High-definition video

**අධි-විභේදන වීඩියෝව** ( **HD වීඩියෝ** ) යනු සම්මත- විභේදනයට වඩා ඉහළ විභේදන සහ ගුණාත්මක වීඩියෝවකි . *අධි-විභේදන* සඳහා ප්‍රමිති ගත අර්ථයක් නොමැති අතර , සාමාන්‍යයෙන් සිරස් ස්කෑන් රේඛා 480 (උතුරු ඇමරිකාව) හෝ සිරස් රේඛා 576 (යුරෝපය) ට වඩා වැඩි ඕනෑම වීඩියෝ රූපයක් අධි-විභේදන ලෙස සැලකේ. ස්කෑන් රේඛා 480 සාමාන්‍යයෙන් අවම අගය වන නමුත් බොහෝ පද්ධති එය ඉක්මවයි. සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි වේගයකින් (රාමු 60/දෙවන උතුරු ඇමරිකාව, 50 fps යුරෝපය) අධි වේග කැමරාවක් මගින් ග්‍රහණය කර ගන්නා ලද සම්මත විභේදනයේ රූප සමහර සන්දර්භයන් තුළ අධි-විභේදන ලෙස සැලකිය හැක. අධි-විභේදන වීඩියෝ මත රූගත කරන ලද සමහර රූපවාහිනී කතා මාලා ඒවා චිත්‍රපටයක් මත රූගත කර ඇති බවක් පෙනෙන්නට සලස්වා ඇත, එය බොහෝ විට චිත්‍රපට කරණය ලෙස හැඳින්වේ.

## ඉතිහාසය 
පළමු ඉලෙක්ට්‍රොනික ස්කෑනිං ආකෘතිය, රේඛා 405, පළමු "ඉහළ විභේදන" රූපවාහිනී පද්ධතිය විය, මන්ද එය ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද යාන්ත්‍රික පද්ධති බෙහෙවින් අඩු විය. 1939 සිට, යුරෝපය සහ එක්සත් ජනපදය 605 සහ 441 රේඛා උත්සාහ කළ අතර, 1941 දී, FCC විසින් එක්සත් ජනපදය සඳහා 525 ක් නියම කරන ලදී. යුධ කාලීන ප්‍රංශයේ, René Barthélemy විසින් 1,042 දක්වා ඉහළ විභේදන පරීක්ෂා කරන ලදී. 1949 අග භාගයේ ද නිල  ප්‍රංශ සම්ප්‍රේෂණ අවසානයේ 819 සමඟ ආරම්භ විය. කෙසේ වෙතත්, 1984 දී, TF1 ජාලයේ 625-රේඛා වර්ණය සඳහා මෙම සම්මතය අත්හැර දමන ලදී.

### ඇනලොග් 
 
නවීන HD පිරිවිතරයන් 1980 ගණන්වල මුල් භාගය දක්වා දිවෙන අතර, ජපන් ඉංජිනේරුවන් තත්පරයකට රාමු 60 ක වේගයෙන් දිවෙන HighVision 1,125-රේඛා අන්තර් සම්බන්ධිත රූපවාහිනී ප්‍රමිතිය (MUSE ලෙස ද හැඳින්වේ) සංවර්ධනය කරන ලදී. Sony HDVS පද්ධතිය 1981 අප්‍රේල් මාසයේ දී ඇල්ජියර්ස් හි පැවති රූපවාහිනී ඉංජිනේරුවන්ගේ ජාත්‍යන්තර රැස්වීමක දී ඉදිරිපත් කරන ලද අතර ජපානයේ NHK විසින් එහි ඇනලොග් අධි-විභේදන රූපවාහිනී (HDTV) පද්ධතිය 1983 දී ස්විස් සමුළුවක දී ඉදිරිපත් කරන ලදී.

NHK පද්ධතිය 1990 ගණන්වල මුල් භාගයේ දී චලන චිත්‍ර සහ රූපවාහිනී ඉංජිනේරුවන්ගේ සංගමය (SMPTE) ප්‍රමිතිය #240M ලෙස එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රමිති ගත කරන ලද නමුත් පසුව එය DVB ප්‍රතිසම ප්‍රමිතියකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ විට එය අත්හැර දමන ලදී. HDTV වීඩියෝ හුවමාරුව සඳහා HighVision වීඩියෝව තවමත් භාවිත කළ හැකි නමුත්, මෙම කාර්යය ඉටු කිරීමට නවීන උපකරණ නොමැති තරම් ය. 6 ලෙස HighVision ක්‍රියාවට නැංවීමේ උත්සාහය&nbsp;MHz විකාශන නාලිකාව බොහෝ දුරට අසාර්ථක විය. භූමිෂ්ඨ රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණය සඳහා මෙම ආකෘතිය භාවිතා කිරීමේ සියලු උත්සාහය න් 1990 ගණන්වල මැද භාගය වන විට අත්හැර දමන ලදී.

යුරෝපය HD-MAC දියුණු කරන ලදී (රේඛා 1,250, 50&nbsp;Hz), දෙමුහුන් ඇනලොග්/ඩිජිටල් වීඩියෝ ප්‍රමිතිවල MAC පවුලේ සාමාජිකයෙකි; කෙසේ වෙතත්, එය කිසි විටෙක භූමිෂ්ඨ වීඩියෝ සම්ප්‍රේෂණ ආකෘතියක් ලෙස ආරම්භ නො වීය. යුරෝපීය විකාශන සංගමය විසින් හැර HD-MAC කිසි විටෙකත් වීඩියෝ හුවමාරුව සඳහා නම් කර නැත.

### ඩිජිටල් 
ප්‍රායෝගික නොවන ඉහළ මතකය සහ කලාප පළල අවශ්‍යතා හේතුවෙන් අධි-විභේදන ඩිජිටල් වීඩියෝව සම් පීඩිත නො කළ වීඩියෝ සමඟ කළ නො හැකි විය , බිට් අනුපාතය 1 ඉක්මවයි.සම්පූර්ණ HD වීඩියෝ සඳහා Gbit/s.  විවික්ත කෝසයින් පරිවර්තන (DCT) වීඩියෝ සම්පීඩනය සංවර්ධනය කිරීම මගින් ඩිජිටල් HDTV සක්‍රීය කරන ලදී.  DCT යනු 1972 දී නසීර් අහමඩ් විසින් ප්‍රථම වරට යෝජනා කරන ලද පාඩු සහිත සම්පීඩන  පසුව එය 1988 සිට H.26x ආකෘති සහ MPEG ආකෘති වැනි වීඩියෝ කේතීකරණ ප්‍රමිතීන් සඳහා චලන-වන්දි DCT ඇල්ගොරිතමයකට අනුවර්තනය කරන ලදී. 1993 සිට.   චලන-වන්දි DCT සම්පීඩනය ඩිජිටල් වීඩියෝ සඳහා අවශ්‍ය මතකය සහ කලාප පළල ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර ඇති අතර, සම්පීඩිත නො කළ වීඩියෝවට සාපේක්ෂව 100:1 පමණ දත්ත සම්පීඩන අනුපාතයක් ලබා ගැනීමට හැකියාව ඇත.  1990 ගණන්වල මුල් භාගය වන විට, HDTV සඳහා වීඩියෝ කේතී කරණ සම්මතය ලෙස DCT වීඩියෝ සම්පීඩනය පුළුල් ලෙස සම්මත විය. 

උතුරු ඇමරිකාවේ වත්මන් අධි-විභේදන වීඩියෝ ප්‍රමිතීන් ඇමරිකානු විකාශයකින් ගේ ඉල්ලීම පරිදි 1987 දී ෆෙඩරල් සන්නිවේදන කොමිෂන් සභාව විසින් ආරම්භ කරන ලද උසස් රූපවාහිනී ක්‍රියාවලිය අතරතුර සංවර්ධනය කරන ලදී. සාරාංශයක් ලෙස, 1980 ගණන්වල අවසානය එතෙක් වර්ධනය වූ බොහෝ ඇනලොග් අධි-විභේදන තාක්ෂණය න් සඳහා මරණයක් විය.

උසස් රූපවාහිනී පද්ධති කමිටුව (ATSC) විසින් මෙහෙයවනු ලබන FCC ක්‍රියාවලිය අන්තර් සම්බන්ධිත 1,080-රේඛා වීඩියෝවෙන් (මුල් ඇනලොග් NHK 1125/30 හි තාක්ෂණික පරම්පරාවෙන් පැවත එන ප්‍රමිති මාලාවක් අනුගමනය කරන ලදී.&nbsp;Hz පද්ධතිය) උපරිම රාමු අනුපාතය 30&nbsp;Hz, (තත්පරයට ක්ෂේත්‍ර 60) සහ 720-රේඛා වීඩියෝ, ක්‍රමානුකූල ව ස්කෑන් කරන ලද, උපරිම රාමු අනුපාතය 60ක් සමඟින්&nbsp;හර්ට්ස් කෙසේ වෙතත් අවසානයේ දී, DVB සම්මත විභේදන (1080, 720, 480) සහ අදාළ රාමු අනුපාත (24, 25, 30) එකම ප්‍රමිති කරණ ක්‍රියාවලියට සම්බන්ධ වූ යුරෝපීයයන් සමඟ ඒකාබද්ධ ව සම්මත කරන ලදී. FCC විසින් 1996 දී ATSC සම්ප්‍රේෂණ ප්‍රමිතිය නිල වශයෙන් අනුමත කරන ලදී (එයට HD සහ SD වීඩියෝ ප්‍රමිතීන් දෙක ම ඇතුළත් විය).

2000 ගණන්වල මුල් භාගයේ දී, අනාගතයේ දී DVB වීඩියෝ සම්මතය වනු ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබු ණි. කෙසේ වෙතත්, බ්‍රසීලය සහ චීනය යන දෙක ම අධි-විභේදන වීඩියෝ සඳහා විකල්ප ප්‍රමිතීන් අනුගමනය කර ඇත එය දශක ගණනාවකට පසු බොහෝ දුරට අන්තර් ක්‍රියාකාරී නොවන ඇනලොග් රූපවාහිනී විකාශනය සඳහා බලාපොරොත්තු වූ අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය වළක්වයි.

## තාක්ෂණික තොරතුරු 
thumb| මෙම ප්‍රස්ථාරය වඩාත් පොදු සංදර්ශක විභේදන පෙන්වයි, එක් එක් විභේදන වර්ගයෙහි වර්ණය සංදර්ශක අනුපාතය පෙන්නුම් කරයි (උදා, රතු 4:3 අනුපාතයක් දක්වයි)
අධි විභේදන වීඩියෝව (පෙර පටි ගත කරන ලද සහ විකාශනය) තුන් ගුණයකින් අර්ථ දක්වා ඇත,

* *සිරස් සංදර්ශක විභේදනයේ ඇති රේඛා ගණන* . අධි-විභේදන රූපවාහිනී (HDTV) විභේදනය රේඛා 1,080 හෝ 720 කි. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, සාමාන්‍ය ඩිජිටල් රූපවාහිනිය (DTV) රේඛා 480 (එය මත NTSC පදනම් වී ඇත, 525 න් දෘශ්‍ය ස්කෑන්ලයි න් 480) හෝ 576 රේඛා (PAL/SECAM පදනම් වී ඇති අතර, 625 න් දෘශ්‍ය ස්කෑන්ලයි න් 576 ක්). කෙසේ වෙතත්, HD ඩිජිටල් ලෙස විකාශනය වන බැවින්, එහි හැඳින්වීම සමහර විට DTV හඳුන්වා දීම සමඟ සමපාත වේ. මීට අමතරව, අධි-විභේදන තැටි පද්ධති Blu-ray තැටිය සහ HD DVD වුව ද, වත්මන් DVD ගුණාත්මක භාවය අධි-විභේදන නොවේ.
* *ස්කෑනිං පද්ධතිය: ප්‍රගතිශීලී ස්කෑනිං (p) හෝ අන්තර් සම්බන්ධිත ස්කෑනිං (i)* . *ප්‍රගතිශීලී පරිලෝකනය (p)* එක් එක් රූපය නැවුම් කරන විට රූප රාමුවක් (එහි සියලු ම රේඛා) නැවත අඳියි, උදාහරණයක් ලෙස 720p/1080p. *අන්තර් සම්බන්ධිත ස්කෑනිං (i)* පළමු රූපය නැවුම් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ දී අනෙක් සෑම පේළියක් ම හෝ "ඔත්තේ-සංඛ්‍යා" රේඛා අඳින්න, ඉන් පසු දෙවන නැවුම් කිරීමක දී ඉතිරි "ඉරට්ටේ" රේඛා අඳින්න, උදාහරණයක් ලෙස 1080i. අන්තර් සම්බන්ධිත පරිලෝකනය විෂය චලනය නො වන්නේ නම් රූප විභේදනය ලබා දෙයි, නමුත් විභේදනයෙන් අඩක් දක්වා අහිමි වන අතර විෂය චලනය වන විට කෞතුක වස්තු "පනාව" විඳීමට සිදු වේ.
* *තත්පරයකට රාමු හෝ ක්ෂේත්‍ර ගණන ( Hz ).* *යුරෝපයේ වඩාත් පොදු (50 Hz) රූපවාහිනී විකාශන පද්ධතිය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ (60 Hz)* . 720p60 ආකෘතිය 1,280 වේ&nbsp;×&nbsp;පික්සල 720, තත්පරයකට රාමු 60ක් සහිත ප්‍රගතිශීලී කේත කරණය (60&nbsp;Hz). 1080i50/1080i60 ආකෘතිය 1920 වේ&nbsp;×&nbsp;පික්සල 1080, ක්ෂේත්‍ර 50/60 සමඟ අන්තර් සම්බන්ධිත කේතනය, (50/60&nbsp;Hz) තත්පරයකට. එක රාමුවක ක්ෂේත්‍ර දෙක තාවකාලිකව මාරු වී ඇති නිසා, අන්තර් සම්බන්ධිත ක්ෂේත්‍ර දෙකක් තනි රාමුවක් සකස් කරයි. Frame pulldown සහ segmented frames යනු අන්තර් සම්බන්ධිත වීඩියෝ ප්‍රවාහය මගින් සම්පූර්ණ රාමු සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට ඉඩ සලසන විශේෂ තාක්ෂණික ක්‍රම වේ.

බොහෝ විට, අනුපාතය සන්දර්භයෙන් අනුමාන කරනු ලැබේ, සාමාන්‍යයෙන් 50 ලෙස උපකල්පනය කෙරේ&nbsp;Hz (යුරෝපය) හෝ 60&nbsp;Hz (USA), 1080p සඳහා හැර 1080p24, 1080p25, සහ 1080p30, නමුත් 1080p50 සහ 1080p60.

රාමුවක් හෝ ක්ෂේත්‍ර අනුපාතයක් විභේදනයකින් තොරව ද නියම කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස, 24p යනු තත්පරයකට ප්‍රගතිශීලී ස්කෑන් රාමු 24 ක් සහ 50i යනු තත්පරයකට ප්‍රගතිශීලී රාමු 25 ක්, තත්පරයකට අන්තර් සම්බන්ධිත ක්ෂේත්‍ර 50 කින් සමන්විත වේ. බොහෝ HDTV පද්ධති සමහර සම්මත විභේදන සහ රාමු හෝ ක්ෂේත්‍ර ගාස්තු සඳහා සහය දක්වයි. වඩාත් පොදු පහත සටහන් කර ඇත. අධි-විභේදන සංඥා නැරඹීම සඳහා අධි-විභේදන රූපවාහිනියක් හෝ පරිගණක මොනිටරයක් අවශ්‍ය වේ. අධි-විභේදන වීඩියෝවෙහි දර්ශන අනුපාතය 16:9 (1.78:1) ඇත. අද රූගත කරන ලද සාමාන්‍ය පුළුල් තිර චිත්‍රපටවල දර්ශන අනුපාතය සාමාන්‍යයෙන් 1.85:1 හෝ 2.39:1 වේ (සමහර විට සම්ප්‍රදායික ව 2.35:1 ට උපුටා දක්වා ඇත). සම්මත-විභේදන රූපවාහිනියට (SDTV) 4:3 (1.33:1) දර්ශන අනුපාතයක් ඇත, නමුත් මෑත වසරවල දී බොහෝ විකාශකයින් 16:9 anamorphic ආකෘතියෙන් තිරස් අතට වැඩසටහන් "මිරිකූ" සම්ප්‍රේෂණය කර ඇතත්, නරඹන්නාට 16:9 ඇතයි බලාපොරොත්තු වේ. රූපය සාමාන්‍ය පෙනුමක් ඇති ප්‍රමාණයට දිගු කරන කට්ටලයක් හෝ නිවැරදි සමානුපාතිකය න් සමඟ නැවතත් රූපයේ "ලිපි පෙට්ටිය" දර්ශනයක් ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා සිරස් අතට රූපය "මිහිරි" කරන කට්ටලයක්.

### පොදු අධි-විභේදන වීඩියෝ මාදිලි 
### Ultra high-definition වීඩියෝ මාතයන් 
සටහන: 1 රූපය රාමුවක් හෝ, අන්තර් සම්බන්ධිත ස්කෑන් කිරීමේ දී ක්ෂේත්‍ර දෙකක් (EVEN සහ ODD) වේ.

එසේම, 2560×1080p (1080p UltraWide) වැනි අඩු පොදු නමුත් තවමත් ජනප්‍රිය UltraWide විභේදන ඇත. මේවායින් සමහරක් සඳහා WQHD+ විකල්පයක් ද ඇත.

## HD අන්තර්ගතය 
අධි-විභේදන රූප මූලාශ්‍රවලට භෞමික විකාශනය, සෘජු විකාශන චන්ද්‍රිකාව, ඩිජිටල් කේබල්, අධි විභේදන තැටිය ( BD ), ඩිජිටල් කැමරා, අන්තර්ජාල බාගැනීම් සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා කොන්සෝල ඇතුළත් වේ.

* බොහෝ පරිගණක VGA, DVI, HDMI සහ/හෝ DisplayPort හරහා HD හෝ ඉහළ විභේදන හැකියාව ඇත.
* ඔප්ටිකල් ඩිස්ක් සම්මත Blu-ray තැටිය පැය ගණනක HD වීඩියෝ අන්තර්ගත ගබඩා කිරීමට ප්‍රමාණවත් සංඛ්‍යාංක ගබඩාවක් සැපයිය හැක. Digital Versatile Discs හෝ DVDs ( තනි ස්ථරයක් සඳහා 4.7 GB හෝ ද්විත්ව ස්ථරයක් සඳහා 8.5 GB රඳවා තබා ගන්නා), අද අධි-විභේදන (HD) කට්ටලවල අභියෝගයට සැම විටම නො ගැලපේ. HD චිත්‍රපට ගබඩා කිරීම සහ වාදනය කිරීම සඳහා Blu-ray තැටියක් (තනි ස්ථර ආකාරයෙන් 25 GB සහ ද්විත්ව ස්තරයක් සඳහා 50 GB) හෝ දැනට අක්‍රිය වූ High Definition Digital Versatile Discs (HD DVD) වැනි වැඩි තොරතුරු අඩංගු තැටියක් අවශ්‍ය වේ. පිළිවෙළින් 15 GB හෝ 30 GB, තනි සහ ද්විත්ව ස්තර වෙනස්කම් ඇත.

Blu-ray තැටි Sony සහ Phillips (ඒකාබද්ධ ව ශ්‍රව්‍ය සඳහා සංයුක්ත තැටි සංවර්ධනය කරන ලද) සහ අනෙකුත් අය අතර පයිනියර් (මීට පෙර යම් සාර්ථකත්වයක් සහිත ව තමන්ගේ ම ලේසර් තැටියක් සංවර්ධනය කරන ලද) ඇතුළු ආරම්භක හවුල්කරුවන් 9 දෙනෙකු විසින් ඒකාබද්ධ ව සංවර්ධනය කරන ලදී. HD-DVD තැටි ප්‍රධාන වශයෙන් මයික්‍රොසොෆ්ට්, වෝනර් බ්‍රදර්ස්, හෙව්ලට් පැකාර්ඩ් සහ වෙනත් අයගේ අනුග්‍රහය ඇති ව Toshiba සහ NEC විසින් සංවර්ධනය කරන ලදී. 2008 පෙබරවාරි 19 වන දින, Toshiba විසින් ආකෘතිය අත්හරින බව නිවේදනය කරන ලද අතර HD-DVD ධාවකය න් සහ ධාවකය න් සංවර්ධනය කිරීම, අලෙවිකරණය සහ නිෂ්පාදනය කිරීම නවත්තන බව නිවේදනය කළේ ය.

### පටි ගත කළ මාධ්‍ය වර්ග 
සිනමා ප්‍රක්ෂේපණය සඳහා භාවිතා කරන අධි විභේදන ඡායාරූප චිත්‍රපටය තත්පරයකට රාමු 24 ක වේගයකින් නිරාවරණය වන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් 48 ලෙස ප්‍රක්ෂේපණය කෙරේ, සෑම රාමුවක් ම දෙවරක් ප්‍රක්ෂේපණය වීම නිසා දැල්වීම අවම කිරීමට උපකාරී වේ. මෙයට එක් ව්‍යතිරේකය ක් වූයේ 1986 කැනඩාවේ ජාතික චිත්‍රපට මණ්ඩලයේ *Momentum* කෙටි චිත්‍රපටය වන අතර එය IMAX HD ලෙස හැඳින්වෙන ක්‍රියාවලියක දී රූගත කිරීම් සහ රාමු 48/s හි ප්‍රක්ෂේපණය යන දෙක ම කෙටියෙන් අත්හදා බලන ලදී.

Depending upon available bandwidth and the amount of detail and movement in the image, the optimum format for video transfer is either 720p24 or 1080p24. When shown on television in PAL system countries, film must be projected at the rate of 25 frames per second by accelerating it by 4.1 percent. In NTSC standard countries, the projection rate is 30 frames per second, using a technique called 3:2 pull-down. One film frame is held for three video fields (1/20 of a second), and the next is held for two video fields (1/30 of a second) and then the process is repeated, thus achieving the correct film projection rate with two film frames shown in one twelfth of a second. 

Betacam SP වැනි වීඩියෝ පටයේ පැරණි (පූර්‍ව HDTV) පටි ගත කිරීම් බොහෝ විට 480i60 හෝ 576i50 ආකාරයෙන් වේ. මේවා ඉහළ විභේදන ආකෘතියකට පරිවර්තනය කළ හැක, නමුත් සාමාන්‍ය 720p ආකෘතියට ගැළපෙන පරිදි අන්තර් ලේස් ඉවත් කිරීම පින්තූරය විකෘති කිරීමට හෝ අවසාන ප්‍රතිදානයේ විභේදනය ඇත්ත වශයෙන් ම අඩු කරන පෙරහන අවශ්‍ය විය හැකි ය.

සිනමා නොවන HDTV වීඩියෝ පටි ගත කිරීම් 720p හෝ 1080i ආකෘතියෙන් පටි ගත කර ඇත. භාවිතා කරන ආකෘතිය විකාශක යා විසින් සකසා ඇත (රූපවාහිනී විකාශනය සඳහා නම්). සාමාන්‍යයෙන්, 720p වේගවත් ක්‍රියාවක් සමඟ වඩාත් නිවැරදි වේ, මන්ද එය අන්තර් සම්බන්ධිත ක්ෂේත්‍ර භාවිතා කරන 1080i වෙනුවට රාමු ක්‍රමානුකූල ව පරිලෝකනය කරන අතර එමගින් වේගවත් රූපවල විභේදනය පිරිහීමට ලක් විය හැකි ය.

අධි-විභේදන වීඩියෝ අන්තර්ජාලය බෙදා හැරීම සඳහා 720p වැඩිපුර භාවිතා වේ, මන්ද පරිගණක මොනිටර ක්‍රමයෙන් පරිලෝකනය කරයි; 720p වීඩියෝවට 1080i හෝ 1080p වලට වඩා අඩු ගබඩා විකේ තන අවශ්‍යතා ඇත. මෙය ලොව පුරා අධි-විභේදන විකාශන සඳහා මාධ්‍යයක් වන අතර Blu-ray චිත්‍රපට සඳහා 1080p භාවිතා වේ.

### සිනමා නිර්මාණයේ දී එච්.ඩී 
මාධ්‍යයක් ලෙස චිත්‍රපටයට නෛසර්ගික සීමාව න් ඇත, එනම් පටි ගත කිරීමේ දී දර්ශන නැරඹීමේ දුෂ්කරතාව ය සහ දුර්වල චිත්‍රපට සංවර්ධනය/සැකසුම හෝ දුර්වල අධීක්ෂණ පද්ධති නිසා ඇති වන වෙනත් ගැටළු වලට ගොදුරු වේ. චිත්‍රපටවල පරිගණකයෙන් ජනනය කරන ලද හෝ පරිගණකයෙන් වෙනස් කළ රූප රාමු භාවිතය වැඩි වෙමින් පවතින නිසාත්, පින්තූර අනුපිළිවෙළ සංස්කරණය කිරීම බොහෝ විට ඩිජිටල් ක්‍රමයෙන් සිදු වන නිසාත්, සමහර අධ්‍යක්ෂවරුන් තම චිත්‍රපට රූගත කර ඇත්තේ HD ආකෘතියෙන් ඉහළ මට්ටමේ ඩිජිටල් වීඩියෝ කැමරා හරහා ය. HD වීඩියෝවල ගුණාත්මක භාවය SD වීඩියෝ සමඟ සසඳන විට ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, සංසන්දනාත්මක සංවේදී චිත්‍රපටයට එරෙහිව වැඩි දියුණු කළ සංඥා/ශබ්ද අනුපාත ලබා දෙන අතර, චිත්‍රපටයට වත්මන් HD වීඩියෝ ආකෘතිවලට වඩා වැඩි රූප විස්තර විසඳීමට හැකි වේ. මීට අමතරව සමහර චිත්‍රපටවල හොඳ ම HD කැමරාවලටත් වඩා පුළුල් ගතික පරාසයක් (දර්ශනයක අඳුරු සහ සැහැල්ලු ප්‍රදේශ වල අන්ත විසඳීමේ හැකියාව) ඇත. මේ අනුව HD භාවිතය සඳහා වඩාත් ම විශ්වාසදායක තර්ක වන්නේ දැනට චිත්‍රපට තොගයේ පිරිවැය ඉතිරි කිරීම සහ විශේෂ ප්‍රයෝග සඳහා සංස්කරණ පද්ධති වෙත මාරු කිරීමේ පහසුවයි.

චිත්‍රපටයක් රූගත කළ වර්ෂය සහ ආකෘතිය අනුව, නිරාවරණය වන රූපය ප්‍රමාණයෙන් විශාල ලෙස වෙනස් විය හැකි ය. ප්‍රමාණය න් 24 දක්වා විශාල වේ&nbsp;mm × 36&nbsp;VistaVision / Technirama 8 perforation කැමරා සඳහා මි.මී. (35 ට සමාන වේ&nbsp;මි.මී. නිශ්චල ඡායාරූප චිත්‍රපටය) 18 හරහා පහළට යනවා&nbsp;මි.මී&nbsp;×&nbsp;24&nbsp;Silent Films හෝ Full Frame 4 perforations කැමරා 9ක් තරම් කුඩා සඳහා මි.මී&nbsp;මි.මී&nbsp;×&nbsp;21&nbsp;Techniscope 2 සිදුරු ආකෘතිය සඳහා වෙනස් කරන ලද Academy Sound Aperture කැමරා වල මි.මී. චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේ මිලි මීටර් 70 චිත්‍රපට ඇතුළුව වෙනත් චිත්‍රපට මාපක භාවිතා කර මිනි (22&nbsp;මි.මී&nbsp;×&nbsp;48&nbsp;mm) හෝ කලාතුරකින් භාවිතා වන 55&nbsp;mm සහ CINERAMA .

ප්‍රධාන චිත්‍රපට ආකෘති හතරෙන් පික්සල් විභේදන (මිලි මීටරයකට පික්සල වලින් ගණනය කෙරේ) දළ වශයෙන් පහත පරිදි සපයයි:

* ඇකඩමි සවුන්ඩ් (1955 ට පෙර ශබ්ද චිත්‍රපට): 15&nbsp;mm × 21&nbsp;mm (1.375) = 2,160&nbsp;×&nbsp;2,970 කි
* ඇකඩමි කැමරාව US පුළුල් තිරය: 11&nbsp;mm × 21&nbsp;mm (1.85) = 1,605 × 2,970
* වත්මන් Anamorphic Panavision ("පථය"): 17.5&nbsp;mm × 21&nbsp;mm (2.39) = 2,485&nbsp;×&nbsp;2,970 කි
* Anamorphic මුද්‍රණ සඳහා Super-35: 10&nbsp;mm × 24&nbsp;mm (2.39) = 1,420&nbsp;×&nbsp;3,390 කි

ප්‍රදර්ශනය සඳහා මුද්‍රණ සැකසීමේ ක්‍රියාවලියේ දී, මෙම ඍණාත්මක අගය වෙනත් චිත්‍රපටයකට (සෘණ → අන්තර් ධන → අන්තර් ඍණ → මුද්‍රණය) පිටපත් කරනු ලබන අතර එමඟින් එක් එක් ඉමල්ෂන් පිටපත් කිරීමේ පියවර සමඟ විභේදනය අඩු වන අතර රූපය කාචයක් හරහා ගමන් කරන විට (උදාහරණයක් ලෙස, ප්‍රොජෙක්ටරය). බොහෝ අවස්ථාවල දී, විභේදනය මුල් සෘණ විභේදනයේ 1/6 දක්වා අඩු කළ හැකි ය (හෝ නරක). 70 සඳහා විභේදන අගයන් බව සලකන්න&nbsp;mm පටලය ඉහත ලැයිස්තු ගත කර ඇති ඒවාට වඩා වැඩි ය.

### ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ්/HD ප්‍රවාහය මත HD 
ඔන්ලයින් වීඩියෝ ප්‍රවාහය/ඉල්ලුම මත සහ ඩිජිටල් බාගැනීම් සේවා ගණනාවක් HD වීඩියෝ පිරිනමයි, ඒ අතර YouTube, Vimeo, dailymotion, Amazon වීඩියෝ On Demand, Netflix ක්ෂණිකව නරඹන්න, Hulu, HBO Max, සහ වෙනත් අය. අධික සම්පීඩනය හේතුවෙන්, මෙම ආකෘති මගින් නිපදවන රූප විස්තරය විකාශන HD වලට වඩා බෙහෙ වින් අඩු වන අතර බොහෝ විට DVD-Video (3-9) වලට වඩා පහත් වේ.&nbsp;Mbit/s MP2) එක ම රූපයේ ප්‍රමාණයට ඉහල නංවා ඇත.  පහත දැක්වෙන්නේ සබැඳි සේවා රාශියක ප්‍රස්ථාරය ක් සහ ඒවායේ HD පිරිනැමීමයි:

#### ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ් HD විභේදන 
 

### වීඩියෝ නිරීක්ෂණ තුළ HD 
2000 ගණන්වල අග භාගයේ සිට ආරක්ෂක කැමරා නිෂ්පාදකයින් සැලකිය යුතු විශාල සංඛ්යාවක් HD කැමරා නිෂ්පාදනය කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. වීඩියෝ ප්‍රතිදානයේ ගුණාත්මක භාවය පිළිගත හැකි ප්‍රමිතියකින් යුක්ත බව සහතික කිරීම සඳහා අධි විභේදන, වර්ණ විශ්වාසවන්තභාවය සහ රාමු අනුපාතය සඳහා අවශ්‍යතාවය උග්‍ර වේ. 

HD කැමරා ගෘහස්ථව ඉතා ඵලදායි විය හැකි වුවද, බාහිර පරිසරයන් සහිත විශේෂ කර්මාන්ත ඵලදායී ආවරණයක් සඳහා වඩා ඉහළ විභේදනයන් නිෂ්පාදනය කිරීමට අවශ්‍ය වේ. දිනෙන් දින විකාශනය වන රූප සංවේදක තාක්ෂණයන් නිෂ්පාදකයින්ට 10-20 MP විභේදන සහිත කැමරා සංවර්ධනය කිරීමට ඉඩ ලබා දී ඇති අතර, එම නිසා විශාල ප්‍රදේශ නිරීක්ෂණය කිරීමට කාර්යක්ෂම උපකරණ බවට පත් වී ඇත.

ආරක්ෂිත කැමරාවල විභේදනය තවදුරටත් වැඩි කිරීම සඳහා, සමහර නිෂ්පාදකයින් බහු සංවේදක කැමරා නිපදවා ඇත. මෙම උපාංග තුළ සංවේදක-කාච සංයෝජන කිහිපයක් රූප නිපදවයි, පසුව ඒවා රූප සැකසීමේදී ඒකාබද්ධ වේ.  මෙගාපික්සල් සියගණනක් පවා චලන පින්තූර රාමු අනුපාතය සමඟ ලබා දීමට මෙම ආරක්ෂක කැමරා සමත් වේ.

කෙසේ වෙතත්, එවැනි ඉහළ විභේදන සඳහා විශේෂ පටිගත කිරීම, ගබඩා කිරීම සහ වීඩියෝ ප්‍රවාහ සංදර්ශක තාක්ෂණයන් අවශ්‍ය වේ.

### වීඩියෝ ක්‍රීඩා වල HD 
PlayStation 3 ක්‍රීඩා කොන්සෝලය සහ Xbox 360 යන දෙකටම HDMI හෝ සංරචක කේබල් හරහා ස්වදේශීය 1080p ප්‍රතිදානය කළ හැක, නමුත් පද්ධතිවල 1080p හි දිස්වන ක්‍රීඩා කිහිපයක් ඇත; බොහෝ ක්‍රීඩා දේශීයව ධාවනය වන්නේ 720p හෝ ඊට අඩුවෙන්, නමුත් 1080p දක්වා ඉහළ නැංවිය හැක. Wii හට සංරචකයට වඩා 480p (වැඩිදියුණු කළ-නිර්වචනය ) දක්වා ප්‍රතිදානය කළ හැකි අතර, එය HD නොවන නමුත්, කෞතුක භාණ්ඩ අන්තර් සම්බන්ධ කිරීම වළක්වන බැවින් HDTV සඳහා ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ. Wii හට PAL කලාපවල 576i සහ 576p ප්‍රතිදානය කළ හැක.

දෘශ්‍යමය වශයෙන්, දේශීය 1080p ඉහළ පරිමාණ 1080p හා සසඳන විට තියුණු සහ පැහැදිලි පින්තූරයක් නිපදවයි. පවතින ක්‍රීඩා අතලොස්සකට පමණක් 1080p ස්වදේශීය විභේදනය ඇතත්, Xbox 360 සහ PlayStation 3 හි සියලුම ක්‍රීඩා මෙම විභේදනය දක්වා ඉහළ නැංවිය හැකිය. Xbox 360 සහ PlayStation 3 ක්‍රීඩා ඒවායේ ඇසුරුම්වල පිටුපස ඇති ප්‍රතිදාන විභේදනය සමඟ ලේබල් කර ඇත, නමුත් Xbox 360 හි මෙය පෙන්නුම් කරන්නේ එය ක්‍රීඩාවේ ස්වදේශීය විභේදනය නොව එය ඉහළට යන විභේදනයයි.

සාමාන්‍යයෙන්, PC ක්‍රීඩා සීමා වන්නේ සංදර්ශකයේ විභේදන ප්‍රමාණයෙන් පමණි. වීඩියෝ කාඩ්පතේ චිප්සෙට් මත පදනම්ව, රියදුරන් ඉතා ඉහළ විභේදන සඳහා සහය දැක්වීමේ හැකියාව ඇත. බොහෝ ක්‍රීඩා එන්ජින් 5760×1080 හෝ 5760×1200 විභේදන සඳහා සහය දක්වයි (සාමාන්‍යයෙන් බහු-මොනිටර සැකසුමක 1080p සංදර්ශක තුනකින් ලබා ගත හැක) සහ සියල්ලම පාහේ අවම වශයෙන් 1080p පෙන්වනු ඇත. 1440p සහ 4K සාමාන්‍යයෙන් පරිගණක ක්‍රීඩා සඳහා සහය දක්වන විභේදන වේ.

දැනට සියලුම කොන්සෝල, Nintendo's Wii U සහ Nintendo Switch, Microsoft's Xbox One, සහ Sony's PlayStation 4 සංදර්ශක ක්‍රීඩා 1080p දේශීයව. නින්ටෙන්ඩෝ ස්විචය අසාමාන්‍ය අවස්ථාවකි, එහි දෙමුහුන් ස්වභාවය නිසා නිවසේ කොන්සෝලයක් සහ අතේ ගෙන යා හැකි ය: තිළැලි තිරය 720p උපරිමයෙන් ක්‍රීඩා පෙන්වයි, නමුත් කොන්සෝලයට ඩොක් කළ විට 1080p හි ස්වදේශිකව රූප සංදර්ශන කළ හැකිය. ප්ලේස්ටේෂන් 4 ට 4K හි ප්‍රදර්ශනය කිරීමට හැකියාව ඇත, නමුත් දැඩි ලෙස පින්තූර පෙන්වීම සඳහා පමණි.

## මේකත් බලන්න 
* ATSC සුසරකය
* ඩිජිටල් වීඩියෝ විකාශනය (DVB)
* DTV නාලිකා ආරක්ෂණ අනුපාත
* HD සූදානම්
* HDTV ආදානය සහ වර්ණ අවකාශය ( YPbPr / YCbCr )
* ඒකාබද්ධ සේවා ඩිජිටල් විකාශනය
* එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් සම්මත 1037C
* තරංග ආකෘති මොනිටරය 

## තවදුරටත් කියවීම 
*  &nbsp;, article from the EBU Technical Review .
*  &nbsp;, article from the EBU Technical Review .
*  &nbsp;, technical report from the EBU
*  , technical report from the EBU

## බාහිර සබැඳි 
* ATSC

ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations