open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
බෞතිස්මය

.]]

**බෞතිස්මය** (ග්‍රීක නාම පදය  βάπτισμα *බැප්ටිස්මා* වෙතින්; පහත බලන්න) යනු  ක්‍රිස්තියානි සභාවට ඇතුළත් කිරීම සහ ප්‍රතිග්‍රහණය පිළිබඳ ක්‍රිස්තියානි වතාවතක් වන අතර, එය සැමවිටම පාහේ ජලය භාවිතා කරමින් සිදු කෙරෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Baptismal font
* Baptism by fire
* Baptistery
* Chrism
* Christifideles
* Consolamentum
* Disciple (Christianity)
* Divine filiation
* Ghusl
* Holy water in Eastern Christianity
* Mikvah
* Misogi
* Prevenient Grace
* Ritual purification
* Theophany
* Water and religion
* Amrit Sanchar, in Sikhism

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* "Writings of the Early Church Fathers on Baptism"
* The Sacrament of Baptism in the Catechism of the Catholic Church/Holy See website
* "Baptism." Encyclopædia Britannica Online.
* 
*
පේමතෝ ජායතී සෝ කෝ - 1969

පේමතෝ ජායතී සෝකෝ නාටකය මහචාර්‍ය පන්ඩිත එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් 1961දි තම ජිවිතයේ සත්‍ය සිතුවිමක් චිත්ත රූපයට ගනිමින්  ධර්මකීර්ති හිමි විසින් රචිත සද්ධර්මලංකාරයේ ස්වර්ණතිලකා  කතා වස්තුව මුලාශය වශයෙන් ගෙන තම බිරිද උපමාවට ගනිමින් ඒ බවයේ රචනා කරන ලදි.තාමා උද්දාල යැයි සිතු එතුමා ස්වර්ණතිලකාවන් තම බිරිද ලෙස සිතා මෙම නාට්‍ය දෙනෙත් කදුලින් තෙත් කරමින් ස්වර්ණතිලකා කතා වස්තුව අධ්‍යනය කරමින් එකී ජීවිතය තම ස්වර්ණතිලකාවන් තම සිත තුල මවාගෙන ජාතක කතාවේ සිටින ස්වර්ණතිලකා තම බිරිද සේ සිතු එදිරිවීරයන් තම නාට්‍යයේ ස්වර්ණතිලකා මුලාශයයේ ස්වර්ණතිලකා ට වඩා ගුනයහපත් ස්ත්‍රියක යැයි ප්‍රේක්ෂකයන්ට දැනවිම සදහා අතිත කතාවේ සිදූ වූ දියණියක සහ මවක අභයගිරිය විහාරය ට මල් පූජා කිරීමට ගොස් මෑණියන් මල් අස්න පිරිසිදු කිරීම සඳහා පැන් ගෙන ඒමට අවස්ථාවේ අපිරිසිදු මල් අස්නේ දියනිය විසින් මල් පුජා කර තම සිතේ තිබුනු පාර්තනා ද කියා නිම කල සිටියදි ( පැහැපත් ශරීරයේ රැස් විහිදෙන සිරුරක්,දුටු දුටු පුරුෂයන් කාමයෙන් අන්ධ විම ) අපිරිසිදු මල් අස්නෙ මල් පූජා කර ඇතිබව දුටු මෑණියන් දිනයට ඡන්ද යාල වාදයෙන් බැන වැදීමත්දින විසින් මවට දණ්ඩක වගේ ම බැන වැදීමත් හෙතුවෙන් වර්තමානනේ එම දියනිය චණ්ඩාල කුරේ උපත ලැබීම,චණ්ඩාල කුළයේනායක චණ්ඩාලපුතුට නින්දා අපහාස කොට බැන වැදීම,උද්දාල සොයා යන අතරතුරදී රජ කුමාරවරු පස්දෙනෙක් කාමයෙන් අන්ධ කොට ඝාතනය කිරීම වැනි ධර්මකීර්ති හිමියන් විසින් චෝදනා කර කර ප්‍රතික්ෂේප කෙරුනු මූලාශය සඳහා ස්වර්ණතිලකා එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් විසින් තමාගේ බිරිදට උපමාකොට සානුකම්පිත දෘෂ්ටි කෝණයකින්  ස්වර්ණතිලකා දෙස ප්‍රේක්ෂකයා වෙත සමිප කරවිමට උසහ දරා ඇත.එය සාර්තක උත්සහයකි මන්ද මගේ පෙම්වතිය හා මා ස්වර්ණතිලකා මා විසින් ද සමානකර සිතයි. එදිරිවිරයන් තම බිරිද සමාන කර අයුරින් මාද මා උද්දාල වශයෙනුත් ඇය ස්වර්ණතිලකා වශයෙනුත් චිත්ත රූපය මවාගෙන සිටි. 

**ප්‍රේමතී ජායතී සෝකෝ**

**ප්‍රේමතෝ ජායතී භයං**

**ප්‍රේමතෝ විප්පමුත්තස්ස**

**නත්ථි සෝකෝ කුතෝ භයං**

**පියතෝ ජායතී සෝකෝ**

**පියතෝ ජායතී භයං**

**ප්‍රිය තෝ විප්පමුත්තස්ස** 

**නත්ථි සෝකෝ කුතෝ භයං** 

**රතියා ජායතී සෝකෝ**

**රතියා ජායතී භයං** 

**රතියා විප්පමුත්තස්ස** 

**නත්ථි සෝකෝ කුතෝ භයං**

මෙම ගාටයේ සියලු චරිත ගායකයන් විතරයි ඉදිරිපත් කරයි (සියලු චරිත ගායක භූමිකා නිරුපනය)

• සූත්‍රධාර

• ගායකයො

• උද්දාල 

• ස්වර්ණතිලකා 

• අග්නිදත්ත 

• දප්පුල 

• පිංගල 

• සැඩොල් බමුණා

• ශිෂ්‍යයෝ **(මෙම නාට්‍යයේ පාත්‍ර වර්ගයා මෙසේය)**
බ්‍රිතාන්‍ය රජ ලැයිස්තුව

1707 මැයි 1 වන දින එංගලන්ත රාජධානිය සහ ස්කොට්ලන්ත රාජධානිය ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් පසු මහා බ්‍රිතාන්‍ය රාජධානියේ සහ එක්සත් රාජධානියේ  12 දෙනෙකු රජකම් කර ඇත. 1603 මාර්තු 24 දින ස්කොට්ලන්තයේ හයවැනි ජේම්ස් රජු එංගලන්තයේ පළමු වැනි ජේම්ස් ලෙස රජ වීමේ සිට 1701 දක්වා රාජධානි දෙකම තනි රජ කෙනෙකු විසින් එකිනෙකින් ස්වාධීන රටවල් ලෙස පාලනය කර ඇත. 

1801 ජනවාරි 1 වන දින මහා බ්‍රිතාන්‍යය අයර්ලන්ත රාජධානිය සමඟ ඒකාබද්ධ වී මහා බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්ත එක්සත් රාජධානිය පිහිටුවීය. 1922 දෙසැම්බර් 6 වන දින අයර්ලන්තයේ දකුණු පෙදෙස  නිදහස ලැබීමෙන් පසු, එහි නම 1927 අප්‍රියෙල් 12 වන දින මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ උතුරු අයර්ලන්තයේ එක්සත් රාජධානිය ලෙස සංශෝධනය කරන ලදී. 

## ස්ටුවට් රාජ වංශය (1707–1714) 
1702 මාර්තු 8 සිට එවකට එංගලන්තයේ, ස්කොට්ලන්තයේ සහ අයර්ලන්තයේ රජකම් කල ඈන් රැජින මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ රැජින බවට පත්විය. (ඇගේ මුළු පාලනය අවුරුදු 12 යි සති 21 යි. ) 

|-
! class=noprint colspan=2 style="font-weight:normal" |  
! class=noprint colspan=6 style="font-weight:normal" | 
|-
| **Anne**1 May 17071 August 1714*()*
| 
| 
| 6 February 1665St James's PalaceDaughter of James II and VIIand Anne Hyde
| Prince George of DenmarkSt James's Palace28 July 1683No surviving children
| 1 August 1714Kensington PalaceAged: 
| Daughter of James II and VIICognatic primogenitureBill of Rights 1689
| 

|}

## හැනෝවර් රාජ වංශය(1714-1901) 
1701 එංගලන්ත පාර්ලිමේන්තුවේ සම්මත නිරාකරණය කිරීමේ පනතෙහි ප්‍රතිපලයක් හැනෝවර් වංශිකයන්ගේ පැමිණීම සිදුවිය. එම පනත මගින් පාප්තුමා අදහන්නන් (උදා: රෝමාණු කතෝලිකයින්) සහ එවැනි පුද්ගලයකු සමග විවාහ වූවන් රජකමට පැමිණීම වලක්වන ලදි. ඒ අනුව 1701 දී ඈන් කුමරිය (පසුව ඈන් රැජිණ) ඇයගෙන් පැවත එන්නන්, තුන් වන විලියම් රජුගෙන් පැවත  එන්නන් ට පසුව  රජකම උරුම විය යුත්තේ පළමු වන ජේම්ස් රජුගේ මිණිබිරියක වන හැනෝවර් හි සොෆියාට බව තීරණය විය. මෙම නීතිය 1707 දී ස්කොට්ලන්ත පාර්ලිමේන්තුවෙන්ද නීතිගත කරන ලදි.  

ජීවත් වන දරුවන් නොමැතිව 1714 දී ඈන් රැජිණ මියයාමට සති කිහිපයකට පෙර හැනෝවර් හි සොෆියාද මිය ගොස් සිටි බැවින් සොෆියාගේ වැඩිමහල් පුත්, හැනෝවර් හි වරක-කුමරු ජෝර්ජ් ලුවී බ්‍රිතාන්‍ය රජකමට පත්විය
ජේම්ස් මැඩිසන්

**ජේම්ස් මැඩිසන්** (මාර්තු 16, 1751ජූනි 28, 1836) යනු ඇමරිකානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, තානාපතිවරයෙක්, සහ ස්ථාපක පිතෘවරයෙක් වූ අතර  1809 වසරෙහි සිට 1817 වසර දක්වා එක්සත් ජනපදයෙහි සතරවන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.  

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
## භාහිර සබැඳි 
* Scholarly coverage of Madison at Miller Center, U of Virginia 
* James Madison: A Resource Guide at the Library of Congress
* 
* 
* 



ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
ජේම්ස් මොන්රෝ

**ජේම්ස් මොන්රෝ** (; අප්‍රේල් 28, 1758 – ජූලි 4, 1831) යනු ඇමරිකානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, නීතිඥයෙක්, තානාපතිවරයෙක් සහ ස්ථාපක පිතෘවරයෙක් වන අතර 1817 වසරෙහි සිට 1825 වසර දක්වා එක්සත් ජනපදයෙහි පස්වන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.
සැක්බෲඩ් වෛරසය

**සැක්බෲඩ් වෛරසය** (), මී මැසි ජනපදවලට හානි සිදුකරන වෛරසයකි.

## රෝග ලක්ෂණ
* මී මැස්සන් ජනපද හැරයාම.
* කීටයන් හා පිලවුන් මී මැසි පෙට්ටියෙන් පිටතට ඇද දැමීම. 
* රැජින අත්හැර ජනපදය යාම.

## ආශ්‍රිත
* මී මැසි පාලනය
* මී මැසි රෝග

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:වෛරස
මී මැසි රෝග

මී මැස්සන් හට වැළඳෙන රෝග සහ අසාමාන්‍ය මී වද තත්වයන්:

## බැක්ටීරියා රෝග
## දිලීර රෝග
## වෛරස
### සැක්බෲඩ් වෛරසය
ප්‍රවර්ගය:මී මැසි රෝග
සෙප් බ්ලැටර්

**සෙප් බ්ලැටර්** {) යනු හිටපු ෆීෆා සභාපතිවරයෙකි.

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
සිංහබාහු නාට්‍යය

සරච්චන්ද්‍ර මහතා 1956 වර්ෂයේ දී සිය ප්‍රථම නාට්‍යය වන මනමේ නිෂ්පාදනය කළේය. එය විශේෂයෙන්ම සාම්ප්‍රදායික නාඩගම් නාට්‍ය කලාවේ ආභාසය සහිතව නිර්මාණය වීම පිළිබඳව පැසසුමට ලක් කෙරේ. ඔහුගේ හොඳම නිර්මාණය ලෙස සැලකෙන සිංහබාහු (1961) නාට්‍ය රචනා කරමින් ඔහු නාට්‍ය රචකයෙකු ලෙස සිය ගමන ආරම්භ කළේය

සිංහබාහු විජයගේ පියා වූ අතර සිංහපුර රජු විය.

ශ්‍රී ලංකාවේ ඓතිහාසික ලේඛනයක් මහාවංශයහි ලේඛනගත කොට ඇති ජනප්‍රවාදය අනුව,සිංහබාහුගේ පියා සිංහයෙක් වූ අතර ඔහුගේ මව වංග කුමාරිකාවක් වූවාය. ඔහුගේ අත් සහ පා සිංහයෙකුගේ පය මෙන් විය. ඔහුට සිංහසීවලී නමින් සොහොයුරියක් විය.

සුප්පා දේවිය සිය පිරිවර සමගින් වනය මැදින් ගමන් කරද්දී මෙම සිංහයා පැමිණ පිරිවර පලවා හැර කුමරිය සිය පිට මත තබා වන වැදුනු බව කියති. පසුව මෙම සිංහයා ඉමහත් ආදරයෙන් කුමරිය රැක බලා ගත් බවද ඔහුට දාව සිංහබාහු හා සිංහසීවලී යන දෙදරුවන් උපන් බවද ජනප්‍රවාදයන්හි කියැවේ. තම බිරියට හා දරු දෙදෙනාට ඇවැසි සියළු දේ සිංහයා විසින් සැපයූ නමුදු ඔවුන් හට සිංහ ගුහාවෙන් පිටතට යෑම තහනම් විය.සිය පුතා වැඩිමහළු වූ කල සිංහ ගුහාව විසල් ගලකින් අහුරා සිංහ තෙම කෑම සපයා ගැනීම උදෙසා පිටත්වූ බව පැවසේ.

සිංහබාහු හට වයස දහසයක් වූ කල විසල් ගල පෙරලා තම මව හා සෙහොයුරිය සමග වංග දේශයේ අගනුවර වෙත පලා ගිය බව පැවසේ. පළමුව අතිශය දුකට පත්වූ සිංහයා පසුව වියරු වැටී ගම් නියම් ගම් පැන මිනිසුන් මරා දැමීමට පටන් ගෙන ඇත. සිංහයා මැරීමට කිසිවකු සමත් නොවූ කල සිංහබාහු ඉදිරිපත් වීළු. පුතු දුටු කල සිංහයා සෙනෙහසින් ඉදිරියට පැමිණි කල, සිංහබාහු තම දුන්නෙහි තැත මුදවා සිංහයාගේ හදවත පසාරු කලේලු.එම "වීර" ක්‍රියාවට වංග දේශයේ කිරුළ සිංහබාහුට පිරිනැමුනු බව කියැවේ.

මෙය නිෂ්ප්‍රභා කල ඔහු, තම මවගේ ජන්ම භූමිය වන wangu රටෙහි සිංහපුර නමින් නව පුරවරයක් පිහිටුවා සිංහසීවලී ආවහ කොට ගෙන ජීවත් වීළු. ඔවුනට දරුවන් තිස් දෙදෙනෙකු ලැබුනු අතර, වැඩිමහල්ලා විජය වූ අතර සුමිත්ත දෙවැන්නා විය.

ගල්ලෙන බිදලා ලෙන්දොර ඇරලා - Sinhabahu

මහාචාර්ය එදිරිවීර සරස්චන්ද්‍ර ශූරීනාගේ සිංහබාහු වේදිකා නාට්‍යෙය් එන මෙම ගීතය සිංහයාගේ වැලපීම පිළිඹිඹු කරන ඉතා ජනප්‍රිය ගීතයකි. ගීතයේ නිර්මාණ කරුවන්ට අපගේ ගෞරවනීය උපහාරය පිරිණැමේ.

ගල්ලෙන බිදලා ලෙන්දොර ඇරලා

සිංහබා සිංහබා සිංහබා

මා සොදුර මා සොදුර මා සොදුර සිංහ සීවලී මා ප්‍රිය දියණිය ගල්ලෙන බිදලා ලෙන්දොර ඇරලා ගොසින් සැමදෙන නැතේ කිසිවෙක් මම දැන ගතිමි මම සැක කලෙමි සිංහබා සිංහබා සිංහබා

ලෙන තුල නොවෙති පෙරලා නොඑති මම දැන ගතිමි මම සැක කලෙමි සුරතල් දියණිය මොලකැටි වදනින් මා සනසන්නිය අහර පිසන්නිය සුරතල් දියණිය මොලකැටි වදනින් මා සනසන්නිය අහර පිසන්නිය

කවන්නිය පොවන්නිය මා ගැන බිය වන්නිය වනයේ දුකක් විද අසන්නිය සොයන්නිය කවන්නිය පොවන්නිය මා ගැන බිය වන්නිය වනයේ දුකක් විද අසන්නිය සොයන්නිය

ඈත් ගොසින්ය ඈත් ගොසින්ය ඇයි සුදු දුවනියෙ නුඹවත් නොසිටියෙ ඇයි සුදු දුවනියෙ නුඹවත් නොසිටියෙ සොහොයුරානම් ඔල මොල ගති ඇත නුඹ මෙන් මෘදු නැත සොහොයුරානම් ඔල මොල ගති ඇත නුඹ මෙන් මෘදු නැත ඔහුගේ අණටද කීකරු වූයේ පෙරලා එන්නෙද ඔහුගෙන් ගැලවී ඔහුගේ අණටද කීකරු වූයේ පෙරලා එන්නෙද ඔහුගෙන් ගැලවී
ජෝන් ක්වින්සි ඇඩම්ස්

**ජෝන් ක්වින්සි ඇඩම්ස්** (; ජූලි 11, 1767&nbsp;– පෙබරවාරි 23, 1848) යනු ඇමරිකානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, තානාපතිවරයෙක්, නීතිඥයෙක් සහ, දින චර්යා සම්පාදකවරයෙක් වූ අතර, 1825 වසරෙහි සිට 1829 වසර දක්වා  එක්සත් ජනපදයෙහි හයවන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.
## සටහන්
## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
ඇන්ඩෲ ජැක්සන්

**ඇන්ඩෲ ජැක්සන්** (මාර්තු 15, 1767&nbsp;– ජූනි 8, 1845) යනු, ඇමරිකානු සොල්දාදුවෙක් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් වූ අතර, 1829 වසරෙහි සිට 1837 වසර දක්වා එක්සත් ජනපදයෙහි හත්වන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
මාටින් වැන් බියුරන්

**මාටින් වැන් බියුරන්** ( ; උපතේදී නම **මාර්ටන් වොන් බියුරන්**, ; දෙසැම්බර් 5, 1782 – ජූලි 24, 1862) යනු,  ඇමරිකානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් වූ අතර, 1837 වසරෙහි සිට 1841 වසර දක්වා එක්සත් ජනපදයෙහි අටවන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
ජේම්ස් කේ. පෝක්

**ජේම්ස් නොක්ස් පෝක්** (නොවැම්බර 2, 1795&nbsp;– ජූනි 15, 1849), 1845 වසරෙහි සිට 1849 වසර දක්වා එක්සත් ජනපදයෙහි 11වන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
විලියම් හෙන්රි හැරිසන්

**විලියම් හෙන්රි හැරිසන්** (පෙබරවාරි 9, 1773 – අප්‍රේල් 4, 1841) යනු ඇමරිකානු හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර, 1841 වසරෙහිදී  එක්සත් ජනපදයෙහි නවවන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
සැකරි ටේලර්

**සැකරි ටේලර්** (නොවැම්බර් 24, 1784 – ජූලි 9, 1850), 1849 මාර්තු මාසයෙහි සිට  1850 වසරෙහි ජූලි මාසයෙහිදී සිදුවූ ඔහුගේ මරණය දක්වා,   එක්සත් ජනපදයෙහි 12වන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය.

## සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
මිලර්ඩ් ෆිල්මෝ

**මිලර්ඩ් ෆිල්මෝ** (ජනවාරි 7, 1800 – මාර්තු 8, 1874) යනු  එක්සත් ජනපදයෙහි 13වන ජනාධිපතිවරයා (1850–1853) වූ අතර, ධවල මන්දිරයෙහි සිටියදී විග් පක්ෂයෙහි සාමාජිකයෙක් වූ අවසන් තැනැත්තා විය.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
එක්සත් ජනපදයෙහි අහෝසිතාවාදය

**ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි අහෝසිතාවාදය** යනු, එක්සත් ජනපදයෙහි වහල් මෙහෙය නිම කිරීමට උත්සාහ යෙදූ, ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයට පෙර, එය පැවතියදී සහ එයට පසුව සක්‍රීයව පැවති ව්‍යාපාරයකි.
ෆ්‍රැන්ක්ලින් පියර්ස්

**ෆ්‍රැන්ක්ලින් පියර්ස්** (නොවැම්බර් 23, 1804 – ඔක්තොම්බර් 8, 1869) යනු එක්සත් ජනපදයෙහි 14වන ජනාධිපතිවරයා (1853–1857) වූ අතර, අහෝසිතාවාද ව්‍යාපාරය යනු දේශයෙහි සමගියට මූලික තර්ජනයක් යැයි සැලකූ උතුරු ප්‍රදේශ වැසි ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයෙකි.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
ජෝන් ටයිලර්

**ජෝන් ටයිලර්** (මාර්තු 29, 1790 – ජනවාරි 18, 1862),  දසවන උප ජනාධිපතිවරයා (1841) ලෙසින් කෙටි කලක් සේවය කිරීමෙන් පසුව, 1841 වසරෙහි සිට 1845 වසර දක්වා  එක්සත් ජනපදයෙහි දසවන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය; උප ජනාධිපති තනතුරට ඔහු තේරී පත් වූයේ 1840 විග් පක්ෂයෙන් ජනාධිපති විලියම් හෙන්රි හැරිසන් සමගිනි.

ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
වෙන් අයි කිස්ඩ් ද ටීචර්

"**වෙන් අයි කිස්ඩ් ද ටීචර්**" යනු අබා පොප් සංගීත කණ්ඩායමේ ගීතයකි. මෙය ඔවුන්ගේ 1976 *අරයිවල්* ඇල්බමයේ ආරම්භක ගීතය ද වේ.
ඩාන්සිං ක්වීන්

"**ඩාන්සිං ක්වීන්**" ස්වීඩිෂ් සංගීත කණ්ඩායමක් වන අබා හි යුරෝපොප් ගීතයකි.
2018–19 ඉරාක විරෝධතා

**2018–19 ඉරාක විරෝධතා** යනු,  පිරිහෙමින් පවතින ආර්ථීක තත්ත්වයන් සහ  රාජ්‍ය දූෂණය මුල් කර ගෙන 2018 ජූලි මාසයෙහිදී බැග්ඩෑඩ් සහ අනෙකුත් ප්‍රධාන  ඉරාක නගරයන්හී, විශේෂයෙන් මධ්‍යම සහ දක්ෂිණ පළාත් තුල ඇරඹුණු විරෝධතා වෙති. 2019 ඔක්තොම්බර මාසයෙහිදී පැනනැගුණු නවතම දේශව්‍යාප්ත විරෝධතා තුලදී, පොලිසියෙහි නිලධාරින්ද ඇතුළුව අවම වශයෙන් ජනයා 93 දෙනෙක් මිය ගිය ගියෝය.  අයිඑස්අයිඑල් හට විරුද්ධව යුද්ධය  2017 වසරෙහිදී නිම වීමෙන් අනතුරුව ඉරාකයෙහි ඇතිවූ මාරාන්තිකම නොසන්සුන්බව මෙය වෙයි. .

## ආශ්‍රිත
මාර්ටීන් විස්කර්රා

** මාර්ටීන් ඇල්බෙර්ටෝ විස්කර්රා කොර්නේහෝ**  (; උපත 22 මාර්තු 1963) යනු, පෙරූවියානු ඉංජිනේරුවරයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් වන අතර වර්තමානයෙහි  පෙරූ රාජ්‍යයෙහි ජනාධිපතිවරයා වෙයි.

### සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:දිවි ගෙවන්නෝ
ප්‍රවර්ගය:පෙරූ රාජ්‍යයෙහි ජනාධිපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:පෙරූ රාජ්‍යයෙහි උප ජනාධිපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රවාහන සහ සන්නිවේදනය පිළිබඳ පෙරූවියානු අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:පෙරූවියානු රෝමානු කතෝලිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:කැනඩාව වෙත පෙරූ රාජ්‍යයෙහි තානාපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:පෙරූ රාජ්‍යයෙහි රජයේ ඇමතිවරු
ප්‍රවර්ගය:පෙරූවියානු ඉංජිනේරුවරු
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:සන්නිවේදන අමාත්‍යවරු
පෙරූ ජනරජයෙහි කොංග්‍රස් මණ්ඩලය

**පෙරූ ජනරජයෙහි කොංග්‍රස් මණ්ඩලය** () යනු,  පෙරූ රාජ්‍යයෙහි ව්‍යවස්ථාදායක බලාධිකාරිය දරණ ඒක-මණ්ඩලීය ව්‍යුහයකි.

2016 මැතිවරණයෙන් පසුව දිවුරුම් දුන්, පෙරූ රාජ්‍යයෙහි වර්තමාන කොංග්‍රස් මණ්ඩලය, 2019 සැප්තැම්බර් 30 දිනදී ජනාධිපති මාර්ටීන් විස්කර්රා විසින් විසුරුවා හැරීම නිසා, 2019 පෙරූවියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අර්බුදය පූරණය විය. විස්කර්රා විසින් නියෝගයක් නිකුත් කළේ  නව මැතිවරණය පවත්වන දිනය 2020 ජනවාරි 26 දින ලෙසින් අනුමාන ලෙසින් ප්‍රකාශ කරමිනි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පෙරූ රාජ්‍යයෙහි ආණ්ඩුව
පෙරූ
පෙරූ
2019 පෙරූවියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අර්බුදය

**2019 පෙරූවියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අර්බුදය** ඇරඹුනේ ජනාධිපති මාර්ටීන් විස්කර්රා විසින්  2019 සැප්තැම්බර් 30 දිනදී පෙරූ ජනරජයෙහි කොංග්‍රස් මණ්ඩලය විසුරුවා හැරීම සමගිනි. කොංග්‍රස් මණ්ඩලය මෙයට ප්‍රතිචාර දක්වමින් විස්කර්රාගේ ජනාධිපති ධූරය අත්හිටුවන බවට ප්‍රකාශ කරමින් උප ජනාධිපති මෙසෙඩෙස් අරාඔස් අන්තර්වාර ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් පත් කලද, බොහෝ අය එය දුටුවේ  ශුන්‍ය සහ බල රහිත ක්‍රියාවක් ලෙසිනි.

ඊළඟ දිනයෙහිදී, එනම් 2019 ඔක්තොම්බර් 1 දිනදී, අන්තර්වාර ජනාධිපති අරාඔස් ඉල්ලා අස්වන බවට ප්‍රකාශ කළ අතර, 2020 ජනවාරි 26 දිනදී ව්‍යවස්ථාදායකයෙහි හදිසි මැතිවරණයක් පවත්වන ලෙසින්  නියෝගයක් විස්කර්රා විසින්  නිකුත් කෙරිණි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පෙරූ රාජ්‍යය තුල 2019 වසර
ප්‍රවර්ගය:ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අර්බුද
ජීමී කාටර්

**ජේම්ස් අර්ල් කාටර් කණි.** (1924-2024) යනු ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙක් සහ  පරාර්ථකාමියෙක් වූ අතර, 1977 වසරෙහි සිට 1981 වසර දක්වා  එක්සත් ජනපදයෙහි 39වන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් සේවය කළේය. ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙහි සාමාජිකයෙක් වන ඔහු, පෙරදී 1963 වසරෙහි සිට 1967 වසර දක්වා ජෝර්ජියා ජනපද සෙනෙට් මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙසින්ද, 1971 වසරෙහි සිට 1975 වසර දක්වා ජෝර්ජියාහී 76වන ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින්ද සේවය කර තිබුණි. ජනාධිපති තනතුරෙන් ඉවත්ව ගිය පසුව,  කාටර් පෞද්ගලික අංශයෙහි සක්‍රීයව සිටි අතර, 2002 වසරෙහිදී ඔහු වෙත නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිදුනේ කාටර් මධ්‍යස්ථානයෙහි සම-ස්ථාපක ලෙසින් ඔහුගේ කාර්ය භාරය වෙනුවෙනි.
මහා ගින්න

[thumb| [කැලිෆෝනියාව|කැලිෆෝනියාවෙහි ඉතිහාසයෙහි සිදුවූ විශාලතම ගින්නක් වන 2007 වසරෙහිදී සිදුවූ සැකා ගින්න]]

**මහා ගින්නක්** යනු, මිනිස් ජීවිත, සත්ත්ව ජීවිත, සෞඛ්‍යය සහ/හෝ දේපළ යන්නට   තර්ජනයක් එල්ල කරන විනාශකාරී  ගින්නකි. 
එය  **ගිනි ජාලාවක්** ලෙසින් හෝ සරල වශයෙන් විශාල **ගින්නක්** ලෙසින් විස්තර කල හැක. මහා ගින්නක් අහම්බෙන් ඇරඹුනු, ස්වභාවික වශයෙන් හට ගත් (ලැව්ගින්න), හෝ හිතාමතාම නිපැයුනු (ගිනි තැබීම) විය හැකිය. ගිනි තැබීම,  ප්‍රෝඩාවක් සඳහා, මිනී මැරීමට, කඩාකප්පල් කිරීමට හෝ  අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට හෝ, පුද්ගලයෙකුගේ දහනෝන්මාදය නිසා හෝ විය හැකිය. ඉතා විශාල ගින්නක් විසින්  ගිනි කුණාටුවක් නිපැයිය හැකි වන අතර, එය මධ්‍යයෙහි වන ඉහළ නගින රත්වූ වාත කඳ විසින් ගින්න වෙතට දැඩි සුලං හටගන්වන අතර එය විසින් ගින්න වෙත ඔක්සිජන් සපයයි.
වුඩ්රෝ විල්සන්

**තෝමස් වුඩ්රෝ විල්සන්** (දෙසැම්බර් 28, 1856 – පෙබරවාරි 3, 1924) යනු ඇමරිකානු  රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක්, නීතිඥයෙක්, සහ  ශාස්ත්‍රඥයෙක් වන අතර  එක්සත් ජනපදයෙහි 28වන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් 1913 සිට 1921 දක්වා සේවය කරමින්, ජාතීන්ගේ සංගමය පිහිටුවීමෙහිදී නායකත්වයක් සහ ඉමහත් දායකත්වයක් සැපයූ තැනැත්තා විය.

ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙහි සාමාජිකයෙක්වූ විල්සන්, 1912 ජනාධිපතිවරණය ජයග්‍රහණය කිරීමට පෙර, ප්‍රින්ස්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි සභාපතිවරයා සහ  නිව් ජර්සිහී 34වන ආණ්ඩුකාරවරයා වන තනතුරු දැරීය. ජනාධිපතිවරයා වශයෙන්, ප්‍රගතශීලි ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රතිපත්ති සම්මත කර ගැනීමට ඔහු යුහුසුළු වූ අතර ඒවා 1933 වසරෙහිදී නව ප‍්‍රදත්තය එළිදැක්වෙන  තෙක් අද්විතීය විය. ඔහු 1917 වසරෙහිදී එක්සත් ජනපදය  පළමුවන ලෝක යුද්ධයට අවතීර්ණ කරමින්, "විල්සන්වාදය " ලෙසින් හැඳින්වුනු ක්‍රියාකාරී විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් සංස්ථාපනය කලේය.

ස්ටේන්ටන්, වර්ජීනියාහී උපත ලද විල්සන්, ඔහුගේ මුල් දිවිය ගත කලේ ඔගස්ටා, ජෝර්ජියා සහ, කොලොම්බියා, දකුණු කැරොලිනා හිදීය. ජෝන්ස් හොප්කින්ස් විශ්වවිද්‍යාලය වෙතින් දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධියක් දිනා ගැනීමෙන් අනතුරුව, ප්‍රින්ස්ටන්හී සභාපතිවරයා බවට පත්වීමට පෙර, විල්සන් විවිධ පාසැල් කිහිපයක උගැන්වීය. 1911 වසරෙහි සිට 1913 වසර දක්වා නිව්ජර්සිහී ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින්,   පක්ෂයෙහි පාලකයන් සමගින් මතවාදී විරසකයන් ඇති කර ගත් විල්සන් බොහෝ ප්‍රගතශීලි ප්‍රතිසංස්කරණ සම්මත කර ගැනුමට සමත් විය. නිව්ජර්සිහී ඔහුගේ  සඵලත්වය විසින් ප්‍රගතශීලි ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙක් ලෙසින් ඔහු වෙත ජාතික කීර්තියක් ලබා දුන් අතර, 1912 ඩිමොක්‍රටික් ජාතික  සම්මේලනයෙහිදී ජනාධිපති අපේක්ෂකත්වය දිනා ගැනුමට ඔහු සමත් විය. තනතුරුධාරී  රිපබ්ලිකන් ජනාධිපති විලියම් හවර්ඩ් ටෑෆ්ට් සහ ප්‍රොග්‍රෙසිව් පක්ෂයෙහි අපේක්ෂක තියඩෝර් රෝසවෙල්ට් පරාජය කරමින්  1912 ජනාධිපතිවරණය දිනා ගත් විල්සන්, ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයෙන් පසුව ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් තේරී පත්වූ පළමු දක්ෂිණ පළාත් වැසියා විය.

ඔහුගේ පළමුවන ධූර කාලසීමාවෙහිදී, ඔහුගේ ප්‍රගතිශීලි නිව් ෆ්‍රීඩම් ස්වදේශීය  න්‍යායපත්‍රය ක්‍රියාත්මක කිරීමට විල්සන් උත්සුක විය. ඔහු ප්‍රමුඛත්වය ලබා දුන් පළමුවැන්න වූයේ  1913 ආදායම් පණත සම්මත කරවා ගැනුම වූ අතර, එය විසින්  තීරුබදු පහළ හෙලමින් ෆෙඩරල් ආදායම් බදු ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක කලේය. පසුව සම්මත කරවා ගත් බදු පණත් විසින් ෆෙඩරල්  වතු බද්දක් ක්‍රියාත්මක කෙරුණු අතර වැඩිම ආදයම් බදු  අනුපාතිකය සියයට 77 දක්වා ඉහළ නැංවිණි. ෆෙඩරල් සංචිත පණත සම්මත කරවා ගැනුමෙහිද විල්සන් මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කල අතර, එය විසින් ෆෙඩරල් සංචිත පද්ධතිය ලෙසින් මධ්‍යම බැංකු ක්‍රමයක් තැණිනි. ෆෙඩරල් වෙළෙඳ කමිටු පණත සහ  ක්ලේට්න් ප්‍රතිභාරකාර පණත යන ප්‍රධාන නීති දෙකද සම්මත කරවාගනු ලැබුණේ, භාර නම්වූ විශාල ව්‍යාපාරික වරප්‍රසාද නියාමනය සහ විසුරුවීම සඳහාය. ඔහුගේ අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු ආධාරකරුවන්ගේ කලකිරීමට හේතු වන අයුරින්, කැබිනට් සාමාජිකයන් සමහර දෙනෙකුට ඔවුන්ගේ දෙපාර්තමේන්තු තුල විවසනය ක්‍රියාත්මක වීමට විල්සන් ඉඩ හැරීය. 1914 වසරෙහිදී පළමුවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වත්ම, මිත්‍ර පාක්ෂික බලවතුන් සහ මධ්‍යම පාක්ෂික බලවතුන් අතර මධ්‍යස්ථතා ප්‍රතිපත්තියක් විල්සන් විසින් අනුගමනය කෙරිණි. 1916 වසරෙහි ජනාධිපතිවරණයෙහිදී, රිපබ්ලිකානු අපේක්ෂක චාල්ස් එවන්ස් හියුස් පරාජය කරමින් ඔහු යළි-තේරීපක්වූයේ පටු බහුතරයක් තුලිනි .
මහා චිකාගෝ ගින්න

**මහා චිකාගෝ ගින්න** යනු,  1871 ඔක්තොම්බර් 8-10 දක්වා  ඇමරිකානු චිකාගෝ නගරය පිළිස්සූ  මහා ගින්නකි. මෙම ගින්න හේතුවෙන් දළ වශයෙන් 300 දෙනෙක් මිය ගිය අතර, නගරයෙහි දළ වශයෙන්  ප්‍රමාණයක් විනාශ කරමින්, වැසියන් 100,000 වැඩි දෙනෙක් නිවාස අහිමි බවට පත් කෙරිණි. නගර මධ්‍යයෙන් නිරිත දිග දෙසට වන වටපිටාවෙහි ගින්න ඇරඹිණි. උණුසුම්, වියළි, සුළං සහිත තත්ත්වයන් දිගු කාලසීමාවක් තුල පැවතීම සහ, නගරය තුල ව්‍යාප්තව පැවති දැවමය ගොඩනැගීම් යන දේ  මහා ගින්න ඇති වීමට උපකාරී වූහ.  චිකාගෝ ගංගාවෙහි දකුණු අතු ගංගාව මතින් පිම්මක් පැන්න ගින්න මධ්‍යම චිකාගෝහී බොහෝ ප්‍රදේශයක් විනාශ කල අතර, ඉන්පසු ගංගාවෙහි ප්‍රධාන අතු ගංගාව මතින් පිම්ම පැන උතුරු දිග ප්‍රදේශය ගොදුරු කර ගති.

ගින්නෙන් පසුව ඈත සහ මෑත ප්‍රදේශ වලින් ආධාර ගලා ඒමට පටන් ගති. අනාගත ගිනි ගැනීම් විගසින් ව්‍යාප්තව යෑම වැලැක්වීම සඳහා නගරයේ පාලනය විසින්  ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් පිළිබඳව වැඩි දියුණු කල නීති සංග්‍රහයන් පිළියෙල කළ අතර, මෙම ඉහළ මට්ටමෙහි  ප්‍රමිතීන් අනුකූලව විගසින් යළි-ගොඩනැගීම් සිදු කෙරිණි. ගිනි ගැනීමට පෙර පැවැති, සාමාජිකත්වය සඳහා මුදල් අය කෙරුණු පෞද්ගලික පුස්තකාල වලට හාත්පසින් වෙනස්වූ, මුදල් අය නොකෙරෙන මහජන පුස්තකාල ක්‍රමයක් වූ  චිකාගෝ මහජන පුස්තකාලය සංස්ථාපනය කිරීම පොළඹවනු ලැබුවේ,  එක්සත් රාජධානිය විසින් ලබා දුන් ප්‍රදානයක් විසිනි.

## සම්භවය
thumb|right| 'මහා ගින්න' ඇතිවීමට පෙර 1871 චිකාගෝ දිස්වුනු අයුරු
137 ඩිකෝවන් වීදිය යන ලිපිනයට පසු පසින් තිබූ පටු පාර යාබදව ඕලියරී පවුලට අයත්ව තුබූ   කුඩා ගොවිපොල ගබඩාව ආශ්‍රිතව ඔක්තොම්බර්&nbsp;8 දින ප.ව.&nbsp; 9:00ට පමණ මෙම ගින්න හටගත් බව ආරංචි පැතිර ගියේය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1871 වසරෙහි ඇතිවූ ගිනි ගැනීම්
ප්‍රවර්ගය:ඉලනෝයි හී 1871 වසර
චිකාගෝ
ප්‍රවර්ගය:චිකාගෝවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජනපදයෙහි ඉතිහාසය (1865–1918)
ප්‍රවර්ගය:චිකාගෝවේ  වැදගත් සිද්ධීන්
මහා චිකාගෝ ගින්න

ප්‍රවර්ගය:චිකාගෝවේ 1870 ගණන්
ප්‍රවර්ගය: 1871 ඔක්තොම්බර් මාසයෙහි වූ සිද්ධීන්
හෙට්ටිපොල කනිෂ්ඨ පාසල

මෙය හෙට්ටිපොල නගරයේ පිහිටා ඇති පාසලකි
රාජකීය ස්වීඩන විද්‍යා ඇකඩමිය

**රාජකීය ස්වීඩන විද්‍යා ඇකඩමිය** (ස්වීඩන: *කුන්ග්ලිගා වෙටෙන්ස්කැප්සකාඩෙමින්*) යනු,  ස්වීඩනයෙහි  රාජකීය ඇකඩමි අතරින් එකකි. 1739 ජූනි 2 දින ඇරඹුනු එය, ස්වභාවික විද්‍යාවන් සහ ගණිතය ප්‍රවර්ධනය කරමින් සහ සමාජය තුල ඒවායේ ආභාෂය ශක්තිමත් කරමින්, විවිධ ශික්ෂාවන් අතර අදහස් හුවමාරු වීම සඳහා ආයාසය ඇති කරවීම පිළිබඳ විශේෂ වගකීමක් දරන ස්වාධීන, රාජ්‍ය-නොවන විද්‍යාත්මක සංවිධානයකි.
Spanish flu

, Kansas, ill with Spanish flu at a hospital ward at Camp Funston]]

**1918 ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා මහා වසංගතය** (ජනවාරි 1918 - 1920 දෙසැම්බර්; පොදුවහරේ දී **Spanish flu** ලෙස හැඳින්වේ) අසාමාන්‍ය ලෙස මාරාන්තික ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා මහා වසංගතයක් වන අතර එය H1N1 ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරසය සම්බන්ධ මහා වසංගත (pandemic) දෙකෙන් පළමුවැන්නයි. දුරස්ථ පැසිෆික් දූපත් වල සහ ආක්ටික් ප්‍රදේශයේ මිනිසුන් ද ඇතුළුව ලොව පුරා මිලියන 500 ක ජනතාවකට එය ආසාදනය විය. මිලියන 50 ක් හා සමහර විට මිලියන 100 ක් තරම් ඉහළ අගයක් (එකල පෘථිවියේ ජනගහනයෙන් සියයට තුනක් හෝ පහක්) මිය ගිය අතර එය මිනිස් ඉතිහාසයේ මාරාන්තික වසංගතයක් බවට පත්විය. වසංගතයේ භූගෝලීය සම්භවය නිශ්චිතවම හඳුනා ගැනීමට ඓතිහාසික හා වසංගත දත්ත ප්‍රමාණවත් නොවේ.

## ආශ්‍රිත 
* 
* 
* වසංගත ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා ව්‍යාප්ත වසංගත
2019 රෝජාවා ප්‍රහාරය

තුර්කි රජය විසින් දියත් කෙරෙන,  **පීස් ස්ප්‍රිං මෙහෙයුම** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, **2019 රෝජාවා ප්‍රහාරය**, (; ) යනු,  තුර්කි සන්නද්ධ හමුදා සහ සිරියානු ජාතික යුද්ධ හමුදාව (එස්එන්ඒ) විසින්,  සාමාන්‍යයෙන් රෝජාවා ලෙසින් හැඳින්වෙන උතුරු සහ නැගෙනහිර සිරියාවෙහි ස්වතන්ත්‍ර පරිපාලනය (එන්ඊඑස්), සහ එහි සන්නද්ධ අංශය වන සිරියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී බලකාය (එස්ඩීඑෆ්) යටතේ පවතින බල ප්‍රදේශ වලට එරෙහිව දැනට ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතික හමුදාමය මෙහෙයුමකි.
රෝජාවා

සමහරවිට **රෝජාවා** ලෙසින් හැඳින්වෙන,  **උතුරු සහ නැගෙනහිර සිරියාවෙහි ස්වතන්ත්‍ර පරිපාලනය** (**එන්ඊඑස්**) යනු, ඊසාන දිග සිරියාවෙහි පිහිටා ඇති තත්වාකාර ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රදේශයකි.
ලිතියම්-අයන් බැටරිය

**ලිතියම්-අයන් බැටරියක්** හෝ **Li-අයන් බැටරියක්** (කෙටියෙන් දැක්වෙන්නේ **LIB** ලෙසිනි) යනු  යළි-ආරෝපණය කල හැකි බැටරි වර්ගයකි. 

## කාර්ය සාධනය 
* විශිෂ්ට ජව ඝණත්වය: 300 to 1500 W/kg (තත්පර 20 සහ 285 W·h/L දී)
* පරිමාමිතික ශක්ති ඝණත්වය: 250 to 620 W·h/L (900 සිට 2230 J/cm³)

## ආශ්‍රිත
සෙෙල වාදය

[thumb|250px|right|න්‍යෂ්ටි (විශේෂයෙන් ඩීඑන්ඒ) නිල් පැහැයෙන් වර්ණකාරක කල මිනිස් [පිළිකා සෛලය|පිළිකා සෛල. මධ්‍යයෙහි සහ දකුණු පසෙහි ඇති සෛල අන්තර්කලාප අවස්ථාවෙහි පවතින බැවින් මුළු න්‍යෂ්ටියම සලකුණු කර ඇත. වම් පසෙහි ඇති සෛලය අනූනන අවස්ථාව තුල පවතින බැවින් එහි ඩීඑන්ඒ හැකිළී පවතියි.]]
ජීව විද්‍යාවෙහි, **සෛල වාදය** යනු, සජීවී ජීවීන් තැනී ඇත්තේ සෛල වෙතින් බවටද, මෙම සෛල යනු සමස්ත ජීවින්ගේ මූලික ව්‍යුහීය/ආයතනික ඒකකය බවටද, සහ පෙර-පැවති සෛල වෙතින් සියළු සෛල පැනනගින බවටද කියැවෙන, වර්තමානයෙහි සාර්වත්‍ර ලෙසින් පිළිගැනුමට ලක්ව ඇති, ඓතිහාසික විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්තය වෙයි. සියළු ජීවින්ගේ  මූලික ව්‍යුහාත්මක ඒකකය සෛල වන අතර ප්‍රජනනයෙහි මූලික ඒකකයද වෙයි. අණ්වීක්ෂ පිළිබඳ  නිත්‍ය දියුණු කිරීම් හා සමගින් ඇතිවූ විශාලන තාක්ෂණයෙහි ප්‍රගතිය විසින් 17වන සියවසෙහිදී සෛල සොයා ගැනීමට හැකි විය. රොබට් හුක් වෙත ප්‍රධාන වශයෙන් උපලක්ෂණය කෙරෙන මෙම සොයාගැනීම විසින්, සෛල පිළිබඳව විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය ඇරඹුනු අතර, එය  සෛල ජීව විද්‍යාව ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. සියවසකට පමණ පසුව, විද්‍යාඥයින් අතර සෛල පිළිබඳ බොහෝ වාද විවාද පැන නැගුණි. මෙයින් බොහෝමයක් වාද විවාදවලට ප්‍රස්තූතය වූයේ සෛල ප්‍රතිජනනය වන ආකාරය සහ සෛලය ජීවයෙහි මූලික ඒකකය යන අදහසයි. අත්‍යන්තයෙහිදී සෛල වාදය  1839 වසරෙහිදී සුත්‍රකෘත කෙරිණි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතීත කෙරෙනුයේ මතියාස් ෂ්ලයිඩන් සහ තියඩෝර් ෂ්වාන් වෙතය. කෙසේවෙතත්, රුඩොල්ෆ් වර්ෂෝ වැනි වෙනත් බොහෝ විද්‍යාඥයින් මෙම සිද්ධාන්තයට දායකත්වය සපයන ලදි. ස්වයංසිද්ධ ජනනය වෙතින් බැහැරට ගමනය වීමෙහි වැදගත් පියවරක් ලෙසින් මෙය සලකන ලදි.

සෛල වාදයෙහි මූල ප්‍රඥප්තීන් තුන පහත විස්තර කෙරෙයි:
# සියළු සජීවී ජීවීන් සමන්විත වන්නේ එක් සෛලයකින් හෝ බහු සෛල වලිනි.
# සෛල යනු සමස්ත ජීවින්ගේ මූලික ව්‍යුහීය/ආයතනික ඒකකය වෙයි.
# පෙර-පැවති සෛල වෙතින් සියළු සෛල පැනනගිති.

මෙම මූල ප්‍රඥප්ති අතරින් පළමුවැන්න මතවාදයට ලක්වන්නේ, වයිරස වැනි  නිස්සෛලීය ස්ථිතීන් සමහරවිට ජීව රූප ලෙසින් සැලකෙන බැවිනි.
ඇබා

**අබා** (ABBA) ()  යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1972දී ස්ටොක්හෝම් හි දී පිහිටුවන ලද ස්වීඩන් පොප් සංගීත කණ්ඩායමකි. මෙහි සාමාජිකයන් වන්නේ ඇග්නතා ෆැල්ට්ස්කොග්, ජෝර්න් අල්වියස්, බෙනී ඇන්ඩර්සන්, සහ ඇනී-ෆ්‍රිඩ් ලින්ග්ස්ටැඩ් ය. මෙම කණ්ඩායමේ නම සාමාජිකයන්ගේ නමේ මුල් කොටසේ පළමු අකුරු එක්වී සෑදුණකි. 1972 සහ 1982 අතර කාලයේ ලොව පුරා සංගීත දර්ශකවල මුල් ස්ථාන හිමිකරගත් ඔවුහු ජනප්‍රිය සංගීතයේ ඉතිහාසය තුළ ආර්ථිකමය අතින් වඩාත්ම සාර්ථක කලාකරුවන් අතරට පැමිණීමට සමත්වූහ.

## ගීතාවලිය
**ස්ටූඩියෝ ඇල්බම**
* *Ring Ring* (1973)
* *Waterloo* (1974)
* *ABBA* (1975)
* *Arrival* (1976)
* **The Album** (1977)
* *Voulez-Vous* (1979)
* *Super Trouper* (1980)
* *The Visitors* (1981)
* *Voyage* (2021)

## උද්ධෘත
### ආශ්‍රේයයන්
### ග්‍රන්ථාවලිය
* 

### වැඩිදුර කියවීමට
**ABBA – 5 Years*. Billboard, 1979-9-8, pp.&nbsp;23–46 (online copy (Google))
* Benny Andersson, Björn Ulvaeus, Judy Craymer: *Mamma Mia! How Can I Resist You?: The Inside Story of Mamma Mia! and the Songs of ABBA*. Weidenfeld & Nicolson, 2006
*Carl Magnus Palm. *ABBA – The Complete Recording Sessions* (1994)
* Carl Magnus Palm (2000). *From "ABBA" to "Mamma Mia!"* 
* Elisabeth Vincentelli: *ABBA Treasures: A Celebration of the Ultimate Pop Group*. Omnibus Press, 2010, 
* Oldham, Andrew, Calder, Tony & Irvin, Colin (1995) "ABBA: The Name of the Game", 
* Potiez, Jean-Marie (2000). *ABBA&nbsp;– The Book* 
* Simon Sheridan: *The Complete ABBA*. Titan Books, 2012, 
*Anna Henker (ed.), Astrid Heyde (ed.): *Abba – Das Lexikon*. Northern Europe Institut, Humboldt-University Berlin, 2015 (German)
* Steve Harnell (ed.): *Classic Pop Presents Abba: A Celebration*. Classic Pop Magazine (special edition), November 2016

### වාර්තා වැඩසටහන්
* Thierry Lecuyer, Jean-Marie Potiez: *Thank You ABBA.* Willow Wil Studios/A2C Video, 1993
* Barry Barnes: *ABBA − The History.* Polar Music International AB, 1999
* Chris Hunt: *The Winner Takes it All − The ABBA Story.* Littlestar Services/lambic Productions, 1999
* Steve Cole, Chris Hunt: *Super Troupers − Thirty Years of ABBA*. BBC, 2004
* *The Joy of Abba*. BBC 4, 27. December 2013 (BBC page)
* Carl Magnus Palm, Roger Backlund: *ABBA – When Four Became One*. SVT, 2. Januar 2012
* Carl Magnus Palm, Roger Backlund: *ABBA – Absolute Image*. SVT, 2. Januar 2012
* *ABBA – Bang a boomerang*. ABC 1, 30. Januar 2013 (ABC page)
* ABBA: When All Is Said and Done (2017)

ප්‍රවර්ගය:ස්වීඩනය
සරත් සමරගේ

වෛද්‍ය **සරත් සමරගේ** තවද **සරත් මැල්කම් සමරගේ** (ඉංග්‍රීසි: **Sarath Samarage** also **Sarath Malcom Samarage**) යනු විශේඥ ප්‍රජා සෞඛ්‍යය වෛද්‍ය, ලෝක වෛද්‍යවරුන්ගේ පරිපාලකයන්ගේ සංගමයේ ලංකාවේ නියෝජිත, මත්ද්‍රව්‍ය නිවාරණය ෆොන්ගෝඩා රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයේ සභාපතිවරයා, ශාන්ත ජෝන් ප‍්‍රථමාධාර සේවාවේ සභාපති, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ හිටපු නියෝජ්‍ය සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල්.

## ජීවන සටහන්
වෛද්‍ය සරත් සමරගේ මහතා  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 2019 එංගලන්තයේ පැවති ජාත්‍යන්තර සම්මාන ප‍්‍රදානෝත්සවයේදී එංගලන්ත මහ රැජන විසින් පිරිනමනු ලබන නයිට් පදවියෙන් පිදුම් ලැබූ ගෞරවනීය ශ‍්‍රී ලාංකිකයාය.

## ආශ්‍රිත
* සරත් සමරගේ ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව

* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ව්‍යෛද්‍යවරුන්

* ජාතියට ප‍්‍රථමාධාර දී රැජනගෙන් නයිට් පදවිය ලැබූ සරත් සමරගේ.. තාත්තා වෛද්‍යවරයෙක් දරුවො හතරදෙනාමත් විශේෂඥ වෛද්‍යවරු 

* වෛද්‍ය සරත් සමරගේ උපහාර උලෙළ ජනපති ප්‍රධානත්වයෙන්

* නයිට් පදවියෙන් පිදුම් ලද විශේෂඥ වෛද්‍ය සරත් සමරගේ මහතාට උපහාර පිදීමේ උත්සවයක්

* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ව්‍යෛද්‍යවරුන්

* ආදි නාලන්දයීය ව්‍යෛද්‍යවරුන්ගේ සංගමය 

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා  
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ලිබර්ටි (ෆ්‍රින්ජ්)

"**ලිබර්ටි**" යනු,  *ෆ්‍රින්ජ්* නමැති  ෆොක්ස් විද්‍යා-ප්‍රබන්ධ/නාට්‍යමය රූපවාහිනී කතාමාලාවෙහි, පස්වන කතාවාරයෙහි  දොළොස් වන කතාංගය වන අතර කතාමාලාවෙහි 99වන සහ උපාන්ත කතාංගය වෙයි. 2013 ජනවාරි 18 දිනදී එක්සත් ජනපදයෙහිදී සහ ස්කයි1 තුල එරා සහ අයර්ලන්තයෙහිදී එය රුපවාහිනියෙහි දිග හැරුණේ අවසන් කතාංගය වූ  "ඇන් එනිමි ඔෆ් ෆේට්" හා සමගිනි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:2013 ඇමරිකානු රූපවාහිනී කතාංග
ප්‍රවර්ගය:ෆ්‍රින්ජ් (කතාවාරය 5) කතාංග
මැසිව් ඩයිනමික්

thumb|right|ප්‍රබන්ධාත්මක සමාගමෙහි ලාංඡනය

**මැසිව් ඩයිනමික්** යනු *ෆ්‍රින්ජ්* රූපවාහිනී කතා මාලාවෙහි එන,  අවි පරික්ෂාකිරීම, රොබෝ තාක්ෂණය, වෛද්‍ය උපකරණ, ගගනයාත්‍රා විද්‍යාව, ප්‍රවේණි විද්‍යාව, ඖෂධ, දුරවිනැවුම්, ශක්තිය, ප්‍රවාහනය, සහ විනෝදාස්වාද තාක්ෂණය යන්නෙහි උන්නතිය ප්‍රවර්ධනය කරන,    ප්‍රබන්ධාත්මක බහුජාතික සංගතයකි. ප්‍රබන්ධයෙහි එන පරිදී, මැසිව් ඩයිනමික්හී මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ 655 18වන වීදිය, නිව්යෝර්ක් ("ඔලිවියා") යන ස්ථානයෙහිය. නියමු කතාංගය සඳහා, මැසිව් ඩයිනමික්හී ඇතුළත දර්ශන රූගත කරනලද්දේ ටොරොන්ටෝ, ඔන්ටේරියෝ හී රෝයල් ඔන්ටේරියෝ කෞතුකාගාරයෙහි මයිකල් ලී-චින් ක්‍රිස්ටල් පිවිසුමෙහිදීය. "බ්‍රවුන් බෙටී" කතාංගයෙහිදී, මැසිව් ඩයිනමික්හී මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ මුල් ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයෙහි දකුණු කුළුණෙහිය.

ඔවුන් දිගටම භාවිතා කල උද්යෝග පාඨය වූයේ: "අපි මොනවද කරන්නේ? අපි මොනවද *නොකරන්නේ* !"

## ප්‍රබන්ධාත්මක නිරූපණය 
[thumb|මැසිව් ඩයිනමික්හී ප්‍රබන්ධාත්මක මූල ස්ථානය ලෙසින්  [7 ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය භාවිතා කෙරෙයි.]]
ද බෝයි මස්ට් ලිව්

"**ද බෝයි මස්ට් ලිව්**" යනු,  *ෆ්‍රින්ජ්* නමැති  ෆොක්ස් විද්‍යා-ප්‍රබන්ධ/නාට්‍යමය රූපවාහිනී කතාමාලාවෙහි, පස්වන කතාවාරයෙහි  එකළොස් වන කතාංගය වන අතර සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කළ කතාමාලාවෙහි 98වන කතාංගය වෙයි.
නැන්සි ඩ්‍රෝ (2019 රූපවාහිනී කතාමාලාව)

***Nancy Drew*** is an American mystery drama television series based on the titular character of a mystery book series that debuted on October 9, 2019. It is the third *Nancy Drew* television series, following *The Hardy Boys/Nancy Drew Mysteries* (1977–1979) and a 1995 Canadian-American version.
සමුරායි බැඳුම්කරය

**සමුරායි  බැඳුම්කරයක්** යනු, ටෝකියෝවෙහිදී ජපන්-නොවන සමාගම් විසින් නිකුත් කෙරෙන, ජපාන රෙගුලාසි වලට යටත් වන යෙන්-නාමනය කෙරුණු බැඳුම්කරයකි.   මෙම බැඳුම් කර විසින් පාරිභෝගිකයා වෙත ජපාන මූලධනය වෙත ප්‍රවේශයක් සපයන අතර, දේශීය ආයෝජන හෝ ජපානයෙන් බැහැර මුදල් යෙදවීම් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා මේවා භාවිතා කල හැක. විදේශීය ණයගැනුම්කරුවන් විසින් සමුරායි වෙළෙඳපොලෙහි නිකුතු භාවිතා කරන්නේ  විදේශීය ව්‍යවහාර මුදල් විනිමය අවදානම මග හැරීමට බාධකයක් ලෙසින් විය හැක. තවද බලාපොරොත්තුවක් විය හැක්කේ, වෙනත් ව්‍යවහාර මුදලක් වෙත නිකුතුව එක විටම හුවමාරු කිරීමෙන් අඩු වැයෙහි ප්‍රයෝජනය ලබා ගැනීමයි.
ෆ්‍රින්ජ් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)

***ෆ්‍රින්ජ්*** යනු,  ජේ. ජේ. ඒබ්‍රම්ස්, ඇලෙක්ස් කර්ට්ස්මන්, සහ රොබෙර්ටෝ ඕර්සී විසින් නිර්මිත ඇමරිකානු රූපවාහිනී විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කතාමාලාවකි. එහි මංගල දර්ශනය, 2008 සැප්තැම්බර් 9 දින ෆොක්ස් ජාලයෙහි දිග හැරුනු අතර, කතාවාර පහක් සහ කතාංග 100 කෙළවර නිමාවට පත් විය. මෙම කතාමාලාව තුල අපට හමුවන ඔලිවියා ඩනම් (ඇනා ටෝර්ව්), පීටර් බිෂොප් (ජොෂුවා ජැක්සන්), සහ  වෝල්ටර් බිෂොප් (ජෝන් නෝබ්ල්) යන සියළු දෙන, බොස්ටන්, මැසචූසට්ස් තුල පිහිටි, ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවෙහි අධීක්ෂණය යටතෙහි ක්‍රියාත්මක වන ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශයෙහි ප්‍රබන්ධාත්මක ෆ්‍රින්ජ් කොට්ඨාශයෙහි සාමාජිකයෝ වෙති. සමාන්තර විශ්වයක් සිසාළ අභිරහස් හා සබැඳි, පැහැදිලි කළ නොහැකි, සමහරවිට භයානක සිදුවීම් මාලාවක් පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමට, මෙම කණ්ඩායම විසින් ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව සහ එෆ්බීඅයි විමර්ශනාත්මක  ශිල්පක්‍රම භාවිතා කරති.

ප්‍රවර්ගය:2008 වසර තුල ඇමරිකානු රූපවාහිනී කතාමාලා මංගලාවතරණ
ප්‍රවර්ගය:2013 වසර තුල ඇමරිකානු රූපවාහිනී කතාමාලා අවසානවීම්
ප්‍රවර්ගය:2000 ගණන් වල ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය: 2000 ගණන් වල ඇමරිකානු නාට්‍යමය රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය:2010 ගණන් වල ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය:2010 ගණන් වල ඇමරිකානු නාට්‍යමය රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය: බෑඩ් රෝබට් නිෂ්පාදන වෙතින්  රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්
ප්‍රවර්ගය:චරපුරුෂ සේවා  රූපවාහිනී කතාමාලා
පළතුරු මැස්සා

ගිනිකොණදිග ආසියාවට ආවේණික වූ ටෙෆ්රිටයිඩ් පළතුරු මැස්සන් විශේෂයක් වන *Bactrocera dorsalis*, කලින් *Dacus dorsalis* ලෙස හැඳින්වූ අතර පෙරදිග පළතුරු මැස්සන් ලෙස හැඳින්වේ.
ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව

**ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව** හෝ **උපාන්ත විද්‍යාව**  හෝ යනු,  ස්ථාපිත අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් තුල,  එම ක්ෂේත්‍රයෙහි  මුඛ්‍යධාරා සිද්ධාන්ත වෙතින් සැලකිය යුතු තරම් ඔබ්බට වෙනස්ව ක්‍රියා කරන සහ මුඛ්‍යධාරාව විසින් සැකමුසු ලෙසින් සැලකෙන විමර්ශනයකි.

ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව යනු,  අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් සඳහා නොමනා ලෙසින් විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයක් භාවිතා කිරීම හෝ  විද්‍යාත්මකද යන බව පුළුල් විවාදයන්ට ගොදුරු වන කිසියම් ප්‍රවේශයක් භාවිතා කිරීම හෝ විය හැක.
ශාන්ති නිකේතන විද්‍යාපීඨය

===1921 දී නිර්මාණය කරනු ලැබීය.එහි ආදර්ශ පාඨය වූයේ 'යත්‍ර විශ්වම් භවති ඒක නීඩම්' යන්නයි.එහි අරුත වූයේ 'විශ්වය යම් තැනකද එය එකම කැදැල්ලකි' යන්නයි.ශාන්ති නිකේතනය අපේ රටේ ආනන්ද සමරකෝන්,එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර ආදී කලාකරුවන්ට සෙවන සෑදූ කලා නිකේතනයක් විය.ශාන්ති නිකේතනය "විශ්ව භාරතී විද්‍යාලය" ලෙස නම් තබන ලදී.
ඇමරිකානු සන්ධාන ජනපදය

**ඇමරිකානු සන්ධාන ජනපදය** (**ඇසජ** හෝ **ස.ජ.**) —**සන්ධානය** ලෙසින් පොදුවේ ව්‍යවහාර වන— යනු, 1861 වසරෙහි සිට 1865 වසර දක්වා උතුරු ඇමරිකාවෙහි පිහිටා තිබුණු නොපිළිගැනුණු ජනරජයකි සැක හැර දැනගත් සන්ධානය විසින් එක්සත් ජනපදයට කැරලි ගසමින් බෙදී වෙන්වීම ප්‍රකාශයට පත් කල අතර,  ඉක්බිතිව සිදුවූ ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයෙහිදී එක්සත් ජනපදයට පක්ෂපාතිවූ ජනපද හැඳින්වුනේ සංගමය ලෙසිනි. සන්ධාන උප ජනාධිපති ඇලෙක්සැන්ඩර් එච්. ස්වීවන්ස් විසින් සන්ධානයේ මතවාදය පැහැදිලි කරමින් එහි මධ්‍යගත පදනම විස්තර කලේ " නිග්‍රෝවරුන් සුදු මිනිසුන් හා සමාන නොවන බව දැක්වෙන මහා සත්‍යය පදනම්ව, උත්තරීතර ජාතියට ගැති කම් කිරීමට වහලුන් අනුගත වීම ස්වභාවික මෙන්ම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි " යනුවෙනි. 

### ග්‍රාමීය සහ නාගරික ජනගහනය 
[thumb|upright=1.15|*[අ හෝම් ඔන් ද මිසිසිපි*, කරියර් ඇන්ඩ් අයිව්ස්, 1871]]
ඇසජ අතිමහත් ලෙසින් ග්‍රාමීය විය. සුළුනගර කිහිපයක ජනගහනය 1,000&nbsp;ට වැඩි විය– ආකෘතික ග්‍රාම කොට්ඨාශයක ජනගහනය 500 කට වඩා අඩු විය. නගර ඉතා විරල විය. 1860 වසරෙහි පැවැත්වූ සංගණනය අනුව විශාලතම එ.ජ. නගර විස්ස අතරින්, සන්ධාන බලප්‍රදේශය තුල වූයේ නිව් ඕර්ලියන්ස්  පමණක්&nbsp;– වූ අතර  1862 වසරෙහිදී සංගමය විසින් නිව් ඕර්ලියන්ස් අත්පත් කර ගති. සන්ධාන-පාලනය යටතේ පැවැති නගර  13ක් පමණක්, 1860 වසරෙහිදී ඉහළතම එ.ජ. නගර 100 අතරට අනුස්ථිතිය ලැබූ අතර, වරාය නගර වූ ඒවායින් බොහෝමයක ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් සංගමය යෙදූ අවරෝධය හමුවේ  වියැකී යෑමට හෝ අතීශය පීඩාවට හෝ   ලක් විය. සන්ධාන අගනගරය බවට පත් වීමෙන් පසුව, රිච්මන්ඩ් හී ජනගහණය අධික ලෙස ඉහළ නැගුණු අතර, 1864 වසර වන විට ඇස්තමේන්තු ගත 128,000 ක් විය.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
* බෝමන්, ජෝන් එස්. (සංස්), *ද සිවිල් වෝ ඇල්මනැක්*, නිව්යෝර්ක්: බයිසන් බුක්ස්, 1983
* අයිෂර්, ජෝන් එච්., හා අයිෂර්, ඩේවිඩ් ජේ., *සිවිල් වෝ හයි කමාන්ඩ්ස්*, ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය, 2001, 
* මාටිස්, කෙනත් සී. *ද හිස්යොරිකල් ඇට්ලස් ඔෆ් ද කොන්ග්‍රසස් ඔෆ් ද කන්ෆඩරේට් ස්ටේට්ස් ඔෆ් ඇමරිකා 1861–1865* (1994)
සැමුවෙල් මෝර්ස්

**සැමුවෙල් ෆින්ලි බ්‍රීස් මෝර්ස්** (අප්‍රේල් 27, 1791 – අප්‍රේල් 2, 1872) යනු, ඇමරිකානු සිත්තරෙක් සහ ගවේෂකයෙකි.
මිෂෙල් ස්ටාක්

Mitchell Aaron Starc is an Australian international cricketer who plays for the Australian national team and New South Wales in domestic cricket. He is a left-arm fast bowler and a capable lower order left-handed batsman.
ඉස්කුරුප්පු නියන

**ඉස්කුරුප්පු නියනක්** යනු, ඉස්කුරුප්පු සවිකිරීම සහ ගැලවීම සඳහා භාවිතා කෙරෙන හස්තීය හෝ ජවාත්මක හෝ මෙවලමකි. ප්‍රරූපීය සරල ඉස්කුරුප්පු නියනක, මිටක් සහ දණ්ඩක් ඇති අතර, පරිහරණය කරන්නා විසින් දණ්ඩ කැරකවීමට පෙර,  දණ්ඩ කෙළවර ඇති තුඩ, ඉස්කුරුප්පු කුඩුම්බියෙහි බහාලයි. නැමීම හෝ ඇඹරීම දරා ගත හැකි වන පරිදී, දණ්ඩ තනා ඇත්තේ දැඩි වානේ වලිනි.
ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශය

**ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශය** (**එෆ්බීඅයි**) යනු,  එක්සත් ජනපදයෙහි ස්වදේශීය  බුද්ධි තොරතුරු සහ ආරක්ෂක සේවාවක් වන අතර එහි ප්‍රධාන ෆෙඩරල් නීති බැලයීම් කාර්යාංශය වෙයි.
මාලිගාව (මොන්සෝරෝ)

**මොන්සෝරෝ මාලිගාව** (ප්‍රංශ: *Château de Montsoreau*), ප්‍රංශයේ ලෝයර් නිම්නයේ පිහිටා ඇති ප්‍රංශ පුනරුද මන්දිරයකි. 2016 සිට එය මොන්සෝරෝ මාලිගාව - සමකාලීන කලා කෞතුකාගාරයක් පවත්වයි.

## ගැලරිය 

File:Anjou Vélo Vintage Château de Montsoreau-Museum of Contemporary Art.jpg
File:Chateau Montsoreau Loire.jpg
File:Chateau de Montsoreau Museum of contemporary art Loire Valley France.jpg|සමකාලීන කලා කෞතුකාගාරය (මොන්සෝරෝ මාලිගාව)
File:Chateau de Montsoreau Museum of contemporary art.jpg
File:Chateau de montsoreau - detail.JPG
File:Château de Montsoreau.JPG
File:Most beautiful villages of the world montsoreau 2.jpg
File:Chateau de Montsoreau Museum of contemporary art sky lantern.jpg

ප්‍රවර්ගය:කෞතුකාගාර
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශය
මොන්සෝරෝ

**මොන්සෝරෝ** (ප්‍රංශ: Montsoreau ; ) යනු ප්‍රංශයේ නගරයකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශය
පිච්චන්චච්චාරා උපභාෂාව

**පිච්චන්චච්චාරා** (;  or ) යනු, මධ්‍යම ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි  පිච්චන්චච්චාරා ජනයා විසින් සාම්ප්‍රදායිකව කතා කරනු ලබන බටහිර කාන්තාර භාෂාවෙහි උපභාෂාවකි.

## ආශ්‍රිත 
* පිච්චන්චච්චාරා

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
*
සමකාලීන කලා කෞතුකාගාරය (මොන්සෝරෝ මාලිගාව)

**සමකාලීන කලා කෞතුකාගාරය - මොන්සෝරෝ මාලිගාව**—ඉංග්‍රීසි බසින් *මොන්සෝරෝ මියුසියම්* හෝ සරල ලෙසින් ද *මොන්සෝරෝ*—යනු ප්‍රංශය රං විශාලතම කෞතුකාගාර අතුරින් එකක් වන අතර, ඓතිහාසික ස්මාරකයක්ද වෙයි. ප්‍රංශයේ, මොන්සෝරෝ, ප්‍රධාන සන්ධිස්ථානයක් වන එය පිහිටා ඇත්තේ, ලෝයර් ගංගා දකුණු ඉවුරේ පළමුවන ලෝයර් නිම්නයේ හීය. ප්‍රාග් 20වන සිට 21වන සියවස දක්වා, භාණ්ඩ 1200 පමණ ගණනක්, වර්ග මීටර 3500 (37700 වර්ග අඩි) ප්‍රමාණයක සරියක ප්‍රදර්ශනය කෙරෙති.

## මේවාද බලන්න
*මාලිගාව (මොන්සෝරෝ)
* කලාව

## ගැලරිය 

File:Art-LanguageV3No1-1974.jpg|Art & Language: Art & Language: *Art-Language*, Vol.3 Nr.1, 1974.
File:Art & Language, Untitled Painting (1965), Tate Modern, London - 20130627.jpg|Art & Language: *Mirror Piece*, 1965.
File:Art language air conditioning show conceptual contemporary art.jpg|Art & Language (Michael Baldwin): *Air-Conditioning Show*, 1966-67.
File:Art language opera 1984 conceptual art.jpg|Art & Language: *Victorine* in *Art-Language* Vol.5 Nr.2 (1984), 1983. 
File:Secret painting mel ramsden art language.jpg|Art & Language (Mel Ramsden), *Secret Painting*, 1967.
File:Art language journal mel ramsden 1982 conceptual art.jpg|Art & Language: *Art-Language* Vol.5 Nr.1, 1982.
File:Art language journal conceptual art contemporary art.jpg|Art & Language: *Art-Language The Journal of Conceptual Art*, Vol.1 Nr.1, 1969.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කෞතුකාගාර
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශය
ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසීන්

thumb| ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින් සිතියම

** ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසීන්** () වනාහී, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්තයෙහි කොටසක් වන ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින් වල වෙසෙන ස්වදේශික ජනතාවකි. ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ඉතිරි කොටසෙහි වෙසෙන ආදීවාසී ජනතාව වෙතින් වාර්ගීක වශයෙන් වෙනස්වන මොවුන්, සාමාන්‍ය වශයෙන්  වෙන් වශයෙන් හැඳින්වෙති . ක්වීන්ස්ලන්ත ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ වෙරළ ප්‍රදේශයට අසබඩ  බැමගා, ෂෙයිසා, ඉන්ජිනූ, උමාජිකු සහ නිව් මැපූන් යන ස්ථානයන්හී ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසී ප්‍රජාවන් පහක් වෙසෙති.
අනන්ගූ

**අනන්ගූ** යනු, දළ වශයෙන් බටහිර කාන්තාර සංස්කෘතික කාණ්ඩය වෙත අයත්, මධ්‍යම ඕස්ට්‍රේලියානු  ආදිවාසී කණ්ඩායම් කිහිපයක සාමාජිකයන් විසින් තමන් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන නමකි. බොහෝ ප්‍රභින්න "ගෝත්‍ර" ඇතුළත් කරගන්නා මෙම පදය, නිරවද්‍ය ලෙසින් උච්චාරණය කෙරෙන්නේ "අනන්ගූ" ලෙසිනි.
ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ස්වදේශික ජනයා

**ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ස්වදේශික ජන කණ්ඩායම්** සිය ගණනක් සිටිති; බොහෝ දෙනා  1788 වසරෙහිදී ඕස්ට්‍රේලියාව තුල බ්‍රිතාන්‍ය ජනපදකරණයට පෙර සිටි කණ්ඩායම් වෙති. එක් එක් රට තුල, ජනයා ජීවත්වූයේ වරිගය කණ්ඩායම් වශයෙනි: විතත පවුල් පැවතියේ, විවිධ ඕස්ට්‍රේලියානු ආදිවාසී ඥාතිත්ව ආකාර අනුවය. වරිග-අතර මෙන්ම රටවල්-අතර සබැඳි බහුල ලෙසින් පැවතුනද, මෙම සම්බන්ධකම් අරභයා දැඩි චාරිත්‍ර පැවතිනි.

වර්තමානයෙහි විශාලතම භාෂා කණ්ඩායම වන්නේ ඌලුරූ (එයර්ස් පර්වතය)  අසබඩ ප්‍රදේශයෙහි සහ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි අනන්ගූ පිච්චන්චච්චාරා යැන්කනිචච්චාරා භූමි වලට දකුණින්  ජීවත්වන  අනන්ගූ පිච්චන්චච්චාරා  වෙති.
ස්වදේශීක ඕස්ට්‍රේලියානුවෝ

**ස්වදේශික ඕස්ට්‍රේලියානුවෝ** යනු,  බ්‍රිතාන්‍ය ජනපදකරණයට පෙර ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි සහ අවට දිවයින් තුල සිටි කණ්ඩායම් වලින් පැවත එන,  ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ආදිවාසී සහ ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසී ජනයා වෙති. මහාද්වීපය වෙත සහ අසබඩ දිවයින් වෙත පළමු ස්වදේශික ජනයා පැමිණි කාල සීමාව, පර්යේෂකයන් අතර වාද විවාදයට ලක් වන කරුණකි.
ඛණ්ඩජ පාෂාණ

[thumb| [බැසෝල්ට් ස්කෝරියා කැටයක් වෙතින් ලබා ගත් ඛණ්ඩයක (වැලි කැටිත්තක) තුනී ඡේදයක්.  ඛණ්ඩය පුරාවටම ආශයිකා (වාත බුබුළු) දැකිය හැක.  ඉහළ රූපය තලීය ආලෝකය  යටතේ, පහළ රූපය හරස්-ධ්‍රැවිත ආලෝකය යටතේ.  පරිමාණ කොටුව 0.25 මිමී.]]

**ඛණ්ඩජ පාෂාණ** සැදී ඇත්තේ පෙර සිට පැවතෙන ඛණිජ සහ පාෂාණ වල කොටස් හෝ ඛණ්ඩ වෙතිනි. **ඛණ්ඩයක්** යනු,  භෞතික ජීරණය නිසාවෙන් අනෙකුත් පාෂාණ වෙතින් කැඩී වෙන් වෙන්නාවූ පාෂාණ කුට්ටි සහ කුඩා පාෂාණ කැටි හෙවත්  භූවිද්‍යාත්මක සුන් පහණ කොටසක් වෙයි. අවසාදිත පාෂාණ විෂයයෙහි මෙන්ම, අවලම්බිත හෝ පතුල් භාර හෝ වශයෙන් අවසාද පරිවහනයෙහි යෙදෙන අංශු අරභයා සහ, අවසාදිත තැන්පතු අරභයාද භූවිද්‍යාඥයින් විසින් **ඛණ්ඩ** යන පදය භාවිතා කරනු ලබයි.

## ඛණ්ඩජ අවසාදිත පාෂාණ 
[thumb|250px|[මොන්ටෙනා වෙතින් මැටි ගල්]]
ඛණ්ඩජ අවසාදිත පාෂාණ යනු,  ප්‍රමුඛ වශයෙන් පැරණි දිරා ගිය සහ විඛාදිත පාෂාණයන්හී කැඩුනු කැබලි හෝ *ඛණ්ඩ* වෙතින් සැදුනු පාෂාණ වෙති.
Centennial Light

**Centennial Light** යනු ලොව දිගුම කාලයක් දැල්වී ඇති විදුලි බුබුලයි. 1901 සිට දැල්වී තිබී ඇති මෙය කිසිදාක නිවා දමා නැති තරම්ය.

## ආශ්‍රිත
*Adolphe Alexandre Chaillet
*Eternal flame
*Longest-lasting light bulbs
*Phoebus cartel

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
*නිළ වෙබ් අඩවිය
*බල්බයේ වෙබ් කැමරාව
ගණනාථ ඔබේසේකර

**ගණනාථ ඔබේසේකර** (, 2 පෙබරවාරි 1930 – 28 මාර්තු 2025), යනු ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රින්ස්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ මානව විද්‍යාව පිළිබද සම්මානිත මහාචාර්යවරයෙක් වෙයි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ බුදුදහම, ජනවාර්ගික අර්බුදය වැනි විෂයන් කෙරෙහි ඉතා බලපෑම්සහගත අධ්‍යයන සිදුකළ මානව විද්‍යාඥයෙක් ලෙස ප්‍රකට ය. දුටුගැමුණුගේ හෘදසාක්ෂිය, ප්‍රොතෙස්තන්ත බුදුදහම සහ පත්තිනි ඇදහිල්ල ඔහු විසින් කරන ලද අවධානය දිනාගන්නා ලද අධ්‍යයන අතර වේ. 
## වෘත්තීය
මහාචාර්ය ඔබේසේකර 1955 දී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂාව උදෙසා බී. ඒ. උපාධියක් ලබාගත් අතර 1958 දී ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ගත්තේ ය. 1964 දී වොෂින්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඔහු සිය ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේ ය. ප්‍රින්ස්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ සේවය කිරීමට පෙර ඔහු ලංකා විශ්වවිද්‍යාලය, වොෂින්ටන් විශ්වවිද්‍යාලය සහ කැලිෆෝනියාවේ සැන් දියේගෝ විශ්වවිද්‍යාලය යන විශ්වවිද්‍යාලවල කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරන ලදී.  
## සාහ්ලින්ස් සමග විවාදය
1990 දී ඔහු ස්වදේශික ජනතාවගේ තර්කනය (rationality of indigenous people) අරබයා මාර්ෂල් සාහ්ලින්ස් සමග සුප්‍රසිද්ධ බුද්ධිමය විවාදයක් ගෙන ගියේ ය. 1779 දී හවායි දිවයින්හි දී සිදු වූ ජේම්ස් කුක්ගේ මරණය පිළිබද තොරතුරු ඇසුරින් විවාදය ඇතිවුණි. ඉංග්‍රීසි දේශගවේෂකයෙකු වූ කපිතාන් ජේම්ස් කුක් හවායි දූපත්වල දී මියගිය පසු එහි ජනයා ඔහු ව සිය ජනවිශ්වාසවල එන දෙවියකු පිළිබද විස්තර හා සසදමින් එම දෙවියන් ලෙස සලකා වන්දනා කිරීමට පෙළඹුණහ. විවාදය ස්වදේශීය ජනතාවගේ තර්ක ඥානය අවබෝධ කරගන්නේ කෙසේද යන්න වටා ගොඩනැගී තිබිණ. ඔබේසේකර තරයේ කියා සිටියේ ස්වදේශික ජනයා ද සිතන්නේ බටහිරයන් සිතන පතන අයුරින් ම බවත් මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයකින් කෙරෙන්නේ මෙම ජනයා “අතාර්කික” හෝ “නොදියුණු” ලෙස දැකීම බවත් ය. 

පිළිතුරු ලෙස සාහ්ලින්ස් කියා සිටියේ විවිධ සංස්කෘති තුළ, පවතින ලෝකය අවබෝධ කරගැනීමට යොදා ගැනෙන තර්කනයේ ස්වරූපය එකිනෙකින් වෙනස් බවත් ඔවුන් වෙනස් චින්තන රටා යොදාගනිමින් ස්වකීය සංස්කෘතියට අනන්‍ය කියවීම් හරහා ඒ පිළිබද න්‍යායන් ගොඩනගන බවත් ය. මේ බව නොතකා සියලුම සංස්කෘති එකම තර්කනයක් කරා ගමන් කරන බව පැවසීම යුරෝකේන්ද්‍රීයවාදයේ ප්‍රකාශනයක් බව හෙතෙම පැවසීය. 
## ආශ්‍රිත නාමාවලිය
## අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
* දුටුගැමුණුගේ හෘද සාක්ෂිය
* බුදුසමය, ජනවාර්ගිකත්වය හා අනන්‍යතාව: බෞද්ධ ගැටළුවක්

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
පස්වග මහණුන්

* කොණ්ඩඤ්ඤ බමුන

* වප්ප තෙරුන් 
* භද්දිය තෙරුන් 
* මහානාම තෙරුන් 
* අස්සජි තෙරුන්
කොසබෑ නුවර

සිත නිවන පියුම් විල: බෙස්ට් ලයිෆ් දඹදිව වන්දනා - 4 - කොසබෑ නුවර හරහා කාන්පූර් ගමන.
රොබට් කෘෘ-මිල්න්ස්, කෘෘ හී පළමුවන වංශාධිපතිවරයා

1885 සිට 1895 දක්වා **හවුටන් සාමිවරයා** ලෙසින්ද 1895 සිට 1911 දක්වා **කෲ හී අර්ල්වරයා** ලෙසින්ද හැඳින්වුනු, **රොබට් ඕෆ්ලි ඇෂ්බර්ට්න් මිල්න්ස්, කෲ හී පළමුවන වංශාධිපතිවරයා**,  (12 ජනවාරි 185820 ජූනි 1945) යනු, බ්‍රිතාන්‍ය ලිබරල් දේශපාලනඥයෙක්,  රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් සහ ලේඛකයෙක් විය.
යටත්විජිත භාර ලේකම්

**යටත්විජිත භාර ලේකම්** යන්නෙන් පහත දේ අදහස් විය හැක:
* යටත්විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්, යටත්විජිත කාර්යාලයෙහි ප්‍රධානී තනතුර හෙබවූ බ්‍රිතාන්‍ය කැබිනට් අමාත්‍යවරයා, සාමාන්‍යයෙන් යටත්විජිත භාර ලේකම් ලෙසින් හැඳින්වෙයි

* ලංකාවෙහි යටත්විජිත භාර ලේකම්, ලංකාවෙහි විධායක සභාවෙහි අසුනක් හිමිව තිබූ තනතුරු හයෙන් එකකි
හෙලේනා විජේවර්ධන

හෙලේනා විජේවර්ධන (හෙලේනා ඩෙප්) යනු 1888 දී කැලණි විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට මූලිකත්වය ගත් ශ්‍රී ලාංකික කාන්තාවකි. ඇය කැලණි විහාරයේ වත්මන් නවෝදයේ ප්‍රධාන චරිතයක් ලෙස සැලකේ.

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
හෙලේනා ඩෙප් යනු ප්‍රධාන පෙළේ ව්‍යාපාරිකයකු වූ ආර්නෝලිස් ඩෙප්ගේ දියණියයි. ඇය විවාහ වූයේ ග්‍රෑන්ඩ්පාස්හි සේදවත්තේ දොන් පිලිප් විජයවර්ධන සමගය. දොන් පිලිප් විජයවර්ධන ලීමෝල් හිමිකරුවකු සහ දැව හා ගඩොල් සැපයුම්කරුවකු විය. ඔහුගේ ලී මෝල කැලණි ගඟ අසල පිහිටා තිබූ අතර, ඒ යුගයේ කොළඹ නගරයේ ඇති වූ ඉදිකිරීම් සංවර්ධනයත් සමග ඔහු ඉතා ධනවතකු බවට පත්විය.

හෙලේනා සහ පිලිප් යුවලට දරුවන් හත්දෙනෙකු සිටියහ. ඔවුන්ගේ දරුවන් අතර සිටියේ:

* රිචඩ් විජයවර්ධන (ඩී.ආර්. විජයවර්ධන) - ලේක්හවුස් පුවත්පත් සමාගමේ නිර්මාතෘවරයා
* එඩ්වඩ් විජයවර්ධන - වෛද්‍ය උපාධිධාරියෙකු
* ඇග්නස් විජයවර්ධන - ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු වූ ඊ.ඩබ්ලිව්. ජයවර්ධන (ජේ.ආර්. ජයවර්ධනගේ පියා) සමග විවාහ වූවාය
* අක්‍ෂි ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වූ ආතර් සෙනෙවිරත්න සමග විවාහ වූ බාල දියණිය

## කැලණි විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය 
1888 දී හෙලේනා විජයවර්ධන කැලණි විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කළාය. පරංගීන් විසින් 1551 දී කැලණි මහා චෛත්‍යය හා අනෙකුත් විහාරාංග විනාශ කිරීමෙන් පසු, මෙම විහාරය දශක ගණනාවක් පිරිහී තිබිණි. කැලණි පූජා භූමිය පරංගීන්ගේ පාලන සමයේදී රෝමානු කතෝලික ආගමේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පරිවර්තනය වී තිබුණි.

ඇගේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු මගින් කැලණිය මහා පෙරහර ද ආරම්භ විය. එපමණක් නොව, ඇය කැලණි විහාරයට අක්කර 250 ක සරු කෙත්යායක් ද ඇතුළුව අවශ්‍ය ඉඩම් පූජා කළාය.

## උරුමය 
හෙලේනා විජයවර්ධනගේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු නිසා, කැලණි විහාරය නැවත වරක් බෞද්ධ පූජා භූමියක් බවට පත්විය. ඇගේ මෙම කාර්යය ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පුනරුදයේ වැදගත් සංධිස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. මෙම විජයවර්ධන පරපුර හා බැඳුණු ජයවර්ධන, සේනානායක, ආටිගල, මීදෙණිය, දුනුවිල වැනි පරම්පරාවන් ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන හා සමාජ ක්ෂේත්‍රයේ ඉතා වැදගත් තැනක් හිමි කර ගත්හ.

## මූලාශ්‍ර 
* ලංකාවේ ප්‍රභූ පවුල් ඉතිහාසය
* කැලණි විහාර ඉතිහාසය
* ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පුනරුදය
යටත්විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්

[thumb|right|200px|[ජෝසප් චේම්බර්ලීන්; යටත්විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්, 1895–1903]]

** යටත්විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්** හෝ  **යටත්විජිත භාර ලේකම්** යනු,  එක්සත් රාජධානියෙහි විවිධ යටත්විජිත පරායත්ත රාජ්‍යයන් කළමනාකරණය භාරව සිටි බ්‍රිතාන්‍ය කැබිනට් අමාත්‍යවරයා විය.

## ඉතිහාසය
ටවුන්සෙන්ඩ් පණත් සම්මත වීමෙන් පසුව, අතිශයින් කරදර ගෙන දීමට පටන් ගත් උතුරු ඇමරිකානු යටත්විජිත ජනපද පිළිබඳ අධීක්ෂණය සඳහා 1768 වසරෙහිදී මෙම තනතුර පළමුවෙන් පිහිටුවන ලදි. පෙරදී, යටත්විජිත පිළිබඳ වගකීම් සාමුහික වශයෙන් දරණ ලද්දේ,   දක්ෂිණ එංගලන්තය, වේල්සය, අයර්ලන්තය, සහ ඇමරිකානු යටත්විජිත ජනපද, යුරෝපයෙහි කතෝලික සහ මුස්ලිම් රාජ්‍යයන්  සමග සම්බන්ධතා පිළිබඳ වගකීම දැරූ, වෙළෙඳ සහ වැවිලි සාමිවරු සහ  දක්ෂිණ දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්, විසිනි. යටත්විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම් යටතේද සාමුහික වගකීම දිගටම පැවැති නමුදු, මණ්ඩලයෙහි තරාතිරම ක්ෂය වීමක් එයින් සිදුවූ අතර, නව ලේකම්ගේ දෙපාර්තමේන්තුවෙහි අනුබද්ධයක් බවට එය පත් විය.

### යටත්විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්වරු (1854–1966)
;සටහන්:

## ආශ්‍රිත
යාපනය ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ

**යාපනය ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ** (), ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ කි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළවල්
ආදිවාසී ඕස්ට්‍රේලියානුවෝ

**ආදිවාසී ඕස්ට්‍රේලියානුවෝ** යනු,  ඕස්ට්‍රේලියානු ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශයෙහි, ටැස්මේනියාවෙහි, සහ බොහෝවිට ටීවි දිවයින් තුල ජීවත් වන විවිධ ස්වදේශික ජනයා වෙති.
රක්තවාතය

**රක්තවාතය** ඉතා වේදනාකාරී ය වෛද්‍ය තත්වය. එය රතු, ටෙන්ඩර්, උණුසුම්, ඉදිමුණු සන්ධියකි.  මෙම ඇඟිලි බොහෝ විට සිදුවන්නේ මහා ඇඟිලි පාමුල සන්ධියෙනි.  එය සිදුවන්නේ ස් ටික රුධිරයෙන් තැන්පත් වීමෙනි.  රුධිරයේ යූරික් අම්ලයේ මට්ටම අධික වූ විට මෙය සිදු වේ. ස් ටික පසුව සන්ධිවල රැඳේ, කණ්ඩරාව, සහ අවට පටක.

රක්තවාතය ඇති වන රෝගීන්ගෙන් 50% ක් පමණ ගිනි අවුලුවන ආතරයිටිස් සිදු වේ. යූරේට් ස් ටික නිසා මෙම රෝගය වකුගඩු රෝගයක් ලෙසද පෙනෙන්නට පුළුවන. රක්තවාතය ඇති පුද්ගලයින්ට රක්තවාතය පිළිබඳ ප්‍රහාර එකකට වඩා තිබේ.

සන්ධි තරලයේ ස් ටික සොයා ගන්නේ නම් රෝගියාට රක්තවාතය ඇති බව වෛද්‍යවරු තීරණය කරති.  ප්‍රති-ගිනි අවුලුවන ඖෂධ ෂධ, ස්ටෙරොයිඩ් හෝ කොල්චිසීන් සමඟ ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් රෝග ලක්ෂණ වැඩි දියුණු වේ.  ප්‍රහාරයක් පහව ගිය පසු, රෝගියාට යූරික් අම්ලයේ මට්ටම අඩු කිරීම සඳහා ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ජීවන රටාව වෙනස් කළ හැකිය. රක්තවාතය ඇති පුද්ගලයින් බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ පසුව වැළැක්වීම සඳහා ඇලෝපුරිනෝල් හෝ ප්‍රොබෙනෙසයිඩ් ගත හැක.

 රක්තවාතය වඩාත් සුලභ වී ඇත.  බටහිර මිනිසුන්ගේ ජීවිත කාලය තුළ එය ආසන්න වශයෙන් සියයට 1 සිට 2 දක්වා බලපායි. අවදානම් සාධක වැඩි වෙමින් පවතින අතර රක්තවාතය වැඩි වීමට හේතු විය හැක. පරිවෘත්තීය සින්ඩ්‍රෝමය, දිගු ආයු අපේක්ෂාව සහ ආහාර වේලෙහි වෙනස්වීම් වඩාත් පොදු අවදානම් සාධක වේ. රක්තවාතය ඉතිහාසය තිහාසිකව හැඳින්වූයේ “රජවරුන්ගේ රෝගය” හෝ “ධනවතුන්ගේ රෝගය” යනුවෙනි.

## යොමුව 
**රක්තවාතය** ඉතා වේදනාකාරී ය වෛද්‍ය තත්වය. එය රතු, ටෙන්ඩර්, උණුසුම්, ඉදිමුණු සන්ධියකි.  මෙම ඇඟිලි බොහෝ විට සිදුවන්නේ මහා ඇඟිලි පාමුල සන්ධියෙනි.  එය සිදුවන්නේ ස් ටික රුධිරයෙන් තැන්පත් වීමෙනි.  රුධිරයේ යූරික් අම්ලයේ මට්ටම අධික වූ විට මෙය සිදු වේ. ස් ටික පසුව සන්ධිවල රැඳේ, කණ්ඩරාව, සහ අවට පටක.

රක්තවාතය ඇති වන රෝගීන්ගෙන් 50% ක් පමණ ප්‍රතිප්‍රදාහ ආතරයිටිස් සිදු වේ. යූරේට් ස් ටික නිසා මෙම රෝගය වකුගඩු රෝගයක් ලෙසද පෙනෙන්නට පුළුවන. රක්තවාතය ඇති පුද්ගලයින්ට රක්තවාතය පිළිබඳ ප්‍රහාර එකකට වඩා තිබේ.

සන්ධි තරලයේ ස් ටික සොයා ගන්නේ නම් රෝගියාට රක්තවාතය ඇති බව වෛද්‍යවරු තීරණය කරති.  ප්‍රතිප්‍රදාහක ඖෂධ ෂධ, ස්ටෙරොයිඩ් හෝ කොල්චිසීන් සමඟ ප්‍රතිකාර කිරීමෙන් රෝග ලක්ෂණ වැඩි දියුණු වේ.  ප්‍රහාරයක් පහව ගිය පසු, රෝගියාට යූරික් අම්ලයේ මට්ටම අඩු කිරීම සඳහා ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ජීවන රටාව වෙනස් කළ හැකිය. රක්තවාතය ඇති පුද්ගලයින් බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ පසුව වැළැක්වීම සඳහා ඇලෝපුරිනෝල් හෝ ප්‍රොබෙනෙසයිඩ් ගත හැක.
බෝගේ රේඛා

**බෝගේ රේඛා** යනු, අතැඟිලි-නිය හෝ පයැඟිලි-නිය තුල පසෙකින් පසෙකට දිවෙන ගැඹුරු ඇළියක් සදන රේඛා වෙති. නිය තහඩුවෙහි කඩතොළු හෝ ඇළි හෝ ලෙසින් ඒවා දිස් විය හැකිය.   }}  නියෙහි මෙම තත්ත්වය සඳහා මෙම නම යොදා ඇත්තේ, 1846 වසරෙහිදී පළමුවෙන් එය විස්තර කල,  ප්‍රංශ වෛද්‍යවර ජෝසෙෆ් ඔනෝරේ සීමොන් බෝ (1806–1865) අනුව යමිනි.

## ආශ්‍රිත
පයි (වක්‍රෝක්තිහරණය)

* පයි (අක්ෂරය) - ග්‍රීක අක්ෂරය.
* පයි (අංකය) - ගණිතමය නියතය.