open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
පශ්චාත් නුතන සාහිත්‍යය

දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අවධියේ පැවති යම් ප්‍රවණතා විස්තර කිරීමට පශ්චාත් නුතන සාහිත්‍යය යන පදය භාවිතා කෙරේ. එය නුතනවාදි ලේඛකයන්ගේ අත්හදා බැලීම් වල පැවැත්මක් ලෙසද, (එනම් විරුද්ධභාසය, ඛණ්ඩනීකරණය හා සැකමුසු කථකයන් ආදී ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි) නුතන සාහිත්‍යයේ පැවති සම්බෝධි අදහස් වලට දුන් ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ද හැඳින්විය හැක.

පශ්චාත් නුතන සාහිත්‍යය, පශ්චාත් නුතනවාදය මෙන්ම අර්ථ දැක්වීමට අපහසු විෂයයකි. එහි වැදගත්කම, විෂය ක්ෂේත්‍රය, නියම ගතිලක්ෂණ පිළිබඳව ද විධිමත් සම්මතයක් නැත. කෙසේ වුවද, ජෝන් ෆ්රැන්සිස් ලියෝටාඩ්, ජේකස් ඩෙරීඩා සහ ජෝන් බෝඩ්‍රිලාර්ඩ් යන කතුවරුන්ගේ සංකල්ප වල යම් යම් එකඟතාවයක් පවතී. උ‍දාහරණ ලෙස, නුතන සාහිත්‍යයේ පැවති 'ව්‍යාකූල ලොවක අර්ථ සෙවීම" යන තේමාව වෙනුවට පශ්චාත් නුතන සාහිත්‍යයේ එවැනි අර්ථයක් පැවතීමේ සම්භාවිතාව පිළිබඳ  (බොහෝ විට හාස්‍යජනක ආකාරයකින්) විග්‍රහ කෙරේ.

	
මෙම මුළු යාන්ත්‍රණ කෙරෙහි වු අවිශ්වාසය, කතුවරයා තෙක්ම පැතිරෙන බැවින්, එම පශ්චාත් නුතන කතුවරු තම ශිල්ප පරයා 'ප්‍රස්තාව' පැසසුමට ලක් කරති. එසේම ඔවුන් ලේඛකයාගේ 'ඒක වාචික' පාලනය පහත හෙලීමට අභිප්‍රබන්ධ  (met fiction) භාවිතා කරයි.

එලෙසම, පශ්චාත් නුතන ලේඛකයෝ සංග්‍රාහණුකරණයෙන්, බහු - සංස්කෘතික අංගයන්ගේ සංයෝජනයෙන් ‍(පෙර සාහිත්‍යයේ භාවිතා නොවුනු විෂයයන් හා ප්‍රභේදයන් ද සමඟ) පැවති උසස් හා පහත් සංස්කෘතික වෙනසට නිග්‍රහ කරන්නට වුහ.

පශ්චාත් නුතන කතුවරුන් සඳහා උදාහරණ ලෙස, විලියම් බරෝස් (1914-1997). කර්ට් වොන්ගට් (1992-2007), ජෝන් බාත් (1930), ඩොනල්ඩ් බාතෙල්මි (1931-1989), ඊ.එල්, ඩොක්ට්‍රෝව් (1931). රොබර්ට් කුවර් (1932), පර්සි කොසින්ස්කි (1933- 1991), දොන් ඩිලිලෝ (1936), තෝමස් පින්චන් (1937), ඉෂ්මයෙල් රීඩ් (1938), කැති ඇකර් (1947-1997), පෝල් ඔස්ටර් (1947) ආදීන් සඳහන් කළ හැකිය.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
{|

|-

|Postmodern literature
|-
{|
වෙනත් මධ්‍යකාලීන සාහිත්‍යයන්

Other Medieval Literature  වෙනත් මධ්‍යකාලීන සාහිත්‍යයන්

*වේස්* නම් පුරාණ පර්සියානු කවියා ආතරියානු (Arthurian) පුරාවෘත්තය සැකසුවේය.

සාපේක්ෂව කුඩා රටක් වන අයර්ලන්තය, ලෝක සාහිත්‍යයට සෑම අතකින්ම විශාල දායකත්වයක් දැක්වු රටකි. අයර්ලන්තය සාහිත්‍යය රටින් බාහිරව ප්‍රචලිත වන්නේ ඉංග්‍රිසි භාෂාවෙන් වුවද, එය (පුරාණ හා නුතන) යුරො‍්පානු භාෂා සාහිත්‍යයේ වැදගත්ම අංගයක් වේ.

මධ්‍යකාලින වෙල්ෂ් සාහිත්‍යයේ 1100 ට පෙර අවදිය Yr (ynfeirdd (මුල්ම කවියන්) හෝ Yr. Hengerdd (පුරාණ කාව්‍ය) ලෙස හැදින්වේ. මෙම යුගය දළ වශයෙන් වෙල්ෂ් භාෂාවේ ආරම්භයේ සිට 11 වෙනි සියවසේ අගභාගයේ නෝර්මානුවන් වේල්ස් රටට පැමිණිම තෙක් වන කාල වකවානුවයි.

මොන්මවුත්හි ජෙෆරිගේ Historia regum Britanniae (බ්‍රිතාන්‍යය රාජ ඉතිහාසය) සෙල්ටික් අදහස් ඉතා පුළුල් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රචලිත කරන්නට විය.

පර්සියානු කවියෙකු වන 'වේස්', ජර්සියානු සාහිත්‍යයේ ආරම්භකයා ලෙස හැදින්වෙන අතර, ඔහු ආතරියානු (Arthurian) සාහිත්‍යයේ වැඩි දියුණුවට ද විශාල දායකත්වයක් දැක් වු පුද්ගලයෙකි. ඔහුගේ ''බෲට්" (Brut) නම් කාව්‍යය, ඇන්ග්ලෝ-නෝර්මානු රාජ්‍යයේ ඉංග්‍රිසි බල ප්‍රදේශ මත පදනම් වුණු මිථ්‍යා ප්‍රබන්ධ පිළිබද නෝර්මානුවන්ට තිබු උනන්දුව පෙන්නුම් කරයි. ඔහුගේ "Roman de Rou' කාව්‍ය නෝර්මැන්ඩි හි සාමිවරැන් පිලිබදව සත්‍ය අර්ථකථනයක් ලබා දේ. 14 වෙනි සියවස තෙක්ම, ඉංග්‍රිසි භාෂාවේ පද්‍යයන් රචිත වුයේ අයර්ලන්තයේ හා වෙනත් රටවල් හි වු අයර්ලන්ත ජාතිකයන්ගෙනි. වේල්ස් දේශයෙන් ඉංග්‍රිසි කාව්‍යයක් පලමු වරට රචනය වුයේ 1470 දීය.

ලෝලන්ඩ් ස්කොට්ස් (Lowland scots) සාහිත්‍යයේ ප්‍රථම නිර්මාණයක් ලෙස බාර්බෝර්ගේ (Brut) හැදින්විය හැක. (14 වෙනි සියවසේ)

වින්ටඩුන්ගේ ක්‍රොනිකිල්  (Whynoun's Kronykil) හා අන්ධ හැරිගේ 'වෙල්ස්'  (Blind Harry's wallace) 15 වෙනි සියවසේ සිට වු කෘතින් වේ.

13 වෙනි සියවසේ සිට හෙන්රිසවුත්, ඩන්බාර්, ඩග්ලස් හා ලින්ඩ්සේ වැනි ලේඛකයින් එඩින්බර්ග්හි රාජ්‍ය සභාව හා ශුද්ධ වු අන්ධෲම සරවිය වටා සාහිත්‍ය කෘති ගණනාවක් නිර්මාණය කර ඇත. කොර්න්ෂ් සාහිත්‍යයේ පැරනිතමි කාව්‍යය ලෙස  Passhyon agan Arledh (අපගේ දෙවිදුන්ගේ දයාව) හැදින්විය හැක (1375) 
මධ්‍යකාලින කෝර්නිෂ් යුගයේ ලියැවුණු ප්‍රධානතිම සාහිත්‍යමය කෘතිය ලෙස  An Ordinale Kernewek හැදින්විය හැක. එය 1400 දී පමණ ලියැවුණු පේලි 9000 කින් සමන්විත ආගමික කෘතියකි. එමලසම කෝර්නිෂ් සාහිත්‍යයේ ලියැවුණු දිගුම කෘතිය, 1504 දී ලියැවුණු  Bywnans Mweriasek (මේරියසක්ගේ ජීවිතය) ලෙස සැලකිය හැක.
රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණය

**රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණය**
1927 දී ජෝන් ලොගී බෙයාඩ් දිගු-දුර රූපවාහිනී තරංගයක්"  සැතපුම් 438 දිග දුරකථන මාර්ගයක් හරහා ලන්ඩන් හා ග්ලාස් ගෝ අතර සම්ප්‍රේශණය කරන ලදී. බෙයාඩ් ලොව පලමු දිගු-දුර රූපවාහිනි දර්ශන ග්ලාස්ගෝ කේන්ද්‍රස්ථානයේ කේන්ද්‍ර ‍හෝටලයට (central Hotel) වලට සම්ප්‍රේෂණය කරන ලදී. අනතුරුව ඔහු බෙයාඩ් රූපවාහිනී ප්‍රවර්ධන ආයතන පිහටවූ අතර 1928 දී අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ප්‍රථම රූපවාහිනි සම්ප්‍රේෂණය ලන්ඩන් සිට හාට්ස්ඩාලේ, නිව්යොක් වලට හා ප්‍රථම BBC රූපවාහිනී වැඩසටහන් සම්ප්‍රේෂණයද සිදුකලේය. 1929 නොවැම්බර් හිදී ප්‍රංශයේ බර්නාඩ් කාටන් සමඟ  එක්ව ඔහු ප්‍රංශයේ පලමු රූපාවහිනී ආයතනයය වන "රූපවාහිනී-බෙයාඩ්-නාටන්" ආයතනය ඇති කලේය. "එප්සොම් ඩර්බි" (Epsom Derby) නම් පළමු සජීවි වැඩසටහන 1931 දී වවිකාශය කිරීමට ඔහු පුරෝගාමී විය. ඔහු 1930 දී "ලන්ඩන් කොලීසියම්" "බර්ලින්", "පැරිස්" හා "ස්ටොක්හොල්ම්" හිදී අඩි දෙක x අඩි දෙකක රූප රාමුවක් ශාලා රූපවාහිනී පද්ධතියක් ප්‍රදර්ශනය කලේය. 1939 වන විට ඔහු තම ශාලා ප්‍රක්ෂේපණ පද්ධතිය බොක්සිං ක්‍රීඩා තරඟයක් පෙන්වීමට හැකි තරම් අඩි 15 x අඩි 12 රූප රාමුවක් තරමට දියුණු කර සිටියේය.  

1929 සිට 1932 දක්වා 30-මාර්ග බෙයාඩ් පද්ධතියක් භාවිතයෙන් BBC සම්ප්‍රේෂකයන් රූපවාහිනී වැඩසටහන් ප්‍රචාරණය කිරීම සිදුවිය. 1932-1935 දක්වා BBC ය ඔවුන්ගේ වැඩසටහන් ඔවුන්ගේ 16 පෝට්ලන්ඩ් හි තිබු මැදිරියේ නිෂ්පාදනය කලේය. 1936 නොවැම්බර් හිදී BBC ය ඔවුන්ගේ බෙයාඩ් 240 මාර්ග සම්ප්‍රේෂණය EMI ඉලෙක්ට්‍රොනික සුපිරික්සීම් පද්ධතියකට මාරු කරන ලදී. මැක්‍රොනී සමඟ සංයුක්ත කිරීමෙන් අනතුරුට මෑතකදී එම පද්ධතිය 405-මාර්ග බවට පත්කර තිබේ. බෙයාඩ් පද්ධතියේ කැමරා රැගෙන යාමේ අපහසුව නිසා 1937 දී BBC ය බෙයාඩ් පද්ධතිය මඟින් ස්මප්‍රේෂණය අතහැර දමන ලදී.

අයිසැක් ෂොන්‍බර්ග් යටතේ ගෙනගිය අලුතින් පටන් ගත් ‍EMI - මාර්කෝනි (මෙයට RCA හා ව්ලැද්මීර් ස්වොරියකින්ගේ බලපත්‍ර වලට පරිශීලනයටද හැකියා තිබිණි) ආයත‍නයේ ඉලෙක්ට්‍රොනික රූපවාහිනී පද්ධතිය බෙයාඩ් රූපවාහිනී පද්ධතිය ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. එසේම ෆිලියෝ T. ෆැන්ස්වරක්ගේ ඉලෙක්ට්‍රොනික රූප උපකරණය බලපත්‍ර සම්මුතියක ආධාරයෙන් බෙයාඩ් ආයතනයට පරිශීලනයට ලැබිණ. කෙසේ වුවත් මෙම රූප වි‍ච්ඡේදක කැමරාව ආලෝක සංවේදීතාවයෙන් හිඟ වූ අතර එයට වැඩි දීප්තියක් අවශ්‍ය වුයේය.

බෙයාඩ් ලොකු දායකත්වයක් ඉලෙක්ට්‍රොනික රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රයට යාන්ත්‍රික පද්ධතිවල භාවිතය අවසානයෙන් පසුව ලබා දෙන ලදී. පාට පෙරනයක් සවිකල කවයක් ඉදිරියෙන් කැරෙන කැතෝඩ කිරණ නලයක් ආධාරයෙන්  1939 දී, ඔහු වර්ණ රූපවාහිනී දර්ශන පනේවන ලදී. පසුව මෙම ක්‍රමයට ඇමරිකාවේ CBS හා RCA මඟින් ද යොදාගන්නා ලදී. 1944 අගෝස්තු 16 දින ඔහු ලොව ප්‍රථම සම්පූර්ණ ඉලෙක්ට්‍රොනික වර්ණ රූපවාහිනී දර්ශනය‍ පෙන්වන ලදී. ඔහුගේ 600-තීරු වර්ණ පද්ධතිය රූපයක් නිර්මාණය කිරීමට 6 වරක් ප්‍රස්තාර කරන (scanning) ත්‍රිත්ව-වියමනක් (triple interlacing) යොදාගන්නා ලදී. 1943 දී යුද්ධයෙන් පසුව රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණ සිදුකිරීම සලකා බැලීම සඳහා හැන්කී කොමිටිය පත්කරන ලදී. බෙයාඩ් තමන්ගේ 1000-තීරු ටෙලික්‍රෝම් ඉලෙක්ට්‍රොනික වර්ණ පද්ධතිය යුද්ධයෙන් පසු සම්මතය බවට පත්කරගන්නා ලෙස හැන්කී කොමිටියට ඒත්තු ගැන්වීය. හැන්කී කොමිටියේ සැලසුම් සියල්ල පාර්ශ්විකවව යුද්ධයෙන්-පසු ප්‍රතිසංස්කරණ අභියෝග නිසා නැතිවිය. මොනොත්‍රෝම් 405-තීරු සම්මතය 1985 දක්වා සමහර ප්‍රදේශවල දිගටම පැවතිණ. දශක 3කින් පසුව 625-තීරු පද්ධතිය 1964 දී හඳුන්වා දුන් අතර 1967 දී PAL වර්ණ පද්ධතිය හඳුන්වා දෙන ලදී.
ප්‍රසිද්ධ අයට වෙන්වූ රූපවාහිනී කෞතුකාගාරය

"ටෙලිවිෂන් ඇකඩමි හෝල් ඔෆ් ෆෙම්" යනු ,රූපවාහිනි කලා හා විද්‍යා ශාස්ත්‍රාලයේ හිටපු සභාපති නැසීගිය ජෝන් H. මිචල් විසින් රූපවාහිනියට සුවිශාල දායකත්වයක් දැක්වූ පුද්ගලයාට ගරු කිරීමට ස්ථාපනය කරන ලද්දකි.

මෙහි තේරීම් කමිටුවේ වචනවලින් පැවසුවොත් "ඒකරාශි හා පුද්ගලික දායකත්වයන් හා ජයග්‍රහණයන් ගේ පදනම මත පිහිටා කලාවට, විද්‍යාවට හා රූපවාහිනී කළමනාකරණයට විශිෂ්ට දායකත්වයන් සිදුකල පුද්ගලයන් උදෙසා" මෙය ස්ථාපිත කරන ලදී.ජෝන් එච්.මිචල් 1988 ජනවාරි හිදී මියයනතෙක්ම එම ශාස්ත්‍රාලයේ මුලසුන හෙබවවීය. ඔහුගෙන් අනතුරුව එඩ්ගාර් J. ෂෙරින්ද, ඊට පසුව නෝමන් ලියර්ද,එහි මුලසුනට පත්විය. 

කවුන්ටි සංගීත කලාගාරය හෝ රොක් ඇන් රෝල් කලාගාරය (County music House of fame සහ Rock and Roll House of fame) වැනි මහජනයාට විවෘත වූ කෞතුකාගාර, රූපවාහිනි කලාගාර මෙතෙක් ඉදිකර නොමැති අතර නුදුරු අනාගතයේ‍දී එවැන්නක් ඉදිකිරීමට  සැලසුම්ද කර නොමැත.

1984 දී පැවති උත්සවයෙන් ලූසිල් බෝල්, මිල්ටන් බෝලේ, පැඩි චේ‍ෆ්ස්කි, තෝමන් ලියර්, එඩ්වඩ් R. මුරෝ, විලියම් S. පැලේ හා ඩේවිඩ් සාර්නොෆ් ගේ ජීවිකා සමරන ලදී. කලාවේ සියලු අංගයන්ට අවශ්‍යවන පුද්ගල-විනය පිළිබිඹු කෙරෙන ‍පරිදි චිත්‍ර ශිල්පියෙකු හා මුර්ති නිර්මාණකරුවෙකුවන පැස්කල් විසින් සාදන ලද වීදුරු ප්‍රතිමාවන් (බැලේ නැට්ටුවන් දෙදෙනෙකු ඇඹු) සියලු ගෞරව පාත්‍ර සියල්ලනට පිරිනමන ලදී.

1988 සිට ලෝකඩ අඩියක් මත නෙලන ලද පළිඟු රූපවාහිනී රූප රාමුවක් සම්මානය කිරීම ඇරඹිණි. මෙම නව සම්මානය නිර්මාණය කරන ලද්දේ කලා අධ්‍යක්ෂක රොමේන් ජොන්ස්ටන් විසිනි.ේ

වර්තමාන නාමයෝජනා අසමාන කාල පරිච්ඡේද වලදී සිදුකරන අතර, කලින් වසරවල වසරක් පතා එය සිදුකරන ලදී. වසර 5 කට අඩු කාල පරිච්ඡේදයකදී නාම යෝජනා ප්‍රසිද්ධියට පත් කරයි. සෑම නා‍ම යෝජනාවක්ම අයි ලව් ලුසි (I Love Lucy) ශ්‍රේණියෙන් (හත්වන වසර නා‍ම යෝජනා අතරතුර) බැහැර පුද්ගලයන්ගෙන් යුක්ත වෙයි.     

දැනටත් ක්‍රියාශිලීව ව්‍යාපාරයේ රැඳී සිටින පුද්ගලයින්ට පමණක් වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වීම නිසා මෙම උත්සවය විවේචනයට ලක්වී ඇත. ඇතැම්  සැලකිල්ලට ලක් කළ යුතු රූපවාහිනී ක්ෂේත්‍රයෙ  පතාක යෝධයන් තවමත් උපහාරයට බදුන් වී නොමැත. උදාහරණ ලෙස බොබ් කීෂන්, ලොරිටා යන්ග්, ෆිල් සිල්වර්ස්, ඊව් ආර්ඩන්, ඉමොජින් කොකා, බඩී එබ්සන්, ජරූඩ් බ්‍රග්, පෝල් හෙන්නිග්, ඈන් සෝතන්, ෆරාන් ඇලිසන්, බිල් බික්ස්බි හා ලෝම් ග්‍රීන් ආදී ශ්‍රේෂ්ඨයින් සියලු දෙනා මේවන විටද මිය ගොස් ඇත. මෑත කාලයේ පැවති නිලාරම්භ වටයකදී ඩයැන් සෝයර්ගේ හා කැටී කෝරික්ගේ නම් යෝජනා වී ඇත. නමුත් තවමත් අත්දැකීම් බහුල හග් ඩවුන්ස්, පීටර් ජෙනින්ගස්, ඩේවිඩ් හාට්ම්න හා ජේන් පෝලෙ වැන්නවුන්ගේ නම් යෝජනා වී නොමැත. 

## සටහන් 
{|

|-

|Television Hall of Fame
|-
{|
SECAM

## තාක්ෂණික විස්තර 
SECAM යනු කලු සුදු රූපවාහිනි වලට සුදුසු සම්මතයකි. මෙම සම්මත අවශ්‍යතාවය නිසා, වර්ණ සම්මතයන් මූලික ඒකවර්ණ සංඥාවට දෙවැනි සංඥාවක් එකතු කරයි. එයට ක්‍රොමිනන්ස් ලෙසත්, කලු සුදු දත්ත වලට ලුමිනන්ස් ලෙසත් කියනු ලබයි. පරණ කලු සුදු රූපවාහිනිවල ලුමිනන්ස් සංඥා ග්‍රාහක පමණක් අඩංගු විය.
      
අනුරූපතාවය (compatibility) සඳහා ඒකවර්ණ සංඥා කලාප පළල පමණක් භාවිත කළයුතු වේ. එයට වර්ණ සංඥාව ඇතුල් කරනු ලබයි.

මෙම වර්ණ සංඥාව එක් ග්‍රාහකයකින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට ස්ථාවර සංඛ්‍යාත උප  ග්‍රාහකයක් යොදාගන්නා අතර එය වර්ණ සංඥාව මඟින් උස් පහත් කිරීම කරනු ලබයි.

වර්ණ අවකාශය මිනිස් දෘෂ්ටියේ ස්වභාවයට අනුව ත්‍රිමානිකවේ. සාමාන්‍යයෙන් එමඟින් රතු (R) හා නිල් (B) දත්ත ගෙනයාම සිදු කරයි. එයට හේතුවන්නේ කොළ-කහ (G-Y) සංඥා වෙනසට වඩා රතු-කහ (R-Y) හා නිල්-කහ (B-Y) සංඥා වෙනස වඩා ශක්තිමත් වීමයි. SECAM තාක්ෂණය වර්ණ පද්ධති වලට වඩා වෙනස් වේ.

පළමුව SECAM උප ග්‍රාහකයේ ක්‍රොමිනන්ස් දත්ත කේතාංකනය කිරීමට සංඛ්‍යාත උස් පහත් කිරීමත් භාවිතා කරයි. දෙවනුව එමඟින් රතු හා නිල් දත්ත වෙනවෙනම සම්ප්‍රේෂණය කරයි.

මෙලෙස වෙන වෙනම සම්ප්‍රේෂණය කිරීම නිසා NTSC හා PAL පද්ධති වල දක්නට ලැබෙන වර්ණ ආකෘති SECAM හි දක්නට නොලැබේ.

SECAM හි වර්ණ සංඥා වෙනස ගණනය කරන්නේ YDbDr වර්ණ අවකාශය මඟිනි. මෙය YUV වර්ණ අවකාශයේ පරිමිත ආකාරයකි.

වර්ණ දත්තවල FM සැකසීම මඟින් SECAM හි තිත් ඇතිවීමේ (dot crawl) ප්‍රශ්නය නැතිකර දමයි.
 

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* 576i
* Broadcast television systems
** Advanced Television Systems Committee standards
** Multichannel television sound
** NTSC
** NTSC-J
** PAL
* DVB

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Simple explanation of color standards
* Discussion of recording SECAM vs PAL on VHS (in French)
ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ බැල්කණිකරණය

ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ බැල්කණිකරණය
	
	මෙම් අදහස් නොසලකා ඇතැම් සංස්කෘතික ශාස්ත්‍රාල සහ බුද්ධිමතුන් ඇමරිකානු සාහිත්‍යය දශක ගණනාවක් සාහිත්‍ය‍යේ කොටසක් හෝ යුධ සංස්කෘතිය සාහිත්‍යට ව්‍යාප්ත වු බවට විවාද කළෝය. විචාරකයින්ට අනුව එක්සත් රාජදානියේ දේශපාලිනක අනන්‍යතාව සහ ලෝකයේ අනෙක් කොටස් වල බලපෑම නිසා සාහිත්‍යය තුලට ගෙන ඒමට විරැද්ධ වන්නේ එමගින් කාන්තාවන් පිළිබද කාන්තාවන්ට ලිවිය හැක්කේ කාන්තාවන්ට හා කළු ජාතිය පිළිබදව ලිවිය හැක්කේ කළු ජාතිකයින්ට පමනක් බව අදහස් වන නිසාය.

	ජනතාව මෙය මුළු මනුෂ්‍ය ස්වභාව සාහිත්‍යයට ගවේෂණය කිරිමේ හැකියාව සිමා කර ඇතැයි පැවසීම සහ විනිශ්චයකරැවන් පෙලපතලට අනුව පමණක් ජනවාර්ගික ලේඛකයින් බවට ජනවාර්ගික ලේඛයින් බවට පාටක වු කණ්ඩායමට ජනතාව විරැද්ධ විය. මෙම විචාරකයින් මේ විනිශ්චයට විරැද්ධ වු අතර, රැල්ෆ් එලිසන්ස් විසින් රචිත ඉන්විසිනබල් මැන් හි චරිතය අදෘෂ්‍යමාන බැවින් මිනිසුන් දක්න්නේ මෙය කළු මිනිසෙකුට වඩා යමක් නොවන බවය.  අනෙක් අය ජනවාර්ගික පාඨක වු සාහිත්‍යයන්ට විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතු බවට විවේචනය කරනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස පළමු අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු පුස්තකාල සම්මේලනයේ උපදේශක හා සම්මානිතිය කලාකරැවා වන රොබට් හේඩ්න් වරක් මෙසේ පැවසිය. (ජැස් සංගීතය පිළිබද ඩියුක් එලින්ග්ටන්ගේ අර්තකතනය අනුවාදනය කරමින්) කළු සාහිත්‍යය කියා යමක් නොමැත. ඇත්තේ හොද සහ නරක සාහිත්‍යයයි සහ එපමනයි.

	කණ්ඩායම් ගවේෂණය සහ ජනවාර්ගික ගති විද්‍යාව මනුෂ්‍ය තේරැම් ගැනීමට නැඹුර කර බවට යෝජකයින් විරැද්ධ වු අතර පෙරාතුව සම්පුර්ණ ජනතා කණ්ඩායම් ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ නැතිකම හෝ නොසලකා හරින ලදි.

	පොදු එකගතාව වුයේ නව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය ප්‍රභේදයක් නිසා ඇමරිකානු සාහිත්‍යය ප්‍රභේදයක් නිසා  ඇමරිකානු සාහිත්‍ය කැඩි බිදි නොගිය බවය. ඒ වෙන්වට ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ නිරැපණය වුයේ, එක්සත් රාජධානියේ වැඩි වන විවිදත්වය සහ ඉතිහාසයේ පෙර නොවු විරැ ආකාරයේ විවිධත්වයක් පෙන්නුම් ‍කලේය. (අන්දරේ. 1997, මැකේ 2004) බොහෝ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු කතුවරයන් සහ අනෙක සුළු ජාතික ලේඛකියන් නිරන්තරයෙන් ඉහළ අලෙවියක් ඇති ලැයිස්තුගත වීම යන කරැණු මගින් මෙම දර්ශනයට සත්‍යය වුයේය. ඔවුන්ගේ සහිත්‍යය තම ජනවර්ගයා කෙරෙහි පමනක් ආයාචනා කලේ නම් මෙය විය නොහැකි වන්නට තිබුණි.

ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ඉතිහාසය
කවපෙත්ත විසිකිරීම

කවපෙත්ත විසිකිරීම ජවන හා පිටි තරඟ වලට අයත් මලල ක්‍රිඩාවකි. මෙලෙස විසිකරන කවපෙත්ත කවාකාර තැටියකි. පිරිමි පාර්ශවය විෂ්කම්භය 220 mm හා බරින් 2 kg වන කවපෙත්තක්ද, ගැහැණු පාර්ශවය විෂ්කම්භය 181 mm හා බරින් 1 kg වන කවපෙත්තක්ද භාවිතා කරයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි පාසල්වල ජවන හා පිටි තරඟ වල පිරිමි ළමයින් 1.616 kg බරින් යුක්ත කවපෙත්තක්ද, ගැහැණු ළමයින් 1 kg බරින් යුක්ත කවපෙත්තක්ද භාවිතා කරයි. කවපෙත්ත විසිකිරීම තරඟයට වයස අවුරුදු 11 සිට ඉහළ අයට සහභාගී විය හැකිය. බහුතරයක් ළමෝ 1 kg බරැති කවපෙති විසිකරති. කවපෙත්තක පැති දාර බොහෝවිට රබර්, ප්ලාස්ටික්, දැව හෝ ලෝහ වලින් සාදා ඇති අතර, ලෝහ වළල්ලක් ‍හා ලෝහ මධ්‍යයක් බර ඇති කිරීමට යොදා ගනී. විසිකිරීමට වඩා අපහසු වුවත්, බරින් වැඩි ලෝහ වලළු වලින් යුක්ත කවපෙති ඕනෑම කැරකවීමේ සීඝ්‍රතාවයකට වැඩි කෝණික ගම්‍යතාවයක් හා වැඩි ස්ථාවරත්වයක් ලබාදේ. ඉහළ පාසල්වල පුහුණු වීම් කටයුතුවලට භාවිතා කරන්නේ ඝන රබර් වලින් නිපැයු කවපෙති වේ . මේවා මිලෙන් අඩුවන අතර කල් පැවැත්මෙන් ඉහළය. අනිකුත් ලෝහ වළළු/මධ්‍ය සහිත කවපෙතිවලට වඩා බරෙහි පැතිරීම සමාන නිසා, මෙම පුහුණු කවපෙතත්ත විසිකිරීමේ ක්‍රීඩා ඉගෙන ගැනීම පහසු කරවයි. 

කවපෙත්ත විසිකිරීම පුරාතන ක්‍රීඩාවකි. ලෝක ප්‍රසිද්ධ "Disco bolus"  කවපෙති විසිකරන්නාගේ ප්‍රතිමාව, 5 වන ශතවර්ෂයේදී "Myron" නැමැති මූර්ති ශිල්පියා විසින් නිමවන ලද්දකි.මේ ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන්නේ 2.5 m විෂ්කම්භයක කොන්ක්‍රීට් මතුපිටක්  සහිත තරමක් ඉඩ ඇති ක්‍රීඩාංගනයකය. විසිකරන්නාගේ පළමු ඉරියව්ව විසිකරන දිශාවට විරුද්ධ දිශාවට යොමුවේ. පසුව ඔහු අවශ්‍ය ගම්‍යතාවය ලබා ගැනීමට වට 1 1/2 ක් පමණ රවුම තුළ කැරකී අනතුරුව කවපෙත්ත විසිකරයි.  

ක්‍රීඩාවේදී කවපෙත්ත විසිකරන්නා  කවපෙත්ත බිම වැදී විනිශ්චයකරුවාගේ අවසාන විධානය ලැබෙන තුරු රවුම තුළ  සිටිය යුතුය. විසිකරන කවපෙත්ත අංශක 40 ක් හෝ අංශක 60 ක චාප මඟින් ලකුණු කරන සීමාවක පතිත විය යුතුය. රවුමේ ඉදිරි මායිමේ සිට කව‍පෙත්ත වැටෙන ස්ථානයට ඇති දුර මනිනු ලබන අතර එය ආසන්නම සෙන්ටිමීටරයට හෝ අඟල් භාගයට වටයනු ලබයි. වාර 3 සිට 6 දක්වා වාර ගණනක් තුල වැඩිපුරම දුරක් නිවැරදිව කවපෙත්ත විසිකල තරඟකරුවන් පළමුව තෝරාගනී. දෙවැනුව වැඩිම දුරක් කවපෙත්ත විසිකළ තරඟකරුවා ජයග්‍රාහකයා බවට පත්කරයි.

මෙම ඉසව්වේ මූලික චලනය වන්නේ පෙරත් පැති ඉඟ සහ උරහිස අතර පැත්තෙන් පැත්තට කරන සංචලනයයි. දකුණත් තරඟකරුවෙකු දබර ඇඟිල්ලෙන් හා මැදඟිල්ලෙන් දක්ෂිණාවර්තව හා වාමාවර්තව කවපෙත්ත කරකවයි. උපරිම ගම්‍යතාවයක් ලබාගැනීමට අමතරව, කවපෙත්ත යම් දුරකට විසි කිරීමේදී, එය විසිකරන පරාවක්‍රය මතද, කවපෙත්තේ වායුගතික හැසිරීම මතද එට වීසි වන දුර රඳා පවතී. 

උපරිම දුරක් ලබාගැනීමට විරුද්ධව හමන හුළඟට මධ්‍යස්ථ  ලෙස විසිකිරීම විසිකරන්නා වගබලා ගනී. වඩා වේගයෙන් කැරකෙන ක‍වපෙති වැඩි විභ්‍රමනේක්ෂ ස්ථාවරතාවයක් ඇති කරයි. කවපෙත්ත විසිකිරීමේ ශිල්පය ප්‍රගුණ කිරීමට බොහෝ අත්දැකීම් ලැබිය යුතු අතර, මේ හේතුව නිසා දක්ෂ කවපෙති කරුවන් වයස අවුරුදු 30ට හෝ ඊට වඩා වයසින් වැඩි අය වෙයි. තරුණ කවපෙතිකරුවන් වැඩි ගම්‍යතාවයන් පහසුවෙන් ලබා ගැනීමට කවපෙත්ත කරකැවීම නොකර ඉදිරියට පැන විසිකිරීමක් සිදුකරයි. එනමුත් වැඩි ශක්තියක් මෙම ක්‍රමයෙන් ලබා නොදේ.

සිත්ගන්නා කරුණක් වන්නේ, ඔලිම්පික් තරඟවල කවපෙත්ත විසිකිරීමේ ලෝක වාර්තාවක් තබා නොතිබීමයි. 

## සටහන් 
{|

ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා - ඉතිහාසය

ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා - ඉතිහාසය

ශ්‍රීමත් ලූඩ්විග් ගථමන් 1948 වර්ෂයේදී ක්‍රීඩා තරඟයක් සංවිධානය කරන ලදී. මෙම තරඟ ස්ටෝක් මැන්ඩවිල් තරඟ ලෙස හඳුන්වන අතර දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී සුෂුම්නාව ආබාධිත වූ අයත් 1952 දී නෙදර්ලන්ත තරඟ කරුවනුත් සහභාගී වීම නිසා අන්තර්ජාතික තත්වයට පත්වන ලදී. පළමු ලෝක ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා උළෙල 1960 දී රෝමයේ ආබාධිත වූ මලල ක්‍රීඩා කරුවන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පවත්වන ලද අතර එය 9 වන ස්ටෝක් මැන්ඩවිල් තරඟාවලියද වේ. පළමු ශීත සෘතු ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා තරඟාවලිය ස්විඩනයේ ඕර්න්ස්කොල්ඩ්ස්වික් හිදී 1976 දී පවත්වන ලදී.

1988 දී, ග්‍රීෂ්ම ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා උළෙල එම වසරේ ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට සමගාමීව පවත්වන ලදී. මෙම ක්‍රියාමාර්ගය අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කොමිටියේ 2001/6/21 සම්මුතියෙන් අනතුරුව නිල ප්‍රතිපත්තියක් බවට පත්විය. මෙම ක්‍රීඩා ඔලිම්පික් තරඟ අවසානයෙන් දින තුනකට පසුව එම සත්කාරක නරගයේම එම පහසුකම් යටතේම පවත්වනු ලබයි‍. ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා පැවැත්වීමට අවසර ඉල්ලන නගර, තම ඉල්ලීමට මෙම ක්‍රීඩාද ඇතුලත්කල යුතු අතර ක්‍රීඩා දෙකම එකම සංවිධායක මණ්ඩලයකින් පාලනය කරනු ලබයි.

ප්‍රවර්ගය:කැබලි ලිපි
ත්‍රිමාන සජීවනය- අනාගතය

පරිගණක සජිවනයේ එක් විවෘත අභියෝගයක් වන්නේ මනුෂ්‍යයින්ගේ photorealistic සජීවන නිර්මා‍ණය කිරීමයි. වර්තමානයේ නිර්මාණය වන 
බොහෝ පරිගණක සජීවිකරණ චිත්‍රපට ඉදිරිපත් කරනුයේ සත්ව චරිත, (finding nemo) මනඃකල්පිත චරිත (Shrek, monsters Inc) මනුෂ්‍යවාරෝපිත (anthroporphic) යන්ත්‍ර (කාර් සහ රොබෝ) හෝ කාටුන් මිනිසුන්ය. (The incredibles)  යථාර්තවාදි මනුෂ්‍ය චරිත ඉදිරිපත් කිරීමට දැරූ ප්‍රථම උත්සාහය ලෙස  "final fantasy the spirits within"  චිත්‍රපටය හැඳින්විය හැකිය. කෙසේ වෙතත් මනුෂ්‍ය ශරීරයෙහි, චලිතයෙහි සහ ජෛව යාන්ත්‍රණයෙහි ඇති සංකිර්ණතා හේතුවෙන් මනුෂ්‍යයන්ගේ තාත්වික නිරූපණය ගැටලුවක්ව පවති. සෑම සත්වයෙක් තුළම සංකිර්ණතා බොහෝමයක් තිබුණද, මිනිසුන් වශයෙන් අපට වඩාත් හොඳින් සංවේදනය වන්නේ මිනිස් නිරූපණ තුළ ඉදිරිපත් වන සියුම් වෙනස්විම්ය. මෙය පරිගණක  සජීවනයේ ඇති ඉතාමත් වැදගත් අංගයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙහි අවසාන අරමුණ වන්නේ, ශාරීරික වශයෙන් සත්‍යරූපි චලනයන්ගෙන් හෙබි විවිධ ඇඳුමෙන් සැරසුණු, ඡායාරූපයකට සමාන හිසකෙස් ආදියෙන් යුක්ත ඡායාරූපයකට සමාන මනුෂ්‍ය චරිතයන් නිර්මාණය කිරීමට සමත් මෘදුකාංගයක් නිර්මාණය කර ගැනීමය. මෙමඟින් බලාපොරොත්තු වන්නේ චිත්‍රපටයෙහි චරිත සත්‍යද, පරිගණක සජීවනය ද යන්න වෙන්කර හඳුනාගැනීමට නොහැකි ලෙස නිර්මාණයන්හි යෙදිමය. මෙසේ ඉක්මනින් සිදුවන බවක් නොපෙනේ. එහෙත් මෙවැනි සංකල්ප චිත්‍රපට අනාගතය උදෙසා දාර්ශනික අනුමැතියක් ලබා දෙයි.

දැනට, ත්‍රිමාන පරිගණක සජීවිකරණ තාක්ෂණය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකි ලෙස පෙනේ. එනම් විදැහුම් ක්‍රමවේදය අනුව photorealistic සහ non - photorealistic ලෙසය. photorealistic පරිගණක සජිවනය තවත් උප කොටස් 2 කට බෙදිය හැක. එනම්  (මෙහිදි අතාත්වික මිනිස් චරිත නිර්මාණයේදි performance capture ක්‍රමය යොදා ගනි) real photorealism සහ stylized photorealism. "Final fantasy" චිත්‍රපටය තුලින් බලාපොරොත්තු වුයේ real photorealism තාක්ෂණය යොදා ගැනීමයි.  අනාගතයේදි අපට  dark crystal චිත්‍රපටය වැනි සජීවි ක්‍රියා ඇතුලත් මනඃකල්පිත විශේෂාංග රසවිඳිය හැකිය.

"Antz", stylistic photorealism සඳහා උදාහරණයකි. (අනාගතයේදි  stylistic photorealism, තාක්ෂණයට Corpse Bride හි ආකාරයෙන් සම්ප්‍රදායානුකූල  stop motion සජීවන ක්‍රම ප්‍රතිස්ථානය කිරීමට හැකිවනු ඇත.) ඉහත සඳහන් කිසිදු ක්‍රමයක් පරිපුර්ණ නොවුවද, දිනෙන් දින වැඩි දියුණු වේ. photorealistic  නොවන, කාටුන් ස්වභාවයෙන් දැක්විය හැකිය. එනම් සජිවිකරණය නිර්මාණය, "Nine old Men" විසින් පැහැදිලි කරන ලද මුලධර්ම යොදා ගනිමින් ත්‍රිමාන කාටුන් නිර්මාණයක්  ලෙස පෙන්වීමට දරන ලද උත්සාහයකි.
photorealistic පරිගණක සජීවිකරණ විශේෂාංගයක එක් රාමුවක් නිවැරදි ලෙස සකසන ලද ඡායාරූපයක් ලෙස දිස්වන අතර, කාටුන් ස්වභාවය ඇති photorealistic පරිගණක සජිවිකරණ විශේෂාංගයක් එක් රාමුවක දෛශිකයක් ගත් විට එය දිස්වන්නේ සිත්තමක් ලෙසය. වඩා සරල පෙනුමක් ලබා දෙන cel Shading සමඟ පටලවා නොගත යුතුය.

## සටහන් 
{|

|-
Caption: Motion capture ක්‍රමවේදය යොදා ගෙන නිර්මාණිය කෙරැණු ලැබු පරිගණක සජීවිකරණයක උදාහරණයකි)

(Caption: Motion capture ක්‍රමවේදය යොදා ගෙන නිර්මාණිය කෙරැණු ලැබු පරිගණක සජීවිකරණයක උදාහරණයකි)

	පරිඝනක සජිවිකරණය යනු පරිඝනකය බාවිතයේ දලනය වන අනුරැ නිර්මාණය කිරිමේ නකලාවයි. මෙය පරිගණක චිත්‍රක සහ සජිවිකරණයේ උප කොටසකි. වැඩි වශයෙන් මේවා නිර්මාණයට ත්‍රිමාන පරිගණක චිත්‍රක යොදා ගත්තද, ශෛලිගත, දුබල කලාප පළල සහ වඩා වේගවත් නත්‍යකතාල විදුදැනුම අව්‍ශ්‍යතා සදහා තවම ද්විමාන පරිගනක චිත්‍රක ද විශාල වශයෙන් යොදා ගැනේ. සමහර අවස්තාවලදි සජීවිකරණයේ අරමුණු පරිගනකයමහ වන අතර තවත් විටකදි චිත්‍රපට වැනි වෙනත් මාධ්‍යයක් ද' විය හැක. මෙය බොහෝ විට චිතුපට වල යොදා ගන්නා විට CGI (Computer Gererated Imagery හෙවත් පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මිත අනුරෑ) ලෙස හැදින්වේ.

චලිතයේ දෘෂ්ටි මායාව නිර්මාණය කිරිම සදහා පරිගණක තිරය මත එක් අනුරැවක් දර්ශනය කොට සැනෙකින් ඊට වඩාත් සමාන එහෙත් සියුම් ලෙස වෙනස් කරනු ලැබු තවත් අනුරැවක් දර්ශනය කරයි. මෙම ක්‍රමය රෑපවාහිනි තුල සහ චලිත රෑප (motion pictures) හි චලිතයේ දෘස්ටි මායාව නිර්මාණය කිරිමට සමානය.

පරිගණක සජිවිකරණය, ත්‍රිමාන ආදර්ශනයෙහි  stop- motion සජිවිකරණයෙහි සහ ද්විමාන නිදර්ශන  වල රමුවෙන් රාමුවට වන සජිවිකරණයෙහි ඩිජිටල් අනුපාප්තිය ලෙස හැදින්විය හැක. ත්‍රිමාන සජීවිකරණයේ දි වස්තුන් (ආකෘති) පරිගණක තිරය මත ගොඩනැගෙන අතර (ආදර්ශනය) ත්‍රිමාන හැඩයන් අතාත්වික සැකලි මගින් නිරැපණය වේ. ද්විමාන  සජිවිකරණයේදී වෙන් වෙන් වස්ත්‍රන් (නිදර්ශන) සහ වෙන් වෙන් ‍විනිවිද පෙනෙ ස්ථර, අතාත්වික සැකිලි ඇතුව හෝ නැතුව යොදා ගනි. Key frames දෘෂ්‍යමාන වන ආකාර වල වෙනස්විම්, පරිගණකය මගින් ස්වයං පාලිතමවම ගණනය කරනු ලබන  twening හෝ morphing ලෙස හදුන්වනු ලබන ක්‍රියාවලිය මගිනි. ඉන්පසුව සජීවිකරණ නිර්මාණය විදුදැනුමට ලක් කරයි. ත්‍රිමාන සජිවිකරණයේදී සැම රාමුවක්ම ආදර්ශනයෙන් පසු විදුදැනුම භාජනය කල යුතුය. ද්විමාන දෛනික සජීවිකරණයේදි යොදා ගනු ලබන විදැහුම් ක්‍රමය  key forme නිදර්ශන ක්‍රියාවලිය  (key forme illustration process) වන අතර tween කරන ලද රාමු අවශ්‍ය ආකාරයට විදැනුම් කර ගනු ලබයි. කලින් පටිගත කර ගන්නා ලද දර්ශන සදහා, විදුදැනුම රාමු, වෙනත් ආකෘතියකට හෝ මාධ්‍යයක‍ට (චිත්‍රපට හෝ ඩිජිටල් විඩියෝ ආදි) මාරැ කර ගනු ලැබේ. මේවා දත්ත පරිශිලන ප්‍රේක්ෂක පිරිසකට දර්ශනය කරන බැවින්, මෙම රාමු නත්‍යකාලිනව වුවද විදුදැනුම් කර ගත හැක. දුබල කලාප වලද සහිත සජ"ීවන අන්තර්ජාලය හරහා පරිශිලික පරිඝණකවයෙහි තන්‍යකාලිව විදුදැනුම කර ගැනීම සදාහ මෘදුකාංග භාවිත කරයි. මෙය  streaming  හා පුර්ව ප්‍රවේශක (per-loaded) ඉහල කලාප පලළකින් යුක්ත සජීවන නිර්මාණ වලට වඩා වෙනත් ක්‍රමයකි.

ප්‍රවර්ගය:ඒකාබද්ධ කළයුතු ලිපි කොටස්
CIA ගැන අභ්‍යන්තර සමාලෝචනය

CIA ගැන අභ්‍යන්තර සමාලෝචනය

CIA ප්‍රධාන පරික්ෂක 9/11 පහරදීමට පෙර CIA හි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව අභ්‍යන්තර සමාලෝචනයක් පැවැත්වූ අතර වැඩිමල් CIA නිලධාරින් ත්‍රස්තවාදයට මුහුණදීමට අවශ්‍යය සියලු දෑ නොකලබවට තදින් විවේචනය කලේය. මෙම විවේචනයට 9/11 ගුවන් කොල්ලකරුවන් වන නවාෆ් අල් හස්මි හා කලීද් අල් මිද්හාර් ඇමරිකාවට පැමිණිම වැලැක්වීම ඔවුන් පිළිබඳ දත්ත FBI ට සැපයීම අපොහොසත් වීම යන කරුණු ඇතුලත්ය.

2007 මැයි මාසයේදී, ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්ෂයේ හා ජනරජ පක්ෂයේ සෙනෙට් සභිකයන් අභ්‍යන්තර CIA පරීක්ෂණ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කිරීමටනීතිපතක් කෙටුම්පත් කලේය. මෙයට අනුබල දෙන්නෙකු ර්‍ව සෙනෙට් සභික රොන් වයිඩන් සඳහන් කලේ "ඇමරිකානු ජනතාව 9/11 ප්‍රහාරයට පෙර CIA විසින් කල කාර්යභභාරය පිළිබඳව දැන සිටිය යුතු බව හා මෙම වාර්තාව පිට වනතුරු එඑයට බලපෑම් ඇති කරන බවය". මෙම වාර්තාව  CIA පුද්ගලයන්ගේ 9/11 ප්‍රහාරයට පෙර හා පසු වගකීම් පරික්ෂණයට  ලක් කරයි. වාර්තාව 2005 දි සම්පූර්ණ කල අතර එහි විස්තර ජනතාවට කිසි දිනක එළි නොකරන ලදී.

දිගු කාලීන බලපෑම්

ආර්ථිකමය විපාක

ඇමරිකානු ලෝක වෙළඳපලට මෙම ‍පහර සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කලේය. නිව්යෝක් තොග හුවමාරුව, ඇමරිකානු තොග හුවමාරුව හා NASDAQ සැප්තැම්බර් 11 සිට සැප්තැම්බර් 17 වන තුරු වසා තිබිණි. නැවත තොග වෙළඳ පල විවෘත කිරීමේදී "ඩෝව් ජෝන්ස් කාර්මික සාමාන්‍යය" දිනක සිදුවු වැඩිම කොටස් වැටීම වාර්තා කරමින්, තොග වෙළඳපල දර්ශකාංකය කොටස් 684 කින් හෝ 7.1% කොටස් 8921 දක්වා වැටිණ. එම සතිය අවසාන වන විට, සතියක වැඩිම කොටස් වැටීම වාර්තා කරමින්, ඩෝම් ‍ජෝන්ස් කාර්මික සාමාන්‍යය කොටස් 1369.7 (14.3%) පහත වැටිණ. නිව්යෝක් නගරයේ ප්‍රහාරයෙන් මාස 3ක් තුලදී ආසන්න ව‍ශයෙන් 430,000 ප්‍රමාණයකට රැකියා අහිමි වු අතර ඩොලර් බිලියන 2.8 පමණ රැකියා පඩි අහිමිවිය. ආර්ථිකමය ප්‍රතිවිපාක මූලික ලෙස නගරයේ අපනයන ආර්ථික අංශයට බලපෑවේය. 2001 වසරේ අවසාන මාස 3 හා 2002 වසර පුරාවටම නිව්යෝක් නගරයේ GDP ය ඩොලර් බිලියන 27.3 කින් වැටිණි. 2001 සැප්තැම්බර් මසදී කඩිනම් සහයක් ලෙස ඩොලර් මිලියන 11.2 ක්ද 2002 වසරේ මුල් භාගයේදී ආර්ථික හා යටිතල පහසුකම් දියුණු කිරීමට ඩොලර් බිලියන 10.5 ක්ද ලෙස ආධාර පෙඩරල් ආණ්ඩුව විසින් නිව්යෝක් නගරයේ ආණ්ඩුවට ලබා දෙන ලදී.

ලෝක වෙ‍ළඳ මධ්‍යස්ථානය ළඟ පිහිටා තිබු මෑන් හැටන් හි කුඩා ව්‍යාපාරවලට මෙම පහරවලින් විශාල බලපෑමක් ඇතිවිය. ආසන්න වශයෙන් 18,000 පමණ කුඩා ව්‍යාපාර විනාශ වීම හෝ ස්ථාන මාරුවීමකට ලක්විය. කුඩා ව්‍යාපාර පරිපාලනය මඟින්ද, සමහර සංවර්ධන දීමනා මඟින්ද හා ආර්ථික අලාභානි විනාශ ණය මඟින්ද පෙඩරල් රජය ණය ආධාර සපයන ලදී. වර්ග අඩි මිලියන 31.9 වන මෑන් හැටන් කාර්යාල ඉඩ විනාශ වීම හෝ නාස්ති වීම සිදුවිය. මෙම විනාශ වූ රැකියා ද විනාශ වූ බදු පදනම ද යලි ස්ථාපිත කල හැකි දැයි බෙහෝ අය ප්‍රශ්න කලේය. මෙම ප්‍රහාරයේ ආර්ථිකම හැදැරීම් තහවුරු කරන්නේ කලින් බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා එම පහරේ බලපෑම සීමිත බවයි. 

උතුරු ඇමරිකාවේ ගුවන් අවකාශය දින ගණනකට වසා දැමු අතර නැවත විවෘත කිරීමෙන් පසුව ගුවන් ගමන් සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවිය. මෙම පහරදීම් ගුවන් ගමන් ධාරිතාවෙන් 20% ක් පමණ අඩුකල අතර ඇමරිකානු ගුවන්ගමන් කර්මාන්තයේ ආර්ථික ප්‍රශ්න දරුණු ලෙස වැඩකිරීමට හේතුවිය.
මැඩ්රිඪ නඩුවිභාගය

මැඩ්රිඪ නඩුවිභාගය

චූදිතයන් 29 දෙනාගේ නඩුවිභාගය 2007 පෙබරවාරි 15 වැනි දින ආරම්භ විය. එල් පයිස් ("El pais") ට අනුව උසාවිය සියලුම දොහි න්‍යායන් (conspiracy theories) එකින් එක නිෂ්ප්‍රභා කල අතර ETA සමඟ එක්ව කල බව යැයි පැවසු සියලු පිපිරවීම් (Bombings) පදනමක් නොමැති බව පෙන්වා දනෙ ලදී. නඩුවිභාගය අතර තුර විත්තිකරුවන් තමන්ගේ කලින් ප්‍රකාශ හා සම්බන්ධ වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. එල් මූන්ඩෝ ("El mundo") ට අනුව, මෙම පහරදීම සිදුකල සූක්ෂම පිරිස් නිදහස් වීම නිසා මැඩ්රිඪ දුම්රිය පහරදීම සිදුකලේ කෙසේද? ඇයි? එය කලේ කවුද? හා එය සැලසුම් කලේ කෙ‍ෙස්ද? යන ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු තවමත් නොලැබී ඇත. තවද ස්පාඤ්ඤා උසාවිය මෙම පහරදීමට සම්බන්ධ පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබඳව විද්‍යාත්මක දුර්වල උපකල්පන වලට එළඹුණ බව හා "අල්කයිඩා" සංවිධානයේ සෘජු බලපෑමක් නොමැති යයි පැවසූ බව "එල් මුන්ඩෝ" පවසයි. මෙය මෙම පහරදීම පිළිබඳව කලින් කර තිබු නීත්‍යානුකූල පිටපත බොරුවක් බව එළිදරව් කිරීමක් වැනිය. ශ්‍රස්ත්‍රවේදී "ස්තෙථ ඇට්‍රන්" (scott Atran) පවසා සිටින්නේ මැඩ්රිඪ නඩුවිභාගය සම්පූර්ණ විහිළුවක් බවයි. ඇට්‍රන් මහතා හොඳින් නිරීක්ෂණය කර නඩු විභාගය පිළිබඳව සවිස්තරව ලියා ඇත.

නඩුවිභාගය පළමු මාස කීපය තුල හොඳින් පැවතිය ද දේශපාලනික හා මාධ්‍ය අංශය අසාධාරන ලෙස තමන්ට සලකන බව පවසා චූදිතයන් 29 දෙනාගෙන් 14 දෙනෙක් මැයි මාසයේ උපවාසයක් අරඹන ලදී. විනිසුරු ජැවියර් ගෝමස් බර්මුඩස් (Javier Gomez Bermudez) නඩුවිභාගය නතර කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කල නිසා උපවාසකරුවන් මැයි මස 21 වන දින තම උපවාසය නතර කරන ලදී. අවසාන නඩුවිභාග දර්ශනය 2007 ජූලි මස 2 වන දින පැවත්විණ.

මෙම දර්ශන වල පිටපත් හා වීඩියෝ data diar tv (ඩේටාඩියර් ටීවී) ඔස්සේ නැරඹිය හැක.

විනිසුරු 2004 මැඩ්රිඪ දුම්රිය පිපිරවීම් නඩුවිභාගයේ තීරණය ලබා‍ දේ.

2007 ඔක්තොම්බර් 21 දින ස්පාඤ්ඤ ජාතික උසාවිය අවසන් තීරණය ලබා දෙන ලදී. විත්තිකරුවන් 28 දෙනාගෙන් 21 දෙනෙකු සොරකම් සිට මිනිමැරුම් දක්වා විවිධ වරදවලට වරදකරුවන් බවට ඔප්පු විය. විත්තිකරුවන් දෙදෙනෙකු වසර 40,000 කට වඩා සිරගත කිරීමට ස්පාඤ්ඤ නීතිය තීරණය කලද පසුව එය අවුරුදු 40 දක්වා සීමා කරන ලදී.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු

දෙවන ලෝක යුද්‍ධයෙහි නිමාව සිට දළ වශයෙන් 1960 දශකයෙහි අගබාගය හා 1970 දශ‍කයේ මුල් භාගය වන කාලය තුල ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ ඉතාමත්ම ජනප්‍රිය කෘතින්ගේ එලිදැක්වීම සිදුවිය. අවසන් යථාර්තවාදි නුතන අදහස් දරන්නන් සහ හණමිටි සමාජය අප%ිය කළ තරැණු ප්‍රේමාන්විතයින් මේ කාලය තුල පෙරමුණ ගත් අතර, ඔවුන්ගේ කාර්යයට දෙවන ලෝක යුද්ධයට ඇරමරිකාව හවුල් කිරිමට විත්ත්කරැවන් වුවන්ගේ බලපෑම ද නොමැද විය.

	ජේ.ඩී සැලින්ගර් හේ Nine Stories හා The Catcher හා the Rye  වැනි කෘතින් ගේ සිට ශිල්පාය ප්ළාත්ගේ  The Bell Jor වැනි කෘතින් දක්වා වු නිර්මාණ, ඇමෙරිකාවේ උමතුව ජාතියේ සාහිත්‍යමය ප්‍රමුඛස්ථානයට ගෙන ඒමට හවුල්විය. වෙනත් රටවලින් ඇමෙරිකාවට පදිංචියට පැමිණි එලදිමිර් නෝබෝකොන් වැනි කතුවරැන් Lolita වැනි කෘතින් මගින් මෙම මාතෘකාව ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, එම කාලය තුලදිම ඉහත දැක්වු තරැණ ප්‍රේමාන්විතයින් ඔවුන්ගේ  Lost පුර්වජයන්ගෙන් සංවිධානාත්මක පියවරක් ඉවතට තැබීය.

නිව්යෝර්ක් නුවර හා කොලොම්බියා සරසවිය ආශ්‍රිතව ගොඩනැගී යම් කාලයකට පසු සැන් ‍ෆ්‍රෙන්සිස්කෝ නුවර නිල වශයෙන් පිහිටවනු ලැබු *බුද්ධිමතුන්ගේ කව* මගින් බිහිවු  Beat Generation හි කවි හා ප්‍රබන්ධ කරලියට පැමිණියහ.  Beat යන පදය 'ජෑස්' සංගීතයේ ප්‍රතිවරැද්ධ සංස්කෘතික රිද්මයටත්, යුද්ධයෙන් පසුවත් පැවති වෙනස්වීම් වලට ඇති අකමැත්ත කෙරෙහි වු කැරලිකාර ස්වභාවයත්, මත්ද්‍රව්‍ය, මත්පැන් දර්ශනවාසය හා සෙන් බෞද්ධාගම ප්‍රමුඛ ආගම් වලින් ලැබුනු නව ආත්මීය අත්දැකීමුත් සහ සියල්ලම හැදින්විමට සාමුහිකව භාවිත කරන ලදී. ඇලන් ජින්ස්බර්ග් විසින් ඔහුගේ  Howl නම් කවිය මගින් මෙම යාන්ත්‍රණයට අවශ්‍ය තාලය සපයන ලදි. මාගේ පරම්පරාවේ සුවිශේෂම බුද්ධිමතුන් උමතුව මගින් විනාශ වනු මම දුටිමි... ලෙස ආරම්භ වු මෙම කවිය වෝල්ට් විට්මෑන්ගේ කෘතින්ට සමානකමක් දැක්විය. මේ කාලය තුලදීම ඇලන් ජින්ස්බර්ගේ මිත්‍රයෙකු වු ජැක් කොරොවුවැක් (1922-1969) ගේ ජනප්‍රියම නවකථාව වන The Road  මගින් Beats  ලෙස හැදින්වුවන්ගේ විනෝදකාමී,  බාහිර බලපෑම් රහිත, ස්ථර පදිංචියක් පවා නැති ජීවින විග්‍රහ කරන ලදි. දෙවන ලෝක යුද්ධයට පසු සමය යුද්ධ නවකථා සම්බන්ධව නම් ඇමෙරිකාව තුල විශාල සංගීත්‍යමය පිබිදිමක් ඇති වු සමයක් විය. නෝමන් මේලර් ගේ The Naked and the dead (1948)  ‍ෙජා්සප් හෙලර්ගගේ  Catch -22 (1961) සහ කර්ථ වොන්නෙගට් ජුනියර්ගේ   Slaughter House- Five (1969) වැනි කෘතින් මේ කාලය තුලදී ඉතාමත් ජනප්‍රිය වු කෘතින් අතුරින් කිහිපයකි. බාබරා ගාර්කන් විසින් රචිත  Mac Bird කෘතිය යුද්ධයෙන් නිරර්ථක භාවය විදහාපාන තවත් කෘතියක් විය.

සංසන්දනාත්මකව බැලු කල, ජෝන් අප්බයික් ඇමෙරිකානු ජීවිතයේ ගැමි ජීවිතය අලංකාරව විස්තර කිරිමක් ලෙස සැලකිය හැකි කෘතින් නිහඩ එහෙත් පෙරලිකාර රචනා ශෛලියකින් ඉදිරිපත් කලේය. ඇමෙරිකානු මධ්‍යම පන්තියෙහි කුඩා තොරතුරැ පවා චරිතයට නැගීම නිසා 1960 දි රචිත Robbit Run   නමැති කෘතිය නවමු අත්දැකිවමක් විය. මෙම නවකථාව වර්ථමාන කාලය එහි කථා විස්තරයට යොදාගත් පළමු නවකතා කිහිපය අතරින් එකක් ලෙස ද සැලකේ.

ෆ්ලැන්නරි ඕ'කොනර් (උපත මාර්තු 25, 1925 ජෝර්ජියාව විපත අගෝස්තු 3 1964 ජෝර්ජියාව) විසින්ද මාර්ක් ට්වේන් වැනි ඇමෙරිකානු සංහිත්‍රයේ ප්‍රමුඛ කතුවරැන්ට ඉතා සමීප මාතෘකාවක් වු දකුණු පලාත සහ මාතෘකාව පිරික්සීමට ළක්කොට සංවර්ධනය කරන ලදි. (Wise Blood 1952, The Violeut Bear it Away 1960, Everything that Rises Must Converge - ඇගේ ප්‍රසිද්ධම කෙටිකථාව හා අතිශය වැදගත් එකතු
පද්ධති නිර්මණකරනය හා විශ්ලේණය

තොරතුරු තාක්ෂණ පරිසරය පිලිබඳව මුලික හැදින්විම.

1.තොරතුරු තාක්ෂණ යනු කුමක්ද?
2.තොරතුරු පද්ධතීන් හා ක්‍රියවලියේ ආකාරයන්.
3.පද්ධති සන්වර්ධනය කිරිමේ ජීවන චක්‍රය.
4.සංවර්ධන ක්‍රියවලියේ ප්‍රධාන අංගයන්
----
.
අවකාශ විශ්ලේෂණය

සංඛ්‍යාන විද්‍යාවට අනුව අවකාශය විශ්ලේෂණය හෝ අවකාශ සංඛ්‍යානය යනු යම් වස්තුවක් ස්ථුල විද්‍යානුකූල ජ්‍යාමිතිකව හෝ භූ විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ අනුව අධ්‍යයනයයි. මෙහි විවිධ ක්‍රම අඩංගු වන අතර එයින් බොහෝමයක්ම තවමත් සංවර්ධනය වෙමින් පවතියි. විවිධ වි‍ශ්ලේෂණ ක්‍රම භාවිතයෙන් මෙය විශ්වයේ පවතින විවිධ චක්‍රාවාට වල පිහිටීම අධ්‍යයනය කරන තාරකා විද්‍යාව වැනි පුළුල් විෂයක්ද, චිප සකස් කිරීමේදී ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ස්ථාන හා ගමන් පථය සොයාගැනීමට භාවිතා වන සංකීර්ණ ඇල්ගොරිතම වැනි විවිධ අධ්‍යයන අංශ වල භාවිතාවේ. වඩාත් පටුව සැලකුවහොත් මෙය සාපේක්ෂ ව්‍යුහ විශේෂයෙන්ම භූ විද්‍යාත්මක දත්ත විශ්ලේෂණය සඳහා භාවිතාවේ. මෙම වාක්‍ය කණ්ඩ පරීක්ෂණයක එක් කොටසක භාවිතාවන යම් ක්‍රමවේදයක් හැඳින්වීමට යොදාගනී. 
භූ සංඛ්‍යානය මේ සඳහා නිදසුනකි.

විසිවන සියවසේ අගභාගය තෙක්ම අවකාශීය විශ්ලේෂණයේ ක්‍රමවේදයන් විධිමත් ලෙස නොපැවතුනි. අවකාශීය විශ්ලේෂණයේ ඉතිහාසය ඇතිවන්නේ සිතියම් ඇඳීම, සමීක්ෂණය වැනි අංශවලින් සුසැදි  භූගෝල විද්‍යාවේ ආරම්භයත් සමඟය. නුතන අවකාශීය විශ්ලේෂණය විශාල දත්ත ප්‍රමාණයන් හා භූ විද්‍යාත්මක තොරතුරු පද්ධති, මෘදුකාංග, පරිගණක ආකෘති සැකසීමේ ප්‍රබලතාව වැනි කරුණු මත රඳා පවතී. අවකාශ විශ්ලේෂණය සඳහා  භූගෝල විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව, ව්‍යංගන අධ්‍යයනය, සංඛ්‍යානය, භූගෝල තොරතුරු විද්‍යාව, දුර සංවේදනය, පරිගණක විශ්ලේෂණ වැනි ක්‍රම හඳුන්වා  දී ඇත.

පැහැදිලි නිර්වචනය කරන ලද හෝ සම්පුර්ණව නොවිසඳුනු සංකිර්ණ ගැටළු රාශියක්ම අවකාශ විශ්‍ලේෂණයේදී මතුවේ. මේවා තවමත් පර්යේෂණ සඳහා මුලාශ්‍රව පවතී. මෙම ගැටළු වලින් මුලික ගැටළු වන්නේ අධ්‍යයනයට බඳුන්වන වස්තුවේ අවකාශීය පිහිටීම අර්ථ දැක්වීමයි. නිදසුනක් ලෙස මනුෂ්‍යයෙකුගේ සෞඛ්‍ය අධ්‍යයනය මඟින් එම පුද්ගලයා ජීවත් වන ස්ථානය මත පදනම්ව හෝ රැකියා ස්ථානය පදනම්ව, හෝ සතිය පුරා කෙරෙන ගමනාගමනය රේඛාවක් ලෙස පදනම් කරගෙන අවකාශීය ස්ථානය නිර්වචනය කළ හැක. මෙම තෝරාගැනීම් එකිනෙක මඟින් විශ්ලේෂණය භාවිතා කළ හැකි ක්‍රමවේදය හා එයින් ලබාගන්නා ප්‍රතිඵල කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කරයි. අවකාශ විශ්ලේෂණයේදී මුහුණදෙන ගැටළු වන්නේ ගණිතමය දැනුමේ සීමා, පවතින සංඛ්‍යාන ක්‍රම, යොදාගන්නා කල්පිත හා පරිගණක මත පදනම් වු ගණනය කිරීම් වල ගැටළුය.

අවකාශය විශ්ලේෂණයේ භාවිතා වන ක්‍රමවේදය වර්ගීකරණයන් කිරීම අපහසුය. එයට හේතු වන්නේ විශාල පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍ර පැවතීම, යොදා ගත හැකි මුලික ආරම්භයන්ගේ ඇති විවිධත්වය හා දත්ත වලට ලබාගත හැකි විවිධ ආකාරයි.

## සටහන්
ස්ලෝවේනියාව

**ස්ලොවේනියාව**, **ස්ලොවේනියා ජන රජය** යන නිල නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබයි. මධ්‍යම යුරෝපයට  අයත් රටක් වන මෙය, ඇල්ප්ස් කඳුවැටිය දක්වා පැතිරෙමින් මධ්‍යධරණී මුහුදු තීරයේ පිහිටියකි. බටහිර‍ට ඉතාලිය, නිරිත දිගට, ආද්‍රියාතික මුහුද, දකුණට හා නැගෙනහිරට ක්‍රොඒශියාව සහ ඊසාන දිගට හංගේරියාවත්, උතුරින් ඔස්‍ට්‍රියාව මෙරට දේශසීමාවන් වෙයි. අග නගරය මෙන්ම එරට විශාලතම නගරය ද වනුයේ *ලුබිලියානා* (Ljubljana)ය.  වර්ග කිලෝමීටර් 20273 ක් පුරා පැතිර තිබෙන ස්ලොවේනියාවේ ජනගහනය මිලියන 2.06 කි. ස්ලොවේනියාවේ සමස්ථ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 40% ක් පමණ උස් බිම් වලින් සමන්විතය. මේ උස්බිම් බොහෝමයක් සෑදී ඇත්තේ විශාල කඳු හා සානු වලිනි. මෙම උස්බිම්, රටේ අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශයන්හි පිහිටා තිබේ. ස්ලෝවේනියාවේ උසම ස්ථානය මීටර් 2864 (අඩි 9396) ක් උස් වූ ට්‍රිග්ලාව් (Triglav) කඳුවැටිය වන අතර, පහත්ම ස්ථානය වනුයේ මුහුදු මට්ටමේ පිහිටි ආද්‍රියාතික මුහුදයි.  ජනගහනයෙන් බහුතර ජනතාවක් කථාකරන්නේ, රටෙහි රාජ්‍ය භාෂාවද වන ස්ලෝවේන් භාෂාවයි. අව‍ශේෂ රාජ්‍ය භාෂාවන් වනුයේ හංගේරියානු සහ ඉතාලි භාෂාවන්ය.

යුරෝපා සංගමය යුරොසෝන් (Eurozone) හා ෂෙනගන් ප්‍රදේශ (Schengen area), යුරෝපා ආරක්ෂක හා සහයෝගිතා සංවිධානය (Organization for security and Co-op in Europe), යුරෝපා මණ්ඩලය, (Council of Europe),  නේටෝ සංවිධානය, යුනෙස්කෝ සංවිධානය, ලෝක වෙළඳ සංවිධානය, සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය යන සංවිධානවල සාමාජිකත්වය ස්ලෝවේනියා‍වට හිමිවී තිබේ. ඒක පුද්ගල ආදායම සලකා බැලීමේ දී වාර්තා වන්නේ ඉහළම දෛනික ආදායමක් ලබන රටක් ලෙසිනි.ඒ අනුව ධනවත් ම ස්ලෝවේනියානු රට ස්ලෝවේනියාවයි. එය EU 27 රටවල් අතර වන සාමාන්‍ය අගයෙන් සියයට 88.3% ක ප්‍රමාණයකි.
නීතිය - ගිවිසුම් කොන්දේසි

නීතිය - ගිවිසුම් කොන්දේසි
ගිවිසුම් කොන්දේසි යනු ගිවිසුමේ කොටසක් වන ඕනෑම ප්‍රතිපාදනයන් වේ. කොන්දේසි වලින් ගිවිසුම් බන්ධන ඇති කරන අතර ඒවා බිදීම නඩු පැවරීමකට හේතුවක් වේ. සෑම කොන්දේසියක්ම ප්‍රකාශිතව දන්වා නැති අතර සමහර කොන්දේසි  ලඝු වන අතර ඒවා ගිවිසුමේ අරමුණු හා පරිබාහිර ඒවා ලෙස සලකනු ලැබේ.

Boilen  plate

Tina L stak's ගේ  Negotiating and drafting courted හි විස්තර කෙරෙන අන්දමට  boiler plate ප්‍රතිපාදන යනු නීතීඥවරැන් විසින් කොකවන් තෛලය ලෙස භාවිතා කරන ප්‍රතිපාදනයන් ය. නමුත් සමහර නීතිඥයින් මෙම යෙදුම පටු ආකාරයකට භාවිතා කරනු ලබන  අතර සමහර ප්‍රතිපාදන ගිවිසුමේ අවසානයට දක්වා ඇත.

නියම වශයෙන් මෙම ප්‍රතිපාදන පාර්ශවකරැවන් අතර සබදතාව හා ගිවිසුම හසුරැවන්නේ කෙසේ ද යන්න විස්තර කරනු ලබයි. මේවා ද්විතියනව වැදගත් වන ප්‍රතිපාදන ලෙස සලකනු ලැබුත් මේවායේ නෛතික ප්‍රතිවිපාක ඉතා වැදගත්  වේ. පොදු ප්‍රතිපාදන වලට නීති හසුරවන ප්‍රතිපාදන, පැවරැම් හා අභියෝජන ප්‍රතිපාදන ජුරි නඩු අත්හැරීමේ ප්‍රතිපාදන, දැන්විම් ප්‍රතිපාදන අනුපාතික බලපෑම් ප්‍රතිපාදන ද ඇතුලත් වේ. 

කොන්දේසි වර්ග කිරීම
කොන්දේසි හෝ ප්‍රතිඥාව 
කොන්දේසි ගිවිසුමේ මුලය හා සම්බන්ධවන අතර ඒවා බිදීමෙන්  ගිවිසුම අලංගු වේ. අනෙක් පාර්ශවයට ගිවිසුමේ බැදීම් වලින් ඉවත් වීමට ඉඩකඩ සලසාදේ. ප්‍රතිඥාව එතරම් වැදගත් නොවන අතර ඒවා බිදීමෙන් ගිවිසුම අවලංගු  නොවේ කෙසේ  නමුත් කොන්දේසි ‍හෝ  ප්‍රතිඥාවන් බිදීම හේතුවෙන්  නිවැරදි පාර්ශවයට වන්දි ලබාගැනීමට අවස්ථාව සැලසේ.

කොන්දේසි ගිවිසුමක මුලය හා සම්බන්ධ වන්නේ ද නැද්ද යන්න විෂයානු බද්ධ කරැණකි.

උදා:නිලියන් නාට්‍යමය නිෂ්පාදනයක පළමු දින රාත්‍රියේ දී රගපෑමට එකගවීම කො‍න්දේසියක් වන අතර ගායකයකු විසින් සංගීත සන්දර්ශනයක පෙරපුහුණුවීම් සදහා පළමු දින 3 තුල සහභාගී වීමට එකග වීම ප්‍රතිඥාවකි. යෙදුමන් හෝ එම යෙදුමේ ස්වාභාවය අනුව එය කො‍න්දේසියක් ‍හෝ  ප්‍රතිඥාවක් වන්නේද යන්න නීතිය මගින් ප්‍රකාශ වේ. උදා: භාණ්ඩ  විකිණිමේ පනතේ 15 A වගන්තියේ නාමය, විස්තරය තත්ත්වය හා සාම්පල (පනතේ සදහන් පරිදි) කොන්දේසි ගණයට වැටේ.

අනාමික‍ කොන්දේසි
Hong kong Vs Kawasaki  නඩුවේ දී විනිසුරැ Diplock සාමි වරයා විසින් අනාමික කොන්දේසි සංකල්පය ඉදිරිපත් කරන ලදි. ඒවා බිදිම ගිවිසුමේ මුගික පරමාර්ථය ඉෂ්ට ‍නොවිම හා සම්බන්ධද නැත් ද යන වග බිදීම් ස්වාභාවය මත රදා පවති. මෙම කොන්දේසි බිදිමද අන් කොන්දේසිමෙන් වන්දි ලබාගැනීමට අවස්ථාවක් සලසා දේ. එමගින් ගිවිසුම අවලංගු  වන්නේ ද නැත්ද  යන කාරණය තීරණය වන්නේ ගිවිසුම මගින් නිවැරදි පාර්ශවයට සලසා ඇති නෛතික වාසි ලැබේ ද නොලැබේ ද යන්න මතය. විනිසුරැ  Magaw සාමි වරයා විසින් 1970 දී නෛතික ස්ථාවරත්වය මුල්කරගෙන  කොන්දේසි හා ප්‍රතිඥා වර්

Reasdon Smith time Ltd. Vs Hansen - Janges

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
නීතිය - ගිවිසුම් ප්‍රතිෂ්ටාව පරිබාධකය

නීතිය - ගිවිසුම් ප්‍රතිෂ්ටාව පරිබාධකය.
ප්‍රතිෂ්ටාව යනු පොදු නීතිය යටතේ ගිවිසුමක අන්තර්ගත වන විවාදයට බඳුන් වූ කාරණයකි. (මුල්‍යමය) සිවිල් නීතිය එය වැදගත් නොවේ. මෙහි මුලික අදහස නම් ගිවිසුමට අදාල පාර්ශවයන් කේවල් කිරීම සඳහා වටිනාකමක් ඇති යමක් ඉදිරිපත් කළ යුතු වීමයි. එම තත්ත්වය එක් පාර්ශවයකට වාසිදායක වීමහෝ හානිදායක විය හැක ප්‍රතිෂ්ටාව රීතින් 3 මඟින් පාලනය වේ.

1.	ප්‍රතිෂ්ටාව සරිලන ප්‍රමාණයට විය යුතු අතර ප්‍රමාණවත්ම නොවිය යුතුයි. උදා: පැන්සයකට කාරයක් මිලදී ගැනිම සඳහා නෛතිකව  බැඳීසිටින ගිවිසුමක් ඇතිකර ගත හැක. මෙහිදී ප්‍රතිෂ්ටාව ප්‍රමාණවත් නොවීම අත්‍යාවශ්‍ය කාරණයක් නොවීම, එක් පාර්ශවයක ප්‍රතිෂ්ටාව අනෙක් පාර්ශවයේ ප්‍රතිෂ්ටාව  වඩා විශාල වශයෙන් වැඩි වීම එම  ගිවිසුම අවලංගු වීමට හේතුවක් වීමට ඉඩඇත. එවැනි ගිවිසුම් වංචාව, බලකිරිම හා අසමාන කේවල් කිරීමේ බලය හෝ මහජන ප්‍රතිපත්ති වලට බටහැනි වීම වැනි හේතූන් නිසා අවලංගු කල හැක. තවත් අවස්ථාවක දී සමපාර්ශ්වීය ගිවිසුම් පැවතිය හැකි අතර එහි දී එක් ගිවිසුමක් තවත් ගිවිසුමක් සඳහා ප්‍රතිෂ්ටාවක් වේ. කෙසේ වෙතත් ප්‍රතිෂ්ටාව අර්ථ විරහිත දෙයක් බවට පවතින විව්චන ඉතාමත් අල්පය.

2.	ප්‍රතිෂ්ටාව අතීත දෙයක් නොවිය යුතුය. Eastwoos Vs Kengon නඩුවේ දී තරැණියකගේ භාරකරැ විසින් ඇගේ අධ්‍යාපනය හා අනාගත දියුණුවටත් විවාහය සඳහාත් ණයක් ලබාගත් අතර විවාහයට පසුව ඇගේ ස්වාමිපුරැෂයා එම ණය ගෙවා දැමීමට එකඟ විය. අධිකරණ තීන්දුව වුයේ භාරකරැට එම පොරොන්දුව බලාත්මක කළ නොහැකි බවත් ඇගේ අධ්‍යාපනයට ණය ලබා ගැනීම අතීත ප්‍රතිෂ්ටාවක් බවත් එය ඇගේ සැමියා ගෙවීමට පොරොන්දු වීමට පෙර සම්පූර්ණ වූ බවත් ය.

3.	ප්‍රතිෂ්ටාව පොරොන්දුව ලැබූ තැනැත්තාගෙන් විය යුතුය. A පුද්ගලයා විසින් C පුද්ගයාට B පුද්ගයා කළ සේවයට ගෙවිමට පොරොන්දු වීම එවැනි පොරොන්දු ලාභීන් කිහිපයන් සිටින වටයක දී ප්‍රතිෂ්ටාව ඉන් එක් අයෙකුගෙන් පමණක් විය යුතුය.

සිවිල් නීති සම්ප්‍රදායේ දී නම් පොරොන්දු හුවමාරැ කර ගැනීම  හෝ ඒකමතිකව සිටිම වටිනා දේවල් හුවමාරැ කරගැනීම වඩා නිවැරදි ක්‍රමයක් බව පිළිගැනේ. 

ඔබ ම‍ට පොතක් පොරොන්දු වුවහොත් මම ඔබට කිසිවක් ආපසු නොදී එම ත්‍යාගය පිළිගන්නේ නම් මට ඒ පොත සඳහා නීතිමය අයිතිවාසිකමක් ඇති අතර ඔබ මට පොත ත්‍යාගයක් වශයෙන් දුන්නාය යන සිතුවිල්ලද වෙනස් කල නොහැක.
පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී කුප්බා සංකල්පය (Culpa) නමනි පරිබාධකය ප්‍රභේදයක් පූර්ව ගිවිසුම් ගණුදෙනු වලදී භාවිතයට ගැනීම ඉහළ යමින් පවතී. පරිබාධකය සාධාරණත්වය මත පදනම් වූ මතවාදයක් වන අතර එහි දී එක්පාර්ශවයක් අනෙක් පාර්ශවයට සහතික වන අතර එම පාර්ශවය  එම සහතික වීම මත රඳාපැවතීමෙන් හානිදායක අවස්ථාවන් වලදී නෛතික බැඳීම ඇති කරයි. විශ්ලේෂණයන් ගණනාවක් පරිබාධකය ඒ වෙනුවට භාවිත කළ හැකි බවට ද යෝජනා කරයි. කෙසේ වෙතත් අධිකරණ තීන්දුවලට වඩා මෙම සංකල්පය ඉවත් කිරිමේ හැකියාව  ඇත්තේ ව්‍යවස්ථාදායකයට ය.

ප්‍රවර්ගය:ගිවිසුම් නීතිය
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රතිෂ්ඨාව
නීතිය - සයිබර් නීතිය

සන්නිවේදන තාක්ෂණය (විශේෂයෙන්ම සයිබර් අවකාශය) සම්බන්ධ නෛතික ගැටලු විශ්ලේෂණාත්මක විමර්ශනයට භාජනය කරනු ලබන නීතිය සයිබර් නීතිය (cyber – law) යනුවෙන් සරලව හදුන්වා දිය හැක. දේපල සහ භාර නීති මෙන් වෙනමම වූ නීති කේෂේත්‍රයක් ලෙස හඳුනාගැනීමට (සයිබර් නීතිය) අපහසුය. මන්ද යත් සයිබර් නීතිය (cyber – law) විවිධ නෛතික කේෂේත්‍රයන් සමඟ සම්මිශ්‍රණය වී ඇති බැවිනි. උදාහරණ ලෙස බුද්ධිමය දේපල, පෞද්ගලිකත්වය, භාෂා නිදහස හරහා වැටී ඇති නීති පද්ධතියකි. සයිබර් නීතියේ මූලික හරය සංක්ෂිප්තව මෙසේ ලුහුඬින් සඳහන් කල හැකිය. සයිබර් නීතිය වනාහි අන්තර්ජාලය තුළ මිනිසාගේ ක්‍රියාකාරීත්වය පාලනය කිරීම සඳහා පමුනුවාගන්නා ලද නීති සමුදායකි.

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:තාක්ෂණය
ප්‍රවර්ගය:තොරතුරු තාක්ෂණය
නීතිය - ගිවිසුම් කර සිද්ධාන්තය

නීතිය - ගිවිසුම් කර සිද්ධාන්තය 
ගිවිසුම්කර සිද්ධාන්තය ගිවිසුම් නීතියේ ප්‍රධානතම නිතිමය සිද්ධාන්තය වන අතර එමඟින් ගිවිසුම් නීතියේ නියමයන් හා සංකල්පිත සැකයක් පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.මෙහිදී නැගෙන වැදගත්ම ප්‍රශ්නය වන්නේ ගිවිසුම බලාත්මක කළ යුත්තේ ඇයි ද යන්නයි. මෙම ප්‍රශ්නයට  වඩාත් පිලිගත හැකි පිළිතුරැ ලෙස දිය හැක්කේ, ඉන් ලැබෙන ආර්ථික වාසි හා පොරොන්දු බලාත්මක කිරිම සැලකිය හැක.
මෙම සෛද්ධාන්තික විවාදයේ තවත් පැතිකඩක් වන්නේ ගිවිසුමක් බැඳීම්  නීතිය හා පවතින පුලුල් සබඳතාවයි. බැඳීමක් සාම්ප්‍රදායිකව ගිවිසුම් දෙකකට බෙදා වෙන්කර ඇති අතර එකක් ස්වේච්ඡාවෙන් ම වගකිම බාරගන්නා අතර එය එක් පුද්ගලයෙකු‍ට  හෝ කීප දෙනකුට සීමා වේ. සිවිල් වැරදි බැඳීම් (fort) නීතිය මඟින් පනවනු ලැබු අයිතිවාසිකම් වැරදිසහගත ලෙස කඩකිරීම් වලින් ආරක්ෂා කිරීම පදනම් කර ගනිමින් වන අතර එහිදී බහුතරයකට වගකිව යුතු වේ.

මෑතකදී ප්‍රතිෂ්ටාපන බැඳීම් ලෙස තුන්වන ආකාරයක බැඳීම් ආකාරයක් හඳුනා ගන්නා ලැබූ අතර එය අසාධාරණ ධනාරෝපනය මත පදනම් වේ. (වග උත්තරකරැ පැමිණිලි කරැගේ වියදමින්) සාමාන්‍යයෙන් ගිවිසුමක වගකීම වන්නේ ගිවිසුම මඟින්  බලාපොරොත්තු  වන කාර්යයන් හොඳින් ඉෂ්ට කිරීමට නොහැකිවීම ය. නමුත් සිවිල් වැරදිවල ක්‍රියාව  (පැහැර හැරිම නොව) මඟින් තත්ත්වය නරක අතට හැරීම සහ අසාධාරණ ලෙස පැමැණිලිකරැගේ මුල්‍යමය ලාභය ගැනීම හෝ ලබා නොදී සිටිම වන අතර ඒ සඳහා වගකීම වන්නේ ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනයයි.

එක්ත් ජනපද නීතියට අනුව ගිවිසුමක් යනු පාර්ශවයන්ගේ එකඟත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇතිවූ පූර්ණ නීතිමය බැඳීමයි. නමුත් පොරොන්දුවක් ඉටු කිරීම තුලින්  නෛතික යුතු කමක් ඇති කිරීම සඳහා අනිවාර්යයෙන්ම කල යුත්තේ කුමන ආකාරයේ ක්‍රියාවන් දැයි දක්වා නොමහැත. අයිතිවාසිකම් පැවත්ම, වරප්‍රසාද හා පොරොන්දුවකින් පැවරැ බලය නීතිය විසින් හඳුනා ගන්නා අවස්ථා පොදු නීතියේ විස්තර කර ඇත.

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
විද්‍යාර්ථ විද්‍යාලය

විද්‍යාර්ථ විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ  ප්‍රමුඛ පාසල කි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පිහිටි දිස්ත්‍රික්කයක් වන මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
භූ චලනය - භූචලන හා එහි ප්‍රතිඵල

*1755	 - 	ලිස්බන් නගරයේ වු භූචලනයයි. 
*	1906 	- 	සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නුවර භූ චලනය
*1964	 -	 ඇන්කෝරා ඇලෙක්සිකාහි භූ චලනය
*	1985 	- 	මැක්සිකෝ සිටි හි භූ චලනය සහ එහි සිදුවු ව්‍යසනය
*	1988	-	 ආමේනියාහි භූ චලනය
*	1989 	- 	ලෝමා ප්‍රියෝටා හි භූ චලනය
*	1994	-	නිරිත දිග වැටියෙහි සිදුවු භූ චලනය
*	1995	-	කෝබේ හි භූ චලනය
*	2004	-	වෙළසුඉ හි භූ චලනය
      
 
## **භූ චලන හා ඉරිතැලිම්** 
භූමියේ ඇති වන චලනයන් හා ඉරිතැලීම්, භූමිකම්පාවක ප්‍රධාන ලක්ෂණ වේ. එයින් විය හැකි බලපෑම භූමිකම්පාවේ ප්‍රබලතාව, භූ සංඥාව ආරම්භ වු ස්ථානය සිට ඇති දුර, පසේ ස්වභාවය යන කරුණු  මත පදනම් වේ. පොළවේ ඇති වන චලනයන් මැනීමට උපකරණ භාවිතා කරයි. එය ඇතිවන වේගය අනුව තීරණය වේ. භූ චලනයක ඇති වේගය අඩු වුවත් ඉන් සිදුවන ව්‍යවසන තත්ත්වය මත භූ කම්පනයේ ප්‍රබලත්ව තීරණය කෙරේ. තවද පොළොව ගර්භය තුළ සිට එන කම්පන රැලි , තද පසේ සිට බුරුල් පස දක්වා ගමන් කිරීමද සිදුවේ.

පොළොවේ ඉරි තැලීම් සිදු වන්නේ භූ චලනය සිදු වු ස්ථානයේ සිට කුඩා දුර ප්‍රමාණයකය. මෙය ඉංජිනේරු කර්මාන්තවලට බලපෑම් ඇති කරයි. වේලි(Dams), පාලම් හා න්‍යෂ්ටික බලාගාර තැනීමේදි, භූ චලන කලාප වලින් තොර ප්‍රදේශ තෝරා ගැනීම වැදගත් වේ.

## **නායයෑම් සහ හිම කඳු කඩා වැටීම** 
නායයෑම් සහ හිම කඳු කඩා වැටීම් නිසා කඳුකර ප්‍රදේශ වලට බලපෑමක් ඇති වේ.

## **ගිනි** 
භූ චලනයක් සමඟම ගිනි හට ගැනීම සිදුවේ. මෙය ගෑස් මාර්ග හා විදුලි රැහැන් කැඩීම නිසා සිදු වේ. ඒ අවස්ථාවේදී ජලය සොයා ගැනීමද අපහසු නිසා මෙය නැවැත්වීමට අපහසු වේ.

## **පස් දියවී යාම** 
මෙය සිදුවන්නේ, භූ චලනයන් සමඟ ජලය මිශ්‍රිත ද්‍රව්‍යවල (වැලි ගඩොල්) ශක්තිය තාවකාලිකව අඩු වී දියවීයාමට භාජනය වේ. එවිට විශාල ගොඩනැගිලි, පාලම් වැනි දේ ගිලා බැසීම හෝ කඩා වැටීම සිදු වේ.
     

## **සුනාමි** 
සාගර පත්ලේ සිදුවන භූචලන නිසා විශාල උදම් රළ භූමියට පැමිණීම සුනාමි (Tsunami) වේ. උදා. 2004/12/26 සිදු වු සුනාමිය.

## **මානව බලපෑම්** 
භූ චලන නිසා වසංගත රෝග පැතිරීම, මුලික අවශ්‍යතා හිඟවීම, ජීවිත හානි, දේපල හානි, මහාමාර්ග හානි, ගොඩනැගිලි කඩා වැටීම සිදු වේ. 

## සටහන
සමකය

(blue)]]

**සමකය** () යනු ලෝකය වටා ඇති මනඃකල්පිත රේඛාවකි. එය උතතරාද්‍ර ගෝලයත්, දක්ෂිණනාර්ථගෝලයත්, සමලෙස වෙන්කරමින් උතුරැ අර්ධ ගෝලයන් දකුණ අර්ධගෝලයන් වෙන් කරයි. අනෙකුත් ග්‍රහලෝක හා ආකාශ වස්තූන් හි සමකයන් "සමාකාරය" ලෙස හැදින්වේ.

ප්‍රවර්ගය:ඝර්ම කලාපය
පෘථිවියේ අන්ත

]]

## අක්ෂාංශය (Latitude) සහ දේශාංශය (Longitude) 
* උත්තර අර්ධ ගෝලයේ 00 ස්ථානය - ආක්ටික් සාගරය 
* උත්තර අර්ධ ගෝලයේ භූමිය මත ඇති අඩුම දේශාංශ පිහිටීම - කැෆේක්ලුබන් දුපත (83040' N, 2905' W) 
* දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයේ 00 ස්ථානය හා භූමියේ ඇති අඩුම දේශාංශ පිහිටිම - ඇන්ටාටික් මහද්වීපය 
* බටහිර හා නැගෙනහිර අර්ධ ගෝලයේ උච්චතම ස්ථානය - 1800 ග්‍රිනීච් රේඛාව 
* බටහිර හා නැගෙනහිර අර්ධ ගෝලයේ භූමියෙන් උච්චතම ස්ථානය - ජාත්‍යන්තර දින රේඛාව.

## උන්තතාංශය (Altitude) 
 (Dead Sea)]]

* උන්නතාංශයේ ඉහලම ස්ථානය - එවරස්ට් කන්ද (8,848 m, 29,029 අඩි) 
* උත්නතාංශයෙන් පහළම තැන - මරියානා ආගාධය (10,911 m )
* උන්තාංශයෙන් පහළම තැන (වියලි කලාපීය) - මළ මුහුද (418 m) 
* පහත්ම ස්ථානය (ජලය රහිත) - මෙන්ටලි ආගාධය (2,555 m) 
* පෘථිවි අභ්‍යන්තරටේ සිට ඉවතට ඇති දුරම ස්ථානය - එම්බරාසෝ 6384 km මෙයට හේතුව වන්නේ පෘථිවියේ නියමාකාර ගෝලයක් නොවීමයි.
* පෘථිවි අභ්‍යන්තර සිට ඉවතට ඇති ආසන්නතම ස්ථානය - ආක්ටික් සාගරයේ පතලය (6353 km)
ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව

ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව යනු පෘථිවිය මත ආර්ථික කටයුතු සඳහා වෙන්කර ඇති ප්‍රදේශවල පිහිටීම හා ව්‍යාප්තියයි. සමීක්ෂණ ක්‍රමවේදය මගින් මෙය ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර ඇත. නව්‍ය සම්භාවය යුගයේ (Neoclassical) විසු ඇල්ෆ්‍රඩ් වෙබර් (Alfred weber) ද මේ පිළිබඳව සඳහන් කර ඇත. 1970 සිට මෙම නව්‍ය සම්භාව්‍ය යුගයේ අදහස් වෙනස් වී මාක්ස්වාදි ආර්ථිකයක් ඇතිවීමත්, සීඝ්‍ර ආර්ථික දියුණුවත් නිසා ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව ඇති විය. මෙයට සමාජීය, ආර්ථික, සහ වර්ග බිම් යොදා ගැනීමද අදාළ විය.

ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යා විෂයේ ප්‍රධාන තැනක් ගනී. පෝල් ක්රැග්මන්, ජෙෆරිසම යන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් මේ පිළිබඳව සදහන් කර ඇත. ක්රැග්මන් මෙ විෂය "නව ආර්ථික භූගෝල විද්‍යාව" නමින් හදුන්වන්නේ මෙහි අන්තර්ගතයෙන් ජාත්‍යන්තර වෙළෙදාම සහ වෙළෙදාම කෙරෙන ආකාරය (සමාජීය වශයෙන්) පැහැදිලි වන නිසාය. තවද මෙම විෂය මගින් කර්මාන්තපුර පිහිටා ඇති ස්ථාන, ආර්ථික සම්බන්ධතා, ප්‍රවාහනය,ජාත්‍යන්තර වෙළෙදාම නිෂ්චල දේපල (Real estate), නව ගොඩනැගිලි, ආචාර ධර්ම (Ethics), පවුල් සම්බන්ධතා, නාගරීකරණ ආර්ථික වර්ධනය සහ පරිසර සහ ආර්ථිකය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය යන කරුණු විශ්ලේෂණය වේ.

## ඉතිහාසය 
ආර්ථික භූ විද්‍යාවේ ඉතිහාසයට ආර්ථික විද්‍යාවෙන් බලපෑම් එල්ල වී ඇත. වසර 2000 කට පමණ පෙර ලියන ලද Strabo ගේ Geographika හි ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්වලදී පෘථිවි අවකාශීය වත්කම් අධ්‍යයනය කෙරී ඇත. ක්‍රි.පු. 4 වැනි සියවසට අයත් Qin ප්‍රාන්තයේ චීන සිතියම් 7 ක් මගින් මෙය අභියෝගයට ලක්වී ඇත. භූ විද්‍යාවේ පාරිසරික නියතවාදය ඉදිරිපත් වූ කාලවකවානුවේදී (පසුකාලීනව විවේචනයට ලක්විය) Ellswort හා Huntintou ගේ දේශගුණික නියති වාදයේ බලපෑම්ද ඊට බලපෑම් ඇති කරන්නට සමත් විය.
    
Jnon Hein ricu vontnuenen හා Alfred weser යන න්‍යායවාදීන්ගේ වටිනා දායකත්වයක් ලැබිණ. බලපෑ වෙනත් න්‍යායන් වන්නේ Walter christaller ගේ මධ්‍ය පිහිටීම් වාදය හා විද්‍යාඥයන් එක්කළ හරය හා පරිධිය පිළිබද අදහස්ය. 

Fred K. Schaefer ගේ භූ විද්‍යාත්මක අතිරේඛ වාදය පිළිබඳ ලිපිය ආර්ථික භූ විද්‍යාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් එල්ල කළේය. ඇමෙරිකානු මධ්‍ය වාර්ෂික වාර්තාවේ (ඇමෙරිකානු භූ විද්‍යාඥ සංසදයේ) ප්‍රකාශයට පත් ඔහුගේ “ක්‍රමානුකූල ගවේෂණයක්” හා ප්‍රාදේශීයවාදයේ තත්ත්ව පරීක්ෂාව ඊට හේතු විය. ආර්ථික භූ විද්‍යාඥයින්ගේ බාල පරපුර මෙම විෂය විද්‍යාවක් ලෙස හදුන්වාදීමට අපේක්ෂා කළ අතර ඔවුන්ට මෙය විප්ලවීය වෙනසක් විය. එබැවින් මෙය ප්‍රමාණාත්මක ක්‍රම සමීක්ෂණවලදී භාවිතා වන්නට විය. මෙකල ප්‍රසිද්ධ භූ විද්‍යාඥයින් වන්නේ

විලියම් ගැරිසන්, බ්‍රයන් බෙරි, වැලිඩෝ ටොබ්ලරි, පීටර් හැගම්, විලියම් බෙන්ග් ආදීන්ය.

නූතන භූ විද්‍යාඥයින් ප්‍රාදේශීය වාදය හා අවකාශීය විශ්ලේෂණය (භූ තොරතුරු පද්ධතිවල ආධාරයෙන්) වෙළෙදපොළ සමීක්ෂණය, ප්‍රවාහන භූ විද්‍යාව, භූමි හෝ වතු මිල ශක්‍යතාවය, ප්‍රාදේශීය හා ගෝලීය සංවර්ධනය සැලසුම් කිරීම, අන්තර් ජාල භූ විද්‍යාව, emanopractituton භූ විද්‍යාව, erastomarkenotation භූ විද්‍යාව ආදී ක්ෂේත්‍රවලට නැඹුරු තාවයක් දක්වයි.
භූගෝලීය කලාප

භූගෝලීය කලාප යනු ලෝක ගෝලය මත ඇති අක්ෂාංක කලාප 5 කි. මෙහි වෙනස්කම් සදහා කාලගුණයද, හිරුගේ බලපෑමද හේතුවේ.

*උතුරු ශීත කලාපය - ආක්ටික් වෘත්තය 
*උතුරු සෞම්‍ය කලාපය - ආක්ටික් වෘත්තය හා කර්කටක නිවර්තනය අතර 
*සමකාසන්න කලාපය - කර්කටක හා මකර නිවර්තන අතර 
*දකුණු සෞම්‍ය කලාප - මකර නිවර්තනය හා ඇන්ටාටික් වෘත්තය අතර 
*දකුණු ශීත කලාපය - ඇන්ටාක්ටික් වෘත්තය

සමකාසන්න කලාපය, නිවර්ත කලාපය (Tropic) ලෙසද හදුන්වයි. සුර්යය කිරණ වසර පුරා මේ කාලාපයට පතිත වී ගිම්හාන සුර්යා නිවෘත්තිය (Summer Solstice) උදාවේ. මෙ කලාපය පෘථිවියේ උෂ්ණාධික කලාපය වේ. තෙත් හා වියළි වශයෙන් සෘතු 2 ක් ඇත. මේ කලාපයේ රටවල් වන්නේ අප්‍රිකාව, දකුණු ඉන්දියාව, දකුණු ආසියාව, ඉන්දුනීසියාව, ගිනිදේශය, උතුරු ඔස්ට්‍රේලියාව, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇම‍රිකාවය.

සෞම්‍ය කලාපය තුළ හිරු එළිය කෙලින්ම පතිත නොවුණත් සෞම්‍ය කාලගුණයත් ඇත. සෘතු 4 ක් ඇත. වසන්ත, ගිම්හාන, සරත්, ශීශිර යන ඒවාය. උතුරු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ මහා බ්‍රිතාන්‍ය, යුරෝපය, උතුරු ආසියාව, සහ උතුරු ඇමරිකාවයි. දකුණු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු ඇමරිකාව, දකුණු අප්‍රිකාවයි.

ශීත කලාප තුළ මැදියම් හිරු පැයීම (midnight sun) වසරකට වරක් සිදු වේ. එක් දිනක් තුළදීම හිරු කිරණ ළගා වීම සිදු වේ. මෙම කලාප පෘථිවියේ ඇති සීතලම කලාපය වේ. උතුරු ශීක කලාපයට කැනඩාව, ඇලස්කාව, ග්‍රීන්ලන්තය, උතුරු ස්කැන්ඩිනේවියාව, උතුරු රුසියාව සහ ආක්ටික් වෘත්තය අයත්වේ. දකුණු ශීක කලාපයට ඇන්ටාක්ටිකාව, විලි හා ආජන්ටිනාවේ දකුණු කොටස් අයත් වේ.

     
## සටහන් 
|Geographical_zone
|}
නීතිය - ගිවිසුමක් සැදුම

නීතිය - ගිවිසුමක් සැදුම
පොදු නීතියේ දී ගිවිසුමක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන අවශ්‍යතාවන් 5 ක් තිබිය යුතු වේ. පිරිනැමීම හා පිළිගැනීම colleen & auptaree), ප්‍රතිෂ්මාව නෛතික සබඳතා ඇති කර ගැනීමේ අදහස, සුදුසුකම, හැකියාව හා නියමයන් ය. ප්‍රතිෂ්ටාව සිවිල් නීති ක්‍රමයේ දී නම් අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් නොවන අතර ගිවිසුම සඳහා වංචා වැලැක්වීම සඳහා පවතින නීති හා අනුකුලවීම අනිවාර්්‍ය අංගයක් වේ.
19 වන සියවසේ මහත් ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලූ කර්ලයිල් එදිරිව කර්බෝලික් ස්මොක්‌ බෝල්  නඩුවේ දී ගිවිසුමක් සැදුම පිළිබඳව ඉතාමත් වැදගත් තීන්දුවක් දුනි. වෛද්‍ය වෙළඳ සමාගම Senake ball company විසින් උණ රෝගය සඳහා නව ‍‍‍‍‍‍‍‍ ‍‍‍‍‍‍‍ඖෂධ වර්ගයන් පිළිබඳ වෙළඳ දැන්වීමක් ප්‍රචාරය කරන ලදි. එම ‍ ‍‍ ඖෂධ වර්ගයන් පිළිබඳ වෙළඳ දැන්වීමක් ප්‍රචාරය කරන ලදි. එම ‍‍‍‍‍ ඖෂධය භාවිතයෙන් රෝගය සුව නොවුවහොත් එය මිලදී ගත් අයට පවුම් 100 ක මුදලක් ප්‍රධානය කරන බවට ඉන් කියවිණ. මෙහිදී කාබොලින් සමාගමේ තර්කය වුයේ මෙම දැන්වීම වැදගත් එකක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය යන්නයි. එහි කිසිම නීතිමය බැඳීමක් නැත. එය හුදු ආරාධනාවක් පමණි. නමුත් අභියාචනාධිකරණ තීන්දුව වුයේ  සාධාරණ පුද්ගලයෙකුට  හැ‍ගෙන අකාරයට සමාගම විසින් බරපතල පොරොන්දුවක් පාරිභෝගිකයන්ට දී ඇත යන්නයි. මහජනතාවට ඉන් ප්‍රතිෂ්ටාවක් ලබා දී ඇති අතර පැහැදිලි වශයෙන් ම මෙම නිෂ්පාදනය දෝෂ සහිත නිෂ්පාදනයක් බවත් එය භාවිතාකරන්නන් ඉන් අපහසුතාවයටත් පත් වී ඇත. එම නිසා මෙය පැහැදිලි පොරොන්දුවක් බවත්  අත්වැදීමකින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දක් නොවේය යන්න අධිකරණ

ප්‍රවර්ගය:ගිවිසුම් නීතිය
ප්‍රවර්ගය:නීතිය