open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
නිඛිල

[thumb|100px|**නිඛිල** කුලකය දැක්වීම සඳහා භාවිතා කරන [සංකේතය]]
[right|thumb|300px|Integers can be thought of as discrete, equally spaced points on an infinitely long [සංඛ්‍යා රේඛාව. ධන නිඛිල (purple) and Negative Integers (red).]]

## වීජීය ගුණ
ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා මෙන් නිඛිල (z) ද ආකලනය ගුණිතය යන කර්මයන් සඳහා සංචරණය වේ. එනම්, ඕනෑම නිඛිල දෙකක එකතුව හෝ ගුණිතය ද නිඛිලයකි. කෙසේ නමුත් සෘණ එකතුව හෝ ගුණිතය ද නිඛිලයකි. කෙසේ නමුත් සෘණ සංඛ්‍යා හා ශුන්‍යය අන්තර්ගත වන හෙයින් නිඛිල (ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා මෙන් නොව) ව්‍යාකලනයට ද සංචරණීය වේ. නිඛිල දෙකක ලබ්ධිය (උදා - 1 , දෙකෙන් බෙදූ විට) නිඛිලයක්ම විය යුතු නොවන බැවින් z බෙදීමේ කර්මය සඳහා සංචරණීය නොවේ.

පහත දක්වා ඇත්තේ ඕනෑම a,b, හා c යන නිඛිල තුනක් සඳහා වූ ආකලනය හා ගුණිතයේ මූලික ගුණාංග වේ.
   

අමූර්ත වීජ ගණිතයේ දී ආකලනය සඳහා ඉහත ලැයිස්තුගත කොට ඇති මුල් ගුණාංග පහ මඟින් ආකලනය යටතේ z ආබෙල් සමූහයක් බව කියැවේ. සෑම ශුන්‍ය නොවන නිඛිලයක්ම 1+1+..........1 හෝ (-1) + (-1) + ........ (-1) වැනි පරිමිත එකතුවක් ලෙස ලිවිය හැකි බැවින් ආකලනය යටතේ z යනු චක්‍රීය සමූහයකි. තවද ඕනෑම අනන්ත චක්‍රීය සමූහයක් z ට සමරූප වන බැවින් z යනු ආකලනය යටතේ පවතින එකම අපරිමිත චක්‍රීය සමූහය ද වේ.

ගුණනය සඳහා ඉහත ලැයිස්තුගත කොට ඇති මුල් ගුණාංග හතර මඟින් , ගුණනය යටතේ z න්‍යායදේශ ඒකාභයක් බව කියැවේ. කෙසේ නමුත්, සෑම නිඛිල සංඛ්‍යාවකටම ගුණන ප්‍රතිලෝමයක් නොමැත. උදා -2x =1 ආකාරයේ නිඛිලයක් නොපවතී. මන්දයත් දකුණු පස ඔත්තේ වන අතරතුර වම්පස ඉරට්ටේ වන බැවිනි. මින් අදහස් වන්නේ ගුණනය යටතේ z සමූහයක් නොවන බවයි.

ඉහත වගුගත කොට ඇති ගුණවලින් අවසාන ගුණය හැර අනෙක් සියල්ල එකට ගත් කළ ඉන් කියනු ලබන්නේ ආකලනය හා ගුණනය එක්ව ගත් විට ඒවා සඳහා z යනු ඒකීයත්වය සහිත න්‍යායදේශවලියක් වන බවයි. අවසන් ගුණාංගයක් සමඟ ගත් විට, එමඟින් z නිඛිල වසමක් බව කියැවේ. ඉහත ආකාර ගුණ සහිත ව්‍යුහයක් අර්ථ කථනය සඳහා අවශ්‍ය කරන පෙළඹවීම z මඟින් සැපයේ.
   

z සඳහා ගුණන ප්‍රතිලෝමයක් නොමැති වීම, එය බෙදීමේ කර්මය සහ සංචරණ නොවේ යන්නට තුල්‍ය වන අතර ඒ හෙයින් z ක්ෂේත්‍රයක් නොවේ. නිඛිල අඩංගු වන කුඩාම ක්ෂේත්‍රය වන්නේ පරිමේය සංඛ්‍යා ක්ෂේත්‍රයයි. මෙම ක්‍රියාවලිය අනුකරණයෙන් සියලු නිඛිල සහ ඒවායේ භාග අයත් වසමක් නිර්මාණය කරගත හැකි අතර එය ක්ෂේත්‍රයක් ද වේ. සාමාන්‍ය බෙදීම z මඟින් අර්ථ කථනය කර නොමැති නමුත් ඇල්ගොරිතමය නම් වැදගත් ගුණයක් එය සතු වේ. එනම්, a හා b ,( b ≠ 0 ) ආකාර නිඛිල යුගලක් සඳහා a = q × b + r සහ 0 ≤ r < |b| වන ආකාරයට q හා r නම් අනන්‍ය නිඛිල යුගලක් පවතී. මෙහි |b| මඟින් b හි නිරපේක්ෂ අගය දැක්වේ. මෙහි a හා b ගෙන් බෙදූ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයෙහි ඇති q නිඛිලය ලබ්ධිය ලෙස ද r ශේෂය ලෙස ද හැඳින්වේ. මෙය මහා පොදු භාජකය ගණනය කිරීම සඳහා වූ යුක්ලීඩ් ඇල්ගොරිතමෙහි පදනම වේ.

තවද අමූර්ත වීජ ගණිතයට අනුව ඉහත ගුණාංග නිසා z යනු යුක්ලීඩ් වසමක් ද වේ. මින් අදහස් කරනුයේ z යනු ප්‍රධාන පරමාදර්ශීය වසමක් බවත් ඕනෑම ධන නිඛිලයක් අත්‍යන්ත ආකාරයට පරමාදර්ශීය ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවල ගුණිතයක් ලෙස ලිවිය හැකි බවත්ය. මෙය අංක ගණිතයෙහි මූලික ප්‍රමේයය වේ.

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:නිඛිල
සලාත්

නැමදුම යන පදය අරාබියෙන් සලාත් (صلاة) යනුවෙන් හැදින්වේ. එම පදයම අල්කුර්ආනයේ සදහන් වී ඇත්තේ මෙසේය (صلوة,). පැෂ්ටෝ භාෂාවෙන් එය “මුස්” ලෙස ද පර්සියානු , උර්දු හා තුර්කි භාෂාවලින් නටාස් ලෙස ද හැදින්වේ. මෙය සර්ව බලධාරී අල්ලාහ්තආලා වෙනුවෙන් මුස්ලිම්වරු ඉටු කරන දෛනික නැමදුම වන අතර නිසි වයසට පත් සිහි බුද්ධියෙන් යුතු මුස්ලිම් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්ෂයටම විකල්පයක් නොමැති අනිවාර්ය වගකීමක් වේ. සලාතය ඉස්ලාමයේ ප්‍රධාන හා අත්‍යවශ්‍ය වගකීමක් වන අතර තමාගේ නොහැකියාව නිසා එයින් වැලකී සිටීමට අනුමැතිය ඇත්තේ ඉතාමත් සුළු පිරිසකට පමණි. 

දෛනික පංචකාල් නැමදුම සුන්නි ඉස්ලාමයේ පස්ව හා කුළුන්ද්‍රවලින් දෙවන ස්ථානය හිමිකර ගන්නා අතර පියා මුස්ලිම්වරුන්ගේ දස පනතින් එකක් වේ.

මධ්‍යම හා දකුණු ආසියාතික භාෂාවලින් වන පර්සියානු උර්දු , හින්දු , බෙංගාලි ඇල්බේනියානු භාෂාව හා දකුණු වහල් භාෂාවන් වන බොස්නියානු භාෂාව , නසින්ති , මැසිඩෝනියානු භාෂාව හා තුර්කි භාෂාවලින් “නමාස්” යනුවෙන් හදුන්වන වන්නේ මැවුම්කරු වන අල්ලාහ්ට බැගෑපත් වී අවනතභාවය පළ කිරීම උදෙසා සිරස තමා ආචාර කිරීමයි.

මෙසේ අවනතාභාවය පළ කරමින් අල්ලාහ්ට වන්දනාමාන කරන පුද්ගලයා “මුසල්ලී” වශයෙන් හදුවන්වන අතර ඒ සදහා යොදාගන්නා ඵලය නොහොත් පාරම්පරික ඇතිරිල් “මුසල්ලා” යනුවෙන් හැඳින්වේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Salah
සෞන්දර්ය විද්‍යාව, ශුද්ධ ගණිතය සහ ව්‍යවහාරික ගණිතය සදහා ඇති වු ප්‍රබෝධය

ප්‍රමාණ, ව්‍යුහ, අවකාශය සහ විචල්‍යයන්ට අදාළව ගැටලු මතුවන ඕනෑම අවස්ථාවකදී ගණිතය භාවිත වීම සිදුවේ. ආරම්භයේදී වානිජ කටයුතු සහ භූමි මිනුම් හිදි ගණිතය භාවිතා වු අතර පසුකාලීනව එය තාරකා විද්‍යාව සඳහාද භාවිත විය. වර්තමානයේදී සියලු විද්‍යාවන් ආශ්‍රිතව ගණිතඥයන් විසින් අධ්‍යයනය කළ යුතු ආකාරයේ ගැටලු ඇති වන අතර ගණිතය වැනි විෂයයන්ගෙන් පවා එවන් ආකාර ගැටලු මතු වීම සිදුවේ. නිව්ටන් අත්‍යනුක කලනයේ එක් නිර්මාතෘ වරයෙක් වන අතර එහිදී භාවිතා කරන සියලුම අංකනයන් පාහේ (කාලය විශයෙහි අවකලනය දැක්වීම සදහා විචල්‍යයකට ඉහලින් තබන තිත හැරුණු විට) ලිබ්නීස් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඒවාය. ෆේමන් විසින් හේතු දැක්වීම් සහ භෞතික දැනුම සංකලනයෙන් ෆේමන් පථ අනුකලය නිර්මාණය කල අතර වර්තමාන තන්තුවාදය නව ගණිතමය සොයා ගැනීම් සදහා ඒවායින් පෙළඹවීමක් සපයයි. සමහර ගණිතමය කොටස් ඒවා නිර්මාණයට හේතු වු ක්ෂේත්‍රයට පමණක් අදාළ වන අතර තවදුරටත් එම ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇති වන ගැටලු විසදීම සදහා භාවිතා කෙරේ. නමුත් බොහෝ විට එක් ක්ෂේත්‍රයක් ආශ්‍රිතව නිර්මාණය වු ගණිතමය සංකල්ප වෙනත් බොහෝ ක්ෂේත්‍ර වලදීද ප්‍රයෝජනවත් වන අතර සාමාන්‍ය ගණිතමය සංකල්ප සමුදායේ කොටසක් බවට පත්වේ. සංශුද්ධමය ගණිතමය සංකල්ප සදහා වුවද ඇතැම් විට ප්‍රායෝගික යෙදීම් පැවතීම පුදුම සහගත වුවත් ඉයුජීන් විග්නර් මෙය “ගණිතයේ අහේතුක සඵලත්වය” ලෙස හැදින්වීය.

අනෙක් බොහෝ අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍ර වලදී මෙන්ම විද්‍යාත්මක යුගයේ දැනුමෙහි සිදු වු වේගවත් වර්ධනය හේතුවෙන් ගණිතයද විශේෂිකරණය වී ඇත. මෙවැනි එක් ප්‍රධාන බෙදීමක් වන්නේ ශුද්ධ ගණිතය සහ ව්‍යවහාරික ගණිතය එකිනෙකින් වෙන්කර හදුනාගැනීමයි. සමහරක් ව්‍යවහරික ගණිත කොටස් ඒවා හා සම්බන්ධ ගණිතයෙන් පරිබාහිර සම්ප්‍රදායයන් සමග සංයෝජනය වී වෙනම විෂය ක්ෂේත්‍රයන් බවට පත්ව තිබේ. සංඛ්‍යානය, සංකාර්ය පර්යේෂණ සහ පරිගණක විද්‍යාව මෙවන් ක්ෂේත්‍ර වලට අයත් වේ.

         
ගණිතයට නැඹුරු වු බොහෝ දෙනා එහි සෞන්දර්යාත්මක පැතිකඩක් දැකීමට සමත් වෙති. බොහෝ ගණිතඥයන් ගණිතයෙහි සෝබනත්වය, එහි සහජ සෞන්දර්යය සහ අභ්‍යන්තර අලංකාරත්වය පිළිබඳ අදහස් දක්වති. එහි සරලත්වය සහ පොදු බව ඉතා වැදගත් වේ. ප්‍රථමක සංඛ්‍යා අපිරිමිත සංඛ්‍යාවක් ඇති බවට යුක්ලිඩ්ගේ සාධනය වැනි සරල සහ අලංකාර සාධනයන්හි මෙන්ම වේගවත් ෆුරියර් පරිණාමනය වැනි ගණනය කිරීම් වේගවත් කරන අලංකෘත අංක ගණිතමය ක්‍රමයන්හීද සුන්දරත්වයක් පවතී. G.H හාඩි සිය “A Mathematician’s Apology” (ගණිතඥයෙකුගේ සමාව ඉල්ලීම) නම් ග්‍රන්ථයේ දී ගණිතයේ සෞන්දර්යාත්මක ලක්ෂණ ශුද්ධ ගණිතයෙහි අධ්‍යනයෙන් සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා ප්‍රමාණවත් වන බවට ඔහු තුළ තිබු විශ්වාසය ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත. බොහෝවිට ගණිතඥයින් ප්‍රමේයයන් සඳහා අලංකෘත වු සාධනයන් සෙවීමට වෙහෙසෙති. ඔවුන්ගේ මෙම උත්සාහයන් පොල් අඩොස් විසින් දෙවියන් විසින් සිය ප්‍රියතම සාධනයන් ලියා ඇති පොතේ අඩංගු සාධනයන් සේවීම ලෙස නම් කළේය. විනෝදාත්මක ගණිතමය ක්‍රියාකාරකම්වල ප්‍රචලිත බව ගණිතමය ගැටලු  විසදීමෙන් පුද්ගලයින් හට ලබාගත හැකි සතුට සදහා සාක්ෂියකි.
GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg

## සටහන් 
{|
ෂරීආ - ඉස්ලාමීය නීති රීති

**ෂරීආ** යන අරාබි පදයේ නිවැරදි අදහස වන්නේ ඉස්ලාමීය නීති පද්ධතියේ මූලික හරයයි. එයට “මග” යන අදහස ඇති අතර “ජල ධාරාවට යන පටුමග” යන අර්ථය ද ඇත. එය ඉස්ලාමීය ජීවන රටාව අනුගමනය කරන මුස්ලිම්වරුන්ට මෙන්ම අනෙකුත් බාහිර සියලු දෙනා විසින් පිළිපැදිය හැකි ඇසුරින් සරල නීති රාමුවක් යටතේ සැකසුණු රජයේ සහ පෞද්ගලික ජීවිතයට අදාල කරුණු ඇතුළත් අංග සම්පූර්ණ ජීවන පිළිවෙතකි. එහි එදිනෙදා ජීවිතයට අදාල සියලුම කරුණු ඇතුළත් වන අතර දේශපාලනය, ආර්ථිකය, බැංකු කටයුතු, ව්‍යාපාර, ගණු දෙණු, පවුල් ජීවිතය, ලිංගික ජීවිතය, සෞඛ්‍ය හා සමාජ සම්බන්ධතා මේ ආදී කරුණු ගැන නිවැරදි තොරතුරු පුළුල්ව විග්‍රහ කෙරේ.
ඉස්ලාමීය නීති පද්ධතියේ කිසිම කරුණක් ගැන බල කිරීමක් නැත. මෙම නීති පද්ධතියෙන් මිනිසා කෙසේ ප්‍රයෝජනයක් ලබා ගත යුතු ද යන්නත් නීති විශාරදයන්ගේ ඒකමතික කිරීම් ඇතළත් කරුණුත් ශුද්ධ වූ අල් කුර්ආනයේ සඳහන් කරුණු තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීමක් වශයෙනුත් ශුද්ධ වූ මුහම්මද් නබිතුමාගේ හා නබි හිතවතුන්ගේ කථා, ක්‍රියා හා අනුමැතීන් ගැන තොරතුරු ඇතුළත් කරුණු රාශියක් විස්තර කර ඇත.
ඉජිමා - ඉස්ලාමීය නීති විශාරදයන්ගේ ඒකමතික තීරණ, කියාස් - උපකල්පනය කිරීම, සංසන්දනය කර තීරණ ගැනීම හා බුද්ධියෙන් තීරණ ගැනීම හා අල් කුර්ආනයට හා නබි මඟට පටහැනි නොවන අයුරින් ස්වකීය චින්තන‍යට හා නබි මඟට පටහැනි නොවන අයුරින් ස්වකීය චින්තනයෙන් කලින් ගැටළුවලට ගත් විසඳුම් සසඳා බලා ගැටළු නිරාකරණය කිරීම මෙමඟින් සිදු කෙරේ.
19 වන සියවසට පෙර රාජ්‍යය පාලනය සිදු වූයේ සම්ප්‍රදායික ලෙස පැවතුණු නීති රීතිවලට අනුකූලවය. බොහෝමයක් සුන්නි මුස්ලිම්වරු අනුගමනය කරන්නේ නනෆි, හන්බලී, මාලිකී හෝ ෂාෆි නීති පිළිවෙත් වන අතර ෂියා මුස්ලිම්වරු අනුගමනය කරන්නේ ජාෆාරී නීති පද්ධතියට අදාල කරුණු හැටියට සලකන දොලොස් දෙනා‍ගේ අන පණත්.
මෙලොව මිනිසුන් අනුගමනය කරන ආගමික නීති රීති අතර ඉස්ලාමීය නීති පද්ධිතය ලොව පුරා පුළුල්ව පැතිර පවතීය තවද එය ලොව පවතින සාමාන්‍ය රාජ්‍ය නීති පද්ධතියේ ප්‍රධාන නීති රීති පද්ධතියේ ප්‍රධාන නීතිරීති තුනෙන් එකක් ලෙස ද පිළිගෙන ඇත.
ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස සැලකුණ අවධියේ සාමාන්‍ය නීති රීතිවලට විශාල බලපෑමක් ඇති කළ අතර එයින් රාජ්‍ය නීති රීතිවල සැබෑ වෙනසක් හා වර්ධනයක් ඇති වීමට රුකුලක් විය. එසේම එය සාමාන්‍ය නීති ආයතනවල සංවර්ධනයට  ද සෘජු බලපෑම් ඇති කළේය.
ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය

හිජ්රි වර්ෂ 632 දී ශුද්ධ මුහම්මද් නබි සල්ලල්ලාහු අලෛහිවසල්ලම් තුමාගේ අභාවයට පසු කෙටි කලකින්ම ඉස්ලාමය ලොවපුරා ව්‍යාප්ත විය. නබිතුමා ජීවතුන් අතර සිටියදීම එතුමාගේ අනුගාමිකයන් විසින් එය අරාබියාව මුළුල්ලේම ව්‍යාප්ත කරන ලදී. නබිතුමාගේ අභාවයෙන් පසු ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය පාලනය කළ සෘජු පාලකයන් හතර දෙනාට සහ උමෙයියා පාලන කාලය වන හිජ්රි පළමුවන සියවස වන විට ඉස්ලාම් ලොව පුරා සතර දිග්භාගයේම ව්‍යාප්ත විය. ඉන්පසු එහි පාලන බලය තහවුරු කළ ඉස්ලාමීය බලගතු රාජ්‍යයේ බලවතුන් අතර අබ්බායිවරු, අල්මුරුවිද්වරු, සල්ජුකීවරු හෙවත් තුර්කිවරු මෝගල්වරු සෆවිවරු සහ උස්මානිවරු වැදගත් ස්ථානයක් ඉසිලීය.

ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ ඉස්ලාමය වැළද ගැනීම සිදුවූයේ කෙසේද යන්න පිළිබද ව සැලකිය යුතු විවාදයක් පවතී. මේ පිළිබද ව ඇති මතවාද මෙලෙස දැක්විය හැකි ය.

# ආගමික හේතූන් මත නොව මුස්ලිම් පාලක පැළැන්තිය අත්විදි අත්කරගැනීමේ සහ අන්‍යාගමිකයන්ගෙන් අය කළ බදුවලින් මිදීමේ අරමුණින් සිදුවූවක් බව 

ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යයන් තුළින් ඉස්ලාමීය ශිෂ්ටාචාරය හා විද්‍යාව බිහිවූ අතර එමගින් වෙළෙන්දන් උගත් විද්‍යාඥයන්, ගගණගාමීන්, ගණිතඥයන්, වෛද්‍යවරුන් හා මාහාචාර්යවරුන් බිහිකළ ලෝක ඉතිහාසයේ වාර්තාමය යුගය විය. එවකට මුස්ලිම්වරුන්ගේ ක්‍රියා කලාපයන්, දේශපාලන මතයන් හා අනුගාමිකයන්ගේ විශ්වාසදායක ප්‍රතිපත්ති ඉස්ලාම් ලොවපුරා ව්‍යාප්ත වීමට තවදුරටත් හේතු විය. අද ලෝක ජනගහනයෙන් බිලියන 1.1 සහ 1.8 ක් අතර පමණවන මුස්ලිම් ජනතාව ලෝක ජනගහණයෙන් දෙවන ස්ථානය හිමිකර ගෙන ඇත.

## ආශ්‍රිත නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාම් ආගම
ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය
ගෝලීය බොඳ වීම

) අසල මීදුම . මීදුමද ගෝලීය බොඳ වීමට සාධක විය හැකිය]]
පොළව මතුපිටට වැටෙන සෘජු විකිරණ ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් අඩුවීම ගෝලීය බොඳවීමයි. 1950 ගණන්වල පද්ධති ගණනය කිරීම්වලින් දශක ගණනාවකට පසු එය නිරීක්ෂණය විය. ආචරණය ස්ථාන අනුව විචල්‍ය වේ. 1960- 1990 දක්වා කාලය තුළදී ලොව පුරා 4% ක පහත වැටීමක් දක්නට ලැබුණ ද 1990 සිට එම තත්ත්වය ආපසු වෙනස් විය.මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා සල්ෆේට් විසරණ ප්‍රවාහක ආදී අංශු වායුගෝලයේ වැඩි වීමෙන් මෙය ඇති වුණු බවට අනුමාන කෙරේ. 1990 ගණන්වල ගෝලීය විසරණ ප්‍රවාහක මට්ටම් පහත හෙළීමත් සමඟ ගෝලීය බොඳ වීම ගෝලීය බැබළීමක් බවට පත්විණි. මෙය ජල චක්‍රය සමඟ එකට ඈඳුණු ගැටලුවක් වන අතර වාෂ්පීකරණය අඩු වීම නිසා ඇතැම් ප්‍රදේශවලට වැඩි අඩුවන තත්වයක්ද ඇති වීමට ඉඩ ඇත. මෙය සිසිල් කිරීමේ ආචරණයක් ඇති කරවන අතර ගෝලීය උණුසුම් වීමේ හරිතාගාර වායු බලපෑම තාවකාලිකව හෝ අර්ධ වශයෙන් වසා තැබිය හැකිය.ගොල්ඩන් ගේට් පාලම
   
## ආචරණයට හේතු  
මෙය මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා වායුගෝලයේ විකිරණ ප්‍රවාහක අංශු ප්‍රමාණය වැඩිවීමෙන් මේ තත්ත්වය ඇතිවුවා විය හැකිය. එම අංශු හා තවත් අංශු සූර්ය ශක්තිය අවශෝෂණය කොට යළි වායුගෝලයට පරාවර්තනය කරයි. මෙම දූෂක වළාකුළු බිඳිතිවලට න්‍යෂ්ටිකා තිබිය හැකිය. වළාකුළුවල ජල බිඳිති එම අංශු වටා ඒකරාශී වේ. දූෂණය වැඩිවීමත් සමඟ අංශු වැඩි වන අතර බිඳිතිවලින් සැදි වළාකුළු ප්‍රමාණයද වැඩි වෙයි. එමඟින් වළාකුළු වඩා පරාවර්තික වේ. එමනිසා සූර්ය ශක්තිය වැඩි ප්‍රමාණයක් පොළව මතුපිටට ළඟා නොවී ආපසු පරාවර්තනය වේ.

වළාකුළු හිරුගේ හා පෘථිවියේ විකිරණ උකහා ගනී. ඒවායේ ආචරණ සංකීර්ණ වන අතර කාලය, පිහිටීම හා උන්නතාංශය අනුව විචලනය වේ. දිවා කාලයේ දී සූර්ය විකිරණ උකහා ගැනීම ප්‍රමුඛස්ථානය ගන්නා අතර සිසිල් කිරීමේ ආචරණයක්ද ඇති කරයි. නමුත් රාත්‍රී කාලයේ දී තාප විකිරණය මඟින්  පෘථිවියෙන් විකිරණ නිදහස් වීම මන්දගාමී කරයි.

## සටහන් 
{|

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Global_dimming
ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව

අතීතයේ මානව සමාජයේ ප්‍රබන්ධනාත්මක, න්‍යායාත්මක හා සත්‍ය භූ විද්‍යාවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම ඓතිහාසික භූ විද්‍යාවයි. ඒ ඔස්සේ පුළුල් කාරණා හා මාතෘකා රාශියක් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරයි. එම අධ්‍යයනයන්හි පොදු තේමාව නම් අතීතයේ භූ විද්‍යාවන් හා ස්ථානයන් කාලානුරූප ලෙස වෙනස් වන්නේ කෙසේද යන්න අධ්‍යයනය කිරීමයි. බොහෝ ඓතිහාසික භූ විද්‍යාඥයින් කාලානුරූපව භූ විද්‍යාත්මක රටා අධ්‍යයනය කරයි. එයට මිනිසුන් පරිසරය හා අන්තර් ක්‍රියා කල අන්දම සංස්කෘතික භූ දර්ශනයන් නිර්මාණය කළ අන්දම අයත් වේ. භූ තලය පුරා විවිධ සමාජ වල සංස්කෘතික ලක්ෂණ නැගි ආවේ සහ පරිණාමය වුයේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳව ඓතිහාසික භූ විද්‍යාඥයින් කරුණු සොයයි. ඒ ප්‍රාදේශීය පරිසරය හා වටපිටාව සමග ඔවුන්ගේ අන්තර් ක්‍රියා අවබෝධ කර ගැනීම තුළිනි.

එක්සත් ජනපදයේ ඇතැම් අයට ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව වඩාත් විශේෂිත අර්ථයක් දරයි. කාල් ඕටිවින් සොයර් (කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලය) විසින් මෙම වැඩසටහනට දෙන ලද නමක් ලෙස ඓතිහාසික භූ විද්‍යාව හැදින්විය හැකිය. විසි වන ශත වර්ෂයේදී ආරම්භ වු මෙය ප්‍රාදේශීය රේඛා ඔස්සේ සංස්කෘත භූ විද්‍යාව ප්‍රතිසංවිධානය සිදු කරන ලදී. සෝයර්ට අනුව භූ දර්ශනයක් හා එහි සංස්කෘතීන් තේරුම් ගත හැක්කේ ඉතිහාසය පුරාවට එහි භෞතික, දේශපාලනික, පාරිසරික, සංස්කෘතික බලපෑම් සැලකිල්ලට ගැනීමෙනි. ඔහු අවධාරණය කළ පරිදි ප්‍රාදේශීය විශේෂීකරණය ලෝ පුරා ප්‍රදේශවල විශේෂ ප්‍රාගුණ්‍ය ලබාගැනීමේ එකම ක්‍රමයයි. 20 වැනි ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ ඇමෙරිකානු භූ විද්‍යාත්මක ඉගැන්වීම්වල වඩා තියුණු ඵලදායී ක්‍රමයක් ලෙස සෝයර්ගේ ඉගැන්වීම් සැලකිය හැකිය. ප්‍රාදේශීය විශේෂඥයන් අධ්‍යයන කාර්යය මණ්ඩලවල අදටත් සිටී. නමුත් ඇතැම් භූ විද්‍යාඥයින් විශ්වාස කරන අන්දමට දත්ත එක්රැස් කිරීමට හා වර්ගීකරණයට අනවශ්‍ය උත්සාහයක් මිඩංගු කිරීම නිසා එය විෂයට හේතු විය. පසුකාලීනව අධ්‍යයනයන් වඩාත් ප්‍රාදේශීයව විශේෂිකරණය වුයේ තමන්ගේ නමින් නම් කිරීමට ප්‍රදේශ සේවීම සඳහා භූ විද්‍යාඥයන් උත්සුක වු බැවිනි. මෙම කරුණු 1950 භූ විද්‍යාවේ ඇතිවූ කඩා වැටීමට හේතු වු අතර එක්සත් ජනපද අධ්‍යයන විෂයක් ලෙස භූ විද්‍යාව සම්බන්ධව සංකීර්ණ ගැටලු රැසක් මතු කරන ලදී.

මානව භූ ගෝලීය විද්‍යාවේ මෙම උපශාඛාව ඉතිහාසය හා පාරිසරික ඉතිහාසය සමග සමීපව සම්බන්ධය.

                       
## සටහන් 
| Historical geography
|}
rg/wiki/Historical_geography
බදු ආදායම

මිනිසුන් හෝ අයතන වලින් ගේ බදු අය කර ගැනීම නිසා රජයක් විසින්  උපයාගන්නා ආදායම බදු ආදායමයි. 

විවිධාකාරයේ බදු වර්ග ඇති නිසා, බදු ආදායම  එකතු කර ගන්නා ක්‍රමවේදයන් ද විවිධාකාරය.  තවදුරටත්, බදු එකතු කරන්නා වූ ආයතනය මධ්‍යම රජයේ කොටසක් නොවිය හැකිය. නමුත් එය, බදු අදායම් ඔවුන් විසින්ම ප්‍රයෝජනයට ගන්නා වෙනත් තෙවන පාර්ශවයක් විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස එක්සත් රාජධානීන්ගේ DVLA ආයතනය මාර්ග බදු එකතු කොට මහා භාණ්ඩාගාරයට යවයි. මිළ දී ගැනීම් මත සිදුකරන බදු අය කිරීම දෙයාකාරයකින් දක්නට හැකිය. භාණ්ඩවල මිළටම එක් කරනු ලබන එම මිළෙහි යම් ප්‍රතිශතයක් ලෙස එකතු වන බද්ද (එක්සත් ජනපදයේ විකුණුම් බද්ද හෝ එක්සත් ජනපදයේ වැට් බද්ද වැනි) සහ මිළදී ගැනීමේ දී ගෙවන මිළට, නිශ්චිත මුදලක් ලෙස එකතු වන තීරු බද්ද (සිගරට් සඳහා බොහෝ විට අය කරනු ලබන බද්ද වැනි) මෙවැනි විකුණුම්වලින් එකතුවන මුළු බද්ද ගනණය කිරීම සඳහා සඵලදායී බදු අනුපාතය සපයා ඇති භාණ්ඩ ප්‍රමානයෙන් ගුණ කළ යුතුය.

### බදුකරණ මට්ටම්වල වෙනස්කම්
බදුකරණ මට්ටමේ වෙනස් වීමක් සමස්ත බදු ආදායමට බලපාන ආකාරය පරීක්ෂණයට බඳුන් කෙරෙන භාණ්ඩය මත සහ විශේෂයෙන්ම එම භාණ්ඩයේ ඉල්ලුම් මිළ නම්‍යතාවය මත රඳා පවතී. පහල ඉල්ලුම් මිළ නම්‍යතාවයක් ඇති භාණ්වල (එබැවින් මිළ අවශ්‍ය යයි) බදු හෝ තීරු බදුවල වැඩිවීමක් ඉල්ලුමේ කුඩා පහල යාමකට හේතු විය හැකිය. එහෙත් එය සෑම ඒකකයකින්ම ඉහල දැමූ බද්දට හිලව් කිරීම ප්‍රමාණවත් නොවේ. එහෙයින් සමස්ථ බදු ආදායම වැඩි වේ. අනෙක් අතට මිළ නම්‍යතාවයක් සහිත භාණ්ඩවල බදු ඉහල දැමීම බදු ආදායම් කඩා වැටීමට මඟ පෑදුමක් විය හැකිය.

මිලියන 20 ක පමණ ජනගහනයක් සිටියද, ශ්‍රී ලංකාවේ ඇත්තේ ආදායම් බදු ගෙවන්නන් 694,000 ක් පමණි(2016)

සෘජු බදු ගෙවන්නන්ගේ සංඛ්‍යාව මිලියන 1.2
අග්නි (දෙවියන්)

**අග්නි** () යනු හින්දු දෙවියෙක් වන අතර, අතිශයින් වැදගත් වේද දෙවිවරුන් අතුරින් එක් කෙනෙකි. ඔහු ගින්න හා සම්බන්ධ  දෙවිවරයා වන අතර යාගයන් පිළිගන්නා දෙවියා ය. අග්නි වෙත පිදෙන යාගයන් දෙවිවරුන් වෙත යොමු වන්නේ අනෙකුත් දෙවිවරුන් වෙතින් හා ඔවුන් වෙතට පණිවුඩ ගෙන යන්නා අග්නි වන බැවිනි. ඔහු සදා-යෞවන වන්නේ, සැමදා ගිනි යළි-දැල්වෙන බැවින් වන අතර එබැවින්ම අමරණීයද වෙයි.

පුරාණ වෛදික ගිනි දෙවියා ඇදහීමේ සිට වර්තමානයේ පවතින හින්දු ආගම දක්වා අග්නි දෙවිඳු ඇදහීමේ සිරිත අඛණ්ඩව පැවතෙන්නේය. ඝර්ෂණය කිරීමෙන් ගින්දර ලබා ගැනීම සඳහා කෝවිල්වල තිබෙන පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සැළකෙන ගිණි තොරපනය නම් උපකරණය (අග්නි දෙවිඳුගේ දෛනිකව සිදු වන උපත සංකේතවත් කරමින්) කෝවිල්වල තවමත්  ප්රයෝජනයට ගැනේ.

## විස්තර දැක්වීම
හින්දු කලාවෙහි අග්නි දෙවියන් චිත්රණය කර ඇත්තේ අත් දෙකක් හෝ හතක් ද, හිස් දෙකක්ද, පාදයන් තුනක්ද, ඇත්තෙකු ලෙසිනි. සෑම හිසක්ම භයංකර දිවවල් හතකින් යුත්කය. එම දිවවල් වලින් කෙරෙන්නේ පූජා කරන ලද ගිතෙල් ලෙව කෑමයි. ඔහු බැටලුවෙකු තම වාහනයලෙස යොදා ගනී. නැතහොත් කෝපාග්නියෙන් දැවෙන අශ්වයින් යෙදූ රථයක් යොදා ගනී. ඔහු පොරවක්, ගිනි පන්දමක්, පබලු මාලයක්, ගිනි ඇවිලුනු හෙල්ලක් ද, සංකේතවත් කරන්නේය.

රතු පාටින් සහ හිස් දෙකක් ඇත්තෙකු ලෙස අග්නි නිරූපණය වන්නේ ඔහු සතුව පවත්නා විනාශ කිරීමේ බලය හා ගුණවත්කම ද පෙන්නුම් කරමිනි.  ඔහු කළු පැහැති දෙනෙත් සහ හිසකේ ද, පාද තුනක් සහ අත් හතක් ඇත්තෙකු ලෙස ද නිරූපිතයි. ඔහු බැටලුවෙකු පිට හෝ එළුවන් හෝ කලාතුරකින් ගිරවුන් යෙදූ රථයක ගමන්කරයි. ඔහුගේ සිරුරෙන් ආලෝක කිරණ හතක් නිකුත් වෙයි. ඔහු "සප්ත ජිව්හා" යන නමින්ද හැඳින්වේ. එහි තේරුම දිවවල් හතක් ඇත්තා යනුයි.

## වෙනත් විශ්වාසයන් හා ආගම් තුළ අග්නි
ඉන්දු - ටිබෙට් බුද්ධාගමේ ඔහු ගිණිකොන දිග ආරක්ෂා කරන 'ලෝකපාලකයාය.' "ජිග්ටෙන් ලග්ස්කයිබ්ස්ටන් බ්කොස් - jigten lugs kyi bstan bcos යන පාඨයෙහි තේරුම "ඔබේ උදුන ඔබේ නිවසේ ගිණිකොන දෙසින් පිහිටුවන්න. එය අග්නි වෙනුවෙන් වූ ස්ථානයයි" යනුවෙනි. ඔහු බෞද්ධ "හෝම" නම් ගිනි පූජා පිළිවෙත්හි ප්රධාන භූමිකාවක්ද රඟ දක්වයි.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* අග්නි දේව 

ප්‍රවර්ගය:සම්භාව්‍ය මූලධාතු
ප්‍රවර්ගය:ගිනි දෙවිවරු
ප්‍රවර්ගය:දිශා ආරක්ෂා කරන්නෝ
ප්‍රවර්ගය:හින්දු දෙවිවරු
ප්‍රවර්ගය:සෲග්වේද දෙවිවරු
ප්‍රවර්ගය:සංස්කෘත වචන හා වාක්‍යංශ
ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දෙවිවරු
බ්‍රාහ්මණ වංශික ප්‍රතිපත්ති

සර්ව ජනාස් සුඛිතෝ' නැතහොත් සියලු සත්වයින්හට සතුට සෞභාග්‍ය ලැබේවා යනුවෙන් සහ "වායුධායික කුටුම්භක" නැතහොත් මුළු ලෝකයටම ඵක් පවුලකි, යන විශ්වාසයක් බ්‍රහ්මණයන් සතුව තිබේ. බොහෝ බ්‍රාහ්මණයන් සමාජ ශෝධකයන් පමණක් නොව නාස්තික(දෙවියන් නැත) වාදීහුය. ඵමෙන්ම කොමියුනිස්ට් වාදීහූය. බොහෝ බ්‍රාහ්මණ වංශිකයින් අද කාලයේ නිර්මාංශ ආහාර පුරුදු පවත්වාගෙන යති. ඵසේ නොවන අයද සිටිති. විශේෂයෙන් කාශ්මීරය,හිමාවල් පෙදෙස නේපාලය වැනි කඳුකර පළාත්වල අයද,බෙංගාලය වැනි මුහුද ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල අයද මාළු ආහාරයට ගනිති. කෙසේ වෙතත් මස් ආහාරයට ගන්නා බ්‍රාහ්මණයන් ගවමස් ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඇමරිකාවේ සහ බටහිර රටවල බ්‍රාහ්මණයන් ගවමස් ආහාරයට ගනිති.

    
## බ්‍රාහ්මණ වංශික පාරම්පරික යුතුකම් 
බ්‍රාහ්මණයින්ගේ යුතුකම් හයක් ඵක ශ්ලෝකයක දක්වා ඇත

* අධ්‍යාපනම් අධ්‍යායනම්
* යජානම් සජානම් 
*දානම් ප්‍රතිග්‍රහනම් ශෛ 
*බ්‍රහ්මණානාමකල්පයාත්

ඉගැන්වීම,ඉගෙනගැනීම,යජ්න කටයුතු කිරීම,කරවීම දාන භාර ගැනීම සහ දන්දීම යනාදිය ඵම යුතුකම් හය වශයෙන් පෙන්වා දී ඇත.

* සමෝදමයන්තපා සෞවම් 
* ක්ෂාන්තිරාර්ජවාමේවාය 
* ඥාණම් විජ්නානමාස්තික්‍යයම් 
* බ්‍රහ්ම කර්ම ස්වභාවජ්මි

බ්‍රාහ්මණයෙකු ඉටු කළ යුතු කරුණු අතර තමන්ගේ ආවේග පාලනය කිරීම,හැඟිම් පාලනය,පාරිශුද්ධත්වය,සත්‍යවාදී වීම,ඉවසීම,අල්පේච්ඡතාව භෞතික සියලු ධනය අතහැර පිටින් ලැබෙන දාන මානයෙන් යැපීම,දෙවියන් කෙරේ විශ්වාසය, පූජනීය ග්‍රන්ථවල තිබෙන කරුණු ඉගෙන ගැනීම හා උගැන්වීම යනාදී කරුණු දක්වා තිබේ.

**බ්‍රාහ්මණයින් දිනපතා කළයුතු කාර්යයන් නම්**
        
*ස්නානය
* සන්ධ්‍යා වින්දනය
* ජප 
*පූජා 
* ඕපායන හා 
* අග්නිහෙන්ද්‍ර යනාදියයි

අන්තිමට සඳහන් යාච්ඤාවන් අද කාලයේ ඉතා සුළු පෙදෙස් ගණනාවක පමණක් මෙම යාච්ඤාවන් පැවැත්වේ. බ්‍රහ්මචාරීහු අග්නිගෝත්‍ර හෝ ඔපායන වෙනුවට අග්නිකාර්යම් පවත්වති. පවත්නා අනෙකුත් පුද පූජා චාරිත්‍රවලට 'අමාථස්ය තර්පනම් හා ශ්‍රද්ධ' ඇතුළත් වේ. නිත්‍ය කර්ම සහ කාම්‍ය කර්ම ද බලන්න

**බ්‍රාහ්මණ සංස්කාරයන්**

බ්‍රහ්මයෙකු ඔහුගේ ජීවිතය කාලයේදී පිළිගත යුතු සංස්කාරයන් නොහොත් පිළිවෙත් 16 ක් දක්වා ඇත. ඵ්වා පහත සඳහන් කරයි.

## පූර්ව ප්‍රසව අවධියේදී 
*ගර්භධරණ (පිළිසිඳ ගැනීම) 
*ප්‍රම්භාවය
* සිමාන්තොන්නායන (ගැබිනි කාන්තාවන්ගේ කොණ්ඩය දෙකට බෙදා පිරීම) ආදි පිළිවෙත් කරණු ලැබේ.

## ළදරු අවදියේදී 
*ජාන කර්ම (උපත් උත්සව) 
* නාම කර්ම (නම් තැබීමේ උත්සවය) 
* නිෂ්කර්මය (පළමුවෙන් පිටතට යාම)
*අන්නප්‍රසන්න (පළමු වරට ඝන ආහාර කැවීම) 
*චූඩා කරණ (පළමු හිස මුඩු කිරීම) 
*කර්ණවේදය (කන් විදීම)

## ළමා කාලය හා තරුණ කාලය 
* විද්‍යාරම්භ (අධ්‍යාපනය ආරම්භ කිරීම)
* උපායනම් (නූල් පැළඳවීමේ උත්සවය-සංස්කාරය) 
* වේදාරම්භය (වේද ඉගෙනීම ආරම්භ කිරිම) 
* කේශාන්ත හෙවත් හෝදානය (ප්‍රථම රැවුල් බෑම) සහ 
* සමාවර්තනම් (ශිෂ්‍ය භාවය අවසන් කිරීම)

## වැඩිහිටි කාලය 
*විවාහය 
*නිෂේක (පළමු ලිංගික සංසර්ගය. විවාහයෙන් 4 දිනකට පසු) 
*අන්සෙස්ති (අවමංගල චාරිත්‍ර)යනාදී

## සටහන්
අංකනය භාෂාව සහ අශිථිල බව

thumb|     
16 වැනි සියවස තෙක්ම වර්තමානයේ භාවිත වන බොහෝ ගණිතමය අංකනයන් සොයා ගෙන නොතිබුණි. එකල ගණිතයේදී අංකනයන් වෙනුවට වචන භාවිත වු අතර එය ඉතා අපහසු ක්‍රියාවලියක් වු බැවින් ගණිතමය සොයා ගැනීම් සීමා විය. 18 වැනි ශතවර්ෂයේ විසු ඉයුලර් වර්තමානයේ භාවිතා වන බොහෝ අංකන ක්‍රම හදුන්වා දෙන ලදී. වර්තමාන අංකන ක්‍රම හේතුවෙන් වෘත්තීය වශයෙන් ගණිතය අධ්‍යයනය කරන්නන් හට එය ඇතිමුත්  ආධුනිකයින් සදහා එය පසු බට කරවන සුළුය. වර්තමාන ගණිතමය අංකනයන් ඉතා සංක්ෂිප්ත වන අතර සංකේත කිහිපයකින් තොරතුරු විශාල ප්‍රමාණයක් දැක්විය හැකිය. සංගීතමය අංකනයන් සේම වර්තමාන ගණිතමය අංකනයන්ටද නිශ්චිත කාරක රීති පවතින අතර වෙනත් ක්‍රමයක් මගින් ලිවීමට අපහසු තොරතුරු කේත කොට දක්වයි.

ආධුනිකයන් හට ගණිතමය භාෂාවද අපහසු වේ. “හෝ” සහ “පමණි” වැනි වදන්වලට එදිනෙදා භාවිතයේදී මෙන් නොව වඩාත් නිශ්චිත අරුත් පවතී. තවද “විවෘත” සහ “ක්ෂේත්‍රය” වැනි වදන් සදහා විශේෂිත ගණිතමය අරුත් පැවතීමද ආධුනිකයින් සදහා පැටලිලි සහගත වේ. “ස්ථලක පරිණාමණය” සහ “අණුකල්‍ය” වැනි ශිල්පීය යෙදුම් ද ගණිතමය ප්‍රභාෂාවෙහි අඩංගු වේ. නමුත් විශේෂ අංකනයන් සහ ශිල්පීය භාෂාව සදහා විශේෂිත හේතුවක් පවතී. එනම් ගණිතයේදී එදිනෙදා ජීවිතයේදී මෙන් නොව වඩාත් නිශ්චය බවක් අවශ්‍ය වීමයි. මෙසේ භාෂාවේ සහ තර්කනයේ ඇති නිශ්චය බව අශිථිල බව ලෙස ගණිතඥයන් හදුන්වති.

         
අශිථිල බව මුලික වශයෙන් ගණිතමය සාධනයන්ට අදාළ වේ. ප්‍රමාණුරූප හේතු දැක්වීමක් මගින් ප්‍රත්‍යක්ෂව සිය ප්‍රමේයයන් නිර්මාණය කිරීමට ගණිතඥයන් කැමැත්තක් දක්වති.  ඒ ඔස්සේ ඔවුහු වැරදි ප්‍රතිභානයන් මත පදනම් වු වැරදි ප්‍රමේයයන් නිර්මාණය වැළක්වීමට උත්සාහ කරති. ගණිත ඉතිහාසයේ මේ ආකාර වැරදි ප්‍රමේයයන් ඉදිරිපත් වු අවස්ථා බොහෝය. ගණිතයෙහි දී අපේක්ෂා කෙරෙන අශීථීල බවෙහි මට්ටම කාලයත් සමග වෙනස්කම්වලට භාජනය වී ඇත. ග්‍රීකයින් සවිස්තරාත්මක තර්කනයක් බලාපොරොත්තු වු අතර නිවුටන්ගේ කාලයේ දී භාවිත වු ක්‍රමවේදයන් එතරම් අශිථිල ඒවා නොවීය. නිවුටන් විසින් භාවිතකළ අර්ථ දැක්වීම්වල සහජයෙන්ම අන්තර්ගත වු ගැටලු හේතුවෙන් පසුකාලීනව 19  වැනි සියවසේදී ඒවා සුක්ෂමව විශ්ලේෂණයකර විධිමත්ව සාධනය කරන ලදී. වර්තමානයේදී ගණිතඥයන් අතර පරිගණක ආධාරයෙන් සිදුකරන සාධනයන් පිළිබද විවිධ මත වාදයන් පවතී. පරිගණක ආශ්‍රිත විශාල ගණනය කිරීම් සත්‍යායනය අපහසු බැවින් එවන් සාධනයන් ප්‍රමාණවත් තරම් අශිථිල නොවිය හැකිය. සාම්ප්‍රදායික චින්තනයේදී ස්වයං ප්‍රත්‍යක්ෂක, සත්‍ය ප්‍රත්‍යක්ෂක ලෙස සැලකුණ නමුත් මෙම සංකල්පය ගැටලු සහගත වේ. විධිමත් මට්ටමේදී ප්‍රත්‍යක්ෂකයක් යනු ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධතියක සියළු ව්‍යුත්පන්නක සමීකරණ ඇසුරෙන් සැලකූ විට පමණක් අභ්‍යන්තර අර්ථයක් පවතින සංකේත සමුහයකි. හිල්බට් ප්‍රකමණයේ අරමුණ වුයේ ශක්තිමත් සම්පුර්ණ ගණිතමය ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධතියක් මත පිහිටු වීමයි. නමුත් ගොඩල්ගේ අසම්පුර්ණක ප්‍රමේයයට අනුව සියලු(ප්‍රමාණවත් තරම් ප්‍රබල) ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධති සඳහා ඒවා මගින් නිර්ණය කල නොහැකි සමීකරණ පවතියි. එබැවින් ගණිතය පුර්ණව ප්‍රත්‍යක්ෂකරණය කළ නොහැකිය. කෙසේ නමුත් බොහෝ විට කිසියම් ප්‍රත්‍යක්ෂ කරණයක් යටතේ පවතින කුලක වාදයේ කොටසක් ලෙස ගණිතය (එහි විධිමත් අන්තර්ගතයක්) සැලකේ. සියලු ගණිතමය ප්‍රකාශ හා සාධන කුලක වාදය තුළ පවතින සමීකරණවලට ඇතුළත් කළ හැකි වීමෙන් මෙය වඩාත් පැහැදිලි වේ.

      

## සටහන් 
{|

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
දෙවන කුරුස යුද්ධය

**දෙවන කුරුස යුද්ධය** (1147–1149) යනු,  ඉස්ලාම් ආගමට එරෙහිව කතෝලික ('ලතින්') ශුද්ධවූ යුද්ධයක් ලෙසින්  යුරෝපය විසින් දියත්කෙරුණු දෙවන ප්‍රධාන කුරුස යුද්ධය වෙයි.

## මූලාශ්‍ර
චිත්‍රය-ඇල්බ්‍රෙච්ට් ඪුරෙර්

thumb|
1500 දී තෙල් සායමින් පුවරුව මත කළ Albrecht Durer ගේ ස්වයං ප්‍රතිරූපයයි

**ඇල්බ්‍රෙච්ට් ඪුරෙර්**

Albrecht Durer යනු ජර්මානු චිත්‍ර ශිල්පියෙක් මුද්‍රණ කරුවෙක් හා න්‍යාය වාදියෙක් අදටත් සුප්‍රසිද්ධ ඔහුගේ නෙලීම් අතර මරණය යක්ෂයා හා නයිට්වරයා වේ. එමෙන්ම 1514 දී ශාන්ත ජෙරෝම් අධ්යයන කටයුතු සිදු කරද්දි හා 1514 දී Melencolia 1 ද වේ. ඒවා අතිමහත් විශ්ලේශණයන්හි හා අර්ත නිරූපනයන්හි විෂය විය. ඔහුගේ දිය සායම් චිත්‍ර ඔහු යුරෝපයේ ප්‍රතම භූ දර්ශන චිත්‍ර ශිල්පියෙක් ගණයේලා තබයි. එමෙන්ම ඔහුගේ ලී කැටයම් එම මාධ්‍යයේ විභවය විප්ලවයකට ලක් කළේය. උතුරු චිත්‍ර ශිල්පයට සම්භාව්ය මෝසතරාංග හදුන්වාදීම ඔහුගේ ඉතාලියානු චිත්‍ර ශිල්පය හා ජර්මානු මානව වාදය පිළිබද දැනුම තුළින් සිදු වු අතර එය ඔහුගේ උතුරු කලාව යලි ගොඩ නැංවීමේ වැදගත් චරිත අතර ස්ථානය සුරක්ෂිත කරන ලදී. මෙය ඔහුගේ ගණිතය පර්යාව ලෝකනය හා සත්‍ය සමානුපාතයේ මූළ ධර්ම අඩංගු න්‍යායික නිබන්ධනයේ පිළිබිඹුවේ.

ඔහුගේ සිත්තම් යුරෝපය තුළ වසය 20 ගණන් වලදීත් ඔහුගේ තත්ත්වය ගොඩ නංවන ලදී. එමෙන්ම ඔහු උතුරු යුරෝපයේ සදා කාලික පුනරුදයේ විශ්ෂ්ඨතම චිත්‍ර ශිල්පියා ලෙස මතභේදාත්මකව හැදින්වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Albrecht_D%C3%BCrer
ජීන් හොනොරේ ‍‍ෆ්‍රැගොනාන්

thumb|

Inspiration, 1769, ලූවර්, පැරිස් 

ජීන් හොනොරේ ෆ්රැගොනාන් (1972 අප්රේල් 5 – 1806 අගෝස්තු 22) යනු ප්‍රංශ සිතුවම්කරුවෙකු හා මුද්රණකරුවෙකු වූ අතර පසුව ඔහුගේ Rococo ක්‍රමය සැලකිය යුතු පහසුකම්, විපුලභාවය හා ආශ්වාදජනක බව නිසා විශේෂත්වයට පාත්‍ර විය. Anciel regime හි අවසාන දශකවල දී විශාල ලෙස නිර්මාණ කළ කලාකරුවන් අතරින් කෙනෙකු වූ මොහු සිතුවම් 550කට වඩා නිපදවා ඇති මුත් (චිත්‍ර හා නිරේඛණ ගණන් නොකරමින්) ඒවායින් දින යොදා ඇත්තේ 5කට පමණි. ඔහුගේ වඩාත් ජනප්‍රිය කාර්යයන් අතර ඉතා කිට්ටු බවින් හා සංඡන්න ශෘංගාරත්වයකින් යුත් වායුගෝලයක් නිරූපණය කරන විශේෂ සිතුවම් වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Jean-Honor%C3%A9_Fragonard
පෝල් සෙසාන්

**පෝල් සෙසාන්** ප්‍රංශ ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. පශ්චාත් ධාරණාවාදී ප්‍රවණතාවට අයත් කලාකරුවකු වශයෙන් පුළුල් ව සම්භාවනාවට පත් ව සිටින ඔහුගේ කෘති විසිවන සියවසේ චිත්‍ර කලාවේ හැඩගැස්ම කෙරෙහි වැදගත් බලපෑමක් සිදු කොට තිබේ. නූතන චිත්‍ර කලාවේ සමාරම්භක පීතෘවරයකු වශයෙන් සැලකුම් ලබන මොහු 19 සියවසේ ධාරණාවාදය හෙවත් උපස්ථිතිවාදය හා 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ වූ නව කලා ප්‍රවණතාවක් වූ ඝනිකවාදය අතර පාලම ලෙස හැඳින්විය හැකි ය.

සෙසාන්ගේ කාර්යයන් සැලසුම් කිරීම, වර්ණ, සංයුතිය හා කෙටුම්පත් කිරීම ආස්‍රයෙන් විශාරදත්වයක් දැක්වීය. ඔහුගේ නැවත නැවත සිදුවන, සංවේදී හා ගවේෂක ඉන්සල් පහරවල් අතිශයින් විශේෂිතවන අතර ඉතා පැහැදිලිව හඳුනාගත හැක. ඔහු වර්ණ තල හා කුඩා පින්සල් පහරවල් යොදාගන්නා අතර ඒවා සංකීර්ණ ක්ෂේත්‍ර තැනීම දක්වා ගොඩ නැංවේ. එය නිරීක්ෂණය කරන ඇසෙහි සංවේදනය හා නිරීක්ෂිත ස්වභාවයක සිට වූ සමාධිය එකවිට ඍජුව නිරූපණය කරයි. සිතුවම් ඔහුගේ විෂය පිළිබඳ සීසෑන්ගේ අධික අධයයනය පෙන්නුම් කරයි.

ප්‍රවර්ගය:කලාකරුවෝ

ප්‍රවර්ගය:1839 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1906 මරණ
පියරේ පෝල් පෘඩෝන්

[thumb|පියරේ පොල් පෘඩෝන් විසින් අඳින ලද ජොසෙපින් ඩී  බිහානස් ගේ සිතුවමක් , [ලූවර් පැරිස් හිදී ]]
**පියරේ පෝල් පෘඩෝන්** (1758 අප්‍රේල් 04 – 1823 පෙබරවාරි 16) යනු ප්‍රංශ ජාතික ශෲංගාර චිත්‍ර ශිල්පියෙකු හා සැලසුම් කරුවෙකු වන අතර ඔහු ඔහුගේ රූපක සිතුවම් හා චිත්‍රවලට වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වේ. සමහර අවස්ථාවලදී පෘඩෝන් පැහැදිලි ලෙසම සම්භාව්‍යය වාදයෙන් හා සමහර අවස්ථාවලදී ශෲංගාරවාදය බලපෑමට ලක් විය. ඔහු ඔහුගේ කියරොස්කුරෝ ශෛලිය හා ඇඟවෙන යථාර්ථවාදී බව සඳහා ස්ටෙන්ඩාර් , ඩීලැක් රොයික්ස් , මිලට් හා බෝඩෙලෙයාර් වැනි කලාකරුවන් හා ලේඛකයන් මගින් ප්‍රශංසාවට බඳුන් විය. ඔහු විසින් මෙට්ස්හි st. එටිනේගේ ප්‍රධාන පල්ලිය සඳහා අඳින ලද crucifixion වඩාත්ම ජනප්‍රිය චිත්‍රය වේ. මෙම චිත්‍රය දැනට ලූවර්හි ඇත. පියරේ පෝල් පෘඩෝන් ඔහුගේ පුහුණුවීම් ප්‍රජංශයේදී ලබා ගත් අතර වයස අවුරුදු 26 දී ඔහුගේ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ඉතාලිය බලා නික්ම ගියේය. ඔහු නැවත පැරීසියට පැමිණීමේදී ඔහු පුද්ගලික මාලිගා කිහිපයක් සරසන ලද අතර මුදල් අතින් පොහොසත් ඉඩම් හිමියන් සඳහා ඔහු කළ සේවයන් නැපෝලියන් අධිකරණයේදී ඔහුගේ තත්වය ඉහළ නැංවීමට හේතුවිය. ඔහු විසින් ජොසපින්ගේ අඳින ලද සිතුවම් ඇයව රැජිනක් ලෙස නොව ආකර්ෂණීය කාන්කාවක් ලෙස දක්වයි. මෙම සිතුවම දකින අයෙකුට ඔහු ඇය සමග ආලයෙන් වෙළී ඇතැයි ද සිතිය හැක. නැපෝලියන් හා ජොසපින්ගේ දික්කසාදයෙන් පසු ඔහුව නැපෝලියන්ගේ දෙවන බිරිඳ වන මාරි ලුවිස් විසින් සේවයට ගන්නා ලදී.
තියඩෝ ගෙරිකෝට්

thumb|ඇන්තෝනි එටෙක්ස් විසින් තැනූ ගෙරිකෝර්ට්ගේ සොහොනේ ස්මාරකයක්
**තියඩෝර් ගෙරිකෝට්** (සැප්තැම්බර් 26, 1791 - ජනවාරි 26, 1824) යනු ප්‍රංශයේ විසූ ඉතාම වැදගත් චිත්‍රකරුවෙකු මෙන්ම ශිලා මුද්‍රණ ශිල්පියෙකු ද වේ. ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඔහුගේ “The Raft of the Medusa” යන සිතුවමිනි. ඔහු ශෘංගාරාත්මක සිතුවම්කරණයේ පුරෝගාමියෙකු වේ. 

ප්‍රංශයේ ඉපදුණු මොහු ඉංග්‍රීසී ක්‍රිඩා කලාවන් යටතේ අධ්‍යාපනය හැදැරීම ඇරඹීය. අධ්‍යාපන කටයුතු අතරමග හැරදැමු ඔහු චිත්‍ර පිටපත් කිරීමේ කටයුතු වලට යොමු විය. මොහු පසුව අධ්‍යාපනය සඳහා ලුවර් වෙත ගියේය(1810 සිට 1815). මෙම කාලය තුල මොහු වෙනත් ශිල්පින්ගේ සිතුවම් බලා ඇඳිමේ නිරත විය.  

1812 දී ඔහුගේ ප්‍රථම ප්‍රදර්ශණය *The Charging Chasseur*  පවත්වන ලද අතර එය සාර්ථක විය. ගෙරිකෝට් යුධ හමුදාවට ද එක් වී කලක් සේවය කලේය.ක්‍රමයෙන් ඔහු මාහව රෑප ගොඩ නැගීම හා නිර්මාණාය කෙරෙහිද යොමු විය  ' Real of the Barberi Horses '  ඔහුගේ තවත් සාර්ථක කැන්වස් නිර්මාණයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

ඔහු හුණුගල් මත මුද්‍රණය  (lithograplhy)  හි ප්‍රවීණයෙක් වු අතර හමුදාමය තෙමාවක් යටතේ බොහෝ නිර්මාණ ඉදිරිපත් කළේය. නාවික යාත්‍රවක නැව් කප්පිත්තා යාත්‍රාව අතහැරිය අවස්ථාවක මගීන් අනතුරට පත්විම තේමා කරගත්  ' The Raft of the Medusa '  ඔහුගේ විශිෂ්ට නිර්මාණයක් විය.

1821 දී ප්‍රංශයට නැවත පැමිණීමත් සමග ගෙරිකෝට් මානසික වෛද්‍ය විද්‍යාවට අදාලව දුක, වේදනාව විවිධාකාරයෙන් පිළිබිබු වන නිර්මාණ පෙලක් ඉදිරිපත් කළේය. පසුකාලීනව ඔහු වීර කාව්‍ය නිර්මාණයට යොමු වු අතර  ' Opening of the Doors of the Spanish Inquisition '  සහ  ' African slave Trade '  ඊට නිදසුන් සපයයි.1824 දී තියඩෝ ගෙරිකෝට් මරණයට පත් විය.

ප්‍රවර්ගය:1791 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1824 මරණ
ශිල්පියා

thumb|ශිල්පියා
thumb|

**ශිල්පියෙකු** යන්නට තවත් සමාන පදයක් වනුයේ කර්මාන්තකරුවා යන්නයි. එහි අර්ථය වන්නේ නිපුණත්වයෙන් යුතු ක්රියාකරුවෙකුවන අතර ඔහු විසින් නිමවන දෑ බොහෝ විට අතිශය නිර්මාණශීලී වේ. එවන් නිමැවුම් අතර ගෘහ භාණ්ඩ, ඇඳුම්, ආභරණ, ගෘහ උපකරණ සහ ආයුධ ප්‍රධාන වේ. මෙම නිමැවුම් කිරීමෙහි ලා විශේෂයෙන් අත් යන්ත්‍ර සහ දෑත් යොදා ගනී. ඔවුන් සාම්ප්රධායිකව ලී, සෙරමික්, වීදුරු සහ විවිධාකාර ලෝහ වර්ග මත නිර්මාණ මවන අතර රෙදි සහ ලෙදර් අමුද්‍රව්‍යය යොදා ගනිමින්ද කිර්මාණය කරයි.
ඔනෙරෙ ඪෞමීර්

**ඔනෙරෙ ඪෞමීර්** යනු ප්‍රංශ ජාතික චිත්ර ශිල්පියෙකු, මුද්රණ ශිල්පියෙකු, ප්‍රතිමා නිර්මාපකයෙකු, විකට චිත්‍රකරුවෙකු හා සුවිශාල නිර්මාණ රැසක් කළ කැටයම් කරුවෙකු වෙයි. 

## ගැලරිය

Image:Honoré Daumier - Gargantua.jpg|*Gargantua*. Litograph, 1831.
Image:Honoré Daumier 003.jpg|*Crispin and Scapin*, 1858-1860.
Image:1858 comediens 280.jpg|*Les Comediens de Société*. Lithograph published in *Le Charivari*, 1858.
File:Nadar in a balloon (125970030).jpg|"NADAR élevant la Photographie à la hauteur de l'Art" (NADAR elevating Photography to Art). Lithograph published in *Le Boulevard*, 1862.
Image:Honoré Daumier 032.jpg|''Les Joueurs d'échecs* (The chess players), 1863.
Image:1864 trains 200.jpg|*Les Trains de Plaisir* (The trains of pleasure). Lithograph published in *Le Charivari*, 1864.
Image:1864 0227 discussion 280.jpg|*Une discussion littéraire à la deuxième Galerie* (A literary discussion at the second gallery). Lithograph published in *Le Charivari*, 1864.
Image:Honoré_Daumier_034.jpg|*Le Wagon de troisième classe* (The third-class wagon), 1864.
Image:Daumier Sedan.jpg|*La capitulation de Sedan* (The capitulation of Sedan). Lithograph published in *Le Charivari*, 1870.
Image:Honoré Daumier 006.jpg|*The Print Lover*.Painting, c.1857-1860.
Image:Le Malade imaginaire.jpg|*The Imaginary Malady''.Painting.
Image:Honoré_Daumier_017_(Don_Quixote).jpg|Don Quijote (1868)
ආයුර්වේදයෙහි ශාඛා අට

ආයුර්වේදයට අනුව රෝගයක් ඇතිවන්නේ සිරුර තුළ නොයෙකුත් සුසංයෝගයන්හි  ඇතිවන වෙනස් වීමක් හේතුවෙනි. පොදුවේ ගත්කළ මේවා ප්‍රධාන ශාඛා අටකට බෙදිය හැක.

කාය චිකිත්සා	-	සිරුර  අභ්‍යන්තයට ලබාදෙන ප්‍රතිකාර

බාල චිකිත්සා		-	ළමා රෝග

ග්‍රහ චිකිත්සා		-	මානසික රෝග

ෂලක්‍ය චිකිත්සා	-	උගුර , කන ,  නාසය හා අක්ෂි රෝග

ශල්‍ය තන්ත්‍ර 		-	ශෛල්‍ය වෛද්‍ය වේදය

අගද තන්ත්‍ර		-	ධුලකවේදය

වජීකරණ		-	ලිංගික රෝග

රසායන		-	තිරිහන් වීම

### (පංච මහා භූත)  මුලික අංග පහ
පුරාණ වේද චින්තන කර්මයට අනුව විශ්වාස වූ සියල්ල   පංචමහාභූත නමින් හැඳින්වෙන අංග පහකින් සැදුම්ගෙන ඇත.

ආපෝ	 -	ජලය ,  එමගින් රස සංවේදනය වේ. රස සංවේදන අවයව වන්නේ දිවයි.

තේජෝ     -	ගින්න ,  වර්ණ පිළිබඳව දෘෂ්ටිමය  සංජානනය ලබාදේ (රූප )  , සංවේදක අවයවය වන්නේ ඇසයි.	

වායු      -	වාතය , දැනීම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දේ. (ස්පර්ශ)  සංවේදක අවයවය වන්නේ සමයි.

පෘථිවි     -	පෘථිවිය , ගඳ , සුවඳ පිළිබඳ දැනීම ඇති කරයි. (ගන්ධ) සංවේදක අවයවය වන්නේ නාසයයි.

ආකාශ	 -	අවකාශය ,  ශ්‍රවණය ඇතිකරයි. (ශබ්ද) සංවේදක අවයවය කනයි.

ඉහතින් සඳහන් කරන ලද්දේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ගෙඩනැගී ඇති පදනම හා මූලධර්මයන්ය. මෙකී අංග පහම අප ජීවිතය කෙරෙහි ප්‍රධාන බලපෑමක් ඇති කරනුයේ සිරුර  සෑදී ඇත්තේ  මෙම මහාභූතයින් (අංග) වලින් බැවිනි. සියළුම පදාර්ථයන් තරලමය ලෙසට සැලකේ. ඒවායෙහි සංඝටකයන් අතර තුල්‍යතාවය නිරන්තරයෙන්ම වෙනස් වේ.

### තුන්දෝෂ
ආයුර්වේදයෙහි සිරුර , මනස සහ  අධ්‍යාත්මය අතර එකතුවක් ගැන විග්‍රහ කෙරේ. එක් එක් අංගවල ප්‍රමුඛතාවය අනුව සිරුර  වර්ග තුනකි. මේවා තුන් දෝෂ නම් වේ.

1)	වාත (වා)	        - 	වාතය

2)	පිත්ත  (පිත්)	-	පිත

3)	කප්හ  (සෙම්)	-	සෙම

සත්වැදෑරුම්  දේහ පටකයන් ධාතු නම් වේ. සිරුරෙන් ස්‍රාවය වන ද්‍රව්‍ය වර්ග 3කි. ඒවා මාලා නම්වේ.

### වාත
මෙම දෝෂය මගින් සිරුරේ අභ්‍යන්තර හා බාහිරව ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියන් කෙරෙහි ආරම්භය හා ක්‍රියාකාරීත්වය වෙත උදව් දේ.  මේවා,

1)	ප්‍රාණ (හිස)	                - 	ජීවනාලිය වූ ශ්වසනයට උදව් වේ.

2)	උදාන (උගුර) 	        -	ග්‍රන්ථිමය ක්‍රියාකාරීත්වයට උදව් දේ

3)	සමන (ආමාශය හා ග්‍රහණිය)	-	ආමාශය ක්‍රියාකාරිත්වයට උදව් දේ

4)	ව්‍යාන ( හෘදය හා රුධිර වාහිනී)	-	රුධිර සංසරණයට උපකාරී වේ

5)	අපණ(ශුක්‍ර තරලය , මලපහ , මුත්‍රා)  -        බහිස්‍රාවය සඳහා උපකාරී වේ.

### පිත්ත
මෙම දෝෂය සිරුරේ තාපය උත්පාදනය පරිවෘත්තීය හා නොයෙකුත් මානසික ක්‍රියාකරිත්වයන් සඳහා වගකියනු  ලැබේ.

### කප්හ
මෙම දෝෂයෙහි ප්‍රධාන කෘත්‍ය වන්නේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සිරු‍රක් පවත්වාගෙන යාම හා මේදය , ජලය හා අනෙකුත් තරලයන් අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමයි.

මේ එක් එක් දෝෂයන් එකිනෙක අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගනිමින් පුද්ගලයාගේ සිරුර ප්‍රකෘති තත්වයෙන් පවත්වා  ගැනීම සඳහා උපකාරී වේ. මෙම තුන්දොස්හි කිපීමෙන් ඇතිවන දේහ ක්‍රියාකරිත්වයේ අසමතුලිතතා හේතුවෙන් රෝග ඇතිවේ.

ප්‍රවර්ගය:ආයුර්වේදය
පාණ්ඩ්‍ය රාජධානිය

පාණ්ඩ්‍ය රාජධානිය ආදි පුරාතන යුගයේ දකුණු ඉන්දියාවේ තිබු පැරණි දමිළ රාජධානියක් විය. මෙය පුර්ව ඓතිහාසික යුගවල සිට 15 වැනි ශත වර්ෂයේ අගභාගය දක්වා දමිළ රාජ්‍ය පාලනය කළ පුරාණ දමිළ රාජධානි තුන අතරින් එකක් විය. (අනෙක් රාධානීන් වන්නේ චෝල හා කේරළ) ඔවුන් පළමුව රාජ්‍ය පාලනය කළේ ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණු කොටසේ තොටුපලක් වු කොකායිහි සිටය. පසු කාලයන් හි එය මදුරායි වෙතට සංක්‍රමණය විය. 
 
සංගම් සාහිත්‍ය නැමැත්තෙහි සහ එම කාලවකවානුවේ බිහිවුණු ග්‍රීක හා රෝම මූලාශ්‍ර වල පාණ්ඩයන් ගැන සදහන් වේ. චීන ඉතිහාසයේ 3 වන සිය වස ගැන කියවෙන විලූයිහි ද පාණ්ඩ්‍ය රාජ්‍යය ගැන පැහැදිලිව සදහන් වෙයි. 

සංගම් සාහිත්‍යයේ එන පුර්ව පාණ්ඩ්‍ය රාජ්‍ය වංශය කලබ්‍රාස්ගේ ආක්‍රමණය අතරතුර යට ගැසිණි. 6 වැනි ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේදී කඩුන්ගොන් යටතේ පාණ්ඩ්‍ය රාජ්‍ය වංශය යලි පණ ලැබු අතර ඔහු විසින් කලබ්‍රාස් දමිළ රාජ්‍යයෙන් පහ කොට මදුරායිහි සිට රට පාලනය කිරීම අරඹන ලදී. 9 වැනි ශතවර්ෂයේ දී ඔවුන් චෝල  රාජ්‍ය හමුවේ නැවත පසු බෑ ඇතර නිතර ගැටුම් ඇති කර ගැනීමට උත්සුක වූහ. ඉන්පසු පාණ්ඩ්‍යයන් 13 වැනි ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී සිහලයන් හා කේරළයන් සමග චෝල අධිරාජ්‍ය තලා පෙළමින් ඔවුන්ට නැවත නැගී සිටීමට අවස්ථාවක් මාන බලමින් වුන්හ. 

                  
තම අධිරාජ්‍ය තෙළිගු රාජ්‍ය දක්වා පුළුල් කර ශ්‍රි ලංකාව නම් දිවයිනේ උතුරු භාගය යටපත් කරගැනීමෙහිලා එය ආක්‍රමණය කළ ජටාවමන් සුන්දරා පාණ්ඩ්‍යන් (ක්‍රි.ව 1251 දී) යටතේ පාණ්ඩ්‍යයන්ට තම ස්වර්ණමය යුගය කරා එළඹීමට හැකිවිය. ඔවුන්ට ශ්‍රී විජය සහ යුව රජ වරුන්ගේ දක්ෂින ප්‍රාචීර  ආසියානු සමුද්‍රාසන්න අධිරාජ්‍ය සමග පෘථුල වෙළෙද සම්බන්ධතා තිබිණි. පාන්ඩ්‍ය ඉතිහාසය ගෙනහැර පෑවිට පලාවරුන්, චෝලයන් හෝ සලාස්වරුන් හෝ අවසාන වශයෙන් දිල්ලි සුල්තාන් රාජ්‍යයේ මුස්ලිම් ආක්‍රමණිකයින් සමග යළි යළිත් සටන් වෑදිමට පාණ්ඩ්‍යයන් කටයුතු කොට ඇත. අවසානයේ 16 වැනි ශත වර්ෂයේදී මධුරායි සුල්තාන් රාජ්‍ය පිහිටු වීමත් සමග පාණ්ඩ්‍ය රාජධානිය තුරන් විය. පාණ්ඩ්‍යන් වෙළෙඳාමේත් සාහිත්‍යයේත් විශිෂ්ටයෝත් වූහ. පුරාණ ලෝකයේ අගනාම මුතු සොයා ගනු ලැබු ශ්‍රී ලංකාවත් ඉන්දියාවත් අතර පිහිටි දකුණු ඉන්දීය වෙරළ තීරයේ මුතු සෙවීමේ කටයුතු පාලනය වුයේ පාණ්ඩ්‍යයන් අතිනි. පුරාවෘත්තමය “සංගම්” මදුරායිහි පැවැත්වුණේ ඔවුන්ගේ අනුග්‍රහකයන් යටතේ බවට මතයක් පවතී. යම් පාණ්ඩ්‍ය රජවරුන් සංගම් කවියන් වුහ. 

පුරාතන පාණ්ඩ්‍යයන් ජෛන ආගමිකයන් වු අතර එවිටද ද්‍රවිඩ ආගම් තදින් කා වැදී තිබුණි. ප්‍රධාන දෙවියා වුයේ අරුහක්කඩාවුල්ය. ක්‍රි.ව. 600 න් පසු පාණ්ඩ්‍යයන් ශිව දේවියන් ගේ හා පාර්වතී දෙවියන්ගෙන් පැවත එන සාඩම්බර හින්දු වරුන් බවට පත්විය.ශිව දෙවියන් ඔවුන් බොහෝ ලෙස ඇදවූහ.මීනක්ෂී දේවිය ඒ අතර ප්‍රධානයි

== සටහන් =මදුරෛ මීණාක්ශි කෝවිල 

| Pandyan_kingdom
|}
{|
පූර්ව යුගය

පූර්ව යුගය

නවශිලා යුගයේ ජනාවාසවල සලකුණු ආමේනියානු උස් බිමේ දැක ගතහැකිය. 

ප්‍රදේශයේ පූර්ව ඓතිහාසික සංස්කෘතියේ ආදිතමයා වනුයේ , දළ වශයෙන් ක්‍රි.පූ: 6000 – 4000 අතර පැවති මධ්‍යම ට්‍රාන්ස්කොකෝසස් පළාතේ ෂුලාවේරි- ෂෝමු සංස්කෘතිව බව කාබන් කාල නිර්න ක්‍රමයෙන් සොයා ගෙන ඇත. 

ලෝකඩ යුගය 

මුල් ලෝකඩ යුගය වන්නේ ක්‍රි.පූ: 4000 – 2200 ත් අතර තිබූ කුරා අරාක්සස් සංස්කාතියකි. පසුව එය ක්‍රි.පූ: 22000 – 1500 දක්වා ට්‍රියේලිට් සංස්කෘතිය බවට පත් විය. 

ක්‍රි.පූ : 1500-1200 අතරදී හයාසා - අසී ආමේනියානු උස්බිමේ බටහිර භාගයේ පැතිරුණු අතර හිට්ටි අධිරාජ්‍ය සමග නිරන්තර ගැටුම් ඇති විය. ක්‍රි.පූ: 1200 – 800 දී ආමේනියාවලින් වැඩි කොටසක් , රාජධානි අතර ඇති වූ සන්ධානයක් යටතේ එක්ත් විය. එම ස්‍න්ධානය අෂ්‍රියන් මූලාශ්‍රවල සඳහන් වන්නේ නයිරි ලෙසය (අෂ්‍රියන් හි “ ලෑන්ඩ් ඔෆ් රිවර්ස්”).

යකඩ යුගය

 thumb|

සර්දුරිස් II යුගයේ උරාර්තු , ක්‍රි.පූ: 743 දී

ආමේනියානු උස්බිමේ කෝකසස් හා ප්‍රාචීර ඒෂියා මයිනර් තුළ වූ උරාර්තු රාජධානිය ක්‍රි.පූ: 9 වන ශතවර්ෂය සහ ක්‍රි.පූ: 585 අතර කාලයේදී සමෘධියෙන් වැජඹුණි. උරාර්තු රාජධානියේ ආරම්භකයා වු අරාම් ආමේනියානු උස් බිමේ වු සියළු රාජ්‍ය එක්සේසත් කළ අතර උරාර්තියානු රජවරුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික තේමාව වන “රජවරුන්ගේත් රජ” යන විරුදාවලිය තමාටම පිරිනමා ගන්නා ලදී. උරාර්තියවරු තම ආධිපත්‍ය ටාරොන් හා වස්පුරකන් පුරාම පිහිට වූහ. උරාර්තුහි ප්‍රධාන තරඟකරුවා වුයේ නියෝ - අෂ්‍රියන් අධිරාජ්‍යයාය.

සර්දුරි I ගේ රාජ්‍ය කාලය අතරතුර (ක්‍රි.පු. 834 – 828) උරාර්තුව ශක්තිමත් සහ සංවිධානය වු ජාතියක් වු අතර අසැල්වැසි ගෝත්‍ර වලින් බදු අය කිරීමට නීති පැනවීමටද සිදුවුණි. සර්දුරි විසින් තුෂ්පා නගරය (වර්තමානයේ වෑන්) උරාර්තු හි අගනගරය බවට පත් කරන ලදී. ඔහුගේ පුත්‍ර ඉෂ්පුයිනිස් පසු කාලයේ ටයි‍ග්‍රනෝසෙර්ටා ලෙස හැදින්වෙන ප්‍රදේශය පැරද වීමෙන් හා උරුමියාව පුළුල් කිරීමෙන් තම රාජ්‍යයේ මායිම වැඩි කළේය. මීනුවස් (ක්‍රි.පු 810 – 785), උරාර්තියානු ප්‍රාන්තය අරරාතියන් ප්‍රදේශය දෙසට (උතුරට) පුළුල් කළේය. ඔහු මෙසපොටේනියානු කීලකාකාර ශුද්ධ ලියවිලි 90 කට වැඩි අගිෂ්තිස් I , හිටීස් වලින් ලටකියා පරදවා බයිබ්ලොස්, ෆිනිෂියා දක්වා බලය පතුරුවා ක්‍රි.පු. 782 දී යුධ සිරකරුවන් 6600 ක් යොදවමින් “ඉරිබුනි” ගොඩ නැංවුයේය.

මීඩ්ස් ක්‍රි. පු. 612 දී ආෂ්‍රියාව ආක්‍රමණය කර උරාර්තියානු අගනගරය වු වෑන් ක්‍රි.පු. 585 දී භාරගත් අතර එයින් පසු උරාර්තු ආධිපත්‍ය නිමාවිය.  

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Armenia#Prehistory
පුර්ව ඉතිහාසය පුරාණ පාෂාණ යුගයට අයත් දේ.

පුර්ව ඉතිහාසය

පුරාණ පාෂාණ යුගයට අයත් දේ.

වසර මිලියන ගණ්නයකට පෙර දැන් චීනය ලෙස හැදින්වෙන ප්ර දේශයේ හෝමෝ ඉලෙක්ටර්ස්වරු වාසය කර ඇත. මෑතකදී කරන ලද සොයාගැනීම් වලින් පෙන්වන්නේ ක්සියාඔචැන්ලිඈන්ග් වලින් සොයා ගන්නා ලද ගල් ආයුධ වලට අවුරුදු මිලියන 1.36 ක තරම් පැරණි අතීතයක් හිමි බවයි. හැංහයි පළාතේ ෂිහොවුඩු හි පුරා විදයාත්මක භූමිය, මීට අවුරුදු මිලියන 1.27 කට ඉහත දී හෝමෝ ඉලෙක්ටර්ස් වරු ගින්දර භාවිතය පිළිබද මුල්ම වාර්තාව පිහිට වු බවට සාක්ෂි දරයි. යු අන් මොවු සහ පසුව ලැන්ටියන් අසලදී කළ කැණීම් වලින් මුල් ජනාවාස පෙන්නුම් කරයි. යම් විට චීනයෙන් සොයා ගත් හෝමෝ ඉරෙක්ටස් ආකෘතිය, 1923 දී සොයාගත් පිකිං මිනිසා විය හැක. ලියුසොවුහි ලියුසුයි ගුහාවෙන් හා ගුවන්ෂි පළාතෙන් ගොඩගත් මැටි කැබලි ද්විත්වයේ උත්පත්ති ක්රිී.පු. 16500 සහ ක්රි .පු. 19000 දක්වා දිව යයි.

නව ශාලා යුගය

චීනයේ ශිලා ලේඛන යුගය ක්රිය.පු. 10000 ලෙස සැලකිය හැක. ප්රාමග් චීන යුගයේ මෙනේරි කෘෂිකර්මාන්තය සදහා කාබන් වල නීර්ණය කර ඇත්තේ ක්රිර.පු. 7000 ටය. ෂින්හෙන් රටේ පිලිගැන්ග් සංස්කෘතිය, හෙනත් 1977 දී කණින ලදී. කෘෂිකර්මාන්තයත් සමග ජනගහණ වැඩිවීම, අස්වැන්න ගබඩා කිරීම හා යලි ප්රවයෝජනයට ගැනීම සහ විශේෂඥ කම්කරුවන් සහ පරිපාලකයන් ඇති විය. ශිලා ලේඛන යුග‍යේ අග බාගය වන විට‍ කහ ග‍ඟේ මිටියාවත සංස්කෘතික කේන්ද්රයයක් කොට ගෙන එහි ජනාවාස වු අතර මුලින්ම ගම්වැසියන් සොයා ගන්නා ලද්දේ එහිදීය. පුරාවිද්යා ත්මකව සැලකිය යුතු බොහෝමයක් දේ බන්පෝ හා ෂියෑන් වලදී සොයා ගන්නා ලදී. කහ ගඟට එම නම ලැබී ඇත්තේ ඉවුරේ සෑදුණු තුනී වැලි ලෝයෙස ජලය සමග එක්ව කහ පැහැයට ජල ගලන නිසාය.

චීනයේ මුල් ඉතිහාසය පැටලිලි සහගතය. ඊට හේතුව, ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහත සිදු වු සිදුවීම් විස්තර කිරීමට පසු කාල වලදී ගත් උත්සාහයන් නිසා ලේඛන භාෂාවේ අඩු ලුහුඩුකම් පැවතීමයි. ක්රිස.පු. 7000 වන විට චීන ජනතාව මෙනේරි වගා කරමින් ජියාහු සංස්කෘතිය නැංවූහ. නින්ෂියාහි දමයිදි හිදී ක්රිි.පු. 3172 ක් සොයා ගන්නා ලද අතර එහි එකිනෙකට වෙනස් තනි ලංජන 8453 ක් තිබී ඇත ; ඊට සුර්යයා, චන්ද්ර යා, තාරකා, දෙවිවරු සහ දඩයමේ යාමේ හෝ තණ කැවීමේ දර්ශන ඇතුළත්ය. මෙම අක්ෂර චීන අකුරු වලට සමානකම් දක්වන බව දැනට පිළිගත් මතයයි. පසුව ලොන්ශාන් සංස්කෘතිය ක්රිු.පු . 2500 දී පමණ යැංෂාන් සංස්කෘතිය යටපත් කොට දැමීය.

ලෝකඩ යු‍ගය

සැන්ෂින්ඩුයි, වුචෙන් සහ ඉර්ලිටෝවු ආදි පුරා විද්යා ත්මක කැණීම් ස්ථාන, චීනයේ ලෝකඩ යුගයක ශිෂ්ඨාචාරයක් තිබු බවට සාක්ෂි දරයි. ක්රිප.පු. 3000 ට අයත් පැරණිතම ලෝකඩ පිහිය ගැන්සු හි මජියායෝ සහ ක්වීන්හායි පළාතෙන් සොයා ගන්නා ලදී. 

කහ අධිරාජ්යායා පිළිබද ඓතිහාසික විග්රෙහය

පුරාණතම විස්තර සහිත චීනයේ ඉතිහාසය, ක්රි‍.පු. 2 වන සියවසේදි චීන ඉතිහාස ලේඛක සිමා ක්වෑන් අතින් ලියවුණු “මහා ඉතිහාසඥයාගේ වාර්තා” සහ “බම්බු ඇනල්ස්” යන කෘති ක්රිා.පු. 2800 පමණ සිට චීන ඉතිහාසය ගැන අංශු මාත්රා වශයෙන් කියා පායි. තවද ඊට “වසර 3 ක හා අධිරාජ්යපයන් 5” යන්න ද ඇතුළත්ය. මෙම පාලකයන් අර්ධ වශයෙන් මිත්යා මත ධාරීන් ඥාන වන්ත මත ධාරීන් සහ චරිතවත් ආදර්ශමත් අය වූහ. හැන් චීන ප්රමජාවේ මුතුන්මිත්තා ලෙස කහ අධිරාජ්යධයා සැලකේ.

සීමා ක්වෑන් කියා සිටින පරිදි ප්රදවේනි පාලන ක්ර්මය පිහිට‍ුවා තිබෙන්නේ ෂියා රාජ්යර වංශ අතර තුර කාලයේ වන අතර මෙම ක්රේමය ෂැන් සහ සෝචු රාජ වංශ වල කාලයන් හිදි චිරස්ථායි වී ඇත. එය සිදු වුයේ ඓතිහාසික චීනයේ මතුවී තිබෙන රාජ්යා වංශ 3 නේ රාජ්යඑ කාලය අතර තුරදීය. (ඒවා නම් පින්යින්, සැන්ඩයි වේ).

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_China#Prehistory
ප්‍රාග් ලේඛන කටයුතු

[thumb|200px|ක්‍රිපූ 6000 පමණට කාල නිර්ණය කර ඇති හා [කැස්බෑවා|කැස්බෑ ලෙළි මත හමුවූ ලිවීම් වැනි සලකුණු වන ජියහියු සංකේතයන්හී නිදසුන් කිහිපයක්.]]

       
ක්‍රි.පු. 4 වැනි සහස්‍රයේ අග භාගයට අයත් ප්‍රාග් ලේඛන ක්‍රම එක්වරක් පමණක් සොයා ගත්තක් නොවේ. ඒවා පැරණි සම්ප්‍රදායට අයත් සලකුණු ක්‍රමය මත පදනම් වී ඇත. නමුත් සංඥා ක්‍රමය නියම ලේඛන ක්‍රමයක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය. මේ සදහන් කරන ක්‍රමයෙහි අතීතාස්මරණය කරවන අන්දමේ ලාක්ෂණික ගති (ලේඛනයේ) සහිත වේ. මෙම ක්‍රමය ප්‍රාග් ලේඛන ක්‍රමය ලෙස නිර්වචනය කළ හැකි අතර තොරතුරු ප්‍රචාරණය සදහා චිත්‍ර ලිපි හෝ අතීත ස්මරණ යොදා ගෙන ඇත. නමුත් පෙනෙන ලෙසට එය භාෂාමය භාවයෙන් තොරය. මෙම ක්‍රම නව ශිලා යුගයේදී මතු වු අතර කි.පු. 7 වැනි සහස්‍රය තරම් පැරණි බව පැවසේ. (කම්යානා මෝහ්ලා)

## නවශිලා යුගය
### නවශිලා යුග චීනය
2003 දී කළ කාබන් විකිරණ පරීක්ෂණයන් මගින් චීනයෙන් සොයා ගත් ඉබි කටු වල කොටන ලද ජියාහු අක්ෂර ක්‍රි.පු. 7 වැනි සහස්‍රයට අයත් බව සොයා ගෙන ඇත. උතුරු චීනයේ හෙනන් පළාතේ ජයිහුවලවු නව ශිලා යුගයට අයත් සෝහොන් 24 ක් කැණීමේදි මනුෂ්‍ය කොටස් සමග මෙම ඉබි කටු ද හමු වී ඇත. සමහර පුරා විද්‍යාඥයින් කියන පරිදි මීට සමාන කටුවල ලියන ලද ලේඛන ක්‍රි.පු. 2 වැනි සහස්‍රයට අයත් ඔරකල් බෝන් ලිපියෙන් ද සම්භ වී ඇත. නමුත් සාක්ෂ්‍ය මදකම නිසා අන් අය මෙම මතය පිළි ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඔවුන් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ ඒවායින් හමුවු ආකාරයේ ජ්‍යාමිතික හැඩතල (ජියාහු වලින් නම් වු) ප්‍රාග් ලේඛන කලාව සමග සම්බන්ධව තිබිය නොහැකි බවයි. 

### නවශිලා යුග යුරෝපය
[left|thumb|මැටි පරිත්‍රය, ක්‍රිපූ 4500 ට පමණ කාල නිර්ණය කර ඇති [ටර්ටාරියා පුවරු අතුරින් එකක්]]
 
7 වැනි සහස්‍රයේ ආරම්භයේ සිට 6 වැනි සහස්‍රය පුරා සරල සලකුණු වල සිට සංකිර්ණ සලකුණු දක්වා විකාශනය වු අයුරු වින්කා සලකුණුවලින් මනාව පෙන්වයි. මේවායෙන් එකිනෙක ගලපමින් ලියු වගන්තියක සේයාවක් පෙන්නුම් කරයි. 6 වැනි සහස්‍රයේ අග්‍රභාගයේ ඩිස්පිලියෝ පුවරුව ද මීට සමානකම් දක්වයි. පුරාණ පෙරදිගාසන්න ප්‍රදේශ (ඊජිප්තු, සුමරියානු ප්‍රාග් - කීලකාකාර සහ ක්‍රීටන්) වලද මෙවන් සලකුණු ක්‍රම මගින් චිත්‍ර ලිපි ලියා ඇත. එම නිසා වින්කා සලකුණුවල අර්ථයන් ගැන පැහැදිලි වැටහීමක් ලබා ගත නොහැකි වීමෙන් මෙම ලේඛණයන් හි නියම අදහස් හෝ පණිවිඩය වටහා ගැනීම අපහසුව ඇත. 

    
ක්‍රි.පු. 4 වැනි සහස්‍රයේ ඉන්දු ලේඛන වල ප්‍රාග් ලේඛන කලාව මුසුවී තිබිය හැකියි. ඇතැම්විට ඊට, ඒ වන විටත් මෙසපොතේමියානු ලේඛන කලාව බලපා තිබුණා ද විය හැක.

ස්ලැක්වික් අකුරු (පුරාණ ජර්මන් අකුරු වර්ගයක්) ද යම් ආකාරයක ප්‍රාග් ලේඛන ක්‍රමයක් යැයි මධ්‍යකාලීන ලේඛකයින් සමහරක් ප්‍රකාශ කරති. ඉන්කාස් හි කුයුපී ද ඊට සමාන සම්භවයක් සහිත විය හැකිය. ඊට ඇති ඓතිහාසික උපහැරණයක් වන්නේ උරාක් විසින් යුග්ටූන් අක්ෂර ක්‍රමය දියුණු කිරීමට පෙර සොයා ගත් පින්තූර ක්‍රමයයි.

## ආශ්‍රිත
පාරිසරික පුරාවිද්‍යාව

**පාරිසරික පුරාවිද්‍යාව** යනු මිනිසුන් හා ඔවුන්ගේ පරිසරය අතර ඇති දීර්ඝ කාලීන සබඳතාව පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. මෙම සම්බන්ධතාවය ලේඛණ ගත කිරීමට හා පහදා දීමට පේලියෝඑත්නො‍බොටනි, භූ රූප විද්‍යාව, පෙලිනොලජි, වූ භෞතික විද්‍යාව, භූ දර්ශණ පුරාවිද්‍යාව මනුෂ්‍ය ජීව විද්‍යාව හා මනුෂ්‍ය පරිසර විදයාව ඇතුළත් විවිද උප අංශ ඇතුළත් වෙයි. පාරිසරික පුරාවිද්‍යාව ,  අතිතයේ සිදු වු වේගවත් දේශගුණ වෙනස් වීම් වලට මනුෂ්‍යයන් ප්‍රතිකාර දැක්වු අයුරු පෙන්වන ආනුභාවික සාක්ෂි සැපයිය හැකි විෂය පථ කිහිපයෙන් එකක් නිසා එහි ජනප්‍රිය බව පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ඉතා වේගයෙන් වර්ධනය වී ඇත. 

පාරිසරික පුරාවිද්‍යාව නාමික විෂය පථයක් ලෙස මතුවි ඇත්තේ පසුගිය වසර 30 තුළ දී පමණි. එය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී ඇති අතර බොහෝමයක් කැණීම් ව්‍යාපෘති වල ප්‍රධාන සංරචකයක් ලෙස වර්ථමානයේදී භාවිතා වේ. බොහෝමයක් විශ්ව විද්‍යාල මෙම විෂය සම්මත පාඨමාලාවක් ලෙස උගන්වනු ලබන අතර ඔවුන් විසින් මෙය වෙනම උපාධියක් ලෙස උගන්වනු ලැබේ. ලන්ඩනයේ රෝයල් පොළෝවේ විශ්ව විද්‍යාලය මෙම ක්ෂේත්‍රයේ සිටින නියමු විශ්ව විද්‍යාලයක් වන අතර එහිදි මෙය උගන්වනු ලබන්නේ පාරිසරික පුරා විද්‍යා උපාධියේ කොටසක් ලෙස ය.
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
බැබිලො‍්නියා හා අෂ්‍රියා සමාජ ජීවිතය

අෂ්‍රියානු සාමාන්‍ය වැසියෙක්, උසාවි නිලධාරියෙක් සහ වංශවතෙක් වශයෙන් බැබිලෝනියාවේ පුජක පදවිය පන්ති ගණනකට බෙදුණු එකක් විය. රෝග සුව කළ හැකි අයවලුන්ගේ පන්තිය ඉන් එකකි. අෂ්‍රියාවේ මිලිටෙරි වංශවතෙක්ගේ ප්‍රතිරූපය තිබුණි. හමුදාවට බලෙන් බදවා ගැනීමෙන් එහි බලය වැඩි වී තිබුණි. දෙවන ආසියානු අධිරාජ්‍යයා විසින් ඒ දේවල් සාර්ථක ලෙස දියුණු කරවන ලදී. තුරඟ සේනාවට රථ යොදන ලදී. ටිග්ලත් - IV පයිල්සර්  අශ්වාරෝහකයන්, සෑදල සහ උස බූට් සපත්තු ද සෙන්නචෙරිබ් යුධ සේනාංකද තැනුවේය. ආචාර පෙළපාලිය ගමන් කරන විට කූඩාරම්, යුධ ආම්පන්න රථ සහ ප්‍රාකාර බිදින යුද්ධෝපකරණ ද ගෙන යන ලද අතර ටාටන් හෙවත් ප්‍රධාන අණ දෙන නිළධාරියා රජුට පමණක් දෙවැනි විය.

මෙම රටවල් දෙකෙහිම වහල්ලු බොහෝ සිටියහ. ඔවුන්ට ඉහළින් සිටියේ ආෂ්‍රියාවේ සාමාන්‍යයෙන් දුබලව සිටි වෙළෙද හා කෘෂි කර්මාන්තයේ නියුක්ත වූවන් ය . බැබිලෝනියාවට වඩා අෂ්‍රියාවේ වැදගත් වු කොටසක් ලෙස ලේඛකයන් හැදින්විය හැකිය. කම්කරුවන්, මුදල් ණයට දෙන්නන්, කවියන් හා සංගීතඥයන් රටවල් දෙකේම සිටියහ.

මිනිසුන්ගේ නිවාස වල වුයේ ඉතා කුඩා ලී බඩු ප්‍රමාණයකි. ඒවා අතර පුටු, මේස හා කවිච්චි විය. අෂර්බානිපල් තම කවිච්චියේ හාන්සි වී ආහාර ගත් අතර ඔහුගේ බිරිද ඔහුට පසෙකින් තිබු පුටුවක වාඩි වී සිටි බව කියවේ. 
  
මරණයක් අවස්ථාවේදි මිනිය සුළු වශයෙන් අදාහනය කිරීම සිදුවුණු අතර ඊට මරණකරුට අයත්ව තිබු දේවල් ද එක් කරන ලදී. ආදාහනාගාරය තිබුණේ නගරයට යාබදවයි. එය පිරිසිදු දිය දහරා ගලා යන කුඩ දිය පාරවල් සහිත මාර්ග වලින් සකස් වී ඇත. බොහෝ සොහොන් කොත් තනා තිබුණේ අමු ‍ගඩොලෙනි. මළ ගිය තැනැත්තාට කරන උපහාරයක් ලෙස අල්තාරද නිමවා තිබුණි. පුරාණ සොහොන් කොත් දිරා යන විට ඒ මතින් නැවත නව සොහොන්කොත් නිමවුණි. පුදුමයකට මෙන් තවමත් අෂ්‍රියාවේ සෙලියුසීඩ් හෝ පාතියන් යුග වලට වඩා පැරණි ආදාහනාගාරයක් තවම සොයා ගෙන නැත.

## සටහන් 
{|
වර්ගීකරණ විද්‍යාව - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

වර්ගීකරණ විද්‍යාව  - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය

සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි. එහි අභිප්‍රාය වනුයේ සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් භාවිතයෙන් සමූහ විශ්ලේෂණය වැනි වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම සංකල්පය පළමුවෙන්ම වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ රොබර්ට් ඇර්. සොකාල් සහ පීටර් එච්. ඒ. ස්නෙත් විසින් 1963 දී වන අතර පසුව ඔවුන් විසින්ම වඩාත් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කරන ලදී. 

බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ , දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින්\ පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම්ජීවින්ගේ පරිණාමික  සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය.
 
ජීව විද්‍යාත්මක “විශේෂය” නැමති  සංකල්ප යෙදිය නොහැකි අවස්ථාවන් සඳහා සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදා : - ‘බ්ලැක් බෙරි’ වැනි ඇපොමික්ටික්(අලිංගික ප්‍රජනනයෙන් බෝවන) සුළු විශේෂයක(microspecies) ක්ලෝන පරිණාමය.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_taxonomy
පුරා විද්‍යාත්මක සැලසුම

පුරා විද්‍යාත්මක කැණීමකදී **පුරාවිද්‍යා සැළසුම**ක් යනු සිරස් තලයේ පිහිටි අංග (හා කෘතක) පිළිබද අදින ලද වාර්තාය.  එය එකම කලාපයක කොටසක් ලෙස මෙම අංග අතර සම්බන්ධතාවය පෙන්වීමට එයමත සන්දර්භ බොහෝමයක් සමග අදින ලද බහු සන්දර්භ ආකාරය හෝ අදින ලද එක් අංගයක් සමග වු තනි සන්දර්භ සැලසුම් ආකාරය ගනී. කැණීම් සිදු කර සොයා ගන්නා ලද අංග  කඩඉරි වැනි ඇදීම් ආධාරක යොදා ගෙන අදිනු ලැබෙයි. ලන්ඩන් කෞතුකාගාරය මගින් දියිනු කරන ලද තනි සන්දර්භ සැළසුම් කරණය වෘත්තීමය සම්මතයක් බවට පත්ව ඇත. තනි සන්දර්භ සැළසුම් කරණයේ මුලික වාසියක් වන‍්නේ විනිවිද පෙනෙන පිටපත් කිරීමේ කඩදාසි මත අදින ලද සන්දර්භ සැළසුම් පසු දිනයකදි නැවත වටහා ගැනීම සදහා යොදා ගත හැකි වීමයි. බහු සන්දර්භ සැළසුම්, සම්පුර්න වැඩබිම් අගල් හෝ තනි අංග වලින් නිර්මාණය කළ හැක. එක්සත් රාජධානියේදී සැලැස්මෙහි පරිමාණය වන්නේ 1 : 20 වේ. ඔවුන් වැඩ බිම් වාර්තා කිරීමේ පද්ධතියට සම්බන්ධ වන්නේ කොට මට්ටම් හෝ සම්පුර්න ස්ථාන සමග ගන්නා ලද දන්නා ජාල ලක්ෂ්‍ය හා උස කියවුම් අඩංගු කිරීම මගිනි. ඒවා තැන්පත් වු පිළිවලට ප්‍රතිවිරුද්ධ පිලි වෙලකට මිනිසා විසින් නිපද වන ලද අවසාධිත ඉවත් කිරීම මගින් යම් වැඩ බිමක් කැණීම වඩාත් භාවිතයට ගන්නා කැණීම් ආකාරයක් වන අතර එය සැලැස්මට අනුව භූ ස්ථර විද්‍යා ප්‍රදේහ කැණීම ලෙස හදුන්වයි. සැළසුම් හා කොටස් ඇදීම් වලට තේරුම් කර වීමේ කාර්යය බාර්යයක් ඇත්තා සේම වාර්තා කිරීමේ පද්ධතකියේ කොටසක්  ද වේ. එයට හේතුව යම් පුද්ගලයෙකු විසින් කුමක් ඇතුළත් විය යුතු ද‍හෝ කුමක් ඇතුළත් විය යුතුද යන්න සිතා මතා‍තීරණ ගැනීමයි.  

## පුර්ව කැණීම් හා පාදක සැලසුම 
කුඩා පුරාවිද්‍යාත්මක ගැඹුරක් ඇති ප්‍රදේශ වල කැණීමට‍පෙර සියළු දෘෂ්‍ය සලකුණු මගින් සමන්විත වු පුර්ව කැණීමේ බහුවිධ සැලසුමක් ක්‍රියාත්මක වෙයි. මෙය සැලසුම් කිරීමට උපකාරී වන්නේ ප්‍රාදේශීය භූමිවල අන්තර් ඡේදක ලක්ෂණ මගින් ලක්ෂණ ස්වාභාවිකව ඌණ කොට ඇති හෙයිනි. බහුවිධ සැළසුමක් නාගරික ප්‍ර‍දේශයක දියත් කිරීම අපහසු වන්නේ සලකුණු හා තැන්පතු එකම සැලසුම් සටහනක් මත එකිනෙකට බාධා ඇති කරවන බැවිනි. 

පුර්ව කැණීම් සැලසුම් පිළිබද විවේචන
නාගරික හෝ ගැඹුරට ස්ථරි භවනය වු ප්‍රදේශයක භාවිතයේ සීමා සහිත ලෙස මෙය විචාරයට පත්වී ඇත. එමෙන්ම වෘත්තීය පුරා විද්‍යාව තුළදී ප්‍රතිපත්ති රහිති ක්‍රියාකරුවන්ගේ අත්තනෝමතික භාවිතයක් ලෙස විස්තර කෙරෙන්නේ ඒ සමග දෙන ලද ප්‍රදේශයක පුරා විද්‍යාත්මක වාර්ථාවේ බද්ද වීම ඇඟවීම සදහාය. 

විවාදකයන්ගේ විශේෂ තර්කයක් වන්නේ පුර්ව හා පශ්චාත් කැණීම් සැළසුම් අතර සංසන්දනය විදහා දක්වන අන්දමට පුර්ව කැණීම් මගින් ප්‍රදේශය සාර්ථකව කැණීමට ලක්නොවෙයි. බොහෝ අවස්ථා වලදී සැළසුම් ආකාර දෙක අතර පැහැදිලි වෙනසක් ඇත. එසේ නමුත් බිම් මට්ටමේදී ගැලපෙන ලෙස දෘෂ්‍ය වුව ද සලකුණු වල සත්‍ය සීමාවන් ප්‍රදේශය සම්පුර්ණයෙන්ම පවිත්‍ර කොට අනුපිළිවෙලින් සලකුණු හා සම්බන්ධතා කැණීම් මගින් සොයා ගන්නා තුරු ප්‍රමාද වීම සිදුවෙයි.