open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Other Projects

## පිටසක්වළ ජීවීන් සෙවීමේ ව්‍යාපෘති 
picture

## **සෙරන්ඩිප් ව්‍යාපෘතිය(SERANDIP-Search for Extraterrestrial Radio Emissions  from Near by Developed Intelligent Populations)** 
කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ බර්ත්ලි සහ පිරිස විසින් 1978 වසරේ ක්‍රියාත්මක කල මෙම ව්‍යාපෘතිය මඟින් ලෝකයේ ඕනෑම තැනක ඇති රේඩියෝ දුරේක්ෂ වෙනත් අරමුණකින් ක්‍රියාත්මක වුවත් ඒ පිළිබඳ සංඥා ලබා ගැනීමට හැකි විය.1997 වසරේ මැයි මාසයේ දී සෙරන්ඩිප්-4 නමින් එහි අනු ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක වූවේත් ක්‍රාන්තියේ සිට  අංශක 38 සිට අංශක -3 අතර ප්‍රදේශය සිසෑරීමටයි.එසේම දකුණු අර්ධගෝලය පිරික්සීමට ඹස්ට්‍රේලියාවේ පර්ක් හි නිරීක්ෂණාගාරයේ සිට තවත් සෙරන්ඩිප් අනු ව්‍යාපෘතියක් ක්‍රියාත්මක විය. සෙරන්ඩිප්-3 නම් වන එයද හයිඩ්‍රජන්හි තරංග ආයාමය ඔස්සේ දිව ගිය එකකි.

## **අගස් ව්යානපෘතිය** 

ලෝකය පුරා කුඩා රේඩියෝ දුරේක්ෂ 5000 ක් මඟින් මුළු ඛගෝලයම තෝරාගත් සංඛ්යාමත කිහිපයක් ඔස්සේ පරීක්ෂාවට ලක් කිරීම අරමුණු කොට අගස් ව්යානපෘතිය ඇරඹිණ.අරමුණෙන් බොහෝ ඈත්ව ක්රි යාත්මක කෙරුණ මෙම ව්යාණපෘතියට යොදා ගැනුනේ නිරීක්ෂණාගාර 59 පමණි.

## **සොපියා යානය(SOFIA)** 
පෘතිවියේ සිට සෙටී වැනි ව්යාමපෘති විශාල දීසි ඇන්ටනා සතිහව ක්රිෂයාත්මක වන අතරම විද්යාහඥයන් අභ්යවවකාශයට යවන ලද නොයෙක් යානා මඟින් පිටසක්වල සිහිනය සැබෑ කර ගැනීමට වෙහෙසේ. අභ්යවවකාශ‍යේ දැනටමත් රඳවා ඇති හබල් දුරේක්ෂය මඟින් විශ්වය පුරි පැතිරුණු තරංග වර්ග පිරික්සනවාට අමතරව වැඩි දියුණු කල තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් විසිරුණු පරාස යටතේ කිරණ අධ්යකනයට විවිධ අභ්යණවකාශ යානා සකස් කර තිබේ.මින් එක උදාහරණයකි සොෆියා යානය(SOFIA-Sophisticated Facility of Intra-red Astronomy ).  
අප දන්නා විද්යුaත් චුම්බක වර්ණාවලියට අයත් තවත් තරංග වර්ගයකි,අධෝරක්ත කිරණ.මෙම යානය සතු විශාල අධෝරක්ත දුරේක්ෂය මඟින් කෙරෙනුයේ එම ක්රණ විශ්ලේෂණය කිරීමයි.සාමාන්ය  දුරේක්ෂ සඳහා යොදා ගැනෙනුයේ ආලෝකයේ ද්රඅශ්යඑ පරාසයයි.නමුත් අධෝරක්ත කිරණ වලින් මැනෙන්නේ වස්තුවකින් පිටවන තාපයයි.

මෙම දුරේක්ෂය රඳවා ඇති අභ්යෝවකාශ යානයේ ඇති විශේෂ ලක්ෂණය වනුයේ වෙනත් යානා මෙන් නොව මෙය සාමාන්යක ගුවන් යානයක සිරි ගැනීමයි. සාමාන්යය ගුවන් යානයක් ගුවන්ගත වන පරිදිම ගුවන්ගත වන වීමටත්, අභ්යයවකාශ‍යේ රඳවා තබා ගැනීමටත්,හබල් මෙන් නොව නැවත පෘථිවියට පරිස්සමෙන් ලඟාවීමටත් මේ යනයට හැක.මේ තාක් කල් කිසිම දුරේක්ෂයකට ග්රවහණය කර ගත නොහැකි වූ “පිටසක්වළ සංඥා”මෙම දුරේක්ෂය මඟින් ග්රකහණය කිරීමට හැකියාව ලැබෙන බව  ව්යාකපෘති අධ්යසක්ෂකගේ විශ්වාසයයි.

## **ස්ටාර් ඩස්ට් යානය(Star Dust)** 
මෙහි අරමුණ වනුයේ වල්ගා තරුවකින් පිටවන කුඩා අංශු , වැලි කැට ,දූවිලි වැනි දෑ ග්රකහණය කිරීමයි.මේ යානයේ ඒ සඳහා සැකසුණු විශේෂිත උපකරණ කොටසක්ද වේ.අදාල වල්ගා තරුව ආසන්න වන විට එම උපකරණය යානයෙන් ඉහලට එසවී වල්ගා තරුවේ වලිගයෙන් ඉවතට විසිවී යන අංශු අල්ලා ගනී.එම අංශු සුරක්ෂිතව යානය තුලට ඇතුළු කර එය නැවත පෘථිවිය වෙත ගමන් කරයි.

Back
ගල්කිස්ස මහ හෝටලය

[thumb|300px|ශ්‍රී ලංකාවේ පැරැණි ආණ්ඩුකාර මන්දිරය, දැන් ගල්කිස්ස මහ හෝටලය, [දෙහිවල-ගල්කිස්ස|ගල්කිස්ස, ශ්‍රී ලංකාව]]

**ගල්කිස්ස මහ හෝටලය** ශ්‍රී ලංකාවේ ගල්කිස්ස පෙදෙසේ පිහිටි, කාමර 275කින් සමන්විත අවුරුදු 200ක් පමණ පැරණි ගොඩනැගිල්ලක පවත්වාගෙන යන, තරු පන්තියේ හෝටලයකි. එය 100, හෝටල් පාර යන ලිපිනය යටතේ පිහි‍ටා ඇත. එය ශ්‍රී ලංකාවේ  ප්‍රසිද්ධ හෝටලයකි. 

= ඓතිහාසික පසුබිම =
ශ්‍රී ලංකාව ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යය යටතේ පැවති කාලවකවානුවේ (එවකට ශ්‍රී ලංකාව හැදින්වූයේ "සිලෝන්" [Ceylon] යනුවෙනි), 1805-1811 යන කාල පරිච්ඡේදයේ මෙරට ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකාරවරයා වශයෙන් ක්‍රියා කළේ සර් තෝමස් මෙට්ලන්ඩ් ය. ඔහු ගල්කිස්‍‍සෙන් ලත් ඉඩමේ සිය පෞද්ගලික වාසස්ථානය ගොඩනැගුමට ඉටාගත්තේය.

පුරාවෘත්තයට අනුව, මෙම කාලවකවානුවේ ඔහු පෘතුගීසි හා සිංහල සම්භවයක් ඇති "ලොවීනා" නමැති නෘත්‍යාගනාව සමග පෙමින් වෙලිනි. සිය නිවහන ගොඩනැගෙන අතරවාරයේ එහි සිට එය අසබඩ පිහිටි ලොවීනාගේ නිවහනට රහසිගත උමගක් ඉදිකිරීමට ඔහු වගබලාගත්තේය. ඔහුගේ වයින් ගබඩාවෙන් පටන්ගෙන ඇයගේ නිවහනින් කෙළවර වන මෙම උමග ඔවුනට රහසිගතව හමුවීමට ඉඩකඩ 
පෑදුවේය.

එ නමුදු,  සර් තෝමස් මෙට්ලන්ඩ් 1811දී ලංකාව හැරදමා මෝල්ටාවේ පදිංචි වූ අතර එහිදී තනිකඩයකු ලෙසම මියැදිනි. 

සර් තෝමස් මෙට්ලන්ඩ් ලංකාව හැරදමා යෑමෙන් ශෝකයට පත් වූ ලොවීනාද තම ජීවිතය අහිමි කරගත්තේය.

1920දී පමණ උමග වසා දැමුනු අතර මන්දිරය වටා වු අහිකුණ්ඪික ගම්මානය නවීන නගරයක් බවට සංවර්ධනය විය. පසු කලෙක,ගල්කිස්ස නමින් මේ ප්‍රදේශය ප්‍රසිද්ධ වූ අතර සර් තෝමස් මෙට්ලන්ගේ නිවසද මවුන්ට් ලැවීනියා (Mount Lavinia) ලෙස නම් කෙරුනේ ලොවීනාගේ සහ මෙට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ ආදරය සිහිපත් වීම පිණිස ය.

දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය කාලයේදී මෙය බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව විසින් හමුදා රෝහලක් ලෙස භාවිතයට ගැනුනි. යුද්ධයෙන් අනතුරුව 1947දී ගල්කිස්ස මහ හෝටලය ලෙස මෙය ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරිනි. "ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි" (The Bridge on the River Kwai) චිත්‍රපටයේ සමහර දර්ශන මෙම හෝටලයේ දී රූගත කෙරිනි.
ශ්‍රී ලංකාවේ මැණික් කර්මාන්තය

## Gem Trading in Sri Lanka ලංකාවේ මැණික් කර්මාන්තය සහ මුලික හැදින්වීම . 
මැණික් කර්මාන්තය සබරගමුව පළාතේ  ඉතා ප්‍රසිද්ධ කර්මාන්තයක් වන  අතරම එය ඉතා අලංකාර කර්මාන්තයක් ාලසද හැඳින්විය හැකිය. සබරගමුව පළාතෙන්ද  රත්නපුර නගරය මේ සඳහා මහත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. එනිසාම රත්නපුර නගරය හැඳින්වෙන්නේද, ලොව පුරා ප්‍රචලිතව පවතින්නේද මිණි පුරය, මැණික් පුරය හෙවත් ‘City of Gems’ ලෙසිනි.

මැණික් කර්මාන්තයේදී මූලිකවම සිදු වන්නේ ඉල්ලම් ගැරීමෙන් අගනා තත්වයක් ඇති ගල් වර්ග තෝරා ඒවා දීප්තිමත්ව ඔප දැමීම, ඔප වැටෙන ලෙස කැපීම, සහ ඒවායේ ගුණාත්මක බව සහ වටිනාකම අනුව වර්ග කිරීමයි. මෙලෙස වර්ග කල මැණික් ගල් නිල් කැට(blue sapphires), පද්මරාග(Peach sapphire), අමතේස්ත(amethysts), පුෂ්පරාග(yellow sapphire), රතු කැට(Ruby), තෝරමල්ලි(tourmalines), වෛරෝඩි(cat’s eyes) ආදී විවිධ නම් වලින් හැඳින්වේ.ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන වටිනාම මැණික් වර්ගවන්නේ නීල් මැණික් සහ පද්මරාග යන මැණික් වේ.පද්මරාග මණික පද්මාරාජ ලෙසද හදුන්වනු ලැබේ.එසේම පද්මාරාජ මණික අන්තර්ජාතික වෙළද පොලේ හදුන්වන්නේ Padparadscha sapphire  ලෙසයි.වර්ණයෙන් අඩු  Padparadscha sapphire ,peach sapphire ලෙසද හදුන්වනු ලැබේ.මෙම peach sapphire engagement rings ලෙස බහුලව ඇමරිකාව කැනඩාව වැනි රටවල ප්‍රසිද්ද වේ.
ලංකාවේ ප්‍රධාන මැණික් වෙළද පොළ පවතින්නේ රත්නපුර ශවියා විදියේය.එම විදියේ දහස් ගණනක් මැණික් ගැනුම් කරුවන් සහ විකුණුම් කරුවන් දිනපතාම රැස් වේ.වැඩිම මැණික් ගැනුම් කරුවන් සහ විකුණුම් කරුවන් එකතු වන්නේ සදුදා අගහරුවදා බදදා යන දිනවලදීය.

එසේම මෙම ශවියා විදියේ gem market එක අබගහමුල ලෙසද හදුන්වයි.දැන් නම් එතන අබගහක් නැහැ.ගොඩ දෙනෙක් දන්නේ බෝගහ මුල කිවම.එම ස්ථානයේ විශාල බෝගහක් විරාජමානව සිටි.මෙමෙ බෝගහමුල වැඩියෙන්ම විකුනනේ 98% වඩා වැඩි ප්‍රතිශතයක් ඔප නොදමන ලද මැණික් ගල් වේ.ඔබට ඔප දමන ලද මැණික් ගල් බැලීම මිලදී ගැනීමට අවශ්‍යනම් දෙමුවා මාවතට යා යුතුය.එම මාවතේ වැඩිපුරම අලවි වන්නේ කපා ඔප දමන ලද මැණික් වර්ගයන්ය.ලොවට අනගිතම මැණික් සපයන ප්‍රධානම නගරය වන්නේ රත්නපුර නගරයයි.මෙම මැණික් සම්පත නිසි මිලක් ලබාගැනීමට කටයුතු කිරීම මැණික් වෙළෙන්දන්ගේ වගකීමක්.බොහෝ china මැණික් ගැනුම් කරුවන් බොහෝ අඩු මුදලට මැණික් ගැනීම රත්නපුර නගරයේදී සිදු වේ.බොහෝ අවස්ථාවන් වලදී ලංකාවේ ගැනුම් කරුවන් මිට වඩා වැඩි මිලකට මැණික් ලබාගනී.නමුත් හමේ පාට බලලා china ට අඩුවට මැණික් දෙන බොහෝ මෝඩ මැණික් ව්‍යාපාරිකයන් රත්නපුරයේ සිටි.

ශිල්පීය නිපුණත්වය ඉතා ඉහළ තත්වයක ඇති ශිල්පීන් විසින් සියළුම මැණික් කැපීමේ සහ ඔප දැමීමේ කටයුතු සිදු කරනු ලබන්නේ සාම්පුදායික ආකාරයට යන්ත්‍ර යොදා ගැනීමෙන් තොරව ඔවුන්ගේම දෑතිනි. ඉතා හොඳ තත්වයේ පවතින මැණික් කෞතුකාගාර සහ පර්යේෂණාගාර කිහිපයක්ම රත්නපුර නගරාසන්නයේ පිහිටා ඇත.
විශ්මයජනක ස්ථාන - ශ්‍රී ලංකාව

## සිරීපාදය (Adam’s Peak) 
මෙහිදී ප්‍රථමයෙන්ම සිරීපාදය පිළිබඳව වැඩිදුර විස්තර දැක්වීම යෝග්‍ය වනු ඇත. සිරීපාදය මුහුදුමට්ටමේ සිට අඩි 7,360ක් පමණ ඉහළින් පිහිටා ඇත.

ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ ය‍ෙදන කාල වලදී විවිධ ආගම් වලට අයත් බොහෝ ජනී ජනයා මහත් භක්තියෙන් ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ යෙදෙති. උදෑසනම සිය ගමන අරඹන පුද්ගලයෝ සවස් වන විට සිරිපා කරැණා කිරීමට සමත් වන අතර ඔවුන් නැවත ආපසු ගමන් අරඹන්නේ පසුදා උදෑසන කන්ද මුදුනේ සිට ඉර සේවය(ඉර උදා වන ආකාරය) ද බැලීමෙන් පසුය. මෙම ගමනේ ඇති මනස්කාන්ත බව නිසාම බොහෝ බැතිමත්තු වසරක් පාසාම සිරිපා කරැණා කිරීම පුරැද්දක්ලෙස කරති.

	ශ්‍රී පාද කන්ද මුදුනේදී ඔබට ආශ්චර්යවත් දර්ශන නැරඹීමට හැකිය. තවද මෙම කන්ද මුදුනේ මෙම කන්ද ආරක්ෂා කරන සුමන සමන් දෙවියන් උදෙසා තනන ලද කුඩා විහාරයක්ද දැක ගත හැකි ‍ෙව්. ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ ය‍ෙදන සමයේදී දහස් ගණනක් සමනල්ලු සිරිපා කරැණා කරන අසිරිමත් දර්ශනය දැක ගත හැකි නිසා ශ්‍රර්‍ ලාංකික ජනතාව මෙම කන්ද සමනළ කන්ද ලෙසද හඳුන්වයි. සමනල්ලු සිරිපා කරැණා කරන සමයේදී මුළු සමනල කන්දම ලේස් වැනි වූ සුදු පැහැයකින් වැසී යයි.

## වැවිලි කටයුතු 
	සබරගමුව පළාත විවිධ භූ විෂමතා ලක්ෂණ සහ විවිධ ගස් කොළන් බහුල පුදේශයකි. වනාන්තර කඳු නිම්න තැනිතලා ආදියට අමතරව මෙහි තේ, රබර්, වැනි විවධ වැවිලි කටයුතු සිදු කෙරෙන අති විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් ඇත. මෙම වගා භූමියක සංචාරයේ යෙදීම විශ්මය ජනක අත්දැකීමක් වනු නොඅනුමාන අතරම, එහිදීම ඔබට රසවත් මෙන්ම නැවුම් තේ කොළ සහ කුළු බඩු වර්ග මිළට ගැනීමේ  හැකියාව ලැබේ. මෙම වැවිලි කර්මාන්තයන් ශ්‍රර්‍ ලංකාවට විදේශ විනිමය උපයා දෙන ප්‍රධානතම ආදායම් මාර්ගයන්ගෙන් එකකි. 

## ගල් ගුහා සහ ලෙන් 
	මීට අමතරව තවත් විශ්මය ජනක ස්ථාන සබරගමුව පළා‍ෙත් බහුලව ඇත. නරඹන්නන්ගේ උනන්දුව වඩවන, කුතුහලය අවුස්සන ගල් ගුහා සහ විවිධ ලෙන් මෙහි බොහෝය.  මෙවැනි ස්ථාන නැරඹීමට උනන්දුවක් දක්වන්නෙක් මග නොහැරියම යුතු ස්ථානයකි වවුල්පනේ. බොහෝ දුරට ලංකාවටම පමණක් ආවේනික වූ ලක්ෂණ වලින් යුතු වූ මෙම වවුල්පනේ පිහිටි ගල් ගුහා ප්‍රාග් කේම්බ්‍රීය යුගයේදී තැනී ඇතැයි සැලකේ. 

	මෙම ගල් ගුහා අතරින් හල්වින්න දොළ පහරද ගලා යන්නේ, ස්ටැලක්ටයිට්(Stalactites) සහ ස්ටැලග්මයිට්(Stalagmites) වලින් සෑදුණු ගුහා වල දර්ශනයේ අලංකාරය දෙගුණ කරවමිනි. තවද මෙම ගල් ගුහා දහස් ගණන් වවුලන්ට නිවහන් වී ඇති නිසාම මෙම ස්ථානයට ‘වවුල්පනේ’ යන නම ලැබී ඇත.

## බතලෙගල (Bible Rock) 
	බතලෙගලට කියන තවත් නාමයකි බයිබල් කන්ද. ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින් විසින් මෙම කන්ද බයිබල් කන්ද ලෙස නම් කර ඇත්තේ එම කන්ද නැමූ බයිබලයක හැඩයට සමාන හැඩයක් ගත් නිසාය. වන හිස් අතරින් ඈකට දිස් වන බයිබල් කන්දේ දර්ශනය සැබැවින්ම මනස්කාන්තය.

	රක්වාන පාරේ ආය කටුවක හැඩය ගත් වංගුවක පිහිටි රක්වාන බුළුතොට කපොල්ල දීප්තිමක් දිනයකදී ඈත සිට බලන්නෙක්ට පෙනන්නේ අදහාගත ‍ෙනාහැකි ආකාරයේ අලංකාරයකින් යුත් දර්ශනයක් විලසටය.

## අතීත විශ්මයන් 
	රත්නපුර නගරයේ මැණික් පතල් වලින් ආභරණ සඳහා මැණික් ලබා දෙනවාට වඩා දේ සොයා ගත් අවස්ථා විරල නැත. මෙම මැණික් පතල් වලින් ආදි යුගයට අයත් පොසිල වර්ග බොහෝමයක් සොයා ගෙන ඇත. මේවාට අනුව ආදි යුගයේදී ලංකාවේ සිංහයන්, හිපපොටේමසුන්, රයිනෝසිරසයන් වැනි සතුන් වාසය කල බව සොයා ගන්නට ලැබී ඇති අතර අතීත මානවයින් පිළිබඳවද තොරතුරු රැසක් සොය් ගෙන ඇත.

	ශ්‍රී‍ ලංකාවේ ආදී වාසී ජනයා වන වැද්දන් මේ දක්වාද ලංකාවේ සමහරක් ප්‍රදේශ වල වාසය කරන්නේ සිය පාරම්පරික ජීවන ක්‍රමයන්, ආහාර පාන, ඇඳුම් පැළඳුම් ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වා ගනිමිනි.
Archeological Remains

## **පුරාවිද්‍යාත්මකව වැදගත් ස්ථාන** 
## බෙරෙන්දි කෝවිල  photo 
සබරගමුව පළා‍ෙත් පුරාවිද්‍යාත්මකව වැදගත් ස්ථාන පිළිබඳව කතා බහ කිරීමේදී බෙරෙන්දි කෝවිල අමතක කළ නොහැක. මෙය පළවන රාජසිංහ රජතුමා විසින් 16 වන සියවසේ මැද භාගය තුල ඉදි කර ඇති අතර අවිස්සාවේල්ල නගරයට සැතපුම් කාලක පමණ දුරක පිහිටා තිබේ. බෙරෙන්දි කෝවිලට ප්‍රතිවිරැද්ධ දිශාවේ මායාදුන්නේ රජතුමාගේ සහ ඔහුගේ පුත් රාජසිංහ රජතුමාගේ රජ මාළිගයේ නෂ්ටාවශේෂ ‍ෙසායාගෙන ඇත.

	රාජසිංහ රජතුමා විසින් භික්ෂූන් වහන්සේලා 120 නමක් බෙරෙන්දි කෝවිල අසල පිහිටි ගංගාවේ ගිල්වා මරා දමා ඇතැයි කියනු ලැබේ. පුන් පොහෝ දින වල රාත්‍රී කාල වලදී මිනිස් දෑතට ස්පර්ශ කල නොහැකි රන්වන් පැහැගත් යාත්‍රාවක් මෙම ගංගාවේ පාවෙනු දක්නට ලැබේ යැයි මෙම ප්‍රදේශයේ ජනතාව පවසයි.

	බෙරෙන්දි කෝවිලට ආසන්නයේම මානියන්ගම රාජකීය විහාරස්ථානය පිහිට් ඇත. මෙම විහාරයේ පිහිටි ගල්ලෙන් වල බිත්ති රමණීය බිතු සිතුවම් වලින් අලංකාර කර තිබේ.

## සංකපාල විහාරය  photo 
	සංකපාල විහාරයේ ඇති ගල්ලෙන් තුනෙහි තිබෙන ශිලා ‍ෙල්ඛන බුද්ධ වර්ෂ දෙවන සියවස තරම් ඈත අතීයේදී තනන ලද ඒවා යැයි සැලකේ. පැරණි වංශකතා වල සඳහන් වන පරිදි මේවා තනා ඇත්තේ බුද්ධ වර්ෂ 161 සිට 137 කාලය තුල ලංකාව පාලනය කළ දුටු ගැමුණු රජතුමාගේ යුද හමුදාවේ ප්‍රධාන අණ දෙන්නන් දස දෙනාගෙන් එක් අයකු වන ඵුස්ස දේව විසින්ය. එකල පැවති මහා යුද්ධය අවසානයේදී  භික්ෂූන් වහන්සේ  නමක් බවට පත් වූ ඵුස්ස දේව භාවනා කටයුතු කර ඇත්තේ සංකපාල විහාරයේ ඇති ගල් ලෙනකය.

## දෙල්ගමුව රජමහා විහාරය 
	කුරුවිට දෙල්ගමුව රජමහා විහාරය අතීතයේදී වසර 44ක් පුරාවට බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අති පූජනීය දන්ත ධාතූන් වහන්සේ සඟවා තබා ගැනීමට භාවිතා කල ස්ථානයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධය. කෝට්ටේ පන්සල් සහ සිද්ධස්ථාන බාරව කටයුතු කළ පුද්ගලයා දන්ත ධාතූන් වහන්සේගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳව සෑහීමකට පත් නොවූයෙන්, දන්ත ධාතූන් වහන්සේ තැන්පත් කර තිබූ මැණික් මංජුසාව ඔහුගේ ඇඳුම් අතරෙහි සඟවාගෙන දියවන්නා ඔය හරහා සීතාවක රාජධානියට ගොස්  එම මැණික් මංජුසාව විශාල ඇඹරුම් ගලක ඇතුලේ සඟවා තබා ඇත.

	මෙම ඇඹරුම් ගල ඉන් පසුව රහසේ දෙල්ගමුව රජමහා විහාරයට ගෙනවිත් තිබේ. පසු කාලීනව පළවන විමලධර්මසූරිය රජතුමා‍ෙග් කාලයේදී සොර සතුරු උවදුරු අඩු වූ පසුව දන්ත ධාතූන් වහන්සේ දෙල්ගමුව රජමහා විහාර‍ෙය් සිට නැවත නුවර දළදා මාළිගාවට ගෙනවිත් තිබේ.

## අලුත්නුවර දැඩිමුන්ඩ දේවාලය 
	අලුත්නුවර දැඩිමුන්ඩ දේවාලය හා සම්බන්ධ අතීතය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1153 සිට 1186 දක්වා රජ කල පළවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා‍ෙග් කාලය දක්වා ගමන් කරයි. දපුළුසේන රජතුමාගේ කාල‍ෙය්දී තනවන ලද මෙම දේවාලය ශ්‍රර්‍ ලංකාවේ දැඩිමුන්ඩ දෙවියන් සඳහා තනවන ලද ප්‍රධානම පූජනීය ස්ථානය ලෙස හැඳින්විය හැකිය. 

	ආදිමය යුගයේදී තනන ලද විෂ්ණු දේවාලය තවමත් ඒ ආකාරයෙන්ම මෙහි දැකිය හැකි වන අතරම, කැටයම් කරන ලද ගල් පුවරු දෙකක්ද පැරණි ගල් කණු සහ කැටයම් නොකරන ලද ඍජුකෝණාස්‍රාකාර ගල් පේළි ‍ෙදකක්ද දැක ගත හැකි වේ.

	වාර්ෂිකව ගිනි කෙළි සංදර්ශන සහ දිය කැපීමේ උත්සවයකින් සමන්විත වන පෙරහැරක් ජූලි සහ අගෝස්තු මාස අතර කාලයේදී මෙම  දේවාලය මගින් පවත්වනු ලබයි.
තල්මස්සු

**තල්මස්සු** යනු සාගරයේ ජීවත් පෙනුමෙන් මත්ස්‍යයෙකු වැනි ක්ෂීරපායිී සත්ත්‍ව විශේෂ කීපයකට පොදුවේ භාවිතාවන නමකි.

තල්මසා ක්ෂීරපායියෙකු ලෙස මිස මත්ස්‍යයෙකු ලෙස නොසැලකේ. එයට හේතු කිහිපයකි. 
•තල්මසා ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාස කරන්නේ පෙණහළු මගිනි. වෙනත් මසුන් මෙන් කරමල් වලින් නොවේ. තල්මසාට කරමල් නැත.
තල්මසාගේ හිසේ ඉදිරිපස නාසය පිහිටා ඇත. ඉදිරියට පිහිනන විට නාස් සිදුරු වැසී යයි.  ආශ්වාසය සඳහා තල්මසා සෑම මිනිත්තු 5 කට 10 කට වරක් ජලය මතුපිටට පැමිණේ. ජලයේ මීටර් 600 ක් පමණ ගැඹුරට පිහිනිය හැකි තල්මසාට ජලය තුල එක දිගට මිනිත්තු 45 ක් පමණ සිටිය හැක.

•තල්මසාට හෘදය වස්තුවද ඇති අතර උෘ උණුසුම් රුධිරය ඇති සත්ත්වයෙකි.

## නිල් තල්මසා
මිහිමත ජීවත් වන විශාලතම සත්ත්වයා ලෙස හැඳින්වේ. 

හොඳින් වැඩුනු නිල් තල්මසෙකු දිගින් මීටර් 30 ක් පමණ වේ. ටොන් 125 ක් පමණ බරය. උගේ වලිගය මීටර් 6 ක් පමණ පළල වේ. උගේ මාංශ පේශි වල පමණක් බර ටොන් 50 ඉක්මවන අතර අස්ථි වල බර ටොන් 20 ක් පමණ වේ.  නිල් තල්මසාගේ දිවෙහි පමණක් බර ටොන් 2 ½ ක් පමණ වේ.
සෞරග්ර්හ මණ්ඩලය තුළ ඡීවය

**
== සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ ජීවය ==**
 

සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ පෘථිවිය හැර වෙනත් ජීවයක් තවමත් වාර්තා වී නොමැත. අභ්‍යන්තර සහ බාහිර ග්‍රහලෝක අතරින් අප දන්නා ආකා‍රයේ ජීවයක් පැවතිය හැකි යැයි සැක කෙරෙන එකම ග්‍රහලොව අඟහරු ය. එසේම බ්‍ර‍හස්පතිගේ සමහර උප ග්‍රහයින් ද එවන් ජීවයක් පැවතිය හැකි භෞතික සාධක වලින් යුක්තයි.

## අඟහරු මත ජීවය 
අඟහරු මත ජීවය පිළිබඳ අදහස මුලින් ම පැන නැගුනේ වයිකින් යානාවලින් ලබාගත් අඟහරුගේ පෘෂ්ඨ ඡායාරූපවල අඟහරුගේ ඇළ මාර්ග දක්නට ලැබීමෙනි. එසේම ‍වයිකිං ලබා දුන් තොරතුරු අනුව අඟහරු වායුගෝලයෙන් සියයට අනූ පහක් ම අඩංගු වන්නේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායුවයි.

අඟහරු මත ඇති ඔලිම්පස් මෝනස් කඳු  නිම්නයේ ජලය ගලා ගිය බවට සාක්ෂී වශයෙන් පෘෂ්ඨය මත රැඳි දිය පාරවල සළකුණු දැක ගත හැක. පෘෂ්ඨයට පහලින් පිහිටන අයිස් තට්ටුව ද මීට ඉහතදී අඟහරු මතින් ජලය ගලා ගිය බවට සාක්ෂියකි.

අඟහරු මත ජීවය පවතීදැයි සාක්ෂි ලබා ගත හැකි වනුයේ අඟහරුගේ පෘෂ්ඨ අධ්‍යයනයෙනි.ඒ සඳහා වයිකිං 1 සහ වයිකිං 2 නම් වූ යානා 1975.09.09 සහ 1976.06.19 දින පෘථිවියෙන් නික්ම ගොස් 1976.08.20 සහ 1976.08.07 දින අඟහරු වටා කක්ෂගත විය.
වයිකිං යානා දෙක ම සකස් කොට තිබුනේ කු‍ඩා විද්‍යාගාරයන් ද ඇතුළත් වන පරිදි ය.මෙහි දී ජීව විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණයන් තුනක් සිදු කෙරිණි.

1.	වායු හුවමාරු වීමේ පරීක්ෂණය(The Gas Exchange Experiment )

2.	උෂ්ණත්ව විමෝචනය වීමේ පරීක්ෂණය(The paralytic release experiment)

3.	සළකුණු කළ කාබන් විමෝචනය වීමේ පරීක්ෂණය(The labeled release experiment)

මෙම පරීක්ෂණයන්ගෙන් තරමක ධනාත්මක ප්‍රතිඵල ලැබුණත් අඟහරු මත ජීවයක් පැවතිය නො හැකි බව සමස්ථ ප්‍රතිඵල විශ්ලේෂණයෙන් නිගමනයකට එළඹි බව 1979 අන්තර් ඡාතික තාරකා විද්‍යා සංගමය මඟින් මොන්ට්‍රියල්හි දී පැවැත් වූ සමුළුවේ දී නාසා ආයතනය මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණි.

නමුත් පසුව ගුවන් ගත කළ මාර්ස් ග්ලෝබල් සර්වේයර් යානයේ ඡායාරූප වලින් අඟහරු මත ජලය තිබූ බවට සනාථ වූ අතර  ඇතැමුන්ගේ මතය වී ඇත්තේ අඟහරු මත ජීවය අඟහරුගේ පෘෂ්ඨයට යටින් පිහිටිය හැකි බවය.
සුකියාකි

thumb
**සුකියාකි** යනු ජපානයේ ඉතා ජනප්‍රිය ආහාරයකි. එහි ප්‍රධාන අන්තර්ගතය වනුයේ මස් වන අතර බොහෝ එළවළු වර්ග සහ වෙනත් ද්‍රව්‍යද අඩංගු වේ. මෙහි අඩංගු වන මස් වල ගුණාත්මක භාවය ඉතා වැදගත් ලෙස සැලකේ. සාමාන්‍යයෙන් සුකියාකි පිළියෙල කරන්නේ ආහාර පිලිගන්වන ස්ථානයේදීමය. එසේම එය ආහාරයට ගන්නේද අනෙකුත් අය සමඟ එකම බඳුනකය. ජපානයේ පිරිසක් එක්රැස් වන විටකදී සුකියාකි බොහෝ විට යොදා ගන්නා ආහාරයකි. උත්සව අවස්ථාවට නම් එය ඉතා කදිම අංගයකි. ජපානයේ විවිධ ප්‍රදේශ වල සුකියාකි පිළියෙල කරන ආකාරය එකිනෙකට වෙනස් වේ.

ප්‍රවර්ගය:ආහාර
අබිරහස්

**ආදි පිටසක්වළයන් ඉතිරිකළ ඓතිහාසික සාධක**

1938 දී පුරා විද්යාළඥයෙකු වන චයි පූ තෙයි(Chi Pu Tei)විසින් ටිබෙට් දේශ ශීමාවේ පිහිටි බයියන් කාරා උලා කඳු නිම්නයේ අද්භූත ආකාරයෙන් පිහිටා ඇති ගල්ගුහා කිහිපයක් සොයා ගත්තේය.සමහර ගල් ගුහා තුළ සිතුවම් දක්නට ලැබිණ. මෙම සිතුවම් හෙල්මට් වැනි හිස්වැසුම් පැළඳ සිටි ඡීවීන් මෙන්ම තරු ,චන්ද්රියා සහ සූර්යයා සම්බන්ධ සිතුවම්ද විය.වඩා වැදගත් වූයේ මින් එක් ගල් ගුහාවක් තුළ විශාල හිස්කබලක් සහිතව කුඩා ඇටසැකිල්ලක් හමුවීමය.

එම ගුහා තුළින්ම ශබ්ද පටිගත කරන තැටියක හැඩය ඇති සංඥා පුවරුවක් 1962 දී විමර්ශනයට ලක් කල මහාචාර්යය සුම් උම් නුයි (Sum Um Nui) එහි සඳහන් කරුණු පරිවර්ථනය කිරීමට සමත් වූවේය.එහි අඩංගු වූයේ මීට අවුරුදු 12000 කට පෙර යම් ඡීවී කණ්ඩායමක් ඔවුන්ගේ යානයේ වූ දෝශයක් නිසා මෙම සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ තෙවන ග්‍රහලෝකයට ගොඩබැස්ස බවය.ඔවුන්ගේ යානය ප්රයතිසංස්කරණය කළ නොහැකි වූ බැවින් අසල කඳු වල ඡීවත් වූ ගෝත්රිඔක කණ්ඩායම් සමග මිත්රි වීමට මෙම ඡීවීන් උත්සාහ කොට තිබේ.නමුත් මෙම ඡීවීන් තුලින් දිස්වූ මානව නොවන ස්වරූපය නිසා මොවුන්ව ගෝත්රිසකයන් විසින් මරා දමා තිබේ.

ආදි පිටසක්වළයන් මෙහි පැමිණ විශ්මිත නිමැවුම් සිදුකලේද?
1969 පළව එරික් වොන් ඩැනිකන් නම් ග්‍රන්ථ කතුවරයාගේ “Chariots of gods”නම් කෘතිය තුළ ඊඡිප්තුවේ පිරමීඩ,එංගලන්තයේ ස්ටෝන් හෙන්ඡ් (Stone henge ) නම් පාෂාණ ,ඇමරිකා එක්සත් ඡනපදාය් මෙසා පර්වතය,ඊස්ටන් දිවයිනේ ගල් ප්ර්තිමා ඇතුළු තවත් ස්ථාන කිහිපයක් පෘථිවි මිනිසා පිටසක්වළ ඡීවීන් සමග සම්බන්ධතා පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් සාක්ෂි දරන බව පැවසේ.

## '***පිරමීඩ***'** ** 
පිරමීඩ

පුදුම හතෙන් එකක් වන පිරමීඩ පිළිබඳ තවමත් ඇත්තේ අභිරහසකි.ඊඡිප්තුව පුරා විශාල වියලි බිම් පරාසයක විහිදෙන මේ පිරමීඩ හුදෙක් මියගිය ඊඡිප්තු රඡුන්ගේ සොහොන් කොත් ලෙස හෝ ස්මාරක ලෙස හෝ පමණක් සැලකීම දුෂ්කරය.තාක්ෂණය නොදියුණු යුගයක,මිණුම් ක්රුම පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් නොවූ යුගයක මෙම නිර්මාණ තැනීමේ ආභාෂය ඔවුන් ලද්දේ කෙසේද?මේ සඳහා විශ්වයේ වෙනත් ග්රයහලෝකයක උදව් ඔවුන්ට ලැබුණාද?

වර්ෂ 1864 දී චාල්ස්  ස්මිත් නම් ස්කොට්ලන්ත ඡාතික තාරකා විද්යා ඥයා විසින් රචිත “විස්මිත පිරමීඩයන්හි අපේ උරුමය”(Our inheritance in the great Pyramid)නම් ග්‍රන්ථයේ පිරමීඩ තැනීමේදී යොදාගෙන ඇති ඒකක  ක්‍රමය පිළිබඳ සාකච්ඡා කරයි.ඔහු මෙම ඒකකය “පිරමීඩ අඟල්”(Pyramid inch)ලෙස හඳුන්වයි.මෙම පිරමීඩ අඟලක් බ්‍රිතාන්‍ය මෙට්රිික් ඒකක ක්‍රමයේ අඟල් 1.00099 ට සමානය.මෙසේ අධික නිරවද්යමතාවයකින් යුතු මිනිත ක්රබම භාවිත කිරීමේ හැකියාව ආදී වැසියන්ට ලැබුනේ කෙසේද?
පිරමීඩ තුළ ඇති පහත මාලයට බසින ආලින්දය ධ්රැිව තාරකාව (Polaris)ඉලක්ක කොට පවතින සේ සකස්වී ඇති බව පිරමීඩ ගවේෂකයන් විශ්වාස කරයි.

ඊඡිප්තුවේ ගීසාහි ඇති විශාලම පිරමීඩ තුනක් වන කුෆු ,කෆරේ,මෙන්කවුරේ යන පිරමීඩ ඔරායන් තාරකා රාශියේ එක පෙලට ඇති ප්‍රධාන තරු තුන නිරූපනය කරන බවත් සමහරකගේ මතයයි.

අාපසු
ඩොල්ෆින් විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

**ඩොල්ෆින්‍ ගේ විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය** 

රාජධානියඃ Aminalia

වංශයඃ Chordata

වර්ගයඃ Mammalia

ගෝත්‍රයඃ Cetacea

350px   
 

**Aminalia රාජධානියේ ලක්ෂණඃ**

•ශරීරයේ සෛල න්‍යෂ්ටි සහිතය.

•බහුසෛලිකයි.

•සත්‍ය පටක සංවිධයනයක් ඇත.

•විෂම පෝෂී අධිග්‍රහන පෝෂණ ක්‍රමයක් ඇත.

 
**Chordata වංශයේ ලක්ෂණඃ**

•පෘථිවිය මත සිටින විශාලම හා ඥානාන්විත සතුන්ය.
 
•කරදිය, මිරිදිය, භෙෘමික සෑම පරිසරයකම ඇත. පරපෝෂිත ආකාරද ඇත.
 
•ද්වීපාර්ශ්වික සමමිතික දරයි.
 
•සමඛන්ඩනය සහිතයි.
 
•උසස් මට්ටමේ ශීර්ෂණයක් සහිතය. පෘශ්ඨීය තනි කුහරමය ස්නායු රජ්ජුවක් ඇත. එහි පූර්ව කෙළවර විශාලවී මොළයක් තැනී ඇත.
 
•හෘදයක්ද සහිතව සංවෘත රුධිර සංසරණ පද්ධතියක් ඇත.
 
•ස්වසන වර්ණකය හිමොග්ලොබීන්ය.
 
•ස්වසනයට ජලක්ලෝම, පෙණහළු හෝ සම/දේහාවරණය යොදාගනී.

•මුඛය හා ගුදය සහිත සම්පූර්ණ ආහාර මාර්ගයක් ඇත.
 
•රූපාන්තරණයක් ඇත. 

**Mammalia වර්ග‍යේ ලක්ෂණඃ**

•ක්ෂීරපායින්ය.

•දේහයේ කොටස් ලෙස හිස, ගෙල, බඳ සහ වලිගය සහිතයි.

•රෝම සහිත දේහාවරණයකි.

•ස්වසන අවයවය පෙණහළුය.

•දේහාවරණයේ ස්වේද ග්‍රන්ථි, ස්නේහ ස්‍රාවී ග්‍රන්ථි ඇත.

•ඇසිපිය ඇත.

•හෘදය කුටීර 4කි.

•අචලතාපී සතුන්ය.

•රූපාන්තරණයක් නැත.
බිම් ගඩොල්

**ෆ්ලෝ ටයිල් හෙවත් බිම් ගඩොල් **  වර්තමාන‍යේ බො‍හෝ ගොඩනැගිලි සෑදි‍මේදී  බිම අලංකාර කිරීම සදහා යොදාගන්නා ගොඩනැගිලි දුව්‍ය වි‍ශේෂයකි. එම නිසා අද ‍‍‍‍‍බොහෝ දෙනා තමන්‍ ගේ නි‍‍‍‍‍වෙස්  සූන්දරව සහ සිත්ගන්න‍‍ා  සුළු ආකාර‍යෙන් පවත්වා‍‍ ‍‍‍‍‍ගෙන ‍‍යාම සදහා බිම් ගඩොල්  භා‍‍විතා කරයි. 

## නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය 
‍‍‍බෝල මැ‍‍ටි, සිලිකා වැලි‍‍,‍ කෙ‍යොලින්, ඩොලමයිට්, පෙල්ස්පාර්  බිම් ගඩොල්  නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය ‍වේ.බිම් ගඩොල් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය තුළ‍ක්‍රෂර් අංශය, ඇඹරැම් අංශය, විසිර වියලනය, මිශ්‍රණ අංශය, නිපැයුම් අංශය, ඔපදැමිම් අංශය, දහන අංශය, ‍තේරීම් අංශය සහ නිමි ගබඩාව යන අංශ අන්තර්ගතව ඇත. ක්‍රෂර් අංශය  තුළදි  සිදු කරනු‍‍යේ ගල් වශ‍යෙන් පවතින ‍ඩොලමයිට්, පෙල්ස්පාර්  8 mm ක ප්‍රමාණවලට කඩා ගැනිමයි. ඇඹරුම් අංශය තුළදි බෝල මැ‍‍ටි, පෙල්ස්පාර්,‍ ඩොලමයිට්, සිලිකා වැලි සහ කෙ‍යොලින් මැටි යන අමුද්‍රව්‍යවලින් අවශ්‍ය ප්‍රමාණයන්ට‍ අනුව එකතු කර වතුර සමග අඹරා ද්‍රාවණය නිකුත් කරනු ලබයි. ද්‍රාවණ‍යේ ඇති ජලය ඉවත් කර නිෂ්පාදනය සදහා අවශ්‍ය  ‍‍කොටස් පවුඩර් ‍‍ලෙස නිකුත් කිරීම විසිර වියලන‍යේදි සිදු කෙ‍රේ. මෙම පවුඩර් ගබඩා ‍කරනුයේ  විවිධ වර්ණවලට අයත් පවුඩර් වශ‍යෙනි. මිශ්‍රණ අංශ‍යේදි  විවිධ වර්ණයන්‍ ගෙන් යුත් පවුඩර් වර්ග  අවශ්‍ය ප්‍රතිශතයට අනුව මිශ්‍ර කිරීම කරනු ලබයි. මිශ්‍ර කරන ලද පවුඩර් බිම් ගඩොලක් ආකාරයට සකස් කිරීම  නිපැවුම් අංශ‍යෙන් සිදු ‍කෙරේ. නිෂ්පාදනය කරන ලද බිම් ග‍ඩොල් මත මෝස්තර ‍ දැමීම සහ විනිවිද ‍‍පෙ‍නෙන ඔප තට්ටුවක් දැමීම ඔප දැමීම් අංශය මගින් සිදු කරනු ලබයි. දහන අංශ‍යේදී බිම් ග‍ඩොල් සෙ.අ1200 ක උෂ්ණත්වයක් යට‍තේ දහනය කරනු  ලබයි. දහන අංශ‍යෙන් පිට වූ බිම් ග‍ඩොල් අන්තර්ජාතික තත්ත්ව ප්‍රමිතින්ට අනුකූලව වර්ග කර පෙට්ටිවලට  ඇසිරීම තේරීම් අංශ‍යේදී සිදු‍වෙයි. මෙසේ ඇසුරූ පෙට්ටි දේශීය සහ වි‍දේශීය ‍‍වෙළදපොළට අවශ්‍ය වන පරිදි සකසා නිමි ගබඩාව ‍‍‍වෙත යොමු කරනු ලැ‍බේ.     

## බිම් ගඩොල්  ඇතිරීම 
නිවසක් ඉදි කරනු ලබන්නේ දීර්ඝ කාලයක් පවත්වා ගැනීම සදහාය. එමනිසා එහි අලංකාරය ‍මෙන්ම ක්‍රමවත් නිමාව පිලිබදවද වැඩි අවධානයක් ‍‍‍යොමු  කළ යුතුය. එමනිසා නිවසට ‍‍තෝරා ගන්නා අනිකුත් උපකරණ මෙන්ම බිම් ගඩොල් වර්ග පිළිබදවද අවධානය ‍‍‍යොමු  කළ යුතුය. කිසියම් ‍ෙදයක  අලංකාරය ‍‍‍මෙන්ම වටිනාකම  තීරණය වන්නේ එහි උචිත අනුචිත බව අනුවය. එමනිසා  ‍‍නොයෙක් ස්ථාන සදහා ගැළපෙන බිම් ගඩොල් වර්ග තිරණය කිරීම ඉතා වැදගත් කරුණකි. බිම් ගඩොල්හි වර්ණ ‍තෝරා ගැනීමේදීද වර්ණ‍යේ විචිත්‍රත්වයට නොව ගෘහභාණ්ඩ, බිත්ති‍යේ වර්ණයන්ට  ගැල‍පෙන ලෙස  තෝරා ‍ගැනීමටද කල්පනාකාරි විය යුතුය.

## අවශ්‍ය උපකරණ 
බිම් ගඩොල්  ඇතිරිම  ඉතා ක්‍රමානුකුලව කළ යුතු කාරණයකි. මෙය සදහා විවිධ උපකරණ අවශ්‍යය. එ‍පොක්සි ග්‍රවු‍ට් ෆ්ලෝට්, කොලොප්පු ‍පනාව, සාමාන්‍ය ග්‍රවු‍ට් ෆ්ලෝට්, ග්‍රවු‍ට් ෂෝ, රබර් මිටිය ඒ අතර ‍ වේ.

## බිම් ගඩොල්  වර්ග 
සෑම පරිසරයකටම  බිම් ග‍ඩොලක් සුදුසු වුවත්  සෑම  ක්‍රියාවලියකටම  බිම් ගඩොල්  සුදුසු ‍ නොවේ. එහිදී අවශ්‍ය ස්ථානය‍ට හා ක්‍රියාවලියට ගැළපෙන ග‍ඩොලක් තෝරා ගත යුතුය එමගින්  ග‍ඩො‍ලේ පැවැත්ම, ලස්සන මෙන්ම ක්‍රමානුකුල බව වැඩි කාලයක් පවත්වා ගත හැකිය. ප්‍රධාන වශ‍යෙන් ගඩොල් වර්ග 11 ක් හදුනා ගත හැකිය. 
එවා නම් මැ‍‍ටි ෆිනිෂ් ‍ටයිල්, එක්වරක් ග්ලේස් දැමූ ටයිල්, දෙවරක් ග්ලේස් දැමූ ටයිල්, පොලිෂ් ටයිල්, රොක් ෆිනිෂ් ටයිල්, රස්ටික් ටයිල්, ස්‍ටඩඩ් ටයිල්, 
මතුපිට පමණක් ඔප දැමූ ටයිල්, ස්ටෙප් ටයිල්, ස්ක‍ටින් ටයිල් සහ වෝල් ටයිල් වේ.
ලියෝ සමාජ

thumb|ලියෝ සමාජ
**ලියෝ** (Leo) යනු ජාත්‍යන්තර සිංහ සමාජ විසින් ආරම්හ කරන ලද තරුණ සංවිධානයයි. තරුණ තරුණියන්ට සමාජ සේවා කටයුතු වල නියැලීම තුලින් නායකත්ව ගුණාංග වර්ධනයට ඉඩ සැලසීම ලියෝ සමාජ මගින් සිදු කරයි. ලියෝ සමාජ සිංහ සමාජ වල අනුග්‍රාහකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වෙන අතර ලියෝ සමාජ සාමාජිකයින් "ලියෝ වරුන්" ලෙස හධින්වේ. ලියෝ වරු සෞක්‍ය, වැඩිහිටියන්, ළමුන්, අබාධිත ජනතාව, අධ්‍යාපනය හා ස්ව සංවර්ධනය යන ක්ෂේත්‍ර වල ක්‍රියාකාරකම් වල නියුතු වේ. මෙමෙ වැඩසටහන් වලට තමන් විසින්ම මුදල් ඉපයීමේ ව්‍යපෘති මගින් මුදල් සපයා ගනු ලැබේ. තනිව කරන ව්‍යපෘති වලට අමතරව වෙනත් ලියෝ සමාජ, සිංහ සමාජ හා බාහිර ආයතන හා එක්ව ලියෝ වරුන් සමාජ සේවා ව්‍යපෘති වල දේ. ලියෝ වැඩසටහන සිංහල සමාජ මගින් අනුග්‍රහකත්වය දක්වන සිංහ සමාජ ජාත්‍යන්තරයේ නිල වැඩසටහනකි.

## නිර්වචන 
ලියෝ යන වචනය පහත ආකාරයෙන් නිර්වචනය කර හැක.

* L - Leadership - නායකත්වය
* E - Experience - අත්දැකීම්
* O - Opprtunity - අවස්තාව

## ඉතිහාසය 
1957 දී බේස් බෝල් පුහුණුකරුවකු වන ජිම් ග්‍රේවර් ලියෝ ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන ලදී. ඇබින්ග්ටන් උසස් විදුහලේ සිසුන් මුල්කරගෙන පලමු ලියෝ සමාජය ආරම්හ කරන ලදී. 1964 දී ලියෝ වැඩසටහන සිංහ දිස්ත්‍රික්ක වල නිල වැඩසටහනක් බවට පත් විය. එය ඇමරිකාවෙන් ඔබ්බට පැතිරී ගිය අතර 1967 වන විට රටවල් 18 ක ලියෝ සමාජ 200 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් තිබුණි. 

## ශ්‍රී ලංකාවේ ලියෝ ව්‍යාපාරය 
ලංකාවේ පලමු ලියෝ සමාජය වත්තල ලියෝ සමාජය වන අතර එය 1969 දී ආරම්හ විය. කොළඹ (හොස්ට්) ලියෝ සමාජය ලංකාවේ දීර්ඝතම කාලයක් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වන ලියෝ සමාජය සේ සැලකේ. පරිසරය සුරැකීම , ළමා අභිවුර්ධිය, වැඩිහිටි සරණ , ආගමික වැඩසටහන් හා පෞරුෂත්ව සංවර්ධන වැඩසටහන් ලංකාවේ ලියෝ සමාජ වැඩසටහන් අතර මුලික වේ. මිට අමතරව මාසිකව රැස්වීම පවත්වනු ලබන අතර සාමාජිකයන් අතර ක්‍රීඩා උත්සව පවත්වනු ලැබේ. වාර්ෂිකව පවත්වන සම්මේලනයකදී ලියෝ ව්‍යපෘති වලින් හොදම ව්‍යපෘති තෝරා ඒවාට දිස්ත්‍රික් හා සමස්ත ලංකා මට්ටමෙන් සම්මාන ප්‍රධානය කරනු ලැබේ. 

ලංකාව එක් ලියෝ බහු දිස්ත්‍රික්කයක් යටතේ වන ලියෝ දිස්ත්‍රික්ක 6 කට බෙදා වෙන් කර ඇත.ලංකාවට අයත් වන අතර ඒ යටතේ 306A1,306A2,306B1,306B2,306C1,306C2 යන ලියෝ දිස්ත්‍රික්ක 6 ක් ක්‍රියාත්මක වේ.

## බාහිර සබැඳි 
* Leo Zone, Lions Clubs International 
* 306 ඒ 2 ලියෝ බහු දිස්ත්‍රික්ක වෙබ් අඩවිය
* 306 ඒ 2 ලියෝ දිස්ත්‍රික්කය වෙබ් අඩවිය
‍සාර්ක් ර‍ටවල්

‍සාර්ක් ර‍ටවල්
## ශ්‍රී ලංකාව
එහි සම්පූර්ණ ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝ මීටර 65610
ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමය

[frame|මූලික වශයෙන් [කොම්පියුටුස්|පාස්කු දිනය දැක්වීම සඳහා *ක්‍රිස්තු වර්ෂ* පදය ව්‍යවහාර කෙරුම ඇරඹුයේ  දියෝනිසියස් එක්සිජූස් විසිනි.]]
ක්‍රිස්තු වර්ෂ (ක්‍රි.ව.) සහ ක්‍රිස්තු පූර්ව (ක්‍රි.පූ),  ('*) (තේරුම:  ස්වාමින්වහන්සේගේ වර්ෂයෙන්), *යනු, ජූලියන් සහ ග්‍රෙගෝරියන් දිනදර්ශනයන්හි වසර අංකයට පූර්වයෙන්  භාවිතා කරන විස්තර කිරීමේ යෙදුමයි.  *අන්නෝ දොමිනි නොස්ට්‍රී එයිසූ (ජේසු) ක්‍රිස්ටි* ("අප ‍ජේසු ක්‍රිස්තු ස්වාමින්වහන්සේගේ වර්ෂයෙන් ") යනුවෙන්, සර්ව සම්පූර්ණ වශයෙන් වර්ෂයන් දැක්වීමද , සිදු කල  හැක.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයේ යුගාරම්භය පදනම් වී ඇත්තේ ජේසුස් වහන්සේගේ උපත හෝ පිළිසිඳීම සිදුවූවා යැයි සාම්ප්‍රදායිකව පිළිගැනෙන වසර මතය. මෙම වසර ක්‍රි.ව. 1 ලෙස සලකන අතර ඊට පෙර වසර ක්‍රි.පූ.1 ලෙස සැලකේ. එබැවින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයේදී 0 වන වසරක් නැත.

වසර 525 දී  *ක්‍රිස්තු වර්ෂ* දින වකවානු ක්‍රමය සකස් කෙරුනද, මෙම කුමය බටහිර යුරෝපයෙහි ප්‍රචලිත ලෙස භාවිත වීම සිදුවූයේ 8වන සියවසෙහිදීය.  කතෝලික විශ්වකෝෂයට අනුව, පාප්වහන්සේ තුමන් පවා  ලිපි ලේඛන මත දින යෙදුවේ  රාජ්‍යත්ව වර්ෂයන් අනුව වන අතර, ක්‍රිව භාවිතය ක්‍රමයෙන් යුරෝපය තුල සාමාන්‍ය භාවිතයක් බවට පත් වූයේ  11වන සිට  14වන සියවස අතරතුර කාල වකවානුවේදීය. වසර 1422 දී,   *ක්‍රිස්තු වර්ෂ* ක්‍රමය අනුගමනය කිරීමට එකඟ වූ අවසාන බටහිර යුරෝපීය රට බවට  පෘතුගාලය පත්විය.

## සටහන් සහ ආශ්‍රිත
**සටහන්**:

## ආශ්‍රිත ලිපි
* බුද්ධ වර්ෂ ක්‍රමය

ප්‍රවර්ගය:රෝම දිනදසුන්
යාපනය

**යාපනය** (*Jaffna*, )  යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, උතුරු පළාතේ ප්‍රධාන නග‍රයයි.  දිවයිනේ උතුරු කෙළවරෙහි පිහිටි යාපන අර්ධද්වීපයෙහි නිරිතදිග වෙරළබඩට වන්නට පිහිටා ඇති මෙම නග‍රය, 100,000කට වැඩි ජනසංඛ්‍යාවක් විසූ නුව‍රක් වූවද, දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය නම් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයේ කටයුතු හේතුවෙන් වඩා අඩු ජන සංඛ්‍යාවක් සිටින නුව‍රක් වී තිබේ.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
### මුල් කාලීන යුගය 
### යාපනය අර්ධද්වීපය

 පිවිසුම]]
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 11වන සියවස තෙක් ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහලයින් සහ දකුණු ඉන්දීය වෙළන්දුන් ගැවැසි නුව‍රක් වූ මෙම නුව‍ර 11 සිට 15වන සියවස දක්වා දෙමළ ජාතික ප්‍රාදේශීය රජ ප‍රපුරක අගනුව‍ර විය. ඉන්පසුව පිළිවෙළින් පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි ජාතික පාලනයට යටත්ව, ඔවුන්ගේ පාලන මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවතුණි.

### ත්‍රස්තවාදී යුගය 
ක්‍රි. ව. 1948න් පසුව කෙටි සෞභාග්‍යයක් දුටුවද ක්‍රි. ව. 1983න් පසුව ඇරඹි, දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය නම් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයේ කටයුතු හේතුවෙන් විශාල පිරිහීමක් සිදුව තිබේ. 1981දී එවකට පැවති රජයට සම්බන්ධ කල්ලියක් විසින් ගිනි තබා විනාශ ක‍රන තුරු, යාපනයේ පැවති පුස්තකාලය දකුණු ආසියාවේ පිහිටි විශාලතම වූත් වටිනාම පොත් රැසක් තිබූ පුස්තකාලය විය. මෙය මෑතදී පිළිසක‍ර ක‍ර නැවත විවෘත ක‍ර ඇත්තේ යාපනයට නැවත සාමයේ අරුණළු ගෙනෙමිනි.

## පරිපාලනය 
## භූගෝලය සහ කාලගුණය 
## ජනගහනය 
**යාපනයේ ජනගහනය 1880 සිට 2010 දක්වා**

## යාපනයේ උප නගර 
* **අරියාලෙයි**
* **චුන්දිකුලි**
* **චුන්නාකම්**
* **කොලොම්තර**
* **ගුරුනගර**
* **කයිතඩි**
* **කොක්කුවිල්**
* **කොන්ඩාවිල්**
* **කෝපායි**
* **නල්ලූර්**
* **නාවක්කුලි**
* **පාසායුර්** 
* **උරුම්පිරෙයි**
* **වන්නාර්පන්නෙයි**

## ආගම් 
## ආර්ථිකය සහ ප්‍රවාහනය 
 වී වගාවේ යම් සාධනිය මට්ටමක්ද දැක ගැනිමට පුලුවනි

## අධ්‍යාපනය 
## සංස්කෘතිය 
## සැලකිය යුතු ගොඩනැගිලි 
## සහෝදර නගර
## වැඩිදුර කියැවීම්
*Little known facets of sri lankan history: A Chola princess and the old name for Jaffna 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
පැස්කලය

පැස්කලය (සංකේතය: Pa)යනු පීඩනය, ආතතිය, Young's modulus හා tensile strength මැනීමේ අන්තර්ජාතික ඒකකයයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල නාමාවලිය

## ජාතික පුස්තකාලය
පුස්තකාලය- නීල  වෙබ් අඩවිය

## විද්‍යා හා තාක්ෂණ පුස්තකාල
*නවීන තාක්ෂණය පිළිබඳ ආතර් සී.ක්ලාක් ආයතනය : පුස්තකාලය  -
*ජාතික විද්‍යා පදනම  : පුස්තකාලය- නීල  වෙබ් අඩවිය 
*කාර්මික තාක්ෂණ ආයතනය : පුස්තකාලය  -
*පරමාණු බලශක්ති ආයතනය : පුස්තකාලය  -
*ශ්‍රී ලංකා ග්‍රහලෝකාගාරය : පුස්තකාලය  -
*ජාතික විද්‍යා හා තාක්ෂණ කොමිසම : පුස්තකාලය  -
*ජාතික ඉංජිනෙරු පරීක්ෂණ සහ සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය : පුස්තකාලය  -

## මහජන පුස්තකාල
*අනුරධපුරය මහජන පුස්තකාලය
*කොළඹ මහජන පුස්තකාලය
*ගාල්ල මහජන පුස්තකාලය
* මහනුවර මහජන පුස්තකාලය
*මතලේ මහජන පුස්තකාලය
* මහරගම මහජන පුස්තකාලය
*බෙලිඅත්ත මහජන පුස්තකාලය

## පාසැල් පුස්තකාල
*ආනන්ද විද්‍යාලය, කොළඹ
*මහානාම විද්‍යාලය, කොළඹ
*රාජකීය විද්‍යාලය, කොළඹ
*ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, මාතලේ
*බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය, ගම්පහ
*THOLANGAMUWA MADAYA MHA VIDAYALA

## විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාල
*කොළඹ විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
*කැළණිය විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය 
*විවෘත විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය 
*රුහුණ විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
*වයඹ විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය 
*මොරටුව විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය
*පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාල  පුස්තකාලය 
*ශ්‍රී ලංකා‍ සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාල  පුස්තකාලය 

## අායතනික පුස්තකාල
*මානව සම්පත් කලමණාකරණ අායතන පුස්තකාලය
## පුස්තකාල සම්බන්ධ වැදගත් ආයතන
### දේශීය
*ශ්‍රී ලංකා පුස්තකාල සංගමය 

### විදේශීය
## විමර්ශන
ප්‍රවර්ගය:පුස්තකාල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුස්තකාල
සෙංගමාලය

**සෙංගමාලය** යනු අක්මාව ආශ්‍රිත රෝගී තත්වයකි.

## ඔසු 
### සෙංගමාලය (කහ) 
* හාතවාරිය කැඳදීම	
* තනහාල් කැඳදීම 
* බිංතල කැඳදීම 
* තැඹිලි මතුරා දීම 

### සෙංගමාලය 
* යකි නාරං ගහේ පස්පංගුව කොටා ඒ ඉස්ම හිනටි හාලෙන් කැඳ පිස බොන්න	
* හීන් බෝවිටිය කැඳ බොන්න

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රෝග
තක්කාලි

**තක්කාලි** (), එළවලු වලට යොදන රසකාරකයක් වශයෙන් භාවිතා කරයි. විද්‍යාත්මක නාමය **ලයිකොපර්සිකන් එස්කියුලැන්ටම්** (Lycopersicon esculentum).

## වර්ග 
* ගොරක තක්කාලි

## අමතර අවධානයට 
* List of countries by tomato production
* List of tomato dishes
* Marglobe, an early attempt at breeding a disease-resistant tomato
* Ring culture
* Physalis, a similar fruit also used in cooking
* Tomato effect
* Tomato jam
* Nightshades
** Potato
** Eggplant
** Tomatillo, a similar fruit from the related genus

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
* Tomato Genome Sequencing Project – Sequencing of the twelve tomato chromosomes.
* Tomato core collection database – Phenotypes and images of 7,000 tomato cultivars



ප්‍රවර්ගය:එළවළු
ආත්ම සත්කාරය

## ආත්ම සත්කාරය 
ආත්ම සත්කාරය යනු තමාගේ සෞඛ්‍ය තත්වය නිසියාකාරව පාලනය කිරීමයි. සෞඛ්‍ය තත්වය නගා සිටුවීම , යථාතත්වයට පත් කිරීම , රෝග වලක්වා ගැනීම හා ප්‍රතිකාර කිරීම අරමුණු කරගෙන පුද්ගල‍යෙකු , පවුලක් හෝ ප්‍රජාවක සිදුකරනු ලබන ක්‍රියාකාරකම් මේ නම් වේ.

ආත්ම සත්කාරය යටතට පුද්ගලයකු තමාගේ හා තමාගේ පවුලෙහි ශාරීරික හා මානසික සුවතාවය පවත්වා ගැනීම පිණිස ගනු ලබන තීරණයන් අඩංගුවේ. ශාරීරික සුවතාවය පවත්වා ගැනීමට සිදුකරන ව්‍යායාම ආත්ම සත්කාරයකි. මීට අමතරව නිරෝගී ආහාර වේලක් ගැනීම , නිසි පරිදි ‍ඹෞෂධ භාවිතා කිරීම හා රෝග වලක්වා ගැනීම සඳහා හොඳ සෞඛ්‍ය පුරුදු  අනුගමනය කිරීමද අයත් වේ. සෞඛ්‍යයට අවධානමක් එල්ල කරන දුම් පානයෙන් වැලකීම සහ රෝග සුව වීමෙන් අනතුරුව රෝහලින් බැහැරව ගිය පසු තම සෞඛ්‍ය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමද ආත්ම සත්කාරයකි.

පුද්ගයින් ආත්ම සත්කාරය කරන අතර සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයින් සහ විශේෂඥයින් මගින් පුද්ගලයකුගේ ආත්ම සත්කාරය වඩවා ගැනීම සඳහා උපකාර කරේ.

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ආත්ම සත්කාරය ඉතා වැදගත්ය.එයට එක් හේතුවක් වන්නේ මෙම රටවල  සෞඛ්‍ය සේවාවන් හි ඇති පීඩාකාරී තත්වයයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Self-care
ප්‍රෝටීන්

showing turquoise alpha helices. This protein was the first to have its structure solved by X-ray crystallography. Towards the right-center among the coils, a prosthetic group called a heme group (shown in gray) with a bound oxygen molecule (red).]]

**ප්‍රෝටීන** () යනු ඇමයිනෝ අම්ල දාම එකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සැදුම්ලත් විශාල කාබනික සංයෝගයන්ය . සජීවී ජීවින් තුල පරිවෘත්තිය ප්‍රතික්‍රියා උත්ප්‍රේරණය කිරීම, ඩීඑන්ඒ ප්‍රතිවලනය කිරීම, උත්තේජකයන්ට ප්‍රතිචාර දැක්වීම, සහ එක් තැනක සිට තවත් තැනකට අණු රැගෙන යාම ආදි කෘත්‍යයන් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් ඉටු කිරීම ප්‍රෝටීන මගින් සිදු කෙරෙයි. මෙම ඇමයිනෝ අම්ල කාබොක්සිල් හා ඇමැයිනෝ කාණ්ඩ අතර පෙප්ටයිඩ බන්ධන මගින් බන්ධනය වීමෙන් ප්‍රෝටීන් සෑදි ඇත. ප්‍රෝටීනයක ඇමයිනෝ අම්ල පිහිටා ඇති ආකරය නිර්ණය වනුයේ ජානයක් මගින් වන අතර එය කේත ආකරයට පිහිටා ඇත. මෙම ජාන කේත මගින් ඇමයිනෝ අම්ල 20 ක් සහ සෙලෙනෝ සිස්ටීන් සහ පයිරෝලයිසින් නිෂ්පාදනය කෙරේ. ප්‍රෝටීන්වල ඇති මෙම අංග ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී රසායනික වශයෙන් නවීකරණය වීමක් සිදුකෙරේ. එය එම ප්‍රෝටීනය සෛලය තුළ ක්‍රියාකාරී වීමට පෙර හෝ එහි පාලන ක්‍රියාවලියෙහි කොටසක් ලෙසට සිදුවේ. ප්‍රෝටීන සඳහා විශේෂ ක්‍රියාවලීන් සිදුකිරීම පිණිස සාමුහිකව ක්‍රියාකාරීවීමට හැකියාව ඇති අතර ඒවා බොහෝ අවස්ථ‍ාවන්හිදී ස්ථායි සංකිර්ණයන් සාදයි. 

පොලිසැකරයිඩ සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල යන අනෙකුත් ජෛව විද්‍යාත්මක මහා අණු මෙන් ප්‍රො‍ටීනද ජීවින් සතු අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක්වන අතර එය සෛල තුළ සිදුවන සියළුම ක්‍රියාවලීන් සඳහා දායකවේ. බොහොමයක් ප්‍රෝටීන එන්සයිම වන අතර පරිවෘත්තිය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන ජීවක්‍රියාවලීන් උත්ප්‍රේරණය කරයි. ප්‍රෝටීන මගින් ජීවීන් තුළ ව්‍යුහමය ද්‍රව්‍යයන් සාදන අතර එමගින් කාර්මික ක්‍රියාවලීන් ද සිදුකරනු ලබයි. සෛලවල හැඩය පවත්වා ගැනීම සඳහා උපකාරීවන ඇක්ටීන් හා මයොසීන් ද ප්‍රෝටීන වේ. අනෙකුත් ප්‍රෝටීන වර්ග සෛල සඳහා සංඥා ලබාදීම, ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාර, සෛල එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීම සහ සෛල චක්‍රය පවත්වා ගැනීම සදහා උපකාරී වේ. ප්‍රෝටීන පුද්ගලයෙකුගේ ආහාර වේලෙහි අත්‍යවශ්‍ය අංගයකි. මිනිසුන් හට අත්‍යවශ්‍ය ඇමයිනෝ අම්ල සිරුර තුළ නිෂ්පාදනය කර ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා ඒවා ආහාර මගින් සිරුර තුළට ලබාගත යුතු වේ. ආහාර ජීරණ ක්‍රියාවලිය ඔස්සේ මෙම ප්‍රෝටීන ද්‍රව්‍ය නිදහස් ඇමයිනෝ අම්ල බවට බිඳ හෙලනු ලබන අතර ඉන් පසුව ඒවා පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලිය සඳහා යොදා ගැනේ. 

ප්‍රෝටීන යන වචනය සෑදි ඇත්තේ ග්‍රීක භාෂාවෙන් ප්‍රෝටා හෙවත් ප්‍රාථමික වශයෙන් වැදගත් යන තේරුම ඇතිවය . ප්‍රෝටීන මුල්වශයෙන් හඳුනාගෙන නම් කරන ලද්දේ ස්වීඩන් ජාතික රසායනික විද්‍යාඥයකු වූ ජෝන් ජේකොබ් බර්සීලියස් විසින් 1838 දීය. කෙසේ වුවද ජීවීන් තුළ ප්‍රෝටීනවල මූලික කර්තව්‍ය 1926 වන තෙක් හදුනාගෙන නොතිබුණි. ජේම්ස් බී සම්නර් විසින් යූරි‍ෙය්ස් එන්සයිමය ප්‍රෝටීනයක් බවට 1926 දී සොයා ගන්නා ලදී. 1958 දී ෆෙඩ්රික් සැන්ගර් විසින් සොයා ගන්නා ලද ඉන්සියුලින් නම් ප්‍රෝටීනය සදහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිවුණි. ව්‍යුහාත්මක වශයෙන් ප්‍රෝටීනවල ඇති වැදගත්කම මුල්ම වශයෙන් පෙන්වන ලද්දේ හිමොග්ලොබින් සහ මයොග්ලොබින් සොයා ගන්නා ලද මැක්ස් පෙරුප්ස් සහ සර්ජෝන් කවුඩෙරි ‍කෙන්ඩෲ විසින් 1958 දීය. එක්ස් කිරණ විවර්තන අධ්‍යයනයන් මගින් ඉහත කී ප්‍රෝටීන වර්ග දෙකෙහි ත්‍රිමාණ ව්‍යුහයන් පිළිබඳව කරන ලද අධ්‍යයනයන් හේතුවෙන් ඔවුන් දෙදෙනාට 1962 දී රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිවිය.

### දත්ත ගබඩා සහ ව්‍යාපෘති 
*ද ප්‍රෝටීන් නේමිං යුටිලිටි 
*හියුමන් ප්‍රෝටීන් ඇට්ලස්
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
පරිගණකයේ ඉතිහාසය

## පරිගණකය පිළිබඳ හැඳින්වීම. 
පරිගණකය අද අප සැමටම නැතිවම බැරි උපකරණයක් බවට පත්වේ. මක් නිසාද යත් මිනිසා‍ගේ සියළු කටයුතු වලට පරිගණකය සැබෑ මිතුරෙකු වී හමාරය. 

පරිගණකය යනු අප විසින් ලබාදෙන කිසියම් උපදෙස් සමූහයකට අනුව ඒවා කිසියම් සැකසීමකට ලක් කළ හැකි, අවශ්‍ය වූ විටෙක අප හට ඒවා නැවත  ලබා ගත හැකි, ඒවා තම මතකය තුළ තැන්පත් කර ගත හැකි. නැවත මතකය ආවර්ජනය කරමින් දත්ත ලබා දිය හැකි, මිනිසා විසින් සාදන ලද කෘතිම බුද්ධියක් සහිත විද්‍යුත් උප කරණයකි. එය කිසිවිටෙකත් ස්වකීය ශක්ති‍‍ය ‍මගින් ක්‍රියාත්මක විය ‍‍‍නොහැක. 
කුමන ‍‍‍හෝ මාධ්‍යයකින් පරිගණකය ‍ ‍‍වෙත  ලබා දෙන තොරතුරැ ආදාන නම් වේ. එය input  නමින් හඳුන්වනු ලබයි. ආදාන කරනු ලබන දෙයක් ආකාර දෙකකින් යුක්තය. එනම්, දත්ත(Data) සහ උපදෙස් (Instructions) යනුවෙනි. දත්ත ලෙස හඳුන්වන්නේ කිසියම් පිළීවෙලකට සකස් කරන ලද තොරතුරැ සමූහයක් වන අතර එය පරිගණකය විසින් සකස් විය යුතු ආකාරය විස්තර කරනු ලබන්නේ උපදෙස් මගිනි. බොහෝ විට අප පරිගණකය හඳුනාගන්නේ එහි සරළ උපකරණ කිහිපයක් දෙස බැලීමෙනි. එනම් මොනිටරය, යතුරු පුවරුව, මවුසය, මධ්‍යම දත්ත සැකසුම් ඒකකය ලෙසය.

## පරිගණක වල ගතිලක්‍ෂණ 
පරිගණකයක් සතුව එහි  විශේෂයෙන් හඳුනාගත හැකි ගති ලක්‍ෂණ කිහිපයක් පවතී.

      '* * වේගය***
පරිගණකය විශේෂිත වන්නේ එය සතුව පවත්නා ඉතා වේගයෙන් වැඩ කටයුතු කිරීමේ හැකියාවයි. මිනි‍ෙසකු විසින් වසර ගණනක් තුළදී කරනු ලබන කටයුතු පරිගණකයකට විනාඩි කිහිපයකින් හෝ පැය කිහිපයකින් කළ හැකිය.

      **  * නිවැරදි බව***
පරිගණකයට ඉතා නිවැරදිව කටයුතු කිරීමේ හැකියාව ඇත. එය පෙර සකසන ලද උපදෙස් සමූහයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වන නිසා, අප විසින් ලබා දෙන තොරතුරු වල නිවැරදි කතාව මත ඉතා හොඳින් හා නිවැරදිව දත්ත සැකසීම් කරනු ලබයි.

      ***කාර්යක්‍ෂමතාව'''*
පරිගණකයක් හොඳින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් ඔනෑම කාලයක් විඩාවකින් තොරව වැඩ කිරීමේ හැකියාව පරිගණකය සතුය. එය කිසි විටෙකත් විඩාවෙන් යුක්තව අඩ පණ නොවේ.

     * **මතකය****
පරිගණකය තුළ යම් පරිශීලකයකු තැන්පත් කරන සෑම දත්තයක්ම අප ට ඕනෑම කාලයක් තැන්පත් කරතැබිය හැක. එය තීරණයවන්නේ එහි දෘඩ තැටියෙහි ධාරිතාවය මතය.

      ***පරිගණකයේ බුද්ධිමය හැකියාව***
පරිගණකය සතුව ඇත්තේ කෘතීම බුද්ධියකි. එය කිසිවිටෙකත් තනිව තීරණය කරමින් කටයුතු සිදු කරනු නොලබයි. (විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන්හි එවන් ස්වයං තීරණය කිරීමේ හැකියාවන් ඇති බුද්ධිමය පරිගණක පිළිබඳව කතා කළත් තවමත් එම සංකල්පය ඇත්තේ පරික්‍ෂණ මට්මේය. එය කාර්යකෂමව, නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වන්නේ පරිශීලකයා විසින් ලබාදෙන තොරතුරු වල නිවැරදි තාව මතය.

     ****බහුකාර්ය බව**'''
විවිධ වූ කාර්යන් සඳහා පරිගණකය භාවිතා කළ හැකි වීම එහි ඇති විශේෂ ලක්ෂණයකි.

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
රෝග බෝවීම

ඉන්ෆ්ලූවෙන්සා වැනි ඇතැම් රෝග ඉතා ඉක්මණින් බෝවන සුළුය. ආසාදන රෝග කහින විට සහ කිවිසන විට පිටවන බිදිති මගින් , රෝග වාහක කෘමියෙකු දෂ්ඨ කිරීම මගින් සහ අපවිත්‍ර වූ ජලය හෝ ආහාර මගින් යන විවිධ ක්‍රමෝපායන් මගින් බෝවිය හැකිය. තවද ලිංගාශ්‍රිත රෝග ද ඇත. යම්කිසි පුද්ගලයෙකු ගෙන් තවත් පුද්ගලයෙකුට පැතිරිය හැකි ක්ෂුද්‍ර ජීවින් ද මේ සඳහා විශේෂ කෘත්‍යක් ඉටු කරන අතර ඇතැම් රෝග ක්‍රමවත් පෝෂණ ක්‍රමයක් මගින් වළක්වා ගත හැකිය. පිළිකා රෝග සහ හෘද රෝග වැනි රෝග තත්වයන් ආසාදනයක් නිසා ඇතිවන්නක් ලෙස හැදින්විය නොහැකිය. මෙය මානසික රෝග සඳහා ද එකසේ වලංගු වේ.

## අර්ථ දැක්වීම 
### දේශීය සම්ප්‍රේෂණය
**දේශීය සම්ප්‍රේෂණය** (local transmission) යන වචනයේ තේරුම ආසාදන ප්‍රභවය වාර්තා කරන ස්ථානය තුළ හඳුනාගෙන ඇති බවයි (රටක්, කලාපයක් හෝ නගරයක් වැනි)

## බිඳිති මගින් බෝවීම
කහින විට සහ කිවිසන විට පිටවන බිදිති (respiratory droplets) මගින් රෝග බෝවීම ඉතාම සුලබ සිදුවීමකි.

## ආශ්‍රිත 
* Bioaerosol
* Bugchasing
* Cross-species transmission
* Infectious disease: Transmission
* Transmission coefficient (epidemiology)
* Transmission risks and rates

## මූලාශ්‍ර
රෝගයක සමාජීය වශයෙන් ඇති වැදගත්කම

## රෝගයක සමාජීය වශයෙන් ඇති වැදගත්කම 
රෝගයක් ඇතිව ජිවත් වීම ඉතාමත් අපහසු කාර්යකි. පුද්ගලයෙකුට ඇති යම්කිසි තත්වයක් එම පුද්ගලයාගේ සිරුරෙහි ආකෘතිමය හෝ ක්‍රියාකාරිත්වයෙහි සරළ වෙනස්වීමක් ලෙස විග්‍රහ කරනවාට වඩා එය රෝගයක් ලෙස හඳුනාගැනීම කැපීපෙනෙන ආර්ථික හා සමාජීය බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. යම්කිසි ආපදා තත්වයකට මුහුණදීමෙන් පසුව ඇතිවන ආතති තත්වයන් , (post traumatic stress disorder)  Shell shock , Repetitive stress injury සහ ගල්ෆ්යුධ සින්ඩ්‍රෝමය වැනි රෝග තත්වයන් ඇති බවට මත භේදාත්මක ලෙස හඳුනා ගැනීමට ලක්කළ විට අදාල පුද්ගලයාට, එම රටට සහ ඔහු සේවය කරන ආයතනයට ආර්ථිකමය වශයෙන් ධනාත්මක හා සෘණාත්මක බලපෑම් ඇති කළ හැකිය. වයස්ගත වීම රෝගයක් ලෙස සමාජය තුළ ඇති පිළිගැනීම මේ වන විට වඩාත් පුළුල්ව හදාරා නොමැත. 

යම්කිසි තත්වයක් ඇතැම් සංස්කෘතීන් හෝ යුග වලදී රෝගයක් ලෙසට හදුනා ගන්නා අතර අනෙකුත් සංස්කෘතීන් හෝ යුග වලදී එය එසේ නොවේ.  Oppositional difiant disorder, Attention deficit hyperactivity disorder යන මානසික රෝග ද අධි ස්ථුලතාවය ද ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේ දී රෝග තත්වයන් ලෙස හැදින්වුවද ඒවා මීට දශක ගණනාවකට පෙර සහ වෙනත් රටවල්වල එසේ නොවුණි.  ලාදුරු රෝගීන් යනු ඉතිහාසය තුළ එම රෝගයෙන් පීඩා විදිමින් සමාජය තුළ අපකීර්තියට ලක් වූ පුද්ගලයන්ය. යම්කිසි රෝගයක් සදහා ඇති බිය පුළුල්ව පැතිරුණු සමාජීය ආකල්පයක්වන අතර සියළුම රෝගයන් මගින් මෙලෙස සමාජීය අපකීර්ති තත්වයන් ඇති නොවේ. 

යම්කිසි රෝග තත්වයක් සමාජීය වශයෙන් නිත්‍යානුකූල කිරීම මගින් ඇතැම් වාසි සහගත තත්වයන් උදාවේ. උදාහරණ වශයෙන් රැකියා ස්ථානයෙහි දී සිදුකරන කාර්යයන් මග හැරීමට සහ අනෙක් පුද්ගලයන් මගින් රැක බලාගැනීමයි. මීට අමතරව රෝගි පුද්ගලයෙකු හට ප්‍රතිකාර ගැනීමට සහ රෝගය සුව වූ පසුව නැවත රැකියා කිරීමට වරප්‍රසාදය ඇත. මේ හා සංසන්දනය කරන විට රෝගයක් හෝ දුබලතාවයක් ලෙස වර්ගීකරණය නොකරන තත්වයක් වන ගර්භණීතාවය සැලකිල්ලට ගත යුතුය. වෙනත් අතකින් බලන කළ වෛද්‍යවරුන් විසින් එය වෛද්‍ය ආධාර  ලබාදිය යුතු තත්වයක් සහ සමාජයේ බෙහෝ අය එය රැකියා ස්ථානයෙන් මිදී නිවස තුළ කාලය ගත කිරීමට අවශ්‍යවන තත්වයක් ලෙසට හඳුන්වයි.
වට්ටක්කා

**වට්ටක්කා** () එළවලුවක් ලෙස මිනිසුන් භාවිතා කරයි.  කුකර්බිටේසි කුලයට අයත් ශාකයකි. Curcubita pepo සහ කියුකබ්ටා මැක්සිමා () ලෙස විද්‍යාත්මක හඳුන්වනු ලබයි. 

තරමක් සිනිඳු මතුපිටකින් යුක්තවන වට්ටක්කා තද කහ පැහැයේ සිට තැඹිලි පැහැය දක්වා වර්ණයක් ගනී.

හැලෝවීන් උත්සවයේ සැරසීමක් ලෙස වට්ටක්කා යොදා ගනියි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:එළවළු
මදුරු ගණය

මදුරුවන් Culicidae කුලයට අයත් කෘමි විශේෂයකි.

## මදුරුවන් මගින් බෝවන රෝග
* බරවා
* මැලේරියා රෝගය (ඉතිහාසය) 
* ඩෙංගු

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:මදුරු ගණය
මවුසය

පරිගණක මවුසය - පරිගණක කටයුතු පහසුකිරීම සදහා මෙම උපකරණය භාවිතා කරයි.
පරිගණක භාවිතයේ දී තිරයෙහි ස්ථානයන් සළකුණු කිරීම සඳහා යොදාගනු ලබන විශේෂිත උපකරණයයි.

ප්‍රවර්ගය :පරිගණක දෘඩාංග
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
සූරියකාන්ත

thumb|250px|සූරියකාන්තසූරියකාන්ත මෙය මලකි.Helianthus

ප්‍රවර්ගය:මල්
බස් රථ

වැන්කුවර් නගරයේදී]]
 බෙන්තොට ප්‍රදේශයේදී]]

බස් රථය ගොඩබිමින් මගීන් ප්‍රවහනය සදහා භාවිතා කරයි.එහි රෝද 6ක් ඇත.

ප්‍රවර්ගය:බස්
හොකී

පැවැති හොකී තරගයක්.]]

**හොකී** ක්‍රීඩවකි. එක් පිලකට සමජිකයන් 11ක් සහභාගී වේ. හොකී යනු කණ්ඩායම් දෙකක් එකිනෙක පරයා ගෝලයක් වාර්ථා කිරීමට යත්න දරන ක්‍රීඩාවකි. මෙහිදී ‘පක්’ නමින් හඳුන්වන බෝලයක් හෝ තද රවුම් ඩිස්කයක් භාවිතා කරයි. විරුද්ධ පිළේ දැල තුළට එය පිත්තෙන් විසිකිරීම මගින් ගෝලයක් ලබාගැනීම සිදු කරයි. කිසියම් ප්‍රදේශයක වඩාත් ප්‍රචලිත හොකී ක්‍රීඩා ආකාරය සරලව එම ප්‍රදේශ වලදී හොකී ලෙස හැඳින්වේ.

## ආශ්‍රිත
අයිස් හොකී
මොනිටරය

පරිගණකයෙහි යතුරු පුවරුව මගින් ඇතුලත් කරන දත්ත ප්‍රදර්ශනය වන උපකරණයයි.

200px
ප්‍රවර්ගය :පරිගණක දෘඩාංග
පැන්ඩා

**පැන්ඩා** වලස් පවුලට (Ursidae) අයත් ක්ෂීරපායී සතෙකි. පැන්ඩා ගේ නිජභුමිය වන්නේ චීනය යි.

## විස්තරය 
පැන්ඩා ගේ ගැහැනු සතා වරකට එක් පැටවකු පමණක් දමයි. ඔවුහු මාර්තු සිට මැයි දක්වා වූ කාලය තුළ එක්වන අතර අගෝස්තු සැප්තැම්බර් මාසවල දී පැටවුන් බිහි කරති. අලුත උපන් කුඩා පැටවකුගේ බර 2 kg පමණ වේ. පැටවුන් ඇස් අරින්නේ දින 40 කට පසුව යි. යෝධ පැන්ඩාවුන්ට නිශ්චිත ලැගුම් පොළවල් නැත. එහෙත් අභිජනන සමයේ දී ඔවුහු ඉතා වෙහෙස මහන්සි වී පැටවුන් බිහිි කිරීමට සුදුසු බිලයක් තනති. එය තුළ සුව පහසුව පිණිස මෘදු ශාක පත්‍ර අතුරනු ලැබේ. යෝධ පැන්ඩා සිත් ගන්නා සුලු ගති ගුණවලින් හෙබි අහිංසක සතෙකි. උගේ මුහුණේ ඇත්තේ ළදරු පෙනුමෙකි. උගේ ගමන සිනා උපදවන සුලු යි. යෝධ පැන්ඩා දිනකට පැය දහයක් දොළහක් පමණ ආහාර ගැනීමේ නිරත වේ. ගස තලා දමන්නේ නැතිව උණ දළු හා කොළ ගලවා ගැනීමේ අපූරු හැකියාවක් ඌට ඇත.                                                                                                                                                                    
මේ බුහුටි බව ඌට ලැබී ඇත්තේ ඉදිරි ගාත්‍රාවල දිගු රෝමවලින් වැසුණු මාංශමය කොට්ට ඇති නිසා ය. යෝධ පැන්ඩාට නිශ්චිත දින චර්යාවක් නැත. දිවා කාලය පමණක් නොව රාත්‍රී කාලයට ද ඌ ආහාර සොයා සැරිසරයි. නිදා ගැනීමට හෝ විවේක ගැනීමට විශේෂ වේලාවක් නැත. මධ්‍යම රාත්‍රීයටත් උදෑසනටත් උන් වඩාත් ක්‍රියාකාරී ය. බාහිර බලපෑම් නැති විට මේ පැන්ඩා ගේ සියලු කටයුතු අලස ලෙස හෙමින් සීරුවේ සිදු කෙරේ. කෙනකු කලබල කළ හොත් ඌ ඉවතට දිවගොස් සැඟැවේ. එසේ කළ නො හැකි නම් ගසකට නැඟැ අතු රිකිලි අතර සැඟැවෙයි. වටාපිටාව නිහඬ හා නිශ්චල වූ විට පැන්ඩා ගසින් බැස බිමට පැමිණේ. ඇතැම් විට පැන්ඩාවුන් ගස්වල අතු මත නිඳා සිටිනු ද දැකිය හැකි යි.

## සංරක්ෂණය
වඳවී යාමට ඔන්න මෙන්න කියා සිටි මේ සොඳුරු සත්ත්වයා ඉන් බේරා මතු පරපුර වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවේ ද සහය ඇතිව චීන රජය ක්ෂණිකව පියවර ගත්තේ ය. යෝධ පැන්ඩාවන් සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා වන පෙත් වෙන් කෙරුණු අතර උන් පිළිබඳව පුළුල් ලෙස අධ්‍යයනයක් ද සිදු කැරිණි. එම අධ්‍යයනය ප්‍රයෝජනයට ගෙන ගන්නා ලද පියවර නිසා අද වන විට චීනයේ යෝධ පැන්ඩා ගහණය වැඩෙමින් පැවැතීම වන සත්ත්ව ලෝලීන් ගේ සතුටට කරුණෙකි.

## වර්ගීකරණය 
### වංශ ප්‍රවේණිය 
## අමතර අවධානයට 
*Giant pandas around the world
*යෝධ පැන්ඩා ලැයිස්තුව
*Panda tea
*Pygmy giant panda
*Wildlife of China
*List of endangered and protected species of China

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*BBC Nature: Giant panda news, and video clips from BBC programmes past and present.
*Panda Pioneer: the release of the first captive-bred panda 'Xiang Xiang' in 2006
*WWF – environmental conservation organization
*Pandas International  – panda conservation group
*National Zoo Live Panda Cams – Baby Panda Tai Shan and mother Mei Xiang
*Information from Animal Diversity
*NPR News 2007/08/20 – Panda Romance Stems From Bamboo
* View the panda genome on Ensembl.
* Texts and pictures of the Panda exhibition at the Museum für Naturkunde Berlin 
*iPanda-50: annotated image dataset for fine-grained panda identification on Github
රිෂ්ෂෝ කෝසේයි ඛායි

## **බිහිවීම**  
රිෂ්ෂෝ කෝසේයි ඛායි සංවිධානය *立正佼成会（りっしょうこうせいかい、Rissho Kosei-kai）*1938 වසරේ මාර්තු මස 5 වන දින නිර්මතෘ නික්යෝ නිවානෝ සහ උප නිර්මතෘ මියෝකෝ නගනුමාගේ ප‍්‍රධානත්වයෙන්,සමාජිකයින් තිස්දෙදෙනෙකුගේ සහභාගීත්වයෙන් ස්ථාපනය කරන ලදී.thumb|190px|right|දයිසෙයිදෝව(තෝකීයෝ,ජපානය) ප‍්‍රධාන වන්දනීය මධ්‍යස්ථානය

## **ධර්මය** 
සංවිධානයේ පුජනීය ග‍්‍රන්ථය වන ත‍්‍රිවිධ පුන්ඩරික සුත‍්‍රය යනු විවිධාර්ථ සුත‍්‍රය,සද්ධර්ම පුණ්ඩරික සුත‍්‍රය ,සමන්තභද්‍ර බෝධිසත්වයන් මෙනෙහි කීරීම පිළිබඳ සුත‍්‍රය යන සුත‍්‍ර වලින් සමබුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත වටිනා ධර්ම ග‍්‍රන්ථයකි.
එහි මධ්‍යම සුත‍්‍රය වන සද්ධර්ම පුන්ඩරික සුත‍්‍රය තුළ මෙම ලෝකය යනු කුමක්ද?මනුෂ්‍යයින් කුමන ආකාරයේ පැවැත්මක්ද? මනුෂ්‍යයින් කෙසේ ජිවත් විය යුතුද? යන කරුණු සරලව විග‍්‍රහ කර තිබේ.
රෝග නිර්ණය

## රෝග නිර්ණය කිරීම 
රෝග නිර්ණය කිරීම සඳහා වඩාත් වැදගත් වනුයේ රෝගියා විසින් හෙළිකරනු ලබන විශේෂ රෝග ලක්ෂණයි. (ඇඟ පතෙහි තෙහෙට්ටුව, බර අඩු වීම, විස්තර කළ නොහැකි නීරක්තිය, හේතුවක් නොමැතිව උණ හට ගැනීම සහ වෙනත් රෝග ලක්ෂණ) බොහෝ අවස්ථා වලදී රෝගියෙකු පරීක්ෂා කර බැලීමේදී පිළිකාව පිහිටා ඇති ස්ථාන පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය.  

රෝග නිර්ණය ක්‍රමවනුයේ;
*	අදාල පටක කොටසක් ලබා ගැනීම (බයොප්සි)
*	එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාව (ආහාර මාර්ගයෙහි, ස්වසන මාර්ගයෙහි හෝ උගුරෙහි සිදු කරන එන්ඩොස්කොපි පරීක්ෂාවන්)
*	එක්ස් කිරණ , සිටීස්කෑන්, එම්.ආර්.අයි ස්කෑන් සහ අල්ට්‍රාසව්න්ඩ් ස්කෑන් වැනි වෙනත් පරීක්ෂාවන්, 
*	න්‍යෂ්ටික වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි භාවිතයට ගැනෙන scintigraphy, single photon emission computed tomography සහ positron emission tomography වැනි ක්‍රම.
*	ඇතැම් පිළිකාවන් සඳහා ආවේනික පිළිකා දර්ශකයන් රුධිර පරීක්ෂාවන් මගින් අනාවරණය කරගැනීම මගින් අදාල පිළිකාව ඇති බවට නිෂ්චිතවම නිර්ණය කළ හැකිය. 

රෝග නිර්ණය ක්‍රම සඳහා උපකාරී වීමට අමතරව මෙම ක්‍රමයන් මගින් (විශේෂයෙන් සිටීස්කෑන් ක්‍රමය) සැත්කමක් මාර්ගයෙන් අදාල පිළිකාව ඉවත් කිරීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදේ. 

සාමාන්‍යයෙන් බයොප්සි පරීක්ෂාවක් මගින් අදාල පටක කෙ‍ාටස පරීක්ෂා කර බැලීම මගින් පිළිකාවක් ඇති බවට නිවැරදි නිර්ණයක් ලබාදිය හැකිය. මෙය සිදු කළ නොහැකි අවස්ථාවන්හි දි නිෂ්චිත රෝග නිර්ණයකින් තොරව පිළිකාවක් ඇති බවට ඒ වන විට සාක්ෂි මත පදනම්ව අනුමාන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබාදේ. 

ඇතැම් අවස්ථා වලදී පිළිකා ‍සෛල  ව්‍යාප්ත වීමෙන් විශාල වු වසා ගැටිත්තක් ( විශේෂයෙන් මෙය බෙල්ලෙහි ඇතිවේ.) හෝ ගෙඩියක්  දක්නට ඇතත් පිළිකා සෛල ඇතිවී ඇති මුල් ස්ථානය ‍ෙසායාගත නොහැක. මෙම තත්ත්වය ‘ප්‍රාථමික සම්භවයක් හදුනාගත නොහැකි පිළිකාවක්’ ලෙස හැදින්වෙන අතර මෙහිදී ද පිළිකාව ඇති වීමට තුඩු දෙන වඩාත්ම සැක සහිත ප්‍රභවය අනුමාන කොට ප්‍රතිකාර ලබාදෙනු  ලැබේ.
ඔන්කොලොජි

## ප්‍රතිකාර ක්‍රම 
එය සම්පුර්ණයෙන්ම පදනම් වනුයේ අදාල පිළිකාවේ ස්වාභාවය සහ ලබාදෙන ප්‍රතිකාර වර්ගයන්හි ස්වභාවය අනුවයි. ඇතැම් පිළිකා රෝග සඳහා වහා ක්‍රියාත්මක වන පරිදි රෝහල් ගත කිරීමක් සහ රසායන චිකිත්සාව ලබාදීමක් අවශ්‍ය වේ. (ALL හා AML යන ලියුකේමියා රෝග වලදී) අනෙකුත් පිළිකා රෝග සඳහා නිරතුරුවම සිදුකරන පරීක්ෂා කිරීමක් සහ රුධිර පරීක්ෂාවන් අවශ්‍ය වේ. 

ඇතැම් අවස්ථාවල දී සැත්කම් මගින් සම්පුර්ණ  පිළිකාවම ඉවත් කිරීම සඳහා උත්සාහ කෙරේ. මේය සිදුකළ හැක්කේ අදාල කොටස සැත්කමක් මගින් ඉවත් කිරීමට හැකි ආකාරයට පිහිටා ඇති අවස්ථාවන්හි දී පමණි. සිරුරෙහි වෙනත් ස්ථාන වෙත පිළිකා කොටස් ව්‍යාප්තව ගොස් ඒවා යාබද අවයව සහ පටක කොටස් ආක්‍රමණය කර ඇති අවස්ථාවන්හි දී රෝගියාගේ ජීවිතය අවධානමට ලක් නොකර සම්පුර්ණ වශයෙන්ම සුවයක් ලබාදීම පිණිස පිළිකාව මුළුමනින්ම ඉවත් කිරීම අපහසුය. ඇතැම් අවස්ථාවල දී පිළිකාවෙහි සියලුම කොටස් ඉවත් නොකළද එවන් සැත්කමක් මගින් රෝගියාගේ ආයු කාලය දීර්ඝ කළ හැකිය. මෙහිදී පිළිකා පටක ප්‍රමාණයෙහි අඩු කිරීමක් සිදු කරයි. ඇතැම් පිළිකාවන් සඳහා (උදාහරණ - පිත්ත ප්‍රනාලයෙහි සිදුවන අවහිරතා හෝ ඇතැම් මොළයෙහි පිළිකා නිසා ඇති වන ආබාධ මග හරවා ගැනීම සඳහා)  සිදුකරන  සැත්කම් මගින් රෝගියාට යම් ආකාරයක සහනයක් ලබාදීම අපේක්ෂා කරයි. මෙහිදී සැත්කම මගින් රෝගියාට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ සහ එමගින් රෝගියා ලක්වන අවධානම පිළිබඳව තක්සේරු කිරීමක් අත්‍යවශ්‍ය වේ. 

විකිරණ චිකිත්සාව සහ රසායනික චිකිත්සාව බොහෝ පිළිකාවන් සඳහා පළමු පෙළ ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙසට භාවිතා වේ. තවද මේවා තවත් ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සමග ද භාවිතා කරයි. උදා - සැත්කමක් මගින් පිළිකාවක් සම්පුර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ පසුව එය නැවත ඇතිවීම සඳහා අවධානමක් ඇති අවස්ථාවන්හි දී ඉහත කී ප්‍රතිකාර ක්‍රම භාවිතා කරයි. මෙය උපකාරක ප්‍රතිකාරක ක්‍රමයකි. රෝගය සුව කළ නොහැකි බවට පැහැදිලි අවස්ථාවන්හි දී රෝගියාගේ ජීවිත අපේක්ෂාව වැඩිකර ගැනීමට හා ඔහුගේ ජීවිතයෙහි ගුණාත්මක භාවය වර්ධනය කර ගැනීම සදහා රසායන චිකිත්සාව සහ විකිරණ චිකිත්සාව අදාල රෝගියා සඳහා සහනයක් ලබාදීමට භාවිතා කරයි. 

හෝමෝන වර්ග භාවිතා කිරීම මගින් පියයුරු සහ පුරස්ථ ග්‍රන්ථිවල පිළිකාවන් සඳහා ප්‍රතිකාර කරනු ලබයි. 

Monoclonal ප්‍රතිදේහ භාවිතා කිරීම මගින් ප්‍රතිකාර කිරීම නුතනයේ බහුලවම භාවිතා කරනු ලබයි. ලිම්ෆෝමා සහ පියයුරු පිළිකා සඳහා Rituximab සහ  Trastuzumab භාවිතා කිරීම මේ සඳහා නිදසුන්ය. 

එන්නත් ක්‍රම සහ වෙනත් ප්‍රතිශක්ති ඖෂධ වර්ග භාවිතා කිරීම පිළිබඳව ඉතා විශාල වශයෙන් සමීක්ෂණ සිදු කරනු ලබයි. 

ඝන පිළිකාවන් සදහා අති ධ්වනි කිරණ HIFU ආකාරයට භාවිතා කිරීම පර්යේෂණ මට්ටමේ ඇත.