රි ලංකාවේ සිංහල බෞද්ධයන් විසින් සිදුකරන තමන්ට හො වෙන් අයෙකුට ශාන්තිය පතා සිදුකරන පූජාවකි.බෝධිය වන්දනා කරන ගාථා ඇත

## අතීතය
### ආරම්භය
මහ්න්දාගමනයට පෙර සිටම සිංහලයන් මහා වෘක්ෂ සහ රුක් දෙවි වන්දනාවේ නිරත විය. ශ්‍රී මහා බෝධි අංකුරයක් ලක් දිවට වැඩම කිරීමත් සමග ක්‍රමයෙන් වෙනත් ගස් වන්දනා කිරීම අඩුවී බෝධි වන්දනාවට යොමුවිය.

### වත්මන් ක්‍රමයේ ආරම්භය
1970 දශකයේදී පානදුරේ අරියධම්ම හිමි විසින් හඳුන්වාදුන් ක්‍රමය සහ එම හිමියන් විසින් රචිත බෝධි පූජා කවි වර්ථමානයේ ස්ංහල බෞද්ධයන් විසින් විශාල ලෙස භාවිතා කරයි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* පානදුරේ අරියධම්ම හිමි

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
ඇෆ්ගන් නිදහස් දිනය

[thumb|250px|[ඇෆ්ගනිස්තානයේ ජනාධිපති |ජනාධිපති හමිඩ් කර්සේයි,  කාබුල්හී පැවැති 2011  ඇෆ්ගන් නිදහස් දිනයේදී ඇෆ්ගන් සන්නද්ධ හමුදාවන්හී ආචාර පෙළපාලියක් නිරික්ෂණය කරමින්.]]

ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි  **ඇෆ්ගන් නිදහස් දිනය** සැමරෙනුයේ අගෝස්තු 19 දිනදී වන අතර එහිදී 1919 එංගලන්ත-ඇෆ්ගන් ගිවිසුම සිහි කෙරෙයි.  ඇෆ්ගනිස්තානය කිසිවිටෙක බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙහි කොටසක්ව නොපැවතුනද, මෙම ගිවිසුම මගින් බ්‍රිතාන්‍යය වෙතින් පූර්ණ නිදහස පිරිනැමිණි. බ්‍රිතාන්‍යයෝ ඇෆ්ගනිස්තානය සමග යුද්ධ තුනක් සටන් කළහ.

## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:නිදහස් දිනයන්
නිනොයි අකීනෝ දිනය

**නිනොයි අකීනෝ දිනය** යනු, වාර්ෂිකව අගෝස්තු 21 දිනදී සිහිකෙරෙන, පිලිපීනයේ ජාතික වැඩ-නොකරන නිවාඩු දිනයක් වන අතර, එහිදී සැමරෙන්නේ, හිටපු  සෙනෙට් මන්ත්‍රී බෙනින්නෝ  "නිනෝයි" අකීනෝ, කණි. 1983 දී ඝාතනය කිරීමයි. ඔහු, පසුව පිලිපීන ජනාධිපති ලෙසින් පත්වූ කොරසෝන් අකීනෝගේ සැමියා විය; රටෙහි  ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ වීරයින් අතුරින් දෙදෙනෙකු ලෙසින් මෙම දෙදෙනා සලකනු ලැබේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව

ලංකාවේ පළමු පුවත්පත colombo jurnol (1832) වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සිංහල පුවත්පත බුලත්ගම ධර්මාලංකාර හිමිගේ මූලිකත්වයෙන් පල කළ  "ලංකාලෝකය" (1860) වේ. නමුත් මෙය රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ලියාපදිංචි වූ පුවත්පතක් නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ලියාපදිංචි මුල්ම පුවත්පත වන්නේ "ලක්මිණි පහන"(1962) පුවත්පත වේ. මෙහි කතුවරයා වන්නේ කොග්ගල ප්‍රඟ්දාශේඛර පඬිතුමාය.

ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සඟරාව වන්නේ, 1832දී පළවූ "මාසික තෑග්ග" වේ. පසුව 1840දී "ලංකා නිධානය" සඟරාව පළ විය.

බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරය යටතේ බිහි වූ පුවත්පත්-

# ලක්මිණි පහන(1862)
# ලක්රිවි කිරණ(1864)
# සරසවි සඳරැස(1880)
# සිංහල ජාතිය(1902)
# සිංහල බෞද්ධයා(1906)

## සිංහල  පුවත්පත්
## දෙමළ පුවත්පත්
## ඉංග්‍රීසි පුවත්පත්
* ඩේලි නිවුස් - රාජ්‍ය-අයිතිය, දිනපතා
* ද සන්ඩේ ඔබ්සවර් - රාජ්‍ය-අයිතිය, සතිපතා
* ඩේලි මිරර් - විජය-අයිතිය, දිනපතා
* ද සන්ඩේ ටයිම්ස් - විජය-අයිතිය, සතිපතා
* දි  අයිලන්ඩ් - උපාලි-අයිතිය, දිනපතා
* ද සන්ඩේ ලීඩර් පෞද්ගලික අයිතිය, සතිපතා
* ද නේෂන්- රිවිර මීඩියා කෝපරේෂන්, සතිපතා
* ද මෝනිං ලීඩර්  - පෞද්ගලික අයිතිය, සතිපතා
* ලක්බිම නිවුස්  - සුමති නිවුස් පේපර්ස්, සතිපතා
* ද බොටම් ලයින්  - රිවිර මීඩියා කෝපරේෂන්, සතිමැද සතිපතා
* ද කලම්බු පෝස්ට්  - අඟහරුවාදා පමණයි
*ලංකා බිස්නස් ඔන්ලයින්-ව්‍යාපාරික පුවත් - දිනපතා

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය: ජනමාධ්‍ය
මොණරාගල පුරාණ විහාරය

කුරුණෑගල දිස්තිරික්කයේ බමුණාකොටුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් බලප්‍රදේශයේ මූණමලේ, කොස්වත්ත, යහලේගෙදර යන ගම් තුනෙහි සීමා මායිම්හි පිහිටා තිබේ. නුවරයුගයට පෙර සිට පැවත එන බවට ජනප්රවාද පවතී.

ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය
එංගලන්ත-ස්කොට්ලන්ත යුද්ධ

**එංගලන්ත-ස්කොට්ලන්ත යුද්ධ** යනු, 14 වන සියවසෙහි ස්කොට් නිදහස් යුද්ධ වලින් පසුව,  එංගලන්ත රාජධානිය සහ ස්කොට්ලන්ත රාජධානිය අතර පැවැති යුද්ධ මාලාවක් වන අතර, එමි මස්තකප්‍රාප්තිය වූයේ 1603 දී අත්සන් තැබුණු  කිරීට සංගමය වෙයි.

ස්කොට් නිදහස් යුද්ධ වලින් පසුව, 14වන, 15වන සහ 16වන සියවස්හිදී, එංගලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය කිහිප වතාවක් අවි අමෝරා ගත්හ.
බෙරික් යටත් කර ගැනීම (1482)

**බෙරික් අපෝන් ට්වීඩ්** සහ එහි මාලිගය 1482දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් විසින් අල්වා ගන්නා ලද්දේ එංගලන්ත-ස්කොට්ලන්ත යුද්ධ අතරතුරදීය. 1482, ජූනි 14 දිනදී අත්සන් තැබුණු,  **ෆොදරිංගේ සම්මුතිය** ප්‍රකාර,  ස්කොට්ලන්තයේ තුන්වන ජේම්ස් රජුගේ සහෝදර ඇලෙක්සැන්ඩර් ස්ටුවර්ට්, ඇල්බනියේ ආදිපාදවරයා විසින්, තමා ස්කොට්ලන්තයේ රජ බවට ප්‍රකාශ කොට, එංගලන්තයේ සතරවන එඩ්වඩ් රජුහට පක්ෂපාතිත්වය දිවුරා පොරොන්දු විය. මෙයින් පසුව සිදුවූ ස්කොට්ලන්ත ආක්‍රමණයේදී, ඇල්බනියේ ආදිපාදවරයා සිහසුනෙහි හිඳවීමට අසමත් වුවද, 1482 අගෝස්තු 24 දිනදී මාළිගාව යටත් වීමෙන් පසුව, බෙරික් අපෝන් ට්වීඩ් යන මායිම් සුළු-නගරය ඉංග්‍රීසීන්ට යටත්ව පැවතිණි.
බෙරික් මාළිගාව

**බෙරික් මාළිගාව** යනු, එංගලන්තයේ, නෝතම්බර්ලන්ඩ්හී, බෙරික් අපෝන් ට්වීඩ්හී පිහිටි නටබුන්වූ මාළිගාවකි.

12වන සියවසෙහිදී, මාළිගාව ගොඩනගනලද්දේ, ස්කොට්ලන්ත ජාතික  පළමුවන ඩේවිඩ් රජ විසිනි. එය ස්කොට්ලන්තයට යළි-පවරාදීමට පෙරාතුව, 1296-8 දී, ඉංග්‍රීසි ජාතික පළමුවන එඩ්වඩ් රජු විසින් මාළිගාව යළි-තැනවීම සහ සුළු-නගරයෙහි කොටු පවුරු ශක්තිමත් කරවීම සිදු කෙරිණි.
බෙරික් අපෝන් ට්වීඩ්

**බෙරික්-අපෝන්-ට්වීඩ්** යනු,  නෝතම්බර්ලන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි සුළු නගරයක් වන අතර එංගලන්තයේ උතුරුදිගටම වන්නට හා, ට්වීඩ් ගංගා මෝයෙහි නැගෙනහිර වෙරලෙහි පිහිටි  අවසන් සුළු නගරය වෙයි. එය පිහිටා ඇත්තේ,  ස්කොට්ලන්ත මායිමට සැතපුම් 2½ ක් (කිමී&nbsp;4) දකුණට වන්නටය.
1482

__NOTOC__
**1482** වසර (**MCDLXXXII**) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර  අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන පෙන්වනු ඇත) වෙයි.

ප්‍රවර්ගය:1482
බහුජාතික ‍සංස්ථාව

**බහුජාතික සමාගම් හෙවත් බහුජාතික නීතිගත සංස්ථා** යනු රටවල් එකකට වැඩි ගනනක ලියාපදිංචිවී ඇති හෝ ක්‍රියාත්මක වන සමාගම් හෝ නීතිගත සංස්ථා වේ.
පරලෝක රාජේශ්වරිය

. වෙලස්කිස්, 1645]]

**පරලෝක රාජේශ්වරිය** යනු, විශේෂයෙන්   රෝමානු කතෝලික සභාවෙහි සහ, යම් මට්ටමකට  ඇංග්ලිකානු ආගමෙහි සහ  නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් ආගමෙහි,  ක්‍රිස්තියානි වරුන් විසින්  භාත්‍යවන්ත කන්‍යා මරියතුමිය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණු ගෞරව නාමයක් වන අතර, මෙය, පස්වන සියවසෙහි පැවැත්වුනු එෆසස් පළමු මන්ත්‍රණ සභාවෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් කන්‍යා මරියතුමිය සඳහා, සිංහලෙන් "දේව මාතාව" යනුවෙන්ද  සහ ලතින් භාෂාවෙන් මාටර් ඩෙයි ලෙසින්ද හැඳින්වෙන "තියටොකස්" යන ගෞරවාන්විතය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුව සිදුවී ඇත.
ස්ටාලින්වාදයට හා නාසිවාදයට ගොදුරුව පීඩාවට පත්වූවන් අනුස්මරණය සඳහා යුරෝපියානු දිනය

**ස්ටාලින්වාදයට හා නාසිවාදයට ගොදුරුව පීඩාවට පත්වූවන් අනුස්මරණය සඳහා යුරෝපියානු දිනය**  (සමහර රටවල් වල **ජාත්‍යන්තර කළු පීත්තපටි දිනය** සහ වෙනත් නම් වලින් හැඳින්වෙන), 2008/2009 දී යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුව විසින් අගෝස්තු 23 දිනදී, " ඒකාධිපති සහ  අධිපතිවාදි කන්ත්‍රයන්ට ගොදුරුව පීඩාවට පක්වූ සියල්ලන්, ගරුත්වයෙන් සහ අපක්ෂපාතිත්වයෙන්, යුරෝපය-ව්‍යාප්තව  අනුස්මරණය සඳහා දිනයක්," ලෙසින් සැමරිය යුතු යැයි නියම කරනු ලැබු අතර,    යුරෝපියානු ජනතා පක්ෂය, යුරෝපය සඳහා ලිබරල්වාදීන්ගේ සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ගේ සන්ධානය, ග්‍රීන්ස්–යුරෝපියානු නිදහස් සන්ධානය,  සහ යුරෝපය සඳහා ජාතීන්ගේ සංගමය, විසින් සම-අනුග්‍රාහකත්වය දැරුණු, යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුවේ යුරෝපියානු  ප්‍රබුද්ධාවබෝධනය සහ  ඒකාධිපතිවාදය පිළිබඳ 2009 යෝජනා සම්මතය  විසින් ඇරයුම් කරන ලද්දේ, සමස්ත යුරෝපය පුරාවට එය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසයි. OSCE පාර්ලිමේන්තු සභාව විසින් සිදු කළ 2009 විල්නස් ප්‍රකාශය තුලින්ද,  ඒකාධිපතිවාදයට ගොදුරුව පීඩාවට පත්වූවන් අනුස්මරණය සඳහා ජාත්‍යන්තර දිනයක් ලෙසින් අගෝස්තු 23 සැමරීම ඇරඹීමට සහය ලැබිණි.

සෝවියට් සංගමය සහ  නාසි ජර්මනිය විසින් ඔවුන් අතර නැගෙනහිර යුරෝපය බෙදාගැනීම සඳහා එකඟත්වය පළ කල සහ,  2010දී යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තුවේ සභාපති යර්සි බූසෙක් විසින්, "මානව ඉතිහාසයේ දරුණුම ආකාරයේ පූර්ණ ඒකාධිපතිවාදයන් දෙකක් අතර ඇතිවූ දුස්සංයෝජනයක්" ලෙසින් හැඳින්වුනු,  මෝල්ටොව්-රීබෙන්ට්‍රොප්  ගිවිසුම අත්සන් තැබීමේ දිනය  හා සමපාත වීම සඳහා, අගෝස්තු 23 තෝරාගැනිණි.  

## ආශ්‍රිත
රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය

**රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය** යනු ක්‍රි.ව. 1930දී ජමෙයිකාවේ අරම්භවුනු අාධ්‍යාත්මික සංකල්ප පද්ධතියකි. මෙය තැනෙක ආගමක් ලෙසද තවත් තැනෙක ජීවන ශෛලියක් ලෙසද විස්තර කෙරේ. මෙහි අනුගාමිකයන් ක්‍රි.ව. 1930 සිට 1974 දක්වා ඉතියෝපියාවේ අධිරාජයාව සිටි හෙයිලේ සෙල්ලාසි දේවත්වයේලා වන්දනා කරති.

ලෝ ප්‍රකට බොබ් මාලේ රස්තෆාරියානු දහමේ ප්‍රබල අනුගාමිකයෙකු ලෙස සැලකේ. බොබ් මාලේ, හඳුනා ගැනීමේ සංකේතයක් බඳු ඔහුගේ කොණ්ඩා විලාසිතාව ද රස්තෆාරියානු දහමේ දායාදයකි. මෙම දහම අදහනනෝ  ශාඛ භාක්ෂකයෝ වෙති.ඔවුන් තමන්ගේ ජීවිතයේ කොටසක් ලෙස ගංජා භාවිතා කරයි.ගංජා ඉරීම තුළින් දෙවියන් වෙත ළඟාවිය හැකිය යන්න ඔවුන්ගේ සදාතනික විශ්වාසයි. දෙවියන් විසින් ලබා දුන් ශරීරය කිසිඳු හේතුවක් නිසා විච්චේදනයට ලක් නොකරන ඔවුන් සැත්කම් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෝ වෙති.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* හෙයිලේ සෙල්ලාසි

ප්‍රවර්ගය:රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය
ප්‍රවර්ගය:නව ආගමික ව්‍යාපාර
විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරු

**විලියම්, වේල්ස් කුමරු** (විලියම් ආතර් පිලිප් ලුවී; උපත 21 ජූනි 1982), බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයේ උරුමක්කාරයා වේ. ඔහු III චාල්ස් රජුගේ සහ වේල්ස් කුමරිය ඩයනාගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයාය.

විලියම් උපත ලැබුවේ ඔහුගේ පියාගේ ආච්චි, II එලිසබෙත් රැජිනගේ පාලන සමයේදීය. ඔහු වෙදර්බි පාසල, ලුඩ්ග්‍රෝව් පාසල සහ ඊටන් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහු ශාන්ත ඇන්ඩෘස් විශ්ව විද්‍යාලයේ භූගෝල විද්‍යාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ලබා ගත් අතර එහිදී ඔහුට ඔහුගේ අනාගත බිරිඳ කැතරින් මිඩ්ල්ටන් හමුවිය. ඔවුන්ට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටී: ජෝර්ජ්, චාලට් සහ ලුවී. විශ්ව විද්‍යාලයෙන් පසු, විලියම් බ්ලූස් සහ රෝයල්ස් සමඟ සේවය කිරීමට පෙර රාජකීය හමුදා ඇකඩමියේ සැන්ඩ්හර්ස්ට් හි පුහුණුව ලැබීය. 2008 දී ඔහු Cranwell රාජකීය ගුවන් හමුදා විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබා, 2009 මුල් භාගයේදී RAF සෙවීම් සහ මුදවා ගැනීමේ බලකායට සම්බන්ධ විය. ඔහු 2015 ජූලි මාසයේ සිට වසර දෙකක් නැගෙනහිර ඇන්ග්ලියන් ගුවන් ගිලන් රථයේ පූර්ණ කාලීන නියමුවෙකු ලෙස සේවය කළේය.

විලියම් රාජාණ්ඩුව වෙනුවෙන් නිල රාජකාරි සහ කටයුතු සිදු කරයි. ඔහු ටස්ක් ට්‍රස්ට්, සෙන්ටර්පොයින්ට්, ද පැසේජ්, වේල්ස් එයාර් ගිලන්රථ සහ ලන්ඩනයේ එයාර් ගිලන්රථ පුණ්‍යායතනය ඇතුළු පුණ්‍ය සහ හමුදා සංවිධාන 30කට අධික සංඛ්‍යාවක් සමඟ අනුග්‍රහය දක්වයි. ඔහු මානසික සෞඛ්‍යය, සංරක්ෂණය, නිවාස නොමැතිකම සහ හදිසි සේවකයින් වටා කැරකෙන ඔහුගේ පුණ්‍ය කටයුතු සමඟ රාජකීය පදනම හරහා ව්‍යාපෘති භාර ගනී. 2020 දී William විසින් Earthshot ත්‍යාගය දියත් කරන ලද අතර එය ඉදිරි දශකය තුළ පාරිසරික විසඳුම් දිරිගැන්වීම සඳහා පවුම් මිලියන 50 ක මුලපිරීමක් විය.

විලියම් 2011 අප්‍රේල් මාසයේ ඔහුගේ විවාහයට පෙරාතුව කේම්බ්‍රිජ්හි ආදිපාදවරයා බවට පත් කරන ලදී. 2022 සැප්තැම්බර් 8 වන දින ඔහුගේ පියා සිංහාසනයට පත්වීමත් සමඟ ඔහු කෝන්වෝල්හි ආදිපාදවරයා සහ රොතේසේ ආදිපාදවරයා බවට පත් විය. පසුදින ඔහු වේල්ස්හි කුමරු බවට පත් කරන ලදී.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානියේ කුමරුවෝ
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්
1896

__NOTOC__
**1896** වසර (**MDCCCXCVI**) යනු ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන පෙන්වනු ඇත) වන අතර දින-12 ක් සෙමින් දිවෙන ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර  සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් වෙයි.

ප්‍රවර්ගය:1896
එංගලන්ත-සැන්සිබාර් යුද්ධය

එක්සත් රාජධානිය සහ සැන්සිබාර් සුල්තාන් රාජ්‍යය අතර 1896 අගෝස්තු 27 දින දී, **එංගලන්ත-සැන‍්සිබාර් යුද්ධය**   ඇවිලිණි. ගැටුම පැවතියේ විනාඩි 40 ක පමණ කාලයක් තුලදී වන අතර, එය ඉතිහාසයේ කෙටිම යුද්ධය වෙයි.  යුද්ධයේ ආසන්නතම හේතුව වූයේ 1896 අගෝස්තු 25 දිනදී සිදුවූ  බ්‍රිතාන්‍ය-ලැදි සුල්තාන් හමාඩ් බින් තුවයිනිගේ මරණය සහ ඉන්පසුව  සුල්තාන් කාලිඩ් බින් බර්ගාෂ්ගේ අනුප්‍රාප්තියත්ය. බ්‍රිතාන්‍ය බලධාරින්ගේ මනාපය වූයේ, බ්‍රිතාන්‍ය අවශ්‍යතාවයන්ට වඩාත් හිතවත්වූ,හමුද් බින් මොහාමඩ් සුල්තාන්වරයා ලෙසින් පත්වීමය. 1886 දී අත්සන් තැබූ ගිවිසුමක් අනුව, සුල්තාන් රාජ්‍යයේ  අනුප්‍රාප්තිය සිදුවන විට බ්‍රිතාන්‍ය  කොන්සල්වරයාගේ අවසරය ලබා ගත යුතුව තිබුණද, කාලිඩ් විසින් එම අවශ්‍යතාවය සපුරා නොතිබුණි. *යුද්ධ හේතුකයක්* ලෙසින් මෙය සැලකූ බ්‍රිතාන්‍යයෝ, කාලිඩ් වෙත අවසන් නිවේදනයක් නිකුත්කරමින් දන්වාසිටියේ ඔහු සේනාංකයන් ක්‍රියාවිරහිත කොට මාලිගාවෙන් පිටවන ලෙසයි. මෙයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, කාලිඩ් සිදු කලේ මාලිගා ආරක්ෂා හමුදා කැඳවා ඔහු මාලිගය තුලට වැද ආරක්ෂා වළල්ලක් යොදවා ගැනුමයි.

## මූලාශ්‍ර
1983

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
නිව්ටන්ගෙ 2 නියමය ගනිතමය ස්වභාවය

නිව්ටන්ගෙ දෙවන නියමය මගින් බාහිර අසන්තුලිත බලයට ප්‍රමානත්මක වටිනාකමක් ලබා ඩෙ.එය ගම්යතාව වෙනස් වීමෙ සීඝ්‍රතාවය.ගම්යතාව වෙනස වීමෙ සීඝ්‍රතාව වැඩි වන විට බලය වැඩිවෙ.

**ගම්‍යතාව (p)**
  චලිත වන වස්තුවක, ස්කන්ඩයෙත් ප්‍රවෙගයෙත් ගුණිතය ගම්‍යතාවයි.

                                                      P = MV වෙ.                                    P   = ගම්යතාව
                                                                                                              M  =  ස්කන්ඩය
                                                                                                               V   = ප්‍රවෙගය
  ගම්යතාවෙ මාන :- MLT-1
  ගන්යතාවෙ ඒකක :- kg m s-1
   ස්කන්ඩය වන වස්තුවක් මත නියත බලයක් ක්‍රියා කිරීම මගින් කලයක් තුල එහි ප්‍රවෙගය සිට ඩක්වා වඩිවෙනම්
                               ආරම්භක ගම්යතාව  =   m*u
                                  අවසාන ගම්යතාව  =   m*v
                                      ගම්යතා වෙනස  =   m*v - m*u
             ගම්යතා වෙනස් වීමෙ සීග්‍රතාවය  =  [m(v-u)] / t
                                                  (v-u) / t   =  a
             ගම්යතා වෙනස් වීමෙ සීග්‍රතාවය  =  ma
         නිව්ටන්ගෙ 2 වන නියමයට අනුව F = ma          වෙ.

                                                                                                                                                                                            HASHAN KALHARA
                                                                                                                                                                                            T.P.072 402 275 7
ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමුම

[thumb|[ගුස්ටාෆ් මෝවු විසින් නිර්මිත *සැලොමේ සහ ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිසෙහි අවතාරය*. දියසායම් චිත්‍රයක්. මධ්‍ය-18 ගණන් වලදී පමණ. වර්තමානයේ මුසී ඩෝසේ, පැරිසිය, ප්‍රංශයහී.]]
[thumb|ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමුමේ [අයිකොනය (අයිකොන කෞතුකාගාරය, රෙක්ලින්හවුසන්)]]

**ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමුම** ( **පෙරටුවෙන් යන්නාගේ හිස ගසා දැමුම** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන) යනු  ජනවන්දනාමය සම්ප්‍රදායයන් අනුගමනය කරන බොහෝ ක්‍රිස්තියානි සභාවන් විසින් සැමරෙන ශුද්ධවූ දිනයකි. ඔහුගේ ඊර්යාෂකාරී දියණිය සැලොමේගේ පළිගැනීමේ චේතනාවෙන් කල ඉල්ලීමට ප්‍රතිචාර වශයෙන් හෙරෝද් ඇන්ටිපස්ගේ නියෝග පරිදී  ස්නාවක ජුවාම් තුමාගේ හිස ගසා දැමීම තුලින් වූ  ප්‍රාණපරිත්‍යාගය  මෙම දිනයේදී සිහි කෙරෙයි.
අවතාරය (හින්දු ආගම)

[thumb|250px|[විෂ්ණු|විෂ්ණු දෙවි සඳහා දස අවතාර (මත්‍ය, කර්ම, වර්ෂා, වාමන, ක්‍රිෂ්නා, කල්කි, බුදුන්වහන්සේ, පර්ෂුරාමා, රාමා සහ නරසිංහ). ජායිපූර් වෙතින් සිත්තමක්, දැනට ඇත්තේ වික්ටෝරියා සහ ඇල්බට් කෞතුකාගාරය වෙතය]]

හින්දු ආගමෙහි, **අවතාරයක්** { සංස්කෘත  '''' "පහලවීම" යන්නෙන්) යනු, දේවතාවෙකු හෝ, අතිඋතුම් භාවයක් (නිද.,  විෂ්ණු භක්තිකයන් සඳහා විෂ්ණු දෙවි ) හෝ, මෙලොවට පහලවීම වන අතර, සමහරුන් එය "පුනර්භවයක්" ලෙසින් සැලකුවද, වඩාත් නිවරද ලෙසින් "දෘශ්‍යමාන වීම" හෝ "විද්‍යමාන වීම" යන යෙදුම් එය සඳහා භාවිතා කල හැක. සිංහල භාෂාවෙන් පොදු භාවිතයේ එන "භූත රූපය" හෝ "මායාව" යන අදහස මෙහිදී නොපැමිණිය යුතුය.
බමුණාකොටුව විද්‍යාලය

නිකවැරටිය අධ්‍යාපන කළාපයට අයත් විද්‍යලයකි. වරියපොල කළුගමුව මාර්ගයේ බමූණාකොටුව මංසන්ධියට නුදුරින් පිහිටා තිබේ.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:බමුණාකොටුව
කුමාර් සංගක්කාර විසින් රැස් කොට ඇති ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ශතක ලැයිස්තුව

[thumb|[කුමාර් සංගක්කාර විසින් ජාත්‍යන්තර ශතක 56 ක් රැස් කොට ඇත.|alt=A Sri Lankan cricketer, side on, in his batting stance. He is wearing the blue uniform of the Sri Lanka national cricket team. A few spectators are seen in the background.]]

කුමාර් සංගක්කාර යනු, ශ්‍රී ලාංකික  ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු සහ ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි හිටපු නායකයෙකු වෙයි. වමතින් පිත්ත හසුරුවන හා ලැයිස්තුවේ ඉහළින් පිටියට පිවිසෙන  පිතිකරුවෙකු වන ඔහු, ක්‍රීඩාවෙහි එක් දින ජාත්‍යන්තරය (එදිජා) සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරය (වි20ජා) ආකෘතීන්හීදී කඩුළු-රකින්නා ලෙස ක්‍රීඩා කරයි. ඉංග්‍රීසි ක්‍රිකට් ලේඛක පීටර් රෝබක් විස්තර කරන පරිදී  "පිතිකරුවන් අතර වඩාත් බැබලෙන සහ නැණවත්  අයෙකු" වන සංගක්කාර, 2014 අගෝස්තු 20 දින වන විට, ටෙස්ට් සහ එදිජා තරග වලදී,  පිළිවෙලින් 37 සහ 19 වතාවකදී,  ශතක  (තනි ඉනිමකදී 100 ක් ඊට වැඩි ලකුණු ප්‍රමාණයක්) රැස් කර ගෙන ඇත. ටෙස්ට් පිතිකරුවන් සඳහා  ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිල (අයිසීසී) අනුස්ථිතියෙහි ඉහළම ස්ථානයෙහි වැජඹිමට ඔහු විටින් විට සමත්ව ඇත.  2014 අගෝස්තු 20 දින වන විට සංගක්කාර එසේ අයිසීසී ටෙස්ට් පිතිකරු අනුස්ථිතියෙහි ඉහළම ස්ථානයෙහි සිටියි.  ඔහු විසින් ලද ප්‍රදාන අතර,  වසරේ එදිජා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, අයිසීසී ලෝක XI ටෙස්ට් කණ්ඩායමේ නායකයා සහ, 2011 අයිසීසී ජනතාවගේ මනාපය ප්‍රදානය (මෙම සියල්ල 2011 අයිසීසී ප්‍රදාන තුලදී) මෙන්ම, 2012 දී  *විස්ඩන්* වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා ලෙසින් නම් කිරීමද විය.

සංගක්කාර විසින් සිය ටෙස්ට් මංගලාවතරණය සිදු කලේ, 2000 වසරෙහි ජූලි මාසයේදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිවය.  ඔහු විසින් ඔහුගේ මංගල ශතකය, 2001දී ඉන්දියාවට එරෙහිව රැස් කල අතර, ඊළඟ වසරෙහිදී, බංග්ලාදේශයට එරෙහිව පිට-පිට ද්විත්ව-ශතක වාර්තාකරගත් ඔහු, ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහිදී එසේ අනුයාත ද්විත්ව-ශතක රැස් කළ පස්වන අවස්ථාව වාර්තා කළේය.ටෙස්ට් තරගයකදී ලකුණු 200 ක් හෝ වැඩියෙන් රැස් කිරීම ඔහු විසින් නව වතාවක් සිදු කර ඇති අතර, බ්‍රයන් ලාරා විසින්ද ඒ හා සමාන වතාවක් මෙම දක්ෂතාවය සිදු කරමින්, ලකුණු 200 ක් හෝ වැඩියෙන් රැස් කිරීම නව වතාවක් සිදු කර ඇත; මෙයට වඩා වතාවක් මෙය සිදු කර ඇත්තේ ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් පමණි.

පකිස්තානයට එරෙහිව, 2000 ජූලි මාසයේදී සිය එදිජා මංගලාවතරණය සිදු කළ ඔහු, මෙම ක්‍රීඩා ආකෘතියෙහි ඔහුගේ පළමු ශතකය, 2003 චෙරි බ්ලොසම් සාජා කුසලාන අතරතුර, එම කණ්ඩායමටම එරෙහිව රැස් කළේය.  2013දී දකුණු අප්‍රිකානු ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරය අතරතුරදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව, කොළඹ,  ආර්. ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගණයේදී ඔහු විසින් සිය වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වූ 169 රැස් කර ගති.  නායකයා වශයෙන් සංගක්කාරගේ එකම එදිජා ශතකය 2011 අයිසීසී ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ නවසීලන්තයට එරෙහිව පැවැති  කණ්ඩායම් අවධියේ තරගයකදී රැස් කර ගන්නා ලදි.   2014 අප්‍රේල් වන විට, ඔහු විසින් වි20ජා ශතකයක් රැස් කර ගෙන නොතිබීය; මෙම ආකෘතියෙහි ඔහුගේ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වනුයේ ලකුණු 78 කි. 

__TOC__

## සූචිය 
## ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ශතක 
## එදිජා ක්‍රිකට් ශතක 
## සටහන්
## ආශ්‍රිත 
### සාමාන්‍ය 
*
*

### විශේෂිත
## බාහිර සබැඳි 
**ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ*හී  සංගක්කාරගේ ක්‍රීඩක පැතිකඩ 
*සංගක්කාර හා සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාව

සංගක්කාර
සංගක්කාර
සංගක්කාර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ලැයිස්තු
සංගක්කාර, කුමාර්
ආසන පටි

සීට් බෙල්ට් හෙවත් ආසන පටි පැලදීම රියදුරන්ට තම ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමකි
කසකස්තානයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව

**කසකස්තාන ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව** (, ) යනු, 4 වන වගන්තියෙහි ලියා දැක්වෙන අයුරින්, කසකස්තානයේ උත්තරීතර නීතිය වෙයි. 1995 අගෝස්තු 30 දින පැවති ජන මත විචාරණය විසින් එය අනුමත කරන ලදි.
ලීමාහී රෝස් මුනිවරිය

**ලීමාහී ශුද්ධවූ රෝස් මුනිවරිය, T.O.S.D.** (අප්‍රේල් 20, 1586 – අගෝස්තු 24, 1617) යනු, පේරූහී, ලීමාහී, ස්පාඤ්ඤ ජනපදිකයෙක් වූ අතර, දැඩි ශ්‍රමණභාවයට ඇයගේ ජීවිතය කැප කිරීම මෙන්ම ඇයගේ ස්වීය පුද්ගලික ව්‍යායාමය තුලින් නගරයේ දුප්පතුන්ට රැකවරණය සැපයීමට  පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියට පත් වූවාය. ඩොමිනිකානු නිකායේ ගිහි සාමාජිකාවක් වූ ඕ තුමිය, ඇමරිකාවන්හී උපත ලද්දවුන් අතුරින් කතෝලික සභාව විසින් ශුද්ධවරයට එසවනු ලැබූ පළමුවැන්නා  වූවාය.
2013දී ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් කණ්ඩායම එංගලන්තයේ සිදු කල සංචාරය

ටෙස්ට් තරග පහකින්, එක් දින ජාත්‍යන්තර තරග පහකින් සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර තරග දෙකකින් සමන්විත සංචාරයක් සඳහා, ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම, 2013 ජූනි මස සිට සැප්තැම්බර් මස දක්වා  එංගලන්තයට පැමිණ සිටිති. ටෙස්ට් තරග මාලාව අළුබඳුන සඳහා වෙයි.

## වි20ජා  තරග මාලාව
### පළමු වි20ජා
## ආශ්‍රිත
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ

ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ, නිල වශයෙන් ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ ජනරජය, කැරිබියන් දූපත් වල දකුණු දිගම දූපත් රටයි. ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ හි ප්‍රධාන දූපත් සහ කුඩා දූපත් රාශියකින් සමන්විත එය වෙනිසියුලාවේ වෙරළට ඊසාන දෙසින් කිලෝමීටර 11 (නාවික සැතපුම් 6) ක් ද, ග්‍රෙනාඩාවට දකුණින් කිලෝමීටර 130 (නාවික සැතපුම් 70) ක් ද, බාබඩෝස් වලට බටහිරින් ද පිහිටා ඇත. එහි අගනුවර පෝර්ට් ඔෆ් ස්පේන් වන අතර, එහි විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ මහ නගර සභාව චගුවානාස් වේ. දකුණු ඇමරිකාවට ආසන්නව තිබියදීත්, ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ සාමාන්‍යයෙන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි කොටසක් ලෙස සැලකේ. 

ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතකරණයට පෙර සියවස් ගණනාවක් පුරා ස්වදේශික ජනයා ට්‍රිනිඩෑඩ්හි වාසය කළහ, 1498 දී ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස්ගේ පැමිණීමෙන් පසුව. ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුකාර ජෝසේ මාරියා චාකන් 1797 දී සර් රැල්ෆ් ඇබර්ක්‍රොම්බිගේ අණ යටතේ බ්‍රිතාන්‍ය බලඇණියකට දිවයින භාර දුන්නේය. ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ 1802 දී ඇමියන්ස් ගිවිසුම යටතේ වෙනම රාජ්‍යයන් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට පවරා දී 1889 දී එක්සත් කරන ලදී. ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ 1962 දී නිදහස ලබා ගත් අතර 1976 දී ජනරජයක් බවට පත් විය.

සංචාරක ව්‍යාපාරය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින බොහෝ කැරිබියානු ජාතීන් සහ ප්‍රදේශ මෙන් නොව, ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන් කාර්මික වන අතර එය විශාල තෙල් හා ගෑස් සංචිත මත පදනම් වේ. රට බොහෝ කැරිබියන් දූපත් වලට වඩා අඩු සුළි කුණාටු අත්විඳින්නේ එය බොහෝ දුරට දකුණින් පිහිටා ඇති බැවිනි.

ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ එහි අප්‍රිකානු සහ ඉන්දියානු සංස්කෘතීන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය, එහි විශාල හා ප්‍රසිද්ධ කානිවල්, දීපවාලි සහ හොසේ සැමරුම් මෙන්ම වානේ පෑන්, ලිම්බෝ සහ කැලිප්සෝ, සෝකා, රැප්සෝ, පරං, චට්නි සහ චට්නි සෝකා වැනි සංගීත ශෛලීන්ගේ උපන් ස්ථානය ද වේ.

## නාමය 
## ඉතිහාසය 
### භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය 
### ආදිවාසී ජනතාව 
### යුරෝපීය යටත් විජිතකරණය 
#### ප්‍රංශ පදිංචිකරුවන්ගේ ගලා ඒම 
### බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය 
#### ඉන්දියානු ගිවිසුම්ගත කම්කරුවන්ගේ පැමිණීම 
#### 20 වන සියවසේ මුල් භාගය 
### සමකාලීන යුගය 
## භූගෝලය 
### භූ විද්‍යාව 
### දේශගුණය 
### ජෛව විවිධත්වය 
## රජය සහ දේශපාලනය 
### පරිපාලන අංශ 
### දේශපාලන සංස්කෘතිය 
### හමුදා 
### විදේශ සබඳතා 
### නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ අපරාධ 
#### ත්‍රස්තවාදය 
#### ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ බන්ධනාගාර සේවය 
## ජන විකාශනය 
### ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 
### භාෂා 
#### ඉංග්‍රීසි සහ ඉංග්‍රීසි ක්‍රියෝල් 
#### හින්දුස්ථානි 
#### ස්පාඤ්ඤ 
#### දෙමළ 
#### චීන 
#### ස්වදේශීය භාෂා 
### ආගම 
### නාගරික මධ්‍යස්ථාන 
### අධ්‍යාපනය 
### කාන්තාවන් 
## ආර්ථිකය 
### තෙල් සහ ගෑස් 
### සංචාරක ව්‍යාපාරය 
### කෘෂිකර්මාන්තය 
### ආර්ථික විවිධාංගීකරණය 
### ආහාර සහ පාන කර්මාන්තය 
### සන්නිවේදන යටිතල පහසුකම් 
### නිර්මාණාත්මක කර්මාන්ත 
### ප්‍රවාහනය 
### බලශක්ති ප්‍රතිපත්තිය සහ දේශගුණික විපර්යාස 
## සංස්කෘතිය 
### කලාව සහ නිර්මාණය 
### ආහාර 
### නැටුම් 
### උත්සව සහ නිවාඩු දින 
### සාහිත්‍ය 
### සංගීතය 
### මාධ්‍ය සහ රංග ශාලාව 
### කෞතුකාගාර සහ උද්‍යාන 
### ක්‍රීඩා 
#### ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා 
#### ක්‍රිකට් 
#### පාපන්දු 
#### පැසිපන්දු 
#### වෙනත් ක්‍රීඩා 
## ජාතික සංකේත 
### කොඩිය 
### ලාංඡනය 
### ජාතික ගීත 
### ජාතික පුෂ්පය 
### ජාතික පක්ෂීන් 
## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
අනුරාධපුර මහා විහාරය

ලක්දිව මුල්ම විහාරය **මහා විහාරය** වේ. මහා විහාරය යනුවෙන් නිශ්චිතවම හැදින්වෙන්නේ කුමන අංග ද යන්න පිළිබදව උගතුන් අතර විවිධ මතභේද පවතී. එසේ වුවද දෙවන පෑතිස් රජතුමා විසින් අනුරාධපුරයෙහි මුලින් ම පිටුවන ලද මහා ආරාමයට බෙහෙවින් උචිත වන පරිදි මහා විහාරය යන පදය යෙදී ඇති බව පිළිගත හැකිය.

ලක්දිව මුල් අවධියේ විසූ සියළුම භික්ෂූන් වහන්සේලා කොතැනක විසූව ද, අනුරාධපුරයේ මහා විහාරයට ආගමික වශයෙන් සම්බන්ධ වූහ.

## ඉතිහාසය
මුල් සමයේ මුටසීව රජු විසින් රජවරුන්ගේ උයනක් සේ සම්පාදනය කොට තිබූ මහාමේඝ වනෝද්‍යානය, පසුව දේවානම්පිය තිස්ස රජු විසින් මිහිඳු හිමියන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වෙත පූජා කරන ලදී. උන්වහන්සේලාගේ වාසය වෙනුවෙන් දේවානම්පිය තිස්ස රජු තැනූ විහාරය, *මහමෙවුනා තිසරම් රද්මහ වෙහෙර* ලෙස සෙල්ලිපි වල සඳහන් වේ.

## අංග
### වන්දනීය ස්ථාන
* ශාරීරික චෛත්‍යය - රුවන්වැලි සෑය සහ ධාතුඝරය
* පාරිභෝගික චෛත්‍යය - ශ්‍රී  මහා බෝධිය
* උද්දේසික චෛත්‍යය - පිළිමගෙය

### භික්‍ෂුන් පරිහරණය කළ ස්ථාන
* පොහොය ගෙය - ලෝවාමහාපාය
* සන්නිපාත ශාලාව
*  රංසිමාලිකය
* දානශාලාව
* කණ්ඨ පොකුණ

## අයත්වූ භික්‍ෂුණී විහාර
* ථූපාරාමය
* මිරිසවැටිය

## මහා විහාරික භික්‍ෂුන්ගේ කෘති
* මහාවංශය සහ චූලවංශය
* විසුද්ධිමග්ග

== 
## ශීර්ෂ පෙළ 

උදාහරණ.jpg| 1 යටි ලියමන
උදාහරණ.jpg| 2 යටි ලියමන

 ==
## ආශ්‍රිත ලිපි
* අභයගිරි විහාරය
* ජේතවනාරාම විහාරය
* රුවන්වැලිසෑය

## වැඩිදුර කියවීම්
* බුදුසරණ පුවත්පත

ප්‍රවර්ගය:මහා විහාරය
1957

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සැප්තැම්බර් 2

ප්‍රවර්ගය:සැප්තැම්බර්
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් සභාව

නිල වශයෙන් **ඕර්තඩොක්ස් කතෝලික සභාව**  ලෙසින් මෙන්ම **ඕර්තඩොක්ස් සභාව** සහ  **ඕර්තඩොක්ස් ආගම** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,, **නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් සභාව**    යනු, ප්‍රාථමික වශයෙන් නැගෙනහිර සහ අග්නිදිග යුරෝපයෙහි සහ මැද පෙරදිග ප්‍රදේශ වල, ඇස්තමේන්තුගත 225–300 මිලියන සැදැහැවතුන් ගණනක් සමගින්, ලෝකයේ දෙවන විශාලතම ක්‍රිස්තියානි සභාව වෙයි. බෙලාරූස්, බල්ගේරියාව, සයිප්‍රසය, ජෝර්ජියාව, ග්‍රීසිය, මැසඩෝනියාව, මෝල්ඩෝවා, මොන්ටිනිග්‍රෝ, රුමේනියාව, රුසියාව, සර්බියාව, සහ යුක්‍රේනය යන රටවල ජනගහණයෙහි බහුතර ප්‍රමාණයක ආගමික ඇදහිල්ල එය වෙයි; සැලකිය යුතු සුළුතරයක් ජෝර්දානයේ, ඊශ්‍රායෙලයේ, ලෙබනනයේ සහ  සිරියාවේ සිටිති.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත