open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
මහින්ද විද්‍යාලය

**මහින්ද විද්‍යාලය** ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේ පිහිටා ඇති දිවයිනේ ප්‍රධානතම බෞද්ධ පාසලකි. අද වන විට මහින්ද විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ඨතම පාසැල් ගොන්නෙහි ප්‍රමුඛ ස්ථානයකට හිමිකම් කියයි.  මෙම පාසල බුදු දහම වැළඳගත් ඇමරිකානු‍වකු වන කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු බෞද්ධ පරම විඥානාර්ථ සමාගම විසින් වර්ෂ 1892 මාර්තු මස 01 වන දින ආරම්භකරන ලදී. මහින්ද විද්‍යාලය ජාතික පාසලක් වන අතර පිරිමි ළමුන් සඳහා ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අංශ දෙකෙන් අධ්‍යාපන කටයුතු මැනවින් පැවැත්වේ.

## ඉතිහාසය
විවිධ ආගම් සහ දර්ශනවාදයන් හදාරමින් සත්‍ය ගවේෂණයෙහි යෙදෙමින් සිටි ඇමරිකාවේ කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමන්ට ක්‍රිස්තියානි පියතුමන්ලාත්, බෞද්ධ හිමිවරුත් අතර ඇතිවුණු පානදුරාවාදයෙහි මුද්‍රණයක් කියවන්නට ලැබීමත් සමග ඔහුගේ සිත බුදුදහම කෙරෙහි යොමු වුණු අතර ලාංකීය බෞද්ධ හිමිවරුන් අතර ඇතිවුණු ලිපි හුවමාරුවකින් අනතුරු ව 1880 මැයි 17 දින බ්ලැවැට්ස්කි මැතිණියද සමග හෙතෙම ලක්දිවට සැපත් විය. 

ගාල්ලේ විජයානන්ද විහාරස්ථානයේ දී ඔවුහු බුදුදහම වැළඳගත් අතර යටත්විජිත විජිත පාලන සමය තුළ බුදුදහමට ලැබෙමින් තිබුණු ස්ථානය පිළිබද ව කණගාටුවට පත් වූහ. එවකට පැවති මිෂනාරි පාසල් විසින් පාරම්පරික බෞද්ධ සිසුන්ට සිය ආගම පිළිබඳ කිසිදු ඉගැන්වීමක් නොලැබීමෙන් වන අවැඩ තේරුම් ගත් ඔවුහු බෞද්ධ පරම විඥානාර්ථ සමාගම බිහිකර විවිධ පෙදෙස්වල බෞද්ධ පාසල් ඇරඹීමට පියවර ගන්නා ලදී. මුලින්ම 1880 සැප්තැම්බර් 15 දින පෙට්ටිගලවත්තේ දී බී.ටී.එස්. ඉංග්‍රීසි පාසල නමින් පාසලක් ඕල්කට්තුමන් විසින් අරඹන ලද නමුත් එය පැවතුනේ කෙටිකලකි. නමුත් පසුව අයර්ලන්ත ජාතික පරමවිඥානාර්ථවාදි පියනමක් වූ බෝල්ස් ඩැලී තුමන් එහි විදුහල්පති ධූරය බාරගැනීමට එකග වීමත් සමග 1892 මාර්තු 1 දින ගාල්ල කොටුවේ පෙඩ්ලර් වීදියේ දී මහින්ද විද්‍යාලය අරඹන ලදී. එය 'මහින්ද' යනුවෙන් නම්කරන ලද්දේ ක්‍රි.පූ 2 වන සියවසේ ඉන්දියාවේ සිට ශ්‍රී ලංකාවට බුදුදහම රැගෙන වැඩම කරන ලද මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේගේ උත්තම නාමයෙනි. 

ආචාර්ය ඩැලී මහතා ඉහළ ශික්ෂණයකින් සහ මනා කැපවීමකින් යුතු ව කටයුතු කළ නමුත් ඔහුගේ සේවය පැවතුණේ වසරක් පමණි. ඔහුගේ හැරයාමෙන් අනතුරු ව දශකයක පමණ කාලය තුළ විදුහල්පතිවරු රැසක් ඉතා කෙටිකාල සීමාවන්ට සේවය සපයන ලදී. නමුත් 1903 අගෝස්තු 1 දින ෆ්‍රෑන්ක් ලී වුඩ්වර්ඩ් මහතා විදුහල්පතිවරයා වශයෙන් පත් ව ඒමත් සමග විදුහලෙහි තත්ත්වය යහපත් අතට හැරෙනු දක්නා ලදී. ඔහු විදුහල්පති ධුරය භාරගත් දිනයේ සිට මහින්ද විද්‍යාලය සෙමෙන් නමුත් හිස ඔසවන්නට විය.  ප්‍රාථමික, කණිෂ්ඨ, ද්වීතියික, ජෙෂ්ට ද්විතියික හා අද්‍යන කේෂ්ත්රයන් කාණ්ඩ 5 කට බෙදා ඇත. වත්මන් විදුහල්පතිවරයා වන අතුල විජේවර්ධන මහතා 2021 සිට එම ධූරයේ කටයුතු කරයි. BA, ශික්ෂණ විද්‍යාපීට ඩිප්ලෝමා (විද්‍යාව), පරිගණක විද්‍යාව, SLEAS විශ්ව විද්‍යාල ගුරුමණ්ඩලයක්  1978 වසරෙන් පසු ප්‍රථම වතාවට එතෙක් ජය-පරාජයකින් තොර ව අවසන් වෙමින් පැවති මහින්ද රිච්මන්ඩ් ක්‍රිකට් තරගය 2008 වසරේ දී මහින්දය විසින් ජයග්‍රහණය කරන ලදී.

## මේවාද බලන්න
* ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය
* ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පාසල් ලැයිස්තුව
* මහින්ද තෙරණුවෝ

## ආශ්‍රිත නාමාවලිය
## අඩවියෙන් බැහැර පිටු
*මහින්ද  විදුහලේ  නිළ වෙබ් අඩවිය
*මිහිඳු ජනමාධ්‍ය කවය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:රජයට පවරාදුන් පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:රජයට පවරාදුන් පරමවිඥානාර්ථ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පලාතේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
මේස ‍පන්දු

**මේස‍ පන්දු** යනු ක්‍රීඩකයින් දෙදෙනෙකු හෝ හතරදෙනෙකු සැහැල්ලු පන්දුවකට ඉදිරියට සහ පසුපසට එකිනෙකා වෙත පැඩලයන් මඟින් පහර දීමයි. ක්‍රීඩාව සිදු කරන්නේ දැලකින් දෙකට බෙදු ද ‍ෙම්‍සයක් මතදීය. ක්‍රීඩකයන් තමන් දෙසට එන පන්දුව එක් වතාවක් පමණක් තම පැත්තේ වැද්දවීමෙන් අනතුරුව අනිත් පැත්තට යොමු කල යුතුය. පන්දුව විරුද්ධවාදියාගේ පැත්තේ නොගැටුනහොත් හෝ විරුද්ධවාදියා පන්දුව අවසාන ඉර පසුකිරීමට ප්‍රථම පහර නොදුනහොත් එය මල පන්දුවක් ලෙස හැදින් ‍ෙව්‍. ක්‍රීඩාව ඉතා ඉක්මනින් සහ ඉක්මන් ප්‍රතික්‍රියාකාරී විය යුතුය. දක්ෂ ක්‍රීඩකයෙකු හට දඟර කවා පන්දුව යැවිය හැකිය. එලෙස යැවී‍ෙමන් විරුද්ධ පැත්තේ සිටින ක්‍රීඩකයාට පන්දුව එන ආකාරය සහ එයට පහරදෙන ආකාරය කල්‍‍‍‍ෙව්ලා ඇතිව සැලසුම්‍කර ආත්ම විශ්වාසයකින් යුතුව පන්දුවට පහරදී‍ම්‍ හැකියාව වලක්වයි.
	
මෙම ක්‍රීඩාව 1880 දී එංගලන්තයේදී ආරම්‍භ කරන ලද්දේ රාත්‍රී ආහාරයට පසු ඉහල පෙලේ වික්ටෝරියානුවන් විනෝදය සඳහා කරන ලද ක්‍රීඩාවක් ලෙසිනි. එහිදී දැලක් ලෙස පොත් පේලියක් ද රවුම්‍කර ගත් ෂැම්‍පේන් මූඩියක් හෝ ගැට ගසා ගත් නූල් බෝලයක් ලෙසද , සිගරට්‍පෙට්‍ටියක පියනක් පැඩලය ලෙසද භාවිතා කරන ලදී.
	
නූතන ක්‍රීඩාවක් ලෙස ‍මේස පන්දු යුරෝපයේ ඇ‍ෙමරිකා‍ෙව් සහ ජපානයේ විකසනයට පත්ව ඇත. මෙම ක්‍රීඩාව පාලනය කරනු ලබන්නේ 1926 දී පිහිටුවා ගන්නා ලද අන්තර්ජාතික ‍ෙම්‍ස පන්දු ස‍ම්මේලනය මගිනි.(ITTF)

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
අවසාන රජ - ශ්‍රී ලංකා

ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න
* බම්බා රජ - විජයාවතරණයට පෙර අවසාන රජ
* ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු - අවසාන සිංහල රජ
* ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජ - සිංහලේ අවසාන රජ
* හයවන ජෝර්ජ් රජ - ලංකා යටත් විජිතය පාලනය කල එක්සත් රාජධාණියේ අවසාන රජ
* දෙවන එලිසබෙත් රැජින - ලංකා රාජධාණියේ අවසාන රජ
කුරුම්බැට්ටි මැෂිම

thumb|right|250px|කුරුම්බැට්ටි මැෂිම

**කුරුම්බැට්ටි මැෂිම** යනු පහසුවෙන් සාදාගත හැකි ශ්‍රී ලංකාවේ ගැමි  ළමුන් අතර ජනප්‍රිය පරිසර හිතකාමී සෙල්ලම් බඩුවකි.
## සාදන අයුරු
ඉරටු කැබලි කිහිපයක් සහ කුරුම්බැට්ටියක් භාවිතා කරමින් මෙම කුරුම්බට්ටි මැෂිම සාදාගත හැකිය.

කුරුම්බැට්ටි මැෂිම සාදා ගැනීම පහත ඡායාරූපය උපයෝගී කරගන්න. 
*ප්‍රථමයෙන් ම සිරස් ඉරටු කැබලි දෙක සවිකර ගන්න. 
*දෙවනුව වක්‍රාකාර ඉරටු කැබැල්ල සවි කරගන්න. 
*අවසානයේ දී තිරස් ඉරටු කැබලි දෙක රඳවා ගන්න.

## ක්‍රීඩා කිරීම
සාදා ගත් කුරුම්බැට්ටි මැෂිමේ තිරස් ඉරටු කැබලි දෙකේ දෙකෙලවරින් අල්ලා මැද කොටස කැරකැවීමෙන් මෙය ක්‍රියාත්මක කල හැක. එවිට එයින් මිහිරි හඬක් ජනනය වෙයි. හරස් ඉරටු 2 අතරට ශාක පත්‍රයක් තබා ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් , යමක් මැසුවා සේ පෙනෙන සිදුරු රාශියක් සැදේ.

ප්‍රවර්ගය:සෙල්ලම්
ප්‍රවර්ගය:සෙල්ලම් බඩු
පෝෂක ප්‍රදේශය

thumb|300 px|right|පෝෂක ප්‍රදේශයක නිදසුනක්. තිත් ඉරෙන් දැක්වෙන්නේ ජලමාන ද්‍රෝණියෙහි ප්‍රධාන ජල බෙත්ම  වේ.

**පෝෂක ප්‍රදේශයක්** යනු වැස්සෙන් සහ හිම දියවීමෙන් හෝ අයිස් පරිවාහයක් මගින් ලැබෙන ජලය පහළට ගලා ගොස් ගංගාවක්, විලක්, ජලාශයක්, පුනීල මෝයක්, තෙත්බිමක්, මුහුදක් හෝසාගරයක් වැනි ජල ස්කන්ධයක් වෙතට එක් වන භූමි ප්‍රදේශයකි. ජලය රැගෙන යන ඇළ සහ ගංගාවන් මෙන්ම මෙම දිය මං වෙත ජලය සපයන භූමි තලයන්ද මෙම පෝෂක ප්‍රදේශයන්ට අයත් වන අතර, මෙම එක් එක් ප්‍රදේශ අනුයාත ප්‍රදේශයන්ගෙන් වෙන් වන්නේ ජලවහන බෙත්මක් මගිනි.

ජල ධාරා ප්‍රදේශය ප්‍රනීලයක් වැනිය. ජල ධාරාවට අයත් සියලු ප්‍රදේශ වල ජලය එක්රැස් කර ජල මාර්ගයකට බැස්ස වීම සෑම ජල ධාරාවකම භූමි ප්‍රදේශ අතර යාබද ජල ධාරා වලින් උස් වූ  වැටියකින් වෙන් කෙරේ. එය ජලය ‍‍බෙදීම යනුවෙන් හැදින්වේ. එම සංකල්පයට විස්තර ‍කිරිමට යොදා ගත හැකි වෙනත් වචන වන්නේ වැහි වතුර එක්කාසු කරන ප්‍රදේශයයි.
 
කාර්මික අවබෝධයෙන් නම් දිය බස්නා ව එක් ජල බැස යාමේ ප්‍රදේශයක් වෙනත් ජල බැසයාමේ ප්‍රදේශයක් වෙන් කිරිමයි. කෙසේ වුවද එක්සත් ජනපදයේ හා කැනඩාවේ මෙම වචන බොහෝ විට යොදා ගන්නේ ජල ධාරාව හෝ ජලය එක්කරන ප්‍රදේශයට මයි. දිය බස්සා වෙනත් දියබස්සා වලට ගලා යයි. ලොකු ඒවා කුඩා ඒවා වලට ඇදී හෝ උප දියබස්නා වලට ජලය ගලා යයි. දිය බස්නා එක් නොකොට සම්බන්ධ කිරිම තේරැම් ගැනිමට ජෙමෝෆෝලොජජි තේරැම් ගැනීමට අවශ්‍ය.

## අධෝසටහන්
ශ්‍රමික ආර්ථිකය

වෙළදපල සහ ශ්‍රමිකයන්ගේ කාය්‍යශූරත්වය හදුනා ගැනිම ශ්‍රමික ආර්ථිකය හැදෑරීම තුලින් සිදුවේ. සේව්‍ය සේවක අනෝන්‍යය ක්‍රියාකාරීත්වය තුලින් ශ්‍රමික වෙළද පොල ක්‍රියා කරයි. ශ්‍රමික ආර්ථිකය ශ්‍රමය සපයන  සේවකයන් හා ශ්‍රමය ලබා ගන්නා සේව්‍යයන් තුලින් වේතන රටාව රැකියා සහ ආදායම සළකා බලයි.

රැකියා වියුක්තිය පොදු ජනතාවට සෘජුව දැඩිව බලපාන ප්‍රශ්නයක් බැවින් මෙය ඉතා වැදගත් විෂයන් වේ. නූතන රාජ්‍යයන් හි අරමුණු වන්නේ පූර්ණ රැකියා නියුක්තිය ‍හෝ අඩු රැකියා වියුක්තියක් පවත්වා ගැනීමය.  මෙවැනිම නිතර හැදෑරිමට ලක්වන විෂයන් වනුයේ මුල්‍ය වෙළදපල සහ නිෂ්පාදන වෙළද පලය.

## ශ්‍රමික වෙළදපල විශ්ලේෂණය කිරිමේ ක්‍රම 2
ශ්‍රමික ආර්ථිකයේ දෙපැත්තක්  දකින්නට පුළුවන. සුළු පරිමාණ ‍හෝ මහ පරිමාණ ආර්ථික තාක්ෂණයක් යොදා ගැනිම ශ්‍රමික ආර්ථිකය ලෙස හැඳින්විය හැක. 

සුළු පරිමාණ ආර්ථික තාක්ෂණය පිළිබදව  හදාරන්නන් ,තනි පුද්ගලයන් හෝ පුද්ගලික ආයතනයක්, ශ්‍රමික වෙළෙඳපොළ, මුල්‍ය වෙළෙඳපොළ ,විදේශිය වෙ‍ළෙඳපොළ පිළිබඳව හදාරනු ලැබේ. ඒ තුළින් දල ජාතික නිෂ්පාදනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය නිගමනය කරනු ලැබේ අවදානම් කළමනාකරණය සහ ඇගයීම
අංග වැසියන්

## ලිඛිත ඉතිහාසය 
**අංග වැසියන්** ගැන මුලින්ම පැහැදිලි ව සදහන් වන්නේ ආතර්ව වේදයේ (V.22.14) හිදී   *මගධ වරුන්*, *ගාන්ධාර වරුන්* සහ *මුජාවාත වරුන්* හා සමග වන අතර, පෙනෙන ආකාරයට ඔවුන් සියල්ල නීච ලෙසින් ගර්භා කොට සැලකූවන් වූහ. 

මහා ග්‍රන්ථ අනුව අංග වැසියන්ගේ, කාලිංග වැසියන්ගේ, වංග වැසියන්ගේ, පුන්ද්‍ර වැසියන්ගේ (හෝ පුන්ද්‍ර රාජධානිය - සමහරක් කොටස් වර්තමානයේ නැගෙනහිර බිහාරයේ, බටහිර බෙංගාලයේ සහ බංග්ලාදේශයේ අයත් වෙති), විදර්භ වැසියන්ගේ, සහ වින්ධ්‍යා-වාසීන්ගේ ජනපද පිහිටා තිබුනේ  *පූර්ව-දක්ෂිණ* කොට්ඨාශයෙහිය. 

අංග රාජධානියෙහි මුල් රජවරුන් කිහිප දෙනෙකු පිළිබඳවද මහා ග්‍රන්ථ දක්වා සිටියි. *මහාගෝවින්ද සුත්තන්ත* හි අංග රාජධානියෙහි ධතරත්ත රජ ගැන සඳහන් කරයි. ජෛන ග්‍රන්ථ අතර ධාධිවාහන සඳහන් වන්නේ අංග රාජධානියේ පාලකයා ලෙසිනි. මහා ග්‍රන්ථ සහ හරිවංශය ඔහු දක්වන්නේ රාජධානියේ  අපිනාමික ස්ථාපකයා වන  *අංග* ගේ ප්‍රත්‍රයා සහ අනන්තර අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසිනි.  ජෛන ජනශ්‍රැතිය ප්‍රකාර ඔහු ජීවත්වූයේ ක්‍රිස්තු යුගයට පෙර හයවන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදීය. 

ජෛන ප්‍රජනනයේ අංගා වරැන් හා වංගා වරැන් ආර්යය මනුෂ්‍යයන්ගේ මුල්ම කණ්ඩයමට වර්ග කරයි. මහා භාරකයට අනුව අංගා පිහිටා තිබුණෙත් දළ වශයෙන් බගාපු, බිහාරයේ මොන්ගිර් සහ බෙන්ගාලයේ ඇතැම් ප්‍ර‍දේශ වලය. චම්පා නදිය මගධ වල බටහිර මායිමත් අංගා වල නැගෙනහිර මායිමත් වෙන්කරන ලදි. අංගා වල උතුරැ මායිම වුයේ ද ගංගා නදියයි. කලින් මාලිනි ලෙස හදුන්වන ලද එහි අගනගරය වූ චම්පා චම්පා නදිය හා  ගංගා නදිය හමුවන ස්ථානයට නුදුරින් ගංගා නදියේ දකුණු ඉවුරේ පිහිටා තිබුණි. එය ආදි කාලීන ඉන්දියාවේ තිබූ ශක්තිමත් ම හා ප්‍රධාන නගර 6 න් එකක් විය. එය වෙළද වා වානිජ කටයුතු සදහා ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වු අතර එහි වෙළන්දන් ඈත පිහිටි ස්වර්ණභූමියට යාත්‍රා කරන ලදි. බිම්බිසාර රාජ්‍යය යටතේ අංග, මගධ රාජ්‍යයේ කොටසක් විය.

## ආශ්‍රිත
චේදි රාජධානිය

වූ සොළොස් මහාජනපද සහ අනෙකුත් රාජධානි පෙන්වන සිතියමක්.]]

**චේදි** (සංස්කෘත:चेदी) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දළ වශයෙන් වර්තමාන මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි බුන්දෙල්ඛාන්ද් කොට්ඨාසයේ සිට යමුනා ගංගාවේ දකුණු ප්‍රදේශය තෙක් කේන් ගංගාව දිගේ පැතිර තිබූ පුරාතන ඉන්දියානු මහාජනපදයකි. මෙහි අගනගරය සංස්කෘත භාෂාවෙන් සුක්තිමතී ලෙසත් පාලියෙන් සොත්ථිවතී-නගර ලෙසත් හඳුන්වා ඇත. පාලි බසින් වූ බෞද්ධ සූත්‍ර අනුව මෙය සොළොස් මහාජනපදවලින් එකක් ලෙස සැලකිණ.

## මේවාත් බලන්න 
*භාරත ඛණ්ඩ

## ආශ්‍රේයයන්
*
*Kisari Mohan Ganguli, *The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa Translated into English Prose*, 1883-1896.

## බාහිර සබැඳි
පංචාල

[thumb|350px| [වෛදික ශිෂ්ටාචාරය|යකඩ යුගයේ වෛදික ඉන්දියාවෙහි පංචාල රාජධානියෙහි පිහිටීම.]]
**පංචාල** (, ) යනු උතුරු ඉන්දියාවේ පුරාතන ප්‍රදේශයක් වන අතර, ගංගා සහ යමුනා නදිය අවට භූගෝලීය ප්‍රදේශය, විශේෂයෙන්ම උතුරු ගංගා නදී තැන්න, මෙයට අයත් වූයේ යැයි සැලකෙයි. මෙයට වර්තමානයෙහි අයත් වන්නේ  උත්තරකන්ද් සහ  උත්තර්  ප්‍රදේශ් යන ප්‍රාන්ත වෙති. පුරාතන අවධියෙහිදී, එනම් ක්‍රිපූයු 6වන සියවස පමණ කාලයේදී,  එය,   මහජනපද සොළොසකින් (දහසයකින්)  එකක් වූ **පංචාල**  නම්වූ රාජ්‍ය සන්ධානයකට නිජ බිම විය.

## භූගෝලීය බිම් ප්‍රමාණය
කුරු රාජ්‍යයන්ට නැගෙනහිරින්, ඉහළ හිමාලය ප්‍රදේශය සහ ගංගා නදිය අතර ප්‍රදේශය පුරා පංචාල පැතිර පැවතිණි. වර්තමාන  බුඩාවුන්, ෆාරුක්කබාද් සහ  උත්තර් ප්‍රදේශ්හී යාබද දිස්ත්‍රික්ක දළ වශයෙන් මෙයට අදාළ වෙති. මෙම රාජ්‍යය උත්තර-පංචාලය සහ දක්ෂිණ-පංචාලය ලෙසින් බෙදා තිබුණි. උතුරු පංචාලයේ අගනුවර වූයේ වර්තමාන බරෙයිලි දිස්ත්‍රික්කයේ එයොන්ලා ටෙසිල්හී රාම්නගර් ගම්මානය අසල, අහිචාත්‍රා (අධිචාත්‍රා සහ චාත්‍රවතී ලෙසින්ද හැඳින්වේ) වූ අතර දකුණු පංචාලයේ අගනුවර ෆාරුක්කබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ  කම්පිල්යා හෝ  කම්පිල් විය. කන්‍යාකුබ්ජ හෝ කන්නාඋජ් නමැති ප්‍රසිද්ධ නගරය පංචාල රාජධානියේ පිහිටියේය.
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
බින්දුසාර

**බින්දුසාර** () යනු ඉන්දියාවේ දෙවන මෞර්ය අධිරාජයායි. ඔහු මෙම රාජවංශයේ ආදිකර්තෘ චන්ද්‍රගුප්තගේ හා ඔහුගේ දෙවන රැජින වූ දූර්දහරාගේ පුතු වූ අතර, සුප්‍රකට පාලක අශෝකයන්ගේ පියායි. තම  රාජධානිය එක ලෙස පවත්වාගෙන යාම ඔහුගේ විශේෂත්වයි.
සුබගසේන හා ඇන්ටිකෝසන් (III)

සුබගසේන ඉන්දියාවේ මයුරන් හි තුන්වෙනි සියවසේ පාලකයාය. සුබගසේන තම ප්‍රාකාත හාවෙන් ලියා තිබුණා ඔහුගේ තම මයුරන් රැජිනන් අතර සටහ්න් කර තිබුනු අතර මාධව රාජවංශයෙන් නම් වලට  දැමිමට ද ඇතුලත් කර තිබුණා. ඔහු අ‍ශෝකයේ මුණුබුරා හෝ කුණාලයේ මුණුබුරා ගෙන් අශෝක‍යේ පුතා වී තිබුණා. ඔහු ගාන්ධාර පාලකයේම හින්දුකුර්හි දකුණු ප්‍රාන්තයේ පාලනය කලා. ඇන්ටිකොස්ට්‍රි බක්ට්‍රියා තුල සාමය ලබාගත් පසුව ක්‍රි.පූ. 206 වන අගභාගයේ ඉන්දියාවට ගියා හා ඔහුගේ ඉන්දියාවේ රජතුමා සමග මිත්‍රත්වය අලුත් කරගත්තා.

අලුත් කරයන් ගත්තා ඔහුත් මිත්‍රත්ව සුබගසේන නමැති  ඉන්දියාවේ රජවරැන් සම අලි 150 ක් ලබාගත්තා  හේවායෝ ලබාගත්තා නැවතත් ඔහුගෙ මිත්‍රත්වය සාදා ගත්තා ඔහුගේ හමුදාව සමග නැවත රාජකාරිය භාරගැනිමට ගෙදර යාමක් සමග රජතුමා එකග වු   ඔහු‍ට භාර දෙනවා.
කාඕ කාඕ ගේ පිබිදීම

[thumb|right|වර්ණක හා මල් වැල් ඇසුරෙන් පින්තාරු කෙරුණු  බස්නාහිර හැං [TLV දර්පණය|ලෝකඩ දර්පණයක පසුපස විස්තර, ක්‍රිපූයු 2වන  සියවස]]

කහ තලප්පා කැරැල්ල සමයෙහිදී අශ්වාරෝහක හමුදාවෙහි අණ දෙන නිලධාරියෙකුද ක්‍රියු 188 වන විට බස්නාහිර උද්‍යාන යුද්ධ හමුදාවෙහි කර්නල් වරයෙකුද වූ කාඕ කාඕ, ක්‍රියු 196 වන විට යැං පළාතේ (නූතන බටහිර සංඩොං සහ නැගෙනහිර හෙනං) ආණ්ඩුකාරවරයා බවට පත් වූයේ ඔහු විසින් අධිරාජ්‍යයා ලුවායැං සිට ඔහුගේ මූලස්ථානය පිහිටි ක්සූචං වෙත රැගෙන යෑමෙන් පසුවය. ක්‍රියු 197දී යුවැං ෂූ විසින් ඔහුගේම ෂොං රාජ වංශය (仲朝) ප්‍රකාශයට පත් කලද, මෙම දැඩි පියවර නිසා ඔහුගේ අනුගාමිකයන් බොහෝ දෙනෙක් ඔහු අත්හැර යාම සිදුවූ අතර, යුවැං ෂවෝ වෙත ඔහුගේ අභිධානය පිරිනැමීමට යත්න දැරීමෙන් පසුව අන්ත දුගී බවෙන් ක්‍රියු 199දී මිය යෑමට සිදු විය.
200 දී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නිලධාරියෙකු වූ ඩොන්ග් චොන්ග්ට කාඕ කාඕ මරා දැමිමට රහසිගත නිල නියෝගයක් ලැබුණි. ඔහු මේ සදහා ලියු වෙයි සමග එකතු විය. නමුත් කාඕ කාඕ මේ රහසිගත සැලසුම ගැන දැනගෙන ඩොන්ග් චෙන්ග් සහ ඔහුගේ සහචරයන් මරාදමන ලදි.  ලියු බෙයි පමණක් බේරී උතුරේ වූ යු ආන් ෂාඕ වෙත පැනයන ලදි.

කහ හිස්වැසුම් කරැවන් විසින් නායකත්වය දරන ලද කැරලි කරැවන් ද ඇතුලත්ව අසල තිබු දිස්ත්‍රීකක වල සායම ස්ථාපනය වූ පසු උසාවිය සමග තිබූ ගණුදෙනු විසදා කාඕ කාඕ
ඔහුගේ අවධානය ඔහුගේම හතුරා  වූ ගොන්සුන සැන ඉවත් කළ යු ආන් ෂාඕ  වෙත යොමුකරන ලදි.  කාඕ කාඕට වඩා නිලයෙන් උසස් වු යු ආන් ෂාඕ විශාල හමුදාවක් සමග කහ නදියේ උතුරැ ඊවුරේ කදවුරැ බදින ලදි.

200 දි ෂැක්සියන් වලදී ලියු බිආඕට එරෙහිව ලද ඉක්මන් යුධ ජයග්‍රහණයක් කැරලි කාර කිසු යොන්ග් සහ අනෙක් පිරිස  පරාජ කිරිමෙන් පසු ලද ඊ පහරකින් සන් කේ මරණිය තුවාල ලදි. ඔහුගේ බාල සහෝදරයෙකු වන සන් ක්ආන් ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස නම් කරන ලදි.

මාස ගණනක සැලසුම් වලට පසු කාඕ කාඕ සහ යුආන් හ්, ගුඅන්ඩු වලිදි මුණ ගැසෙන ලදි. කාඕ කාඕ උපායශිල ිලෙස ගණනින් විශාල වූ යුආන්ගේ උතුරැ  හමුදාවේ සැපයුම්  වලට ගිනිතබා දුර්වල කරන ලදි. ලියුබෙයි ජන්ගේ ප්‍රදේශයට පැන යන ලද අතර යුආන් ෂාඕගේ හමුදාවේ බහුතරය විනාශ කරන ලදි.  202 දී යු ආන් ඝාතනයත් සමග කහ නදියේ උතුරැ ‍ප්‍ර‍දේශයේ බෙදා ගැනීමට ඔහුගේ පුතුන් අතර ඇතිවු බෙදීම් වාසිය කාඕ කාඕ ලබා ගන්නා ලදි. 204 ඔහු අල්ලා ගන්නා ලද අතර ජි. බින්ග්, ක්යින්ග් සහ යු යන ප්‍රදේශ අල්ලා ගන්නාලදි. 207 අවසානයේ දී මුයුආන් ඒලේඡ්චයන්ට එරෙහිව ලද ජයග්‍රහණයත් සමග උතුරැ චීන තැනිතලාවේ සම්පූර්ණ බලය කාඕ කාඕ ලබාගන්නා ලදි.

## සටහන්
## අධෝසටහන්
ශ්‍රි ලංකා දේශගුණය (භූ‍ගෝල විද්‍යානුකූලව)

thumb|338x338පික්|ඊසාන දිග මෝසම් හා නිරිත දිග මෝසම් සුළං
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශගුණය උෂ්ණ කලාපිය ලෙස හා උණුසුම් ලෙසත් පෙන්වා දිය හැකිය. එහි පිහිටිම රේඛාන්තර  10 ත් අතරය. රටට තරමක් උණුසුම් දේශගුණයක් දායාද කර ඇත. මෙය සාගර සුලං හා සෑහෙන තෙතමනයකිනි.  අඩුම ඌෂණත්වය මධ්‍යම කදුකරයේ නුවර එළියේ අඩුම 16   *(මෙහි සීත සෘතු‍වේ දී දින ගණන් මිදුණ දිය වැටේ) සිට ඊසාන දිග වෙරළේ ත්‍රිකුණාමල නගරයේ 32 0 වේ( මෙහි උෂ්ණත්වය 38 0 දක්වා නගී) සම්පූර්ණයෙන් බලන කල රටේ වාර්ෂික සාමාන්‍ය උෂ්ණක්වය 28 සිට 30  දිවා රෑ උෂ්ණත්වය 4 සිට 7 දක්වා වෙනස් වේ. ඉතා සීතල මාසය වන්නේ ජනවාරි මායයිත විශේෂයෙන් කදුකරයේ සිටින මිනිසුන්ට  මේ කාලයේ දී කෝට් හා ‍ස්විටර් ඇදිම ට සිදු වේ. ශ්‍රීෂ්මසෘතුවේ දී නමාන්ෂුන් වැසි වලට  පෙර උෂ්ණමය කාලය මැයි මාසයේ දීය.

ඉන්දියන් සාගරයේ හා බෙංගාල බොක්කෙන් හමන මෝසම් සුලං අනුව වර්‍ෂපතන ආකාරය බලපාන අතර කාල හතරක් සටහන් වේ. පළමුවැනි එක මැයි මැද සිට ඔක්තෝබර් ඉන්දියන් සාග‍රයේ තෙතමනය ගෙන එමින් නිරිත දිග සුළං හට ගනි. මෙම සුළං මධ්‍යම කදුකරයේ බෑවුන් මුණ ගැසීමෙන් කදු බැවූම් වලට ද දිව‍යිනේ නිරිත දිග ප්‍රදේශවලට ද මහා වැසි පතිති වේ. සමහර සුළං හමන බෑවුම් වලට මසකට මි.මි 2500 ලැබෙන නමුත් සුලගට මුවා වු නැගෙනහිර හා ඊසාන දිග ප්‍රදේශවලට අඩුවෙන් වැසි පතිත වේ. අන්තර් මෝසම් මාසවලිදී ඔක්තෝබර්  හා නොවැම්බර් මාසවලට දෙවැනි කාලය සිදුවේ. මේ කාලයේ දී කලින් කල ඇතිවන කුණාටු  ඇතිවන අතර සමහර විට උෂ්ණකලාපිය සයික්ලොනස් නිසා අහස වළාකුලින් බරවෙන අතර නිරිතට, ඊසානට සහ දිව‍යිනේ නැගෙනහිරට වැසි වැසේ. තුන්වැනි කාලය අතර දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා බෙංගාල බොක්කේ සිට තෙතමනය එමින්  ඊසාන දිගින් ‍මෝස්ම් සුලං පැමිණේ මේ මාසවලදී ඊසාන දිග කදු බෑවුන් මි.මි. 25000 වර්‍ෂපතනය ලබමින් ගං වතුර ඇති වේ. තවත් අන්තර්මෝසම් කාලයක් මාර්තු සිට මැයි දක්වා නියමිත ප්‍රමාණයට වඩා අඩු මා වෙනස්වන සුළග සමග  ගිගිරැම් වැසි ඇතිවේ.

නිරිත දිග හා කදු ප්‍රදේශවල තෙතමනය අධිකවන අතර සාතුවෙන් සෘතුව වෙනස්වන ආකාරයේ වැසි ලැබෙන අතර තෙතමනය අධික වේ. ජුනි මොසම් සුළං කාලයේ දි 90% දක්වා නැගෙමින් අවුරැද්ද පුරා කොළඹ දිවා තෙතමනය 70% වේ. අනුරාධපුරයේ, මාර්තුවේ ඇති වන අන්තර් මෝසම් සුලං කාලයේ දී දහවල් 60% තෙතමනයක් පවති නොවැම්බර් ‍හා දෙසැම්බර් වැසි කාලපරිච්ඡෙද 79% දක්වා නගි. කදුකරයේ මහනුවර දහවල් තෙතමනය සාමාන්‍යයෙන් 70% ක් සහ 79% ක් වේ.

ප්‍රවර්ගය:භූගෝල විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
Commuting

නගරයෙහි උමං දුම්රියක කාර්යබහුල  වෙලාවක ගමන් ගන්නා මඟීන්]]

**කමියුටිං** () (ගමනාගමනය??) යනු එක් පදිංචි ස්ථානයක සිට ස්ථිර වැඩකරන ස්ථානයකට ගමන් කිරීමේ සහ දවසේ වැඩ අවසන් කර නැවත තම නිවසට පැමිණීමේ ක්‍රියාවලියයි. විද්‍යාලයක හෝ විශ්වවිද්‍යාලයකට ඇතුළුවී සිටින්නන් හා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඈත පදිංචි සිසුන් ද ගමන් කරන්නන් ලෙස සැළකේ. එක්සත් ජනපදයේ නිදන ශාලා කිහිපයක් ඇති ආයතන හදුන්වන්නේ කොමියුටර් පාසැල් කියාය.

19 වැනි ශතවර්‍ෂයට පෙර කම්කරුවෝ පදිංචි වී සිටියේ තම රැකියා ස්ථානයට අඩු කාලයකින් ඇවිදගෙන යාමට හැකි තරම්  සමීපයෙනි.  නමුත් නූතන ගමන් කරන්නන් නගරයෙන් ඈත පිහිටි  පිහිටි නගර හා ගම්වල සිට වැඩපොළ වලට එති.

ගමනාගමනය  දිනපතා දක්නට ලැබෙන්නකි. මොටර් රථ, දුම්රිය, බස් රථ හා බයිසිකල් වැනි ප්‍රවාහන පහසුකම් භාවිත කරමින් සේවා ස්ථානවලට ආ හැකි බැවින් මේ කම්කරුවනට රැකියා ස්ථානයට ඈතින් පදිංචි වීමට පුළුවනි. සමහරවිට කැමැත්තෙන් හෝ නගරයේ ඇති නිවාසවල මිළ අධිකවීම නිසා හෝ ඔවුන්ට එසේ කිරීමට සිදුව ඇත.

නූතන ගමනාගමන ක්ෂේත්‍රය මිනිසුන්ගේ ජිවිත කෙරේ බෙහෙවින් බලපා ඇත. නගර විශාල ලෙස ප්‍රසාරණය වීමට ඉඩ දීමෙන් කලින් තිබුනාට වඩා අවට ප්‍රදේශ පසු බෑමට ලක්ව ඇත.බො‍හෝ නගර කොමියුටර් ‍ඩෙල්ට්ස් වලින් වටවී ඇත. එය නගරයේ වැඩ කරන අය පදිංචි ස්ථානයි. මේ ස්ථානවලට බො‍හෝවිට කියන්නේ කොමියු‍ටර් නගර, නිදන ශාලා නගර හෝ  නිදන කාමර සමුහය යනුවෙනි. 

බොහෝ මගීන් දවසේ එකම වෙලාවට ගමන් කරන බැවින් උදේට හා හවස්  කාලයේ දී  වාහන තදබදය වැඩි වේ . ‍පොදු වාහන පද්ධතිය නිසි පරිදි සැලසුම්කර නොතිබීම හා නඩත්තු නොකිරීම  මෙවැනි තත්ත්වයන් ඇතිවීමට හේතුවයි. පොදු ප්‍රවාහන සේවය හෝ හවුලේ පාවිච්චිය කරන මෝටර් රථ වලට වඩා එක් පුද්ගයෙක් පමණක් පාවිච්චි කරන මෝටර් රථ නිසා ආකාර්යක්ෂම   ඉන්ධන හා මහාමාර්ග පරිහරණයත් සිදුවේ. එසේ හෙයින් රථවාහන තදබදයටත් ,වායු දූෂණයටත් මොටර් රථවලින් වැඩි දායකත්වයක් ලැබේ.මෙයට පිළිතුරු වශයෙන් සමහර රජයන් හා ස්වාමිවරු පොදු ප්‍රවාහන සේවා හා කාර්යාල සේවා ඇති කර තිබේ. මඟියා යන වචනය කලින් පාවිච්චිකර ඇත්තේ අඩු මුදලක් ගෙවා ගමන් කරන්නා යන අරුතිනි.ඉඉ නියමිත දින ගණනකට, සතිගණනකට හෝ මාස ගණනකට කලින් මුදල් ගෙවා වලංගු දුම්රිය වාර ප්‍රවේශ පත්‍රයක්  මිළදී ගැනීමටද පුලුවන. එවැනි ප්‍රවේශ පතකින් මඟියෙකුට වලංගු කාලය තුලදී ඕනෑම වාර ගණනක් ගමන් කළ හැකිවේ. ප්‍ර‍වේශ පත්‍රයේ කාල සීමාව වැඩිනම් දිනක ගාස්තුව අඩුවේ.
දේශගුණ විද්‍යාව

thumb|right|සිතියම වාර්ෂික උෂ්ණත්ව විචලනය සාමාන්යයය "climatology".

**දේශගුණ විද්‍යාවෙන්** කෙරෙන්නේ දේශගුණය පිළිබඳව හැඳෑරීමයි. යම්කාලයක් තුළ දේශගුණික තත්ත්වයන් විද්‍යානුකූලව පැහැදිලි කිරීම, වායුගෝලය පිළිබඳ විද්‍යාවේ අංශයකි. විදුලි සංදේශ හා දේශගුණික දර්ශක වැනි ශිල්ප ක්‍රම උප‍යෝගී කරගෙන කෙටි කාලයකින් දේශගුණික තත්ත්වය ප්‍රකාශ කිරීමට අවශ්‍ය මුලික දැනීමක් ලබා ගත හැකිය.

## වායු ශාස්ත්‍රය සමඟ ඇති වෙනස්කම් 
සති කිහිපයක් දක්වා හදාරණ කෙටි කාලීන දේශගුණික අධ්‍යයනයන් වායු‍ගොලික අදාළ වේ.වෙනස්වන දේශගුණික විද්‍යාව, ඒ ක්‍රියාවලිවල වේගය හා නැම්ම හදාරයි එය හදාරන්නේ දහස් ගණන් දක්වා ඇති වන දේශගුණික සිද්ධින් මෙන්ම වායුගෝලීය තත්ත්වයන්ට සම්බන්ධ සිද්ධි අධ්‍යයනයෙනි. වායු ශාස්ත්‍රයට අදාළව පුහුණු වන වායු විද්‍යාඥයෝ දේශගුණික හා ස්වාභාවධර්මය යන දෙකම හදාරති. දේශිය, ප්‍රාදේශිය, ගෝලීය සහ ස්වාභාවික හෝ මිනිසා විසින් පොළඹවන ලද හේතුන් දේශගුණයන්හි වෙනස්වීමට හේතුවේ. ඉදිරි දේශගුණික හා වෙනස්වීම් කලින් දැක්වීමට දේශගුණික විද්‍යාවට හැකි වේ.

උෂ්ණත්වය වෙනස්වීම, වායුගෝලයේ, ජලය, වාතය, සාගර හා ගොඩබිම අතර ඇති සම්බන්ධතා(විශේෂයෙන්ම වගාව, ඉඩම් ප්‍රයෝජනයට ගැනීම, භූමි ප්‍රදේශ විස්තර) සහ වායුගෝලයේ රසායනික සහ භෞතික සැකැසිම, දේශගුණික විද්‍යාවන් විද්‍යාමාන වන දේවල්වේ.ඒ හා සම්බන්ධිත අනෙකුත් විෂයන් වන්නේ තාරකා භෞතික විද්‍යාව, වායුගෝලීය භෞතික විද්‍යාව, රසායනික විද්‍යාව, පරිසර විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව, භූ භෞතික විද්‍යාව, ජල විද්‍යාව, සාගර විද්‍යාව හා ගිණිකඳු පිළිබඳ විද්‍යාව වේ.

## ඉතිහාසය 
දේශගුණය වෙනස්වීම මතය පිළිබඳ තර්ක කරන ලද මුල්ම මිනිසා වන්නේ මධ්‍යකාලීන චීන විද්‍යාඥයකු වූ ෂෙන් කුඕ යි (1031 – 1095 AD ). ෂෙන් කුඕ අනුමාන කරන ලද්දේ දේශගුණය ස්වාභාවිකව විශාල කාලයක් තිස්සේ වෙනස්වු බවය.ඔහු එසේ අනුමාන කර ඇත්තේ යැන්ෂු ප්‍රදේශයේ අසල පො‍ළොව යට සොයාගන්නා ලද ගල් ගැසුන බම්බු නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් පසුව අනුමාන කර ඇත. මෙය සොයා ගන්නා ලද්දේ බම්බු වැවීම සඳහා නුසුදුසු වියලි දේශගුණික ප්‍රදේශයකිනි.එඩ්මන්ඩ් ගැලී මුල් දේශගුණික පර්යේෂකෙයක්ය.ඔහු විසින් දකුණු භූගෝලීය මුහුදු ගමනකින් පසු වෙළඳ සුළං පිළිබඳ සිතියමක් 1686 දී ප්‍රසිද්ධ කළේය. 18 වැනි ශතවර්ෂයේ එක්සත් ජනපදයේ සිට යුරෝපයට තැපැල් ලියුම් මුහුදින් යැවීම සඳහා ගල්ෆ්ස්ට්‍රිම් මාර්ග සෑදු ප්‍රථම මිනිසා බෙන්ජමින් ෆ්‍රෑන්ක්ලින් ය. ෆැන්සිස් ගොල්ටන් ඇන්ටිසයික්ලොන් පදය නිපදවා ඇත. හෙල්මට් ලෑන්ඩ්ස්මර්ග් විසින්බෙදාවෙන්කල සංඛ්‍ය විස්තර දේශගුණික විද්‍යාව සඳහා යෙදීමෙන් භෞතික විද්‍යාව ඇති විය.

ප්‍රවර්ගය:දේශගුණ විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
මහද්වීපක දේශගුණය

මහාද්වීපික දේශගුණය යනු ශිත සෘතු උෂ්ණත්වයෙන් යුත් සෑම වසරකම නියමිත කාලයකට හිම ඇති කිරීම  උපකාරිවන ශිත දේශගුණයකි. වැඩිවශයෙන් උෂ්ණ සෘතුවේ දී මධ්‍යස්ථ උරා ගැනීමක් ඇතිවේ. නැගෙනහිර වෙරළබඩ ප්‍රදේශය (ප්‍රධාන වශයෙන් උතුරු ඇමරිකාවේ) උරා ගැනීම සමසේ බෙදිමක් පෙන්වයි. උතුරු අර්ධගෝලීය  මහද්වීපවල ඇති යම් ප්‍රදේශවල කොටස් වල මහද්වීපික දේශගුණය  පවති. (විශේෂයෙන් උතුරු අමරිකාව හා ආසියාව) ලෝකයේ උස්වු වෙනත් ප්‍රදේශවල ද පවති. ඉරාණයේ , තුර්කියේ, ඇෆගනිස්තානයේ, පකිස්ථානයේ හා මධ්‍යම ආසියාවේ පමණක් සුළු ප්‍රදේශවල ශිත සෘතුවේ දී උපරිම උරාගැනීම ඇති වේ. කෙටි ගංවතුරු සඳහා ඒවා වසන්ත කා‍ල‍යේ දී දියවේ.

මේ ප්‍රදේශ වල සාමාන්‍යයෙන් කැලෑ හෝ සාමාන්‍යයෙන් පොළව ආවරණය වන උස් තණකොල ෆරි ඇති අතර ලෝකයේ වඩාත්ම ඵලදායී ගොවිපොළවල් ඇත. එවැනි සියලු දේශගුණයන්හි අඩු වශයෙන් මාස තුනක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 10 (500  ‍f ) ඉක්මවා ඇත. ශිත සෘතුව අඩුවශයෙන්  සෙල්සියස් අංශක -3 C (26.6 f ) මසකට පහත වැටේ.
වසන්ත කාලය වාගේ උෂ්ණත්වය මේ ප්‍රදේශයේ ඇතිවන්නේ මාර්තු මුල දි මේ ප්‍ර‍දේශයේ දකුණු කොටස්වලත්, අප්‍රේල් මැද දක්වාත් මේ දේශගුණ ප්‍රදේශයේ ඈත උතුරු කෙළවරත් අතර ඇතිවේ. මෙම කලාපයේ වාර්ෂිකව උරාගැනීම සාමාන්‍යයෙන් අඟල් 24 (610 මි. මි) සිට අඟල් 48  ( 1200 මි. මි) වේ. මින් වැඩිහරියක් ශිත සෘතුවේදි හිම ආකාරයට වේ.
මේ ප්‍රදේශවල වැඩි හරියක් කෝපන් වගා කිරීම Dta Dwb (ශිත සෘතුන් උණුසුම් උෂ්ණ උෂ්ණ සෘතුන් හා විශේෂයෙන් චීනයේ ඉතා වියළි ශිත සෘතුවක් දක්වයි හෝ Dfb   හෝ Dwb   (සීත ශිත සෘතුන් උණුසුම් උෂ්ණු සෘතුන් සීත සෘතුවේ දී වියලිභාවයටත් එම වෙනසමය) මධ්‍යධරණි දේශගුණයට ඉහළින් වියළි උෂ්ණ සෘතු මහද්වීපික දේශගුණ සැලකියයුතු ශිත සෘතු උරා ගැනීමත් අනුව  උස්  කඳුකර ප්‍රදේශ වල පවති.

මහද්වීපික දේශගුණ ඇති වන්නේ ශිත සෘතුවේ දී විශාල ප්‍රමාණයක් සීත වාතය ඇතුළුවීමත් හිරු මුදුන්විම හා දිග දිවා කාලයක් නිසා උණුසුම් වාතය විශාල වශයෙන් සෑදේ. නීතියක් වශයෙන් මහද්වීපික දේශගුණ ඇති ස්ථාන සාගරවල මධ්‍යස්ථ බලපෑමක් නැති තැන්ය. (උදා: ඔමාහා නබුස්තා එ.ජා.) නැතිනම් පිහිටා ඇත්තේ පවත්නා සුළග ගොඩ බිමට හැමීමයි.

එවැනි ප්‍රදේශ  උෂ්ණ සෘතුවේ දී උණුසුම් වන්නේ උෂ්ණ කලාපීය දේශගුණයට අයත් උෂ්ණත්වය ලබාගැනීමෙනි. නමුත් ශිත සෘතුවේ සමාන රේඛාන්තරයේ වෙනත් දේශගුණයන්ට වඩා සීතලය.

මේ දේශගුණය උප උෂ්ණ කලාපීය දේශගුණයෙන් නිරිත දිග පැත්තට ගලා ‍යයි. එහි සීත සෘතු වඩා සැර නැති අතර අර්ධ වියළි දේශගුණයක් ඇත. එහි උරා ගැනීම සියලු  තණකොල වලට ප්‍රමාණවත් නැත. යුරෝපයේ දී මේ දේශගුණ සාගරික දේශගුණ වෙත ගලා යයි. එහි දී මධ්‍යස්ථ වාතවල බලපෑම බටහිර දෙසටත් වේ. ඉතා සීතාධික දීර්ඝ වියළි සීත සෘතුවලින් යුත් අර්ධ ආර්ටික් දේශගුණය(කොප්පන් Dfc ), නමුත් අඩු ගණනේ එක් මාසයක් වත් සෙල්සියස් අංශක 10  (50 0F)වැඩි දේශගුණයක් මහද්වීපික දේශගුණයේ අර්‍ධ ආදර්ශයක් හැටියට සැලකිය හැක.

බටහිර මාධ්‍ය එක්සත් ජනපදය, එක්සත් ජනපදය ඊසාන දිග කොටස් , දකුණු කැනඩාව, චීනයේ කොටස්, දකුණු කොරියාව හා  රුසියාවෙන් වැඩි කොටසක් ලෝකයේ මහද්වීපික දේශගුණය ඇති ප්‍රදේශ ලෙසට උදාහරණ වශයෙන් දැක්වේ. මෙය දකුණු භූගෝල අර්‍ධයේ නොපතින්නේ ‍මධ්‍ය රේඛාන්තයේ පුළුල් බිම් නොමැති නිසාවේ. අප්‍රිකාවේ හා ඕස්ට්‍රෙලියාවේ  දකුණු දිග කොටස් මුහුදු බලපැවැත්මට යටත්වන අතර දකුණු දිග දකුණු ඇමරිකාව පළලින් පටු බැවින් උතුරු ඇමරිකාව හා ආසියාවේ සමාන රේඛාන්තවල මෙන් වාතය සීතල නොවේ.  ඇන්ටාර්ටිකාව සම්පූර්ණයෙන්ම මධ්‍ය රේඛාන්තර වලින් පිටය.

## සටහන් 
{|

|Continental climate
{|

ප්‍රවර්ගය:දේශගුණය
වියලි කාලය

වියළි කලාප වල දේශගුණය විස්තර කිරිමේ දී යොදාගන්නා පොදු වචනය ව්නනේ වියලි කාලයයි. වියලි කලාපවල දේශගුණය වියලි කලාපි වැසි තීරය මගින්  බලපත්වනු ලැබේ. වියලි කලාපීය වැසි තීරය වැටී ඇත්තේ දක්ෂිණ දල වශයෙන්  ඔක්තෝබර් සිට මාර්තු වන අතර මේ කාලය තුල උතරැ වියලි කලාප වියලි කාලයක් අත්දකී. එහි ජලය උරා ගැනීම ඉතා විරලය. දවසේ නියම වශයෙන් දවස පුරා රස්නයෙන් හා හිරැ එලියෙන්  යුක්ත වේ.  අප්‍රේල් සිට සැප්තැම්බර් දක්වා වැසි තීරැව උතරැ අර්‍ධගෝලයේ ය. දකුණු අර්‍ධගෝලය ඔවුන්ගේ වියලි කලාපය අත්දකී. 
වියලි කාලය එමි ස්වාභාවික ගුණාංග  විදහා පානුයේ එහි අඩු තෙතමනයක් ඉහල උෂ්ණත්වයක් හා විශාල ප්‍රමාණයක් ජල  උල්පත් හා ගංගා වියලි යෑමයි. ජල උල්පත් නොමැති කමින් බොහේමයක් උලාකණ සතුන් ජල හිගය නිසා කෑම සොයා වෙනත් ස්ථාන කරා යයි. උදාහරණයක් වශයෙන්  එවැනි සතුන් වන්නේ සීබ්‍රාස්, ඇත්තු, හා වන මෘගයින් ය. ගස් වැල් වල ජල හිගය නිසා පදුරැ ගිනි ගැනීම සුළභවේ.

දකුණු අප්‍රිකාවේ වියලි කාලය පැමිණිම සරම්ප රෝග වැඩිවීමට සිදුවේ. වාරිමාර්‍ග නොමැති කමින් කෘෂිකර්මාන්ත ක්‍රියාවලට නොහැකි වීම, වියලි කාලයේ මිනිසුන්ගේ ඒකාග්‍රතාවය ඉහළ යෑමට හේතුවන බව අපේක්ෂකගේ විශ්වාස කරති. මේ කාලයේ දී සමහර ගොවියෝ නගරවලට යෑමෙන් ඒවා  ජනගහන අධික මධ්‍යස්ථානයන් විමෙන් බොවෙන රෝග පහසුවෙන් පැතර යාමට ඉඩ හැරීමය.

වැසි තීරය සාමාන්‍යයෙන් ඈත උතුර දක්වා කර්කටක නිවර්තනයක් ඇත දකුළු මකර නිවර්‍තනයක් ලගාවේ. මේ රේඛාන්තර ලාහ වාර්ෂිකව එක් තෙත් කාලයක් හා වියලි කාලයක් ඇත. නිරීක්ෂණයේ වැහි තීරය වසරකට  දෙවරක් පසු  කර යන බැවින් තෙත් කාල දෙකක් ‍හා වියලි කාල දෙකක් ඇති වේ. එසේ උතුර මැත්වන අතර වරක් දකුණ මෑත් වේ.

නිවර්‍තන හා නිරක්ෂය අතර ස්ථානවල කෙටිතෙත් කාල හා දිගු වියලි කාල දැකිය හැක. කෙසේ වුවත් දේශිය භූගෝල විද්‍යාව සැළකිය යුතු මේ දේශගුණ අතර මදක් වෙනස් කෙරේ.

ඕස්ට්‍රෙලියා වේ වියලි කාලය මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා යැයි නිළ වශයෙන් ගණන් ගැනේ. අඩු තරමින්  වෙරළබඩ  වියලි කාලය හා මෝසම් වැසි පටන් ගැනීම (ඔක්තෝබර් - දෙසැම්බර්) අධික වැසි හා අධික තෙතමනයෙන් යුත් කාලයක් වන අතර බොහෝවිය සදහන් වනුයේ වැඩි දියුණු කළ යනුවෙනි.අලුත් දත්ත පේවන ආකරයට දකුණු ඇමරිකා ඇමසන් වැහි වනාන්තර වල කොළ අතු වැඩීම  හා ආරක්ෂාව  වියලි හා තෙත් කාල අතර වෙනස් වේ.ආසන්න වශයෙන් 25% කොළ වැඩියෙන් හා ඉක්මණින් වැඩීම වියලිකාලයේ ඇතිවේ. ඇමර්සන් හි පමණක් තෙත් කාලය පටන් ගැනීමේ ශක්තියක් ඇති අතර කොළ අතු වැඩියෙන් වැවීමත් කොළ වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් වතුර වාෂ්ප වන බව පර්යේෂකයෝ  විස්වාස කරති. ‍කෙසේ වෙතත් පෙනෙන්නේ ඇමසන්  වනයේ ගස් නොකැපු ප්‍රදේශවල පමණක් බවත් මෙහි ගස්මුල් බෙහෝ යටට යැමෙන් වඩාත් වැහි වතුර ලබාගත හැකි බවත් පර්යේෂකයෝ විශ්වාස කරති. ඇමසන්  වනයේ වියලි හා තෙත් කාල අතර ඕසෝන් මට්ටම වෙනස් වන බවද පෙන්වා දී ඇත. වියලි කාලයේ ‍හා තෙත් කාලය ඕසෝන් මට්ටම තෙත් කාලයට වඩා වියලි කාලයේ වැඩිය.
ටෝයි ස්ටෝරි 2 (චිත්‍රපටිය)

**ටෝයි ස්ටෝරි 2** චිත්‍රපටිය ඇකඩමි සම්මාන සඳහා යොජනා වූ, CGI සජීවිකරණය කළ ටෝයි ස්ටෝරි පළමු චිත්‍රපටයට අනුබද්ධිත, ඩිස්නි/පීක්සර් සමාගමේ තෙවෙනි චිත්‍රපටයයි. 

මෙම චිත්‍රපටය මිනිසුන් නොදකින්නට, ජීවය ලබා හැසිරෙන සෙල්ලම් බඩු සමූහයක් පිළිබඳ කියවෙන වෘතාන්තයයකි. මුල් චිත්‍රපටය මෙන්ම ටෝයි ස්ටෝරි 2 ද,  ෂික්සර් ඇනිමේෂන්  ස්ටුඩියෝස් නිෂ්පාදනය කළ, ජොන් ලස්සෙස්ටර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ, වෝල්ට් ඩිස්නි  සමාගම හා බුයනාවිස්ටා  විසින් නිකුත් කරනු ලැබූ චිත්‍රපටියක් විය. මුල්වරට ඇමරිකාවේ දී, 1999 නොවැම්බර් 26 වනදා මෙය නිකුත් විය. ඕස්ට්‍රෙලියාවේ දී දෙසැම්බර් 2 දින ද, එංගලන්තයේ 2000 පෙබරවාරි 11 දිනද, නිකුත් විය. නැවතත් ත්‍රිමාණකරණය කළ මෙම චිත්‍රපටිය 2010 පෙබරවාරි 10 දින නිකුත් වුණි. තවද මෙහි තෙවන චිත්‍රපටය 2010 ජුනි 18 දින නිකුත් කර ඇත.

මුල් චිත්‍රපටයේ තිබු චරිත එපරිද්දෙන්ම දෙවන චිත්‍රපටියේද දක්නට ලැබේ.හඬ කවන ශිල්පීන් වන ටොම් හැන්ක්ස්, ටිම් ඇලන්,‍දොන් රික්ල්ස් , ජිම් වාර්නි, වොලස් ෂෝන් හා  ජෝන් රැට්සන්බර්ගර්ට අමතරව අලුතින් එක්වු චරිතවලට ජෝඈන් කුසැන්, කෙල්සි ග්රැමර්, වේන් නයිට්, එස්ටෙල් හැරිස් ද තම කටහඬින් දායකත්වය සපයයි.

## සටහන්
මායා මෘදුකාංග වල දළ විශ්ලේෂණය

මායා යනු Wavefrant  ගවේෂකය හා  Alicap power Antimator යන දෙකෙහි තාක්ෂණය භාවිතා කරමින් ඒවා  මතම ක්‍රමක්‍රමයෙන් විකාශනය වූ  ජනප්‍රිය  මංසල් මුලික කරගෙන  කළ සංශෙෘ්හිත කළ තීවුරැ මෘදුකාංග කට්ටලකයකි.  මෙම මෘදුකාංග  අනුවාදන 2 කින් එලිදක්වා තිබේ. Maya හා  Maya සීමාරහිත Maya පුද්ගලික ඉගෙනුම් සංස්කරණය  (PLF) වාණිජ - නොවන භාවිතය සදහා  නොමිලේම පරිහරණය කළ හැක.  නමුත් මෙහි ප්‍රතිඵල  ලැබෙන විදැනුම් කරන ලද අනුරෑ දිය සලකුණු ගත කර තිබේ. 

ආරම්භයේ දී Maya නිකුත් කර තිබුණේ  IRIX  නමැති  මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙනුවෙනි එය ඉන්පසුව  Miarosoft Linux  හා  Maco –osx  යන මෙහෙයුම් පද්ධති  සදහා කොටගත කරන ලදි. 6.5 වන අනුවාදනයේ නිකුතුවෙන්  පසු  IRIX  සදහා වූ අනුග්‍රහය නවතා දමන ලදි. 2005 දී ඔක්තෝබර් දී Auto dafk විසින් Aliaaf අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව ඔවුහු Maya ප්‍රවරෟධනය කිරිම ඇරඹුහ. මෙහි නවතම අනුවාදනය  වන 2008  (90) 2007 සැප්තැම්බර් යේ දී එළි දැක්විණ.
Maya වැදගත්ම ලක්ෂණය වන්නේ තෙවැනි පාර්ශව මෘදුකාංග කෙරෙහි එය  දැක්වූ විවාත භාවයයිත මෙමගින් ආදල මෘදුකාංගයේ සම්මත මුහුණුවර ඉවත්කොට ඒ වෙනුවට කර්නලය පමණක් භාවිතයෙන් ඉතා උසස් ම අනිතීරැම් කෘති මෘදුකාංග අනුවාදනයක් බවට පත්කිරිමට ඇති සුවිශේෂ  හැකියාව ඉස්මතු විණ. මේ හේතුවෙන් දෙ ලද  මෘදුකාංග සංවර්ධන කට්ටල භාවිතා කර තම නිෂ්පාදන සදහා අසිරැම් කේත රචනා කිරිමට නැඹුරැ වූ විශාල චිත්‍රාගාරයක් පවත්වන්නට විය. 

Maya හි හරිකාර්යයන් අහිරැම්කරණය කිරිමේ ක්‍රමවේදයන් ලෙස  Tcl ආකාර එකිනෙකට වෙනස් පද්ධති කිහිපයක් වෙනස්විය හැකි උපදේශවලින් භාෂාවන් ලෙස හදුනා Maya Embedded  Loryanap (MEL) සපයා දී ඇත. එහි මෙවලම් බො‍හොමයක් හා වටපිටාව කේන්ද්‍රගත කර ඇත්තේ එම භාෂාවනි) මීට අමතරව පරිශීලනය අන්තර්ක්‍රියා ක්‍රියාවට නැංවිම හා වාර්තාගත කොට  ඇතතේ MEL උපදේශවල් කේතු මෙවලම් තීරැවක ඇති ආකාරයටය. මෙමගින්  C හෝ C++ වැඩසටහන් කරණය පිළිබද දැනුමකින් තොරව කාර්යයන් අලුතින්  එකතු කිරීමට පරාගන්වන්නන් හට හැකියාව ලැබි ඇත. කෙසේ වෙතත් මෙම විශේෂාංගය  මෘදුකාංග සංවර්ධන කට්ටලක් සමගම  ලබා දී තීබිමත් විශේෂත්වයකි.  Python  උපදේශාවලිය මේ සදහා එක් කර ඇත්තේ 8.5 වන අනුවාදනය සමගිනි.

Maya හි තරග රචනා කර ඇත්‍තේ  C++ මගිනි ජ්‍යාමිතික හා  පරාගැන්විය හැකි සබැදි දත්ත ඇතුලත් ව්‍යාපෘති ගොනු ගබඩා කර ඇත්තේ  MEL   මෙහෙයුම් ලෙසය. මෙය විකල්පයක් ලෙස මිනිසාට කියවිය  හැකි ගොනුවක් ලෙස සුරැකිය හැක. තවදුරටත් මෙය  මායා වටපිටාවක් පරිබාහිර ඕනෑම පෙල සකසන යකින්  සකසා ගත හැකි  මීට පරිබාහිර මෙවලම් සමග කටයුතු කිරිම‍ේ දී දක්වන ඉඑල සුකැමි භාවය සදහා කදිම නිදසුනකි.
Hotbos   යන නමින් යුතුව ඉතා විශාල මෙනු පද්ධතියක් සදහා සපයා ඇති සලකුණු මෙනුව විසින් Maya හි ඇති බහුතරයක් විශේෂාංග සදහා තනි යතුරැ එබුමක් මගින් පිවිසිමේ පහසුව සපයා දි ඇත.
අයිස්ලන්තය

**අයිස්ලන්තය** උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටා ඇති අතිශය සීතල රටකි. ජනගහනය 370,000 වන අතර, විශාලත්වය වර්ග කි.මි. 103,000 (වර්ග සැතපුම් 39,769) කි. අගනුවර රෙයිකවික්ය. මෙරට ගිනිකඳු හා භූ‍ගෝලීය වශයෙන් සජීවි ප්‍රදේශයකි. රට අභ්‍යන්තරය තැනිතලා වලින් යුක්තයි. කඳු හා ග්ලැසියර් ද මෙහි ඇත. මෙහි සෞම්‍ය දේශගුණයක් පවතී. අයිස්ලන්තයේ මුල් මිනිස් පදිංචි වීම් ක්‍රි.පූ. 874 ආරම්භ වූ අතර ඉගොල්ෆ් ආනර්සන් මුල්ම පදිංචිකරුවා විය. 1262 සිට 1918 වනතෙක් එය නොර්වේජියානු හා ඩෙන්මාර්ක රාජධානියේ කොටසක් වූ අතර, 20 වන ශතවර්ෂය තෙක් සේ යටත්ව පැවැතිණි. අයිස්ලන්තය ප්‍රධාන වශයෙන් ධිවරකර්මාන්තය හා කෘෂිකර්මය මත යැපේ. වර්ෂ 1994 දී ඇතිවූ එකඟතාවයකින් පසු යුරෝපිය ආර්ථික කලාපය ඇති විය. මෙහි නිදහස් ආර්ථිකයක් පවතින අතර, බදු අඩු රටකි. එහි සුබසාධන පද්ධතියක් සහ ගෝලීය සෞඛ්‍ය පද්ධතියක් හා ප්‍රාදේශීය අධ්‍යාපනයක් ඇත. මෑත වර්ෂවල මෙය ලොව ධනවත්ම හා සංවර්ධිත රාජ්‍යයන් අතරට එක් විණි. 2007 වර්ෂයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව සංවර්ධන ලැයිස්තුවේ වඩා සංවර්ධිත රට ‍ලෙස හඳුන්වන්නේද අයිස්ලන්තයයි. 2008 වර්ෂයේ දි ජොහානා සිගුරුවාඩොටීර් අගමැතිනිය විය. මෙම රටේ සංස්කෘතිය රඳා පවතින්නේ සම්ප්‍රදායික ආහාරපාන, ගීත සහ පුරාණ අයිස්ලන්ත පුරාථණයන් මතය.

ලොව ශක්තිවන්තම මිනිසුන් සිටින රට වන අයිස්ලන්තය ස්ට්‍රෝංමෑන් ක්‍රීඩාවට ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. එදා මෙදාතුර මිහිමත බිහිවූ ලොව ශක්තිවන්තම මිනිසා ලෙස විරුදාවලිය ලත් ලෝක ශූර ස්ට්‍රෝංමෑන් ක්‍රීඩක හැෆ්තෝර් ජූලියස් බියෝර්ංසන් මෙන්ම අනෙකුත් ලෝක ශූර ස්ට්‍රෝංමෑන් ක්‍රීඩකයන් වන ජෝන් පෝල් සිග්මාසන්, මැග්නස් වර් මැග්නුසන්, ස්ටෙෆාන් සොල්වි පීටර්සන්, බෙනඩික්ට් මැග්නුසන්, පාල් ලෝගාසන්, ආරි ගනර්සන්, හයිටි ආනර්සන් සහ අන්ඩ්‍රෙස් ගුඩ්මුන්ඩ්සන් යන සියළුදෙනා අයිස්ලන්ත ජාතිකයින්ය. කිලෝග්රෑම් 186 ක් බරැති පුරාවෘත්තයක් හා සබැදි දැවැන්ත හුසෆෙල් ගලද පිහිටා ඇත්තේ අයිස්ලන්තයේය. 
## මූලාශ්‍ර
කසක්ථාන් සමූහාණ්ඩුව

අගනුවර - ඇස්ටානා -  510 101 N 710 301E

විශාලම නගරය - ඇල්මාට්

රාජ්‍ය භාෂාව - කසාක්, රැසියානු (දෙවන රාජ්‍ය කතා කිරිම විශාල වශයෙන් කසක්ස්ථානුවෙන්ගෙනි)

ජන වර්ගය - (2009 ජන සංඛ්‍යාකය) 63.1% කසාක්, 1.1% - ජර්මානු, 4.5% වෙනත්

රාජ්‍යය - ‍ජනාධිපති ‍සමූහාන්ඩුව

ජනාධිපති - නුර්සුල්තාන් කසාර්බයෙව්
 
අගමැති - කරිම් මැසිමොව්

නිදහස - සෝවියට් දේශය ‍සිට 

කසාක් කනේට් - 1945 

අලාෂ් ස්වරාජ්‍යය - දෙසැම්බර් 13, 1917	

කසාක් SSR -දෙසැම්බර් 5,1936

වර්‍ග ප්‍රමාණය - එකතුව 2,724,900/km2

1,052,085/sqmi

ජලය (%) – 1.7

ජන ගහණය - 2010 තක්සේරැව - 16,196,00

GDP (PPP) - 	2008 තක්සේරැව

එකතුව	-	$ 177,835 බිලියන

ඒක පුද්ගල අදායම - $ 11,434

GDP  (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව

එකතුව $ 135,601 බිලියන

ඒක පුද්ගල ආදායම $ 8,719

ගිනි (2008) – 28.8 (පහළ)

HDI  (2007) – 0.8041 (ඉහළ)

මුදල් - ටෙන්ජි (KZT)

කාල මණ්ඩලය - බටහිර /‍නැගෙනහිර (VTC+S/+6)

මං තීරැව	-	දකුණ

අන්තර්ජාලය -	TLD	-	K2

දුරකථන සංකේත -	+7-6xx,+7-7xy

**කසක්ස්ථාන සමූහාණ්ඩුව** උරේසියාවේ පිහිටි ‍ලෝකයේ පිහිටි 9 වන විශාලතම රටයි. වර්ග කි.මි. 2,727,300 වන මෙය බටහිර යුරෝපයට වඩා විශාලය එහි අසල්වැසියන් වන්නේ උතුරැ, රැසියාව චීනය, නෛයිරේග්සාන්, අස්බෙන්ස්ථාන්, මර්න්මෙනිස්ථානය ටය. මෙහි ජනගහනය ලෝකයේ 62 වන විශාලතම වන අතර වර්ග කි.මී. 6 දෙකක් සිටිති. වර්තමාන කසකස්ථානයේ භූමිය පෙර නෝමන් වරැන්ගේ ප්‍රදේශය විය. 19 වන ශතවර්ෂය වන විට කසකස්ථානය රැසියානු අධිරාජයේ කොටසක් විය. 1936 එය කසක් සොවියට් සමූහාණුඩුව  විය. 1991 දෙසැම්බර් 16 වනදා නිදහස ලැබීය. එහි ජනාධිපති ලෙස නර්සුල්තාන් නසාර්බසෙව්  පත්විය. මෙහි හයිස්‍රොනබන් කර්මාන්තයේ දියුණුවත් ඇති විය. මෙය සමාජිකත්වය දරන්නේ එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය, නෝමෝ, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය හා ෂැංග්හයි,  සංවිධානයේ වේ. මෙහි ජාතින් වශයෙන් 131 වන අතර කසාක් රැසියානු, යුක්රේනියන්, අස්බෙන් හා  ටාටාය  මෙහි ජනගහනය මිලියන 16.0 වන අතර  63%  කසාන් වරැන්ය. මෙම රාජ්‍ය ආගම් නිදහස අය කරන අතර ඉස්ලාම් මුලික ආගම  වේ. රාජ්‍ය භාෂාව වන්නේ 
කසාන්ය.
අන්තර්ජාතික ඉන්දීය සිනමා සම්මාන උළෙල

**අන්තර්ජාතික ඉන්දීය සිනමා සම්මාන උළෙල**, (International Indian Film Academy (IIFA) Awards) පවත්වනු ලබන්නෙ වාර්ෂිකව අන්තර් ජාතික ඉන්දීය විත්‍රපට ආයතනය මගිනි. ඉන්දීය සිනමාවේ උදාරභාවය කලාත්මක සහ තාක්ෂණික විශිෂ්ටත්වය සදභා වෘත්තීයවේදියෝභට මෙය පිරිනමයි.  ඉන්දීය සිනමා,  හින්දි භාෂාව චිත්‍රපටිය කර්මාන්තය. 2000ස්ථාපිතය, මෙම මංගල්‍යය ලෝකය පුරා රටවල් වල වසරකට වරක් පවත්වයි. 

## ඉතිහාසය 
අයිෆා සංකල්පය සහ නිෂ්පාදනය විස්‌ක්‍රාෆ්ට්‌ එන්ටර්ටේන්මන්ට්‌ සමාගමෙනි. දකුණු ආසියාවේ ප්‍රධානතම සිනමා ඇකඩමියක්‌ වන අන්තර්ජාතික ඉන්දියානු චිත්‍රපට ඇකඩමිය (International Indian Film Academy/ IIFA) මේ සඳහා පූර්ණ සහාය ලබාදෙයි. මෙම සම්මාන උළෙල ආරම්භ වුයේ 2000 වසරේ ලන්ඩන් නුවරිනි. එම සම්මාන උළෙල වසරින් වසර ගෙවී යද්දී දැන් වඩාත් පුළුල් වී ඇත. එනම් සිනමා සම්මාන උළෙලට සමගාමීව තවත් ඉසව් රැසකින් මෙය සමන්වීත වී තිබේ. මේ අනුව සිනමා උත්සව, වැඩමුළු, ප්‍රදර්ශන, චිත්‍රපට දර්ශන, ව්‍යාපාරික සමුළු, ක්‍රීඩා තරග ආදිය අන්තර්ගත වන අයිෆා සම්මාන උළෙල ලෝකයේ අංක එකේ ඉසව්වක්‌ බවට වර්ධනය වී තිබේ.
ලංකාවේදී පැවැත්වෙන්නේ අයිෆා 11 වන සම්මාන උළෙලයි. මීට පෙර ලන්ඩන්, සන්සිටි, ජොහැන්නස්‌බර්ග්, සිංගප්පූරුව, මැලේසියාව, ඩුබායි, ඇමැස්‌ටර්ඩෑම්, යෝක්‌ෂයර් බැංකොක්‌ සහ මැකාවූ යන නගරවලදී සහ රටවලදී මෙම සම්මාන උළෙල පවත්වා ඇත.

## සම්මාන 
### ජනප්‍රිය සම්මානය
* විශිෂ්ට චිත්‍රපටිය
* හොඳම අධ්‍යක්ෂක
* හොඳම නළුවා  
* හොඳම නිළිය    
* හොඳම  සහාය  නළුවා  
* හොඳම  සහාය නිළිය
* හොඳම නළුවා ඉතා දුෂ්ට භූමිකාව  
* හොඳම නළුවා විහිළු භූමිකාව  
* හොඳම සංගීත අධ්‍යක්ෂ  
* හොඳම භාව ගීතය  
* හොඳම පසුබිම් ගායකයා පුරුෂ  
* හොඳමපසුබිම් ගායකයා ගැහැනු

### විශේෂ සම්මාන
* Style Icon of the Year
* Style Diva of the Year
* Faces of the Year
* අලංකාරවත් තරු සම්මානය
* තරු මංගලාවතරණය සම්මානය
* විශිෂ්ට සම්මානය  ලෝකව්‍යාප්ත බලපෑම උදෙසා
*විශිෂ්ට දායකත්වය ඉන්දීය සිනමාව  වෙත 
*විශිෂ්ට ජයග්‍රහණය  ඉන්දීය සිනමාව  වෙත
*විශිෂ්ට ජයග්‍රහණය කරණකොට ඉන්දීය ජාත්‍යන්තර සිනමාව  තුළ 
*කලාකරුවා  දසකය සම්මානය

### ශිල්පීය සම්මාන
* හොඳම කලා අධ්‍යක්ෂණය
* හොඳම ක්‍රියාව 
* හොඳම පසුතලය
* හොඳම සිනෙමාරූපණය
* හොඳම නෘත්‍ය විද්‍යාව  
* හොඳම ඇඳුම් පැළඳුම් නිර්මාණය
* හොඳම දෙබස
* හොඳම සංස්කරණය කිරීම
* හොඳම වේශනිරූපන
* හොඳම තිර රචනය
* හොඳම ශබ්ද සැටැහීම
* හොඳම ශබ්ද ප්‍රති-සැටැහීම
* හොඳම විශේෂ රංගප්‍රයෝග
* හොඳම කතන්දරය

## Records and facts
***Most awards to a single film**
**3 Idiots (2009) - 16
**Kal Ho Naa Ho (2003) - 14
**Jodhaa Akbar (2008) - 11

***Most acting awards - male (Best Actor + Best Supporting Actor)**
**Hrithik Roshan (4+0) = 4
**Shahrukh Khan (3+0) = 3
**Amitabh Bachchan (2+1) = 3

***Most acting awards - female (Best Actress + Best Supporting Actress)**
**Rani Mukerji (3+1) = 4
**Aishwarya Rai (2+0) = 2
**Kareena Kapoor (2+0) = 2

***Most directing awards**
**Sanjay Leela Bhansali - 3
**Ashutosh Gowariker - 2
**Rakesh Roshan - 2
**Rajkumar Hirani - 2

***Most best music director awards**
**A.R.Rahman - 6
**Shankar-Ehsaan-Loy - 2

## මේවාද බලන්න
* බොලිවුඩ්
* ඉන්දීය සිනමාව

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* IIFA.com නිල ජාලය 
* indya.com  Star Plus - නිල ප්‍රචාරකයා IIFA 
* IIFA on BBC ආසියාවට අයත් ජාලය
දළදා මාළිගාව

ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
* සෙංකඩගල ශ්‍රී දළදා මාළිගාව
* දළදා මාළිගා
සම්භාවනීය සංස්කෘතික සාහිත්‍යය

ප්‍රසිද්ධ කවියෙකු හා නාට්‍ය රචකයෙකු වූ කාලිදාසයන් විසින් "රඝුවංශ" (රජුගේ රජපෙළපතා හා "කුමරසම්භව" ( කුමාර් කාතික්‍යගේ උපත ) යන මහා කාව්‍ය රචනා කරන ලදී. ඒවා රචනා කිරීමේදී සම්භාව්‍ය සංස්කෘතිය භාවිතා කර ඇති අතර මහාකාව්‍ය සංස්කෘතිය භාවිතා කර නැත. "පානිනීගේ අශ්ඨධ්‍යාය", සම්භාව්‍ය සංස්කෘතියෙන් ලියන ලද තවත් කෘතියක් වන අතර එහි අඩංගු ධ්වනි විද්‍යාව හා ව්‍යාකරණ විධිය සම්භාව්‍ය සංස්කෘතියට ප්‍රමිතියක් ගෙනදේ. "මානු නීති" යනු හින්දි දර්ශනයේ එන වැදගත් පාඨයකි. සම්භාව්‍ය සංස්කෘතියේ උසස්ම නාට්‍ය රචකයා ලෙස කාලිදාසයන් සලකනු ලබන අතර ඔහු ප්‍රසිද්ධම සංස්කෘතික නාටක වන "ශකුන්තලාගේ ප්‍රත්‍යභිඥානය" සහ "මේඝධූත" රචනා කලේය. ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේ ශේක්ස්පියර් සඳහා හිමිවන ස්ථානය, සංස්කෘතික සාහිත්‍යයේදී ඔහුට ලැබේ. ශුද්‍රක රචනා කල "ම්‍රිචකඨික", භාෂා රචනා කල "ස්වප්න වසවඩත්තම" හා ශ්‍රී හර්ෂ රචනා කල "රත්නමාලී" යනු තවත් ප්‍රසිද්ධ නාටක කිහිපයකි. ජයදේවා විසින් රචිත "ගීතා ගෝවින්දා" පසුකාලීන සාහිත්‍යාත්මක කෘතියකි. චන්ක්‍ය ගේ "අර්ථශාස්ත්‍ර" සහ වත්ස්‍යායන ගේ "කාමසූත්‍ර" යනු තවත් ප්‍රසිද්ධ කෘතීන් අතරින් කිහිපයකි.

ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
ඉන්දියාවේ නැටුම්

පුරාතන යුගයේ ආරම්භ වූ ඉන්දියානු නර්තන සම්ප්‍රදායන්ට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් පවතියි. අද මෙම නර්තනයන් සම්භාව්‍ය සහ නූතන නර්තන වශයෙන් වර්තමානයේ දක්නට ලැබේ. ඉන්දියානු නැටුම් ශෛලීන් බොලිවුඩ් චිත්‍රපටවල බහුලව දක්නට ඇත. මෙම චිත්‍රපට මගින්, ඉන්දියානු නැටුම් කලාව ගෝලීය ප්‍රේක්ෂකයා වෙත ගෙන හැර දක්වයි. 
 

## සටහන 
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ඇරමීන් වරුන්ගේ ඉතිහාසය

ඇරමීන් වරුන්ගේ ආරම්භය තාමත් හරිහැටි සොයාගෙන නැහැ. ඔව්න් ගැන සඳහන් වල සාක්ෂ යම් පමණක් වත් ඇත්තේ මෙසපොතේමියානු ශිලා ලේඛන වලයි. ඇරම් නම් නමට මුල්ම සඳහනක් දෙන්නේ ඇක්කඩ් හි නාරම් සින්(ක්‍රි.පූ.2250). නමුත් පඬිවරු මේ ගැන එකඟවන්නේ නෑ. ඇරම් නම් පුද්ගලයෙක් හෝ තැනක් ගැන මුල්ම සඳහනක් ඇත්තේ මාරි හි(ක්‍රි.පූ.1900) ලේඛන වල.

## ක්‍රි.පූ. 14 වන සියවස
නෝමන් වරු සැමවිටම මධ්‍ය නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ අනාගතය වී සිටියා. නමුත් කාළගුණ බලපෑම් හා අසල්වැසි ජනවද වල බලපෑමත් සමග ඔවුන්ගේ සංඛ්‍යාව වෙනස් වෙමිනුයි පැවතුනේ.  අවසාන ලෝකඩ යුගයේ දැඩි වියළි බවත් සමග නාගරික ජනාවාස ඉවත් වී ගොස් නෝමන් ජීවන රටාව ප්‍රදේශය පුරා ව්‍යාප්ත වුනා. ක්‍රි.පූ 14 වන සියවසේ මුල් කාලයේදි ඊශ්‍රායලයෙන් විශාල ප්‍රදේශයක් ඇරමීන් වරුන් විසිනුයි පාලනය කලේ.  බයිබලයේ Book of Judges ට අනුව එය වසර 9ක් පමණ වෙනවා. ඉන් පසු ඔතිනෙල් විසින් චුෂාන් රිෂාතිම් ගේ හමුදාවන් පරාජය කරනවා. 

## ක්‍රි.පූ. 12වන සියවස
මුල් වරට ටිග්ලාත්-පිලෙසරි හි ලේඛන හෙළි කරන ආකාරයට ඇහල්ම් ඇරමීන්වරු සහ ඊට ටික කලකට පසු ඇහලම් ඇසසියිරියන් පුරාවෘත වලින් ඉවත්වී යනවා. ඒ සමග ඒ වෙනුවට අරමු සහ ඇරිමි ඇරමීන්වරු පැමිණෙනනවා.
අල්ලා - වෙනත් භවිතාවන් - ආගම් සැසදුම

ඇතැ‍ම් බටහිර ශාස්ත්‍රඥයන් පවසන පරිදි මුහමිමද් තුමා මිත්‍යාදෘෂ්ටික අරාබීන් සහ යුදෙව්වන් හෝ ක්‍රිස්තියානුවන් ඇමතීමේදී අල්ලා යන පදය භාවිතා කොට ඇත්තේ දෙවියන් යන නාමය ‍තේරුම් ගැනීමේදී පොදු මතයක් ගොඩනැගීම පිණිසයි. එහෙත් ගහාඩ් බොවරින් (Gerhard Böwering) අනුව, පූර්ව ඉස්ලාම් අරාබීන්ගේ බහුදේව වාදය සමඟ සසඳන කල්හි, ඉස්ලාම්හි එන දෙවියන් හ‍ට කිසිඳු ස‍ම්බන්ධකම් හෝ සහකරුව‍න්  නොසි‍ටි අතර, දෙවියන් ස‍හ බහිරවයන් අතර කිසිඳු ඥාතීත්වයක් නොතිබිණි. පූර්ව ඉස්ලාම් මිත්‍යාදෘශ්ඨික අරාබීහු, මිනිසුන් හට පාලනය කල නොහැකි අන්ධ, ප්‍රභල, අනුකම්පා විරහිත, ඉන්ද්‍රීය විශය නොවූ දෛවය නැමති සංකල්පය කෙරෙහි විශ්වාසය තැබූහ. මෙම මතය ඉස්ලාම් ආගමෙහි එන ප්‍රභල, එහෙත් දූරදර්ශී මෙන්ම අනුකම්පාසහගත දෙවියන් වහන්සේ කෙනෙකුගෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය විය.
ෆ්‍රැන්සිස් එඩ්වර්ඩ්ස් පිටර්ස් ට (Francis Edwards Peters) අනුව "කුරානයෙහි කියවෙන හා මුස්ලිම්හු විශ්වාස කරන මෙන්ම ඉතිහාසඥයින් තහවුරු කලේද මුහම්මද් තුමා සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් ඇදහුවේද යුදෙව්වන් ඇදහූ දෙවියන් වහන්සේමය. කුරානයෙහි අල්ලා, ඒබ්‍රහම් (Abraham) සමඟ සම්මුතියකට එලඹි නිර්මාණික දෙවියන් වහන්සේම වන්නේය." පීටර් ප්‍රකාශ කරන පර්දි, කුරානය අල්ලා දෙවියන් නිරූපණය කරනුයේ යහවෙහ්ට (Yahweh) වඩා ප්‍රභල මෙන්ම විදුර සහ ඊශ්‍රායලීයන් සමඟ සමීප සම්බන්ධකම් පවතින යහවෙහ්ට මෙන් නොව, සාර්වත්‍රික දෙවියන් ලෙසයි.

බ්‍රිටනිකා (Britannica) විශ්වකෝශයට අනුව:
කුරානයෙහි දැක්වෙන පරිදි දෙවියන් වහන්සේ "යහපතෙහි යෙදෙන්නාට ආදරය කරයි." මිනිසා සහ දෙවියන් අතර අන්‍යෝන්‍ය ආදරයෙන් කුරානයේ පාඨයන් දෙකක දී පැහැදිලි ලෙස සඳහන් කරයි. එහෙත් ජුදෝ ක්‍රිස්තියානුවන්ගේ (Judeo-Christian) ශික්ශාපදයක් වන "දෙවියන් වහන්සේට හදවතින්ම ප්‍රේම කරන්න" යන්න මුස්ලිම්හි කිසිඳු තැනක සඳහන් නොවේ. දෙවියන් වහන්සේගේ ගුප්ත, තේරුම්ගත නොහැකි ශ්‍රේෂ්ඨත්වය වඩ වඩාත් අවධාරණය කරන අතර ඒතුළ කෙනෙකු තවකෙකු අතහැර දැමීමටද සිදුවනු ඇත.සරළව ගත් කළ මුස්ලිම් ආගමෙහි හරය වනුයේ "අල්ලාට යටත් වීම" යන්නයි. එනමුඳු කුරානයෙහි දැක්වෙනුයේ "ආදරයෙන් ඔබගේ දෙවියන් වහන්සේ දෙසට හැරෙත්ව" ලෙසයි. (Sur'a 94:8)

## සබැඳුම් 
* ඉස්ලාම් ධර්මයේ එන දෙවියන්වහන්සේ - දෙවියන්වහන්සේගේ ඒකීයත්වය
ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාම් ආගම
හෝමර්

**හෝමර්** යනු පැරණි ග්‍රීක කවියෙකි. ඉලියඩ් සහ ඔඩිසි යන වීර කාව්‍ය වල රචකයා ලෙස සලකන්නේ මොහුයි. හෝමර් ගැන ජීව දත්ත කිසිවක් සොයාගැනීමට හැකිවී නැත. මාටින් වෙස්ට් පවසන ආකාරයට හෝමර් යනු ඇත්තටම ජීවත් වූ අයෙක් නොවන අතර ඒය ප්‍රබන්ධ කරන ලද චරිතයකි. මෙම කවි සමහරෙක් පවසන ආකාරයට එක් අයෙක් ලියූ ඒවා වන අතර මාටින් වෙස්ට් වැනි අය පවසන්නේ ඒවා කීප දෙනෙක් විසින් ලියන ලද ඒවා බවයි. 

හෙරොඩොටුන් පවසන ආකාරයට හෝමර් ජීවත්ව සිටියේ තමන්ගේ යුගයට වඩා අවුරුදු 400ක් පමණ කලින්. ඒලෙස සැලකුවහොත් හෝමර් ක්‍රි.පූ. 850 පමණ කාලයේ ජීවත් වූ බවට ගැනෙයි. නමුත් අනෙත් ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර ට්‍රොජන් යුද්ධයට ආසන්න දින වකවානු ලබාදෙයි. පඬිවරු එකඟවන්නේ ඉලියඩ් සහ ඔඩිසි  ලියුවේ 9වන සහ 8වන ක්‍රි.පූ ශතවර්ෂ අතර කාලයේ බවයි.

හෝමර්ගේ නිර්මාණ විශ්වය පුරාව ඒවායේ අග්‍රගන්‍ය භාවය පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධ අතර ග්‍රීක වරු ඔහු ඔවුන්ගේ උපදේශකයා ලෙස සලකති.
[thumb|250px|[විලියම්-ඇඩොල්ෆ් බෝගරෝ විසින් නිර්මික  (1825–1905), හෝමර් සහ ඔහුගේ මාර්‍ගේපදේශකයා. මෙම දර්ශනයෙන් දැක්වෙන්නේ, බල්ලන් විසින් වටකෙරුනු හා ග්ලාවුකුස් නම් එළු-එ‍ඞේරා විසින් මග පෙන්වනු ලබමින් හෝමර්  අයිඩා කන්දෙහි පසුවූ ආකාරයයි.]]
මුස්ලිම් පල්ලිය

**ඉස්ලාමීය දේවස්ථාන** යනු මුස්ලිම්හු දෙවියන් උදෙසා යාච්ඤා කිරීමට යොදා ගන්නා ස්ථානයි. එය අරාබියානු මස්ජිඩ් යන නමින්ද ව්‍යවහාර වේ. මොස්ක් (Mosque) යන ඉංග්‍රීසි වචනය ඉස්ලාම්හු දෙවියන් නැමදීමට යොදා ගන්නා සියලු ආකාරයේ ගොඩනැගිලි හැඳින්වීමට යොදා ගත්තද, අරාබියානු භෂාවේදී කුඩා සහ පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය ඇති දේවස්ථාන හා විශාල ඒවා වෙනස්කර හඳුන්වා දී ඇත. ඉස්ලාම් දේවස්ථාන අරාබි බසින් හඳුන්වන්නේ ‘මස්පිඞ් ’ යන නමිනි. මෙම දේවස්ථාන දෙවියන් යැදීම සඳහා පමණක් නොව එකිනෙකා හමු වීම් සහ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ද ඉස්ලාම් භක්තියකයන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි. නවින දේවස්ථානයන්හි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඇරඹුණේ 7 වන ශතවර්ෂයේදීය. මේවායෙහි විවිධ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්ප ක‍්‍රම භාවිතයට ගෙන ඇති අතර උස් කොත් නිර්මාණයද එවැනි අංගයකි.ඉස්ලාම් දේවස්ථාන අරාබි බසින් හඳුන්වන්නේ ‘මස්පිඞ් ’ යන නමිනි. මෙම දේවස්ථාන දෙවියන් යැදීම සඳහා පමණක් නොව එකිනෙකා හමු වීම් සහ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ද ඉස්ලාම් භක්තියකයන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි. නවින දේවස්ථානයන්හි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඇරඹුණේ 7 වන ශතවර්ෂයේදීය.

ප්‍රවර්ගය:මුස්ලිම් පල්ලි
හෙරිටන්ස් කණ්ඩලම

thumb|250px|කණ්ඩලම හෝටලය
ආරම්භයේ **කන්ඩලම හෝටලය** නම්වූ  **හෙරිටන්ස් කණ්ඩලම හෝටලය** ශ්‍රී ලංකාවේ කන්ඩලම වැව් තාවුල්ලේ ඉදිකොට ඇති තරු 5 පංතියේ හෝටලයකි... එය එයිට්කන් ස්පෙන්ස් හෝටල් ජාලයට අයත් වෙයි.

## පිහිටීම
මෙම හෝටලය පෞරාණික දඹුලු නගරය ආසන්නයේ පවතී. 

## අතීතය
1994 වසරේ ඉදිකරන ලද කණ්ඩලම හෝටලය, 2005 දෙසැම්බර් මසදී නැවත වරක් නවීකරණයට ලක්කොට තිබෙයි.

## ගෘහ නිර්මාණය
‍දේශමාන්‍ය ජෙෆ්රි බාවා මෙම ගොඩනැගිල්ලේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීයා වේ.

## මේවාද බලන්න
* කණ්ඩලම වැව
* වැව
* ජෙෆ්රි බාවා

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* වෙබ් අඩවිය

ප්‍රවර්ගය:හෝටල් - ශ්‍රි ලංකා
ප්‍රවර්ගය:කලා ඔය ද්‍රෝණිය
ශ්‍රී ලංකා යෝනකයන්ගේ භාෂාව

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන යෝනකවරු (මරක්කලවරු ) භාවිතා කරනු ලබන්නේ දෙමළ සහ අරාබි භාෂාවල සම්මිශ්‍රණයකින් සැදි භාෂාවක් වන අතර එයට නිශ්චිත නිල නාමයක් නොපවතින මුත් දෙමළ යනුවෙන් භාවිතයේ පවතී. ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම ප්‍රදේශ වල වෙසෙන මුස්ලිම්වරු භාෂා කිහිපයක් භාවිතා කිරීමට සමත්කම් දක්වන අතර සිංහල භාෂාව ඊට බෙහෙවින් බලපෑමක් සිදුකර ඇත. අතීතයේදී අර්වි භාෂාව වැඩිමනක් මරක්කල්වරුන්  විසින් භාවිතා වූ නමුත්  වර්තමානයේදී භාවිතයෙන්  ඉවත් වූ බවක් පෙනෙන මුත් ආගමික ග්‍රන්ථකරණයේදී යොදා ගනී.  වර්තමානයේ ඉහත් කී ආගමික ග්‍රන්ථ දෙමළ භාෂාවෙන් සකස් වුවද නිල වශයෙන් යෝනකවරු ආගමික කටයුතු වලදී තවමත් අර්වි භාෂාව යොදා ගන්නේ අරාබි මූල නව්‍යකරණයට ලක්කිරීමෙනි. යෝනකවරු විසින් නූතනයේදී භාවිත වන භාෂාව බොහෝ දෙමළ කථා කරන්නන් හට පැහදිළිභාවයක් නොමති වීමට හේතුව එය යොදා ගන්නා අරාබිකරණය වූ දෙමළ වචන හා වාක්‍යමාය කොටස් දෙමළ භාෂාව තුළ හඳුනාගත නොහැකි බැවිනි. එවනි වචන කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

යෝනක භාවිතය-සමාන අරාබි වචනය-සමාන දමිළ භාවිතය - තේරුම

උම්මා - උම් - අම්මා - අම්මා

වපා	- අබ්බා - අප්පා	- තාත්තා

තන්ගච්චි - තන්ගාඉ -නංගී

නානා/කාකා - 	අන්නා-අය්යා

ඩතා	- අක්කා - අක්කා

උම්-උම්මා -උම්(තේරුම-අම්මා) -පාටී -ආච්චී(අම්මගේ අම්මා)

වප්-උම්මා - උම්(තේරුම-අම්මා) - පටී - ආච්චී (පියාගේ අම්මා)

ජසකලාහ් - ජසකලාහ්/ශුක්‍රාන්-නන්ඩ්‍රි -ස්තුතියි

මව්තු - මවුත්- සාවු -මරණය

හයතු - හයත් - වල්කයි-ජීවිතය

කුසුනි - සමායල් අරයි -කුස්සිය/මුලුතැන්ගෙය

වෙල්ලුනා - කාලායි 	-උදෑසන 

රාව්	- පින්නෙලාම් -සවස

සුභ පැතීම හා ආශිර්වාද හුවමාරු කරගන්නේ ද දෙමළ භාෂාව වෙනුවට අරාබි භාෂාවයි. උදාහරණ වශයෙන් ,අස්සලාම් අලික්කුම්; වනක්කම් වෙනුවටද, ජසකල්ලහ්; නන්ඩ්‍රි වෙනුවටද භාවිතා වේ. කොළඹ සහ මහනුවර ප්‍රදේශ වල වාසය කරන යෝනකවරු වැඩි අපහසුතාවයකින් තොරව දෙමළ භාවිතා කරන මුත් වැඩිමනක් අරාබි සහ සිංහල වචන එදිනෙදා කතාබහෙදී යොදා ගනී.

අරාබි භාෂාවට අමතරව පෘතුගීසි, ඕලන්ද (ලන්දේසි ) සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂාවලින්ද සාරවත්ව ඇති මෙම භාෂාව තුළ නිශ්චිත ආරම්භයක් (මූලයක්) නොමති වචනද පවතී.
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉස්ලාම් - මැලේවරු

thumb|
ශ්‍රී ලංකාවේ මැලේවරු පැවත එන්නේ දකුණු ආසියාවෙන් වන අතර, 40,000ක් පමණ ජනගහණයක් වෙසෙති. ඔවුන්ගේ ආර්යයන් වසර 1800 පෙර සිටම විසු බව සාක්ෂි ඇත. බොහොමයක් ශ්‍රී ලංකාවට බට මැලේ ආගමනිකයින් ලන්දේසි පාලකයන් විසින් පත් කරන ලද හමුදා සෙබලුන් වුනු අතර, ඔවුන් පසු කලෙක ශ්‍රී ලංකාවේ පදිංචි වීමට පෙලඹුණි. ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අනෙකුත් ආගමනිකයන් වූයේ ජාවා දුපත් ආශ්‍රිත  සහ ඉන්දුනීසියාවෙන් පැමිණෙන ලද උසස් පවුල්වල සාමාජිකයින්ය. මැලේ අනන්‍යතාව නොකඩවා පැවතීමට හේතුව ලෙස ඔවුන්ගේ පොදු භාෂාව වන මැලේ භාෂාව (බහසා මෙලයු) හැදින්විය හැකි අතර එය සිංහල සහ මරක්කල (Moorish)සම්භවයක් සහිත භාෂාවක් විය. 1980 පමණ වන විට මැලේවරු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින මුස්ලිම් ප්‍රජාවෙන් 5%ක් පමණ විය.නිදහස ලැබූ කාලයේ මෙරට මැලේ ප්‍රජාව 50,000 පමණ ජනගහනයක් සිටි අතර අදවන විට 35,000 දක්වා අඩු වී තිබේ.

නිදහස ලැබූ දා පටන්ම මැලේ ප්‍රජාවශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ඇතුළු ත්‍රිවිද හමුදාව නොකඩවාම සේවය කරයි.රටවෙනුවෙන් මැලේ හමුදා නිලධාරින් විශාල පිරිසක් දිවි දුන්හ.
මැලේ සංස්කෘතියෙන් සිංහල සංස්කෘතියට ඇතුලත් වුනු බොහෝ අංග තිබේ ඒවා නම්, කිරිබත්,කැවුම්,කොකිස්,දොදොල්,අස්මි,වටලප්පන් හා විවධ කඩ වර්ග ඒවා අතර වේ.
ඊට අමතරව සිංහල භාෂාවට එකතු වුනු මැලේ වචන බොහොමයක් තිබේ, ඒවා නම්, සකොදර-සහෝදරි, වනිතා,රබාන, සරම,ජය,වීර,වංශ ආදී උදාහරණයන් වේ.
මූලික පුහුණුවීම් ප්‍රතිසමාජානුයෝජනය

සමාජ විද්‍යාත්මක සංකල්පයක් වන "ප්‍රතිසමාජානුයෝජනය" මගින් යම් පුද්ගලයෙකු, ඔහු හෝ ඇය හුරුවී ඇති පරිසරයට ඉතා වෙනස් වූ පරිසර වටපිටාවක හැසිරීමට පුරුදු පුහුණු කරයි. මෙය සම්පූර්ණ පෞරුෂත්ව වෙනසකට මග පෑදීමක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. හමුදාවකට නව සාමාජිකයින් බඳවා ගැනීමේදී සිදුකරන පුහුණුවීම් මෙයට හොඳම උදාහරණයකි.මෙහිදී ඔවුන්ට හමුදා භටයින් ලෙස හැසිරීමටත්, එමෙන්ම ඔවුන්ගේ රැකියාව අවසන් වීමෙන් පසු නැවත සාමාන්‍ය සමාජයට මුසු වීමටත් අවශ්‍ය ඉගැන්වීම් සිදුකරයි.
     
නව බඳවා ගැනීමකදී ලබා දෙන උපදෙස්  "සරඹ" ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රමානුකූලව සිට ගැනීමට, ගමනේ යාමට සහ විධානයන් නියමානුකූල ලෙස පිළිපැදීමට උගන්වයි. සරඹ යනු 18 වැනි ශතවර්ෂයේ පෞරාණික යුධ උපක්‍රම මඟින් අභාෂනය ලැබුවකි. මෙවැනි පැරණි ක්‍රම දැන් යල් පැන ගොස් ඇතත්, සරඹ මගින් යම් කිසිවෙකු විධානයන්ට නතුවන ලෙසට හුරුකරවන අතර සටන් බිමට මුහුණ දිය යුතු ආකාරයද පහදා දෙයි. මෙමගින් යම් පාබල සොල්දාදුවෙකුට සමතලා නොමැති බිමක ඉදිරියට ගමන් කිරීමේදී තම සගයන් සමඟ, ඔවුනට සාපේක්ෂව, නියමිත ගමනක යෙදීමට හුරු කරවයි. සරඹ මගින් යම්කිසිවෙකු තුල නායකත්ව සංවර්ධනයක්ද ඇති කරයි. මෙමඟින් හමුදා භටයන්, ඉක්මන් විධානයන්ට ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරයට නැඹුරු වන අතර එමඟින් ඔවුන් හුදෙක් අවිගත් සැහැසියන්ය යන තත්ත්වයෙන් මුදාහැර, වැදගත් හික්මුණු පිරිසක් බවට පත් කරයි.

ෆින්ලන්ත හමුදාවට අනුව කරුණු 4 ක් අරබයා සරඹ සිදුකරයි.

චර්යාවාදයට අනුව සරඹ මගින් කිසිවෙකුත් විවරණෝපයෝගී ඉගෙනුමක් නොලබන අතර හුදෙක්ම විධානයන්ට අවනත වීමක් පමණක් සිදු වේ. එමනිසා මෙය අසාර්ථක ක්‍රමයක් සහ අවිපුහුණුවේ සම්පත් අපතේ යාමක් ලෙස දැක්විය හැකිය.

අලුත් සාමාජිකයින් බඳවා ගැනීමේදී ලබාදෙන තදබල ශාරීරික පුහුණුවීම් වල අරමුණ නම්, යුධ භූමියේ කටයුතු වලට හුරු කිරීමත්, එමෙන්ම අඩු හැකියාවෙන් සහ අවප්‍රේරිත පුද්ගලයන් අවම කිරීමත්ය. එමෙන්ම මෙමගින් චිත්ත ධෛර්යයද ඉහල නංවයි.

යුධ හමුදාවන්හි සහ නාවික හමුදාවන්හි පුහුණුවීම් වලට සාමාන්‍යයෙන් ඉලක්කයට වෙඩි තැබීම්, ගිනි අවි හැසිරවීම හා පවත්වාගෙන යාම, ශාරීරික පුහුණුව, ප්‍රථමාධාර ක්‍රම, ගැලවී යාමේ උපක්‍රම ආදිය අතුලත් වේ. නාවික හමුදා සහ වෙරළාරක්ෂක සේවයේ පුහුණුවීම්; ගලවාගැනීම්, ශාරීරික යෝග්‍යතාවය, මූලික නාවික ශාස්ත්‍රය, නැව් තට්ටුවේදී වෙඩි තැබීම, මූලික  ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ සංඥා යනාදිය පිළිබඳව ඉගැන්වීම් වලට මුල්තැන දෙයි. ගුවන් හමුදා ඉගැන්වීම් වලට සාමාන්‍යයෙන් ශාරීරික පුහුණුවීම්, හමුදා හා පන්ති නීතිරීති, භූමියෙහි පුහුණුවීම්, වෙඩි තැබීම, ප්‍රථමාධාර ක්‍රම, ආරක්ෂක උපකරණ භාවිතය අඩංගු වෙයි.
  
## සටහන
යුධ පතරොම් තුවක්කුව

යුධ පතරොම් තුවක්කුව යනු සටනකදී භාවිතයට වි‍‍‍ශේෂ‍‍‍‍‍යෙන් සැදු පතරොම් තුවක්කුව වර්ග‍‍‍යේ ගිනි අවියකි. පළමු ‍‍‍‍‍ලෝක යුද්ධ‍‍යේ භාවිතා කල Trench Gun හෝ Trench Shotgun යනු පළමවලට නිදවු   Shotgun  වර්ගයේ අවියයි. මෙහි අඩු පරාසයක් Shirn shells වල උණ්ඩ මගින් අනෙකුත් කුඩා තුවක්කු මගින් නොදුන් නිවැරදි ඉල්ලක්කයක් ලබා දුනි.

## සටහන් 
*http://en.wikipedia.org/wiki/Combat_shotgun
ප්‍රවර්ගය:යුධ අවි