නිව් හැම්ප්ෂයර්

thumb|සිතියම
**නිව් හැම්ප්ෂයර්** ඊසානදිග එක්සත් ජනපදයේ නිව් එංගලන්ත කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි . එය දකුණින් මැසචුසෙට්ස්, බටහිරින් වර්මොන්ට්, නැගෙනහිරින් මේන් සහ මේන් බොක්ක සහ උතුරින් කැනේඩියානු ක්විබෙක් පළාතට මායිම් වේ. එක්සත් ජනපද ප්‍රාන්ත 50 න්, නිව් හැම්ප්ෂයර් භූමි ප්‍රමාණය අනුව හත්වන කුඩාම  සහ දහවන අඩුම ජනගහනය සහිත වන අතර, 2020 සංගණනයට අනුව එහි ජනගහනය 1,377,529 කි.  කොන්කෝඩ් රාජ්‍ය අගනුවර වන අතර මැන්චෙස්ටර් වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය වේ. නිව් හැම්ප්ෂයර් හි ආදර්ශ පාඨය වන " නිදහසේ ජීවත් වන්න හෝ මිය යන්න " ඇමරිකානු විප්ලවවාදී යුද්ධයේදී එහි භූමිකාව පිළිබිඹු කරයි; එහි අන්වර්ථ නාමය වන " ග්‍රැනයිට් රාජ්‍යය", එහි පුළුල් ග්‍රැනයිට් සංයුති සහ ගල්වලවල් ගැන සඳහන් කරයි.  එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණ චක්‍රයේ පළමු ප්‍රාථමිකය ( අයෝවා කොකස් එකෙන් පසු) පැවැත්වීම සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇමරිකානු මැතිවරණ දේශපාලනයට ඇති කළ බලපෑම සඳහා එය රට පුරා ප්‍රසිද්ධය.

නිව් හැම්ප්ෂයර් හි වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ අබෙනකි වැනි ඇල්ගොන්කියන් භාෂාව කතා කරන ජනයා වාසය කළහ. 17 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී යුරෝපීයයන් පැමිණි අතර, ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් මුල්ම ආදිවාසී නොවන ජනාවාස කිහිපයක් ස්ථාපිත කළහ. නිව් හැම්ප්ෂයර් පළාත 1629 දී පිහිටුවන ලද අතර එය ඉංග්‍රීසි හැම්ප්ෂයර් ප්‍රාන්තය අනුව නම් කරන ලදී.  1760 ගණන්වල බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සහ ඔටුන්න අතර ඇති වූ ආතතීන්ගෙන් පසුව, 1774 දී බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් කොටුව විලියම් සහ මේරි අල්ලා ගැනීමත් සමඟ නිව් හැම්ප්ෂයර් මුල්ම විවෘත කැරැල්ලක් දුටුවේය. 1776 ජනවාරි මාසයේදී, ස්වාධීන රජයක් සහ රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාවක් ස්ථාපිත කළ බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකානු යටත් විජිතවලින් පළමුවැන්නා බවට එය පත්විය; මාස හයකට පසු, එය එක්සත් ජනපද නිදහස් ප්‍රකාශනයට අත්සන් තැබූ අතර බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහි යුද්ධයේදී හමුදා, නැව් සහ සැපයුම් සඳහා දායක විය . 1788 ජුනි මාසයේදී, එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුමත කළ නවවන රාජ්‍යය එය වූ අතර, එම ලේඛනය බලාත්මක විය. 19 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට, නිව් හැම්ප්ෂයර් අහෝසි කිරීමේ ක්‍රියාකාරී මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, එක්සත් ජනපද සිවිල් යුද්ධය අතරතුර යුනියන් සොල්දාදුවන් 32,000 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් යෙදවීය. යුද්ධයෙන් පසු, රාජ්‍යය වේගවත් කාර්මිකකරණයක් සහ ජනගහන වර්ධනයක් දුටු අතර, රෙදිපිළි නිෂ්පාදනය, සපත්තු සෑදීම සහ කඩදාසි සෑදීමේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්විය; මැන්චෙස්ටර් හි ඇමොස්කීග් නිෂ්පාදන සමාගම එක් කාලයක ලෝකයේ විශාලතම කපු රෙදිපිළි කම්හල විය. මෙරිමැක් සහ කනෙක්ටිකට් ගංගා ආශ්‍රිතව කාර්මික මෝල් ඉදිකර තිබූ අතර, ඒවායින් බොහොමයක් කැනඩාවෙන් සහ යුරෝපයෙන් පැමිණි කම්කරුවන් සේවයේ යොදවා තිබුණි; සංක්‍රමණිකයින්ගේ වඩාත්ම සැලකිය යුතු ආගමනය ප්‍රංශ කැනේඩියානුවන් වූ අතර, අද වන විට නිව් හැම්ප්ෂයර් වැසියන්ගෙන් හතරෙන් එකක් පමණ ප්‍රංශ ඇමරිකානු සම්භවයක් ඇති අතර, එය ප්‍රාන්ත අතර මේන් වලට පමණක් දෙවැනි වන සංඛ්‍යාලේඛනයකි.

ජාතික පරිමාණ ප්‍රවණතාවක් පිළිබිඹු කරමින්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු නිව් හැම්ප්ෂයර් හි කාර්මික අංශය පහත වැටුණි. 1950 සිට, එහි ආර්ථිකය මූල්‍ය හා වෘත්තීය සේවා, දේපළ වෙළඳාම්, අධ්‍යාපනය, ප්‍රවාහනය සහ අධි තාක්‍ෂණය ඇතුළත් කිරීමට විවිධාංගීකරණය වී ඇති අතර නිෂ්පාදන කටයුතු තවමත් ජාතික සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ අගයක් ගනී.  1950 ගණන්වල සිට, ප්‍රධාන මහාමාර්ග එය මහා බොස්ටන් වෙත සම්බන්ධ කර වැඩි මගී නගර කරා යොමු කිරීමත් සමඟ එහි ජනගහනය ඉහළ ගියේය. නිව් හැම්ප්ෂයර් යනු ධනවත්ම සහ වඩාත්ම උගත් රාජ්‍යයන් අතර වේ.  එය ආදායම් බද්දක් නොමැති ප්‍රාන්ත නවයෙන් එකක් වන අතර විකුණුම්, ප්‍රාග්ධන ලාභ හෝ උරුමය සඳහා බදු නොමැති අතර අධ්‍යාපනයට අරමුදල් සැපයීම සඳහා දේශීය දේපළ බදු මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, එහි රාජ්‍ය බදු බර රටේ අඩුම ඒවා අතර වේ. නිව් හැම්ප්ෂයර් යනු අවම ආගමික රාජ්‍යයන්ගෙන් එකක් වන අතර එහි ලිබර්ටේරියානු -නැඹුරු දේශපාලන සංස්කෘතිය සඳහා ප්‍රසිද්ධය; එය මෑතක් වන තුරුම ජනාධිපතිවරණවලදී දෝලනය වන රාජ්‍යයක් වූ අතර තවමත් නිව් එංගලන්තයේ අවම ලිබරල් රාජ්‍යයන්ගෙන් එකකි.  2019 සහ 2020 හැරුණු විට, නිව් හැම්ප්ෂයර් රිපබ්ලිකන් පක්ෂය 2017 සිට ප්‍රාන්ත මට්ටමේ රජය තුළ ත්‍රිත්ව බහුතරයක් පවත්වා ගෙන යන අතර, ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය කොංග්‍රසයේ නිව් හැම්ප්ෂයර්හි ෆෙඩරල් මට්ටමේ නියෝජනය මත බහුතරයක් පවත්වා ගෙන යයි. 

කඳුකර සහ දැඩි වනාන්තර භූමි ප්‍රදේශයක් සහිතව, නිව් හැම්ප්ෂයර්හි එළිමහන් විනෝදාස්වාදය කේන්ද්‍ර කරගත් වර්ධනය වන සංචාරක අංශයක් ඇත. නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ උසම ස්කී කඳු කිහිපයක් එහි ඇති අතර ශීත ක්‍රීඩා සඳහා ප්‍රධාන ගමනාන්තයකි; මොනාඩ්නොක් කන්ද ලෝකයේ වඩාත්ම කඳු නගින කඳු අතර වේ. අනෙකුත් ක්‍රියාකාරකම් අතරට සරත් සෘතු නිරීක්ෂණය කිරීම, බොහෝ විල් සහ මුහුදු වෙරළ තීරයේ ගිම්හාන කුටි, ලූඩන්හි නිව් හැම්ප්ෂයර් මෝටර් ස්පීඩ්වේ හි මෝටර් රථ ක්‍රීඩා සහ එක්සත් ජනපදයේ පැරණිතම සහ ලැකෝනියාවේ වීර්ස් බීච් හි පැවති ජනප්‍රිය යතුරුපැදි රැලියක් වන යතුරුපැදි සතිය ඇතුළත් වේ. වයිට් මවුන්ටන් ජාතික වනාන්තරයට වර්මොන්ට් සහ මේන් අතර ඇපලචියන් මංපෙතෙන් වැඩි කොටසක් ඇතුළත් වන අතර මවුන්ට් වොෂින්ටන් ඔටෝ පාර ද ඇත, එහිදී අමුත්තන්ට  උසකින් යුත් කඳු මුදුනට රිය පැදවිය හැකිය. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාවේ ප්‍රාන්ත