open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
බුද්ධංගල ආරණ්‍ය සේනාසනය

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ, අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ, අම්පාර නගරයට ආසන්නව අක්කර 1,280 ක පමණ වපසරියක් පුරාවට පිහිටා ඇති බුද්ධංගල ආරණ්‍ය සේනාසනය වසර 2,300 කට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක් සහිත පුද බිමකි. එය අම්පාර නගරයට කි.මී. 4.5ක් පමණ උතුරින් පිහිටි අතර ඉතා රමණීය පරිසරයකින් යුතු භූමි භාගයකි. සුවිශාල පර්වත තලා කූට පහක් සිටින සේ මතු වී ඇති අතර එකිෙනක කූට තද බෑවුම් සහිත වැහි සමයේදී ආරවල් බවට පත් වන කපොලු වලින් සාර්ථක ලෙස වෙන් කරයි. එනිසා මෙම මුදුන් වලට නැගිය හැක්කේ වෙන වෙනම වැටුණු මං වලිනි. පූජනීය නටඹුන් පිහිටි භූමියෙහි සිට උතුර දෙසට පැතිර යන මිටි ගල් තලා රැස මෙහි එකම කොටස් ලෙස සැළකිය හැකිය. වැහි සමයේ තැන තැන දිය ආරවල්, ගල් කෙම්, පිරී ඉතිරෙන රමණීය‍ නෙත් සිත් අදනා මෙම භූමිය අක්කර දහස් ගණනක් ඈතට ගමන් කරන බිහිසුණු වනය වේ. සිය ගණන් වල් ඇතුන් හා අලින් නිබදව දැකිය හැකි වුවත් ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුට හානියක් නොසිදු වීම ඉමහත් අසිරියකි.   

සේනාසනයෙහි වූ අඩි 500 ක් පමණ උස්වූ ගල් මස්තකයක ඉදි කරන ලද ස්ථූපයෙහි, ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සහ උන්වහන්සේගේ අග්‍රශ්‍රාවක වහන්සේලා දෙනම වූ සැරියුත් රහතන් වහන්සේගේ හා මුගලන් රහතන් වහන්සේගේ ධාතූන් වහන්සේලා නිදන් කොට තිබේ. මිහිදු මහරහතන් වහන්සේ විසින් දඹදිව විදිසාවෙන් වැඩම කරවූ මෙම සර්වඥධාතූන් වහන්සේලා සහ අග්‍රශ්‍රාවක ධාතූන් වහන්සේලා, සංචා ස්ථූපයේ අනුරුවකට අනූව සැකසූ දඹ රන් කරඩුවක තැම්පත් කර එවක රුහුණට තිබූ එකම වටදාගෙය වූ මෙහිලා නිදන් කර තිබේ. පසුකාලීනව ගරා වැටී තිබූ මෙම ස්ථූපය තුල සිදු කරනු ලැබූ කැණීම් අතරතුරදී හමුවූ ධාතූන් වහන්සේලා බුදුන් වහන්සේගේ හා අග්‍රශ්‍රාවක වහන්සේලාගේ බැව්, ආචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් තහවුරු කරන ලදී.  

පුද භූමියෙහි දක්නට ලැබෙන වර්ථමාන නව ස්ථූපය 1974 වසරේදී විලියම් ගොපල්ලව මහතා විසින් විවෘත කොට තිබේ.

අතීතයේ මෙම පුද භූමිය කරක්ධිගල යනුවෙන් හඳුන්වා තිබෙන බව පුරාවිද්‍යාඥයින්ගේ විශ්වාසයයි.

## ඉතිහාසය
ක්‍රිස්තු පූර්ව 2-3 වන සියවස් කාලයේ පණ්ඩාවාසදේව රජ සමයේ ලක් දිවට පැමිණි දීඝායු කුමාරයා දීඝගම, දීඝවාපිරට්ඨ, දිගාමඩුල්ල යන නම්වලින් හැඳින්වූ මෙම දිගාමඩුලු ප්‍රදේශයේ රජකම් කරන ලදී. මහින්දාගමනයෙන් පසු ප්‍රබෝධමත්භාවයට පත්වූ මෙම බුද්ධංගල අරණ රහතුන් වහන්සේලාගේ නිජ භූමියක් බවට පත්විය. චිත්‍රා දේවියගේ ආදායම් පාලක ප්‍රමුඛ උත්තියගේ පුතු, *සුජාතාගේ ලෙනද* දීඝති ප්‍රභූකරවූ ලෙනද, මෙම ආරණ්‍යයේ පැමිණි නොපැමිණි සංඝයා වෙත පූජා කල බව ගල්ලෙන් වල සඳහන් වෙයි.

භාවනා කිරීම සඳහා සකස් වූ තපෝවනය, දෙවන පෑතිස් රජුගේ ඇවෑමෙන් උත්තිය රජුගේ ඥාතීන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් ආරම්භ වූ බව ශිලා ලිපි වලින් පැහැදිලි කොට තිබේ.

කාලය ගත වීමත් සමග ක්‍රමයෙන් ජන ශුන්‍යත්වයට පත්වූ මෙම ප්‍රදේශය මෑත කාලීනව කොටි ත්‍රස්ථවාදීන්ගේ බලපෑමට යටත්ව තිබුණි. මෙම උතුම් පිං භූමිය ආරක්ෂා කරනු වස් 1964 වසරේදී බුද්ධංගලට වැඩම කරවූ කළුතර ධම්මානන්ද හිමි (බුද්ධංගල ලොකු හාමුදුරුවෝ) සහ බටයායේ ආරියවංශ හිමි විසින් මෙම ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව බුද්ධංගල සිංහල ජනපදය බිහි කොට, විහාරය වැඩි දියුණු භාවයට පත් කරන ලදී.

## මේවාද බලන්න
*බුද්ධංගල ආනන්ද හිමි

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*නේවි කන්ස්ට්‍රක්ට් රෙලික් ඔබ්සර්වේෂන් ඩයස් ඇට් හිස්ටොරික් බුද්ධංගල රජ මහා විහාරය 

ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඩෙල්

**ඩෙල්** (, ) යනු රුන්ඩ් රොක්, ටෙක්සාස් හී පිහිටා ඇති ඇමෙරිකානු බහුජාතික තොරතුරු තාක්ෂණික සංස්ථාවක් වන අතර, පරිගණක ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන සහ සේවා සඳහා සහාය දක්වමින් සංවර්ධන සහ විකුණුම් කටයුතු ආදිය සිදු කරයි.
ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව

**ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව** (**IPKF**; ; ) යනු  1987 හා 1990 අතරතුරදී ශ්‍රී ලංකාවේ සාම සාධක මෙහෙවර සඳහා පැමිණි ඉන්දියානු හමුදා බල ඇණියකි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* තමිල් නාඩු විමුක්ති හමුදාව

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ සන්නද්ධ හමුදාව
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ ඊළම
ප්‍රවර්ගය:1980 ගණන් වල ඉන්දියාව
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
අයර්ලන්ත ඉතිහාසය

## පාෂාන යුගය ( ක්‍රි.පූ. 8000 - ක්‍රි.පූ. 4500)
රෝමානු ලේඛන, අයර්ලන්ත කාව්‍ය හා පුරාවෘත්ත වල නිර්දේශ කීපයකට අනුව,පෙර ක්‍රිස්තියානි අයර්ලන්තය ගැන තොරතුරු ලැබේ. හිම යුගය තුළ, අයර්ලන්තය ග්ලැසියර් ඛාදිත විය.
මීටර් 300 ක් පමණ ඝණකම ඇති අයිස් තට්ටු ,ගල්, සුණුවිසුනු කරමින් භූමිය මත ගලා ගිය අතර සියලුම අතීත ජනාවාස ගැන තිබූ සාක්ෂි නැති වී ගියේය.මෙය බ්‍රිතාන්‍යයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ විශාල හිම තට්ටු ඉවත් වී ජනාවාස ගැන තොරතුරු අනාවරණය කර ගත නොහැකි වූ සිදු වීමකට සමාන විය. අයර්ලන්තය ආක්ටික් මුඩු බිමක් හෝ හිම කතරක් විය. මිඩ්ලන්තයේ ද එසේම රටින් තුනෙන් දෙකක් පමණ අයිස් තට්ටු ඉවත්වී මුලුමනින්ම ජනාවාස පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු කිරීමට නොහැකි විය.
රට පුරා විසිරී තිබූ භූමි 6 ක පමණ ප්‍රදේශයක වැදි රංචු ජනාවාස පිහිටුවා ගත්හ. ස්කොට්ලන්තයේ ඊශාන දිශාවේ මෙම මුල්ම ජනාවාස ඇතිවූ බවට සිතිය හැකිය. වර්තමානයට වඩා එකල මුහුදු මට්ටම අඩු වූවත්, ඒ කාලයේද අයර්ලන්තය දූපතක්ව පැවතිණි. මෙහි පුදුමයක් නැත. අයර්ලන්තයේ බොහෝ ජනපද මුහුදුබඩ ආශ්‍රිතව  තිබූ අතර ඔවුන්ගේ ජීවිකාව මුහුද ආශ්‍රිතව පැවතිණි. බොහෝ අය නැව්කරුවන් විය. සමහර විට මෙම ගස් රහිත හිමට යට වූ පස සාරවත් කැලෑ සහිත පස් බවට පත් වීමට පෙර බොහෝ රටවල් පසුකරමින් මෙසේ ආර්ථිකය දියුණු කර ගත්හ.

## නවශිලා යුගය ( ක්‍රි.පූ. 4500 - ක්‍රි.පූ. 2500) 
නවශිලා යුගය යනු ගොවිකර්මාන්තය, කුඹල් කර්මාන්තය සමඟ පැමිණි වඩා දියුණු පාෂාණ ආශ්‍රිත නිර්මාණයන් බිහිවූ යුගයකි. මෙම නව සොයා ගැනීම් නව ප්‍රජාවක්  (settlers) විසින් සිදුකරන්නට ඇතැයි මුලදී සිතුවද, මෙම කාලය හා සබැඳි විශාල ප්‍රමාණයේ ආක්‍රමණයක් අයර්ලන්ත ඉතිහාසය තුළ දක්නට නොලැබේ. නවශිලා පරිවර්තනය සිදුවන යැයි සැලකීමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇත්තේ එය යුරෝපා මහද්වීපයේ ‍ වෙනත් රටවල් එංගලන්තය ආදිය සමඟ තිබු ‍සබඳතාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදු වු බවට වන මතයයි.

කෘෂිකර්මාන්තය ක්‍රි.පූ 4500 දී පමණ ආරම්භ වුනි. එළුවන්, බැටළුවන් හා ධාන්‍ය නිරිත දිග යුරෝපයෙන් ගෙන ආ අතර, ජනගහණය සීඝ්‍රලෙස ඉහල ගියේය. වියළි ගල් තාප්ප වලින් වෙන්කරගත් C ide    වර්‍ගයේ කුඹුරු ක්‍රි.පූ 3500 සිට 3000 දක්වා සියවස් ගණනාවක් වගාකරන ලදි. තිරුඟු හා බාර්ලි මේවායේ ප්‍රධාන අස්වැන්න විය.

කුඹල් කර්මාන්තයේ ආරම්භයද කෘෂිකර්මාන්තයත් සමඟ සිද්ධවුනි. නවශිලා යුගයේ කැපී පෙනන ලක්ෂණය වනුයේ හදිසියේ ඉස්මතු වූ ශිලාමය ස්මාරක තැනීමයි. මෙසේ බිහි වූ විශාල සොහොන් ගැබ් එම ජනතාවගේ ආගමික ඇඳහිලි සඳහා බලපාන ලදි. මෙම සොහොන් කැණිමේ දී මිනිස් මෘත ශරීරවල කොටස් අවමගුල්‍භාණ්ඩ, මැටි භාණ්ඩ, ඊතල හිස්, පොරෝ, ආදිය හමු වී තිබේ. මෙම ශිලාමය සොහොන් 1200 ක් පමණ සොයා ගෙන ඇති අතර මේවා ප්‍රධාන භාණ්ඩ 4 කට වර්‍ග කල හැක.

## ආශ්‍රිත
Early history of Ireland Neolithic
අධ්‍යයනය (ඇඳීම)

කලාව තුළ කටු සටහනක් හෝ සිතුවමක් ඇඳීම වැනි අවසානාත්මක කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමේ පෙරහුරුවක් ලෙස හෝ දෘෂ්‍ය සටහනක් තබාගැනීම ලෙස අධ්‍යනයක් ලෙසින් හැඳින්වේ. විචිත්‍රවත් සැලසුම් සහගතව නිර්මාණය කරන ලද කෘතියකට වඩා අධ්‍යනයක් විසින් නිර්මාණකරුවා වෙත බලපෑමක් සිදු කරයි. ඒ චිත්‍ර ශිල්පියා සිය විෂය වස්තුව ගවේෂණය කිරීමේදී අරමුණු වන නව තීක්‍ෂණ සිතීම් එයට අන්තර්ගත වන බැවිනි. එතුළින් හමුවන නව දෘෂ්ටිය විසින් නර්මාණයට නව ජීවයක් එක්කරනු ලබයි. දෘෂ්‍ය රූපයන්ට අදාළව ලියනු ලබන සටහන් වලින් සිත්තරා විෂය වස්තුව පිළිබඳ ඥාණනය ලද ආකාරය හෙළිකරන බැවින් ඒවා මඟින් කෘතියේ වටිනාකම වැඩි කරයි.  අවාසනාවකට මෙන් අධ්‍යයනයන් සඳහා යොදාගනු ලබන කඩදාසි බොහෝදුරට කල්පැවැත්මෙන් තොර ඒවා වෙයි.

20 වැනි සියවසේ සංකල්පීය චිත්‍ර කලාවේ ප්‍රබෝධයක් ඇති කිරීමට මෙම අධ්‍යයනයන් හේතුවිය. මෙහිදී නිර්මාණාත්මක ක්‍රියාවලියම කලා කෘතියේ විෂය වස්තුව බවට පත්විය. අධ්‍යයනයේදී වැඩි වැදගත්කමක් මෙම ක්‍රියාවලිය කෙරෙහි යොමුවන බැවින් නරඹන්නාට කලාකෘතියක් ලෙස භෞතික යමක් ඉතිරි නොවේ.
    
අධ්‍යයනයන් ඉතාලියානු පුනරුද යුගය දක්වා දිවයයි. කලා ඉතිහාසඥයෝ මයිකල් ආන්ජලෝගේ අධ්‍යනයන් සමහරක් සංරක්‍ෂණය කොට ඇත. මෙයින් එක් අධ්‍යයනයක් සිස්ටීන් දේවස්ථානයේ සීලිමේ ඉතිරිව පවතී. අධ්‍යයනයේ පදනම ලෙස පිරිමි නිරූපකයකු යොදාගනු ලැබ තිබුණද අවසාන කෘතියේ චිත්‍රණය කර තිබුණේ කාන්තා රුවකි. මෙවැනි අධ්‍යනයන් තුළින් විශිෂ්ට සිත්තරුන් සිය නිර්මාණය ක්‍රමක්ක්‍රමයෙන් ගොඩනංවා ඇති ආකාරය පිළිබඳව අදහසක් ලබාගත හැකිවෙයි.

Image:Head of Minerva.jpg|Head of Minerva, Elihu Vedder, 1896. Preparatory study. Oil on canvas, 125 × 80 cm
Image:Minerva-Vedder-Highsmith-detail-1.jpeg|Detail from *Minerva of Peace*, Elihu Vedder, 1896, mosaic. Visitor's Gallery, Library of Congress Thomas Jefferson Building, Washington, D.C.
ආමේනියාවේ ඉතිහාසය

## ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ආමේනියාව
නවශිලා යුගයේ ජනාවාසවල සලකුණු ආමේනියානු උස් බිමේ දැක ගතහැකිය. 

ප්‍රදේශයේ පූර්ව ඓතිහාසික සංස්කෘතියේ ආදිතමයා වනුයේ , දළ වශයෙන් ක්‍රි.පූ: 6000 – 4000 අතර පැවති මධ්‍යම ට්‍රාන්ස්කොකෝසස් පළාතේ ෂුලාවේරි- ෂෝමු සංස්කෘතියට අයත් බව කාබන් කාල නිර්න ක්‍රමයෙන් සොයා ගෙන ඇත. 

### ලෝකඩ යුගය 
මුල් ලෝකඩ යුගය වන්නේ ක්‍රි.පූ: 4000 – 2200 ත් අතර පැවති කුරා අරාක්සස් සංස්කෘතියයි. පසුව එය ක්‍රි.පූ: 22000 – 1500 දක්වා ට්‍රියේලිට් සංස්කෘතිය බවට පත් විය. 

ක්‍රි.පූ : 1500-1200 අතරදී හයාසා - අසී ආමේනියානු උස්බිමේ බටහිර භාගයේ පැතිරුණු අතර හිට්ටි අධිරාජ්‍ය සමග නිරන්තර ගැටුම් ඇති විය. ක්‍රි.පූ: 1200 – 800 දී ආමේනියාවලින් වැඩි කොටසක් , රාජධානි අතර ඇති වූ සන්ධානයක් යටතේ එක්සත් විය. එම සන්ධානය අෂ්‍රියන් මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ නයිරි ලෙසය (අෂ්‍රියන් හි “ ලෑන්ඩ් ඔෆ් රිවර්ස්”).

     
### උරාර්තු රාජධානිය (යකඩ යුගය) 
ආමේනියානු උස්බිමේ කෝකසස් හා ප්‍රාචීර ඒෂියා මයිනර් තුළ වූ උරාර්තු රාජධානිය ක්‍රි.පූ: 9 වැනි ශතවර්ෂය සහ ක්‍රි.පූ: 585 අතර කාලයේදී සමෘධියෙන් වැජඹුණි. උරාර්තු රාජධානියේ ආරම්භකයා වු අරාම් ආමේනියානු උස් බිමේ වු සියලු රාජ්‍ය එක්සේසත් කළ අතර උරාර්තියානු රජවරුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික තේමාව වන “රජවරුන්ගේත් රජ” යන විරුදාවලිය තමාටම පිරිනමා ගන්නා ලදී. උරාර්තියවරු තම ආධිපත්‍ය ටාරොන් හා වස්පුරකන් පුරාම පිහිට වූහ. උරාර්තුහි ප්‍රධාන තරඟකරුවා වුයේ නියෝ - අෂ්‍රියන් අධිරාජ්‍යයාය.

I වැනි සර්දුරිගේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර (ක්‍රි.පු. 834 – 828) උරාර්තුව ශක්තිමත් සහ සංවිධානය වු ජාතියක් වු අතර අසැල්වැසි ගෝත්‍රවලින් බදු අය කිරීමට නීති පැනවීමද සිදුවුණි. සර්දුරි විසින් තුෂ්පා නගරය (වර්තමානයේ වෑන්) උරාර්තු හි අගනගරය බවට පත් කරන ලදී. ඔහුගේ පුත්‍ර ඉෂ්පුයිනිස් පසු කාලයේ ටයිග්‍රනෝසෙර්ටා ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශය පැරද වීමෙන් හා උරුමියාව දක්වා පුළුල් කිරීමෙන් තම රාජ්‍යයේ මායිම විශාල කළේය. මීනුවස් (ක්‍රි.පු 810 – 785), උරාර්තියානු ප්‍රාන්තය අරරාතියන් ප්‍රදේශය දෙසට (උතුරට) පුළුල් කළේය. ඔහු මෙසපොතේමියානු කීලකාකාර ශුද්ධ ලියවිලි 90 කට වැඩි අගිෂ්තිස් I , හිටීස් වලින් ලටකියා පැරද වුවේය.  ඉන්පසුව බයිබ්ලොස්, ෆිනිෂියා දක්වා බලය පතුරුවා ක්‍රි.පු. 782 දී යුධ සිරකරුවන් 6600 ක් යොදවමින් “ඉරිබුනි” ගොඩ නැංවුයේය.

මීඩ්ස් ක්‍රි. පු. 612 දී ආසියාව ආක්‍රමණය කර උරාර්තියානු අගනගරය වු වෑන් ක්‍රි.පු. 585 දී භාරගත් අතර එයින් පසු උරාර්තු ආධිපත්‍ය නිමාවිය.

## ආශ්‍රිත 
History_of_Armenia Prehistory
බුද්ධ ධර්මයේ දැක්වෙන සමාව දීම

බුද්ධ ධර්මයට අනුව සමාව දීම පුද්ගලයෙකුගේ මනස තුළ ඇතිවන හිංසාකාරී සිතුවිලි නිසා හටගන්නා මානසික පීඩනය නැතිකර ගැනීමේ ක්‍රමයකි. වෛරය හා ව්‍යාපාද සිතුවිලි අපේ මානසික කර්මයට දීර්ඝ කාලීන බලපෑමක් ඇති කරයි. ඒ වෙනුවට බුදුදහමේ පුහුණු කරන්නේ යහපත් බලපෑම් ළගා කරවන සිතුවිලිය. කර්මය මෙනෙහි කළ විට අපට වැටහෙන්නේ පළිගැනීමට අවස්ථා සෙවීම නොව, මෛත්‍රීය හා සමාව දීම වඩා වැදගත් බවයි. මක්නිසාදයත් පළිගන්නා තැනැත්තා සියල්ලන්ටම වඩා අවාසනාවන්ත තත්ත්වයකට පත්වන බැවිනි. අමනාපකමක් හටගත් විට බුදුදහමට අනුව සිදුකළ යුත්තේ සන්සුන්ව එයට හේතුව සොයාගෙන එම අමනාපය අත්හැරීමයි. බුදුදහමේ හරය වන්නේ අවිද්‍යාව හා දුකින් මිදීමට, භාවනාවෙන් යථාර්ථයේ ස්වභාවය අවබෝධය කර ගැනීමයි. බුදුදහම තණ්හාවේ නියම ස්වරූපය මෙන්ම තණ්හාව හටගැනීමට හේතු වන වස්තූන්ගේ යථාර්තයද අධ්‍යයනය කරයි. අපි සමාව දීමට අකමැති නම් අපි අපගේ වේදනාව තවත් වැඩි කරගන්නා අතර නැවත ඉපදීමේදී දුක ලෙස හටගන්නේ මෙයයි. 

වෛරය ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා බුදුදහමේ මෛත්‍රීය, කරුණාව, මුදිතාව හා උපේක්ෂාව යන කරුණු පිළිබඳව අවධාරණය කරයි. මෙමඟින් අප තුළ හා අනුන් තුළ ඇති විඩාව අවබෝධකර ගැනීමට හැකිවේ. 9/11 ප්‍රහාරය ගැන අජානී ජයසරෝ නම් බෞද්ධ භික්ෂුව තම ශිෂ්‍යයන් අමතා මෙසේ පැවසීය. " අපි අපගේ උපත, මහළු විය, රෝගී බව හා මරණය යන කරුණුවලදී ලෝක වාසී අනෙක් සත්වයන් සමඟ ඇති බැඳීම පිළිබඳව ගැඹුරින් සිතන විට එමඟින් අපට නව යථාවබෝධයක් ලැබේ." 

"යමෙක් මට හිරිහැර කළා, පහරදුන්නා, පරාජය කළා, සොකරකම් කළා යන සිතුවිලි රඳවා තබා ගන්නා තැනැත්තාගේ වෛරය නොසන්සිඳේ." 

"යමෙක් මට හිරිහැර කළා, පහරදුන්නා, පරාජය කළා, සොරකම් කළා යන සිතුවිලි සිතෙන් අතහරින පුද්ගලයාගේ වෛරය සන්සිඳේ." 

- ධම්මපදය 1.3 - 4 - පරිවර්තනය රාධාක්‍රිෂ්ණන්
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ග්‍රෙගරි රස්පුටින්

**ගිරිගරි යෙපිමොවිච් රස්පුටින්** (**Grigori Yefimovich Rasputin**)( ) (&nbsp;– ) රුසියානු මීස්ටික් කෙනකි. ශුද්ධවන්තයෙකු බව තමන් විසින්ම පවසාගත්, එමෙන්ම දෙවැනි නිකොලස් සාර් පවුල සමඟ හිතවත්කමක් ගොඩනගා ගැනීම මගින් රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ අවසාන සමයේ දී එහි කටයුතු වලට සැළකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළ පුද්ගලයෙකි. 

සයිබීරියාවේ පොක්රොව්ස්කොයෙ (Pokrovskoye) නම් ගම්මානයේ ගොවි පවුලක උපත ලද රස්පුටින් 1897 දී පුජකාරාමයකට වන්දනා ගමනක් යාමෙන් පසු ආගමික පරිවර්තන අත්දැකීමකට මුහුණ දුන්නේය. ඔහු තමන්ව පූජකයෙකු/වන්දනාකරුවෙකු ලෙස හඳුන්වන්නට විය. නමුත් රුසියානු ඕතඩොක්ස් පල්ලියේ කිසිදු නිල තත්ත්වයක් ඔහුට නොවීය. 1903 දී හෝ 1904-05 ශීත ඍතුවේ දී ශාන්ත පිටර්ස්බර්ග් වෙත පැමිණීමෙන් පසු රස්පුටින් පල්ලියේ සහ සමාජය තුල පිළිගත් පුද්ගලයන් කිහිපදෙනෙකු නතු කර ගත්තේ ය. සමාජයේ වැදගත් චරිතයක් බවට පත් වූ ඔහු 1905 නොවැම්බරයේ දී සාර් හමුවිය. 

1906 අග බාගයේ දී සාර් සහ ඔහුගේ බිරිය වූ ඇලෙක්සන්ද්‍රාගේ පුත්, හිමෝෆීලියා රෝගයෙන් පෙළුණු අලෙක්සේයිට වෙදකම් කරන්නෙකු ලෙස රස්පුටින් කටයුතු කරන්නට විය. ඇතැම් රුසියානුවන් විසින් යෝගීවරයෙකු/දාර්ශනිකයෙකු/අනාගත වක්තෘවරයෙකු ලෙස සහ තවත් සමහරුන් විසින් ආගමික ඇස්බැන්දුම්කරුවෙකු ලෙස සලකනු ලැබූ රස්පුටින් රාජ සභාව තුල භේද බින්න ඇතිකරවන්නට සමත් වූ පුද්ගලයෙකු විය. 1915 දී දෙවැනි නිකොලස් පළමුවන ලෝක යුද්ධයේ රුසියානු හමුදා සටන් වදින්න අයුරු නිරීක්ෂණය සඳහා පිටර්ස්බර්ගයෙන් පිටත්ව ගිය විට රස්පුටින්ගේ බලය උච්චස්ථානයකට පත් වූයේ පාලන තන්ත්‍රය කෙරෙහි අලෙක්සන්ද්‍රාගේ සහ රස්පුටින්ගේ බලපෑම් ඉහල නංවමිනි. 1916 දෙසැම්බර් 30 අළුයම් කාලයේ, සාර් පවුල කෙරෙහි රස්පුටින්ගේ බලපෑම් වලට විරුද්ධ වූ වංශවතුන් කිහිපදෙනෙකුගෙන් සැදි කණ්ඩායමක් විසින් රස්පුටින් වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. 

ඇතැම් ලේඛකයින් පවසන්නේ රස්පුටින් සාර් පාලනය අවසන් කිරීමට සහාය දුන් බව සහ රුසියානු විප්ලවයට සහ රොමොනොව් පෙළපතේ බිඳවැටීමට ද සහාය දුන් බවයි. කෙසේ වෙතත් රස්පුටින් ගේ ජීවිතය සහ ඔහුගේ බලපෑම් පිළිබඳව නිශ්චිත තොරතුරු ඇත්තේ ස්වල්පයකි. බොහෝ විස්තර් ගොඩනැගී ඇත්තේ කටකතා සහ පුරාවෘත මගිනි.       

ප්‍රවර්ගය:1869 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1916 මරණ
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු ජනයා
ප්‍රවර්ගය:රුසියාව
ජුඩ් ධර්ම දූතයා

ශාන්ත ජු‍ඩ් (ජුදාස්) ක්‍රිස්තියානු සාන්තුවරයෙකි. නව ගිවිසුමේ ජාකොබ්ගේ ජුඩ් හා තදෙවුස් යන නම්වලින්ද හඳුන්වයි. තවද ලෙබ්බකස්, තදෙවුස් හා ජුදාස් තදෙවුමස් යන නම් වලින් ද හඳුන්වයි. ග්‍රීක‍යේ තම ගිවිසුමේ සඳහන් වන අන්දමට ඔවුන්ගේ මුල් නම් සමාන වුවත් ජුඩ්, ජුදාස් ඉස්කැරියොට් සමඟ පටලවා නොගතයුතුයි. එනමුදු ඔවුන්ගේ නම ග්‍රීක ජුදා නමට විවිධත්වයක් වූයේ,  එම නාමය යුදෙව් ජනතාව අතර පොදු නමක් බවට පත් වීම නිසාය.

	 
ආර්මිනියානු ධර්ම දූතික දේවස්ථානය,  තදෙවුස්ව, ශාන්ත බතලෙමෙවු සමගාමිත්වයෙන් ඇයගේ ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස පිළිගත්තාය. රෝමානු කතෝලික සභාව මුහුණදුන් දරුණු අවස්ථාවලදී තවදුරටත් බලපෑම් කළ නොහැකි ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස මොහුව පිළිගත්තේය.

	
ශාන්ත ජුඩ්ගේ උපලක්ෂණය වන්නේ පිත්තය. ඔහුගේ හිසෙහි ගිනිදැල්ලක ‍වැනි යමක් ද බොහෝ විට දැකගත හැකිය. මෙය පෙන්තකොස්ත සමයේ දී ශුද්ධාත්මයාණන් දානය කිරීමත් සමඟ සැබවින්ම නියෝජනය කරනු ලැ‍බේ. හිසේ ගිනිදැල්ලක් යන ස්වරූපයෙන් පෙනී සිටීමට හේතු වන්නේ ඔහු දරුණු අවස්ථාවල ආරක්ෂක මුනිවරයා ලෙස කටයුතු කිරීමත්, බලාපොරොත්තු රහිතව සිටින අයට හාස්කම් පැවැත්වීමත් නිසාය. ඔහුව මෙලෙස පෙන්වනුයේ ශාන්ත ජුඩ් හාස්කම් සිදු කරන ආකාරයෙන්ම ශුද්ධාත්මය ද ඒවා සිදු කරන බැවිනි. ඇතැම් විට ඔහු පොරව අල්ලා සිටින ආකාරයකින්ද නියෝජනය වන්නේය. (එනම් ඔහුව මරණයට පත් වුනේද මෙවැනි ආයුධයකින් බැවිනි). තවද සන්නස් පත්‍රය සමඟ හෝ පොතක් සමඟ  හෝ වඩුවාගේ අධි කෝදුව  සමඟ හෝ ඔහුව දැක ගත හැකිය.

## සටහන්
අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්

**අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ඩොලර්** (symbol: **$**; code: **USD**; **US$** or **අමෙරිකා ඩොලර්** ලෙස කටවහරේ යෙදේ, යනු ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය හි සහ තවත් රටවල් කිහිපයක නිල මුදල් ඒකකයයි.

## Pegged currencies
*  Aruban florin
*  Bahamian dollar (at&nbsp;par)
*  Bahraini dinar (higher&nbsp;value)
*  Barbadian dollar
*  Belarusian ruble (alongside Euro and Russian Ruble in currency basket)
*  Belize dollar
*  Bermudian dollar (at&nbsp;par)
*  Cayman Islands dollar (higher&nbsp;value)
*  Costa Rican colon
*  Cuban peso
* East Caribbean Dollar
*  East Timor centavo coins (at&nbsp;par)
*  Ecuadorian centavo coins (at&nbsp;par)
*  Salvadoran colon
*  Eritrean nakfa
*  Guatemalan quetzal
*  Haitian gourde
*  Honduran lempira
*  Hong Kong dollar (narrow&nbsp;band)
*  Iraqi dinar
*  Jordanian dinar (higher&nbsp;value)
*  Kuwaiti dinar (higher&nbsp;value)
*  Lebanese pound
*  Antillean guilder
*  Nicaraguan cordoba
*  Nigerian naira
*  Omani rial (higher&nbsp;value)
*  Panamanian balboa (at&nbsp;par)
*  Qatari riyal
*  Saudi riyal
*  Sierra Leonean leone
*  Trinidad and Tobago dollar
*  United Arab Emirates dirham
*  Yemeni rial (lower&nbsp;value)
*  Zimbabwean bond coins and bond notes (at&nbsp;par)

## Exchange rates
/USD exchange rate]]

### Historical exchange rates

### Current exchange rates 
## See also
* Counterfeit United States currency
* Dedollarisation
* Currency substitution
* International use of the U.S. dollar
* List of the largest trading partners of the United States
* Monetary policy of the United States
* Petrodollar recycling
* Strong dollar policy
* U.S. Dollar Index

## Notes 
## References 
## Further reading 
* 

## External links 
* U.S. Bureau of Engraving and Printing 
* U.S. Currency and Coin Outstanding and in Circulation
* American Currency Exhibit at the San Francisco Federal Reserve Bank 
* Relative values of the U.S. dollar, from 1774 to present
* Historical Currency Converter
* Summary of BEP Production Statistics

### Images of U.S. currency and coins
* U.S. Currency Education Program page with images of all current banknotes
* U.S. Mint: Image Library
* Historical and current banknotes of the United States
රාජ්‍ය මූල්‍ය

රාජ්‍ය මූල්‍ය යනු, සාමුහික හෝ රජයේ කාර්යභාරයන්ද, එවැනි කාර්ය භාරයන් නිර්මාණය කිරිම හා පරිපාලනයද, සලකා බලන ආර්ථීක විද්‍යාවේ ක්ෂේත්‍රයකි. රජය හෝ සාමුහික සංවිධාන, කළයුත්තේ හා කරන්නේ කුමක්ද, හා මෙම කාර්යභාරයන් සඳහා ගෙවීම් කරන්නේ කෙසේද, යන ප්‍රශ්නවලට මෙම ක්ෂේත්‍රය බෙදනු ලැබේ. මෙය නිරතුරුව, පුළුල් (රාජ්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව) හා පටු (රාජ්‍ය මූල්‍ය) යන දෙයාකාරයෙන්ම හඳුන්වනු ලැබේ.

  
## රාජ්‍ය මූල්‍ය විශ්ලේෂණය 
රජයේ නියම කාර්යභාරය, රාජ්‍ය මූල්‍ය විශ්ලේෂණය සඳහා ආරම්භයක් සපයයි. යම් යම් කොන්දේසි සංතෘප්ත වන්නේ නම්, පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් පුද්ගලයන් අතර භාණ්ඩ හා සේවා කාර්යක්ෂමව බෙදා හරිනු ඇත (අපතේ යාමක් සිදුනොවේය හා ආර්ථිකයේ ඵලදායී හැකියාවන් පුද්ගල රුචිකත්වයන් සමග ගැලපේය යන අර්ථයෙන්). කාර්යක්ෂම නිෂ්පාදන සැපයීමට පෞද්ගලික වෙළෙඳපලට හැකි වූයේ නම් හා ආදායම් ව්‍යාප්තිය නිරතුරුව සමාජයට පිළිගත හැකි ආකාරයේ නම්, එවිට රජයට සිදුකිරීමට කාර්යභාරයක් නොමැති වේ. කෙසේවුවද, බොහෝ සිද්ධීන් වලදී, පෞද්ගලික වෙළෙඳපල කාර්යක්ෂමතාවය සඳහා වන කොන්දේසි කඩවේ. උදාහරණයක් ලෙස; බොහෝ පුද්ගලයන්ට සමාන භාණ්ඩයක් එකම කාලයක් තුළදී පරිභෝජනය කළ හැකිනම්, (සතුරන් නැත, බැහැර කළ නොහැකි පරිභෝජනය) එවිට, එම භාණ්ඩයෙන් ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් සපයනු ඇත. තරඟකාරී නොවන පරිභෝජනය හෝ පොදු භාණ්ඩ සඳහා එක් උදාහරණයක් වන්නේ රාජ ආරක්ෂාවයි.

පෞද්ගලික වෙළෙඳපල මගින් භාණ්ඩ හා සේවා කාර්යක්ෂමව බෙදා නොහරින විට “වෙළෙඳපල අසමත්වීම්” ඇතිවේ. වෙළෙඳපල අසමත්වීම් පැවැතීම මගින් සාමුහිකව හෝ රාජ්‍ය මට්ටමින් භාණ්ඩ හා සේවා බෙදාහැරීම සඳහා, කාර්යක්ෂම පදනමක් සපයයි. බාහිරතා, පොදු භාණ්ඩ, තොරතුරුමය වාසි, ශක්තිමත් පරිමානූකූල ඵල සහ ජාල ප්‍රථිවිපාක මගින් වෙළඳපල අසමත්වීම් ඇතිකරයි. රජයේ හෝ ස්වේච්ඡා සංවිධානයක් හරහා සිදුවන බෙදාහැරීම්, “රාජ්‍ය අසමත්වීම්” ලෙස හැඳින්වෙන වෙනත් අකාර්යක්ෂමතාවලට හේතුවේ.

පුළුල් උපකල්පන යටතේ, කාර්යක්ෂම විෂය පථය හා ක්‍රියාකාරකම් මට්ටම් පිළිබඳව රජයේ තීරණ, බදු ක්‍රමය නිර්මාණය කිරීමට අදාළ තීරණවලින් කාර්යක්ෂමව වෙන්කළ හැකිය. මේ දෘෂ්ටියෙන් ගත් කල, රාජ්‍ය අංශයේ වැඩසටහන්, ශුද්ධ සමාජ ප්‍රතිලාභ (සමාජ ප්‍රතිලාභ - සමාජ පිරිවැය) (පිරිවැය - ප්‍රතිලාභ විශ්ලේෂණය) උපරිම කිරීම සඳහා නිර්මාණය කළ යුතු අතර, ඉන්පසු මෙම වියදම් සඳහා ගෙවිය යුතු ආදායම්, ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් විකෘති කිරීම මගින් ඇතිකරන, අඩුම කාර්යක්ෂම හානි ඇතිකරන බදු ක්‍රමයක්, මගින් ඉහළ නැංවිය යුතුය. ප්‍රායෝගිකව රාජ්‍ය අයවැය සකස්කිරීම සැලකිය යුතු තරම් සංකීර්ණ වන අතර නිරතුරුව එමගින් අකාර්යක්ෂම භාවිතයන් ඇතිකරයි.
  
ණයගැනීම්, බදු සඳහා ආදේශකයකට වඩා, එය බදු බර කාලය තුළ බෙදා හරින ක්‍රමයක් වන නමුත්, රජයට ණය ගැනීම් මගින් වියදම් පියවිය හැකිය. හිඟය යනු රජයේ වියදම් හා ආදායම් අතර පරතරයයි. යම් කාලයක් තුළ හිඟය සමුච්චිතකරණය මුළු රාජ්‍ය ණය වේ. හිඟය පියවීම මගින් රජයට, කාලය පුරා බදු ප්‍රතිවිපාකය බෙදාහැරීමට ඉඩ ලබා දෙන අතර, එමගින් රජයට වැදගත් ෆිස්කල් ප්‍රතිපත්ති උපකරණයක්ද ලබා දෙයි. හිඟය මගින් අනුප්‍රාප්තික රජයට ඇති කැමැත්ත අඩුකළ හැකිය. රාජ්‍ය මූල්‍ය, ආදායම් ව්‍යාප්තියේ හා සමාජ සමානත්වයේ ගැටලුවලට බෙහෙවින් සම්බන්ධ වේ. සංක්‍රාම ගෙවීම හෝ ඉහළ හා පහළ ආදායම් ලබන කුටුම්භයන්ට වෙනස් ආකාරවලින් සලකනු ලබන බදු ක්‍රමයක් නිර්මාණය කිරීම, මගින් රජයකට ආදායම ප්‍රතිව්‍යාප්ත කිරීමට හැකිවේ.

රාජ්‍ය මූල්‍යයේ “පොදු තේරීම” ප්‍රවේශය මගින් ඡන්ද දායකයින්, දේශපාලකයින් හා පරිපාලන නිලධාරීන් කටයුතු කළ යුත්තේ කෙසේද යන්නට වඩා සැබැවින්ම කටයුතු කරන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ දරයි.

## සටහන්
අජටාකාශවිද්‍යාවේ විප්ලවය (1600)

1609 වසරේ අවසාන භාගය වන විට ගැලීලියෝ ගැලලි විසින් තම දුරේක්ෂ නිරීක්ෂණයන් ආරම්භ කරන ලදී.ඉන් අනතුරුව 1610 මාර්තු වන විට ඔහු '*Starry Messenger (ලතින්: *Sidereus Nuncius*)*' නමින් එතෙක් දර්ශනවාදයේ පවා සාකච්ජා කර නොතිබුණු සොයාගැනීම් ඇතුළත් පොත් පිංචක් පළ කිරීමට පියවර ගත්තේය.චන්ද්‍රයාගේ කදු,බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයන් සහ සූර්යය ලප පිළිබදව ලියැවුණු පරිච්ජේදයක්ද ඊට ඇතුළත් විය. 

එහෙත් මෙම කිසිදු සොයා ගැනීමකින් පෘථිවිය භ්‍රමණය වන බවට ඔප්පු කිරීමට හෝ ක්‍රිස්තියානි මතවාද සෘජුව අභියෝගයට ලක් කිරීමට හැකියාවක් නොලැබුණි. දේව ධර්මවාදීන්ගේ සහ ඇරිස්ටෝටලියානු මතවාද දැරූ ස්වභාවික දර්ශනවාදීන්ගෙන් ගැලීලියානු මතවාද දැරූවන්ට නොයෙක් කරදර සිදු වුණි.ඇරිස්ටෝටලියානු ඉගැන්වීම් බොහෝ සෙයින්ම කතෝලික පල්ලියේ ඉගැන්වීම් වලට සමාන විණි.රෝමානු කතෝලික සභාවට අයත් තාරකා විද්‍යාඥයෝ කතෝලික පල්ලියේ ඉගැන්වීම් මෙන්ම ස්වභාවික දර්ශනවාදය පිළිබදවද දැනුම ඇත්තෝ වූහ. 

කෙසේ වෙතත් වර්ෂයක් හෝ දෙකක් ඇතුළත නවීන දුරේක්ෂයන් පරිහරිණයට පැමිණීමත් සමගම අලුත් නිරීක්ෂණ කටයුතුවලට මග පෑදිණි. වර්ෂ 1612 දී රෝමානු කතෝලික සභාවට අයත් වූවන් ගැලීලියෝගේ නිරීක්ෂණයන් නැවත කර තිබුණි. එහෙයින් ගැලීලියෝ රෝමයේ රෝමානු පාසලට පැමිණි අවස්ථාවේදී ඔහුට ගරුත්වයෙන් සලකන ලදී.මෙහිදී රෝමානු කතෝලික සභාවේ ශිෂ්‍යත්ව ධාරියෙකුව සිටි "ක්‍රිස්ටොපර් ග්‍රෙයින්බර්ග් " නැමැත්තා ගැලීලියෝගේ මතවාද මැදිහත් සිතින් අධ්‍යයනය කල අයෙකු විය. එහිදී ඔහු රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්‍රධාන පියතුමා වූ, ක්ලෝඩියෝ ගෙනහැර දක්වා තිබූ මතවාද බිද හෙලන ලෙස ගැලීලියෝගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.කෙසේ හෝ ගැලීලියෝගේ මත සියල්ල පිළිගැනුනේ නැත.ඔහුගේ සමයේ සිටි අග්‍රගනයේ තාරකා විද්‍යාඥයෙකුව සිටි ක්‍රිස්ටොපර් ක්ලෝඩියස් පවා කිසි දිනක සඳේ කඳු ඇති බවට කී ගැලීලියානු මත වාදය පිළිගත්තේ නැත. 

මේ අතර රෝමානු පාසලෙන් පිටත පවා ඉහත නිරීක්ෂණවල සත්‍යතාව පිළිබද මතවාද ඇති විණි.වර්ෂ 1610 දී ගැලීලියෝ විසින් කෙප්ලර්ට යැවූ ලිපියක තම මතයට විරුද්ධවන ඇතැම් දාර්ශනිකයන් ඒවා ඉවත දමන්නේ දුරේක්ෂයකින් කිසිදිනෙක නිරීක්ෂණයක් පවා නොකරන බවට චෝදනා කරයි. 

මේ අතර දිගින් දිගටම රෝමානු කතෝලික සභාව සමග ගැටුම් ඇති විණි.සූර්යය ලප පිළිබඳව රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්‍රමුඛයකුව සිටි නැමැත්තා සමග වාදයකට පැටලුණු අතර,එය ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවටම පැතිරී ගිය ආරවුලක් විණි.නමුත් ඔවුන් දෙදෙනාම නිවැරදි නොවීය. ඩේවිඩ් හැබ්රිකන් සහ ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ ජොහැන්සන්ගේ පළමු නිරීක්ෂණයන් අපැහැදිලි තත්වයක පැවතුණා විය හැකිය. 

එසේම මේ කාලය වන විට වස්තූවක් ජලයේ පාවීම හෝ ගිලී යාම පිළිබඳව ආකිමිඩීස්ට එරෙහිව ඇරිස්ටෝටල් කළ අරගලයට විරුද්ධවද ගැලීලියෝ තර්ක කළේය. මෙම වාදයන් මිත්‍රශීලි බවෙන් තොර විය.මෙම මොට සහ උපහාසාත්මක විවේචනයන් එකල විවාදයන් අනුව බලන විට අසාමාන්‍ය තත්වයක් නොවුනද,එය ඔහුට සතුරන් ඇතිවීමට හේතුවිය.මෙහිදී ගැලීලියෝගේ මිතුරන් කණ්ඩායමක් ඔහුට දන්වා සිටියේ, දර්ශනවාදී මහාචාර්යයවරුන් පිරිසක් ගැලීලියෝට එරෙහිව කතෝලික පල්ලියේ මරණීය චෝදනා ගොනු කරන බවයි.පසුව විස්තර වන කැසිනි දේශනාවල ඒ බව විස්තර කෙරේ. 

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* Copernican Revolution
ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය

**ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලය** 1874 වන වර්ෂයේ පිහිටුවන ලදි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටි විශ්වවිද්‍යාල
ප්‍රවර්ගය:විශ්වවිද්‍යාල පිළිබඳ අංකුර ලිපි
එම්. එච්. එම්. අෂ්රෆ්

ප්‍රවර්ගය:2000 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1948 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසයේ දේශපාලනඥයෝ
දබරැඟිල්ල

**දබරැඟිල්ල**, (**තර්ජනාංගුලිය** හා  **රණැඟිල්ල** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන), යනු මානව අතක  දෙවන ඇඟිල්ලයි.
ජෙරී යංග්

**ජෙරී යංග්** ()යාහු සෙවුම් නිර්මාතෘවරයාද වෙයි.

## සඳහන
දිල්හානි ඒකනායක

1988 දී තම මුල්ම සිනමා ප්‍රවිශ්ටය තැබූ **දිල්හානි අශෝකමාලා ඒකනායක** සිනමාවට පිවිසියේ යසපාලිත නානායක්කාරගේ "දේදුන්නෙන් සමනලියක්" සිනමා පටයෙනි. ප්‍රධාන පෙළේ සිනමා නිළියන් අතර නමක් දිනා සිටින ඇය වානිජ, සම්භාව්‍ය සිනමා පට 150 කට අධික රංගනයෙන් දායක වී ඇත.

## සිනමාගත වීම 
## ටෙලිනාට්‍යය
* *අමරපුරය*
* *කොඩි ගහ යට*
* *ගැමුණු මහරජ*
* *දෙයියන්ගේ රටේ*
* *දේවිය සුගලා*
* *භාර්යාවෝ*
* *සත්සඳ කිරණ*

## සම්මාන 
ප්‍රවර්ගය:1973 උපත්
ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්
ඔඩිසි

## වර්තමාන ඔඩිසි නර්තනය 
වර්තමානයේ හමුවන නර්තන ගුරුවරුන් අතරින් බොහොමයක් ගොනිපුආ නර්තන ශිල්පීන් වේ. මෙම ශෛලියන් සාම්ප්‍රදායික නර්තන ශිල්පීන්ගෙන් හා ගුරුවරුන්ගෙන් පැවත එන්නකි. ගමේ පුජනිය ස්ථානයෙන් ආරම්භ වූ මෙය අද වන විට නගරයේ වේදිකාව දක්වා විහිදී ඇත. ඔඩිසි නර්තනය එම සාර්ථකත්වයට බලපා ඇත. මෙම සම්ප්‍රදායේ ගුරුන් වූ මහාරිස් හා ගොමිපුආස් අදටත් ගෞරවයෙන් සිහිපත් කෙරේ.අද වනවිට එම පෙළපතින්  පැවත ‍එන ගුරුන් විසින් ඔඩිසි සම්ප්‍රදාය ඉදිරියට ගෙන යයි. ‍මොවුන්  දක්ෂ නර්තන පරම්පරාවක් ඇති කර තිබෙන අතර එහි පැවැත්මද තහවුරු කර ඇත. මෙහි අන්තර්ගතය හා පැවැත්ම පවතින්නේ නර්තන ශිල්පීන්ගේ හා ගුරුවරුන්ගේ දක්ෂතාවය මතයි. 1950 වර්ෂය පමණ වන විට ලෝකයාද මෙම ඔඩිසි නර්තන කලාව  පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වන්නට විය. ප්‍රියන්බඩා මොහන්ටි විසින් මෙම ඔරිසා සම්භාව්‍ය නර්තනය විශ්ව විද්‍යාලයක රග දක්වන ලදී. දොස්තර චාල්ස් ෆැබ්රි විසින් මෙම නර්තනය අගය කොට ඇති අතර, ඔහු ඉන්ද්‍රානි හෙමන්හට  මෙම නර්තන  ශෛලිය ඉගෙනිමටද උදව් කළේය.මෙම නර්තන සම්ප්‍රදාය කෙරෙහි විදේශ අවධානයෙ යොමු කිරීමේ ගෞරවය ඇය‍ට හිමි වේ.  ගුරු ප්‍රභූන් වන පද්ම විභූෂන් නෙලුචරන් මොහපුත්‍ර, පන්නාජ් චරන් දාස්, ඩෙබි ප්‍රසාද් ‍ඩාස්, මායාදාර් රබුට් සහ නර්තන ශිල්පීන් වන සන්ජුකූට පනිග්‍රාහි, කුට් කුම් මොහන්ට් සොනාල් වංසින්, මාධවි මුද්ගල් හා‍ ග්‍රොරීමා ගෞරී මෙම නර්තනයේ පැවැත්මට දායක වී ඇත.

## ඔඩිසි නර්තන සාම්ප්‍රදාය හා නර්තන ශිල්පීන්
ඕඩිසි නර්තන ශිල්පය පිළිබඳව වූ මත ගුහා වල හෝ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථවල ස‍ටහන් වී තිබුණත්, මෙම නිර්මාණයේ ජීවමාන සම්ප්‍රදායයන් මහරිස් හා ගොටිපුආස්ගේ සංගණනයේ පැහැදිලිව සටහන් කර ඇත. මහරිස් යනු ඕරිසා සිට පැමිණි දේවදාසියෝය. මාරි දෙවියන්ගේ සේවය  සඳහා ඔව්හු එතැන තෝරාගෙන ඇත.මෙම මෙම දේවදාසියන්  මාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් ගායනයේ හා නර්තනයේ යෙදෙත්.එලෙස මොවුන් නර්තනයේ යෙදෙන්නේ ගීත් ගෝවින්ද්ගේ ගී තනු වලට ය. ජයදේවියගේ තාලයට පෙර, මහාරිස්වරුන් නිරිට්ටා රඟදැක්වූ අතර, අභිනය මන්ත්‍ර හා ශ්ලෝක  මතද රඟදැක්විය. මහරිස් සම්ප්‍රදාය ඇණහිටීමට විවිධ කාරණා බලපාන ලදී.ඉන්පසු ගොටිපුආස්  සම්ප්‍රදාය ඉස්මතු විය. ගොටිපුආස් යනු තරුණ පිරිමි දරුවන් ගැහැණු මෙන් සැරසී නර්තනයේ  යෙදීමයි. මෙය පිරිමි දරුවන්හට පුරුදු කර ඇත්තේ මහරිස් විසිනිමහ.මහරිස් නර්තනයේ යෙදී ඇත්තේ පන්සල් ඇතුළේය. මහරිස් කල්ලි දෙකක් වන බිමාරි හා ගවුනිට මහරිස් දේවස්ථානයේ පුජනීය කාමරයට යාමට අවසර ඇති අතර, බහාරි ගවුනිවරුන්ට එහි යාමට අවසර නොමැත. නමුත් මෙම  කාලය  අතරතුර වෛශ්නාවු  කවියන් රාධා හා ක්‍රිෂ්ණා වෙනුවෙන් තනු නිර්මාණය කළහ. වර්තමානයේ ද ඔඩිසියේ මෙම ගී තනු අඩංගු වේ. අෂ්ඨපඩි රඟ දැක්වීමේ දී එය මනා රිද්මයකට චලනය කෙරෙන රංගනයකි.නමුත් ධරියා ගීත ගායනා අවස්ථාවේදී එය තරමක් ගොරහැඩි චලනයක් බවට පත් වේ.
ඇලෙක්ස් ලුඩන්

**ඇලෙක්ස් ලුඩන්** (*Alex Loudon*,උපත 1980) , ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකුය.
කැතරින්, වේල්සයෙහි කුමරිය

**කැතරින්, වේල්සයෙහි කුමරිය** (කැතරින් එලිසබෙත් "කේට්"; *විවාහයට පෙර* **මිඩ්ල්ටන්**; උපත 9 ජනවාරි 1982), යනු  විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරුගේ භාර්යාවයි. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල අධිකාරි ප්‍රදේශ 15 හී සිංහාසනයන්ට උරුමක්‍රම පෙළෙහි පළමු ලෙසින් සිටින්නේ විලියම් කුමරු වෙයි. විලියම් කුමරුගේ  සිංහසානාරූඨය හා සමගම, කැතරින් කුමරිය වල්ලභ රැජිණ වනු ඇත.

## අධෝසටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීයයෝ
මැයි

මැයි යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ පස්වන මාසයයි.

ප්‍රවර්ගය:මාස
ප්‍රවර්ගය:මැයි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
ජූලි

සිංහල මාස ක්‍රමයට අනුව තුන්වෙනි මාසයට යෙදෙන්නේ ඇසළ මාසයයි. එය දැනට අප භාවිතා කරන දින දසුනට අනුව නම් හත් වෙනි මාසයයි. එනම් ජූලි මාසයයි. ජූලි මාසයද තවත් එක් වැදගත් මාසයකි.

## මාසයට නම 
ජුලියස් සීසර්ගේ නම ඇසුරින් උපන් ජූලි මාසය ඉංග්‍රීසි බසින් july ය. සූර්ය මාස ක්‍රමයට අනුව ජූලි මාසය කටක රවී ලෙස හැදින්වේ.
අගෝස්තු

අගෝස්තු යනු ග්&#8205;රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ අටවන මාසයයි.

ප්‍රවර්ගය:මාස
ප්‍රවර්ගය:අගෝස්තු
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
රයිබොසෝම

**රයිබොසෝම** යනු සෛල තුළ ඇති පටලයකින් වටනොවූ ඉන්ද්‍රිකාවකි. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්‍ෂයෙන් කුඩා කණිකා සේ දිස්වේ. සෛල ප්ලාස්ම පූරකයේ බහුල ය. ඇතැම් ඒවා අන්ත:ප්ලාස්මීය ජාලිකා පෘෂ්ඨයට සබැඳිව, හරිතලව තූළ හා මයිටොකොන්ඩ්‍රියා තුළ පවතී. කාණ්ඩ වශයෙන් පිහිටි විට පොලිසෝම හෙවත් පොලිරයිබොසෝම නම් වේ. 70s හා 80s ලෙස රයිබොසෝම ආකාර දෙකකි.

## ව්‍යුහය
උප ඒකක ද්‍විත්‍වයකින් සෑදී ඇත. එක් උප ඒකකයක් අනිකට වඩා ප්‍රමාණයෙන් විශාල වේ. rRNA සහ විශේෂ ප්‍රෝටීන මගින් සෑදේ. න්‍යෂ්ටිකාව තුළ මීට අවැසි rRNA නිපැයේ.

## කෘත්‍ය
සෛලයේ ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සිදුවන මධ්‍යස්ථානය වේ. ප්‍රෝටීන සෑදීමට අවැසි ඇමයිනෝ අම්ල එකිනෙක සමූහනය වන්නේ රයිබොසෝම ආශ්‍රිතව ය. නිදහස් රයිබොසෝම වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රෝටීන නිපදවයි.
ඉන්ද්‍රයිකා

කාබනික අණු සමූහයක් එක්වී සෑදෙන, අකාබනික ද්‍රව්‍ය සහිත, යම් නිශ්චිත ව්‍යුහයක් සහ කෘත්‍යයක් සහිත, සෛලයක් තුල වූ උප සෙෙලීය ව්‍යුහයක් **ඉන්ද්‍රයිකා**වක් ලෙස හැඳින්වේ.
ජාතින්ගේ සම්භවය

ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් බිහිවන සමාජ භූ දර්ශනය තුළ මිනිස් කණ්ඩායමක් මඟින් තමන්ගේ ඇති ජනවාර්ගික වෙනස්කම් හඳුනා ගැනිමේ ක්‍රියාපිළිවෙල ජාතියේ උපත නමින් හඳුන්වයි. ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් යනු ඔවුන් විසින්ම ඇති කරගත් ඒවාය. E.P.thompson පවසන පරිදි ජාතිය ගොඩනැඟීමේ කතන්දර, ඉතිහාසයට මෙන්ම, පුරාවෘත්ත වලටද එක් වී ඇත.

## ක්‍රියාකාරී හා අකර්මණ්‍ය ජාතියේ ගොඩනැගිම් 
වැරදි ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියා නිසා භෞතික පරිසරය තුළ ජාතියේ ගොඩනැඟීම අකර්මණ්‍ය විය හැකිය. එමෙන්ම සංස්කෘතික හා ආගමික අංශ, ආගමනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලින් වැනි දේ තුළින් අපේක්ෂා නොකරන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ඇතිවිය හැකිය. දේශපාලන ගැටලුවක් නිරාකරණය කරගැනීම අරමුණුන කරගනිමින්, සෘජුවම සිතාමතා වෙනස් අනන්‍යතාවයන් ගොඩනැඟීම හේතු කොටගෙන මඟින් ඉහත කී ආකාරයේ ජාතියක ගොඩනැඟීම ක්‍රියාකාරී වේ. මෙහි දේශපාලන ගැටලුවක්  ලෙස සංස්කෘතිකව වටිනා දේවල් ආරක්ෂා කිරිම සම්බන්ධ ගැටලු, බලය බෙදීම සම්බන්ධ ගැටලු පෙන්වා දිය හැකිය. 18 වැනි සියවසේ අවසාන භාගයේදී එවැනි උත්සාහයන් මඟින් භාෂාවේ දියුණුවක් හෝ නව භාෂා බිහිවීමක් සිදු වූ අතර, අවසානයේ එය “ජාතික සාහිත්‍යය” බවට පරිවර්තනය විය. පසුව විසිවන ශතවර්ෂයේදී එවැනි කතන්දර සමාජයන් තුළ අභාවයට ගියේය. ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් නැවත ඔපනොදැමුවහොත් ජනවාර්ගික ආඛ්‍යාන වල පැහැදිලිවත්ය නැතිවී යන බවද මේ ජාතීන් විසින්ම වටහා ගන්නා ලදි.

## සටහන් 
{|

|-
|Ethnogenesis
{|
අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා

වටා ඇති අන්ත:ප්ලාස්මීය ජාලිකාවක ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්‍ෂිය ව්‍යුහයක්. රූපයේ දකුණු පස යටින් ම කුඩා කළු තිත් ලෙස ජාලිකාවේ රයිබ‍ොසෝම ඇත.)]]
**අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා** සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය තුළ ජාලයක් මෙන් විසිරී පවතින පටලමය නාලිකා පද්ධතියකි. ඒ වටා ඇති පටලය න්‍යෂ්ටි පටලය හා ප්ලාස්ම පටලය සමග ඇතැම් ස්ථානවලදී සම්බන්‍ධව පවතී sitez ොලය කුහර ලෙස වෙන් කරයිරයිබොසෝම මගින් ආස්තරිත ජාලිකා “රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා“ ලෙස ද හැඳින්වේ. 

රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාපැතලි මඩි වේ. සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා නාලාකාර මඩි වේ.

අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා මගින් සෛල ප්ලාස්මීය පූරකය අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකාවේ කුහරයෙන් වෙන් කෙරේ.

## කෘත්‍ය
# ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සඳහා විශාල පෘෂ්ඨීය ක්‍ෂේත්‍රඵලයක් ලබාදීම.
# ලිපිඩ සංස්ලේෂණය (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# සංස්ලේෂිත ද්‍රව්‍ය පරිවහනය
# ගොල්ගි දේහ හටගැනීම
# විෂ ද්‍රව්‍ය විෂහරණය කිරීම (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# සෛල සන්ධාරණය
# සෛල පටල වල පොස්පොලිපිඩ හා ග්ලයිකොලිපිඩ සංස්ලේෂණය (රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# Ca2+ අයන සංචිත කිරීම  (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# කාබෝහයිඩ්‍රේට සංස්ලේෂණය (සිනිඳු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
# පොස්පොලිපිඩ,ප්‍රෝටීන සහ කාබෝහයිඩ්‍රේට එක් කරමින් තම පටල වර්ධනය පහසු කරයි.එම නිසා **"පටල කර්මාන්ත ශාලා"** ලෙස හඳුන්වයි. (රළු අන්තඃප්ලාස්මීය ජාලිකා)
සිනමා ක්‍රමවේදය

දුනු එතුම් බොලෙක්ස් H 16 Reflex කැමරාවක් මෙහි දැක්වේ. මෙය සිනමා කර්මාන්තය ඉගැන්වෙන පාසැල් වලදී ප්‍රචලිතව භාවිතා වේ.]]

           
සිනමාව යන පදය මගින් චිත්‍රපටි, කලාවක් ලෙස චිත්‍රපට චිත්‍රපටි ක්ෂේත්‍රය සහ චිත්‍රපට කර්මාන්තය යන සියල්ල හැඳින්විය හැකිය. සිනමා නිර්මාණයන් සිදු කිරීමේදී විවිධ රූපරාමු කැමරා මගින් පටිගත කිරීම් නැතහොත් සජීවිකරණ ක්‍රම භාවිතය මගින් රූපරාමු නිර්මාණය හෝ විශේෂ ප්‍රයෝග භාවිතා කිරීම සිදුකෙරේ.
  
චිත්‍රපට නිෂ්චිත සංස්කෘතීන් මගින් නිර්මාණය කෙරුණු සංස්කෘතිකමය මානව කෘතීන් ලෙස සැලකිය හැකිය. පෙරළා ඒවා මගින් සංස්කෘතිය වෙත ද බලපෑම් ඇති කරයි. ප්‍රචලිත විනෝදාස්වාද ක්‍රමයක් මෙන්ම පුරවැසි අධ්‍යාපනය (හෝ අධි ශික්ෂණය) සඳහා ප්‍රබල ක්‍රමවේදයක් සහ කලාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස චිත්‍රපට සැලකිය හැකිය. සිනමාවෙහි දෘෂ්‍ය ගුණය හේතුවෙන් එය සතුව විශ්වීය සන්නිවේදක හැකියාවක් පවතියි. ඇතැම් චිත්‍රපට හඬකැවීම් හෝ උපසිරැසි (මෙහිදි සංවාද පරිවර්තනය කොට ඉදිරිපත් කෙරෙයි) යොදාගැනීමෙන් ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ නිර්මාණ බවට පත්ව ඇත.

සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයේදී චිත්‍රපටයක් තනි තනි රූපරාමු රැසකින් යුක්ත වේ. මෙම රූපරාමුව එකදිගට වේගවත්ව ප්‍රදර්ශනය කරන විට නිරීක්ෂකයා හට චලනයක් සිදුවේ යැයි හැඟේ. මෙහිදී රූපරාමු මාරුවන අයුරු නිරීක්ෂකයා හට දැකිය නොහැකිවේ. ඊට හේතුව ඇස තුළ අපට පෙනෙන යම් වස්තුවක්, එම වස්තුව මුල් පිහිටුමෙන් ඉවත් වු පසුව ද තත්පරයකින් කුඩා කාලයක් දක්වා එම රූපය පැවතීමේ ආචරණයයි. (Persistence of Vision) ඒ අනුව නිරීක්ෂකයන් චලනයක් සිදුවේ යැයි තීරණය කරන අතර ඒ සඳහා බීටා චලනය නම් මානසික ආචරණය හේතුවේ.

චිත්‍රපටි හැඳින්වීමට භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි වචනය “Film” නම්වේ. මෙය අතීතයේදී චිත්‍රපටි පටිගත කිරීම සහ ප්‍රදර්ශනය සඳහා භාවිතා කළ මූලික මාධ්‍ය වන ඡායාරූප පටල (Photographic film – Film Stock) හැදින්වීම සඳහා භාවිතා වූ ඉංග්‍රීසි වචනයෙන් බිඳී ආ පදයකි. චිත්‍රපටියක් හැඳින්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි බසින් විවිධ නම් භාවිතා කළ හැකිය. (picture, picture show, photo play, flick සහ වඩාත් පොදුවේ movie) මෙම ක්ෂේත්‍රය හැඳින්වීමට භාවිතා වන අනෙකුත් පදයන් අතරට රිදී තිරය වැනි යෙදුම් පෙන්වා දිය හැකිය. (the big screen, the silver screen, the cinema, the movies)

## සටහන්
පලාළි

**පලාළි ** `(ඉංග්‍රීසි:Palali)`යාපනයේ තිබෙන එක් කුඩා ගම්මානයකි.
විලාසිතා - පාවහන්

**උස් අඩි පාවහන්**

 

පාවහන් සංයුක්ත වන්නේ පරිස‍රයට එරෙහිව ආරක්ෂා වීමට සනීපාරක්ෂාවට හා අලංකරණයට පලඳින පාදයේ පළඳින පැලඳුමක් වශයෙනි. සෙරෙප්පු හා ෆ්ලිප් ෆොප් හැරුණු කොට අනෙක් පාවහන් හා පාදය අතර මේස් හා අනෙකුත් පැලඳුම් පළඳිනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් සපත්තු හා බූට්වල නව විලාසිතාවලදී පාවහන් සමහරක් විට ෆෙටිෂිෂම් (fetishism) සමඟ සම්බන්ධ වේ.

පාවහන් නිර්මාණය කිරීමේ වෘත්තිය පුහුණුවන පුද්ගලයින් සපත්තු මසන්නන් හෝ සපතේරුවන් නම් වේ.

දැනට දන්නා පැරණිම පාවහන් සොයාගෙන ඇත්තේ  එක්සත් ජනපදයේ ඔරිගන් ප්‍රාන්තයේ ෆෝට් රොක් ගුහාවේහි දීය. සැගේබ්‍රෂ් පොතු මඟින් වියන ලද මෙම සෙරෙප්පුවල විකිරණශීලී කාබන් දින ගණනය මඟින් පෙන්නුම් ක‍ෙල් ඒවා අඩුම තරමින් වසර 10000ක් වත් පැරණි බවයි.

## සටහන් 
{|

|-

|Footwear
|-
{|
විලාසිතා - කාන්තා ඇඳුම් නිෂ්පාදනය

කාන්තා හිස් වැසුම්  නිර්මාණය කරන්නෙකු ඉංග්‍රීසි බසින් **Milliner** ලෙස හැදින්වෙන අතර Millinery යන ඉංග්‍රීසි වදන එවැනි හිස් වැසුම්  නිර්මාණ ශිල්පියෙකු විසින් කාන්තාවන් වෙත අලෙවි කරන හිස්වැසුම් සහ අනෙකුත් ඇඟලුම් හෝ කාන්තාවන් වෙනුවෙන් ඇඳුම් සහ හිස්වැසුම් සැළසුම් කිරීමේ නිර්මාණය කිරීමේ සහ අලෙවි කිරීමේ වෘත්තිය ඇගවෙයි. මොවුන් හිස් වැසුම් වෙනුවෙන් අනෙකුත් උපාංග සැලසුම් කිරීම නිර්මාණය සහ අලෙවි කිරීමද සිදු කරති. මේ අනුව ඉංග්‍රීසි බසින් Milliner ලෙස හැදින්වෙන්නේ කාන්තා ඇඳුම් සහ හිස් වැසුම් සැළසුම් කිරීම නිෂ්පාදනය සහ අලෙවි කිරීම සිදු කරනු ලබන හිස් වැසුම් නිර්මාණ ශිල්පියෙකි. මේ අනුව මෙවැනි අයෙකු විසින් පවත්වා ගෙන යන අලෙවි සැලක් වෙත පාරිභෝගිකයන් ඇඟලුම් තෝරාගෙන මිලට ගැනීම සදහා පැමිණෙති. (උදා - හිස් වැසුම්, යට ඇදුම්, කමීස සහ ළමා ඇදුම්) කෙසේ නමුත් Millinery යන ඉංග්‍රීසි වදන පොදුවේ ක්‍රියාකාරීත්වයන් සදහා අනවශ්‍ය කොටස් හෝ ද්‍රව්‍ය හැදින්වීම සදහා ද භාවිතා වේ. මේ සදහා උදාහරණ ලෙස ආහාරයකට යොදනු ලබන සැරසිලි සහ පිරිමියෙකුගේ කමීස අතක දැකිය හැකි අමතර බොත්තම් යනාදිය හැදින්විය හැක.

බොහෝ මුල් කාලීන සුප්‍රසිද්ධ විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් තම වෘත්තිය මෙවැනි පුද්ගලයෙකු ලෙස ආරම්භ කළ අය වෙයි. ඔවුන් අතරට කොකෝ චැනල්, හැල්ස්ටන් සහ රෝස් බර්ටින් යන අය අයත් වෙයි. වර්තමාන උදාහරණයන් ලෙස ෆිලිප් ට්‍රේසි සහ මාර්ක් පොල් ස්ප්‍රීට්සර් යන අය පෙන්වා දිය හැක.

මෙම වෘත්තියෙහි යෙදෙන්නන් හැදින්වීම සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රීසි පදය වන Milliner යන්නෙහි සම්බවය මිලාන් නගර වාසියෙකු හෝ මිලාන් නගරය සමග සම්බන්ධතා ඇති අයෙකු හැදින්වීම සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රීසි පදය වන Milener යන්න ඇසුරෙන් සකස්වී ඇතැයි  සැලකිය හැක. (මෙය ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිළිබද ඇමෙරිකානු උරුමය පිළිබද ශබ්ද කෝෂයේ තෙවැනි සංස්කරණය ඇසුරෙන් වේ.
දුරකථනය

[thumb|300px|An [ඔලවේටි rotary dial දුරකථනය, c.1940s]]
**දුරකථනය** (**අමිශ්‍ර** , ) යනු ශබ්දය (බහුලව මිනිස් කටහඬ) සම්ප්‍රේෂණයට හා ලබා ගැනීමට භාවිතා වන විදුලි සංදේශ උපකරණයකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය භාවිතා කරන්නේ පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතර සාකච්ඡාවකට වුවත් සමහරක් විට එය තිදෙනෙකු හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක් විය හැකිය. වර්තමානයේ ලෝකයේ වඩාත් බහුලව ම භාවිතා වන ගෘහස්ත උපකරණවලින් එකක් බවට එය පත්ව ඇත. බොහෝමයක් දුරකථන ක්‍රියාත්මක වන්නේ සංකීර්ණ දුරකථන ජාලයක් හරහා විද්‍යුත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙනි. මෙමඟින් ඕනෑම දුරකථන පරිශීලකයෙකුට ඕනෑම කෙනෙකු සමඟ පාහේ සන්නිවේදනය කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබේ. මෙය වර්ෂ 1876දී ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රුහැම්බෙල් විසින් හදුන්වා දෙනු ලැබීය.

## මූලික සිද්ධාන්ත 
දුරකථන මඟින් වර්ග දෙකක තොරතුරු හසුරවයි. ඒවා නම් සංඥා හා කටහඬයි. මෙය විවිධ අවස්ථාවලදී එකම ඇඹරුණු රැහැන් යුගලයක් මත සිදු වේ. සංඥා ලබා දීමේ උපකරණය ලැබෙන ඇමතුම් පිළිබඳ පරිශීලකයා දැනුවත් කිරීමට සීනුවකින් ද ගන්නා ඇමතුම්වල දුරකථන අංක ඇතුල් කිරීම සඳහා වූ ඩයලයකින් ද යුක්ත වේ. වෙනත් දුරකථනයකට කතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන පරිශීලකයෙක් රිසීවරය ඔසවයි. එමනිසා ස්විචයක් ක්‍රියාත්මක වේ. එමඟින් දුරකථනය ක්‍රියාකාරී තත්වයට පත් කරන අතර රැහැන් හරහා ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් වීමක් ද ඇති වේ. එමනිසා රැහැන් හරහා ධාරාවක් ගලා යයි. දුරකථන හුවමාරුව මෙම DC (සරල ධාරාව) අනාවරණය කර ගෙන සංඛ්‍යාංක ආදායකයක් අමුණා සූදානම් බව ඇඟවීම සඳහා අක්වට තානය (dial tone) යවයි. පරිශීලකයා ඉලක්කම් බොත්තම් ඔබන අතර ඒවා ඩයලය තුළ වූ නාද උත්පාදකයකට සම්බන්ධය. එමඟින් DTMF නාද නිපදවේ. ඉන්පසු හුවමාරුව අදාළ දුරකථනය සම්බන්ධ කරන අතර එයට දැනුම් දීමක් සිදු කරයි.
 
දුරකථනය ක්‍රියා විරහිතව ඇති විට (රිසීවරය තබා) එහි සීනුව, බීපරය හෝ අනෙක් දැනුම් දීමේ උපකරණ ධාරිත්‍රක හරහා දුරකථන මාර්ගයට සම්බන්ධ කර ඇත. අක්‍රීය දුරකථනය දුරකථන මාර්ගය ලුහුවත් නොකරන අතර එමනිසා හුවමාරුව එහි රිසීවරය තබා තිබෙන බව හා සීනුව පමණක් විද්‍යුත් වශයෙන් සම්බන්ධ බව දැන ගනී. එම දුරකථනයට කිසිවෙකු ඇමතූ විට දුරකථන හුවමාරුව දුරකථන මාර්ගයට අධි වෝල්ටීයතා ස්පන්ද සංඥාවක් යොදයි. මෙමඟින් ඇමතුම් ලබන පාර්ශවයට සීනුව නාද වීම බීපරය ක්‍රියාත්මක වීම හෝ වෙනත් දැනුම් දීමේ උපකරණයක් ක්‍රියාත්මක වීම සිදු වේ. පරිශීලකයා රිසීවරය එසවූ විට එසවුම් ස්විචය සීනුව අක්‍රිය කර දුරකථනයේ හඬ කොටස ක්‍රියාත්මක කරයි. ඉන්පසු දුරකථන මාර්ගයට ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් කිරීමක් ලබා දෙන අතර එමඟින් දුරකථනය පිළිතුරු ලබා දුන් බව හා ක්‍රියාත්මක බව දැනුම් දේ. සම්බන්ධ වූ පාර්ශවයන් දුරකථනයේ හඬ කොටස භාවිතයෙන් සාකච්ඡා කරයි.

දුරකථනයේ හඬ කොටස රිසීවරයේ ඇති අතර එය සම්ප්‍රේෂකයකින් (බහුලව මයික්‍රොෆෝනය ලෙස හඳුන්වන) හා ආදායකයකින් සමන්විත වේ. සම්ප්‍රේෂකය දුරකථන මාර්ගයේ ජවය ලබා ගන්නා අතර කටහඬ මඟින් ඇති කරන ධ්වනි පීඩන තරංගවලට අනුරූපව විද්‍යුත් ධාරාවක් නිකුත් කරයි. මෙම විද්‍යුත් ධාරා විචලනය දුරකතන මාර්ගය ඔස්සේ අනෙක් දුරකථනය වෙත සම්ප්‍රේෂණය වී එහි වූ ආදායකයේ කුඩා ශබ්ද විකාශකයක් කම්බි දඟරය තුළට ඇතුළු වේ. විද්‍යුත් ධාරාවේ විචලනය දඟරය ඉදිරියට සහ පසු පසට චලනය වීමට හේතු වන අතර එමඟින් සම්ප්‍රේශකයෙහි වූ ධ්වනි පීඩන තරංග ප්‍රතිනිර්මාණය වේ. එක් පාර්ශවයක් රිසීවරය තැබූ විට මාර්ගයේ DC ධාරා ගලනය නවතින අතර එමඟින් හුවමාරු වන දුරකථන ඇමතුම විසන්ධි කරන ලෙස සංඥා කෙරේ.

ලින් මෑන්ගේ රිසීවරය දුරකථන ජාල පරීක්ෂා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද දුරකතනයකි.
තල බඹරය

**ටර්බයිනයක්** හෙවත් තලබමනයක්  යනු තරල ප්‍රවාහයකින්  ශක්තිය උකහාගෙන එය ඵලදායක කාර්යය බවට පරිවර්තනය කරන භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි. 

turbo යන ලතින් භාෂාවේ වචනය අනුසාරයෙන් turbine යන වචනය හදුන්වා දී ඇත්තේ ක්ලෝඩ් බ'ඩින්(Claude Burdin)(1788-1873) විසිනි. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයකු වන Benoit Fourneyron(1802-1876) විසින්, පලමු ප්‍රායෝගික ජල ට'බයිනය නිපදවීය.

සරලතම ටර්බයිනයක්, එක් චලනය වන කොටසකින් සහ තල සහිත, භ්‍රමණය වන දණ්ඩකින් යුක්තය. ගලා යන තරලය තල මත ඇති කරන බලය නිසා ඒවා භ්‍රමණය වන අතර එමගින් භ්‍රමකයට ශක්තිය සැපයේ. සුළං මෝල, ජල රෝදය වැනි දෑ අතීතයේ යොදාගත් ටර්බයිනවලට උදාහරණ වේ.

යොදා ගන්නා තරලය රඳවා තබා ගැනීමටත්,එය පාලනය කිරීමටත්,වායු,වාෂ්ප සහ ජල ටර්බයිනවල තල වටා ආවරණයක් යොදා ඇත. බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ඉංජිනේරුවරයකු වන සර්.චාර්ල්ස් පාසන්ස්(Charles parsons) (1854-1931)හට, නූතන වාෂ්ප ටර්බයිනය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමිවේ.

සම්පීඩකය/පොම්පය යනු ටර්බයිනයට සමාන එහෙත් ඊට ප්‍රතිවර්ත ක්‍රියාවක් සිදු කරන උපකරණයකි. බොහෝ වායු ටර්බයිනවල එන්ජිමේ අක්ෂීය සම්පීඩකයක් දැකිය හැක.

## වායු තල බඹරය
වායු තලබමරය යනු මූලධර්මයන් අතින් හුමාල තලබමරයට සමාන වූ භ්‍රමණ යන්ත්‍රයකි.එය ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ; ඒවා නම් සම්පීඩකය, දහන කුටිය සහ තලබමරය වේ.සම්පීඩනය කිරීම මඟින් වාතය සම්පීඩකය තුළට ඇතුළු කළ පසු එහි ඇති ඉන්ධන දහනය කිරීමෙන් හෝ පිටතින් වූ තාප හුවමාරුකාරකයක්(heat exchanger) තුළ ඉන්ධන දහනය කිරීම මඟින් රත් කෙරේ. මෙසේ උණුසුම් කරන ලද වාතය දහන ඵල සහිතව හෝ රහිතව තලබමරයක් තුල ප්‍රසාරණය කිරීම මඟින් කාර්යය ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරගනී. මෙයින් තුනෙන් දෙකක් පමණ වන සැළකිය යුතු කාර්යය ප්‍රමාණයක් සම්පීඩකය ක්‍රියාකරවීම සඳහා යොදා ගනී. තුනෙන් එකක පමණ වන ඉතිරි ඵලදායී කාර්යය ප්‍රමාණය වෙනත් කටයුතු සඳහා යොදාගත හැකිය. මෙම උපකරණය එක් පිය කේන්ද්‍රාපසාරී සම්පීඩකයක් (single-stage centrifugal compressor) සහ තලබමරයක්, රිකපරේටරයක් (recuperator) සහ ලෝපත් බෙයාරිම්(foil bearings) වලින් සමන්විත වේ. වායු තලබමරය, සම්පීඩිත වාත ධාරාවක වායු හෝ ඉන්ධන් තෙල් දහනය කිරීමෙන් නිපදවාගත් උණුසුම් වායු ප්‍රවාහයක් මඟින් ශක්තිය අවශෝෂණය කරගනී. මෙය යාන්ත්‍රික ලෙස යටිහොය තලබමරයකට(downstream turbine) සම්බන්ධ කරනලද උඩුහොය වායු සම්පීඩකයක් (upstream air compressor) (අරීය හෝ අක්ෂීය ප්‍රවාහය ) හා ඒ අතරමැද දහන කුටියකින් සමන්විත වේ. "වායු තලබමරය" යන්න තලමබර කොටසක් පමණක් හැඳින්වීමටද යොදාගැනේ. සම්පීඩිත වාතය ඉන්ධන සමඟ මිශ්‍ර කර දාහකය තුළ ජ්වලනය කිරීමේදී ශක්තිය මුදාහැරේ. මෙහිදී ඇති වන වායු ඵල තලබමරයේ තල මතින් යැවීම මඟින් තලබමරය කරකැවීම හා යාන්ත්‍රිකව සම්පීඩකය බල ගැන්වීම සිදුකෙරේ. අවසානයේදී වායූන් නොසලයක්(nozzle) හරහා යවා එම උණුසුම් පිටාර වායූන් ප්‍රසාරණය කර වායුගෝලීය පීඩනයට නැවත පත්කිරීම මඟින් ත්වරණය කර එමඟින් අමතර තෙරපුමක් ඇති කෙරේ. දණ්ඩේ බලය(shaft power)ලෙසින්, සම්පීඩිත වායුන් හා තෙරපීම ලෙසින් යන ඕනෑම සංකලනයකින් ශක්තිය අවශෝෂණය කෙරේ. එම ශක්තිය ගුවන්යානා, දුම්රිය, නැව්, විද්‍යුත් උත්පාදක යන්ත්‍ර, එමෙන්ම ටැංකියද බල ගැන්වීම සඳහා යොදා ගැනේ.

ප්‍රවර්ගය:වායු ගතික විද්‍යාව
පූජා සහ පූජාවන්හි දී අනුගමනය කෙරෙන පිළිවෙත් ආශ‍්‍රම ධර්ම

## මැනැවින් ඉටුකෙරෙන පූජාවකදී පහත දැක්වෙන පියවර අනුගමනය කෙරේ. 
1. දේවාරාධනය

2. පිළිගැන්වීම

3. ආයාචනය

4. නිමකිරීම

5. ධෝවනය සහ බෙදාදීම

**ආරාධනය**

දේවාලයක් තුළ පිහිටි  ප‍්‍රතිමාවක් හෝ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් හෝ දෙවියන්ට ආරාධනය කිරීම පළමුව සිදු කරනු ලැබේ. මෙකී තාවකාලික සංකේතය ප‍්‍රතිමාවක් හෝ දෙවියන් සංකේතවත් කෙරෙන පහත දැක්වෙන අංගවලින් එකක් හෝ විය හැකිය. 

*	භාෂාවේ සහ ඥානයේ දෙවගන වන සරස්වතිය වෙනුවෙන් තීන්ත භාජනයක්, පෑනක් සහ මල් කිනිත්තක්.

*	ශිව වෙනුවෙන් ශෛලමය ශිව ලිංගයක්

*	විෂ්ණු වෙනුවෙන් හැඩ ගැන් වූ පාෂාණයක්

කෙසේවෙතත් බොහෝ පූජාවන්හිදී ගංගා නදියේ ජලයෙන් පුරවාගත් මැටි කලයක් සහ අඹ කොළ මත තබන ලද පොල් ගෙඩියක් සංකේතයක් ලෙස භාවිත කෙරේ. ඇතැම් පූජාවන්හිදී ප‍්‍රතිමා කිහිපයක් ම භාවිත කරන අතර පූජාව පවත්වනු ලබනුයේ කවර දෙවි කෙනෙක් වෙනුවෙන් වුව ද සංකේතාත්මකව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි. 

**පිළිගැන්වීම**

පූජා භාණ්ඩ දෙවියන්ට පිළිගැන්වීමේදී දෙවියන් පිළිගැනීම සහ පූජා භාණ්ඩ ඔවුන්ට කැපකිරීම පහත දැක්වෙන අනුපිළිවෙල අනුව සිදු වෙයි.

1.  ආසනයක් පිළිගැන්වීම

2.  පා ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම

3.  අත් ධෝවනය පිණිස ජලය පිළිගැන්වීම

4.  පානය පිණිස පැන් පිළිගැන්වීම

5.  ස්නානය කරවීම

6.  සිරස ස්නානය කරවීම

7.  අසුන් ගැන්වීම

8.  ඇදුම් පූජා කිරීම

9.  පූන නූල පැළදවීම

10. සදුන් ආලේපය පූජා කිරීම

11. සහල් පූජා කිරීම

12. පුෂ්ප  පූජා කිරීම

13. ස්තෝත‍්‍ර ගායනය

14. සුවද දුම් පූජා කිරීම

15. ආලෝක පූජා කිරීම

16. ආහාර පූජා කිරීම

17. පළතුරු පූජා කිරීම

18. බුලත් පූජා කිරීම

මේ සියල්ල ඉන්දීය සමාජය තුළ ගෞරවණීය අමුත්තෙකු විෂයයෙහි සිදු කෙරෙන සංග‍්‍රහ වේ. ‘එතෙ ගන්ධපුෂ්පේ ... නමඃ.  ඕම් ... නමඃ. එතෙ ආධිපත්‍යෙ ශී‍්‍ර විෂ්ණවෙ නමඃ. ’ යන සරළ ගායනයකින් ද පූජාව සමන්විත වෙයි. සියලූම පූජාවන්ගේ අධිපතීත්වය විෂ්ණු බව පිළිගැනෙන හෙයින් විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පැමිණීම අනිවාර්ය වෙයි. ආහාර පූජා කිරීම වඩාත් විසිතුරු ලෙස සිදුකෙරේ. ආහාර පූජා කිරීමේදී ඒවා රතු වස්ත‍්‍රයකින් ආවරණය කිරීම ද  කරනු ලැබේ.

**ආයාචනය**

පූජාවන්හි ඉතාමත් ම නිර්මාණාත්මක අංගය ආයාචනය සේ සැළකිය හැකිය. ශුද්ධ ග‍්‍රන්ථ සජ්ඣායනය, භක්ති ගීත ගායනය සහ නර්තනය ද මන්ත‍්‍ර ගායනයෙහි යෙදෙමින් පුෂ්පෝපහාර පැවැත්වීම ද මෙයට අන්තර්ගත වෙයි. 

**නිමකිරීම**

යහපත අයැදිමින් ද වරදක් සිදුවූයේනම් කමාව අයැදිමින් ද සියලූම පූජා භාණ්ඩ දෙවියන් උදෙසා නැවත වරක් කැප කරමින් දෙවියන් වටා ප‍්‍රදක්ෂිණා කිරීම මෙහිදී සිදුවෙයි. සක් පිඹීම, ඝන්ඨා නාදකිරීම සහ බෙර වාදනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ. 

**ධෝවනය සහ බෙදාදීම**

දෙවියන්ට ආරාධනය කරනු ලැබූයේ තාවකාලික සංකේතයක් මගින් නම් එය ජලයෙහි ගිල්වා ධෝවනය කිරීම පිණිස විශේෂ උත්සවයක් පවත්වනු ලැබේ. පූජාවෙන් අනතුරුව ප‍්‍රසාද යනුවෙන් හ`දුන්වනු ලබන පූජා භාණ්ඩ බැතිමතුන් සහ පූජකයින් වෙත බෙදා දීම සිදු වෙයි.

## සටහන්
ඉන්ද්‍ර

**ඉන්ද්‍ර** වනාහි යුද්ධයට මෙන් ම කාලගුණයට ද අධිපති දෙවියාය. හින්දුසමය අනුව හෙතෙම දෙවියන්ගේ රජුය. එසේම ස්වර්ගයට ද අධිපති වෙයි. ඉන්ද්‍ර පිළිබදව ප‍්‍රථම වරට සඳහන් වන්නේ හින්දු පූජනීය ග‍්‍රන්ථය වන ඍග්වේදයෙහි සදහන් වේ. ඒ අනුව හෙතෙම ප‍්‍රධාන දෙවියා වන අතර ආක‍්‍රමණශීලී චරිත ලක්ෂණවලින් යුක්තය. 

පශ්චාත් කාලීන හින්දු සමයෙහි පැන නැගි ති‍්‍රමූර්තිය අනුව ඔහුගේ ගෞරවය සහ කාර්යභාරය මදක් අඩු වී ඇතත් වෛදික යුගයේ සිට පුරාණ යුගය දක්වා ම ඉන්දීය පුරාණෝක්තීන්හි දෙවියන්ගේ ප‍්‍රධාන පාලකයා වශයෙන් ඉන්ද්‍ර හැම විට ම වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇත.

## පුරාණ තුල
### ඉන්ද්‍ර 14
එක් එක් 'මාත්‍ර' 'මන්වන්තර' නමැතියුගයක් තුළ පාලනය කෙරේ. මන්වන්තර 14 ක් එකතුවිමෙන් කල්ප 1 සෑදේ. මෙම 1 ක් ක්පයක් බ්‍රාහ්මයාගේ 1 ක් දවසක්හා සැසදේ. සෑම මන්වන්තරයකටම ඉන්දා 1 ක් ඇත. එනම්, කල්ප 1 කදී ඉන්ද්‍රා 14 ක් වෙනස් වේ. පහත ලයිස්තුව විෂ්නු පුරාණ 31 -2 වලින් උපුටා ගන්නා ලදී.
හින්දු මූර්ති

හින්දු 'මුර්ති' යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ දේව ප්‍රතිමා ආදියයි. මෙම ප්‍රතිමා තුළ දේවත්වය මුර්තිමත් වී ඇතැයි විශ්වාස කරති. දේවානුභාවයෙන් ප්‍රතිමාවකට දේවත්වය කැඳවීම කළ පසු එයට වැඳුම් පිඳුම් කිරිමට සුදුසු බව පිළිගනිති. එම නිසා හින්දුන් මෙන්ම මහායාන බෞද්ධ ජනයා භක්තිය ඇති කර ගැනිම සහ භාවනාවන් සඳහා සිත කේන්ද්‍රගත කර ගැනීමට මෙම ප්‍රතිමා ප්‍ර‍යෝජනවත් ලෙස සලකයි. ‍වංචකස්තු ග්‍රන්ථ වල ප්‍රතිමා  පුද පූජා සඳහා උපයෝගී කර ගැනිම පිළිබඳ ව විස්තරාත්මකව දක්වා ඇත.

නිශ්චිත හැඩ රුවකින් තොර මුර්ති නොහොත් ප්‍රතිමා කලාතුරකින් දක්නට ලැබුනද, බහුල වශයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ නිශ්චිත හැඩ හෝ ස්වරූපයකින් දෙවියන් නිරූපනය කෙරී ඇති ශිව, ගණ, රාම, කාලි වැනි දේව ප්‍රතිමාවන් ය. 'ශිල්ප ශාස්ත්‍ර' ග්‍රන්ථයෙහි දක්වා ඇති නියමයන්ට අනුකූලව  ප්‍රතිමා නිර්මාණය කෙරේ. ප්‍රතිමා සැකසිම සදහා පංච ලෝහ වර්‍ග  භාවිතා කරනු ලැබේ. ප්‍රාණ ප්‍රතිශ්ඨා නමින් හඳුන්වනු ලබන උත්සව අවස්ථාවල දී පූජකවරුන් විසින් මෙම ප්‍රතිමාවලට දිව්‍යමය භාවය ආරෝපණය කරනු ලැබේ.

ප්‍රතිමා වන්දනය මඟින් එක් එක් පුද්ගලයා දෙවියන් කෙරෙහි ඇති භක්තිය වර්ධනය කර ගන්නා අතර ඔවුන්ගේ දෙවියන් කෙරෙහි  ඇති ඇල්ම ගෞරවය, වඩාත් තහවුරු කර ඇදහීම ද සිදුවන්නේය. කෙසේ වෙතත් “ආර්ය සමාජ” සහ "සත්‍ය ධර්‍ම මහිම" යන සංවිධාන මෙය හුදු, රූප වන්දනයක් පමණක් බව පවසා මෙම විශ්වාසයන් බැහැර කරනු ලබයි.

සත්ගුරු සිවය සුබ්‍රමනියස්වාමි තුමා පවසන අන්දමට ප්‍රතිමා (මුර්ති) නූතන කාලයේ දුරකතනයකට සමාන කළ හැකිය. මේ අනුව කෙනෙකු කතා කරන්නේ දුරකතනයට නොවන බවත් එය දුර සිටින කෙනෙකු‍ට  කතා කිරිමේ මාධ්‍යය  වශයෙන්  පමණක් යොදා ගන්නා බව  පවසයි. ඒ ආකාරයෙන් වන්දනීය තත්ත්වයක් ආරෝපණය කර පූජනීයත්වය  වඩවා ඇති ප්‍රතිමා මඟින් කෙනෙකුට පහසුවෙන් දෙවියන් අවබෝධ කර ගැනිමට හැකිවනු ඇත.

ප්‍රවර්ගය:හින්දු ආගම
ස‍‍‍‍ඳෙහි වායු ගෝලය

බොහෝ ප්‍රායෝගික කටයුතු වලදී චන්ද්‍රයා වටවී ඇත්තේ රික්තයකින් බවට සැලකේ. පෘථිවියේ වායුගෝලයත් සමඟ සන්සන්දනය කරන විට සඳෙහි වායු ගෝලය ඉතා විරල සහ නොසැලකිය හැකි ප්‍රමාණයේ එකකි. සඳෙහි වායුගෝලයේ පවතින වායූන් සඳහා එක් මූලයක් වන්නේ සඳෙහි කබොල සහ  ප්‍රාවරණය තුළ විකිරණශීලී ක්ෂය වීම මඟින් නිපදවෙන රේඩෝන් වැනි වායූන් වේ. මෙසේ වායූන් නිදහස් වීමේ ක්‍රියාවලිය නිර්වායුකරණය ලෙස හැඳින්වේ. සඳෙහි වායුගෝලය නිර්මාණය වීම සඳහා තවත් වැදගත් මූලයක් ලෙස පටපනය නම් ක්‍රියාවලිය හැඳින්විය හැකිය. ක්ෂුද්‍ර උල්කාෂ්ම සඳ මත පතිත වීම, සූර්ය සුළඟ සහ සූර්යාලෝකය මෙම ක්‍රියාවලියට අයත් වේ. මෙසේ නිදහස් වන වායූන් රැසකි, 
                     
*චන්ද්‍රයාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණය හේතුවෙන් නැවත ප්‍රාවරණ පාෂාණ තුළට උරා ගැනීම හෝ,
*සූර්ය විකිරණ පීඩනය හේතුවෙන් අභ්‍යවකාශය තුළට විසිරී යාම හෝ යම් හෙයකින් වායූන් අයනීකරණය වී ඇත්නම් සූර්ය සුළඟෙහි චුම්භක ක්ෂේත්‍රය ඔස්සේ ඉවතට ගසා ගෙන යාම සිදු වේ.

## සංයුතිය 
සෝඩියම් සහ පොටෑසියම් යන මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ පැවැත්ම පෘථිවියේ සිටම ක්‍රියාවේ යෙදවිය හැකි වර්ණාවලි මිතික ක්‍රම මගින් තහවුරු කර ඇති අතර රේඩෝන් - 222 සහ පොලෝනියම් - 210 වැනි මූලද්‍රව්‍යවල පැවැත්ම ලුනා ප්රෝස්පෙක්ටර් (Lunar Prospector) යානයේ ඇල්ෆා අංශු වර්නාවලි මානය මගින් ලබාගත් දත්ත ඇසුරෙන් අධ්‍යාලහාර කොට ඇත. ආගන් - 40, හීලියම් - 4, ඔක්සිජන් සහ/හෝ මෙතේන් (CH4), නයිට්‍රජන් වායුව (N2) සහ /හෝ කාබන් මොනොක්සයිඩ් (CO) සහ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් (CO2) යන වායුන්ගේ පැවැත්ම ඇපලෝ අභ්‍යවකාශ ගාමීන්ගේ ඇඳුම් තුළ පිහිටි සංවේදක මගින් ප්‍රතිග්‍රහණය කර ගන්නා ලදී.  

චන්ද්‍ර වායුගෝලයේ මූල්ද්‍රව්‍ය වල දෛනික සාමාන්‍ය බහුලතාවය (ඝන සෙන්ටිමීටරයකට අණු වශයෙන්) පහත දැක්වේ.

*ආගන්: 40,000
*හීලියම්: 2,000-40,000
*සෝඩියම්: 70
*පොටෑසියම්: 17
*හයිඩ්‍රජන්: 17ට වඩා අඩු

සඳෙහි ස්ථිති විද්‍යුත් වශයෙන් පාවීමට ලක්වන දුහුවිලි අංශු වලින් සකස් වු විරල වායුගෝලයක් ද පවතියි.

## මෙම ලිපිද බලන්න
* චන්ද්‍රයාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රය
* චන්ද්‍රයාගේ භූ-ලක්ෂණ

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සඳ
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍රයා
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව