open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍ෂීරපායි ලැයිස්තුව

ශ්‍රී ලංකාවට අයත් ගෙඩබිම් ප්‍රදේශ වලින් දේශීය ක්ෂීරපායි විශේෂ 91 හන්දුනා ගෙන ඈත. මීට අමතරව සමුද්‍රික ක්ෂීරපායි විශේෂ 26 ශ්‍රී ලංකාව අයත් සමුද්‍ර කලාපයෙන් හමුවී ඇත.

## ක්ෂීරපායීන්
### ගෝත්‍රය ප්‍රොබෝසයිඩියා: හස්තියෝ
### ගෝත්‍රය සිරේනියා: මුහුදු ගවයෝ
### ගෝත්‍රය ප්‍රයිමේට්: අග්‍රේෂයෝ
### ගෝත්‍රය ලැගොමෝෆා: හාවෝ
### ගෝත්‍රය රොඩෙන්ටියා
### ගෝත්‍රය සොරිකොමෝෆා: හික් මීයෝ සහ වැලි මීයෝ
### ගෝත්‍රය ආටියොඩැක්ටිලා: යුග්ම-කුර සතුන්
### ගෝත්‍රය සිටේෂියා: තල්මසුන් සහ ඩොල්ෆින්
### ගෝත්‍රය කායිරොප්ටෙරා: වවුලෝ
### ගෝත්‍රය ෆොලිඩෝටා: කායුරු ඈයෝ
### ගෝත්‍රය කානිවෝරා: මාංසභක්ෂකයෝ
## මූලාශ්‍ර
පුදුම පදක්කම

**පුදුම පදක්කම**, නිර්මල පිළිසිඳගැනීමේ පදක්කම ලෙසද හැඳින්වේ, යනු ශාන්ත කැතරින් ලබුරේ තුමිය විසින්,  කන්‍යා මරිය තුමිය දර්ශනය වීමකින් පසුව, නිර්මාණය කරන ලද පදක්කමකි .  

## සටහන්
## රූප
thumb|225px|left|පුදුම පදක්කම
[thumb|225px|left|[පූජනීය වස්තුව:  ශාන්ත කැතරින් ලබුරේ තුමියගේ වීදුරු දෙණ]]
[thumb|225px|left|[පූජනීය වස්තුව: ශාන්ත ලුවී ඩි මැරිලැක් තුමියගේ වීදුරු දෙණ]]

ප්‍රවර්ගය:භක්තිමය පදක්කම්
ප්‍රවර්ගය:මරියාමය ඇදහිලි
ප්‍රවර්ගය:රෝමානු කතෝලික ඇදහිලි
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන ලැයිස්තුව

ජාතික වනෝද්‍යාන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂා කල යුතු වන පංති වන අතර වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පාලනය කරනු ලබයි. ජාතික වනෝද්‍යාන 1937 අංක 2 දරණ සත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත මඟින් පාලනය කරනු ලබන අතර, අමාත්‍යංශ නියෝගයෙන් එය සෑදිම, සංශෝධනය හෝ අහෝසි කිරීම කළ හැක. ජාතික වනෝද්‍යාන තුළ ඇති මුළු භූමිය රාජ්‍ය අයිතිය යටත් වේ. ජාතික වනෝද්‍යාන තුළ තහනම් කර ඇති ක්‍රියාකාරකම් වන්නේ වන සතුන් දඩයම් කිරීම හෝ මරා දැමීම හෝ ඉවත් කිරීම, කුරුල්ලන් සහ උරගයන්ගේ බිත්තර හෝ කූඩු විනාශ කිරීම, වනසතුන්ට බාධා කිරීම, කිසිම සතෙකු බෝ කිරීමට මැදිහත් වීම, කිසියම් ශාකයක් විනාශ කිරීම හෝ හානි කිරීම, වගා හෝ පතල් හෝ වෙනත් අරමුණු සඳහා ඉඩම් කට්ටි කිරීම, වෙඩි තැබීම හෝ ගිනි තැබීම, සත්ව හා ශාක ජීවිත වලට හානි කිරීම සඳහා කිසියම් උගුලක් හෝ පුපුරන ද්‍රව්‍ය හෝ වස යෙදීම වේ. වෘක්ෂලතා හා සතුන් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා ජාතික වනෝද්‍යාන වලට බලපත්‍රයක් ඇතුව අමුත්තන්ට පිවිසිය හැක. මේ වන විට දැනට ජාතික වනෝද්‍යාන 26 ක් වර්ග කිලෝමීටර 5,734 ක් ආවරණය කරයි.

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
*

ජාතික උද්‍යාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වස්තූන්
ශ්‍රී ලංකාව
සැතපුම

**සැතපුම** යනු විවිධ පර්යායන් කිහිපයක දිග සඳහා ඒකකයකි. සමකාලීන ඉංග්‍රීසියෙහි, *සැතපුම*ක් යන්නෙන් අදහස් වන්නේ 5,280 අඩි (1,760 යාර, හෝ 1,609.344 මීටර) කින් සමන්විත *අනුමත සැතපුම*ක්, 5,280 මිනින්දෝරු අඩි (1,609.3472 මීටර (5,280.01 අඩි))  වලින් සමන්විත  **මිනින්දෝරු සැතැපුම**ක් හෝ 1,852 මීටර (6,076.12 අඩි) වලින් සමන්විත **නාවුක සැතපුමක්** වේ. මෙය, පැරණි මිනුම වූ, ගවුවකින් තුනෙන් පංගුවක් පමණ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
### උපහරණ
ලොව අමරණීය පුද්ගලයෝ

ලොව ජීවත් වූ ඉතා වැදගත් පුද්ගලයන්ගේ ලැයිස්තුවක් පහතින් දැක්වේ. ඔවුන්ගේ නාමයන්. ජීවත් වූ කාලයන් හා ඔවුන්ගේ කෙටි විස්තරයන් පහත වගුවෙන් දැක්වේ.

ප්‍රවර්ගය:ජනයා
ආර්.එල්. ස්පිට්ල්

දොස්තර **රිචඩ් ලයනල් ස්පිට්ල්**, සීඑම්ජී, සීබීඊ, එෆ්ආර්සීඑස් (පොදුවේ හැඳින්වෙන්නේ  *දොස්තර  ආර්. එල්. ස්පිට්ල්* ලෙසිනි) (දෙසැම්බර් 9, 1881 – සැප්තැම්බර් 3, 1969)  ලාංකීය  වෛද්‍යවරයෙක්, ස්වභාව විද්‍යාඥයෙක් සහ ගත් කතුවරයෙක් විය. ඔහු වැදි ජනතාව පිළිබඳ අග්‍රගණ්‍ය විශේෂඥයන් අතුරින් එක් අයෙකි.

## අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය දිවිය 
වෛද්‍ය ෆෙඩ්‍රික් ජෝර්ජ් ස්පිට්ල් (පසු කාලීනව ලංකා සෞඛ්‍ය සේවයේ දිස්ත්‍රික් වෛද්‍ය නිලධාරියෙක් ලෙසද කටයුතු කළ) හට දාව තංගල්ලේදී උපත ලැබූ ආර්. එල්. ස්පිට්ල් මහතා කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අධ්‍යාපනය ලැබීය. පසුව ලංකා වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ඇතුළු වූ ඔහු ඉන් 1905 දී Licentiate in Medicine and Surgery උපාධිය සමත් විය. ඉන් අනතුරුව ඔහු රාජ්‍ය වෛද්‍ය සේවයට එක්වූ අතර සිය උසස් අධ්‍යාපන කටයුතු සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයට යවන ලදී. එහිදී සිය බද්ධ ඩිප්ලෝමාව 1908 දී නිමා කළ ඔහු 1909 දී රාජකීය ශල්‍ය වෛද්‍යවරුගේ විද්‍යායතනයේ ආශ්‍රිත සාමාජිකත්වය (FRCS) ලබා ගත්තේය.

1910 දී නැවත ලංකාව්ට පැමිණි ඔහුට කොළඹ මහ රෝහලේ තෙවැනි ශල්‍ය වෛද්‍ය තනතුරට පත්වීම ලැබිණි. පසුව ජ්‍යේෂ්ඨ ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙක් මෙන්ම කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කළ ඔහු 1935 දී විශ්‍රාම ගත්තේය.

## කතුවරයෙකු ලෙස 
ස්වභාව විද්‍යාඥයෙක් ලෙස වෛද්‍ය ස්පිට් මහතා ලංකාවේ වනාන්තර වල බොහෝ සංචාර වල නිරත විය. ඔහු එම සංචාර වලදී තුරුලතා පිළිබඳව මෙන්ම ලංකාවේ ආදිවාසීන් වන වැද්දන් ගැනද අධ්‍යයනයේ නිරත විය. වෛද්‍ය ස්පිට්ල්ගේ එම අධ්‍යයන ඔහුව එවකට ඉතා අඩුවෙන් ලොව තේරුම් අරගෙන සිටි වැදි ජනතාව පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු බවට පත් කළ අතර ඔහු සිය අධ්‍යයන කටයුතු උපයෝගී කරගෙන ග්‍රන්ථ කිහිපයක්ම රචනා කළේය. ඔහුගේ නිර්මාණ අතර නවකතා, කාව්‍ය එකතූන් මෙන්ම පර්යේෂණ ග්‍රන්ථද වෙයි.

## ග්‍රන්ථ නාමාවලිය 
### නවකතා
*වයිල්ඩ් වයිට් බෝයි
* වයිල්ඩ් සිලෝන්
*Savage Sanctuary
*Far-off Things
*Where the White Sambhur Roams
*Vanished Trails
*Brave Island (1966)

### පද්‍ය එකතූන්
*Leaves of the Jungle

### වෛද්‍ය පොත්
*අ බේසිස් ඔෆ් ස'ජිකල් හාඩ් ව'ක්
*Framboesia Tropica
*Essentials of Surgery

## පවුල් දිවිය 
වෛද්‍ය ස්පිට්ල්, එවකට ලංකාවේ සිටි වඩාත් ගෞරවනීය වෛද්‍යවරයන්ගෙන් එක් අයෙකු වූ වෛද්‍ය W G වැන් ඩොර්ට් මහතාගේ දියණිය වී ක්ලැරිබෙල් ෆ්‍රාන්සස් වැන් ඩොර්ට් මෙනෙවිය හා විවාහ විය.

## ආශ්‍රිත 
*R. L. Spittel, C.M.G., C.B.E., L.M.S., F.R.C.S., British Medical Journal, 1969
*Dr. R. L. Spittel: Surgeon of the wilderness 
*R. L. Spittle: Master writer of the wilds, by J. A. K. Jayakody

*Continuing the saga of Richard Spittel

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:1881 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1969 මරණ
සාන්ත ක්ලෙයාර් ඇල්ල

ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි වලින් එකක් වන සාන්ත ක්ලෙයාර් දිය ඇල්ල උසින් 20 වැනි ස්ථානය ගනී. එය අඩි 263ක් නොහොත් මීටර් 80 උසකින් යුක්ත වේ. මෙම දිය ඇල්ල අලංකාර දිය ඇල්ලකි.මෙය ඉතා ප්‍රකට ය.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි‎

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
කුමාර් සංගක්කාර

**කුමාර් සංගක්කාර** (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, මාතලේ, ශ්‍රී ලංකාව) යනු ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමහි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය. ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී නවසීලන්තයට ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.

## මුල් කාලය
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී මාතලේ දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ නුවර නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය. මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
## ආශ්‍රිත
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
ෆින්ලන්තය (වක්‍රෝත්තිහරණය)

**ෆින්ලන්තය** යනු යුරෝපයෙහි පවතින රටකි.

**ෆින්ලන්තය** සමහරවිට පහත දේවල් වෙතද යොමුවිය හැක:
*ෆින්ලන්ත ආදිපාද දනව්ව, වර්තමතාන රටට පූර්වප්‍රාප්තික රාජ්‍යය, 1809–1917
*ෆින්ලන්ත දියෝකීසිය, ටර්කු දියෝකීසියට පූර්වප්‍රාප්තිකය
*ෆින්ලන්තය (යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තු ඡන්ද කොට්ඨාශය)
*ෆින්ලන්ඩ්, මිනසෝටා, එක්සත් ජනපදයෙහි සංස්ථාගතනොකල ජන ප්‍රජාව
**සුඕමි-ෆින්ලන්ඩ්*, සෙයිලුන් වෙල්ජෙට් නම් ෆින්ලන්ත සංගීත කණ්ඩායමෙහි තැටිය
* "ෆින්ලන්ඩ්", මොන්ටි පයිතොන් ගේ 1980 ගීතයක් , පළමුව එළිදැක්වුනේ  *මොන්ටි පයිතොන්ගේ කන්ට්‍රෑක්ටුවල් ඔබ්ලිගේෂන් තැටිය* තුලිනි
*USS *ෆින්ලන්ඩ්* (ID-4543), පළමු ලෝක යුද්ධ සමයෙහි දුම් නැවක්

## මෙයද බලන්න
*:ප්‍රවර්ගය:ෆින්ලන්තයෙහි ජාතික ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්, "ෆින්ලන්තය" යන නම භාවිතා කරමින් න්‍රීඩා කරන කණ්ඩායම් (මෙයද බලන්න :ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරගාවලියෙහි ෆින්ලන්තය)
*නියම ෆින්ලන්තය (වක්‍රෝත්තිහරණය)
බාහ්‍ය අර්ධ සන්නායකය

**බාහ්‍ය අර්ධ සන්නායකයක්** යනු, *මාත්‍රණය* කරන ලද , එනම්,  මාත්‍රණ කාරකයක් එක්කිරීමෙන්,  නිසග (සංශුද්ධ) අර්ධ සන්නායකයන්ට වඩා වෙනස් විද්යුත් ගුණාංග ලැබූ අර්ධ සන්නායකයකි.

මාත්‍රණයේදී සිදුවන්නේ, නිසග අර්ධ සන්නායකයකට, මාත්‍රක පරමාණු එක්කිරීමෙන්,  තාපජ සමතුලිතතාව තුල,  අර්ධ සන්නායකයෙහි ඉලෙක්ට්‍රෝන සහ කුහර වාහක සාන්ද්‍රණ වෙනස් කිරීමයි.  බාහ්‍ය අර්ධ සන්නායකයක් තුල ප්‍රමුඛ වාහක සාන්ද්‍රණයන් අනුසාරයෙන්,  එය n-වර්ගයේ හෝ p-වර්ගයේ අර්ධ සන්නායකයක් යන වග තීරණය කරයි.  බාහ්‍ය අර්ධ සන්නායකයක පවතින විද්‍යුත් ගුණාංග හේතුවෙන්,  ඒවා, බොහෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංගයන්හි අනිවාර්යයෙන්ම තිබිය යුතු සංරචක බවට පත් කර ඇත.

ප්‍රවර්ගය:අර්ධ සන්නායක ද්‍රව්‍ය වර්ග
නිසග අර්ධ සන්නායකය

**නිසග අර්ධ සන්නායකයක්** යනු, **මාත්‍රණය-නොකල අර්ධ සන්නායකයක්** හෝ **i-වර්ගයේ අර්ධ සන්නායකයක්** ලෙසද හැඳින්වේ,  සැලකිය යුතු තරම්  මාත්‍රක වර්ගයන් අන්තර්ගත නොවන්නාවූ සංශුද්ධ අර්ධ සන්නායකයකි. මේ නිසා ආරෝපණ වාහකයන් සංඛ්‍යාව තීරණය වන්නේ ද්‍රව්‍යයෙහි ගුණාංග අනුව මිස අපද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය අනුව නොවේ. නිසග අර්ධ සන්නායකයන් තුල සැකැබුණු ඉලෙක්ට්‍රෝන සහ කුහර සංඛ්‍යාව සමානය: n&nbsp;=&nbsp;p.

නිසග අර්ධ සන්නායකයක විද්‍යුත් සන්නායකතාවය ඇති වන්නේ ස්ඵටික විකලතාවයන් නිසාවෙන් හෝ  තාපජ  සැකැබුම නිසාවෙන් හෝ විය හැක. නිසග අර්ධ සන්නායකයක   සන්නායක කලාපයෙහි ඇති  ඉලෙක්ට්‍රෝන  සංඛ්‍යාව, සංයුජතා කලාපයෙහි ඇති කුහර සංඛ‍්‍යාවට සමානය. නිදසුනක් ලෙසින්, කාමර උෂ්නත්වයෙහිදී  Hg0.8Cd0.2Te දැක්විය හැක.

අන්සෘජු කලාප අන්තර නිසග අර්ධ සන්නායකයක් වනාහී සංයුජතා කලාපයෙහි උපරිම ශක්තියද සන්නායක කලාපයෙහි අවම ශක්තියද වෙනස්  k (k-අවකාශ  තරංග දෛශිකය) අගයන්හිදී ඇති වන අර්ධ සන්නායකයකි. නිදසුන් ලෙස සිලිකන් සහ  ජර්මේනියම් දැක්විය හැක.
සෘජු කලාප අන්තර නිසග අර්ධ සන්නායකයක සංයුජතා කලාපයෙහි උපරිම ශක්තියද සන්නායක කලාපයෙහි අවම ශක්තියද එකම  k අගයෙහිදී ඇති වෙයි. නිදසුනක් ලෙසින් ගැල්ලියම් ආසනයිඩ් දැක්විය හැක.

සිලිකන් ස්ඵටිකයක් පරිවාරකයකින් වෙනස් වනුයේ, නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය උෂ්ණත්වයට ඉහළ ඕනෑම උෂ්ණත්වයකදී, දැලිසෙහි ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් එහි ස්ථානයෙන් මිදී නික්මීම නිසා "කුහරය" ලෙසින් හැඳින්වෙන ඉලෙක්ට්‍රෝන ඌනතාවයක් ඇති වීමට පරිමිත සම්භාව්‍යතාවයක් ඇති බැවිනි.

වෝලටීයතාවයක්  යෙදුවහොත්, ඉලෙක්ට්‍රෝනය හා කුහරය යන ද්වයම කුඩා ධාරා ගැලුමකට දායක විය හැක.

අර්ධ සන්නායකයක සන්නායකතාවය, ඝන ද්‍රව්‍යයන්හී කලාප වාදය අනුසාරයෙන් ආකෘතිකරනය කල හැක. අර්ධ සන්නායකයක කලාප ආකෘතිය යෝජනා කරනුයේ, සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වයන්හිදී, සන්නායක කලාපය වෙත ඉලෙන්ට්‍රෝන වලට ලඟාවී විද්‍යුත් සන්නායනය සඳහා දායක වීමට පරිමිත සම්භාව්‍යතාවයක් ඇති බවය.

නිසග යන පදය මෙහි ව්‍යවහාර වන්නේ, සංශුද්ධ "නිසග" සිලිකන් වල ගුණාංග සහ ඊට බොහෝ සෙයින් වෙනස්  මාත්‍රණය කල  n-වර්ගයෙහි හෝ  p-වර්ගයෙහි අර්ධ සන්නායක වල ගුණාංග අතර පරස්පරය හුවා දැක්වීම සඳහාය.

ප්‍රවර්ගය:අර්ධ සන්නායක
ප්‍රවර්ගය:මූලික භෞතික විද්‍යාව සහ සංකල්ප
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
සිලිකන්

**සිලිකන්** යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 14 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය Si ය. සිලිකන් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ IV (4) කාණ්‍ඩයේ සිටී. සිලිකන් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,4 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය IV වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය - හෝ + 4 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 4 වේ.
## ඉතිහාසය
සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ් හෙවත් සිලිකාවලට (SiO2)  ආම්ලික ලක්ෂන ඇති බව 1660 ටැකනියස්(Tachenius) විසින් පෙන්වා දෙන ලදි. සිලිකා යනු  එතෙක් සොයා නොගනු ලැබු  මූලද්‍රවයක ඔක්සයිඩය යැයි  ලැවොසියර් සිතිය. සිලිකන් ෆ්ලුවෝරයිඩ් SiF4 නම් වායුමය සංයෝගය  තුල පොටැසියම් රත් කිරිමේන් 1809-11 පමන ගේ ලුසැක් සහ තේනාඩ් විසින් දළ සිලිකන් පිළියෙල  කළහ. සිලිකන් අලෝහයක් භව ඩේවි හෙළි කලේය. සිලිකන් සහ කාබන් අතර ඇති කිට්ටු සමානත්වයද ඔහු පෙන්වාදුනි.
## පිහිටිම
මුක්ත මූලද්‍රවය වශයෙන් සිලිකන් ස්වභාවයෙන් නොපිහිටයි. එහෙත්  වැලි , ගිනිගල්,මැටි  ආදි සිලිකා සංයෝගත් සිලිකාත් කොතරම් බහුලද යත් පෘථියේ කබොලේ  බරෙන් හතරෙන් 1 පමණ සිලිකන් වලින් සමන්විත වෙයි.

## පිලියෙල කිරිම
සිලිකන් ටෙට්‍රප්ලුවොරයිඩ්  තුල සෝඩියම් හෝ  පොටැසියම් ලෝහය රත් කිරිමෙන්  අස්ඵටික  සිලිකන් සදාගත් හැක.
: + 4 K →  Si + 4 KF

## ගුණ
අස්ඵටික සිලිකන් වූකලි, වාතයේ  හෝ ඔක්සිජන් තුල හෝ ප්‍රබල ලෙස රත් කල විට සිලිකා ලබදෙමින් දැවෙන දුඹුරු පැහැති කුඩකි. ස්වේත තප්ත අවස්ථාවේදි  හුමාලය වියෝජන කරයි.
උණු දාහක සාන්ද්‍ර ක්ෂාර ද්‍රාවන තුල  සිලිකන් පහසුවේන් ද්‍රාවණය වී සිලිකේට සාදයි.අස්ඵටික රූපි සිලිකන් වල  ලෝහමය පෙනුමක් ඇත.  එහෙත් එය ඉතා දුර්වල විද්‍යුත් සන්නායකයකි.
අම්ල වලට ඔරොත්තු දෙන වානේ සෑදිමට සිලිකන්  යොදාගනු ලැබේ.
## සිලිකන් සංයෝග
### සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ් (සිලිකා) (SiO)
සිලිකා අස්ඵටික අකාරයෙන්, ගිනිගල් ,උපල(Opal)  සහ කියල්ගුවර් (kieselguhr) වහයෙන්ද ,  තිරුවාණ,ට්‍රිඩිමයිට් (tridymite), සහ ක්‍රිස්ටොබලයිට් (cristobalite) යන ස්ඵටික රූපි අකාරයෙන්ද ස්වභාවිකව හට ගනි. සංශුද්ධ පාරදුශ්‍ය අවර්ණ තිරුවාන ආකර ස්ඵටික ලෙස හැඳින්වේ. තරමක් සියුම්ව වෙන්ව ඇති විට වැලි යැ‍යි හැඳින්වේ. මැංගනීස් හෝ යකඩ හෝ අංශු මාත්‍ර වලින් වර්ණවත් වූ විට  ට් අමතේස නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර
## External links 
* Mineral.Galleries.com – Silicon 
* WebElements.com – Silicon


ප්‍රවර්ගය:Dietary minerals
ප්‍රවර්ගය:Metalloids
ප්‍රවර්ගය:Semiconductor materials
ප්‍රවර්ගය:Pyrotechnic fuels
ප්‍රවර්ගය:Biology and pharmacology of chemical elements
ප්‍රවර්ගය:Reducing agents
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
හීලියම්

thumb|හීලියම් ලේසර්
හීලියම් ( ) යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 2 සහ පරමාණුක ස්කන්ධය 4.002602ක් වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය **He** ය. හීලියම් අවර්ණ, ගන්ධයක් රහිත, රසයක් රහිත, විස නොවන, නිෂ්ක්‍රිය, ඒක පරමාණුක වායුවකි. ආවර්තිතා වගුවේ උච්ච වායු කාණ්‍ඩයේ ඉහලින් ම සිටින්නේ හීලියම් ය. සියලු මූලද්‍රව්‍ය අතුරින් පහලම තාපාංකය සහ ද්‍රවාංකය ඇත්තේ හීලියම් වලට වන අතර ඉතා අසාමාන්‍ය තත්ත්ව යටතේ මිස එය වායුවක් ලෙස පවතී. හයිඩ්‍රජන් හැරුණු කොට විශ්‍වයෙහි පවතින බහුලම මූලද්‍රව්‍යය හීලියම් වන අතර, අප සිටින චක්‍රාවාටය වන ක්ෂීරපථයේ ස්කන්ධයෙන් 24%ක් හීලියම් වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර යොමු 
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
ශ්‍රී පාද මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, හැටන්, ශ්‍රී ලංකා

හැටන් නගරයේ ඇති ප්‍රධානතම සිංහල පාසැල වන්නේ ශ්‍රී පාද මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයයි. මෙය මිශ්‍ර පාසැලක් වන අතර, ආරම්භයේ සිටම කීර්තිමත් පාසැලක් ලෙස පැවති අතර, කඳුකරයේ සිංහල භාෂාවෙන් අධ්‍යාපනය ලබන සිසුන් සඳහා මහඟු සේවයක් කරනු ලැබූ පාසැලක් වේ. පළමු වසරේ සිට උසස් පෙළ දක්වා පංති පවත්වනු ලබන අතර, උසස් පෙළ සඳහා ජීව විද්‍යා, ගණිත, කළමනාකරණ සහ කලා යන අංශ වලින් පංති පවත්වනු ලැබේ.

Coordinates|| 6°53′35.86″N, 80°35′58.07″E|| Sri Pada Central College (හැටන්)
භාගික ආසවනය

**භාගික ආසවනය** () යනු යම් මිශ්‍රණයක වාෂ්පශීලී සංඝටක කිහිපයක් ඇති විට ඒවා වෙන වෙනම නිස්සාරණය කර ගැනීමේ ක්‍රමවේදය වේ.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
විනාකිරි

[thumb|[Balsamic vinegar, red and white wine vinegar]]
[thumb|විනාකිරි is commonly [infused with spices or herbs—as here, with oregano]]  

**විනාකිරි** යනු  ප්‍රධාන වශයෙන් ඇසිටික් අම්ලය(CH3COOH) හා ජලයෙන් සමන්විත දියරකි.ඇසිටික් අම්ලය නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්ෙන් ඇසිටික් අම්ල බැක්ටීරියාව මගින් එතිල් මධ්‍යසාර පැසවීමකට ලක්කිරීමෙනි.වර්තමානය වනවිට මෙය පිසීෙම් රසකාරකයක් ලෙස භාවිතා කරයි.නමුත් අතීතයේදී එය මෘදු අම්ල වර්ගයක් ලෙස කාර්මික,ෛවද්‍ය හා ගෘහස්ථ කටයුතු විශාල ප්‍රමාණයක් සදහා භාවිතා වුණි.ඉන් සමහරක් (සාමාන්‍ය  ගෘහස්ථ පිරිසිදුකාරක ආදිය)තවමත් භාවිතයට ගැනෙයි.
              මූලික වශයෙන් පියවර දෙකක් යටතේ විනාකිරි නිෂ්පාදනය සිදුවේ.

1.නිර්වායු තත්ව යටතේ යිිස්ට් මගින් 
    කාබෝහයිඩ්රේට(C2H5OH) පැසිිමට සලස්වා මද්යසාර 
    නිපදවා ගැනිිම.
2.ස්වායු තත්ව යටතේ මද්යසාර ද්රාවණය Acetobactor, Gluconobactor
    බැක්ටිරියාවන්ත විසින් තනුක අැසිටික්  අම්ල ද්රාවණය (විනාකිරි) බවට 
    පත්කිරිිම.

ප්‍රවර්ගය:විනාකිරි

ප්‍රවර්ගය:Condiments
නයිට්‍රජන්

thumb|නයිට්‍රජන්
වායුගෝලීය වාතයේ 78.1%ක් පමණ අඩංගු නයිට්‍රජන් වායුව සාමාන්‍ය තත්‍වවලදී අක්‍රීය ය. නයිට්‍රජන් විද්‍යාත්කව N සංකේතයෙන් හඳුන්වන අතර පරමාණුක ක්‍රමාංකය 7 ද ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය 2, 5 වේ. නයිට්‍රජන් යනු අත්‍යාවශ්‍යම මූල ද්‍රව්‍යයකි. එසේම ජෛව රසායනික සංයෝගවල නයිට්‍රජන් ඉතා වැදගත් මෙහෙයක්‌ ඉටු කරයි. ශාකවල වර්ධනයට නයිට්‍රජන් අත්‍යවශ්‍යය.

## ඉතිහාසය
## නයිට්‍රජන්වල භාවිත
*ආහාර අසුරුම් වලට.(කිරිපිටි පැකට් ආදියෙහි)
*නයිට්‍ට්‍රජනීය පොහොර සැදීමට.
*නයිට්‍රජන් අක්‍රීය වායුවක් බැවින් ව්දුලි බල්බ වලට පිර වීමට.
*රබර් පිරවුම්කාරකයක් ලෙස

## ද්‍රව නයිට්‍රජන් වල භාවිත
*සුපිරි පරිගනක වල සිසිලන කාරකයක් ලෙස යොදා ගනී.
*සමඑහි පටක වලට පිළියම් කිරීම,නළවල පළුදු වූ තැන් පිළිසකර කිරීමට,ශීත කාරකයක් ලෙස යොද ගැනීම.
*ගැඹුරු හිමායනය මගින් අහාර පරිරක්ෂණය කිරීමට.


ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
යකඩ පෙනහැල්ල

[thumb|එමර්සන් වර්ගයේ යකඩ පෙනහැල්ලකි. රෝගියා කුටීරය තුල සැතපෙන අතර, එය ඉන්පසු වායුරෝධනය කල විට සිද්ධිදායක ලෙසින් දෝලනය වන්නාවූ වායුගෝලීය පීඩනයක් ලබාදෙයි. මෙම යන්ත්‍රය,  ලුවිසියානාහී, කොවින්ටන්හී පෝලියෝ රෝගී බාර්ටන් හෙබර්ට් විසින් 1950 ගණන් වල අගභාගයෙහි සිට ඔහුගේ මරණය සිදුවූ 2003 දක්වා භාවිතා කරනු ලැබීමෙන් අනතුරුව, ඔහුගේ පවුල විසින්  [රෝග පාලන හා නිවාරණ කේන්ද්‍ර කෞතුකාගාරය වෙත පරිත්‍යාග කරන ලද්දකි.]]
**යකඩ පෙනහැල්ල**ක් යනු, සාමාන්‍ය පේශීන්ගේ පාලනය යටතේ ශ්වසනය සිදු කල නොහැකි තත්ත්වයක් යටතේ හෝ එය සිදුකිරීමට යමෙකුහට අසමර්ථ තත්ත්වයක් යටතේ හෝ යම් පුද්ගලයෙකුට  ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස සිදුකිරීමට හැකියාව ලබාදෙන යන්ත්‍රයකි. එය වෛද්‍ය සංවාතක වර්ගයකි. නියමාකාරයෙන් හැඳුන්වූ කලෙක, එය **සෘණ පීඩන සංවාතකය**කි.
මාතෘ දෙවඟන

[thumb|right|ක්‍රිපූයු 24,000-22,000 කාලය තුල අඹන ලද්දැයි විශ්වාස කරන [ඉහළ පුරාශිලායුගය|ඉහළ පුරාශිලායුගයේ, ***වීනස් වොන් විලෙන්ඩෝෆ්***]]

**මාතෘ දෙවඟන** යනු, මාතෘත්වය,  සශ්‍රීකත්වය, පෘථිවියෙහි මැවීම හෝ නිර්ලෝභී සම්භූතිය හා සබැඳි ඕනෑම දෙවඟනක් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන පදයකි. පෘථිවිය හෝ ස්වභාවික ලෝකය හෝ අරභයා සරිකෙරෙන විට මෙවන් දෙවඟනන් සඳහා සමහරවිට ව්‍යවහාර වන්නේ **මාතා පෘථිවිය** හෝ **පෘථිවි මාතාව** යන පදයන් වෙති.

විවිධවූ බොහෝ දෙවඟනන් කිසියම් හෝ ආකාරයකට මාතෘත්වය නිරූපණය කර ඇති අතර සමහරුන් මනුෂ්‍යත්වයේ උප්පත්තිය හා ද සබැඳී ඇත. අනෙකුන් පෘථිවියෙහි සශ්‍රීකත්වය නිරූපණය කර ඇත.
සිමෙන්ති

[thumb|අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය සහ ජලය සමග මිශ්‍ර කිරීමට පෙර,  සිමෙන්ති සාමාන්‍යයෙන් අළු පැහැති කුඩක් වෙයි. සාමාන්‍යයෙන්, සම සමග ගැටුනු විට එය විසින් ආසාත්මික ප්‍රතික්‍රියා දක්වන බැවින් සහ සම, ඇස් සහ පෙනහළු වලට සිමෙන්ති කුඩු විසින් උත්කෝපී ප්‍රතිචාර දක්වන බැවින්, එය භාවිතා කරන්නන් විසින් [ධූලි ආවරණය|ධූලි ආවරණයක්, ආරක්ෂක කණ්ණාඩි සහ, ආරක්ෂිත අත්වැසුම් පැලඳිය යුතු වෙයි ]]

## සිමෙන්ති පිළිබද අතීත තොරතුරු
### පූර්ව භාවිත
### නූතන සිමෙන්ති
## Types of modern cement 
### පෝර්ට්ලන්ඩ් සිමෙන්ති 
### අප්‍රිකාව
## මූලාශ්‍ර
## වැඩිදුර කියැවීම්
* 
* 
* 
* Friedrich W. Locher: *Cement : Principles of production and use*, Düsseldorf, Germany: Verlag Bau + Technik GmbH, 2006, ISBN 3-7640-0420-7
* Javed I. Bhatty, F. MacGregor Miller, Steven H. Kosmatka; editors: *Innovations in Portland Cement Manufacturing*, SP400, Portland Cement Association, Skokie, Illinois, USA, 2004, ISBN 0-89312-234-3
* "Cement Industry Is at Center of Climate Change Debate" article by Elizabeth Rosenthal in the New York Times October 26, 2007
* 
* 

## බාහිර සබැඳුම්
* British Cement Association (UK)
* Cembureau (EU) 
* Portland Cement Association (US)
* Verein Deutscher Zementwerke e. V. (VDZ), (Germany) 
* Carbon dioxide emission from the global cement industry (in 1994)
* World Business Council for Sustainable Development: Cement Sustainability Initiative
* How is Cement Made? Flash Animation
* Cement by the Barrel and Cask, Concrete in Australia, 26 3: 10-13, 2000
සිමෙන්ති (වක්‍රෝක්තිහරණය)

**සිමෙන්ති** is a material for bonding stone or brick, the most common of which in modern use is පෝට්ලන්ඩ් සිමෙන්ති. Adhesive materials may also be called සිමෙන්ති හෝ මැලියම්.

**සිමෙන්ති** මේවාට ද සබැඳිය:

*සිමෙන්ති(නවකථාව), Fyodor Gladkov ගේ රුසියානු නවකථාව 1925දී.
*සිමෙන්ති(සංගීත කණ්ඩායම), Chuck Mosley's post-Faith No More band
***සිමෙන්ති* (එකතුව), ඔවුන්ගේ debut එකතුව
*සිමෙන්ති(film), a 1999 neo-noir film directed by Adrian Pasdar
*සිමෙන්ති(geology)
*සිමෙන්ති(single), single by Feeder
*Cementum, a specialized bony substance covering the root of a tooth
කැල්සියම් කාබනේට්

thumb|right|Crystal structure of calcite

**කැල්සියම් කාබනේට්**.

## References 
ප්‍රවර්ගය:Calcium compounds
ප්‍රවර්ගය:Limestone
ප්‍රවර්ගය:Phosphate binders
ප්‍රවර්ගය:Excipients
ප්‍රවර්ගය:Antacids
ප්‍රවර්ගය:කාබනේට
හුණුගල් (වක්‍රෝක්තිහරණය)

:::විද්‍යාත්මකව හැදෑරීමට කැල්සියම් කාබනේට් ලිපිය බලන්න.
ජලය මෘදු කිරීම

[thumb|200px| අයන හුවමාරු රෙසින පබළු අසුරා ඇති  [අයන හුවමාරුව|අයන හුවමාරු ස්තම්භ අතරින් ජලය ගලා යෑමට සැලැස්වීමෙන්, ජලය සාමාන්‍යයෙන් මෘදු කරනු ලැබේ.]]

**ජලය මෘදු කිරීම** යනු, කඨින ජලයෙහි ඇති, කැල්සියම්, මැග්නීසියම්, සහ වෙනත් බොහෝ ලෝහ කැටායන ඉවත් කිරීමය.  මෙසේ ලැබෙන මෘදු ජලයෙහි සබන් පහසුවෙන් දියවන අතර ඒවා භාවිතා කිරීම නිසා ජලනල වල ආයුකාලය දීර්ඝ වෙයි. ජලය මෘදු කිරීම සාමාන්‍යයෙන් සිදු කෙරෙන්නේ අයන හුවමාරු රෙසින භාවිතා කිරීමෙනි.

## කඨින ජලය හා බැඳි ගැටළු 
සමහරක් ලෝහ කැටායන ජලයේ පැවතීම නිසා ගැටළු රාශියක් ඇති වෙයි.  සබන් වර්ග වල ක්‍රියාකාරිත්වය හා මෙම අයන මැදිහත් වෙයි.  එය විසින්,   ජලනල වැඩ අවුල් කරවන හුණුගල් කල්කය සැදීමට සහ, ගැල්වානි විඛාදනය සඳහා  හේතුකාරක විය හැක.  කර්මාන්ත මට්ටමෙහි ජලය මෘදුකරන යන්ත්‍රයන්හී පුනර්ජනක ක්‍රියාවලියෙහි  අපවාහ ගලායෑම විසින්, පල්දෝරු පද්ධතීන්හී කල්කය තැන්පත් කිරීමෙන්,  ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය හා මැදිහත් විය හැක.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
විරුදාවලී නම් ලැයිස්තුව

විරුදාවලී නම් ලැයිස්තුවක් පහතින් දැක්වේ.

## පුද්ගලයින්
## රටවල්
{| class="wikitable"
|-
| ඉන්දියන් සාගරයේ මුතු ඇටය || ශ්‍රී ලංකාව
|-
| යුරෝපයේ කෙළිබිම|| ස්විට්සර්ලන්තය
|-
|ලෝකයේ සීනි බදුන || කියුබාව
|-
|යුරෝපයේ ලෙඩා || තුර්කිය
|-
| දහස් විල් රට || පින්ලන්තය
|-
ප්‍රවර්ගය:ජනයා
බිපින් චන්ද්‍රපෝල්

**බිපින් චන්ද්‍රපෝල්** 

## මූලාශ්‍ර
* .

## බාහිර සබැඳි
* A Biography, Banglapedia
සුභාස් චන්ද්‍රබෝස්

## සටහන්
## වැඩිදුර කියැවීම්
* Indian Pilgrim: an unfinished autobiography / Subhas Chandra Bose; edited by Sisir Kumar Bose and Sugata Bose, Oxford University Press, Calcutta, 1997
* The Indian Struggle, 1920-1942 / Subhas Chandra Bose; edited by Sisir Kumar Bose and Sugata Bose, Oxford University Press, Calcutta, 1997 ISBN 978-0-19-564149-3
* Brothers Against the Raj—A biography of Indian Nationalists Sarat and Subhas Chandra Bose / Leonard A. Gordon, Princeton University Press, 1990
* Lost hero: a biography of Subhas Bose / Mihir Bose, Quartet Books, London;  1982
* Jungle alliance, Japan and the Indian National Army / Joyce C. Lebra, Singapore, Donald Moore for Asia Pacific Press,1971
* ''The Forgotten Army: India's Armed Struggle for Independence, 1942–1945,'' Peter W. Fay, University of Michigan Press, 1993, ISBN 0-472-08342-2 / ISBN 81-7167-356-2
* Democracy Indian style: Subhas Chandra Bose and the creation of India's political culture / Anton Pelinka; translated by Renée Schell, New Brunswick, NJ : Transaction Publishers (Rutgers University Press), 2003
* Subhas Chandra Bose: a biography / Marshall J. Getz, Jefferson, N.C. : McFarland & Co., USA, 2002
* The Springing Tiger: Subhash Chandra Bose / Hugh Toye : Cassell, London, 1959
* Netaji and India's freedom: proceedings of the International Netaji Seminar, 1973 / edited by Sisir K. Bose. International Netaji Seminar (1973: Calcutta, India), Netaji Research Bureau, Calcutta, India, 1973
* Correspondence and Selected Documents, 1930-1942 / Subhas Chandra Bose; edited by Ravindra Kumar, Inter-India, New Delhi, 1992.
* Letters to Emilie Schenkl, 1934-1942 / Subhash Chandra Bose; edited by Sisir Kumar Bose and Sugata Bose, Permanent Black : New Delhi, 2004
*  Japanese-trained armies in Southeast Asia: independence and volunteer forces in දෙවන ලෝක යුද්ධය / Joyce C. Lebra, New York : Columbia University Press, 1977
* Burma: The Forgotten War / Jon Latimer, London: John Murray, 2004

## බාහිර සබැදි 

* Biography (Calcuttaweb.com)
* 
* Speeches of Netaji
* Biography  in Banglapedia
* Biography  in Kamat's Potpouri
* Excerpts from Mihir Bose's "The lost hero: A Biography of Subhas Bose"  in Tamilnation.org
* Subhas Chandra Bose in Sify *itihaas*
* Free Indian Legion
* The True Story of Bose
* India's Holy Grail: *Back from Dead* by Anuj Dhar , Asia Times Book Review
* Quotesdaddy.com
* Netajibosemysteryrevealed.org 

ප්‍රවර්ගය:1897 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1945 මරණ
නාසි වාදය

[thumb|[සෞව්වස්ථිකය|ස්වස්ථිකය (නාසිවාදයේ ලාංඡනය)]]
**නාසිවාදය**, **නට්සිවාදය**, සහ **ජාතික සමාජවාදය** (ජර්මානු: *Nationalsozialismus*) යන නම් වලින් හැඳින්වෙන්නේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් සහ ඔහුගේ නාසි පක්ෂය සමග සබැඳි අන්ත-දක්ෂිණාංශික, ඒකාධිපතිවාදී දේශපාලනික මතවාදයකි. 1930 දශකයේදී යුරෝපයේ හිට්ලර්ගේ නැගී ඒමත් සමග මෙය “**හිට්ලර්වාදය**” ලෙසද හැඳින්විය. පසු කාලීනව ඇතිවූ “නව-නාසිවාදය” යන යෙදුම දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු පිහිටවන ලද වෙනත් අන්ත-දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් සඳහාද යොදාගැනුනි.

නාසිවාදය ෆැෂිස්ට්වාදයෙහි එක් ආකාරයක් වන අතර, එහිදී ලිබරල් ප්‍රජාත්‍රන්ත්‍රවාදය සහ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කෙරෙයි. නාසිවාදයෙහි මූලාංග වන්නේ ඒකාධිපතීත්වය, උග්‍ර යුදෙවු විරෝධය, කොමියුනිස්ට් විරෝධය, ස්ලාව් විරෝධය, විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය, සුදු ස්වෝත්තමවාදය, නෝඩික්වාදය, සමාජ ඩාවින්වාදය, සහ සුජනක විද්‍යාව යනාදියයි. 

## මූලාශ්‍ර
අම්ල වැස්ස

.]]

අසාමාන්‍ය ලෙසින් ආම්ලික, එනම් ඉහළ නැංවුනු හයිඩ්‍රජන් අයන මට්ටමක් (අඩු pH අගයක්) සහිත,  ඕනෑම ආකාරයක වැස්සක් හෝ වර්ෂණයක්  **අම්ල වැස්සක්** වෙයි. සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් (SO2) හා සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් (SO3) ආම්‍ලික ඔක්සයිඩයන්ය. ඒවා ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර සල්ෆියුරස් අම්‍ලය හා සල්ෆියුරික් අම්‍ලය සාදයි. වායුගෝලයේ SO2 හා SO3 අණු වල සාන්‍ද්‍රනය වැඩි වීම හේතුවෙන් අම්‍ල වැසි නම්‍ අහිතකර වැසි ඇතිවේ.

වායුගෝලයට SO2 එකතු කරන ප්‍රභවයන් කීපයක් වේ. ගිනිකඳු පිපිරීම එවැනි ස්වාභාවික ප්‍රභවයකි. එසේම බොහෝ ලෝහ ස්‍වාභාවිකව පවතින්‍නේ සල්‍ෆර් සමඟ මිශ්‍ර වීය. මේවා පිරිපහදුවේදී උණු කිරීමට හෝ අධික ලෙස රත් කිරීමට ලක් කරන අතර; එවිට මෙම සල්‍ෆර්, ඔක්සිජන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර SO2 සාදයි. බොහෝ විට මෙසේ නිකුත් වන SO2 ; වාතයේ ඇති O2 සමඟ එකතු වී SO3 සාදයි.

මෙම අම්‍ල වැසි; පාෂාණ ප්‍රතිමා, ගොඩනැගිලි, වනාන්තර හා ජලජ ජීවීන්ට ඉතා අහිතකර වේ. 

## නිර්වචනය 
"අම්ල වැස්ස" යනු ෙතත්(සි, හිම, sleet, මීදුම,  cloudwater, and dew) හා වියළි(acidifying particles සහ වායු) අාම්ලික සංරචක තැන්පත් වීම සදහා භාවිතා කරන යෙදුමකි.

## ඉතිහාසය 
thumb|right|Trees killed by acid rain

### මානුෂ ක්‍රියාකාරකම් 
[thumb|The coal-fired [Gavin Power Plant in Cheshire, Ohio]]

## අම්ල deposition 
### තෙත ( නිධිසාධනය ) 
### වියළි deposition 
## වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රම 
### තාක්‍ෂණික විසදුම් 
## ආශ්‍රිත ලිපි  
* Alkaline precipitation
* Citizen science – one of two 'first uses' of the term was in an acid rain campaign in 1989.
* Gene Likens
* List of environmental issues
* Lists of environmental topics
* Ocean acidification
* Rain dust (an *alkaline rain*)
* Soil retrogression and degradation

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* National Acid Precipitation Assessment Program Report – a 98-page report to Congress (2005)
* Acid rain for schools
* Acid rain for schools – Hubbard Brook
* United States Environmental Protection Agency – New England Acid Rain Program (superficial)
* Acid Rain (more depth than ref. above)
* U.S. Geological Survey – What is acid rain?
* Acid Rain: A Continuing National Tragedy – a report from The Adirondack Council on acid rain in the Adirondack region (1998)
* What Happens to Acid Rain? 
* Acid Rain and how it affects fish and other aquatic organisms
* Fourth Report for Policy Makers (RPM4): Towards Clean Air for Sustainable Future in East Asia through Collaborative Activities- a report for policy-makers, Acid Deposition Monitoring Network in East Asia, EANET, (2019).

ප්‍රවර්ගය:ජල දූෂණය

ප්‍රවර්ගය:පාරිසරික රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:පරිසර දූෂණය
වස්කෝ ද ගාමා

**වස්කෝ ද ගාමා**  (1460 හෝ 1469 ගණන් &ndash; 24 දෙසැම්බර් 1524), විඩිගෙයිරාහී පළමු සිටුවරයා,  පෘතුගීසි දේශ ගවේෂකයෙක් වූ අතර, හෙළිදරව් යුගයෙහි ඉමහත් සාර්ථකත්වයක් ළඟාකරගත් එක් පුද්ගලයෙකු සහ යුරෝපයෙහි සිට ඉන්දියාවට සෘජු ලෙසින් යාත්‍රා කල පළමු නැව් පෙළෙහි අණ දෙන නිලධාරියාද විය.

]]
 

ප්‍රවර්ගය:පෘතුගාලයේ සාමුද්‍රීය ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:පෘතුගීසි රෝමානු කතෝලිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආසියාවේ ගවේෂකයෝ
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාවේ ගවේෂකයෝ
ප්‍රවර්ගය:පෘතුගීසි ඉන්දියාවේ ප්‍රතිරාජයෝ
ප්‍රවර්ගය:හෙළිදරව් යුගය
ප්‍රවර්ගය:මැලේරියාවෙන් වූ මරණ
ප්‍රවර්ගය:බෝවෙන රෝගවලින් ඉන්දියාවේදී වූ මරණ
ප්‍රවර්ගය:දකුණු අප්‍රිකාවේ සාමුද්‍රීය ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:15වන-සියවසේ රෝමානු කතෝලිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:යටත්විජිත කේරලය
ප්‍රවර්ගය:ගෝවාහී ඉතිහාසය
සුන් යත්-සෙන්

## නාම 
## පෙර අවුරුදු 
link=https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B7%80:Sun%20Yat%20Sen's%20family.png|thumb|Sun Yat-sen (back row, fifth from left) and his family.
thumb|Plaque in London marking the site of a house where Sun Yat-sen lived while in exile

[thumb||Letter from Sun Yat-sen to [James Cantlie]] 
[thumb|Sun Yat-sen in [Guangzhou, 1924]]

## Guangzhou militarist government 
[thumb|Sun Yat-sen (middle) and [චිං කායි-ෂෙක්|Chiang Kai-shek (on stage in uniform) at the founding of the Whampoa Military Academy in 1924.]]
[thumb|Sun's portrait adorns [Taiwan's NT$100 bill.|link=Special:FilePath/Sun_yat_sen_money_portrait.jpg]]

[thumb|Sun Yat-sen tribute in [Tiananmen Square, 2005.]]

[thumb|[Sun Yat-sen Mausoleum in Nanjing]]

[thumb|Sun Yat-sen's original handwriting expressing his unchanging [love to his wife Soong Ching-ling.]]

## Gallery 

File:Lumuzhenp.JPG|Lu Muzhen (1867-1952), Sun's First wife from 1885 to 1915
File:Sun Yat-sen and Sung Qing-ling 1911.jpg|Sun's second wife, Soong Ching-ling (1893-1981) with Sun in 1924.
File:Sun Yat-sen and Chiang Kai-shek.jpg|Sun Yat-sen and Chiang Kai-shek

## References 
## Further reading 
* 
* Sun Yat-sen's vision for China / Martin, Bernard, 1966.
* Sun Yat-sen, Yang Chu-yun, and the early revolutionary movement in China / Hsueh, Chun-tu
* Sun Yat-sen / Bergere, Marie-Claire. c.&nbsp;1998.
* Sun Yat-sen 1866-1925 / The Millennium Biographies / Hong Kong, 1999
* Sun Yat-sen and the origins of the Chinese revolution Schiffrin, Harold Z. /1968.
* Sun Yat-sen; his life and its meaning; a critical biography. Sharman, Lyon, / 1968, c.&nbsp;1934
* 
* 
* 
* 
* 
* The Man Who Changed China / Buck, Pearl, 1953.

## External links 
* ROC Government Biography
* Sun Yat-sen in Hong Kong  University of Hong Kong Libraries, Digital Initiatives
* Contemporary views of Sun among overseas Chinese 
* Yokohama Overseas Chinese School established by Dr. Sun Yat-sen 
* National Dr. Sun Yat-sen Memorial Hall Official Website
* Dr. Sun Yat Sen Middle School 131, New York City
* Dr. Sun Yat Sen Museum, Penang, Malaysia 
* Was Yung Wing Dr. Sun's supporter?  The Red Dragon scheme reveals the truth!
* Miyazaki Toten  He devoted his life and energy to the Chinese people.
* Sun Yat-sen Memorial Hall  A place to commemorate Sun Yat-sen in Guangzhou
* MY GRANDFATHER, DR. SUN YAT-SEN - By Lily Sui-fong Sun 
* 浓浓乡情系中原—访孙中山先生孙女孙穗芳博士 - 我的祖父是客家人
* Dr. Sun Yat-Sen Foundation of Hawaii A virtual library on Dr. Sun in Hawaii including sources for six visits
* Who is Homer Lea?  Sun's best friend. He trained Chinese soldiers and prepared the frame work for the 1911 Chinese Revolution.

ප්‍රවර්ගය:1866 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1925 මරණ
ඉස්ලාමාබාද්

ඉස්ලාමාබාදය පාකිස්ථානයේ අගනුවර වන අතර ජනගහනය අතින් එරට දහවැනියට විශාලතම නගරයයි. 

මෙය උතුරු පාකිස්ථානයේ පෝතොහාර් සානුව තුළ පිහිටා ඇත. ඉස්ලාමාබාද් නගරය නිර්මාණය කෙරුණේ 1960 දී වන අතර එතෙක් අගනුවර ලෙස පැවති කරච්චිය යි.

හරිත නගරය යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන ඉස්ලාමාබාදය ඉතාම සැලසුම් සහගත ආකාරයට ගොඩනගන ලද්දකි. සමීක්ෂණවලට අනුව පාකිස්ථානයේ පිරිසිදුම නගරය ඉස්ලාමාබාද් වෙයි. විවිධ කලාප සහ අංශවලට බෙදා මෙම නගරය සැලසුම් කර ඇත. දකුණු ආසියාවේ විශාලතම මුස්ලිම් පල්ලිය සහ ලොව හයවැනියට විශාලතම මුස්ලිම් පල්ලිය වන ෆයිසාල් පල්ලිය පිහිටා ඇත්තේ ද ඉස්ලාමාබාදයෙහිය.

ප්‍රවර්ගය:පාකිස්ථානය
ප්‍රවර්ගය:අගනගර
නාවලපිටියේ අරියවංශ හිමි

පූජ්‍ය නාවලපිටියේ අරියවංශ ස්වාමීන් වහන්සේගේ ධර්ම  දේශනා damsayura.lk  වෙබ් අඩවියෙන් ලබාගත හැක.
facebook.com/damsayura
කඨින ජලය

left by the use of hard water.]]
**කඨින ජලය** හෙවත් **කිවුල් වතුර** යනු ඉහළ ඛනිජ අන්තර්ගතයක් සහිත (*මෘදු ජලය* හා සැසඳූවිට) ජලය වේ.

## කඨිනත්‍වය 
## ඛඨින ජල ප්‍රවර්ග 
### තාවකාලික කඨිනත්‍වය 
### ස්ථිර කඨිනත්‍වය 
## මැනීම 
## සෞඛ්‍ය ගැටළු 
## මෘදුකරණය 
### ක්‍රියාවලිය 
### සමට වන හානිය 
## ප්‍රාදේශීය තොරතුරු 
### ඕස්ට්‍රේලියාවේ කඨින ජලය 
### කැනඩාවේ කඨින ජලය 
### එංගලංතයේ හා වේල්සයේ කඪින ජලය 
### එක්සත් රාජධානියේ කඨින ජලය 
තරමක් කඨින ජලය, ටෙනසි, මහා විල්, ශාන්තිකර වයඹ, සහ ඇලස්කාව යන ප්‍රදේශයන්හී බොහෝ ගංගාවන්හී බහුල ලෙසින් හමු වෙති.

## මේවාත් බලන්න 
## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැදුම්
*Akzo Nobel, Langelier Saturation Index (LSI) Calculator 
*Water hardness unit converter, Converter for hardness of water 

ප්‍රවර්ගය:ජලය
ලෝකයේ ඉතිහාසය

**ලෝකයේ ඉතිහාසය** යනු  *හෝමෝ සැපියානුවන්ගේ* අත්දැකීම් පිළිබඳ වාර්තාගත මතකයයි. පුරාතන මානව ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ, පෘථිවියෙහි ස්ථාන කිහිපයක ස්වායත්ත ලෙසින්,  ‍ලේඛනය සොයාගැනීම හේතුවෙන්, මෙම මතකයන් කල්පවතින, හා නිරවද්‍යලෙසින් විකාශය කලහැකිවීමට ඇවැසි යටිතල ව්‍යුහයන් නිමැවීම නිසා දැනුමෙහි වර්ධනය හා පැතිරීම ඉවහල් වීම සමගිනි.  එනමුදු, මානව වර්ගයාගේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය විෂයයෙහි ඉතා අඩු සැලකිල්ලක් හෝ ලැබුමට ශිෂ්ඨාචාරයෙහි මූලාරම්භයන් අගයකිරීම සුදුසු බව සැලකිය මනාය.

## සටහන්
ඔස්වල්ඩ් ගොමිස්

thumb
**අගරදගුරු අතිඋතුම් ඔස්වල්ඩ් ගොමිස් හිමිපාණන්**, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ   වත්මන් කුලපති සහ හිටපු රෝමානු කතෝලික සභාවේ කොළඹ අගරදගුරුතුමා වන සේක.

## අඩවියෙන් බැහැර පිටු
* Official site 

ප්‍රවර්ගය:1932 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ජනයා
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ප්‍රවර්ගය:21st-century Roman Catholic archbishops
ප්‍රවර්ගය:20th-century Roman Catholics
ප්‍රවර්ගය:21st-century Roman Catholics
තෝමස් කුරේ

**අති උතුම් තෝමස් බෙන්ජමින් කුරේ හිමිපාණන්**,  රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකික කාදිනල් හිමිපාණන් වන සේක. මුන්වහන්සේ 1947 සිට 1976 දක්වා කොළඹ අගරදගුරු පදවිය ඉසිලූ සේක. 

එතුමා ශුද්ධවරයට එසවීමෙහි ක්‍රියාවලිය, 2010 වසරෙහිදී ඇරඹුනු අතර  දෙවියන්වහන්සේගේ සේවකයා නමැති අභිධානය ප්‍රදානය කෙරිණි.

## බාහිර සබැඳි 
* Official Website of the Government of Sri Lanka 
* Cardinals of the Holy Roman Church 
* Catholic-Hierarchy

ප්‍රවර්ගය:1901 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1988 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:Sri Lankan cardinals
ප්‍රවර්ගය:20th-century Roman Catholic archbishops
ප්‍රවර්ගය:Participants in the Second Vatican Council
ප්‍රවර්ගය:Alumni of the University of Ceylon
ප්‍රවර්ගය:Alumni of the University of Colombo
ප්‍රවර්ගය:Cardinals created by Pope Paul VI
ටෙනිස් පිටියේ දිවුරුම

of the Tennis Court Oath. David later became a deputy in the National Convention in 1792 ]]
The **Tennis Court Oath** () was a pivotal event during the first days of the French Revolution. The Oath was a pledge signed by 576 out of the 577 members from the Third Estate during a meeting of the Estates-General on 20 June 1789 in a tennis court.

On 17 June 1789 this group, led by Honoré Gabriel Riqueti, began to call themselves the National Assembly. On the morning of 20 June the deputies were shocked to discover that the doors to their chamber were locked and guarded by soldiers. Immediately fearing the worst and anxious that a royal attack by King Louis XVI was imminent, the deputies congregated in a nearby indoor real tennis court where they took a solemn collective oath "not to separate, and to reassembly wherever circumstances require, until the constitution of the kingdom is established"

The deputies pledged to continue to meet until a constitution had been written, despite the royal prohibition. The oath was both a revolutionary act, and an assertion that political authority derived from the people and their representatives rather than from the monarch himself. Their solidarity forced Louis XVI to order the clergy and the nobility to join with the Third Estate in the National Assembly.

The only deputy recorded as not taking the oath was Joseph Martin-Dauch from Castelnaudary. He can be seen on the right of David's sketch, seated with his arms crossed and his head bowed.

## Significance
The Oath signified the first time that French citizens formally stood in opposition to Louis XVI, and the National Assembly's refusal to back down forced the king to make concessions. The Oath also inspired a wide variety of revolutionary activity in the months afterwards, ranging from rioting across the French countryside to renewed calls for a written French constitution.

Moreover, the Oath communicated in unambiguous fashion the idea that the deputies of the National Assembly were declaring themselves the supreme state power. From this point forward, Louis XVI would find the Crown increasingly unable to rest upon monarchical traditions of divine right.

## References
ඇමෙරිකාවේ ඉතිහාසය

**ඇමරිකාවේ ඉතිහාසය** යන්නෙන් පහත දේ අදහස් විය හැක:
* ඇමරිකානු දේශයන්හී ඉතිහාසය
* ඇමරිකානු දේශයන්හී යුරෝපීයයන් විසින් ජනපද පිහිටුවීම
* එක්සත් ජනපදයන්හී ඉතිහාසය
ඇසිටිලින්

## Reactions
### Reppe chemistry
Walter Reppe discovered that in the presence of metal catalysts, acetylene can react to give a wide range of industrially significant chemicals.

* With alcohols, hydrogen cyanide, hydrogen chloride, or carboxylic acids to give vinyl compounds: 
:

* With aldehydes to give ethynyl diols.
:
:1,4-Butynediol is produced industrially in this way from formaldehyde and acetylene.

* With carbon monoxide to give acrylic acid, or acrylic esters, which can be used to produce acrylic glass.
:
:

* Cyclicization to give benzene and cyclooctatetraene:
: 
:

## References
## External links
* Acetylene at Chemistry Comes Alive!
* 
* Movie explaining acetylene formation from calcium carbide and the explosive limits forming fire hazards

ප්‍රවර්ගය:වායු
පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකාවේ රාජධානි

right|thumb|300px|පූර්ව-යටත් විජිත රාජ්‍යයන්
විවිධ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සහ  ප්‍රභූත්වයෙන් යුතු **පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකානු රාජධානි** ගණනාවක් පැවැතී ඇත:
*උතුරු අප්‍රිකාවේ යකඩ යුගයට අයත් අධිරාජ්‍යයන් 
*උතුරු අප්‍රිකාවේ මධ්‍යතන (8වන සිට 13වන සියවස දක්වා) ඉස්ලමීය අධිරාජ්‍යයන් (caliphates) 
*මධ්‍යතන සහේලියානු රාජධානි
*ඉතියෝපියානු අධිරාජ්‍යය අධිරාජ්‍යයක් ලෙසින් සංගණ්‍යත්වයෙන් සැලකෙන්නේ, 13වන සියවසෙහි සිට 20වන සියවස දක්වා, ඉස්ලාමීය අභිභවනයන් හෝ යුරෝපියානු යටත්විජිතවාදයට හෝ නතු නොවී, අවිඡ්ඡින්නව පැවැතීම නිසාය.
*15වන සිට 19වන සියවස් දක්වා පැවැති අධිරාජ්‍යයන්.
**සුඩානයෙහි සහ අප්‍රිකාවෙහි අ‍ඟෙහි පැවැති ඉස්ලමීය සුල්තාන් රාජ්‍යයන්
** සහේලියානු රාජධානින්ගෙන් අනුප්‍රාප්තී වූ බටහිර අප්‍රිකාවෙහි රාජධානියන් 
**කොංගෝ රාජධානිය සහ මුටාපා අධිරාජ්‍යය වැනි මධ්‍ය හා දක්ෂිණ අප්‍රිකාවෙහි රාජධානි.

## ආශ්‍රිත 
* African empires
* List of current non-sovereign African monarchs
* List of Nigerian traditional states
* Monarchies in Africa

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Haffenreffer Museum of Anthropology

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
එවරස්ට් කන්ද

**එවරස්ට් කන්ද යනු කන්දකි , එය** ලොව උසම කඳු මුදුන ලෙස හදුන්වයි . මෙහි උස මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 8,848 (අඩි 29,029) කි. මැන්නේ කවුද කියා නොදනී, ඔවුන් කියන නිසා අපට පිලි ගැනීමට සිදුවෙති.අවිෂ්වාස කෙනෙකු සිටීනම් එහි ගොස් එය මැන හරියටම දැන ගැනීමට කාගෙන්වත් බාදාවක් නැත. ආසියාවේ හිමාල කඳුකරයේ කොටසක් වන මෙය නේපාලයට අයිති සාගරමාතා ප්‍රදේශයේ සහ චීනයට අයිති ටිබෙටයේ මායිමේ පිහිටා ඇත.  

## ගවේෂණ ඉතිහාසය 
thumb|right|පීත කලාපය පසුකරන කඳු නගින්නන්
එවඑස්ට් කන්ද යනු  ලෝකයෙහි උසම කන්ද බැවින්, සැලකිය යුතු තරම් අවධානයක් සහ කඳු නැගීම් උත්සාහයන් මාලාවක් යොමු කර ගැනීමට එය සමත් වී ඇත. දශක කිහිපයක් මුළුල්ලේ කන්ද වෙත සිදුවී ඇති කඳු නැගීමේ ගවේෂණ නිසා කඳු නැගීමේ මාර්ග මාලාවක් තහවුරු වී ඇත. පුරාතන කාලයෙහිදී කන්ද වෙත නගින ලද්දේ යන බව නොදනී; 1924 දී එය වෙත නගින ලද බවක් සිතිය හැක.

### සමාලෝචනය
1953 දී කඳු මුදුන තරණය කල බව අවසානයේදී තහවුරු වූ නමුදු, දශක මාලාවක් තිස්සේ එය නැගීමට අපහසු කඳු මුදුනක් ලෙසින් පැවතිණි. ගවේෂණ සඳහා යොමු වූ උද්‍යෝගය සහ අවධානය මහත් වුවද, 1987 වසර වන විට කඳු මුදුන තරණය කර සිටියේ 200 ක් පමණ දෙනෙක් පමණි.

### 2016 කඳු නැගුම් කාලවාරය 
thumb|400px| නප්ට්සී සහ  ලෝට්ස් කඳු මුදුන් ඉහළ දකුණු කෙළවරෙහි දක්වමින් එවරස්ට් කන්ද 2016 මැයි මාසයෙහිදී දිස් වුනු අයුරු

නේපාල සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව නිවේදනය කල පරිදී 2016 ජූනි මස වන විට, කාන්තාවන් 45 දෙනෙකුද ඇතුළු පුද්ගලයන් 456 දෙනෙකු පමණ සංඛ්‍යාවක් එවරස්ට් කන්ද මුදුන තරණය කර තිබුණි. 2016 මැයි 11 දින වන විට එවරස්ට් කන්දෙහි දකුණු පැත්තෙහි රැහැන් සවි කර තිබූ අතර කඳු නගින්නන් සිය ගණනක් විසින් අවදානම් සහිත කාලගුණ කාල කවුළු තුල කන්ද නගින ලදි.

2016 මැයි 11 දිනදී ෂර්පාවරු නව දෙනෙක් එවරස්ට් කඳු මුදුන තරණය කලහ. ඊළඟ දිනයෙහි තවත් පුද්ගලයන් සය දෙනෙක් කඳු මුදුනට සැපත් වූහ. 106 දෙනෙකු කඳු මුදුනට ළඟාවූ 2014 වසරට පසු කඳු මුදුන තරණය කල පළමු පිරිස මොවුන් වූහ.  මැයි 13 වන විට, කඳු නගින්නන් 42 දෙනෙකු කඳු මුදුන තරණය කොට තිබූ අතර  මැයි 22 වන විට, යහපත් කාලගුණයෙහි උපකාරයද සහිතව  400 කට වැඩි කඳු නගින්නන් ගණනක් කඳු මුදුන තරණය කිරීමට සමත්ව සිටියහ. කෙසේවෙතත්, කඳු නගින්නන් 30 දෙනෙකු පමණ ශීත-කුෂ්ඨ සැදීම හෝ වෙනත් අසනීප වැලඳීම සිදුවූ අතර උන්නතාංශ ආබාධය විය හැකි ව්‍යාධියක් නිසා කඳු නගින්නන් දෙදෙනෙකු මිය ගිය බවට වාර්තා විය . (අමතර වාර්තා සඳහා අනතුරු ඡේදය බලන්න) 

එවරස්ට් කන්ද මුලින්ම තරණය කල ශ්‍රී ලාංකිකයා වූයේ වීරහැන්නැදිගේ ජයන්ති කුරු උතුම්පාල මහත්මියයි.  

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එවරස්ට් කන්ද
ප්‍රවර්ගය:භූගෝලය
ප්‍රවර්ගය:කදු වැටි
අරාබි මුහුද

**අරාබි මුහුද** යනු ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රදේශයකි. මෙය නැගෙනහිරින් ඉන්දියාවෙන් ද, උතුරෙන් පාකිස්ථානයෙන් සහ ඉරානයෙන් ද, බටහිරින් අරාබි අර්ධද්වීපයෙන් ද, දකුණින් (දළ වශයෙන්) ඊසානදිග සෝමාලියාවේ ග්වාඩෆී තුඩුව සහ ඉන්දියාවේ කන්‍යාකුමාරි යාකරන මනඃකල්පිත රේඛාවෙන් ද මායිම් වී පවතියි. අතීතයේ දී මෙම මුහුදු කලාපයට සින්ධු මුහුද සහ එරිත්‍රියානු මුහුද යන නම් ද භාවිත වී තිබේ.

අරාබි මුහුදේ පෘෂ්ඨික වර්ගඵලය වර්ග කි.මී. 3,862,000ක් පමණ ද, උපරිම පළල කි.මී. 2,400ක් පමණ ද, වැඩිම ගැඹුර මීටර 4,652ක් ද වෙයි. මෙම ගැඹුරුම ස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ අරාබි ද්‍රෝණියේ ඉන්දියාවේ දකුණු කෙළවරේ අක්ෂාංශය දිගේය. අරාබි මුහුදට වැටෙන විශාලතම ගංගාව සින්ධු ගඟ වන අතර නේත්‍රාවතී, ෂාරවතී, නර්මදා, තප්ති, මහී සහ තවත් කේරළයේ ගංගා රාශියක් අරාබි මුහුදෙන් අවසන් වෙයි. 

අරාබි මුහුදට සම්බන්ධ වෙරළවල් සහිත රටවල් වන්නේ සෝමාලියාව, ජිබූටි, යේමනය, ඕමානය, ඉරානය, පාකිස්ථානය, ඉන්දියාව සහ මාලදිවයින යි.

## ආශ්‍රිත
ශිෂ්ටාචාරය

මධ්‍යය. නගර වනාහි මානව ශිෂ්ඨාචාරයෙහි තථ්‍යාංකයකි.]]
හී  ගීසාහී මහා පිරමිඩය ඉදිරිපිට ඇති මහා ස්පින්ක්ස්, පුරාතන ඊජිප්තියානු ශිෂ්ඨාචාරයෙහි වඩාත් පතල සංකේතය.]]
 5වන සියවසෙහිදී තැනුනු චීන මහා ප්‍රාකාරය,  චීන සංස්කෘතියෙහි සංකේතයක් බවට පත්ව ඇත.]]
**ශිෂ්ඨාචාරය** යන පදය භාවිතා වන්නේ මානව සමාජයක කිසියම් ආකාරයක සංවර්ධනයක් විස්තර කිරීමටය. ශිෂ්ටසම්පන්න සමාජයක් බොහෝවිට ලක්ෂණනය කෙරෙන්නේ දියුණු කෘෂිකර්මය, දිගු-දුර වෙළෙඳාම, වෘත්තිය විශේෂීකරණය, සහ නාගරිකත්වය වෙතිනි. මෙම ප්‍රධාන වස්තුමාත්‍රයන්ට අමතරව, ශිෂ්ඨාචාරය පිළිබඳ අගැයිම් සිදුකිරීමෙහිලා,  ප්‍රවර්ධිත ප්‍රවාහන පද්ධතිය, ලේඛනය, මිනුම් හි ප්‍රමිතීන් (මුදල් ආදිය), කොන්ත්‍රාත් සහ තෝරතය-පදනම් කරගත් අධිකරණ පද්ධතියක්, උසස් කලා ශෛලීයක්, ස්මරණීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, ගණිතය, විදග්ධ ලෝහ විද්‍යාව, සහ තාරකා විද්‍යාව ඇතුළු, ද්විතියික වස්තුමාත්‍රයන් කිහිපයක සම්මිශ්‍රනයන්ද උපයෝගී කර ගැනේ.

### සටහන්
නිගර්

***නිගර්*** () යනු කළු ජාතිකයන්ට එරෙහිව භාවිත වන වර්ගවාදී පරිභවාත්මක පදයකි. නූතන ඉංග්‍රීසියෙහි ඇති අසභ්‍යම වචන වලින් එකක් වන මෙය සභ්‍ය සන්දර්භ වලදී "**the N-word**" ලෙසින් හැඳින්වේ. වාග්විද්‍යාත්මක ප්‍රතිඅනුයෝජනය නම් සංසිද්ධියට උදාහරණයක් ලෙසින් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ජාතිකයන් අතර *nigger* සහ විශේෂයෙන්ම එහි ස්වරූපයක් වන *nigga* යන වචනය සහෝදරාත්මක අර්ථයකින් භාවිත කෙරේ. එහෙත් කළු ජාතිකයන් නොවන පුද්ගලයින් එය භාවිත කිරීම බොහෝ සන්දර්භ වලදී අවමානාත්මක ලෙස දැකෙයි.

ලතින් භාෂාවේ "කළු" යන අර්ථය ඇති විශේෂණයක් වන ''* යන පදයෙන් ඉංග්‍රීසි *nigger'' යන්න ලැබී ඇත.

## ආශ්‍රිත
ජෝන් නැපියර්

ලඝුගණකයත්, නේපියර්ස් ඇටර් ගණිත ක්‍රමය වන දශමස්ථානය සොයා ගැනීමත් නිසා ජොන් නේපියර් ලෝප්‍රකට වූවේය. පර්ව ප්‍රදාහ තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මියගිය ඔහුව ශාන්ත කට්බර්ග්ස් හි භූමිදානය කෙරිණි. ගණිතය සහ ඉංජිනේරු විෂය තුළ ලඝුගණකය භාවිතා කිරීම මඟින් ගණනය කිරීම් වඩා පහසු මෙන්ම වඩාත් වේගවත් වී ඇත. ඔහුගේ ඉදිරිපත් කිරීම තුළ වාක්‍යාත්මක පහදාදීම් 57 ක් ද චක්‍ර අණුවක් ද වේ. තාරකා විද්‍යාවට, ගති විද්‍යාවට, භෞතික විද්‍යාවට, ඡ්‍යෝතිෂ්‍ය ශාස්ත්‍රයට ඒවා උපයෝගී විණි. ලෝක විනාශය පිළිබඳව අනාවැකි පළකිරීමට ද ඔහු මෙම ගණිත දැනුම යොදා ගෙන ඇත. නේපියර්ගේ විශ්වාසය වුයේ ක්‍රි. ව. 1668 දී හෝ ක්‍රි. ව. 1700 දී ලෝක විනාශය සිදුවන‍ බවටය. ගණිතයට හා ආගමට ඔහු තුළ පැවැති උනන්දුවට අමතරව ඔහු ඉන්ද්‍රජාලික කටයුතු කෙරෙහිද කැමැත්තක් දැක්වූවේය. මෙය ඔහුගේ රස විද්‍යාව, භූත විද්‍යාවට සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි තරමක් ඉවහල් වී ඇත. ඔහු විසින්කළු මකුළුවකු දැමූ පෙටිට්යක් රැගෙන ගිය අතර කළු කුකුළෙකු ආත්මය ලෙස සලකනු ලැබීය. ඔහු මෙම කුකුළා ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් මෙහෙකරුවන් කළ සොරකම් අනාවරණය කර ගැනීමට සමත්වූවේය. තවත් අවස්ථාවක ඔහු මායාකාරයෙකු ලෙසද කීර්තියට පත් වී ඇත. 

මර්චිස්ටන්හි ජෝන් නැපියර් (1550 – 1617 අප්‍රේල් 4) (නිපරි, නිපෙයාර් ලෙස ද හඳුන්වන) ස්කොට්ලන්ත ‍ජාතික ගණිතඥයෙකු, භෞතිකඥයෙකු, තාරකා විද්‍යාඥයකු/ දෛවඥයකු හා මර්චිස්ටන් හි 8 වන ඉඩම් හිමියා විය. ඔහු මර්චිස්ටන්හි සර් අචිබෝල්ඩ් නැපියර්ගේ පුතු විය. ඔහු වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ ලඝු ගණක හා නැපියර් බෝනස් නිර්මාතෘ ලෙස හා දශමස්ථානයේ ජනප්‍රිය කිරීමටය. නැපියර් උපත ලැබූ ස්ථානය වූ නැපියර් විශ්ව විද්‍යාලයේ කොටසකි. පා ඇඟිලි ඉදිමීමේ රෝගය වැළඳීමෙන් මිය ගිය ඔහු එඩින්බර්ග් හි St. කත්බර්ට්ගේ පල්ලියෙහි ආදාහනය කරන ලදී.

ප්‍රවර්ගය:1550 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1617 මරණ
සගන්ධ තෙල්

## නිපැයීම 
### ආසවනය
අද, සගන්‍ධ තෙල් බහුලව ඇති, such as ලැවෙන්ඩර්, ගම්මිරිස් තෙල්, සහ යුකැලිප්ටස් ආසවනයෙන් නිපැයේ. 

:

:

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
* 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:සගන්ධ තෙල්
මැනිං ඩෙවොන්ෂයර් ආණ්ඩුක්‍රමය

මැනිං ආණ්ඩුක්‍රමයෙන් ද ආණ්ඩුකාරයාගේ බලතල අඩුනොවිණි. නිෂේධ බලතල රැසක් ඔහු සතුවී ය. එබැවින් සංශෝධන ඉල්වූ නායකයෝ මින් සංතුෂ්ඨි නොවූහ. මෙම සංවිධානය ලංකා ජාතික සංගමය නමින් හැඳින්වුණු අතර ඒ වෙනුවෙන් ශ්‍රීමත් ජේම්ස් පීරිස් මැනිං ආණ්ඩුකාරයා වෙත තම ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනා ඉදිරිපත් කළේය. මෙය ක්‍රි.ව.1924දී ක්‍රියාත්මක විණි.

## ප්‍රධාන ලක්‍ෂණ
* ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයේ මුළු සාමාජික සංඛ්‍යාවෙන් අඩකට වැඩි පිරිසක් මහජන ඡන්‍දයෙන් තෝරාගැනීම
* ආණ්ඩුව පිළිබඳ වගකීම තවදුරටත් ආණ්ඩුකාරයා වෙත පැවැරිණි.
* බලය හා වගකීම බෙදී පැවතිණි.
* ජනවාර්ගික නියෝජනය එසේ ම පැවතිණි.
* විධායක සභාවට නිල නොලත් සභිකයන් තිදෙනෙකු ඇතුලත් කෙරිණි.
ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රමය

1924 ආණ්ඩුක්‍රමයේ  දුර්වලකම් සොයා බල වාර්තා කිරීම සඳහා 1927 දී ඩොනමෝර් සාමිගේ නායකත්වයෙන් යුතු කොමිසන් සභාවක් බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට එවන ලදී. එම කොමිසමේ වගකීම වුයේ එවකට පවතී ආණ්ඩුක්‍රමය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සොයා බලා එය සංශෝධනය සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමයි. 1928 දී   එම කොමිසන් සභා වාර්තාව පිහිටවූ අතර 1931 දී ක්‍රියාත්මක විය. මෙය 1947 දක්වා පැවැතියේය. මෙහි ප්‍රධානතම ලක්ෂණ 4 ක් ඇති අතර මෙරට දේශපාලන විකාශනයේ වැදගත්ම සන්ධිස්ථානයක් වුයේය. රටේ ජනතාවට ද මෙරට පාලන කටයුතු වලට සම්බන්ධ වීමේ හැකියාව ඇති කරමින් සර්වජන ජන්ද බලය ලැබීමත්, ආසියාවේ සර්වජන ජන්ද බලය ලැබූ ප්‍රථම ප්‍රදේශය   බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව වීමත් විශේෂ වේ.ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණයන් වාර්ගික නියෝජන ක්‍රමය අහෝසි කොට ප්‍රාදේශීය නියෝජන ක්‍රමය ශක්තිමත් කිරීම ද ඉතා වැදගත් කරුණකි.

## ප්‍රධාන යෝජනා 
* සර්වජන ජන්දබලය
* රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවක් පිහිටුවීම
* විධායක කාරක සභා ක්‍රමයක් හා අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් ඇති කිරීම
* ආණ්ඩුකාරතුවරයාගේ බලතල සීමා කිරීම
*වාර්ගික නියෝජනය අහෝසි 
කිරීම

## ඇමති මණ්ඩලය 
අමාත්‍ය මණ්ඩලය 10 දෙනකුගෙන් සමන්විත විය.( විධායක කාරක සභා 07 හි සභාපතිවරුන් 07 දෙනා සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් තිදෙනා ) අගමැතිවරයකු නොමැති වු අතර කැබිනට් මණ්ඩලයක් ද නොවිය.සභානයකයකුවරයකු හා අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් පමනක් විය.විධායක කමිටු 7ක් යොජනා කල අතර ඒ එක් එක් කමිටුවෙ සභාපති ලෙස කමිටු සාමාජිකයන් පත්කළ මන්ත්‍රිවරයාම අමාත්‍යවරයා විය.
* ස්වදේශ කටයුතු 
* ඉඩම් හා කෘෂිකාර්මය
* සෞඛ්‍යය
* අධ‍‍ය්‍යාපන
* පළාත් පරිපාලන 
* වාණිජ හා කර්මාන්ත
* පොදු වැඩ හා සංනිවේදන

එම කමිටු වේ.

## රාජ්‍ය නිලධාරීන් තිදෙනා 
* මහ ලේකම් (රාජ්‍ය ලේකම්) - පරිපාලන කටයුතු,
* මුදල් ලේකම් - මූල්‍ය කටයුතු,
* නීති ලේකම් - නීති කටයුතු

## ප්‍රතිසංස්කරණ උද්ඝෝෂණ 
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව

## ආශ්‍රිත 
* ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
උමං සොහොන් ගෙවල්

උමං සොහොන් ගෙයක් තුළ දර්ශනයක සිතුවමක්.]]

ඈත අතීතයේ සිට ම මිනිසා මරණින් මතු ජීවිතයක් ගැන විශ්වාස කළේය. එබැවින් මිනිසා මරණයට පත් අයගේ මෘත ශරීර ආරක්ෂා කර තැබීමට විවිධ උපක්‍රම භාවිත කරමින් පියවර ගත්තේ ය. මෙම මෘත ශරීර තැන්පත් කිරීමට හා සුරක්ෂිතව තබා ගැනීම සඳහා විවිධ ආරක්ෂිත සොහොන් ගෙවල් සකස් කර ගත්හ. මුල්කාලීන කිතුනුවන් ද ස්වකීය කිතුනු සභාවේ සාමාජිකයන්ගේ හා ශුද්ධවරයන්ගේ මෘත ශරීර ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රහසිගත බිම්ගෙවල් හා උමං යොදා ගත්හ. මෙම **උමං සොහොන් ගෙවල්** ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් **කැටකෝම්බ්ස්** [Catacombs] යන නමින් හඳුන්වයි. මෙම උමං සොහොන් වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබෙන්නේ රෝම පුරවරය තුළය. එහෙත් ප්‍රංශය, මෝල්ටාව, කපදෝසියාව වැනි ප්‍රදේශ වල ද උමං සොහොන් තිබේ. මෙම උමං සොහොන් බිහි වීමට බලපෑ මූලික සාධක තුනක් ඇත.

## ඉපැරණි උමං සොහොන් පුරාණය
නයිට් (චෙස්)

නයිට්වරයා චෙස් ක්‍රීඩාවේදී යොදා ගන්නා ඉත්තෙකි. ඔහු ආයුධ සන්නද්ධ තුරඟයෙක් නොහොත් අශ්වාරෝහකයෙක් ලෙස පෙනී සිටී. චෙස් පුවරුවේදී මෙම ඉත්තා අශ්ව හිසක් සහිතව දැකිය හැකිය. තරඟය ආරම්භයේදී සෑම ක්‍රීඩකයෙකුටම නයිටවරුන් දෙදෙනෙක් ලැබේ. එලෙසම මේම ඉත්තා ආරම්භයේදී පළමු පෙළ නිලයක් (නොහොත් රෑන්ක් 1) දරයි. 

## ආරම්භක අවස්ථාව
තරඟ ආරම්භයේදී නයිට්වරයා පළමු පෙළ සිටී. එනම් b1 හා g1 යන කොටුවලය.  ප්‍රතිවාදියාගේ නයිට්වරු b8 හා g8 යන කොටු වල වෙති. 

වැදගත් :- "රුක්" ඉත්තාට වඩා "නයිට්" ගේ බලය වැඩි බව මතක තබා ගන්න.

## ගමන් විලාසය
අනෙක් ඉත්තන් මෙන් නොව නයිට්වරයාගේ ගමන් මාර්ගය කෙලින් සිදු නොවෙයි. ඔහු සැමවිටම එල් (L) අකුරක ආකාරයෙන් වංගුවක් සහිතව එක් වරකට කොටු තුනක් ගමන් කරයි. මෙම ඉත්තාට පමණක් තමන් යන මාර්ගයේ ඇති අනෙකුත් ඉත්තන්ට උඩින් පැන යාමේ හැකියාව ඇත.
මැනිං ආණ්ඩුක්‍රමය

කෲව් මැකලම් ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ මඟින් ලබාදුන් නාමමාත්‍රික බලය ගැන ලාංකිකයෝ සතුටට පත් නොවූහ. එනිසා 1919දී ජාතික සංගමය පිහි‍ටුවාගෙන ආණ්ඩුක්‍රම උද්ඝෝෂණ කෙරිණි. ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස මෙම මැනිං ආණ්ඩුක්‍රමය ඉදිරිපත්වූ අතර එය ක්‍රි.ව.1920 සිට ක්‍රියාත්මක විණි.

## විශේෂ ලක්‍ෂණ
* ප්‍රථමවරට නිලනොලත් නියෝජිතයන් බහුතරයක් පත්කෙරිණි.
* පළාත්බද ඡන්‍ද කොට්ඨාශ ක්‍රමය හඳුන්වාදිනි.
* ඡන්‍ද බලය පුළුල් කෙරිණි.
* ජනවාර්ගික නියෝජනය එලෙස ම පැවැතිණි.
* ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයේ බලතල පුළුල් කෙරිණි.
* රාජ්‍ය පරිපාලන කටයුතු ආණ්ඩුකාරයා සතුවීය.
මෙහොමඩ් අලිජින්නා

**Muhammad Ali Jinnah** (  ; December 25, 1876 – September 11, 1948) was a 20th century lawyer, politician, statesman and the founder of Pakistan. He is popularly and officially known in Pakistan as **Quaid-e-Azam** ( — "Great Leader") and **Baba-e-Qaum** () ("Father of the Nation").
කෝල්මුර කවි

**කෝල් මුර කවි** යනු දේව යාදින්නකි. දැනට මෙම කවි දළදා මාළිගාවේ තේවාව සඳහා ඉතා රහසිගතව ගායනා කරනු ලබයි. එහි තාලය එම තේවාව භාරකරුවන් හැර වෙනත් කිසිවෙකු නොදන්නා බව පැවසේ.
එහෙත් දඬුබස්නාමානය ටෙලි නාට්‍යය සඳහා කේමදාසයන් තැනූ තනුව නියම තනුවට ඉතා ආසන්න බව තේවාව භාර කරුවන් පැවසූ බව ජයන්ත චන්ද්‍රසිරි මහතා පවසයි.

## කවි පෙළ කිහිපයක්
## බාහිර සබැඳුම්
* http://www.vivaraenews.com/khemadasa.html
රජු (චෙස්)

thumb|right|120px|රජු
:::*ප්‍රධාන ලිපිය: චෙස් ක්‍රීඩාව*
රජු චෙස් ක්‍රීඩාවේදී යොදා ගන්නා ඉත්තෙකි. ඔහු ප්‍රධාන ම ඉත්තාවන අතර රජු කොටුකර ගැනීම තුළින් තරගාවසානය (Check Mate) තීරණය වේ.

## ආරම්භක අවස්ථාව
තරඟ ආරම්භයේදී රජු පළමු පෙළ සිටී. එනම් e1 කොටුවේ ය.  ප්‍රතිවාදියාගේ රජු e8 කොටුවේ සිටී. 

## රජුගේ ගමන් මාර්ගය
රජුට 8 දිසාවකට ගමන් කළ හැකි අතර යා හැකි දුර ප්‍රමාණය 1 කොටුවකි. මෙසේ ගමන් කිරීමට එම කොටුව හිස්ව තිබිය යුතුය.