open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
දුරස්ථ ප්‍රතිග්‍රහණය

පුළුල්ව විග්‍රහ කළහොත් දුර සංනිවේදනය (remote sensing) යනු භෞතිකව, ස්පර්ශ නොවන හෝ ආසන්නයේ නොපවතින වස්තුවක ‍හෝ සිදුවීමක් වාර්තා කිරීම මඟින් හෝ සංඥා ආසන්නයේ නොපවතිව වස්තුවක හෝ සිදුවීමක් වාර්තාගත කිරීම මඟින් ‍හෝ සංඥා ලබාගත හැකි උපකරණ වලින් කුඩා හෝ විශාල පරිමාණයෙන් තොරතුරු ලබා ගැනීමයි. (අහස්යානා, අභ්‍යවකාශ යානා, චන්ද්‍රිකා, බෝයාවන් හො නැව් මඟින්) සාමාන්‍ය භාවිතයේදි දුර සංනිවේදනය යනු විවිධ ක්‍රම උපායන් යොදාගනිමින් වස්තුවක හෝ යම් ප්‍රදේශයක තොරතුරු එක් රැස් කිරීමයි. ඒ අනුව කාලගුණ චන්ද්‍රිකා මඟින් පෘථිවි නිරීක්ෂණය, කාලගුණික බෝයාවන් භාවිතයෙන් සාගර හා වායුගෝලිය නිරීක්ෂණය, අධි ශබ්ද තරංග මඟින් කලල නිරීක්ෂණය, චුම්භක අනුනාද ප්‍රතිරූප (MRI), පොඨිස්ට්රෝන් පිටකිරීම, ටොමොග්‍රෆි (Tomognpy) සහ අභ්‍යවකාශ යාන යන සියළුම දේ දුර සංනිවේදන සඳහා උදාහරණ වේ.
thumb|alt=tiny globe| කෘත්‍රිම විවිර රේඩාර් මඟින් ලබාගත් ඡායාරූපයක් ධ්‍රැවමිනිත අනුව වර්ණ කර ඇත. 
වර්තමානයේ දි මෙම වචන සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරන්නේ ගුවන්ගත කළ ගුවන්යානා හා අභයාවකාශ යානාවල භාවිතාකරන උපකරණවල ඡායාරූප සංඥා තාක්ෂණය හැඳින්විමය, මෙය වෛද්‍ය ඡායාරූප වැනි කොටස් වලින් වෙනස් වේ. දුර සංවේදන ආකාර 2 කි. ඉන් එක් ආකාරයක් වන්නේ අක්‍රිය සංවේදකය. එමඟින් වස්තුවකින් හෝ ප්‍රදේශයකින් නිකුත්වන හෝ පරාවර්තනය වන ස්වභාවික ශක්තීන් (විකිරණ ) අනාවරණය කර ගනී. පරාවර්තිත හිරුඑළිය මෙම සංවේදක මඟින් බහුලව හඳුනාගන්නා විකිරණ වර්ගයකි. පටල ඡායාරූපකරණය, අධෝරක්ත කිරණ, CCD (Charged Coupled Device) හා රේඩියෝ මීටර අක්‍රිය සංවේදක සඳහා උදාහරණය වේ. අක්‍රිය සංවේදක වස්තුවකින් නිකුත්වන හෝ පරාවර්තනය වන විකිරණ හඳුනාගෙන එම මිනුම් ලබාගන්නා අතර, ක්‍රියාකාරි සං‍වේදක වස්තුන් හා ප්‍රදේශ නිරීක්ෂණයට හා ස්කෑන් කිරීමට ශක්තීන් නිකුත් කරයි. රේඩාර් යනු ක්‍රියාකාරි දුර සංවේදක සඳහා උදාහරණයකි. එයින් වස්තුවක උස, වේගය, පිහිටීම හා දිශාව මැන ගැනීමට කිරණ නිකුත් කිරීම හා ආපසු පැමිණීම අතර කාලය උපයෝගී කර ගනිමින් නිගමනවලට එළඹිය හැකිය. දුර සංවේදක මඟින් අනතුරුදායක හෝ ළගාවිය නොහැකි ප්‍රදේශ වල දත්ත ලබා ගත හැක. දුර සංවේදක භාවිතයෙන් ඇමෙසන් වනය වැනි ප්‍රදේශ වල වනගහණය අඩුවීම, ආර්ටික් හා ඇන්ටාර්ක්ටික් ප්‍රදේශවල ග්ලැසියර දියවිමෙන් ඇතිවන දේශගුණික විපර්යාස, වෙරළාශ්‍රිත හා සාගරය පතුලේ ඇතිවන වෙනස්වීම නිරීක්ෂණයට උපකාරී වේ. සීතල යුද්ධය (Cold war) සමයේ අනතුරුදායක දේශසීමා ප්‍රදේශවල යුධ කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය දත්ත එක්රැස් කෙරුනේ මෙම ක්‍රමයෙනි. වියදම් අධික හා මන්දගාමි දත්ත එක්රුස් කිරීමේ ක්‍රම වෙනුවට වස්තුවට හෝ ප්‍රදේශයට බාධාවක් නොවන අයුරින් දුර සංවේදනය යොදාගත හැක.
කක්ෂීය මධ්‍යස්ථාන විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලියේ විවිධ කොටස් වලින් දත්ත එක්රැස් කර සන්නිවේදනය කරනු ලබයි. තවද පොළවේ පවතින විශාල ප්‍රමාණයේ ගුවන් විදුලි සංඥා අවශෝෂක මඟින් ලබා ගන්නා දත්ත හා සම්බන්ධ කර විද්‍යාඥයින්ට එල්නිනෝ වැනි දීර්ඝ කාලීන ස්වභාවික සංසිද්ධි වල රටාවන් ගොඩනගා ගැනීමට හැකිවී ඇත. පෘථිවි විද්‍යාවේ ස්වභාවික සම්පත් කළමනාකරණය, කාෂිකර්මයේදි වගාබිම් භාවිතය හා සංරක්ෂණය, ජාතික ආරක්ෂාව සඳහා දේශසීමාවල ගුවනින් හා පොළවේ දත්ත එක්රැස් කිරීම වැනි විවිධ කාර්යයන් සඳහා දුර සංවේදනය භාවිතා වේ.
සුර්ය විචලනය

ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාම සදහා සූර්යයාගේ බලපෑම පිළිබඳව ඇත්තේ අඩු තක්සේරුවක් බව  ඇතැම් විද්‍යාඥයෝ පවසති. ඔවුන් විශ්වවිද්‍යාල‍ පරීෂකයන් දෙදෙනෙක් වන බෲස් වෙස්ට් හා  නිකොලේ ස්කාෆෙල්ෆා තක්සේරු කර ඇති අන්දමට 19000-2000 කාලය තුළ ගෝලීය පෘෂ්ඨයේ උණුසම ඉහළයාම සඳහා සූර්යාගේ දායකත්වය 45-50% පමණ වේ. 1980-2000 දක්වා කාලයේදී එම ප්‍රමාණය 25-35% පමණ වේ. Peter scotte ඇතුළු පර්යේෂකයන් පිරිසක් පෙන්වා දුන් පරිදි දේශගුණික ආකෘති මගින් සූර්ය බලයට සාපේකෂව හරිතාගාර වායුන්ගේ බලපෑම අධි තක්සේරුවකට ලක් කර තිබේ.  එසේම ගිනිකඳු,දූවිලි හා ගෙන්දගම් ‍වායුන්ගෙන් ඇතිවන සිසිලනය එමඟින් අඩු තක්සේරුවකට ලක් කර ඇත. එම පර්යේෂකයන්ගේ  නිගමනයන්ට  අනුව මෙම ආකෘතිය වැඩි දියුණු කළ පසු 20 වන ශතවර්ෂය මැද සිට උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම කෙරෙහි  වැඩි බලපෑමක්  ඇති කර ඇත්තේ හරිතාගාර වායු බව පෙනිණි.

වලා බීජායන හරහා ගැලටික් කොස්මික් කිරණ මගින් සූර්ය තාපය ඉහළ නැංවීම මෑත භාගයේදී උෂ්ණත්වය වැඩි වීමට හේතු වී බවටද අදහසකි. ඒ අනුව සූර්යායගේ චුම්භක ශක්තිය කොස්ටයික කිරණ නැමීමට බලවත් ලෙස බලපාන අතර එමගින් වලාකුළු වල ඝනීකරන න්‍යෂ්ටි වලට බලපෑම් ඇතිවිමටත්,දේශගුණික බලෑපම සූර්යයාගේ බලපෑම වැඩිවිමෙන් සිදුවෙතැයි අපේක්ෂා කරන්නක් වන්නේ අපවර්තී ගෝල‍යේ බොහෝ ප්‍රමාණයක උෂ්ණත්වය වැඩිවීමය. නමුත් හරිතාගාරයේ වායු වාදයෙන් අපේක්ෂා කරන්නේ එහි සිසිල් වීමකි අපවර්තීගෝලයේ ඕසෝන් ප්‍රමාණය අඩුවීමද සිසිල් වීම සඳහා බලපාන නමුත් සැලකිය යුතු ලෙස ඕසොන් ප්‍රමාණය අඩුවීම ආරම්භ වුයේ 1970 දශකයේ අග භාගයේ සිටය. සූර්ය විචලනය සහ ගිනිකදු ක්‍රියාකාරිත්වයේ වෙනස සම්බන්ධ වීමෙන් කාර්මික යුගයට පෙර සිට 1950 දක්වා කාලය තුළ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමට බලපෑ අතර,ඉන්පසු සිසිල් වීමක් සිදුවී ඇත. Peter foukd  ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ජර්මනිය හා ස්විට්සර්ලන්තය වන රටවල පරීක්ෂකයන් විසින් හෙලි කරනු ලැබුවේ පසුගිය වර්ෂ දහය තුළ සූර්යයාගේ දීප්තියේ වර්ධනයක් දක්නට නොලැබෙන බවයි. සූර්යා චක්‍ර මගින් සූර්ය දීප්තිය පසුගිය වර්ෂ 30 කාලයේදී 0.07% ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයකින් වර්ධනය වී ඇති නමුත් මෙය ගෝලීය උණුසුම ඉහළ නැංවීමට තරම් සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති නොකරයි. Mike Lockwood හා Clous froinlch ‍ගේ පරික්ෂණ මගින් 1985 සිට කාලය තුළ ගෝලීය උණුසුම හා සූර්ය විචලනය හෝ කොස්මික් කිරණ විචලනය අතර සම්බන්ධතාවයක් නැති බව හෙළිකෙරිනි. නමුත් henrick Svensumark හා Eigil Frils - Chmnsteensen  මෙම තර්කය බැහැර කරන ලදී. 2007 දී සිදු කල පරික්ෂණයකින් පෘථිවියට පැමිණෙන කොස්ටික් කිරණ හා උෂ්ණත්වය අතර සැලකිය යුතු සම්බන්ධයක් නැති බවට අනාවරණය විය.

## සටහන් 
{|

|Global warming Solar variation
|-
{|
රක්ෂණ වර්ග

thumb|right
අගය මැනිය හැකි ඕනෑම අවදානමක් රක්ෂණය කළ හැක. වන්දි ලැබීමට හිමිකම් කියන නිශ්චිත අවදානම් උවදුරු (Perils) යනුවෙන් හඳුන්වයි.රක්ෂන ගිවිසුමක් , එමගින් අ‍ාවරණය කරන හා නොකරන උවදුරු පිළිබඳ ‍ෙතාරතුරු විදහා දක්වයිපෙහත දැක්වෙන්නේ දැනට පවතින රක්ෂණ වර්ග කිහිපයකි. එක් රක්ෂණ ඔප්පුවක් වර්ග කිහිපයක් අවධානම් ආවරණය කිරීම, නිදසුන් වශයෙන් වාහන රක්ෂණයකදී දේපල හා වගකීම් යනු අවධානම් දෙකම ආවරණය කිරීම දැක්විය හැකිය.ඇමරික‍ාවේ පවතින නිවාස රක්ෂණ ඔප්පු මගින් නිවාසයට හා නිවාස හිමියාට අයිති දේපල වලට සිදුවන අලාභ , දේපල අවධානම යටතේ ආවරණය කරන අතර නිවාස හිමියාට ගෙවීමට සිදු වන නීති ගාස්තු වගකීම් රක්ෂණය යටතේ ආවරණය කරයි. මීට අමතරව නිව‍ාස හිමියාගේ නිවාස තුළ සිට අනතුරට භාජනය වන අමුත්තන්‍ට පවා කුඩා ‍ෙසෟඛ්‍ය රක්ෂණයක් හිමි වේ.

ව්‍යාපාර වලට එල්ල වන ඕනෑම ආකාරයේ අවධානමක් ආවරණය කිරීම ව්‍යාපාර රක්ෂණය ලෙස හැඳින්වේ. මූලික ව්‍යාපාර රක්ෂණ වර්ග වන්නේ 

A විවිධ වර්ග වලට අයත් වෘත්තිමය වගකීම් රක්ෂණය (වෘත්තිමය වන්දි පූර්ණ රක්ෂණය) 
B ව්‍යාපාර හිමිකරැවන්ගේ ඔප්පුව (Bop ) ,ව්‍යාපාර හිමිකරුවෙකුට අවශ්‍ය වන සියළුම ආකාරයේ ආවරණ මෙහි ඇතුළත් වේ.   

 

## සෞඛ්‍ය රක්ෂණය හා දන්ත රක්ෂණය 
බොහෝ සංවර්ධිත රටවල රජය විසින් සෞඛ්‍ය සඳහා රක්ෂණ වර්ග හඳුන්වා දී ඇත.

සෞඛ්‍ය රක්ෂණ ඔප්පු නිතරම පෞද්ගලික වෛද්‍ය ගාස්තු ගෙවනු ලබයි.එසේ ගෙවනු ලබන්නේ ජාතික සෞඛ්‍ය සේවය හෝ මහජන මුදලින් ක්‍රියාත්මක වන වෙනත් ආයතනයක් ඔවුන්ට මුදල් නොගෙවන්නේ නම් පමණි.දන්ත රක්ෂණය ‍ෙසෟඛ්‍ය රක්ෂණයට බෙහෙවින් සමාන වන අතර එමගින් පුද්ගලයින්ට ඔවුන්ගේ දන්ත වෛද්‍ය ගාස්තු ආවරණය කර දෙනු ලබයි.ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දන්ත රක්ෂණය සේවකයින්ට ඔවුන්ගේ ආයතනය විසින් ලබා දෙන පහසුකම් වලින් එකකි. මෙය සෞඛ්‍ය රක්ෂණය සමඟ ලබා දෙයි.යබාහෝ රටවල් මහජන මුදලින් මහජන සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණය කළ හැකි බව විශ්වාස කරයි.

----
Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Insurance#Types_of_insurance
දක්ෂිණ අර්ධගෝලය

**දක්ෂිණ අර්ධගෝලය** () යනු සමකයෙන් දකුණු දෙසට පිහිටි ලෝක ගෝලයේ අර්ධයයි. තවත් අයුරකින් හැඳින්වුවහොත් ඛගෝල සමකයට දකුණින් පිහිටන අර්ධ ඛගෝලිය කොටසයි. දක්ෂිණ අර්ධගෝලයේ මහද්වීප 4 ක් (ඇන්ටාටිකාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, දකුණු ඇමරිකාවේ වැඩිකොටසක් හා අප්‍රිකාවේ සමහර කොටස්) පිහිටා ඇති අතර දකුණු අත්ලාන්තික්, ඉන්දියානු, දකුණු පැසිෆික් හා දක්ෂිණ යන සාගර 4 ද පිහිටා ඇත. ආසියා මහද්විපයෙන් දුරස්ව පිහිටි දූපත් කිහිපයක්ම දකුණු අර්ධගෝලය සේ පවතී. පෘථිවිය භ්‍රම‍ණයේදි එහි ඉලිප්සීය අක්ෂ තලයට ඇති ආතතිය හේතුකොට ගෙන වසන්ත සෘතුව දෙසැම්බර් 21 - මාර්තු 21 කාලයේ ද, ශීත සෘතුව ජුනි 21- සැප්තැම්බර් 21 කාලය තුළද ඇති වේ.  

දකුණු අර්ධගෝලයේ දේශගුණය සමස්තයක් වශයෙන් උතුරු අර්ධගෝලයට වඩා මදක් සෞම්‍ය වන නමුත් ඇන්ටාටිකාවේ දේශගුණය ආක්ටික් ප්‍රදේශයට වඩා වැඩි සීතලකින් යුක්තය.මීට‍හේතුව දකුණු අර්ධගෝලයේ ගොඩබිම් ප්‍රමාණයට වඩා සැළකිය යුතු ලෙස වැඩි සාගර ප්‍රමාණයක් පැවතීමයි. ජන ඝනත්වය 10% සිට 12% වැනි අඩු අගයකින් යුක්ත නිසා මෙම ප්‍රදේශයේ පරිසර දුෂණයද අවම වේ. තවද කාර්මීකරණය අඩු මට්ටමක පැවතීම, අඩු ගොඩබිම් ප්‍රමාණය (වායු තරංග බොහෝ විට ගමන් කරන්නේ  බටහිර සිට නැගෙනහිර දෙසට බැවින් දූෂිත වායු පහසුවෙන් උතුරට හෝ දකුණට පැතිරී නොයයි.) යන කරුණුද මෙයට හේතු වේ.

දකුණු අර්ධ‍ගෝලයේ සූර්යයාගේ ගමන් මාර්ගය උතුරු දිශාව හරහා නැගෙනහිර සිට බටහිරට විහිදී ඇති නමුත් මකර නිවර්තනයට උතුරින් පිහිටි ප්‍රදේශවල සූර්යයා මධ්‍යාහ්නයේදී අහස මුදුනේ හෝ දකුණට බරව පිහිටයි. සූර්යයා උතුරු දිශාව හරහා ප්‍රමණයෙන් උතුරු අර්ධගෝලයේදී දක්නට ලැබෙන සූර්යයාගේ වටේ සිට දකුණට චලිතය වෙනුවට පැහැඳිලි ලෙස දකුණු - වම චලනයන් දක්වයි. දවස පුරා ඇතිවන සූර්ය සෙවනැලි වාමාවර්ත චලනයන් පෙන්නුම් කරයි. (සූර්ය තැටි Sun dial වල වේලාව දැක්වීමට පැය ගණන ලකුණු කර ඇත්තේ විරුද්ධ අතටය) කොරියෝලිස් ආචලනය හේතුවෙන් චණ්ඩමාරුත හා නිවර්තන කුණාටු දකුණු අර්ධගෝලයේදී දක්ෂිණාවර්තව භ්‍රමණය වේ. (උතරු අර්ධගෝලයේදී මෙම භ්‍රමණය සිදුවන්නේ වාමාවර්තවය) 

සඳ නැග්ම දකුණු අර්ධගෝලයට දිස් වන්නේ උතුරු අර්ධගෝලයට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවටය.දකුණු අර්ධ ගෝලයේ කොටසක් වන දකුණු සෞම්‍ය කලාපය සමන්විත වන්නේ වැඩි භ්‍රමණයන් සාගර වලිනි. උරුගුවේ, ලෙසතෝ හා නවසීලන්තය සම්පූර්ණයෙන්ම මෙම කලාපයේ පිහිටා ඇත. චිලී හා ආර්ජන්ටිනාවේ විශාල කොටසක්, පැරගුවේ බ්‍රසීලය, නැම්බියාව, බොස්වානා, දකුණු අප්‍රිකාවේ වැඩි ප්‍රදේශයක්, මොසැම්බික්, මැඩගස්කර හා ඕස්ට්‍රේලියාව යන රටවල කොටසත් පමණක් මෙම කලාපයේ පිහිටයි. දක්ෂිණ ධ්‍රැවය ගැලැටික් කේන්ද්‍රය ( glanic center ) වෙතට නැඹුරු ව පිහිටීමත්, පැහැඳිලි අහසක් දක්නට ලැබීමත් හේතුවෙන් දක්ෂිණ අර්ධගෝලය තාරකා නිරීක්ෂණයට ඉතා සුදුසු වන අතර දීප්තියෙන් වැඩි තාරකා විශාල සංඛ්‍යාවක් එකී අහසේ පිහිටා ඇත.

## ආශ්‍රිත 
* ඇන්ටාක්ටිකාව
* ඕස්ට්‍රේලියාව (මහාද්වීපය)
* Geographical zone
* Global North and Global South
* Land and water hemispheres
* උත්තර අර්ධ ගෝලය
* දක්ෂිණ ධ්‍රැවය
* Zealandia

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Southern Hemisphere Countries 2021
* 

ප්‍රවර්ගය:පෘථිවියේ අර්ධගෝල
තාප ගෝලය

තාප ගෝලය යනු පෘථිවි වායු‍ගෝලයේ මධ්‍යගෝලය හා බාහිර ගෝලය යන ස්ථර 2 අතර මැද පිහිටි ස්ථරයයි. මෙම ස්ථරය තුළ අධෝරක්ත කිරණ මඟින් අයනීකරණය සිදුවේ.

තාප ගෝලය පෘථිවියට 80 km ඉහළ අහසින් ආරම්භ වේ. මුහුදු මට්ටමේ සිට මෙවැනි උස් මට්ටමකදී වායුගෝලයේ අවශේෂ වායු ඒවායේ පරමාණුක ස්කන්ධය අනුව ස්ථර වලට වෙන්වේ. මෙම කොටසේ සුළු වශයෙන් ඇති ඔක්සිජන් මඟින් අධි ශක්තියකින් යුත් සුර්ය විකිරණ උරාගැනීම හේතුවෙන් ‍තාප ගෝලයේ උෂ්ණත්වයද  උසත් සමඟම ඉහළට නගී. සුර්යයාගේ ක්‍රියාකාරිත්වයද මෙම උෂ්ණත්වය වැඩිවීම කෙරෙහි  බලපාන අතර සමහර විට එය සෙල්සියස් අංශක 15,000 වැනි ඉහළ අගයකටද වර්ධනය වේ. විකිරණ හේතුවෙන් වායු ගෝලීය අංශු විද්‍යුත් ආරෝපණයකට ලක්වීම  (අයන ගෝලය) නිසා මෙම ස්ථරයෙන් රේඩියෝ තරංග පරාවර්තනය කිරීමට හැකියාවක් තිබේ. පෘථිවියෙන් කි.මී. 500 -1000 පමණ ඉහළින් පවතින බාහිර ගෝලයේදි පෘථිවි වායුගෝලය අභ්‍යවකාශය සමඟ මිශ්‍රවේ. 

දිවා කාලයේදී, මෙම ප්‍රදේශයේ ඇති සුළු වායු අංශු ප්‍රමාණයක්ද,2500 0 C (4532 0 F) පමණ උෂ්ණත්වයකට පත්වේ. මෙවැනි අධික උෂ්ණත්වයකදී වුවද මෙහි පවතින්නේ රික්තයකට ආසන්න ස්වභාවයක් නිසා තාප සංක්‍රමණය සඳහා අවශ්‍ය තරම් වායු පරමාණු නැති වීමෙන් කෙනෙකුට මෙම උෂ්ණත්වය නිරීක්ෂණය කළ නොහැක.. සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වමානයකින් මෙම ප්‍රදේශයේ උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 0 ට  වඩා පහළ අගයක් ලෙස සටහන් වනු ඇත. 

මෙම ගෝලයේ ඉහළ ස්ථරය අයන ගෝලය නම් වේ. තාප ගෝලයේ සිට 120 kmපමණ පහළ කොටසේ දෛනික උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමෙන් වායුගෝලීය සුළි ඇතිවේ. මීට වඩා ඉහළ මට්ටම් වලද වායුගෝලීය සුළි විසිරී ඇත. එම සුළි ඇති වීමට හේතුව ද්‍රව චලනය සඳහා අවශ්‍ය සංගත චලන අණුක එක්රැස්වීම සිදු නොවීමයි. ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය පිහිටියේ තාප‍ගෝලයේ 320-380 km අතර වූ ස්වාධීන කක්ෂයේයි. උත්තරාලෝකය ඇති වන්නේද තාප ගෝලය තුළය. 

## බලන්න
* අපරිවර්තී ගෝලය
## සටහන්
රූගත පසුතල

චිත්‍රාගාරයක් තුළ නිර්මාණය කරන ලද පසුතලයක් භාවිතා කිරීම වෙනුවට වෙනත් ස්ථානයක චිත්‍රපටයක් හෝ රූපවාහිනී වැඩසටහන් මාලාවක් නිෂ්පාදනය කරන්නේ නම් එම ස්ථානය චිත්‍රපට කරන ස්ථානයක් උදාහරණයක් ලෙස රූපවාහිනී කථාමාලාවක් වන “24” හි නිර්මාණය කල එම පසුතලයක් තුල රූගත කළ ඇතැම් දර්ශන හැරුණු කොට අන්සියල්ල මූලික වශයෙන් රූගත කෙරුනේ අදාල එම ස්ථානය තුලමයි.  (on location) 

thumb|right
(on location) ස්ථානය තුල යන පදය මඟින් විස්තර වන්නේ චිත්‍රපටියකට නැගීම සත්‍ය ස්ථානයක සිට සිදුකර ඇතැයි යන්නයි.  නමුත් මෙම පදය මඟින් බොහෝවිට වැරදි සහගත ලෙස විශ්වාස කිරීමට පොළඹවන්නේ චිත්‍රපටියට නැගීම එම කථාවට අදාල සත්‍ය ස්ථානය තුල සිටම සිදු කරන ලදැයි යන්න අර්ථගැන්වීම තුලිනි.  නමුත් මෙසේ සත්‍ය ස්ථානයක් තුල සිට රූගත කිරීම මෙමඟින් අනිවාර්යයෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ නැත.  

## වාසි සහ අවාසි 
චිත්‍රාගාරයක නිර්මාණය කරන ලද පසුතලයක රූගත කිරීම සිදු කරනවාට වඩා එසේ නිර්මාණය නොකරන ලද ස්ථානයක ‍රූගත කිරීමෙනි.  වාසි කිහිපයක්ම ඇත.  

*එය ඉතා විශාල පසුතලයක් ගොඩනඟනවාට වඩා ලාභදායී වන‍්නේයසැබෑලෝකයේ පවතින ඇඳුම්, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයන් විස්තරාත්මක ලෙස නැවත ගොඩනැගීම අපහසුය. එමනිසා මායාව වඩාත් *සත්‍යාකාරයෙන් ශක්තිමත්ව පෙන්විය හැක
*ඇතැම්විට මෙමඟින් ඉතා ලාභදායී හා වෘත්තීය සමිතියකට අයත් නැති ශ්‍රමය භාවිතයට හෝ වැඩ සඳහා වන අවහිරයන් මඟහැරීමට පහසුකම් සලසයි.  කැනීබියානු ස්ථාන වන vancouvar හා Toronto ආදිය මේ සඳහා ප්‍රසිද්ධ වේ
	
එසේම ඇතැම්විට එකතුවුනු මුදල් (frozen currency) භාවිතා කිරීමට පහසුකම් සලසයි.  1968 වර්ශයේදී kelly’s heroes යන චිත්‍රපටය යුයෝස්ලෝවැකියාවේදී චිත්‍රපටයට නඟන ලද්දේ අපනයනය කිරීමට නොහැකිවූ චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් උපයන ලද ලාභය භාවිතා කිරීමෙනි.  

මෙහි අවාසි සහගත තත්වයන්ද ඇතුලත්ය.  

	*පරිසරය පාලයන කිරීම දුෂ්කර වීම උදාහරණයන් ලෙස ගුවන්යානා ගමන් ගැනීම, වාහන තදබදය, මගීන්, අයහපත් කාලගුණය හා නගරනීති ආදිය
	*පිටපතෙහි සඳහන් වන ආකාරයට ඉතා හොදින් ගැලපෙන ස්ථානයක් සත්‍ය වශයෙන් සොයා ගැනීමට ඇති පහසුව
	*ප්‍රේක්ෂකාගාරයෙහි සාමාජිකයන් ඇතැම්විට වංක ලෙස කල්පිත ස්ථාන ලෙස යොදාගත් සත්‍ය ලෝකයේ ස්ථාන සමඟ බොහෝ සමීප වී සිටිය හැක
	*චිත්‍රපටයට අදාල සියලු පිරිස අදාල ස්ථානය තුලට ගෙනයාම අධික වියදම් සහිත විය හැක

දේශීය නඏ නිළියන් සහ පිරිස සහ ආහාර සැපයීම නවාතැන් සැපයීම වැනි වෙනත් පහසුකම් සැපයීම මඟින් චිත්‍රපට කරන ස්ථාන මඟින් ප්‍රදේශයේ වැදගත් ආර්ථික සංවර්ධනයට වාසි සලසනු ලැබේ.
අපරිවර්තී ගෝලය

අපරිවර්තී ගෝලය පෙන්වන වායුගෝල රූපසටහන. ස්තරයන් **පරිමාණයට අනුව** ඇඳ ඇත: පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙහි සිට අපර්වර්තී ගෝලයෙහි මුදුනට ඇති දුර (කිමී 50) පෘථිවි අරයෙන් 1% කට අඩු ප්‍රමාණයකි. *(විශාල කර බැලීමට ක්ලික් කරන්න)*]]
පරිවර්තී ගෝලයට ඉහළින් හා මධ්‍ය ගෝලයට පහතින් පිහිටා ඇති අපවර්තී ගෝලය පෘථිවි වායුගෝලයේ දෙවන ප්‍රධාන ස්ථරයයි. එහි ඉහළ ස්ථර වලදි උෂ්ණත්වය වැඩිවන සේත් පහළ ස්ථර වෙත ‍ගමන් කරද්දි උෂ්ණත්වය අඩුවන සේත් සකස් වි ඇත. ඉහළ ස්ථර වලට යද්දී සිසිල් වන පහළ ස්ථර වලට ගමන් කරන විට උණුසුම් වනසේ සැකසුනු පෘථිවිය ආසන්නයේ පිහිටි පරිවර්තී ගෝලය මෙහි විරුද්ධ ආකාරයයි. වායුගෝල තාපගති විද්‍යාව අනුව මෙම උෂ්ණත්වය විපර්යාසය සමතුලිතතාවයට පත්වන මට්ටම අපවර්තී හා පරිවර්තී ගෝල වෙන්කරන සීමාව ලකුණු කර ඇත. සාමාන්‍ය දේශාංශ ප්‍රදේශ වලදි අපවර්තී ගෝලය මුහුදු ම‍ට්ටමෙන් 10 km (මයිල 6) - 50 km (31 මයිල)  ඉහළින් පිහිටන අතර ධ්‍රැවාසන්න ප්‍රදේශ වලදි එය 8 km (5 මයිල ) ඉහළින් ආරම්භ වේ.
අපවර්තී ගෝලය උෂ්ණත්වයට අනුව ස්ථර වශයෙන් බෙදී ඇත්තේ සුර්යයාගෙන් නිකුත් වන අධෝරක්ත විකිරණ අවශෝෂණයෙන් එය ඉහළින් රත්වන නිසාය. මුහුදු මට්ටම ඉහළ නැග්ම සමඟම මෙම ස්ථරය තුළ උෂ්ණත්වය ඉහළ නගී. අපවර්තී ගෝලයේ ඉහළම කොටස 270 කෙල්වින් (-30 C හෝ 26 6 0F) පමණ උෂ්ණත්වයකින් යුක්ත වන අතර, එය ජලයේ ඝනීභවන උෂ්ණත්වයට වඩා මදක් අඩු අගයකි. මෙම ඉහළ කොටස අපවර්තී මණ්ඩලය ලෙස හැඳින්වෙන අතර එයට ඉහළ කොටස්වල උෂ්ණත්වය නැවතත් උසත් සමඟ පහළ බැසීම ආරම්භ වේ. උෂ්ණත්වය වැඩි ස්ථර ඉහළත්, උෂ්ණත්වය අඩු ස්ථර පහළත් ලෙස සිරස් අතට ස්ථරවලට වෙන් වීම නිසා අපවර්තී ගෝලය ගතික සමතුලිතාවයේ පවතී. නිරන්තර සංවහනය හෝ ඒ ආශ්‍රීත වායුගෝලයේ කැළඹිලි මෙම ‍කොටසේ දක්නට නොලැබේ. මෙසේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමට හේතු වන්නේ සුර්යයාගේ පාරජම්බුල විකිරණ උරාගන්නා ඕසෝන් ස්ථරය විසින් අපවර්තී ගෝලයේ ඉහළ කොටස් රත් කිරීමයි. ඉහළින් ඇතිවන තාප සංක්‍රමණය හා පහළින් ඇතිවන තාප සංවහනය (පරිවර්තී ගෝලය හරහා) සමතුලිත වන ස්ථානය අපවර්තී ගෝලයේ පදනමයි. එම හේතුවෙන් ධ්‍රැවාසන්නයේ පොළොවේ ඇති අඩු උෂ්ණත්වය නිසා අපවර්තී ගෝලය අඩු මුහුදු මට්ටමකින් ආරම්භ වේ. වාණිජ ගුවන්සේවා සෞම්‍ය දේශගුණයක් ඇතිදේශාංශ වල සාමාන්‍යයෙන් පියාසර කරන්නේ මුහුදු මට්ටමෙන් 10 km පමණ උසකින් ඇති අපවර්තී ගෝලයේ පහළ සීමාවේය. මෙයට හේතුව පරිවර්තී ගෝලයේ සංවහනය මඟින් ඇතිවන දරුණු කාලගුණික තත්වය මගහැරීමය. අහස්යානා වල පියාසර කාලයේදි ඇතිවන බාධා වලට හේතුව වන්නේ පරිවර්තී ගෝලය මඟින් එල්ල වන සංවහන ධාරාය. බොහෝ කුඩා අහස්යාත්‍රා පොළොවේ අධික තාපයට ලක්ව ඇති ප්‍රදේශ වලට ඉහළින් පරිවර්තී ගෝලය හරහා ඇතිවන තාප නෙරුම් මත පියාසර කරන අතර මෙම නෙරුම අවසාන වන්නේ අපවර්තී ගෝලයේ පහළ සීමාවේ බැවින් මෙම යාත්‍රා වලට ගමන් කලහැකි උපරිම උස සීමාව මෙයවේ. (සමහර කුඩා යාත්‍රා කඳුවැටිවල තනාගත් එසවුම් උපකරණ අධාරයෙන් අපවර්තී ගෝලයට එසවිමට බලය ලබා ගෙන වැඩි උසකින් යාත්‍රා කරයි)
අපවර්තී ගෝලය යනු අධික ලෙස අන්න්‍යෝන්‍ය ක්‍රියාකාරී විකිරණ, ගතික හා රසායනික ක්‍රියාවලි සහිත ප්‍රදේශයකි. මෙහිදී වායුමය සංඝටක තිරස් ආකාරයෙන් මිශ්‍රවන වේගය සිරස් ආකාරයෙන් මිශ්‍රවිමට වඩා වැඩිය. අපවර්තී ගෝලයේ සිත් ගන්නා සුළු ලක්ෂණයක් වන්නේ නිවර්තන දේශාංශ වල දක්නට ලැබෙන ක්වාසි - බීන්නියල්(Quasi - Biennial) ‍‍දෝලනයයි. මෙය ඇති වන්නේ පරිවර්තී ගෝලයේ ඇති වන ගුරුත්වජ තරංග හේතුවෙනි. මෙම ක්‍රියාවලිය මඟින් අපවර්තී ගෝලය ගෝලීයව ප්‍රවාහනය කරන ඕසෝන්, ජලවාෂ්ප වැනි ද්‍රව්‍ය සඳහා දෙවන සංසරණයක් ඇති කරයි. ශීත සෘතුවේදී උතුරු අර්ධගෝලයේ අපවර්තී ගෝලය හදිසි උණුසුම් වීම් දැක ගත හැකි අතර මෙයට හේතුව අපවර්තී ගෝලය මඟින් රොස්බි තරංග අවශෝෂණය කර ගැනීමයි.

## බලන්න
තාප ගෝලය
## සටහන්
උදම්

සූර්යාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ උදම් ශක්තිය හේතුවෙන් සාගර මත ඇතිවන ජල මට්ටම ඉහළ යාම හා පහත බැසීම උදම් රළ ලෙස හැදින්වේ. කාලය හා අවකාශය සමඟ වෙනස් වන ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රයක්  සහිත ඕනෑම වස්තුවක් මත උදම් සංසිද්ධිය ඇතිවිය හැක. පෘථිවියේ ගොඩබිම් ප්‍රදේශ මෙයට උදාහරණවේ.

උදම් රළ මඟින් සමුද්‍ර පතුළට හා ගං මෝය වල ජල ප්‍රමාණය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි. එසේම එමඟින් උදම් ප්‍රවාහනය යනුවෙන් හඳුන්වන දෝලන තරංග ඇති කරයි. උදම් රළ පිළිබඳ අනාවැකි පළ කිරීම වෙරළාශ්‍රිත යාත්‍රා කිරීම් සඳහා වැදගත් වේ. (වැඩි තොරතුරු උදම් රළ හා යාත්‍රා කිරීම) උස් ජල මට්ටමේදී සිය යට පවතින හා ජල මට්ටම අඩු වූ විට නිරාවරණය වන පටු වෙරළ තීරය අන්තර් "උදම් කලාපය" හෝ "පෙර වෙරළ" ලෙස හැඳින්වේ. එය සාගර උදම් මඟින් ඇතිවන වැදගත් පාරිසරික ඵලයකි.

එම ප්‍රදේශයක ඇතිවන උදම් රළෙහි ස්වභාවය තීරණය වන්නේ පෘථිවියට සාපේක්ෂව සුර්යයාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ පිහිටීම, පෘථිවිය භ්‍රමණයේ බලපෑම හා මුහුදු පතුලේ ස්භාවය යන කරුණු වල සංයුතියෙනි. උදම් අමානය මඟින් මනින ලද මුහුදු මට්ටම කෙරෙහි සුළගේ ද දැඩි බලපෑමක් තිබිය හැක.

## හැඳින්වීම හා උදම් නාමකරණය 
*	උදම් රළ යනු චක්‍රීයව සිදුවන මුහුදු මට්ටමේ වෙනස් වීමකි. පැය කිහිපයක් මුළු ජල මට්ටම ඉහළ නැගීමෙන් ජල ගැල්මක ස්වරූපයක් වෙරළට ළගාවේ.ජලය එහි ඉහළම මට්ටම වන වඩදිය තත්වයට ලගාවේ. උදම් දියවැල් නැවතීම නිසා මෝය නිසල ජලය හෝ නිසල උදම් ලෙස හැදින්වේ. උදම් එහි දිශාව වෙනස් කරයි.

‍
*	බාදිය මට්ටමේදි ජල මට්ටම පහත වැටී නවතින අතර මෙම ස්ථානයද සංසිදුනු හෝ හැරවුමක් නම් වේ.

*	උදම් ඇතිවීම අර්ධ දෛනිකව (දිනයක වඩදිය දෙවරක් හා බාදිය දෙවරක්) හෝ දෛනිකව (එක්දිනකදී එක් උදම් චක්‍රයක්) සිදුවේ. බොහෝ ප්‍රදේශවල උදම් ඇතිවන්නේ අර්ධ දෛනිකවය. අර්ධ දෛනිකව උදම් ඇතිවන විට වඩදිය රැළි වල උස මට්ටම අතර වෙනස්කම් දැකිය හැක (දෛනික අසමානතාව) මෙය උස් වඩදිය හා පහත් වඩදිය ලෙස උදම් සටහන් වල දැක්වේ. මෙම අසමානතාව කාලයත් සමඟ වෙනස් වේ. චන්ද්‍රයා සමකයට ඉහළින් පිහිටන විට එහි වෙනස කුඩා අගයක් ගනී.

*	උදම් රළ වෙනස්වීම සඳහා බලපාන විවිධ කක්ෂීය බලපෑම සංඛ්‍යාත සංඝටක නම් වේ. බොහෝ ප්‍රදේශ වල මෙහි විශාලම  සංඝටකය වන්නේ 'ප්‍රධාන චන්ද්‍ර අර්ධ දෛනික' සංඝටකය හෙවත් M2 ‍(හෝ M2) උදම් සංඝටක  එහි කාලාවර්තන සාමාන්‍යයෙන් පැය 12 මිනිත්තු 25-2 පමණ වන අතර එය උදම් චන්ද්‍ර දිනයකින් (චන්ද්‍ර අහසේ මුදුන් වීමක සිට අනෙක් මුදුන් වීම තෙක් ගතවන සාමාන්‍ය කාලය) හරියටම අඩකි. මෙම සාමාන්‍ය උදම් ඔරලෝසුවකින් මැනගත හැකි සංඝටයකි.

උදම් ඇතිවීමට ගතවන කාලය පැය කිහිපයක සිට වර්ෂ ගණනාවක්1 තෙක් ‍විවිධ විය හැක. එමනිසා නිරවද්‍ය මිනුම් ලබාගැනීම සඳහා උදම් ආමාන,රැළි මඟින් හටගන්නා විචලනයේ බලපෑම මිනිත්තු කිහිපයකට වඩා අඩු ස්ථාන වල පමණක් උස මට්ටම පිළිබඳ මිනුම් ලබා ගනී. මෙලෙස ලබාගන්න දත්ත ' මධ්‍යම මුහුදු මට්ටම' නමින් හඳුන්වන දත්ත හා සංසන්දනය කරයි. 

M2 වලින් වෙනස් වූ සංඝටක සමාන්‍යයෙන් සුර්යයාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය පෘථිවි භ්‍රමණය අක්ෂයේ ආනතිය, චන්ද්‍ර කක්ෂයේ ආනතිය හා චන්ද්‍රයා පෘථිවිය වටා මෙන්ම පෘථිවිය චන්ද්‍රයා වටා ඇති කක්ෂ වල ඉලිප්සීය හැඩය වැනි සාධක මත රඳා පවතී. දවසින් අඩකට වඩා අඩු විචල්‍යතාවයක් සහිත කාලාවර්ත වලින් යුත් සංඝටක අනුවර්තී සංඝටක නම් වේ. දීර්ඝ කාලීන සංඝටක වලට දින, මාස හා වර්ෂ වැනි කාලාවර්ත පැවතිය හැක.

## ආශ්‍රිත
* වඩදිය
* බාදිය

## සටහන්
ශ්‍රී ලංකාවේ භූගෝලීය ලක්ෂණ

කාලයක් තිස්සේ පුළුල්ව සිදුවන විභේදන හා පංශු ඛාදනය හේතුවෙන් ශ්‍රී ගංතාවේ විවිධ භූ ලක්ෂණ විශාල ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ දර්ශනීය ස්ථානයක් බවට පත් කිරීමට මෙය හේතුවී ඇත. උස මට්ටම අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ භූවිෂමතා කලාප 3 ක් දක්නට ලැබේ. මධ්‍යම කදුකරය, අභ්‍යන්තර තැනිතලාව හා වෙරළබඩ තීරැව එම කොටස් වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු මධ්‍යම කොටස හෙවත් විෂම මධ්‍යම කදුකරය රට මැද පිහිටා ඇත. මෙහි මධ්‍යම වන්නේ උතුරේ සිට දකුණට 65 Km පමණ ප්‍රදේශයක විහිදෙන උස් සානුවයි. මෙ ප්‍රදේශයේ ශ්‍රී ලංකාවේ උසම කදු පිහිටා තිබේ. (උසමකන්ද වන්නේ 2524 m උස පිදුරැතලා ගල කන්දයි) සානුවේ දකුණු අන්තයේ සමනල කන්ද 2543 m බටහිරින් දිවෙන කදු පන්තියක් හා නමුනුකුල (25036 m) දෙසට නැගෙනහිරින් දිවෙන ලෙස කදු පන්ති පිහිටා ඇත. උස්හෙල් වල බෑවුම් වල උසින් අඩු පාත්‍ර 2 ක් පිහිටා බටහිරින් පිහිටා ඇති ‍හෝටරන් සානුව තදින් බැවුම වු පොල් රාශියකින් සමන් විත අතර එම සානුව උතුර දෙසට බෑවුම්ව පිහිටා ඇත. ඌව දෝණිය තණකොළ සහිත කදුවැටි හා ගැඹුරැ නිම්න, දුර්ග මාර්ග වලින් යුක්තය. පළලල් නිම්න මගින් ප්‍රධාන කදු හා සානු වලින් වෙන්ම උතුරින් නකලස් කදු වැටිය පිහිටා ඇත. එහි තද බෑවුම සහිත මෙනහාර, දුර්ගමාර්ග හා 1800 m ට වඩා උස් කදු මුදුන් දක්නට ලැබේ. සමනල කන්දට දකුණින් රක්වාන කන්දේසමාන්තර කදු වැටි දක්නට ලැබෙන අතර එහි සමහරක් කදු මුදුන් 1400 m ට වඩා උස වේ. වෙරළ බඩ තැන්නට ලගා විමට පෙර කදුකරයේ මුහුදමට්ටමේ සිට 400 m හා 500 m උසින් පිහිටි මොහොර  හා වාසාවකාශ ගණනක් හමුවේ දිවයින් පෘෂ්ඨය වැඩි වශයෙන් තැනී අතැතේ මුහුදු මට්ටමේ සිට 30 m හා 200 m උසින් පිහිටි තැනිතලා වලිනි. නිරිත දිග කදු වැටි හා නිම්න ක්‍රමයෙන් උසින් වැඩි වී මධ්‍යම කදුකරය හා සම්බන්ධ වීම නිසා තැනිතලාව හැඩුනු ස්වභාවයක් ගනී. මෙම ප්‍රදේශයේ සිදුවන පාංශු ඛාදනය මගින් කදු වැටි ක්ෂ වන අතර එම සාරවත් පස කෘෂිකාර්මික ප්‍රයෝජනය සදහා පහත් බිම වල තැන්පත් වේ. ගිනිකොණ දිග සමතලා ප්‍රදේශයේ බිම රතු ලැටරික් පස් වලින් සමන්යවිත අතර හිස් ඒක ශෛලමය  කදු තැනිත් තැන දක්නට ලැබේ. ගිනිකොණ දිග ප්‍රදේශයේ තැනිතලාවේ සිට මධ්‍යම කදුකර දක්වා භුමියේ ස්වභාවය ක්ෂණිකව සංක්‍රණය වීම නිසා මෙම ප්‍රදේශයේදි කදු වැටි තාප්යක් මෙන් විහිදි තිබේ. නැගෙනහිර හා උතුරේදී තැනිතලාව සමතලාව වන අතර මධ්‍යම කදුකරයේ සිට දිවෙන පටු දිග කලු ගල් කදු වලින් යුක්තය.
පින්තූරය 
රාමාගේ පාලම - වයඹ ශ්‍රී ලංකා( මන්නාරම් දුපතේ කලෙයිමන්නාරම) හා ඉන්දියාව (දනුෂ්කොඩි රාම්ස්වරම් රාමානඔපුරම් දිස්ත්‍රික්කය) මන්නාරම් බොක්ක හරහා පල්ක්ස්ටේට සම්බ්ධ කරන වැලි කණ්ඩිය

මුහුදු මට්ටමේ සිට 30 m  පමණ උසින් යුත් වෙරළ තීරැව දුප‍ත වටා පවතියි. වෙරළ තීරැවේ වැඩි කොටසක් දර්ශනීය වෙරළවල් වලින් යුක්තය.

## ආශ්‍රිත 
* Environment of Sri Lanka
* Extreme points of Sri Lanka
* වර්ෂ 2000 ශ්‍රී ලංකා සුළි කුණාටුව

## මූලාශ්‍ර 
* ******


S
අලෙවිකරණ විප්ලවය

1970 වන දශකයේ අලෙවිකරණය කෙරෙහි දිශානත වූ ආයන වල වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරනු ලැබිණි.  ධනවාදී ආරම්භයත් සමඟම ව්‍යාපාරයේ සාර්ථකත්වය සඳහා වූ මූලික අවශ්‍යතාවය ලෙස ඉහල තාක්ෂණයක් හා ගුණාත්වයෙන් යුතු භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කිරීම කලයුතුය යන්න උපකල්පනය කරන ලදී.  එමෙන්ම ඉතා හොදින් ක්‍රියාකරන හා කල්පවතින භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කිරීමේ ලාභයක් සහිතව ඒවා අලෙවි කිරීමට දුෂ්කර තාවයක් ඇති නොවෙතියි උපකල්පනය කරන ලදී.  මේ නිෂ්පාදිතය දිශානතිය (Production Orientation) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.  එමෙන්ම එවිට නිෂ්පාදිතයක් ආයාසයකින් තොරව විකුණාගත හැකි බව සාමාන්‍ය සත්‍යයකි.  එය සංක්ෂිප්තව කිවහොත් “වඩාහොඳ උපායශීලී උගුලක් තැනීමෙන්‍ ලෝකයේ ඔබේ දොර දෙසට මඟ විවර කරයි”  

මෙය හේතුකොට ගෙන ධනවාදය විසින් නිර්මාණය කල පොහොසතුන් හා මධ්‍යපාන්තික මිනිසුන්ගේ සංඛ්‍යාව වර්ධනය විය.  නමුත් දෙවන ලෝක යුද්ධය නිසා පැන නැගුණු භාවිතා නොකල ඉල්ලුම 1950 දශකයේදී සංතෘප්ත කිරීමෙන් පසුව භාණ්ඩ පෙර පරිදි පහසුවෙන් විකිණීම කල නොහැකි බව පසක් විය.  මෙයට පිළිතුරු වූයේ අලෙවිකිරීමයි.  1950 හා 1960 දශකයන් විකුණුම් යුගයන්‍ ලෙස හැදින්වෙන අතර මෙයට මඟපෙන්වූ ව්‍යාපාර දර්ශනයට වර්තමානයේ කියනු ලබන්නේ විකුණුම් දිශානතිය ලෙසය.  (Sales Orientation) 1970 දශකයේ මුල්භාගයේ Theodore Levitt සහ Harvard විශ්ව විද්‍යාලයේ අනෙකුත් අය තර්ක කරේ මෙම විකුණුම් දිශානතියේ අවාසි පවතින බවය.  ඔවුන් කියා සිටියේ භාණ්ඩයක් නිෂ්පාදනය කොට එය විකිණීමට උත්සාහ දරනවාට වඩා ව්‍යාපාරය ආරම්භයේදීම පාරිභෝගිකයාට අවශ්‍ය දේ සොයාගෙන එය නිෂ්පාදනය කිරීම වඩා හොඳ බවයි.  මෙමනිසා පාරිභෝගිකයන් ආයතනයේ සියළුම උපක්‍රමික ව්‍යාපාර තීරණයන්හි පිටුපසින් සිටින මූලික බලවේගයක් බවට පත්විය.

මෙම අලෙවිකරණ දිශානතිය, එය හඳුන්වාදුන් දශකයේ සිට විවිධ නම් යටතේ පාරිභෝගික දිශානතීන්, වෙළඳපොල දර්ශනයන්, පාරිභෝගික අරමුණු කර ගැනීම, වෙළඳපොල මුල්කරගත්, පාරිභෝගික මිත්‍රත්වය ආදිය ඇතුලත් කරමින් යළි පිහිටුවීම හා යළි පැකේජ කරගැනීම සිදුකරන ලදී.

## Reference
http://en.wikipedia.org/wiki/Strategic_management#The_marketing_revolution
පරිවර්තී ගෝලය

පෘථිවි වායුගෝලයේ පහළම මට්ටමේ පිහිටන්නේ **පරිවර්තී ගෝලයයි**. මුළු වායුගෝලීය ස්කන්ධයෙන් 75% ක ප්‍රමාණයකුත් ජල වාෂ්ප හා වාෂ්පශීලි ද්‍රව්‍යයන් සියල්ලක්ම වාගේත් මෙහි පිහිටයි. 

මධ්‍යම දේශාංශ වලදි පරිවර්තී ගෝලයේ ගැඹුර 11 km (මයිල 7) පමණ වේ. නිවර්තන ප්‍රදේශ වලදී මෙම ගැඹුර වැඩි වන අතර (20 km (මයිල 12)) ධ්‍රැවක ප්‍රදේශ වලදි මෙම ගැඹුර අඩුවේ. (වසන්ත කාලයේදි 7 km පමණද, ශීත සෘතුවේ දී නොසැලකිය හැකි ප්‍රමාණයක්ද වශයෙනි.) 

මෙහිදී පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ ඝර්ෂණය හේතුවෙන් වායු ගමනාගමනයට බලපෑමක් අති වේ. පරිවර්තී ගෝලයේ පහළම මට්ටම ග්‍රහ මායිම් ස්ථරය ලෙස හඳුන්වන අතර මෙම ස්ථරය සාමාන්‍යයෙන් මීටර සිය ගණකට 2 km (1.2 මයිල) පමණක් විය හැකිය. භූමියේ ස්වභාවය හා දවසේ කාලය අනුව මෙය වෙනස්වේ. පරිවර්තී ගෝලය හා අපරිවර්තී ගෝලය අතර සීමාව පරිවර්තී මණ්ඩලය නම් වේ. එය උෂ්ණත්වය වෙනස්වීම‍හේතුවෙන් හටගෙන ඇත. 

චණ්ඩ කැළඹිලි පරිවර්තී ගෝලයේ සැකැස්ම හා හැසීරීම කෙරෙහි වැදගත් කාර්යයක් ඉෂ්ඨ කරයි. අප දෛනිකව අත්දකින කාලගුණ විපර්යාස හටගන්නේ පරිවර්තී ගෝලය තුළය.

## ආශ්‍රිත
* පෘථිවියෙහි වායුගෝලය
සංචාරක භූගෝල විද්‍යාව

සංචාරක ව්‍යාපාරය කර්මාන්තයකි. කර්මාන්තයක් ලෙස එහි සිදුවන මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් හා විශේෂයෙන් ස්ථාන හෝ ප්‍රදේශයන්ගෙන් ලැබෙන අත්දැකීම් හා  ගමනාගමනය හා සංචාරය පිළිබඳවත් ඊට අදාළව  කෙරෙන අධ්‍යයනයක් වශයෙන් සංචාරක භූගෝල විද්‍යාව හැඳින්විය හැකිය. භූගෝලියව සලකා බැලු විට සංචාරක කර්මාන්තයේ කොටස් වන්නේ සංචාරයේ මුලාරම්භය (සංචාරය ආරම්භ වන ප්‍රදේශය), සංචාරයේ අවසානය (සංචාරක සේවා සපයන ආයතන) හා ආරම්භය හා අවසානය අතර සම්බන්ධය ඇති කරවන ප්‍රවාහන මාර්ග, ව්‍යාපාරික සම්බන්ධතා හා උපදේශනයට ඇති කැමැත්ත යන කරුණුය. 

සංචාරක කර්මාන්තය පිළිබඳ අධ්‍යයනයේදී භූගෝලිය සාධකය වැදගත් වීමට හේතුව නම් සංචාරක කර්මාන්තය භූගෝලිය ස්වභාවයක් පෙන්වීමයි. සංචාරක කර්මාන්තය ඇති වන්නේ යම් ප්‍රදේශයකයි. එහි භූගෝලිය අවකාශ (ප්‍රදේශ) හරහා සිදුවන චලනයක් හෝ ක්‍රියාකාරකම් අඩංගු වේ. මෙම ක්‍රියාකාරකම් මගින් පුද්ගල පෞරුෂය, ප්‍රාදේශීය ලක්ෂණ,ප්‍රදේශය, භූමී දර්ශනය හා පුද්ගලයන් අතර  සම්බන්ධතා හටගනී. භෞතික භූගෝලිය ලක්ෂණ මගින් සංචාරක ප්‍රදේශ ඇතිවීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන වටපිටාවක් සකස් කරයි. මෙම ප්‍රදේශ වල සංවර්ධනය කළමනාකරණයේදී පාරිසරික බලපෑම් විශේෂයෙන් සැලකිල්ලට ගත යුතුවේ. 

මානව භූගෝලිය විද්‍යාව සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා සහය වන සමාජීය හා ආර්ථික සම්බන්ධතා වටහා ගැනීමට උපකාරි වේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජාතික උද්‍යාන සේවය මඟින් ස්වභාව ධර්මය හා බැඳුනු විනෝගේදාත්මක අවස්ථාවන් හා ක්‍රියාකාරකම් මෙන්ම එම ප්‍රදේශ හා බැදුණු විශේෂ මතකයන් පුද්ගලයන්ට ලබාදේ. සංචාරක ව්‍යාපාරයේ වර්ධනයට ප්‍රදේශයක සංචාරයකින් පසු සංචාරකයා තුළ  ගමනාත්තයෙන් පසු ඇතිවන හැඟීම වැදගත් වේ. අවසානයේ ප්‍රදේශවල ඇති විවිධත්වය හා අද්විතීයභාවය හේතු නොවන්නට සංචාරයන්ගේ පැමිණීම සිදු නොවනු ඇත.

ප්‍රවර්ගය:සංචාරක කර්මාන්තය
ප්‍රවර්ගය:භූගෝල විද්‍යාව
මූල්‍යමය ආර්ථික විද්‍යාව

**මූල්‍යමය ආර්ථික විද්‍යාව** යනු ආර්ථික විද්‍යාවේම ශාඛාවක් වන අතර කාලයක් පුරාවට සම්පත් බෙදා හැරීම ගැන මින් සලකා බලනු ලබයි.  මූල්‍යමය ක්‍රියාකාරකම් එක් වර්ගයක මුදල් හෝ වෙළදාමේ දෙපාර්ශවයේම පෙනීසිටීමට සුදුසු මූල්‍ය ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි සංකේන්ද්‍රණය වීම තුලින් මෙය අනෙකුත් ආර්ථික විද්‍යා කොටස් වලින් තවදුරටත් වෙනස් කරනු ලබයි.  

පුහුණු මඟින් ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන ප්‍රශ්ණ බොහෝවිට කාල අවිනිශ්චිත තාවය විකල්ප හා තොරතුරු යන රාමුවෙන් යුතුවේ.

*කාලය (Time) - අනාගත මුදල් සඳහා වර්ථමානයේ මුලද් වෙළදාම කරයි.  
*අවිනිශ්චිතතාවය (අවධානම) - අනාගතයට මාරුවන මුදල් ප්‍රමාණය අවිනිශ්චිත වේ.  
*විකල්ප - ගණුදෙනුවක එක් පාර්ශ්වයකට පසුකාලීනව යමක් නිසා සිදුවන මුදල් හුවමාරුවට බලපාන තීරණ ගත හැක.  
*තොරතුරු -  අනාගත මුදල් වල අගය [Future Monetary Value (FMV)] සම්බන්ධයෙන් පවතින අවිනිශ්චිත තාවය අනාගතය පිළිබඳ පවතින දැනුම මඟින් අවමකර ගැනීම හෝ කෙසේ හෝ මඟහැරීම සිදුකල හැක.  

## විෂය ගැටළු 
ඉහත පරිදි විෂයපථය දක්වමින් මූල්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව, කොටස් වෙළදපොල හා සමාගම් මූල්‍යමය වැනි මූල්‍ය වෙළෙදපොලවල් හා පහත දැක්වෙන විෂය ක්ෂේත්‍රයන්හි වැඩ සමඟ ගණුදෙනු කිරීමට ආධාර වනු ඇත.  

*අයවැය
*ඉතුරුම් ‍
*ආයෝජන
*ණය ගැනීම්
*ණය සැපයීම්
*රක්ෂණය 
*ඉදිරි වෙළද ගිවිසුම් 
*විවිධාංගීකරණය
*වත්කම් කළමණාකරණය

අනාගතය කෙලෙසකවත් නිෂ්චිතව දැන නොගැනීම හේතුවෙන් මූල්‍ය ආර්ථික විද්‍යාවේ මූලික අවධානම සම්පත් බෙදාහැරීමේ අවිනිශ්චිත තාවයේ බලපෑම කෙරෙහි යොමුකරනු ලබයි.  

මූල්‍යමය ආර්ථික විද්‍යාව පහත ප්‍රශ්ණ සඳහා පිළිතුරු සෙවීමට වෑයම් කරයි. 

*මූල්‍යමය වත්කම් වල මිල ගණන් තීරණය කරන්නේ කෙසේද? (කොටස්, සුරැකුම්පත්, ව්‍යවහාර මුදල් සහ හුවමාරු භාණ්ඩ)
*කොටස් නිකුත් කිරීම, ණය ගැනීම වැනි විවිධ ක්‍රම ආයතනික ක්‍රියාවලිය මූල්‍යනය කිරීමට යොදා ගැනීමෙන් සමාගමට ‍වන බලපෑම මොනවාද?
*ඔහු හෝ ඇයගේ අරමුණ වඩාත් හොදින් ලඟාකර ගැනීම සඳහා කුමන වත්කම් කළඹක් ආයෝජක විසින් දැරිය යුතුද?
ගණිතමය ආර්ථික විද්‍යාව

thumb|right|ආර්ථික අවපාතයදී ඉපයීමේ චක්‍ර
ආර්ථිකයේ මතුවන ප්‍රශ්ණ විශ්ලේෂණය හෝ ආර්ථික න්‍යාය නිරූපනයට ගණිතමය ක්‍රම භාවිතයට ගණිතමය ආර්ථිකය යොමුවී ඇත.  සරල බව, පැහැදිලිකම අතර ඇති මූලික සබඳතා ව්‍යුත්පන්න කිරීමට හා ස්ථාපිත කිරීමට මින් ඉඩදී ඇත.  උදාහරණයක් ලෙස Paul Samuelson ගේ ආර්ථික අධ්‍යයනයේ පදනම පෙන්විය හැක.  එහි විවිධ විෂය ‍ක්ෂේත්‍රයන් හරහා යන පොදු ගණිතමය ව්‍යුහාත්මකයන් හඳුනා ගනී. 

බොහෝ නවීන ආර්ථික විද්‍යාවන් මඟින් ජ්‍යාමිතික පදයන් හෝ මූලික ගණිතමය සටහන් කිරීම්, ඉදිරිපත් කිරීම් කලහැක.  ගණිතමය ආර්ථික විද්‍යාවන් කෙසේවුවත් සාම්ප්‍රදායිකව වීජ ගණිතමය න්‍යායයන් හා ගණනය කිරීම් භාවිතා කරයි.  මේවා විද්‍යාවන් සඳහා පමණක් නොව සමකාලීන ආර්ථික විද්‍යාවන් සඳහා අවශ්‍ය වේ.  ආර්ථික විද්‍යා න්‍යායන් ඇතුලත් ජර්නලය ආර්ථිකමිතිය ආර්ථිකයේ, ගණිතමය ආර්ථික විද්‍යාවන් කෙරෙහි යොමු වූ මූලික ජර්නලයන් වේ.  

විවිධ වූ ආර්ථිකයේ න්‍යාත්මක මාතෘකා සංස්කාරකයන්ට අනුව එක් එක් විශේෂඥ නොවූ ජර්නල වල පරීක්ෂා කිරීම් සිදු කරනු ලබයි.  ඉන් බොහෝ ලිපි ගණිතමය නිරූපණයක් සහිත න්‍යායන් යොදා ඇත.

ගණිතමය ආර්ථික විද්‍යාවන් විවිධ වූ චර්යා ආකෘතියක් සඳහා ක්‍රම වේදයන් සපයයි.  අනාගත වෙළඳපලවල් වල අලෙවිවන වෙළඳ ද්‍රව්‍යයන් මිල කිරීම්, (Divorce law) වෙන්ව යන නීතින් වෙනස්වීම සඳහා ප්‍රතිචාර දැක්වීම් අන්තර්ජාතික කාලගුණික ගිවිසුම් එහි අන්තර්ගත‍ වේ.  ගණිතය ආර්ථික විද්‍යාවන් හට වඩාත් අර්ථාන්විත බවක් ස්ථාපිත කරයි.

සංකීර්ණ විෂයන් හා පුළුල් පෙලගැන්වීම් ගැන ගණිතමය ප්‍රමේයන් නොවිධිමත් ලෙස ප්‍රකාශ කල නොහැක.  තවදුරටත් ගණිතමය භාෂාව විද්‍යාත්මක භාෂාවක් ලෙස ආර්ථික විද්‍යාඥයන්ට පැහැදිලි, විශේෂිත, ධනවාදී හිමිකමක් සඳහා ඉඩදේ.

## ගණිතමය ආර්ථිකය 
මෙම ක්‍රමයේදි ගණිතය භාවිතයෙන් ආර්ථික සංකල්ප දැක්විම හෝ ආර්ථිකයේ මතුවන ගැටලු විශ්ලේෂණය සිදුකරයි. අර්ථ දක්වන්නන් සුත්‍රකමනයට අනුබල දෙන අතර සංකල්පයේ ඇති ප්‍රධාන ඒකක නිනිරුක්තිය පිළිබඳව පැහැදිලිව, සරලව හා පොදුව අර්ථ දක්වයි උදා Foundations of Economics Analysis (1947) ලියු Paal semuselson  මෙම පුළුල් විෂයේ පොදු ගණිතමය සංකල්පය හදුනාගත්තේය.
බොහෝ වත්මන් ආර්ථිකයන් භුගෝලික පද හා සරල ගණිතමය ප්‍රස්තා වලින් දැක්විය හැකිය. මෙහිදි ආර්ථික විශ්ලේෂණයට, කලනය අනුකෘත විජ ගණිතය () සම්ප්‍රදායික ලෙස යොදා ගනී. මේවා විධිමත් ආර්ථික හැදැරිම් වන අතර ගණිතමය හා සමකාලීන ආර්ථික ක්‍රමයන් සියල්ල පොදු පුර්වාගම වේ. Journel of Economic throes හා Econometric  යන පොත් ගණිතමය ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ග්‍රන්ථ වේ. ආර්ථිකයේ වෙන්වු මාතෘකා වලට ගණිතමය නියොජනයක් මෙම කල්පිතයෙන් ලැබේ

මන්ධ්‍යධවනය ප්‍රතිලාභ ප්‍රස්ථාරය

ගණිතමය ආර්ථිකයේ, විවිධාකාරවු සාමාන්‍ය පරිසරයේ සිදුවිම් (ජාත්‍යන්තර වෙනස්විම් අනාගත වෙළෙඳපොල ඒකකයන්හි මිල කිරිම් ආදි) සිද්ධින්ට ක්‍රමෝපායක් සලස්වයි. ගණිතමය ආර්ථිකයේ පරික්ෂා කළ හැකි යෝජනා සංකිර්ණ ගැටලු සඳහා ඉදිරිපත් කළ හැකි අතර, අවිධිමත් මෙම ගැටලු ඉදිරිපත් කළ නොහැකිය. එසේම ගණිතයට භෂවෙන් ආර්ථික විශේෂඥයින්ට ගණිතය නොමැතිව විසදිමට නොහැකි කලහකාරි හා මතභේදාත්මක ගැටලු පිළිබඳව පැහැදිලි නියත ධනාත්මක මතයක් ඉදිරිපත් කිරිමට හැකියාව ලැබේයි.

## සටහන්
ස්කන්ධ චලනය

## ස්කන්ධ චලන වර්ග 
, West Texas (2002)]]

ප්‍රාවරණ පාෂාණ හෝ පාෂාණ සම්පූර්ණයෙන්ම යටි අතට සංචරණය වන ක්‍රමය අනුව ස්කන්ධ චලනය වර්ග කෙරේ.

## රූරායාම 
පල්මක් රූරායාම දීර්ඝකාලීන ක්‍රියාවළියකි. පස් හෝ පාෂාණ විවිධ දිශා වලට කාලයක් ඔස්සේ සිදුකරන කුඩා චලන වලට හේතුව වන්නේ පල්ලමේ යටි අතට ඇති ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයයි. පල්ලමේ ආනතිය තියුණු රූරා යාමේ වේගයද වැඩිවේ. පොළොව තුළ පවතින පස් ශක්තිමත් භාවයෙන් අඩු නිසා බොහෝ විට මෙමඟින් නායයාම් ඇතිවේ. ජලය හා හිරුඑළිය මදිකම නිසා ගස් මිය යන අතර මෙය තෙත් කළාපයේ විරල සිදුවීමකි. හිම මීදිම හෝ දිය වීම උණුසුම් හා සිසිල් උෂ්ණත්ව වැනි කරුණු මඟින් පස් පෘෂ්ඨයෙන් ඉහළට හා පහළට චලනය වීමෙන් බැවුමේ පතුළ වෙත පස ගමන් කරයි. මෙය පියවී ඇසට නොපෙනෙන වේග‍යකින් සිදුවේ. මෙය බොහෝ විට සිදුවන්නේ නිවර්තන කළාප වලය.

## නායයාම් 
පැහැදිලිව අර්ථ දැක්වුණු කළාපයක් හෝ තලයක් මතින් සිදුවන ස්කන්ධ චලනයත් නායයාමත් නම්වේ. පාෂාණ නායයම්, ලිස්සායාම් හා මෙම වර්ගයට අයත් වේ. මෙය ස්කන්ධ පරිහාණියේ සුලභ වර්ගීකරණයයි.

## ගලාබැසීම 
පස හා ප්‍රාවරණ පාෂාණ ද්‍රව හැසිරීමත් පෙන්නුම් කරන විට එහි චලනය ගලා බැස්මක් නම් වේ. හිම ධාවය, මඩ ගලායාම් සුන්බුන් ගලායාම, බිම් ගලායාම්, පාංශු ඛාදනය,සුන්බුන් ගැලීම හා Sturtstom  මෙම වර්ගයට අයත් වේ. ජලය, වාතය හා අයිස් බොහෝ විට ද්‍රව ආකාරයේ චලනය දක්වන ද්‍රව්‍ය වේ. 

## ඇද වැටීම 
ගල් කැබලි විවර්තනයෙන් බෑවුමකින් ඇදවැටීම

## පතිතවීම 
ගල් පහතට වැටීම වැනි ප්‍රාවරණ පාෂාණ බෑවුමක් දිගේ පහතට කඩා වැටීමකි. මෙය ගලාබැසීමක් ලෙස සැළකීමට තරම් දුස්ස්‍රාවිතාවයකින් හෝ පරිමාවක් සහිත නොවේ. සිරස් ඉරි තැලීම් සහිත ගල් පවතින ස්ථානවල මෙම තත්තවය බහුලව දක්නට ලැබේ. නිටින් හැරි යන ජලය හා රැළි නිසා පතිත වීම් හටගනී මෙය සාමාන්‍යයෙන් ඇති වන්නේ ප්‍රපාත වැනි තද බෑවුම සහිත ස්ථාන වලය. භූමිකම්පාථ වර්ෂාව, ශාක මුල් මඟින් පැලීම් හා අයිස් මඟින් ගල් බුරුල් වීම සිදුවේ. හැවකැට නමින් හදුන්වන ආකෘතිය ඇතිවීමට හේතුවන්නේ මෙසේ පවතින වන ගල් එම ස්ථානය පාමුළ එකතු වීමෙනි.

## ස්කන්ධ හානි සඳහා ප්‍රේරක 
ප්‍රවාහරණ පාෂාණ හෝ පස් කඳු බෑවුමක රඳා පැවතීම නැතිවන්නේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය එහි ඝර්ෂණ බලය ඉක්මවා යා නොහැකි තෙක් පමණි. මෙම ඝර්ෂණ බලය අඩු කිරීමට උපකාරී වන සාධක වන්නේ භූ චලන 
ආකෘතියේ ඉහළ බර වැඩිවීම

## පරස් තෙතමනය ඉහළයාම 
පස මූලාධාරය හා බැඳී පවත්වන මුල් අඩුවීම
කැණිම් හා පංශු ඛාදනයෙන් බෑවුම යටින් හැරීම තුෂර මඟින් ඛාදනය බයෝටර්බේෂන් 

## සටහන් 
{|

|-
|මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩීයාව ආශ්‍රයෙන් සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලද්දකි.
සැලකිය යුතුයි : මෙම පරිවර්තන කාලය තුල ඉංග්‍රීසි විකිපීඩීයාව වෙනස් වී තිබිය හැක.

|-

|Mass wasting Types of mass movement
|-
{|
ඡායාරෑපකරණය අභයන්තරය

ඡායාරෑපකරණය අභයන්තරය 

සේයා පඨලය හෝ රෑප සංවේදකය මත පතනය වන ආලෝකය පාලනය කිරීම සදහා ඡයාරෑප කාචයක සිදුරැ නැතුම යොදාගත හැක. සිදුරේ ප්‍රමාණයේ සහ ෂටරය වේගයෙන් සුසංයෝගයෙන් තිරය ආලෝකයට විවෘත ව පවතින ප්‍රමාණය පාලනය කෙරේ. වේගවත් ෂටර යේග වලින් ප්‍රමාණවයත් තරම් ආලෝකය ලබා ගැනෑම සදහා විශාල සිදුරැ පුමාණ අවශ්‍ය වන්නා සේම මන්දගාමි ෂටර වේග වලින් වැඩිපුර විවෘත වීම වැළැක්වීම සදාහා කුඩා විදුරැ පුවාහරන අවශ්‍ය වේ.

පින්තූරය

සාමාන්‍යයෙන් සිදුරැ නැවතුම ලෙස පඨලයක් බාවිතා වේ. මෙය බොහෝ සසෙයින් මිනිස් ඇසට සමාන වන අතර එමගින් කාචයේ සඵල විශ්කම්භ පාලනය කෙරේ. සිදුරේ ප්‍රමාණය කුඩා කිරීමෙන් ක්ෂේත්‍රයේ ගැඹුරැ වැඩිවේ. මෙමගින් නාභිගත කරන වස්තුව නාභිය තලයට සාපේක්ෂව පිහිටීම තීරණය කල හැකිය. මේ අනුව සිදුර කුඩා වන තරමට නාභිය තලයේ සිට වස්තුවට ඇති දුර වැඩිවේ. 

කාචයේ සිදුර සාමාන්‍යයෙන් F -අංකය මගින් හදුන්වනු ලැබේ. මෙය නාභිය දුර හා සඵල පිදුරැ විශ්කම්භය අතර අනුපාතය වේ. සාමාන්‍ය කාචයකට F - නැවතම් කිහිපයක් ඇත. කුඩා අංකයෙන් විශාල සිදුරක් පිළිබිඹු කරයි. ඡයාරෑපකරණයේදි 
'' එක් F- නැවතුම" යනු F - අංකයේ වෙනස්වීමනේ   භාගයකි.
පිදුරැ ප්‍රමුඛතාවය යනු අර්ධ ස්වයංක්‍රීය කැමරවාක ඡයාරෑගත කිරිමට යොදා ගන්නා ප්‍රකාරයයි. මෙමිග්න ඡයාරෑප ශිල්පියාට අවශ්‍ය සිදුරැ වෙනස්කම් සිදු කිරීමට ඉඩදෙන අතර සුදුසු ෂටර වේගය කැමරාව මගින් තීරණය කරයි.
ඡායාරෑපකරණය අභ්‍යන්තරය

ඡායාරෑපකරණය අභ්‍යන්තරය 

රෑපයක් 

නාභිය දුර ඡයාරූපකරණයේ සංයුතියට බලපාන අයුරු නාභිය දුර වෙනස් කරමින් ප්‍රධාන වස්තුවේ සිට කැමරාවට ඇති දුර වනෙස් කිරමෙන් ප්‍රධාන වස්තුවක එම ප්‍රමාණයේම තබාගෙන අනෙක් වස්තුවේ විවිධ ප්‍රමාණය ලබාගත හැක.

ඡයාරූප කාචයක් අනනතයට යාමු කළ විට එහි පසුපස නිශ්පන්ද ලක්ෂ්‍යය නාභීය තෂ්යේදී සේයා පඨලයන් වෙනස් වේ. කැමරාවෙන් ඉතා ඇත පිහිටන වස්තු තියුණු ප්‍රතිබිම්බ කිරය මත සාදයි. ඇතැම් විට ඡයාරෑප ශිල්පීන් ප්‍රතිබිම්බ තලප නාභීය තලප ලෙසද හදුන්වයි. වස්තුව අන්තයේ ඇතිවට මේවා සමපාත වේත නමුත් කුඩා වස්තු දුරවල් සදහා නාභිය තලය ස්ථායි වේ. දුර ඇති වස්තුවක ප්‍රතිබිම්බයේ විශාලනය කාචයේ නාභීයු දර මගින් තීරණය කෙරේ. 

කාචයේ නාභිය දුර  , ඉදිරිපස නිශ්පන්ධ ලක්ෂ්‍යයේ සිට වස්තුවට දුර  , පසුපස නිශ්පන්ද ලක්ෂ්‍යයේ සිට ප්‍රතිබ්මබයට දුර  ද නම් ,
 

 අඩුවන විට  ද වැඩි විය යුතුයත උදාහරණයක් ලෙස නාභිදුර 50mm වු සාමාන්‍ය 35mm කැමරාවක් සලකමු අන්තයේ අති වස්තුවක් නාභිගත කිරීම සදහා පසුපස නිශ්පන්ධ ලක්ෂ්‍ය   = 50mm ස්ථානගත කල යුතුය. නමුත් එක මීටරයක් අැතින් ඇති වස්තුවක් නාභිගත කිරීම සදහා කාචය 2.6 mm ක් ප්‍රතිබිම්භ තලයෙන් ඉවතට ගෙන යායුතු වේ. මේ අනුව   = 52.6mm නාභිය දුර සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර් වලින් සටහන් කරන අතර ඇතැම් පැරණි කැමරා වල වමය සෙන්ටිමිටර් හෝ අගල් වලින්ද දක්නට ලැබේ. කැමරාව හසුකරගත හැකි පරාසය නාභිය දුරත් සේයා පඨලයේ ප්‍රමාණයත් අතර අනුපාතය මත රදා පවතී.

කාචයේ දුර සේයා පඨලයේ හෝ සංවේදකයේ විකර්ශනයේ සදිගට සාමානනම් එය සාමාන්‍ය කාචයක් ලෙස හදුන්වනු ලැබේ. මෙවැනි කාදයක දැකිය හැකි කෝණය 530 ක් පමණ වන අතර මෙවැනි කාචයක නාභිය දුර 50mm පමණ වේ. මීට වඩා දිගු නාභි දුරක් ඇති කාදච ටෙලිෆෝටෝ කාච ලෙස හැදින්වෙන අතර මේවායේ නාභි දුර 85 mm පමණ වේ

35 mm සව්මනයේ ප්‍රසිද්ධ හේතුකොට ගෙන සමාන්‍යයෙන් කැමරා කාච පද්ධතියක වාභිය දුර 35 mm අවක නාභිය දුරට සාපේෂ්ව ප්‍රකාශ කරනු ලබයි. 35 mmසමක නාභිය දුර භාවිතය සංඛ්‍යාංක කැමරාවටද පොදු කරැ
ජනසතු කිරීම

**ජනසතු කිරීම** යනු ,කර්මාන්ත සහ වත්කම් දේශීය රජයේ මහජන අයිතිය යටතට පවරා ගැනිමයි. ජනසතු කිරීම සාමාන්‍යයෙන් පෞද්ගලික වත්කම් සඳහා භාවිතා කරයි. නමුත් මහ නගර සභා වැනි රජයේ පහත් මට්ටම් වල වත්කම් අයිතියද මේ යටතට ගැනේ. ජන සතු කිරීමේ විරුද්ධාර්ථය වන්නේ පෞද්ගලීකරණය හෝ ව්ජාතීයකරණයයි. නමුත් නගරසභා කරණයද දැක්විය හැක. නැවත ජනසතු කිරීම ඇතිවන්නේ රජයට අයිති වත්කම් පෞද්ගලීකරණය කර පස්ව නැවත ජන සතු කිරීමේදීය. මෙය වෙනත් දේශපාලන පක්ෂයක් හෝ පිලක් බලයට පැමිණීමේදී සිදු වේ. නැවත ජනසතු කිරීම යනු පෞද්ගලික දේපලක් හෝ කර්මාන්තයක් රජය පවරා ගැනීමයි. බොහෝ විට ජනසතුකරණය පෞද්ගලික දේපල රජයට ගැනීම සදහා යොදාගන්නා වචනයක් වුවත් එය නගර සභාවක දේපලක් පැවරීමටත් යෙදිය හැක. ජනසතු කිරිමට විරැද්ධ පදය වන පෞද්ගලිකරණය රංයේ දේපල පෞද්ගලික ආයතනයකට හෝ නගරසභාවකට පැවරීම සදහා යොදා ගන්නා පදයකි. නැවත ජන සතු කිරීම (Rencitionalication ) යනු පෙර පුද්ගලිකරණය කල දේපලක් රජයේ භේයක් හෝ වෙනත් පක්ෂයක් පත්වි නැවත පවරා ගැනීමයි. මෙම සංසිද්ධිය Reverse Privatization ලෙසත් හදුන්වයි.

ජනසතු කිරිම ඇති උවමානවට දේශපාලනික මෙන්ම ආර්ථික හේතුන් ඇත. සමාජවාදි ජනසතු කිරීම මගින් ජනතාවට එම ආයතන වලින් උපරිම ඵලදාව ලැබෙන බවත්, ධනය බෙදියාම මගින් ජීවන තත්ත්වය වර්ධනය වන බවත් විශ්වාස කරයි.

ජනසතුකල දේපල දේශපාලනික හා සමාජ පිඩනය නිසාදෝ ජනතාවගේ වුවමනාවලට වැඩි තැනක් ලබාදේ. මෙම ආයතන සමාජ සුභසාධනය උදෙසා පාඩු සහගත ක්‍රියාකාරමක් වල යෙදිය හැක. උදා. දුෂ්කර ප්‍රදේශවල ප්‍රවාහන සේවක තැපැල් සේවය එහි ජනසතුකරණය හුවා දක්වයි. සමහරක් අවස්ථාවල මෙම ආයතන ලාභ පරමාර්ථ කර නොගෙන පිහිටාධාර වැඩවල නිරත වේ.

මෙම දේපල රජය සතු බැවින් එහි ණය පියවීමේ වගකීම රජයට ඇත. මෙම ආයතන කෙටී කාලීන පදනම මිස දේශිය භාණ්ඩාගාර ණය නොගනී.

දේපල ජනසතු කිරිමට පෙර අයිතිකරැට වන්දියක් ගෙවා හෝ නොගවො විය හැකත වන්දි නොගෙවන්නවානම් එය බුක්තිය පැහැරගැනීමකි. ජනසතුකරණයේ රංයට ජනසතු ඇති දේපල පාලනය ලැබෙන දේපල ප්‍රතිව්‍යාප්තිර්ය යන අරැතට වඩා වෙනස් වේ. රජය දේපල පවරා ගැනීමට හේතුව එම දේපල නීතිවිරෝධිව අයක් කරගත් දේපල නිදාස විය හැක. උදා. ප්‍රංශ රජය රථවාහන නිෂ්පාදන ආයතනය පවරා ගැනීම හේතුව එහි අයිතිකරැ නැසින් සමග සහයෝගිව සිටීමයි.
භාවිතය

භාවිතය 

රෑපයක් 

විශාලක කාච ඒවායේ දිගම නාභි දුර හා කෙටිම නාභිදුර අතර අනුපාතයෙන් විස්තර කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස නාභි දුර පරාසයය  100mm සිට 400 mm දක්වා වන කාච  4 :1 ලෙස හෝ "4x" විශාලනයක් ලෙස හැදින් විය හැක. විශාල නාභිදුරවල් ඇති කාච සුපිරි විශාලයක හෝ අති විශාලක ලෙස හැදින්වේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් "4x" සිට "10x" පරාසයේ වන අතර "14 x" වා විය හැක. වෘත්තිය රූපවාහිනි කැමරාවක මෙය '100x' තරම් විශාල විය හැක.

මෙම ඡයාරෑප විශාල කාච පටු පරාසයක් ඇති ටෙලිෆෝටෝ කාච නොවේ. සමහර විශාලක කාච ටෙලි ෆොටෝ කාච වන අතර ඇතැම්වා පුළුල් පරාස කාච වේ.

ඇතැම් සංඛ්‍යා කැමරා හසුකතර ගත් රෑපයේ කොටසක් තෝරාගෙන එය විශාලප කර දක්වනු ලැබේ. මෙය සංඛ්‍යාව විශාලනය ලෙස හැදින්වේන අතර මෙමගින් ඡයාරෑපයේ තත්තවය බාල වේ. බොහෝ සංඛ්‍යාව කැමරාව ප්‍රකාශ විශාලනය වන සංඛ්‍යාවෙ විශාලනය යනු දෙකම අන්තර් කොට ඇත. Cannon powershot a 7201 Sද මෙවැන්නකි. මෙහි '6x' ප්‍රකාශ විශාලනයක් ඇති "4x" අතර සංඛ්‍යාංඛ විශාලනයක් ඇත. මේ අනුව සම්පුර්ණ විශාලනය "24x"වේ. කැමරාවේ කාචයේ සදහන් කර ඇති 34.8/5.8 යන්නෙන් ප්‍රකාශ විශාලනය ගණනය කල හැක.

මෙහි ඡයාරෑපකරණය භාවිතයට අමතරව විශාලන කාච විචල්‍ය නාභිය දුරකින් යුකන්ත දුරේක්ෂයක් ලෙසද භාවිතා කල හැකත මෙය ලේසර් කිරණ කදම්බයක ප්‍රමාණයක් වෙන් කිරිමටද යොදා ගත හැක.
ආන්තිකවාදය - Marginalism

Marginalism හෙවත් ආන්තිකත්වය / ආන්තිකවාදය යන ආර්ථික විද්‍යාව තුල ආන්තික සංකල්ප භාවිතා කිරීමයි. ආන්තිකත්වය පිළිබඳ කේන්ද්‍රික සංකල්පය සම්බන්ධ වන්නේ ආන්තික උපයෝගීතාවය සමඟයි. නමුත් ඇල්ෆඩ් මාෂල් (Alfrad Mashall) ගේ මඟපෙන්වීම අනුගමනය කල ආන්තිකවාදීන් (මේ පිළිබඳව හදාරණ ආර්ථික විද්‍යාඥයින්) පිරිවැය විස්තර කිරීමේදී ආන්තික භෞතික ඵලදායීතාවය යන සංකල්පය මත තවදුරටත් දැඩිව රඳා පැවතුනි. එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය ආන්තිකවාදයෙන් මතුවූ නව සාම්ප්‍රදායිකත්වය මඟින් උපයෝගීතාවය යන සංකල්පය අත්හල අතර විශ්ලේෂණයේ වඩාත් ප්‍රධාන වන මූලික භූමිකාව ලෙස ආන්තික ආදේශන අනුපාතය පිළිබඳව අනුපාතය යොමු කරවන ලදී. 

## වැදගත් ආන්තික සංකල්ප 
Marginality 

තීරුවක් හෝ මායිමක් ලෙස මෙය සංකල්පනාත්මකව හැඳින්විය හැකිය. ඕනෑම තනි පුද්ගලයකු සහා ආන්තිකත්වය යන්න ඔවුන්ගේ හෝ ඇයගේ සම්පන්නතාවන් සමඟ සම්බන්ධ වේ. මෙම සම්පන්නතාව බොහෝ දෑ මඟින් තීරණය වන අතර ඊට භෞතික නීතීන් (ශක්ති ආකාරයෙන් පරිවර්තනය විය හැකි ආකාරවලට බාධා කරන යන්න) ස්වභාවධර්මයේ සිදුවීම් / හදිසි සිදුවීම්/ (මෙමඟින් ස්වභාවික සම්පත්වල පැවතීම තීරණය කරනු ලබයි.) සහ පුද්ගලයා විසින් තනිව හෝ අනෙකුත් පුද්ගලයින් විසින් ගනු ලැබූ අතීත තීරණවල ප්‍රතිඵල යනාදීය ඇතුලත් වේ. 

ආන්තික වටිනාකමක් යන දී ඇති සුවිශේෂි නිරෝධයන් රඳවා ගනු ලබන / ග්‍රහනය කරගෙන සිටින වටිනාකමකි. මෙම නිරෝධයන් වල විශේෂිත අඩුවීමක් හෝ තද කිරීමක් නිසා බලපෑමට ලක්වන වෙනසක් ආන්තික වෙනසක් ලෙස හැදින්වේ. 

නවසාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාඥයින් සාමාන්‍යයෙන් උපකල්පනය කරන්නේ ආන්තික වෙනස්කම් වල ඉතාමක් කුඩා හෝ සීමිත බවයි. (මෙම උපකල්පන මගින් විශ්ලේෂණයේ ශක්තිමත් භාවය අඩු කළ ද හික්මවිය හැකිබව ඉහළ නංවනු ලබයි. 

## Margina / Use / ආන්තික භාවිතය 
භාණ්ඩයක හෝ සේවාවක ආන්තික භාවිතය යන ආර්ථිකව සහේතුක / තාර්කික කාරකයක් මගන් දී ඇති වැඩි වීමක් ඇති කරනු ලබන විශේෂිත භාවිතයයි. නොඑසේනම් දී ඇති අඩු වීමකට ප්‍රතිචාරීව අත්හල භාණ්ඩ හෝ සේවාවල විශේෂිත භාවිතයයි. 

විස්තරාත්මකව ආන්තික වාදයෙන් ප්‍රකාශ කරන්නේ (Descsriptive Marginallsm) විවිධ අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලයන්ට බලපෑ හැකි විශේෂිත ආකාරයෙන් අතර වන තෝරා ගැනීමයි. ඒවා පාලනය කරන්නේ මෙම විශේෂිත ප්‍රතිඵල අතර පවතින වෙනස්කම් වලිනි.විධායක (Prescrittive) ආන්තික වාදයෙන් ප්‍රකාශ කරන්නේ එවැනි තෝරා ගැනීමක් එසේ පාලනය කළ යුතු බවයි. 
               

----
Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Marginalism
ව්‍යාපාර

in Paseo de la Reforma, Mexico City]]

ව්‍යාපාරය, සමාගම හෝ වෙළදාම යනු භාණ්ඩ,සේවා හෝ භාණ්ඩ සහ සේවා දෙවර්ගයම පාරිභොගිකයාට වෙළදාම් කිරිමේ යෙදි සිටින සංවිධානයක් ලෙස නිර්වචනය කල හැක. ව්‍යාපාර, ධනවාදි ආර්ථික වල ව්‍යප්ත වී ඇති අතර ඒවයින් බහුතරයක් පෞද්ගලික අයිතිය ඇති ලාභ ඉපැයීම සදහා භාණ්ඩ හා සේවා පාරිභොගිකයන්ට අලෙවිකරන්නන් වේ. ව්‍යාපාර, ලාභ අරමුණු කර නොගත් හෝ පොදු අයිතිය ඇති සංවිධාන ද විය හැක. තනි පුද්ගලයන් කිහිපදෙනෙකුගෙ අයිතිය අති ව්‍යාපාරයක් වෙලද සමාගමක් යන්නට අදාළ වුවත් එම පදයට තවත් නිශ්චිත තෙරුමක් ඇත.

ආර්ථික විද්‍යාවේ **ව්‍යාපාරය**ක් යන්නෙන් අදහස් වන්නේ පාරිභෝගිකයන්ට හෝ රාජ්‍ය පුන්‍ය සමාගම් වැනි සංස්ථාපිත ඒකකයන්ට භාණ්ඩ හා සේවා සැපයීම සදහා නීත්‍යානුකූලව පිළිගනු ලබන සංවිධාන ඒකකයකි. ධනවාදී ආර්ථිකයන්හි ව්‍යාපාර වලට අති ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් හිමි වන අතර ඒවායින් බොහෝමයක් පෞද්ගලික අංශය විසින් අයිති කරුවන්ගේ ධනය උපරිම කිරීම සදහා ලාභය අපේක්ෂාවෙන් පවත්වා ගෙන යයි. ව්‍යාපාර අයිතිකරුවන්ගේ හා ක්‍රියාත්මක කරන පුද්ගලයන්ගේ මූලික පරමාර්ථය වන්නේ අවදානම් දැරීම තුළින් මූල්‍ය ප්‍රතිලාභ උපයා ගැනීමයි. එහෙත් සමුපකාර ව්‍යාපාර වලට හා රාජය ව්‍යාපාර වලට ඇත්තේ මීට වෙනස් වු පරමාර්ථ වේ. සමාජ වාදී පද්ධතියක් තුළ පවතින බොහෝ ව්‍යාපාර රාජ්‍ය අයිතිය යටතේ හෝ මහජන අයිතිය යටතේ හෝ සේවක අයිතිය යටතේ පවතී. 

නිරුක්ත ශාත්‍රයට අනුව (The Etymology) අනුව ව්‍යාපාර පුද්ගලයන් වශයෙන් හෝ සමාජයක් වශයෙන් වාණිජමය වටිනාකමකින් යුතු ලාභදායි ක්‍රියාවක් කිරීම යන වැකියට සම්බන්ධ වේ. ව්‍යාපාර වලින් අඩුම වශයෙන් ප්‍රයෝජන තුනක් ලබාගත හැක. එක් ප්‍රයෝජනයක් වනුයේ විශේෂිත සමාගමක් හෝ සංස්ථාවක් නිරූපණය කිරීමයි. විහේෂ වෙළඳ පොළ කොටසක් සදහා යොමු කිරීම සාමාන්‍ය ප්‍රයෝජනයක් ලෙස සැලකේ. නිදසුනක් වශයෙන් කෘෂි ව්‍යාපාර ආදිය දැක්විය හැකිය. කෙසේ වෙතත් ව්‍යාපාර පිළිබද නිවැරදි අර්ථ දැක්වීම අදටත් විවාදයට තුඩු දෙන කරුණකි. 
සාමුහික ඵලදායිතාවය උදෙසා නිර්මාණාත්මක බව හා ඵලදායි ඉලක්ක ලඟාකර ගැනීමට පුද්ගලයන් කළමණාකරණය කිරීමේ අධ්‍යයනයක් ලෙස ව්‍යාපාර හැදින්විය හැක.ඒනිසා මෙය ශාස්ත්‍රීය විශයක් වශයෙන් බොහෝ පාසැල් වල උගන්වයි. 

## හිමිකාරීත්වයේ ප්‍රභේද 
### තනි පුද්ගල ව්‍යාපාර 
තනි පුද්ගල ව්‍යාපාර යනු එක් පුද්ගලයෙකුට පමණක් හිමි ව්‍යාපාර විශේෂයකි. අයිතිකරුට තම ශ්‍රමය භාවිතයෙන් හෝ සේවකයන් බධවා ගැනීමෙන් ව්‍යාපාර කටයුතු කළ හැක. ව්‍යාපාර අයිතිකරු මෙහිදී අසීමිතව පෞද්ගලික වගකීමකට බැදෙයි. එනම් අයිතිකරුට ව්‍යාපාරය සම්බන්ධයෙන් අසීමිත වගකීමක් තිබේ.

### හවුල් ව්‍යාපාර 
හවුල් ව්‍යාපාර යනු පුද්ගලයන් දෙදෙනකු හෝ වැඩි සංඛ්‍යාවක් විසින් ලාභ ලැබීමේ පොදු අරමුණින් යුක්තව පවත්වාගෙන යන ව්‍යාපාරයකි. එක එක් හවුල් කරුට හවුල් ව්‍යාපාරය පිළිපදව අසීමිත වගකීමක් පවතී. හවුල් ව්‍යාපාර තුළ මූලික වර්ග 3 ක් දක්නට ඇත. 

*සාමාන්‍ය හවුල් ව්‍යාපාර
*සීමිත හවුල් ව්‍යාපාර
*වගකීම සීමිත හවුල් ව්‍යාපාර

## සමාගම් 
සමාගමක් යනු ලාභ අරමුණු කරගත් සීමිත වගකීමක් සහිත සාමාජිකයන්ගෙන් වෙන් වු නෛතික පුද්ගලභාවයක් ඇති ව්‍යාපාර විශේෂය කි. සමාගමක හිමිකම කොටස් හිමියන් සතුව පවතිනවා

## සමුපකාර 
සමුපකාර යනු ලාභ අරමුණු කරගත් සීමිත වගකීමකින් යුක්ත ව්‍යාපාර ඒකකයක් වන අතර එහි හිමිකම සාමාජිකයන්ට හිමි සමුපකාර මුලික වශයෙන් ප්‍රභේද දෙකකි. පාරිභෝගික සමුපකාර හා සේවක සමුපකාර වශයෙන්‍ ඒවා හැදින්වේ. 

## ආශ්‍රිත ලිපි 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 


ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන මාතෘකා ලිපි
ජපන් බටු

කොළ ආහාරය පිණිස ගන්නා ශාකයකි.
300x300px|thumb|ජපන් බටු කොළ සහ ගෙඩි ජපන් බටු තිවංක මහතා කන්න ගොඩක් ආසයි.ඔය බොරු ඉමේෂා තමයි කන්න කැමති

## පෝෂ්‍ය ගුණය
ආසියානු සුපිරි අවන්හල්වල බොහෝ සූපවේදීන්ට සිය ආහාර බඳුන් රසෙන් ගුණෙන් පිරිපුන් කරන්නට, නැතිවම බැරි ස්වාභාවික ශාකයක් අප රටෙහි සුලබව දක්නට ලැබෙනවා .
ජපන් බටු, සිංගප්පුරු කොළ, වැල් මුරුංගා, ආඬි කොළ, රට බිලිං ආදි වශයෙන් මෙරට ද, sweet leaf bush, multi green, katuk multi vitamin ආදි වශයෙන් පිට රටවල ද එය හැඳින්වෙනවා.සිංගප්පූරුව මැලේසියාව ඉන්දියාව, ජපානය, පැපුවා නිව්ගිනි, ඉන්දුනීසියාව, පිලිපීනය ආදි රටවල් ගණනාවක ඖෂධීය ආහාරයක් ලෙස යොදා ගන්නවා.
කොළ , මැල්ලුමට වෑංජනයට, බැදුමටද , ඇට ඇරගත් ගෙඩි තෙලට මෙන්ම කිරටද සකසාගන්නවා. සුප් වලටත් යොදා ගන්නවා.කරවල තෙල් දානවිට රස ගුණ සඳහා දලු හා ගෙඩි එක්කරගන්නා බව සඳහන්.ජපන් බටු කොළයේ සංයුතිය ඩෙංගු උණට ප්‍රතිකාර සඳහා යොදාගන්නා ගස්ලබු කොළයේ ඖෂධීය සංයුතියට සමාන බව සඳහන් වෙනවා.විටමින් A C K B -තයොමින් ප්‍රෝටීන් පොස්පරස් යකඩ මැග්නීසියම් කැල්සියම් ,,මැන්ගනීස් ලෝහ ලවණ, ටැනින්, සැෆොනින්, පැපවරින් ඇලකොලයිඩ, ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණවලින් ජපන්බටු ශාකය පොහොසත්.
ආයුර්වේද වෛද්‍යක්‍රමයෙහි දියවැඩියා මුත්‍රා ආබාධ, ශීත කාලයේ උණ, හිසරදය, කල්ගිය තුවාල ආදියට ප්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගන්නවා.පෙණහළුවලට හිතකරවන අතර කැස්ස බ්‍රොන්කයිටිස් වලට එරෙහි ප්‍රතිචාර දක්වනවා.ආහාර රුචිය වඩවන ශාකය මල බද්ධයද දුරලනවා.එය බහුලව පැතිර ඇති අධි කොලෙස්ටරෝල්, අධි රුධිරපීඩන තත්ත්වයන් සඳහාද ප්‍රතිචාර දක්වන්නක්.නො වියළෙන, ලෙස මලවාගත් මැල්ලුම ආහාරයට ගැනීමෙන් රුධිර පීඩනය පාලනය කරගත් අවස්ථා දක්නට හැකියි.කැරටොනයිඩ සහිත ජපන්බටු ඇස්වලට හිතකරයි. එය අක්ෂිරෝග වළක්වාලන්නක්. හතළිස් ඇඳිරිය ළඟාවීමේ කාලය ද පමා කර දෙන්නක්.එසේම සම නිරෝගිකරන්නක් . තුවාල ඉදිමුම් සුවපත්කර පැහැපත් කරන්නක්. ඈත අතීතයේ සිටම මවුකිරි වර්ධකයක් ලෙස ද සැළකෙන අතර. කොළ, තනිව හා කලවමට කිරි දෙන මවුවරුනට මැල්ලුමට සකසා දෙනවා. මෑත කෙරුණු අධ්‍යයනවලින්ද එම ගුණය එහි ඇති බව සනාථවුණා.දරු උපතකින් පසු මවගේ ගර්භාෂයේ නිරෝගිතාව රැකීමටද ශාකපත්‍ර උපකාරීවන බව සඳහන්.ජපන් බටුවල තවත් සුවිශේෂත්වයක් වන්නේ, ශාරීරික හෝමෝන මනා ලෙස හැසිරවීමට එහි ඇති ශක්තිය යි. එය ටෙස්ටස්ටෙරොන් වර්ධනය කරන්නක්. කාන්තා පිරිමි දෙපක්ෂයේම ලිංගික හැකියාවන් වර්ධනය කරදීමට ඊට හැකියි.එය අස්ථි හා දත් ශක්තිමත් කරනවා.. වියපත් කාන්තාවන්ට කැල්සියම් ඌණතාව නිසා ඇතිවන ඔස්ටියෝ පොරෝසිස් අවදානම දුරුකරනවා. අධිආර්තව තත්ත්වයන් වළකමින් නීරක්තිය. පළවා හරිනවා. කොතෙක් ගුණදායක වුවද අසීමිතව ආහාරයට ගැන්ම සුදුසු නැහැ. දිනකට ග්රෑම් 50 නොඉක්මවිය යුතුබව දැක්වෙනවා. තරබාරුව වැළකීමේ ගුණය එහි ඇතත් එය ලබා ගැන්මට දිනපතා කිලෝ තුනක ප්‍රමාණයක ජපන්බටු අමු යුෂ, මාස තුනක් නොකඩවාගත්‍ තායිවාන වාසීන් පිරිසක් පෙණහළු ආබාධවලට ගොදුරුවූ බව සඳහන්.(ලිපිය සැකසුම- 2018. 04. 18 නිර්මාණ අයිතිය -Indra Rathnay සතුයි.)
ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික විද්‍යාව

සූක්ෂම  ආර්ථික විද්‍යාව ආර්ථික විද්‍යාවේම ශාඛාවක් වන අතර එමගින් පුද්ගලයින් කුටුම්බ සහ ව්‍යාපාර සහ සම්පත් බෙදා වෙන් කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පැහැදිළි කරයි. විශේෂයෙන්ම වෙළඳපොළ තුල සිදුවන භාණ්ඩ හා සේවා හුවමාරු මෙහිදී සලකා බැලේ. 

සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාව මෙම තීරණ හා හැසිරීම් රටාවන් භාණ්ඩ හා සේවාවල ඉල්ලුමට හා සැපයුමට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පරීක්ෂා කරයි. මේ  තුලින් භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල තීරණය වන අතර එසේම මිල ගණන් වලින් භාණ්ඩ හා සේවාවල ඉල්ලුම හා සැපයුම තීරණය වේ. 

සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව ආර්ථික වර්ධනය උද්ධමනය විරැකියාව ඉහත ප්‍රතිඵලවලට හේතුවන ජාතික ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති හා රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිවල වෙනස්වීම් වැනි සමස්ත ආර්ථික කටයුතු නියෝජනය කරයි. විශේෂයෙන්ම ලුකස් විචාරය (Lucas Critique) වැනි නවීන සාර්ව ආර්ථික න්‍යායන්ගේ පිබිඳීම සූක්ෂම මූලධර්ම (Micro Foundation) මත පදනම් වේ.

සූක්ෂම ආර්ථික විද්‍යාවේ එක් අරමුණක් වන්නේ භාණ්ඩ හා සේවා අතර සාපේක්ෂ මිල ඇති කරන වෙළඳපොළ යාන්ත්‍රණය විශ්ලේෂණය කිරීම හා හිඟ සම්පත් විකල්ප භාවිතා කරන්නන් අතර  බෙදා වෙන් කිරීම විශ්ලේෂණය කරයි. මීට අමතරව වෙළඳපොළ බිඳ වැටීම්, එනම් වෙළඳපොළ කාර්යක්ෂම ප්‍රතිඵල ලබා නොදෙන අවස්ථා දෙක මෙමඟින් විශ්ලේෂණය කරයි. එසේම පූර්ණ තරඟකාරීත්වය සඳහා අවශ්‍ය න්‍යායාත්මක කොන්දේසිද මෙමඟින් විස්තර කරයි. පොදු සමතුලිතය, අපූර්ණ තොරතුරු මත වෙළඳපොළවල්, අවධානම් සහගත තෝරා ගැනීම් සහ ‍වෙළඳපොළ යාන්ත්‍රණය තුල නිෂ්පාදිතයින්ගේ නව්‍යතාවය වැනි වැදගත් අංශ ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික විද්‍යාව තුල පවතී. 

## උපකල්පන හා අර්ථ දැක්වීම් 
ඉල්ලුම් සැපයුම් න්‍යාය සාමාන්‍යයෙන් වෙළඳපොල පූර්ණ තරගකාරී යැයි උපකල්පනය කරයි. මින් අදහස් වන්නේ එහි ගැණුම්කරුවන් හා විකුණුම්කරුවන් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් සිටින බවත් ඔවුන්ට භාණ්ඩ හා සේවාවල මිල ගණන් වලට සැළකියයුතු වෙනසක් කල නොහැකි බවත්ය. නමුත් සැබෑ ලෝකයේ සිදුවන ගණුදෙණු වලදී තත්ත්වය මීට වඩා වෙනස් ස්වරූපයක් ගනී. එයට හේතුව ගැණුම්කරුවන් හා විකුණුම්කරුවන් හෝ කණ්ඩායම් වශයෙන් මිල‍ට බලපෑම් කිරීමයි. ඉල්ලුම් සැපයුම් සමීකරණ අවබෝද කර ගැනීමට තරමක් දුරට නවීන විශ්ලේෂණයන් අවශ්‍ය වේ. කෙසේ වුවත් සරල අවස්ථා වලදී මෙම න්‍යාය වඩා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වේ. 

ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යා ප්‍රවාහය (Main Stream Economics) වෙළඳපොළ, සමාජ සංවිධාන සඳහා වඩා වැඩි කැමැත්තක් දක්වන බව උපකල්පනය නොකරයි. බොහෝ විශ්ලේෂණයන්ට අනුකූලව ඉහත කී වෙළඳපොළ අසාර්ථකවීම්වලට  හේතු වී තිබෙන්නේ සම්පත් බෙදා හැරීමේ පවතින දුර්වලතාවයයි. මෙවැනි ගැටළුවලදී ආර්ථික විද්‍යාඥයින් රාජ්‍ය පාලනය මඟින් ඍජුවම නාස්තිය නැවැත්වීමේ ප්‍රතිපත්තිය සොයාගනියි. එසේම වෙළඳපොළ සහභාගීවන්නන්ට වක්‍රාකාරයෙන් සමාජ සුභසාධනයට ගැළපෙන අයුරින් හැසිරීමට පොළඹවයි.