open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ප්‍රොතෙස්තන්ත නිකාය

ප්‍රොතෙස්තන්තවාදින් ලෙස සලකනුයේ ප්‍රොතෙස්තන්ත ක්‍රිස්තු සභාව හා නිකායන්ය . මෙය අනුමත කර ඇත්තේ දෘෂමාන, අසම්පුර්ණ විදහා පෑමක් ලෙසයි. තනි නිකායන් ද සියුම් දේව ධර්ම වෙනස්කම් මත ගොඩනැඟුනකි. අනෙකුත් නිකාය ද එම විශ්වාස වල ජනවාර්ගික ප්‍රකාශනයන් වේ. 3,090,000 ක‍ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහිත  තනි නිකායන් සිටී. විවිධ වු ක්‍රිස්තියානි ලෝකයට අයත් චලන (ecumenical),ප්‍රොතෙස්තන්ත ක්‍රිස්තියානු ක්‍රිස්ති සභාව යලි සංවිධානය කිරීම වෙර දැරූවත් බේදීම මඟින් වෙන්වේ. බොහෝ නිකායන්, ක්‍රිස්තියානු ධර්මයේ විශ්වාසයන් පිළිගනී. රටවල් 238 ක් අතර 33,000 වඩා වැඩි නිකායන් සිටින අතර සෑම අවුරුද්දකදීම 270-300 අතර ප්‍රමාණයක නිකායන් සෑදෙන බව දැක්වේ. ඩේවිඩ් බැරට්ට (1970) අනුව ප්‍රොතෙස්තන්තවාදයේ නිකායන් 8196 සිටිති.

ලෝකයේ ක්‍රිස්තියානුවන් (බිලියන් 1.5) අතරින් ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීන් මිලියන 800 ක් සිටී. මීට අයත් වන්නේ උතුරු ඇමරිකාව (මිලියන 170), අප්‍රිකාව (මිලියන 160), යුරෝපය (මිලියන 120), ලතින් ඇමරිකාව (මිලියන 70), ආසියාව (මිලියන 60) ක් හා ඕෂේනියාව (මිලියන 10) යි.

ගර්විත ප්‍රතිශෝධනය (Magisterial Reformation) හා  අසභ්‍ය දේ අතිශයින් පිළිකුල් කරන ප්‍රතිශෝධනයන් (Puritan Reformation)  හි වැදගත් ක්‍රියාගමන් ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීන් අතර විවිධත්වයක් ඇති කිරීමට ඉවහල් වූ කරුණුවේ. මෙහි සමහර ක්‍රියාගමන් පොදු පෙළපතකට අයිතිය. සමහර කණ්ඩායම් ප්‍රොතෙස්තන්තවාදී ස්ථානයක් නොගන්නා නමුත් ජනතාව විසින් පිළිගනු ලැබේ.

## දෙවියන් වහන්සේගේ භෝජනයට ප්‍රොතෙස්තන්තවාදි ක්‍රිස්තුස්ගේ පැමිණිම 
16 වැනි  සියවසේ මැද සිට අවසාන යුගයේදී , Protestant Movement විවිධ බේදිම් කිහිපයක් සමග බැදීමට පටන් ගැණුනි. මෙහි අපසරණය විමට ප්‍රධාන හේතුවක් වුයේ දෙවියන් වහන්සේගේ භෝජනයයි.

රෝමානු කතෝලික නැඹුරුතාවය හා සත්ප්‍රසාද දෙවියන් වහන්සේගේ ක්‍රිස්තු මාංශයට හා රුධිරයට හැරවීම පිළිබඳ පුවත, මුල් යුගයේ ප්‍රොතෙස්තන්තවාදින් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ශුද්ධ සත්ප්‍රසාද තුළ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ජීවත් වීම යන්න අදහසට ඔවුන් විරැද්ධ විය.

*ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ ශරීරය හා රුධිරය, ස්වභාවික ජිවත්වීම තහවුරු කරන ලුතෙරන් විසින් රදවා තබා ගැනේ. මේ මාගේ ශරීරයයි කියන ප්‍රකාශය ලුතෙන්ගේ සැළකිල්ලට භාජනය වේ. ලුතෙන්ගේ ට අනුව සංක්‍රමේන්තු සංගමය ඇතිවුයේ මේ කාලයේදීය.පුජ්‍යත්වයෙන් දානය කළ පාන් සහ වයින්, සක්‍රමේන්තු සංගමයේ සත්‍යයෙන් පිරිපුන් හා පුජනීය වු ශරීරය ලෙස ලුතෙන් ඔවුන්ගේ ඉගැනීම් වලින් දක්වයි.
* කැල්වින්ට ඉතා සමීප වු සංශෝධනය, ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ සංක්‍රමේන්තු දානය කිරීම අවධාරණය කරයි. මෙම භෝජනය සළකනු ලැබෙන්නේ උද්යෝගිමත් දානය කිරීමක් ලෙසටයි. 
* ස්වන්ලියන් මතයට එකග වන ප්‍රොතතෙස්තන්තවාදින් දෙවියන් වහන්සේ භෝජනය විශ්වාස බෙදා ගන්නා සංකේතයක් ලෙස සිහිපත් කරන අතර ඔවුන්ගේ ඒකඟත්වය ක්‍රිස්තුස්ගේ ශරිර ලෙසත් දකිනු ලබති. 
* සත්ප්‍රසාදය පිළිබඳව දැනුමක් Atglican C හි පල්ලිවලට නොමැත. ඇතැම් අය ලුතෙරන්ගේ ස්විලියන්ගේ දැනුමට නැඹුරුවයක් දක්වති. ඇතැම් අය සත්ප්‍රසාද වහන්සේගේ ක්‍රිස්තු මාංශයට හා රුධිරයට හැරවීමේ දැනුමට නැඹුරුවේ. ඓතිහාසික Church of England මෙම මතය සමග එකග නොවුණි.

ප්‍රොතෙස්තන්තවාදි ධර්ම ශාස්ත්‍රයට අනුව ක්‍රිස්තියානි සභාවේ අනන්‍යතාවය ක්‍රිස්තු වහන්සේ සමග බෙදා ගන්නේය. (ක්‍රිස්තුගේ ශරිරය ලෙස සැලකේ) ඒ අනුව දෙවියන්ගේ භොජනය ජේසුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ ස්වභාවය හෝ ගැලවීමේ ස්වභාවය හා ක්‍රිස්තියානි සභාව හා එකග බව දැක්වේ.

## සටහන් 
|Protestantism Denominations
|-
{|
මහජන සෞඛ්‍ය නීතිය

මහජන සෞඛ්‍යය නීතියේ දී මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු වන්නේ මහජන සෞඛ්‍යය කටයුතූ වල දී ඇතිවන නෛතික ගැටළු සහ නෛතික කටයුතූ මහජන සෞඛ්‍යය කෙරෙහි බලපාන ආකාරයයි. මහජන සෞඛ්‍යය නීතියේ දී ඊට සම්බන්ධ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර 03 ක් ඇත. ඒ පොලිස් බලය, රෝග සහ අනතූරු වැළැක්වීම සහ ජනගහන නීතිය යි.
     
## පොලිස් බලය 
මේ ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා සඳහා බඳවා ගනු ලබන්නේ රාජ්‍ය ආයතන මඟිනි. මේ ක්ෂේත්‍රයේ වැඩි වශයෙන් අවධානය යොමු වෙමින් පවතින්නේ ජෛවත්‍රස්තවාදය කෙරෙහිය.මහජන සෞඛ්‍ය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥයින් රාජ්‍යය සැලසුම් ආපත්ති සෞඛ්‍ය බල පනත සහ රාජ්‍යය සැලසුම් මහජන සෞඛ්‍යය පනත නිර්මාණය සඳහා දායකත්වය සපයා ඇත.

## රෝග සහ අනතූරු වැළැක්වීම 
මහජන සෞඛ්‍යය නීතියට පුළුල් ක්ෂේත්‍රයක් අදාළ වේ. ඊට අදාළ ගැටළු නම් බෝ නොවන රෝග, අනතූරු හා සම්බන්ධ මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළු වේ.  නීතිඥයින් විසින් මහජන සෞඛ්‍යයේ මෙවලමක් ලෙස ව්‍යවස්ථාවන්, රෙගූලාසි, නඩුකර සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය මහජන සෞඛ්‍යය ගැටළු විසඳීම සඳහා යොදා ගනී. මේ සඳහා හොඳම උදාහරණය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ දුම්කොල සමාගම්වලට එරෙහිව නඩු පැවරීම සැලකිය හැක.
    
## ජනගහන නීතිය 
මහජන සෞඛ්‍ය නීතියේ සෛද්ධාන්තික පදනම වන්නේ ජනගහනය පදනම් කරගෙන සිදුකරන නෛතික විග්‍රහයයි. ජනගහන නීතිය නීති විද්‍යාවේ වසංගත අධ්‍යනයේ මෙවලම් භාවිතයෙන් නෛතික ගැටළු විග්‍රහ කිරීමට උපකාරී වන නව සෛද්ධාන්තික සැකිල්ලක් වේ. ජනගහනය පදනම් කරගෙන සිදුකරන නෛතික විග්‍රහය සාම්ප්‍රදායිකව මහජන සෞඛ්‍යය ගැටළු සඳහා යොදා ගත හැකිය. පාරිසරික නීතිය, කලාපකරණය, සාක්ෂි නීතිය  සංකීර්ණ වූ සිවිල් වැරදි සඳහා ද යොදා ගත හැකිය

ප්‍රවර්ගය:නීතිය

ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය
ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය

ව්‍යවස්ථාපිත නීති යනු ව්‍යවස්ථාදායකය මඟින් හෝ ව්‍යවස්ථාදාකයෙක් විසින් පනවනු ලබන **ලිඛිත නීති** වේ. 

මඟින් රජයේ කාර්යයන් අර්ථාන්විතව පැහැදිලි කිරීමට, සිවිල් පාලනයේ යහපත පිණිස පවතින නීතිය සංග්‍රහගත කිරීම සඳහා පුද්ගලයෙකුට හෝ සමාගමකට විශේෂ සැලකිල්ලක් ලැබෙන පරිද්දෙන් පනවනු ලබන ලිඛිත නීතියයි. ඊට අමතරව ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාවන් සහ මහ නගර සභාවන් මඟින් නීතිමය බලයක් ඇති පරිපාලන රෙගුලාසි සහ නාගරික නීති වශයෙන් ව්‍යවස්ථාවන් සම්මත කරනු ලබයි. මෙම පරිපාලන තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සාමාන්‍යයෙන් රීති නිර්මාණය ලෙස හඳුන්වයි. මෙසේ පනවනු ලැබු නීතීන් රටේ ප්‍රධාන නීතියට උපකාරක නීතීන් වන අතර ඒවා ද ව්‍යවස්ථාපිත නීතියේම කොටසක් වේ. ව්‍යවස්ථාපිත නීතියේ පවතින අප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ පුද්ගලික කෙටුම්පතකින් ඇරඹෙන පුද්ගලික ව්‍යවස්ථාවන් ය. කැනඩාවේ 1968 දික්කසාද පණත ට පෙර පැවති දික්කසාද නීතිය මීට හොඳම උදාහරණයක් ලෙස දිය හැකිය. එකල දික්කසාදය ලබාගැනීම සඳහා කැනේඩියානු සෙනට් සභාවට ඉල්ලුම් කල යුතු වු  අතර සෙනට් සභාව විසින් එම දික්කසාද පෙත්සම් විභාගකර සභාවේ ඡන්ද විමසීමක් පවත්වා ඉන්පසු ව එය නීතියක් බවට පත් කරනු ලැබී ය. එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුව 19 වන සියවසේ දී පුද්ගලික කෙටුම්පත් සංස්ථා පිහිටුවීමටත්, ඒකාධිකාරයන් ප්‍රධානය කිරීමටත් සහ පාර්ලිමේන්තුව විසින් වැඩි සැලකිල්ලක්  දැක්විය යුතු පුද්ගලයන් පිළිබඳ ව අවධානය යොමු කිරීම සඳහාත් භාවිතා කරන ලදී. මේ අතර රජය විසින් පසු පෙළ මන්ත්‍රීවරුන් මාර්ගයෙන් මහජන අපකීර්තියක් ඇති නොන පරිදි නිල නොවන මට්ටමින් කෙටුම්පත් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. එවැනි කෙටුම්පත්වල  විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් විසින් ද හඳුන්වා දෙනු ලබන අතර පුද්ගලික මන්ත්‍රීවරුන්ගේ කෙටුම්පත් සමහර විට පුද්ගලික කෙටුම්පතක ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන අතර එවිට ඒවා මුහු කෙටුම්පත් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සංග්‍රහගත කල නීතිය යන යෙදුම ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය සඳහා සමාන යෙදුමක් ලෙස සමහර විටක භාවිතා කරනු ලබයි. සමහර එක්සත් ජනපද රාජ්‍යයන් තුළ මුළු ව්‍යවස්ථාපත නීතියම නීති සංග්‍රහයක් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. (ඔහියෝ සංශෝධිත සංග්‍රහය හෝ නිව් හැම්ප්ෂයර් සංශෝධිත සංශෝධිත ව්‍යවස්ථා) ෆෙඩරල් රාජ්‍ය මට්ටමින් ව්‍යවස්ථාපිත නීතියේ සමහර කොටස් පමණක් සංග්‍රහ ලෙස හඳුන්වයි. කෙසේ වෙතත් සංග්‍රහගත නීතිය පටු පාරිභාෂික අර්ථයෙන් බැලු කල, ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය විෂය කරුණු මඟින් සංවිධානය වූ නීතිය ලෙස හඳුන්වයි. නමුත් සෑම නීතියක් ම මෙලෙස හඳුන්වන්නේ නැත. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ එසේ සංග්‍රහගත නොකල (පටු පාරිභාෂික අර්ථයෙන්) ව්‍යවස්ථාවන් සඳහා හොඳ උදාහරණයක් ලෙස කිසියම් පණතක් බලාත්මක වන දිනයන් දක්වන පණතේ වගන්ති දැක්වීය හැකිය. එක්සත් ජනපද සංග්‍රහයේ මුලික ප්‍රතිපාදන නම් එකකින් හෝ කිහිපයකින් සංග්‍රහගත කොට ඇති අතර බලාත්මක දින ප්‍රතිපාදන සංග්‍රහගත කොට නොමැත. එක් පුද්ගලයෙකුට හෝ කිහිප දෙනෙකුට පමණක් බලපාන පුද්ගල නීතියක් එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් සභාව සම්මත කරන ලද සංග්‍රහගත නොකල නීතියකට තවත් උදාහරණයකි. සංග්‍රහගතකල නීතියට දිය හැකි තවත් අර්ථකථනයක් නම් පොදු නීතියේ සමහර ක්ෂේත්‍රයන් ආශ්‍රයෙන් සංග්‍රහගත කල ව්‍යවස්ථාවන් යනුයි.
බදු නීතිය

බදු නීතිය යනු ආර්ථික කටයුතු වලදී රජය මඟින් අයකරන බදු පළිබඳ ව විස්තර කරන සංග්‍රහගත කරන ලද නීති පද්ධතියි.

## බදු අයකිරීමේදී සලකාබලන ප්‍රධාන කරුණු 
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බදු අයකිරීමේ දී මූලික වශයෙන් බදු අය කරන්නේ ආදායම, ලැබූ ප්‍රාග්ධනය, විශ්‍රාමික ගිණුම්, ඉඩකඩම්, තෑගි, සංස්ථා සහ හවුල් ව්‍යාපාර හෝ විශේෂිත ආයෝජන නිෂ්පාදන හෝ මාදීලි සලකා බලාය.

## නීති විද්‍යාල තුළ බදු නීති අධ්‍යයනය 
බදු නීතිය නීති විද්‍යාල තුළ “අතුරු නීති විශේෂයක් ලෙස ද විශේෂඥ විෂය  ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස ද හැදෑරිය හැකිය. බදු නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයින් බොහෝවිට උපදේශන කාර්යයන් සඳහා බඳවා ගන්නා ලබනු අතර නඩුකීම සඳහා ද සම්බන්ධවන අවස්ථා ද ඇත.  ඇමරිකානු නීති ශිෂ්‍යයන් හට තම අභිමතය පරිදි උපාධිය අරමුණු කරගෙන තිබෙන විෂය පථයක් තෝරා ගත හැකි වේ. මේනිසා ඔවුනට නීති ආචාර්යය උපාධියට සහ නීතිඥ මණ්ඩලයට බඳවා ගැනීමේ විභාගයට පෙර ෆෙඩරල් රාජ්‍යය බදු අයකිරීම, ඉඩකඩම් සහ තෑගි බදු සහ අනුප්‍රාප්ත නීතියට අවස්ථාව සැලසේ.      

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉතා උසස් විශේෂඥ නීති උපාධි වැඩසටහන් ගණනාවක් ම දක්නට ලැබේ. මේවායින් බොහෝමයකදීම දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර බදු අයකිරීම් පිළිබඳ වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ. උපාධි අපේක්ෂකයින් මෙම විශේෂඥ නීති උපාධි හැදෑරීම සඳහා ඇමරිකානු නීතීඥ සංගමයේ අනුමැතිය ලත් නීති විද්‍යාලයකින් තම නීති උපාධිය හදාරා තිබිය යුතුය.
          
## ව්‍යාපාර පාසල් තුළින් බදු නීති අධ්‍යයනය 
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ බලය ලත් ව්‍යාපාර පාසල් ගණනාවක් ම ඇත. මෙම උපාධි පාඨමාලාවන් බදු නීති සම්බන්ධ විශේෂඥ උපාධි මට්ටම දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව සලසා ඇත. තවද ගිණුම්කරණ පාඨමාලාවන් මඟින් සහතික ලත් රාජ්‍යය ගණකාධිකාරී තනතුරක් දක්වා අධ්‍යාපනය ලැබීමට අවස්ථාව සැලසේ.

## සටහන්
ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය

**ප්‍රොතෙස්තන්ත වාදය** යනු දෙවන විශාලතම වර්ගයෙහි ක්‍රිස්තියානි ආගම වන අතර සමස්තයක් වශයෙන් ගත් කල ලොවපුරා මිලියන  900 ඉක්මවන  බැතිමතුන් සංඛ්‍යාවක් හෝ සියළු ක්‍රිස්තියානුවන් අතුරින් 40% පමණ එයට අයත් වෙයි.

**ප්‍රොතෙස්තන්ත** වාදය , ක්‍රිස්තියානු විශ්වාස රැසක් වටා ගෙතුනකි. Reformation		 ක්‍රිටාවට නංවන එකකි. ප්‍රොතෙස්තන්ත ධර්මය රෝමනු කතෝලික ධර්මය හා සසදන විට පාප් පදවිය බලය හා ධර්මය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මෙය යුරෝප මහ්දවීපයේ සංස්කෘතික අනුව කිතු දහම අනුකූල ධර්මයක් ලෙස හදුන්වයි. ශූද්ධ ලියවිලි මගින් සත්‍ය ප්‍රකාශ කිරීමත්, ගැලවීම දිනාගත හැක්කේ දෙවනියන් වහන්සේගේ දේව වරිමින් බවත් පිළගත්තේය. ප්‍රොතෙත්නත්වාදයේ ප්‍රධානතම පිළිවෙත් සාරාංශය වී ඇත්තේ Five Soals වලය.

"ප්‍රොතෙස්තන්ත" යන වචන පැවත එන්නේ ලතින් "ප්‍රොතෙස්තාෂියෝ' (අර්ථය - නීත්‍යානුකූල ප්‍රකාශය 1599 දි විරැද්ධත්වය පළ කිරිමේ ලිපිය සම්බන්ධව) වන්නෙකි. ඒ කාලය සිටම, ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය විවිධ ආකාරයෙන් භාවිතා වී ඇත. බොහෝ විට, පාප් පදවිය බලය පෙර දැරි නොකොට ගත් බටහිර ලෝකයේ ක්‍රිස්තු ධර්මයට පටහැකිය.

	ප්‍රොතෙන්තන්වාදයට අනුගාමීව හෝ නොඅනුගාමීව බිහිවුණු විශ්වාස හා පල්ලි තිබුණ කාලයේදි පොතෙත්න්තුමා රොමාණු කතෝලික ධර්මය හා නැගෙනහරි යුරෝපිය - මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදාය හා සැසැදීම  සදහා භාවිතා විය. නිරවද්‍ය භාවිතයකි. Reformation දිගු කාලෙකට පෙර පැවතෙන්නේ බොහෝ රෝමානු කතෝලික නොවන නැගෙනහිර යුරෝපිය හා මැදපෙරදිග සම්ප්‍රදාය නොවන කණ්ඩායම් වලින් බව කියැවේ. එංගලන්තයේ සභාවන් reformation ප්‍රතිපත්ති/ මුල ධර්ම වලට වඩා වෙනස්ය. Mormons හා ජෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරැවන් වැනි අනෙකුත් කණ්ඩායම්, ක්‍රිස්තුධර්ම ප්‍රොතෙස්තන්තවාදයට වඩා වෙනස් බව පිළි නොගනී.

## ආදි කර්තෘන් ප්‍රොතෙස්තන් ආගමෙහි ප්‍රධාන සංශෝධයන් සහ දේවධර්මධරයන්
### 14 වන සියවස
ජොන් වයික්ලිෆ්, ඉංග්‍රිසි සංශෝධනය ආගමික සංශෝධනයේ පහන් තරුව

### 15 වන සියවස
ජෑන් හස්, චෙක් සංශෝධක/ විමතික, මිත්‍යාදෘෂ්ටිකභාවය නිසා රෝමානු කතෝලික දේවස්ථානය ඔහුව පුළුස්සා මරණ ලදි.

### 16 වන සියවස
ජැකොබද් ආර්සිනියස්, ලන්දේසි දේවධර්මධරයෙක්,අආර්මිනියැසියම් නම් චින්තනයේ පාසැලේ ආදිකර්තෘ

හයින්ච් බුලිංජර්, ද්විංග්ලියේ අනුප්‍රාප්තිකයා, ප්‍රධාන සංශෝධකයා දේවධර්මධරයෙකි

ජෝන් කැල්වින්, ප්‍රංශ දේවධර්මධරයෙකි. සිවිස්ටලන්තයේ ජිනිවා හි සංශෝධනයක් ලෙස වාසය කර ඇත. ගැල්විනිසම් නම් දේවධර්මශාස්ත්‍ර පුහුණ කරනා පාසල ආදී කතෘ

ඇබැඔමස් කුල්වියටිස් කොන්ග්ස්බර්ග් ඇල්බටිනා විශ්වවිද්‍යාල‍යේ මහාචාර්යවරයෙකි. ලිතුවෙනායුන දේවස්ථාන‍යේ සංශෝධකයකි.

ජෝන් නොක්ස් ස්කටෝල්නත්යට අයත් කැලවිනිස්ථ සංශෝධකයෙකි.

මාර්ටින් ලුතර් ජර්සනි ජාතික ආගමික සංශෝධයෙකි. දේවදර්ධයෙකිල ලුතරන් දේවස්ථානයේ සහ ලුතරන්වාදයේ ආදි කර්තෘ 

ෆිල්ප් මෙලාන්ච්කන්, මුල් කාලින ලුතරන් නායකයෙකි.

මෙන්නෝ සිමෝන්ස්, මෙනොනිස්ට් වාදයේ ආදී කර්තෘ

හුල් ඩිරිච්  සිවින්ගිලි, සිවිස් සංශෝධන සම්ප්‍රදායේ ආදිකතෘ 

ජෝන් ස්මිත්, බැප්ටිස්ට් නිකායේ ආදී කර්තෘ

ඩේවිඩ් කූර්ටිනි (1542-1621) තන්නක්ය් ඔවුන් සංශෝධනයේ ආදි කර්තෘ
විනෝදාත්මක නීතිය

විනෝදාත්මක නීතිය හෙවත් මාධ්‍යය නීතිය  විනෝදාත්මක කර්මාන්තයට නීතිමය සේවාවන් සැපයීම සඳහා අවධානය යොමුකරන මිශ්‍ර වූත් සහ වඩා පාරම්පරික වූත් නීතියේ අංශයයි. විනෝදාත්මක නීතියේ මූලික ක්ෂේත්‍රයන් සත්‍ය වශයෙන්ම සම්ප්‍රදායික බුද්ධිමය දේපළ නීතිය හා අතිච්චාදනය වේ. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් විනෝදාත්මක නීතියේ භාවිතයේ දී නිරතුරුවම රැකිරක්ෂා නීතිය, කම්කරු නීතිය, ආගමන, ආරක්ෂක නීතිය, ආයතන, බුද්ධිමය දේපළ, (විශේෂයෙන්ම වෙළඳ ලාඡඅන, ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ප්‍රචාරණ හිමිකම්) සහ ජීවිත රක්ෂණ නීතිය යන ක්ෂේතයයන් ස සම්බන්ධ ව පවතී. විනෝදාත්මක නීතිය සම්බන්ධ බොහෝ කටයුතු ගණුදෙණු මත පදනම් ව ඇති අතර ඊට ගිවිසුම් කෙටුම් පත් කිරීම, ගිවිස ගැනීම සහ මැදිහත් වීමයි.     
විනෝදාත්මක නීතිය සාමාන්‍යයෙන් ඒවාට අදාළ ක්‍රියාකාරකම් විශේෂයෙන් ම ඒවදට අනන්‍යය වූ වෘත්තීය සංගම්, නිෂ්පාදන ශිල්ප ක්රම, නීති රීතීන් සිරිත් විරිත් නඩු තීන්දු සහ ගණුදෙණු කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුව නැවත පහත දැක්වෙන ක්ෂේත්‍ර වලට බෙදා දැක්විය හැකි ය.
•	චිත්රපට 
විකල්ප එකඟතාවන්,  මූල්යයමය, කුසලතා ගිවිසුම් (තිර රචකයින්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකයින්, නළුවන්, රචකයින්, නිෂ්පාදන සැලසුම්කරුවන්) නිෂ්පාදනය, පසු නිෂ්පාදන සහ වෘත්තීය සමිති ගැටළු, බෙදාහැරීම, චලන චිත්ර, ප්‍රකාශන හිමිකම සහ වෙළඳ නාම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු 
•	සංගීතය 
කුසලතා ගිවිසුම්, (සංගීත නිර්මාණකරුවන් සහ ගීත රචකයින්) නිෂ්පාදන එකඟතා, සමකාල අයිතීන් ප්‍රකාශන හිමිකම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු මීට අයත්වේ. 
•	රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලිය
විකාශන අවසරයන් සහ බලපත්‍ර ලබා දීම 
•	වේදිකා නාට්යය
කුලී ගිවිසුම් සහ සහයෝගිතා ගිවිසුම් සහ රංගනය සම්බන්ධ නීතිමය කරුණු
•	බහු මාධ්යය 
මෘදුකාංග බලපත්‍ර සහ වීඩියෝ කී්‍රඩා නිෂ්පාදනය සහ වැඩිදියුණු කිරීම
•	ප්රචාරණය මුද්‍රිත මාධ්‍යය වෙළඳ දැන්වීම්, නිරූපණ, බලය ලත් එකඟතා සහ ප්‍රකාශන අයිතිය සම්බන්ධ කරුණු
•	දෘශ්‍ය කලා සහ නිර්මාණ ලලිත කලා කලා නිර්මාණ අලෙවි නියෝජිතයනට බාර කිරීම, පොදු ස්ථාන වල මූර්ති නිර්මාණ සම්බන්ධ අයිතිය, කාර්මික නිර්මාණ, නිෂ්පාදන වල ග්‍රැෆික් නිර්මාණ අංග ආරක්ෂා කිරීම. 
අපහාස කිරීම, පෞරුෂත්ව අයීතීන් සහ පුද්ගලිකත්ව අයිතින් විනෝසස්වාද නිතියේ දී පැන නඟී.
නැණසල

**නැණසල** යනු ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව මගින් මූල්‍යමය දායකත්වය ලබාදී පවත්වාගෙන යනු ලබන ටෙලිසෙන්ටර් ව්‍යාපෘතියකි. මෙය, ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය මගින් ක්‍රියාවට නංවන ඉ-ශ්‍රී ලංකා ව්‍යාපෘතියේ එක් අංගයකි. දිළිඳුකම දුරලීමත්, සංස්කෘතිකමය වර්ධනයක් ඇති කිරීමත්, සාමකාමී බව පවත්වා ගැනීමත් අරමුණු කර ගනිමින් , විශේෂයෙන්ම ගම්බද ප්‍රදේශ ඉලක්ක කර ගනිමින්, රජය විසින් මේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථාන ස්ථාපිත කොට ඇත. දැනට දිවයිනේ නැණසල මධ්‍යස්ථාන 1000 ක් ස්ථාපිතයි .

## සබැඳි පිටු
* ටෙලිසෙන්ටර්
* ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිතායතනය
* ශ්‍රී ලංකා Telecentre.org ශාස්ත්‍රාලය
*තෙළුල්ල නැණසල වෙබ් අඩවිය

## නැණසල ශාඛාවන්
ශ්‍රී බෝධිරාජ නැණසල මධ්‍යස්ථාන ජාලය

ජී.ඒම්.ඩී චාමික මධුෂාන් කරුණාතිලක, නැණසල කළමණාකරු , (ස්ථාන භාර නිළධාරී) ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, තෙළුල්ල,ඇතිලිවැව.

0703153001 / 0772634234

https://nvqonline.com

**ප්‍රධාන කාර්යාලය -** ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, තෙළූල්ල, ඇතිලිවැව.

**ශාඛා -**

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, අංක 01, පස්සර පාර, බල්ලකෙටුව 

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, මඩවලලන්ද, අම්පාර.

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, විදුන උසස් අධ්‍යාපන ආයතනය, දෙමෝදර

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය,විජේතුංග බිල්ඩිම , මහඔය

නැණසල පරිගණක පුහුණු මධ්‍යස්ථානය , ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය, මාතර
#### **බළන්ගොඩ නැණසල(ඉහළම තත්ත්වයෙන් ක්‍රියාකාරීව පවතී)** 
* 2005 වර්ෂයේ සිට ක්‍රියාත්මක, ‌තොරතුරු තාක්ෂණ පුහුණු සහ ‌තොරතුරු තාක්ෂණ ‌සේවා සපයනු ලබයි.
* අංක 18, කල්තොට පාර, බලගහමුල, බලං‌‌ගොඩ. ශ්‍රී ලංකා.
* +94 45 2289889 / +94 45 7 201206 / +94 777775358 / +94 707775358

*තෙළුල්ල නැණසල ( ශ්‍රී බෝධිරාජ වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථානය)
*රිකිල්ලගස්කඩ උදළුමඩ ශ්‍රී සුදර්ශනාරාමය නැණසල
*නැණසල ගාල්ල(අක්‍රියව පවතී)
*නැණසල කුරුවිට
*පරමානන්ද නැණසල (අක්‍රියව පවතී)
*කලවාන නැණසල
*කුරුපැත්ත නැණසල
*සුනන්ද නැණසල - වැලිමන්න - අරණායක (අක්‍රියව පවතී)
*කිතුල්ගල නැණසල
*නෙළුව නැණසල
*මහියංගන නැණසල
*ශ්‍රි ලංකා ගුවන් හමුදා චින වරාය නැණසල
*නැණසල දඹුල්ල
*නැණසල පානදුර
*හිඟුරුකඩුව නැණසල
*කෑගල්ල නැණසල(වැලිදෙනිය විහාරස්ථානය කෑගල්ල)
*මැදගම නැණසල- ගම්පහ
*සණස නැණසල- ශ්‍රාවස්තිපුර,අ/පුර
*නැණසල ගිරිතලේ- ධර්මවිජයාරාම

## අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
*තෙළුල්ල නැණසල වෙබ් අඩවිය 
*නැණසල නිළ වෙබ් අඩවිය 
* නැණසල ප්‍රජාව 
* Nenasala (Wisdom Outlet) 
* නැණසල තොරතුරු තාක්ෂණ පාසල 

## බාහිර යොමු


මේ අතර බලංගොඩ නැණසල 2013 සමස්ථ නැණසල ජාලයෙන් විශිෂ්ඨතම නැණසල ලෙස ස්වර්ණ සම්මානය ලබා ගන්නා ලදී.
අප්‍රිකානු නීතිය

අප‍්‍රිකානු නීතිය වනාහී පොදු නීතිය, සිවිල් නීතිය හා ආගමික නීතිය යන විවිධ නීති පද්ධතීන්ගේ එකතුවකින් සකස් වුවකි.

## ඉතිහාසය 
අප‍්‍රිකානු නීතිය මූලිකව ම හැඩගැන්වී ඇත්තේ, 19 වන සියවස පුරා විවිධ යුරෝපීය රටවල නීති පද්ධතීන්ගේ ආභාසය ලැබීමෙනි. නිදසුනක් ලෙස, ලන්දේසීන්ගේ පැමිණිමෙන් හා බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදයේ බලපෑමෙන්, අප‍්‍රිකානු නීතියේ ප‍්‍රාථමික මූලාශ‍්‍රයන් එසේ වීමට රෝම, ලන්දේසි  හා ඉංග‍්‍රීසි පොදු නීතිය බලපෑවේය. එහෙයින් සමහර විටකදී එය ඇන්ග්ලෝ - ලන්දේසි නීතිය ලෙසද හඳුන්වයි. කාලයක් යන විට අප‍්‍රිකාවේ විවිධ නීති සම්පාදන ආයතන බිහි වී ඇත. එහෙත්, ඇත්තෙන්ම සමහර පැරණිතම නීති පද්ධති මුලින්ම බිහිව ඇත්තේ අප‍්‍රිකාවේ ය.

නිදසුනක් ලෙස සිවිල් සංග‍්‍රහය :ජසඩසක ජදාැ* භාවිතයට ගත් ඉපැරණි ඊජිප්තු නීතිය පදනම් වන්නේ ‘මාට්’ :ඵ්’්එ* සංකල්පය මතය. ප‍්‍රධාන මූලධර්මයන් වනාහී සම්ප‍්‍රදායන්, උත්ප‍්‍රාසාත්මක දේශන, සමාජ සමානාත්මතාවය හා අපක්ෂපාතීත්වයයි. නීති පද්ධතිය වර්ධනය වූයේ ඉතා මන්දගාමීව වුවත්, පිළිවෙතක් ලෙස පසුව අනුගමනය කිරීම සඳහා විනිසුරුවරු ද වාර්තා ලියා තබති.

## සටහන් 
|Law_of_Africa 
|-
{|
නීතිය - හැඳින්වීම

නීතිය - හැඳින්වීම

ආයතන ගණනාවක් මඟින් පනවනු ලබන රීතීන් පද්ධතියක් නීතිය ලෙස හැඳින්වේ. එය විවිධාකාරයෙන් දේශපාලනය ආර්ථිකය සහ සමාජය හැඩ ගස්සවයි. ගිවිසුම් නීතිය බස් ටිකට් පතක් මිල දී ගැනීමේ සිට කොටස් වෙළඳ පොලේ කොටස් හුවමාරු කිරීම දක්වා සියලු දේ දේපළ නීතිය මඟින් පුද්ගලික සහ නිශචල දේපළ පැවරීම සහ හිමිකම සම්බන්ධ අයිතීන් සහ බැඳීම් විස්තර කරනු ලබයි (නිවසක් කුලියට දී ම හෝ උකස් කිරීම). භාර නීතිය ආයෝජන සහ මූල්‍යමය සුරක්ෂිතභාවය සඳහා දේපළක අයිතිය දරා සිටිම (විශ්‍රාමික අරමුදල) ද සිවිල් වැරදි නීතිය යම් පුද්ගලයෙකුට තුවාල සිදු වීම හෝ දේපළමට හානි කිරීම වන්දි බලා ගැනීමට අවකාශ සලසයි. එලෙස හානි සිදු කිරීම දණඩ නීතියේ දක්වා ඇත්නම් අපරධකරුට එරෙහිව රජය විසින් නඩු පවරා දඬුවම් නියම කරනු ලබයි. ආණ්ඩක්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිය මඟින් නීති සෑදීම, ජනතාවගේ මානව අයිතිවාසිකම් සහ දේශපාලන නියෝජිතයන් තෝරා පත්කර ගැනීම, සඳහා රාමුවක් සැපයයි. පරිපාලන නීතිය රාජ්‍යය පරිපාලන ආයතන සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා ද ජාත්‍යන්තර නීතිය ස්වෛරී රාජ්‍යයන් අතර වෙළඳාමේ, පරිසරයේ සිට හමුදාමය ක්‍රියා මාර්ග දක්වා කටයුතු හසුරුවනු ලැබේ. ශ්‍රේෂ්ඨ ගී්‍රක දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් පැවසූවේ නීතියේ පාලනය තනි පුද්ගලයකුගේ පාලනයට වඩා හොඳ බවයි. 
නීත්‍යානුකූල අයිතිචාසිකම් සහ වගකීම් ලොව පුරා පවතින නීති පද්ධතීන් මඟින් විවිධාකාරයෙන් විස්තර කොට ඇත. ප්‍රධානතම වෙනස වන්නේ සිවිල් නීති සහ පොදු නීති සම්ප්‍රදායන්ගේ විනිශ්චයන් හී දීය.  සමහර රටවල් වල නීතිය ආගමික මුල ග්‍රන්ථ මත පදනම් ව ඇත. විශාරදයන් නීතියේ සම්භවය සබන්ධයෙන් නීති ඉතිහාසය, දර්ශනවාදය, සමාජ විද්‍යාත්මක වැනි විවිධ දෘෂ්ටි කෝණයන් ඔස්සේ පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී. නීතිය පිළිබඳ සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයන් ට අනුව සමානත්වය, සාධාරනත්වය සහ යුක්තිය සම්බන්ධයෙන් නැඟෙන ප්‍රශ්ණ සරල ඒවා නොවේ. නීතියේ වැදගතාම ආයතන වන්නේ අධිකරණය, ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය, එහි නිලධාරීන් කාර්්‍යය මණ්ඩලය, හමුදව, පොලීසිය, නීති වෘත්තිය සහ සිවිල් සමාජයයි.
කුවේට් රාජ්‍යය

කුවේට් රාජ්‍යය ස්වාධීන අරාබි එමීර් රාජ්‍යයකි. එය ඊසාන අරාබි අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටා ඇත. එය මායිම් වන්නේ දකුණින් සවුදි අරාබියාව, උතුරින් ඉරානය, වයඹ දෙසින් ගල්ෆ්  පර්සියානුවටය. කුවේට් යන නම, දිය ලග පිහිටි බලකොටුව යන අර්ථය දැක්වේ. භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 20,000 (වර්ග සැතපුම් 6880) වන අතර ජනගහනය මිලියන 3 කි. ‍පෞරාණිකව මෙම රාජ්‍යයේ ඇති වරාය තුලින් ඉන්දියාව හා මෙසපොතේමියාව අතර වෙළඳ ගනුදෙනු සිදුවී ඇත. බානි උටාබ් ගෝත්‍රය පළමු අරාබි පදිංචිකරුවන් වන අතර නව එමිරේට් රාජ්‍යයේ මුල් ආරම්භකරුවෝය. 19 ශතවර්ෂයේ කුවේටය ඔටමන් අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ලක් වු අතර 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අරාබි පාලනයකට නතු වු අතර, එය බ්‍රිතාන්‍යය ආරක්ෂාව යටතේ විය. එරට විශාල තෙල් ආකර 1930 ගණන්වල සොයා ගත්හ. 1961, බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස් වු පසු එරට තෙල් කර්මාන්තයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති විය. 1990 දි ඉරාකය කුවේටය ආක්‍රමණය කළ අතර එය ඉරාකයට යාකරන ලදි. මාස 7 ක් පැවැති ඉරාක බලපෑම ඇමරිකානු හමුදා මැදිහත් වීමෙන් නිමා විය. 773 ක් වන කුවේට් තෙල් ලිං ගිනි තැබු අතර එය පසුබසින ඉරාක හමුදාවන් විසින් කරන ලද අතර මෙය දැඩි පාරිසරික හා ආර්ථික විනාශයන් විය. එරට යටිතල පහසුකම් දැඩි ලෙස හානි වු අතර නැවත ගොඩනැඟිය යුතුව ඇත. කුවේට් ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවක් වන අතර කුවේට් නගරය සමඟ පාර්ලිමේන්තු පද්ධතියක් තුලින් රටේ දේශපාලන හා ආර්ථික නගරය ලෙස පවතී. ඒ රටේ ‍ලෝකයේ 5 වන විශාලතම තෙල් රන්දිතය, පෙට්ට්‍රොලියම්, කුවේටය පෙට්ට්‍රොලියම් ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන අපනයන ආදායමෙන් 95% ක් හා රාජ්‍ය ආදායමෙන් 80% ක් සපයයි. කුවේටය ලෝකයේ ධනවත්ම රටවල් අතර ඒක පුද්ගල ආදායමෙන් 11 ස්ථානයේ හා අරාබි රටවල් අතර ඉහළම මානව සංවර්ධිත දර්ශක‍යේ ද ඇත. ලෝක බැංකුව මඟින් කුවේට් ඉහළ ආදායම් ආර්ථිකයක් ඇති රටක් ලෙස හා නේටෝ නොවන සංවිධානයක් ලෙස නම් කර ඇත.

ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව

**හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව**, මධ්‍යම යු‍රෝපයේ කරහැනියන් ද්‍රෝණියේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ ඔස්ට්‍රියා, සිලොවැනියා, උක්රේන්, රොමානියා, සර්බියා, ත්‍රොඒෂියා සහ සිලවේනියාවය. බ්‍රඩාපෙස්ට් එහි අගනුවරය. හන්ගේරියාව EU නේටෝ OECD, V4 සහ ෂෙන්ගෙන් ප්‍රාන්තයේ සාමාජිකයෙකි. රාජ්‍යභාෂාව වන්නේ හංගේරියන්ය. බටහිර යුරෝපියානු ජනාවාස කාලයකින් පසු 9 වන ශතවර්ෂයේ සිටි ආෂෙඩ් නැමැති පාලකයා හංගේියාව ස්ථාපනය කළහ. ඔහුගේ මුනුපුරා ස්ටෙෆන් පළමුවන හංගේරියාව 1000 වර්ෂයේ පාප්තුමන් විසින් එවන ලද කිරැළකින් කිරැළු පැලැන්දහ. හංගේරියානු රාජධානිය අවුරැදු 946 පැවතුනහ. මොනාන් යුද්ධය ඔටමන් අල්ලා ගැනීමට ඉවහල් විය. 1 වන ලෝක යුද්ධයට පෙර විශාල බලවතෙකුව සිටි රට තම බල ප්‍රදේශ වලින් 70% ක් හා ජනගහනයෙන් 1/3 ක් අහිමි විය. ට්‍රියානොන් ගිවිසුමට අනුව මෙය සිදු විය. 1947 – 1989 පැවැති කොමියුනිස්ට් යුගයේ දී හංගේරියාව විදේශීය අවධානය ‍ලබාගත් අතර මෙය 1986 විප්ලවය සම්බන්ධයෙනි. 1989 තම දේශසීමා ඔස්ට්‍රියාව අතර විවෘත කළ අතර එය නැගෙනහිර කොටසක් කඩා වැටීමට ද හේතු විය. 1989 සිට පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් තිබෙන අතර ඉහල ආර්ථිකයක් හා නියමිත වෙළද පොළවල් අතරේ ප්‍රාදේශිය නාය‍කයෙකි. 2010 අන්තර්ජාතික ජිවන තත්ත්වය දර්ශකයේ හංගේරියන් 20 වන තැන සිටී. GW, CAN නැමැති පාරිසරික ආරක්ෂණ දර්ශනයේ 6 වන ස්ථාපනය ද මෑතකදී එය සංචාරකයන් අතරේ වඩා ප්‍රසිදධ ස්ථානයක් අතරේ 15 වන ස්ථානය හිමි කරගෙන ඇත. මෙම රට උණුසුම් වාතය සහිත ජලය ඇති ගුහා පද්ධති හා (බැලටන් විල) මධ්‍යම යුරෝපයේ විශාලතම විල (බැලටන් විල) හා යුරෝපයේ විශාලතම තණබිම් ඇති (නෝටෝබැගි) රටයි. මෙය උණුසුම් වාතය අඩංගු ජලය සහිත ලෝකයේ දෙවන විශාලතම විල (නෙවිස් විල) අඩංගු රටයි.

හන්ගේරි සමුහාණ්ඩුව
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය
ජාතික ගීය 
හන්ගේරි සැලැස්ම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බ්‍රඩාපෙස්ට් - 470 26' N 190 15' E
රාජ්‍ය භාෂාවන් - හන්ගේරියානු, හන්ගේරියානු සංකේත භාෂාව
ජන වර්ග - 95% මැග්යාර්, 2% රෝම, 3% වෙනත් සුළු ජනතා කාණ්ඩ
පාර්ලිමේන්තුව - සමුහාණ්ඩුව - රාජ්‍යය
ජනාධිපති - ලැස්ලෝ සොලිඔම් 
අගමැති - ගෝඩන් බජ්නායි 
පදනම - හන්ගේරි පදනම - 896
වර්තමාන තෙවන සමුහාණ්ඩුව - ඔක්තෝම්බර් 23, 1989
EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - මැයි 1, 2004
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	93 030 Km2
			35 919 sq mi
ජලය (%) – 0.74%
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 10 020 000
2001 ජන සංඛ්‍යාතය - 10 198 315
ඝනත්වය	-	107.7 / Km2
		279.0 / sq mi
GDP (PPP) – 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $ 180.054 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 18 548
GDP (සාමාන්‍ය) - 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $ 124.241 බිලියන (2008)
සාමාන්‍ය - $ 12 386 (2009)
ගිනි (2008) – 24.96 (පහළ)
HDI (2007) – 0.879 (ඉහළ)
මුදල් - ෆොරින්ට් (HUF)

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:හන්ගේරියාව
ලැට්වියාව

**ලැට්වියා ජනරජය** උතුරු යු‍රෝපයේ බෝල්කන් ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් උතුරින් එස්ටෝනියා (343 Km) දකුණින් ලිතුවේනියා (588 Km) නැගෙනහිරින් රුසියානු සමුහාණ්ඩුව (276 Km) සහ ගිණිකොණින් බෙලාරූස් (141 Km) හා බෝල්ටික මුහුද හරහා බටහිර ස්විඩනය දක්වා වැටී ඇත. භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී 64,589 (වර්ග සැතපුම් 24,938) වන අතර සෞම්‍ය දේශගුණයන් පවතී. ලැට්වියානුවන් (බෝල්ටික්) සංස්කෘතිය වශයෙන් එස්ටෝනියානුවන් හා ලිතුවේනියානුවරුන්ට නෑකම් කියයි. වර්තමානයේ ඉන්දු යුරෝපියානු පවුල තුල බොල්ටික් භාෂාව, පවුල තුල ඇති එකම භාෂාව වන්නේ ලැට්වියන් හා ලිතුවේනියන්ය. ලැට්වියා නම ලැටුආ ගඟ ආශ්‍රිත‍කොට නිර්මාණය වුවක් යැයි සැළකේ. ලැට්වියා එක්සත් පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් වන අතර නගර සභා 118 බෙදා ඇත. (ප්‍රාන්ත 109 හා නගර 9) අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ රිගාය. එහි ජනගහනය මිලියන 2.24 වන අතර යු‍රෝපියානු සංගමයේ අඩුම ජනගහනය සිටින රට හා එහි ජනගහනය 1991 සිට අඩුවෙමින් පවතී. ලැට්වියා 1991 සැප්තැම්බර් 17 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ 2004  මැයි 1 සිට යුරෝපියානු සංගමය හා 2004 මාර්තු 29 සිට නේටෝහි සාමාජිකත්වය දරයි. 1991 දි ලැට්වියා නිදහස ලැබු අතර 1990 දි ආර්ථික පසුබෑමෙන් පසු 1998 - 2006 වර්ෂවල දි එය යුරෝපයේ ඉදිරියෙන් ඇති දළ ජාතික නිෂ්පාදිත(GDP) අගයයන් බවට පත්විය. 2008 – 2010 වර්ෂයන්හි පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයෙන් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයන්ගෙන් තදින්ම බලපෑ සාමාජිකයාය. එහි ආර්ථික අවපාතය එම වර්ෂයේදී 26.54% ක් විය. ඒක පුද්ගල ආදායම යුරෝපානු සංගමයේ සාමාන්‍යයට අනුව 57.3% කි. මෙම අගය සාමාජික රාජ්‍යයන් අතරේ දිළිඳුතම අගයක් ගනී. 2009 වර්ෂයේ දී රාජ්‍යයේ කැළැඹුණු වෙනසක් වු අතර එය හේතුවෙන් රට නව දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් දරයි.

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව

ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී මුහුදේ බටහිර ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් සිරියාවටත්, දකුණින් ඊශ්‍රායලයටත්ය. ලෙබනනයේ මධ්‍යධරණියේ හා අරාබියේ පිහිටීම මත එයට පොහොසත් ඉතිහාසයක්, සංස්කෘතිමය අනන්‍යතාවයක්, ආගමික හා මානව විවිධත්වයක් ලැබී ඇත. එහි ඉතිහාසයට අනුව මීට වසර 7000 ට පෙර මානව ශිෂ්ඨාචාරයක් පැවතුණි. එය අවුරුදු 2500 ක සිට ෆිනිෂියන්වරුන්ගේ කාලයේ සිට පැවැත එන්නකි. 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඔටොමන් අධිරාජ්‍යයේ කඩා වැටිමත් සමඟ එහි තිබු ප්‍රදේශ 5 ක් නිල වශයෙන් ප්‍රංශය යටතට ගන්නා ලදි. ප්‍රංශය විසින්  ලෙබනනයේ මායිම් වන මවුන්ට් ප්‍රදේශය පුළුල් කරන ලදි. එහි මැරොනයිට් කතෝලිකයන් සහ වැඩි වශයෙන් මුස්ලිම්වරුන් පදිංචි කරන ලදි.1943 දි මෙම රට නිදහස ලැබු අතර ඔවුන් පාපොච්චාරණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය යනුවෙන් දේශපාලන පද්ධතියක් නිර්මාණය කළ අතර, එය ආගමික සංවිධාන මත බලය බෙදීමේ ක්‍රියාවලියකි. 1975 – 1990 පැවැති සිවිල් යුද්ධයට පෙර එරටෙහි සාමය හා සෞභාග්‍යය පැවති අතර සංචාරක, කෘෂිකාර්මික හා බැංකු කටයුතු පැවතුණි. එහි තිබු ආර්ථික බලය හා විවිධත්වය හේතුවෙන් එය නැගෙනහිර ස්විස්ටර්ලන්තය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. එය විශාල සංචාරකයින් ඇදගත් අතර අගනුවර වන බීරුට් මැදපෙරදිග පැරිසිය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. 2006 ජූලි 26  වන තෙක් ලෙබනනයේ ස්ථිරත්වයක් පැවති අතර 2006 ඊශ්‍රායලය හා හිස්බුල්ලා අතර යුද්ධයෙන් සිවිල් ජනතාව මරණයට පත් වු අතර එහි සිවිල් පද්ධතියට හානි පැමිණියහ. එහි පැවැති මනා ආර්ථික පාලනය හේතුවෙන් 2007 – 2010 පැවැති ආර්ථික අර්බුදයෙන් එහි බැංකු කටයුතු වලට හානියක් නොවීය. ලෝක ආර්ථික පසුබෑම අභියස ලෙබනනය ආර්ථික වර්ධනය 90% හා එහි ඉතිහාසයේ විශාලතම සංචාරකයන් පිරිසකට සත්කාර කළහ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව

ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව 

එකතුව - $ 68.611 බිලියන
සාමාන්‍ය - $ 18 977 (47)
GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 63 729 බිලියන (70)
සාමාන්‍ය - $ 14 086 (49)
ගිනි (2003) – 36 (මධ්‍යම)

ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව බෝල්ටික් තුන් රාජ්‍යයේ උතුරැ යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. ගිණිකොණ බෝල්ටික් මුහුදු තීරයේ හා එය මායිම් වන්නේ උතුරැ ලැම්බියාව, ගිණිකොණ බෙලාරස්. නිරිත ගෝලන්තය, රැසියානු තලනිනග්‍රෑඩ් කුඩා රාජ්‍යය. බටහිර බොල්ටික් මුහුදු තීරයේ ඇත්තේ ස්විඩනය හා ඩෙන්මාර්න්ය. එහි ජනගහනය මිලියන 3.32 වන අතර අගනුවර වන්නේ වෙල්නියස්ය. 14 වන ශතවර්ෂයේ දී යුරෝපයේ පිහිටි විශාලතම රට ලිතුආනියා විය. වර්තමානයේ බෙලාරස්, යුක්රේන්, පෝලන්ත හා රැසියානු කොටස් ලිතුආනියා ආදිපාද වසමේ ප්‍රදේශ විය. 1569 වර්ෂයේ දී ලුබ්ලින් එකමුතුවෙන් පෝලන්ත ලිතුආනියා යන පොදු රාජ්‍යය ලෙස නව රාජ්‍යයන් පිහිටුවිය. එය ශතවර්ෂ 2 ක් පුරා පැවති අතර 1772 සිට 1795 දක්වා වකවානුවේ අසල්වැසි රාජ්‍යයන් එය ක්‍රමයෙන් බිද දැමු අතර රැසියානු අධිරාජ්‍ය සමග ලිතුආනියන් ප්‍රදේශ බොහෝමයක් සම්බන්ධ කරන ලදි. 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 1918 පෙබරවාරි 16 දා ලිතුආනියානු නිදහස් පනත අත්සන් කරන ලද අතර, නිදහස් රාජ්‍යයන් ලෙස ප්‍රකාශිතයට පත් කරන ලදි. 1940 වන විට නාට්සින් බසුබැසි අතර සෝවියට් රැසියානුවන් එය අත්කර ගත්හ. 1990 මාර්තු 11 ලිතුආනියාව සෝවියට් සමුහාණ්ඩුව තුල නිදහස ප්‍රකාශ කල පළමු රට විය. 2008 – 2009 පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයට  පෙර ලෝකයේ පැවති වේගවත් ආර්ථික වර්ධනය මෙරට සතු විය. ලිතුආනියාව නේටෝ, යුරෝපානු කවුන්සිලය, යු‍රෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයෙකි. 2007 දෙසැම්බර් 21 එය ෂෙන්ගන් එකගතාවයේ සම්පුර්ණ සාමාජිකයෙක් විය. 2009 වර්ෂයේ විල්නියස් යුරෝපානු සංස්කෘතියේ අගනුවර වු අතර ලිතුආනියාව නව මිලේනියම් තම නමින් සැමරැහ.

ලිතුආනියා සමුහාණ්ඩුව
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - 
ජාතික ගීය
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - වෙල්නියස් 540 41' N 250 19' E
රාජ්‍ය භාෂාව - ලිතුඅනියානු
ජන වර්ග -	84.7% ලිතුආනියානු
		6.1% පෝල්ස්
		4.9% රැසියානු
		5.0% වෙනත්
රාජ්‍ය - අර්ධ ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - ඩැලියා ඉබොව්ස්කේට්
අගමැති - අන්ඩ්‍රියස් කුබිලියස්
නිදහස රැසියාව සිට - 1918
නිදහස ප්‍රකාශ කිරිම - 16 පෙබරවාරි 1918
පළමුවන සෝවියට් රැකියා නියුක්තිය - 15 ජුනි 1940
ජර්මානු කාසි රැකියා නියුක්තිය - ජුනි 1941
දෙවන සෝවියට් රැකියා නියුක්තිය - 1944
රාජ්‍යයට පැමිණීම - 01 මැයි 2004
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	65 200 Km2
			25 173 sq mi
ජලය (%) – 1.35% 
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 341 966 (130)
ඝනත්වය	-	53.5 / Km2 (120)
			141.2 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍ය

එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍ය 

දුරකථන සංකේත - + 52

එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍ය පොදුවේ මැන්සිනෝ ලෙස හදුන්වන අතර උතුරැ ඇමරිකාවේ පිහිටි ‍ෙපඩරල් ව්‍යවස්ථාමය සමුහාණ්ඩුවකි. එය උතුරැ ඇමරිකාව, දකුණ හා බටහිර පැසිපික් සාගරය, ගිණීකොණ ගෝතමාලා හා බෙලීස් සහ කැරබියානු මුහුද හා නැගෙනහිරින් මැන්සිකන් ආගාධයට මායිම් වේ. එය වර්ග කි. මි. මිලියන 2 ක් (වර්ග සැතපුම්) 760 000 ක් පුරා පැතිරේ. ඇමරිකාස් තුල පවතින 5 වන විශාලතම රටවල අතර 14 වන ලෝකයේ විශාලතම නිදහස් රාජ්‍ය වන අතර ජනගහනය මිලියන 111 කි. 1521 විසින් මෙම පලාත අල්ලාගත් අතර නව ස්පාඤ්ඤයේ ප්‍රතිරාජ පදවිය ස්ථාපනය කල අතර 1821 නිදහසෙන් පසු එය ක්‍රමයෙන් මෙක්සිකෝ බවට පත් විය. නිදහසෙන් පසු කාලය ආර්ථික ස්ථාරවත්වය ප්‍රාදේශීය පාලනය, සිවිල් යුද්ධය, විදේශීය අගනුවර, රාජ‍්‍යයන් දෙකක් හා ස්වදේශී ආඥාදායකයන් දෙකක් යනාදිය විශේෂ ‍විය. 1910 දී ඇති වු මැක්සිකානු විප්ලවයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් වු 1917 ව්‍යවස්ථාව සහ වර්තමානයේ රටේ පවතින දේශපාලන ක්‍රමය පැන නැගුණි. 2000 ජුලි පැවති මැතිවරණයෙන් ප්‍රථමවර විපක්ෂයක් ජයගත් අතර ව්‍යවස්ථාපිත විප්ලවීය පක්ෂය පරාජය විය. රාජ්‍යයන් ලෙස හා  1994 පටන් එන ආර්ථික සහයෝගීතා හා සංවර්ධන සංගමයේ එකම ලතින් ඇමරිකානු සාමාජිකයා වන මැක්සිකෝව ඉහළ මධ්‍ය ආර්ථිකයක් ඇති රටකි. එය නම් කාර්මික හා නැගි එන බලයකින් යුත් රටකි. එය විශාලතම 13 GDP නාමික අගය ඇති අතර මිලදී ගැනීමේ ශක්තියෙන් 11 වන තැන සිටී. ආර්ථිකය උතුර ඇමරිකානු නිදහස් වෙළෙද ගිවිසුම හා බැදී ඇති අතර NAFTA සහකාර හා ඇමරිකාව ද වේ.

එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍යය
පින්තූරය - කොඩිය
ජාතික ගීය 
ජාතික මුද්‍රාව - එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍යය මුද්‍රාව
සිතියම - එක්සත් මැක්සිකානු රාජ්‍යය
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මෙක්සිකෝ නගරය - 190 03'N 990 22' W
රාජ්‍යය - ඒකාබද්ධ ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - පිලිප් කාල්ඩරන් (PAN)
නීති සම්පාදක - ඝනාව (කොංග්‍රසය)
බලය පවත්නා පක්ෂය - සභාව
විපක්ෂය - නියෝජිත පාර්ලිමේන්තු මණ්ඩලය
නිදහස - ස්පාඤ්ඤ සිට
ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - සැප්තැම්බර් 16, 1810
පිළිගැනීම - සැප්තැම්බර් 27, 1821
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	1 972 550 Km2
			761 606 sq mi
ජලය (%) – 2.5 
ජනගහනය - ජුලි 2009 තක්සේරැව - 111 211.789 
2005 ජන සංඛ්‍යාකය - 103 263 388
ඝනත්වය	-	55 / Km2 (142nd)
		142 / sq. mi
සාමාන්‍ය - $ 14 534 (6) (55th) 
GDP (සාමාන්‍ය) – 2009 තක්සේරැව
එකතුව - $  1.143 ට්‍රිලිටන (7) (13th) 
සාමාන්‍ය - $ 10 212 (8) (46th) 
ගිනි (2008) – 46.1 (9) (ඉහළ)
HDI (2007) – 0.854(10) (මධ්‍යය) (53rd) 
මුදල් - පෙසෝ (MXN)
කාල මණ්ඩලය - රාජ්‍ය මැක්සිකානු කාල මණ්ඩලය (UTC – 8a – 6)
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව - (DST) විවිධ (VTC – 7a - )
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - .mx
හව් අයි වොන්ඩර් වට් යූ ආ

'''*හව් අයි වොන්ඩර් වට් යූ ආ* ''' (ආදරයේ අංශුමාත්‍රයක්) (How I Wonder What You Are) 2010 දී තිරගත වූ Drama වර්ගයේ චිත්‍රපටයකි. මෙය උදය ධර්මවර්ධන හා චින්තන ධර්මදාසගේ අධ්‍යක්ෂණයකි. මෙය අඩු වියදම් චිත්‍රපටයක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්ම ස්වාධින සිනමා කෘතිය ලෙස ද හැදින්වේ. 

## කතා වස්තුව
මේ චිත%පටයේ දැක්වෙන්නේ තමන්ධතා පැවැත්විය නොහැකි, ජීවිතය බෙදාගත නොහැකි මිනිසුන් සහිත පසුබිමක බලාපොරෙත්ත= විරහිත ව ජීවත් වන තරැණයක= පිළිබ&nbsp;ව ය.  සරළ ආදරනීය සිදුවීමක් මගින් ඔහුටග් ජීවිතයට බලාපොරොත්ත= ගෙන එන අයුරුත්, ඔහු පෙර සිටියාටත් වඩා ගැඹුරු ශෝකාත්නයකට ඇද දමන අයුරුත් මේ කතාවෙන් කියවේ.  මෙය පරාරෝපිත, මුල් ඉදිරුණු, තමන් සොයා යන සම්බන්ධතාවටය අහිමි වූ තාරැණ්‍යය පිළිබද සරළ ආදර කතාවකි.

## නිෂ්පාදනය 
මෙම චිත්‍රපටය කොළඹ රූපගත කෙරී ඇත.  අධ්‍යක්ෂවරුන් දෙදෙනා තම මිත=රන්ගේ උපකාරයෙන් නිෂ්පාදනයට සදහා මුදල් සොයාගෙන ඇත. රංගන හා තාක්ෂණික ශිල්පීන් විශාල පිරිසක් මේ ස&nbsp;හා මුදල් අය ‍කිරීමකින් තොර ව දායක වී ඇත. 

## රංගනය 
පූර්ණිමා මුදහන්දිරම්,
ප්‍රසන්න මහගමගේ, ඩබ්. ජයසිරි සහ මහේන්ද්‍ර පෙරේරා

## සංගීතය 
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය ජයන්ත ධර්මවර්ධනගෙනි. තේමා ගීතය ඉන්ද්‍රචාප ලියනගේ විසිනි.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැදි 
* නිල වෙබ් අඩවිය
* නිල ‍‍පේස්බුක් පිටුව
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය

නෙදර්ලන්ත රාජධානිය හා එයට අයත් ප්‍රදේශ වන්නේ බටහිර යුරෝපය (නෙදර්ලන්තය) සහ කැරිබියන්හි (අරෑබා සහ නෙදර්ලන්ත ප්‍ර‍ාදේශිකයන්ය) මෙම කොටස් 3 රටවල් වශයෙන් හදුන්වන අතර සාමානත්ව සාමාජිකයන් වශයෙන් රාජධානියේ සිටියි. ඔවුන්ගේ ව්‍යවස්ථාදායකයන් සමාන නොවන අතර කැරිබියානු රටවල් ස්වාධීන වන අතර එය නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ අධිකාරි පත්‍රයෙන් සනාථ වේ. 1954 සිට එය රජුන්ගේ මුලික ලියකියවිල්ලකි. නෙදර්ලන්තය පාලනය කරනු ලබන්නේ අධිකාරියේ සදහන් රාජ්‍යයේ ආයතන විසිනි. නමුත් නියාමනය වන්නේ නෙදර්ලන්ත රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාව තුල ස්ථාපනය නොවන අතර, නෙදර්ලන්තය වර්තමානයේ තම අභ්‍යන්තර හා බාහිර කටයුතු පවත්වන්නේ නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ පරිමාව තුලය. 1954 සිට 195 දක්වා සුරිනේම් රාජධානිය තුල ව්‍යවස්ථාදායක රටක් විය. එය මෙතෙක් නිදහස් සමුහාණ්ඩුවක් විය. 1986 සිට අරෑබා රාජධානිය තුල වෙන්ව පවතින ව්‍යවස්ථාදායකයෙකු විය. 1962 තෙක් නෙදර්ලන්ත නිව්ගිනියා යැපුම් ප්‍ර‍ාදේශිකයන් විය. නමුත් ස්වාධීන රටක් නොවීය.

A5181
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය
ජාතික ගීය
සිතියම
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - ආර්ෂස්ඩැම්
රාජ්‍ය භාෂාවන් - ඕලන්ද, ඉංග්‍රීසි, පැපියාමෙන්වු, ග්‍රිසියන්
පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - ලොව් සැක්සත්, ලිම්බර්ගිෂ්, ස්පාඤ්ඤ
රාජ්‍යය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්තය සහ ව්‍යවස්ථා රාජාණ්ඩුව
අධිරාජ්‍යයා - බියට්‍රික්ස්
අගමැති - පැන් පීටර් බැල්කෙනෙන්ඩි
අරදබාහි අමාත්‍ය - ග්‍රීඩෝ කෝස්
නෙදර්ලන්ත අමාත්‍ය - පෝල් කමනෙන්සියා
ස්ථාපිත කිරිම - වර්තමාන රාජධානිය ස්ථාපිතය - 1815
නෙදර්ලන්ත රාජධානිය අධිකාරි පත්‍රය - ‍ඔක්තෝම්බර් 28, 1954
වර්ග ප්‍රමාණය - එකතුව		42 508 Km2
				16 478 sq mi
ජලය (%) – 18.41
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 17 000 000
ඝනත්වය -	393 / Km2
		1 019 / sq mi
මුදල් - යුරෝ (නෙදර්ලන්තය), අරෑබාන් ප්ලොරින් (අරෑබා) සහ නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලියන් ගල්ඩින් (EUR, AWG & ANG)
කාල මණ්ඩලය - CET සහ AST (VTC + 1 සහ 4)
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) CEST සහ AST (VTC + 2 සහ 4)
මං තීරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - .n13, aq, .an
දුරකථන සංකේත - +31, + 297, +999

තවත් තොරතුරු 

https://www.facebook.com/103529134362193/posts/135018891213217/

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නෙදර්ලන්තය
නයිජර්

**නයිජර්** ( , ), නිල වශයෙන් **නයිජර් ජනරජය** රටේ සමහර කාන්තාර නොවන ප්‍රදේශ වරින් වර නියඟයට හා කාන්තාරකරණයට ලක් වේ. ආර්ථිකය යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය වටා සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති අතර, අඩු ශුෂ්ක දකුණේ සමහර අපනයන කෘෂිකර්මාන්තය සහ යුරේනියම් ලෝපස් ඇතුළු අමුද්‍රව්‍ය අපනයනය කරයි. එහි ගොඩබිම් සහිත පිහිටීම, කාන්තාර භූමි ප්‍රදේශය, අඩු සාක්ෂරතා අනුපාතය, ජිහාඩ් කැරලි සහ උපත් පාලන ක්‍රම භාවිතා නොකිරීම සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශීඝ්‍ර ජනගහන වර්ධනය හේතුවෙන් ලොව ඉහළම සාඵල්‍යතා අනුපාත හේතුවෙන් එය සංවර්ධනයට අභියෝගවලට මුහුණ දෙයි.

## නිරුක්තිය 
මෙම නම පැමිණෙන්නේ රටේ බටහිර දෙසින් ගලා යන නයිජර් ගඟෙනි. ගඟේ නමේ ආරම්භය අවිනිශ්චිතය. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු භූගෝල විද්‍යාඥ ටොලමි විසින් වඩි ගිර් (අසල්වැසි නූතන ඇල්ජීරියාවේ) සහ දකුණේ පිහිටි නි-ගිර් ("පහළ ගිර්") පිළිබඳ විස්තර ලිවීය. නූතන අක්ෂර වින්‍යාසය නයිජර් ප්‍රථම වරට 1550 දී බර්බර් විශාරද ලියෝ අප්‍රිකානුස් විසින් වාර්තා කරන ලදී, "ගංගා ගංගාව" යන අර්ථය ඇති ටුවාරෙග් වාක්‍ය ඛණ්ඩයෙන් (e)gărăw-n-gărăwăn ව්‍යුත්පන්න විය හැකිය. මුලින්ම වැරදි ලෙස විශ්වාස කරන ලද පරිදි එය ලතින් නයිජර් ("කළු") වෙතින් ව්‍යුත්පන්න නොවන බවට වාග් විද්‍යාඥයින් අතර පුළුල් එකඟතාවයක් ඇත. ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ සම්මත උච්චාරණය /niːˈʒɛər/ වන අතර සමහර ඇංග්ලෝෆෝන මාධ්‍යවල /ˈnaɪdʒər/ ද භාවිතා වේ.    

## ඉතිහාසය 
### ප්‍රාග් ඉතිහාසය 
### පූර්ව යටත් විජිත නයිජර් හි අධිරාජ්‍යයන් සහ රාජධානි 
#### මාලි අධිරාජ්‍යය (1200 ගනන් වල සිට 1400 ගනන් දක්වා) 
#### සොන්හායි අධිරාජ්‍යය (1000 ගනන් වල සිට 1591 දක්වා) 
#### අයර් සුල්තාන් රාජ්‍යය (1400 ගනන් වල සිට 1906 දක්වා) 
#### කනෙම්-බෝර්නු අධිරාජ්‍යය (700 ගනන් වල සිට 1700 ගනන් දක්වා) 
#### හවුසා ප්‍රාන්ත සහ අනෙකුත් කුඩා රාජධානි (1400 ගනන් වල සිට 1800 ගනන් දක්වා) 
### යටත් විජිත (1900–1958) 
### පශ්චාත් යටත් විජිත (1960–) 
#### ඩියෝරි අවුරුදු (1960-1974) 
#### පළමු හමුදා පාලනය (1974-1991) 
#### ජාතික සම්මේලනය සහ තුන්වන ජනරජය (1991-1996) 
#### දෙවන සහ තුන්වන හමුදා පාලන (1996-1999) 
#### පස්වන ජනරජය (1999-2009) 
#### හතරවන හමුදා පාලනය (2009-2010) 
#### හත්වන ජනරජය (2010–2023) 
#### පස්වන හමුදා පාලනය (2023-වර්තමානය) 
## භූගෝලය 
### දේශගුණය 
### ජෛව විවිධත්වය 
## පාලනය සහ දේශපාලනය 
### විදේශ සබඳතා 
### යුද 
### අධිකරණ පද්ධතිය 
### නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම 
### රජයේ මුල්‍ය 
#### විදේශ ආධාර 
### පරිපාලන අංශ 
### විශාලතම නගර 
## ආර්ථිකය 
## ජනවිකාසය 
ජනවිකාස

### නාගරික ජනාවාස 
### ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 
### භාෂා 
### ආගම් 
#### ඉස්ලාම් 
### අධ්‍යාපනය 
### සෞඛ්‍ය 
## සංස්කෘතිය 
### උත්සව සහ සංස්කෘතික උත්සව 
#### ගුරෙවෝල් උත්සවය 
#### සුව සාලෙ උත්සවය 
### මාධ්‍ය 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
නයිජිරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව

නයිජිරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව 

අන්තර්ජාල TLD - ng
දුරකථන ස‍ංකේත - +234

නයිජිරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව ජනපද 36 කින් යුත් රටකි. අබුජා එහි එක්සත් අගනුවර ප්‍ර‍ෙද්ශය වේ. මෙය පිහිටා තිබෙන්නේ බටහිර අප්‍රිකාවෙහිය. මෙහි මායිම් වන්නේ බටහිර බෙනින් සමුහාණ්ඩුව, නැගෙනහිර චැඩ් හා කැමරෑන් සහ උතුරැ නයිගර් සමගය. මෙහි දකුණු වෙරල තීරය ගිනියා බොක්කේ (අත්ලන්තික් සාගරය) ඇත. නයිජිරියාවෙහි අති විශාලතම හා ප්‍රචලිතම ජනවාර්ගත කණ්ඩායම් තුන වන්නේ හුආසා ලිග්බෝ සහ යොරැබාය. ආගම් වශයෙන් මෙරට තුල මුස්ලිම් හා ක්‍රිස්තියානි සමානව කොටස් 2 ක් සිටින අතර සුළු පිරිසක් සාම්ප්‍රදායික ආගම් අදහයි. නයිජිරියානු ජනතාවට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. පුරාතන තැනිම් වලට අනුව මානව වර්ගයාගේ පැවැත්ම 9000 BC දක්වා දිව යයි. බන්ටු සංක්‍රාමිකයන්ගේ මුල් භුමි භාගයේ සැලකෙන්නේ බෙනුයි හා ක්‍රොස් රිබර් හා අවට ප්‍රදේශයන්ය.මොවුන් 1 වන ‍මිලේනියම් හා 2 මිලේන්යමේ මධ්‍යම හා දකුණු අප්‍රිකාව පුරා පැතිර සිට ඇත. නයිජර් ගග හේතුවෙන් රටට එම නම ලැබී ඇත. මෙය ලෝ‍කයේ ජනගහනය වැඩිම රටවල් අතර 3 වන තැන හා කළු ජාතීන් බහුතරයක් ජිවත් වන ජනාකිර්ණම ලෝකයේ ඇති එකම රට වේ. මෙය මිළග එකොලොස් වන ආර්ථිකය යට‍ෙත් ලැයිස්තුගත කොට ඇති අතර ‍ෙපාදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකි. නයිජිරියානු ආර්ථිකය ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන ආර්ථිකයන්ගෙන් එකකි. අන්තර්ජාතික මුල්‍ය අරමුදල (1MF) පවසන පරිදි එය 2008 9% හා 2009 8.3% කි. අප්‍රිකාව තුල ඇති 2 වන විශාලතම ආර්ථිකයයි. එය ප්‍රාදේශීය බලවතෙකු වන අතර අප්‍රිකාව තුල ඇති 2 වන විශාලතම ආර්ථිකයයි. එය ප්‍රාදේශීය බලවතෙකු වන අතර අප්‍රිකාවේ නායකත්වය දරයි.

නයිජිරියාව
පින්තුරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - 
ජාතික ගීය
අගනුවර - අමුජා 
විශාලම නගරය - ලාගොස්
රාජ්‍ය භාෂාව - ඉංග්‍රීසි
විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් - හුආසා, ලිග්බෝ, ‍ෙසාරැබා
රාජ්‍ය - ජනාධිපති ඒකාබද්ධ සමුහාණ්ඩුව
ජනාධිපති - උමාරැ යාර් අඩුආ
නියෝජ්‍ය ජනාධිපති - ගුඩ්ලක් ජොනතන්
නිදහස - එක්සත් රාජධානියේ සිට
දකුණු හා උතුරැ නයිජිරියාව එක්සේසත් කිරිම - 1914
ප්‍රකාශ කිරිම හා පිළිගැනීම - ඔක්තෝම්බර් 1, 1960
සමුහාණ්ඩුව ප්‍රකාශ කිරිම - ඔක්තෝම්බර් 1, 1963
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	923 768 Km2 
			356 667 sq mi
ජලය (%) – 1.4
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 154 729 000 (8)
ඝනත්වය	-	167.5 / Km2 
			433.8 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 319.572 බිලියන (37)
සාමාන්‍ය - $ 2 162 
GDP (සාමාන්‍ය) - 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $ 207.116 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 1 401
ගිනි (2003) – 43.7 මධ්‍යම
මුදල් - නයිජිරියානු නෙයිරා
කාල මණ්ඩලය - WAT
ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) - නිරික්ෂන නැත
මං තීරැව - දකුණ
පැනමා සමුහාණ්ඩුව

පැනමා නිළ වශයෙන් පැනමා සමුහාණ්ඩුව දකුණු, මධ්‍යම ඇමරිකා හා උතුරු ඇමරිකා පිහිටි දකුණට වඩා මායිම්ව ඇති රටයි. එය උතුරු හා දකුණු ඇමරිකා එකතු කරන ඉස්න්මුන්හි පිහිටා ඇත. එය මායිම් වන්නේ වයඹ දෙසින් කොස්ටරිකාව, ගිණිකොණින් කොලොම්බියා, උතුරින්  කැරබියානු මුහුද හා දකුණින් පැසිෆික් සාගරයටයි. අගනුවර වන්නේ පැනමා නගරයයි. පැනමා අන්තර්ජාතික වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් සහ මධ්‍යම ඇමරිකාව තුල ඇති 3 වන හෝ 4 වන විශාලතම ආර්ථිකය ඇති රටයි. එය මධ්‍යම ඇමරිකාව තුල ඇති වැඩි වේගයෙන් වර්ධනය වන ආර්ථිකය හා විශාලතම ඒක පුද්ගල පරිභෝජනය ඇති රටයි.
පැපුවා නවගිනියාව

**පැපුවා නවගිනියාව (PNG)**, නිල වශයෙන් **ස්වාධීන පැපුවා නවගිනියා රාජ්‍යය**, ඕෂනියාවේ පිහිටි දූපත් රටකි. එය නවගිනියා දූපතේ නැගෙනහිර කොටස සහ ඕස්ට්‍රේලියාවට උතුරින්, නිරිතදිග පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි මෙලනීසියානු දූපත් වලින් සමන්විත වේ. බටහිරින් ඉන්දුනීසියාව සමඟ ගොඩබිම් මායිමක් ඇති අතර, දකුණින් ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නැගෙනහිරින් සොලමන් දූපත් සමඟ සමුද්‍ර මායිම් පවතී. එහි අගනුවර පෝර්ට් මෝර්ස්බි ය. රටෙහි වර්ග කිලෝමීටර් 462,840ක (වර්ග සැතපුම් 178,700) විශාල භූමි ප්‍රදේශයක් සහ දූපත් සිය ගණනක් ඇතුළත් වේ. 

පැපුවා නවගිනියාවේ භූමි ප්‍රදේශය 1880 ගණන්වලදී උතුරේ ජර්මානු නවගිනියාව සහ දකුණේ බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් පැපුවා ප්‍රදේශය ලෙස බෙදී ගිය අතර, දෙවැන්න 1902 දී ඕස්ට්‍රේලියාවට පවරා දෙන ලදී. පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු වර්තමාන පැපුවා නවගිනියාව ඕස්ට්‍රේලියානු පාලනය යටතට පත් වූ නමුත් එය වෙනස් භූමි දෙකක් ලෙස පැවතුණි. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ නවගිනියා ව්‍යාපාරය අතරතුර මෙම දූපත් රට දරුණු සටන් පැවති ස්ථානයක් වූ අතර, පසුව එම භූමි දෙක එක්සත් විය. 1975 දී පැපුවා නවගිනියාව ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යයක් බවට පත්විය. රජු නියෝජනය කිරීම සඳහා ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු සිටින අතර, අගමැතිවරයෙකුගේ නායකත්වයෙන් යුත් රජයක් සමඟ වෙස්ට්මිනිස්ටර් ක්‍රමය තුළ දේශපාලනය සිදු වේ. ජාතික පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයින් පළාත් නායකයින් ලෙස ද කටයුතු කරති.

ජනගහනය ඉතා ග්‍රාමීය වන අතර, 2023 වන විට නාගරික මධ්‍යස්ථානවල ජීවත් වන්නේ 14%ක් පමණි. සාම්ප්‍රදායික ප්‍රජාවන් සහ ජීවන රටාවන්ගේ අඛණ්ඩතාව පැපුවා නවගිනියා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් පැහැදිලිවම ආරක්ෂා කර ඇත. නිල ජනගහන ඇස්තමේන්තු අනුව ජනගහනය මිලියන 11.8 ක් පමණ වන නමුත්, චන්ද්‍රිකා දත්ත භාවිතා කරන ඇස්තමේන්තු අනුව එම සංඛ්‍යාව මිලියන 17 කට ආසන්න වේ. ජනගහනය අතිශයින් විවිධත්වයකින් යුක්තය. දන්නා කථන භාෂා 840 ක් ඇති අතර, එය ලෝකයේ වඩාත්ම භාෂාමය වශයෙන් විවිධ රට බවට පත් කරයි. සංස්කෘතික භාවිතයන් ද ඒ හා සමානව විවිධ වේ. බොහෝ සංස්කෘතික හා භාෂාමය කණ්ඩායම් කුඩා වුවද, ඉංග්‍රීසි සහ ටොක් පිසින් (Tok Pisin) පොදු භාෂා ලෙස සේවය කරයි. මෙම විවිධත්වය විශේෂයෙන් දේශපාලනයේ ගැටුම්වලට හේතු වී ඇති අතර, කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනයට එරෙහිව සටන් කිරීමට රජය අරගල කර ඇත. රටේ වැඩි කොටසක් ක්‍රිස්තියානි වන අතර, විවිධ නිකායන් රාශියක් පවතී.

ග්‍රාමීය හා විවිධ ජනගහනය, ඉතා කඳුකර භූගෝලීය පිහිටීමක ප්‍රතිඵලයකි. දන්නා සියලුම විශේෂවලින් 5% ක් පමණ මෙම භූමියේ ජීවත් වන අතර, ස්වභාවික සම්පත් මත පදනම් වූ ආර්ථිකය ද අපනයනය මත රඳා පවතී. පැපුවා නවගිනියාව සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකයක් වන අතර, එහි ජනගහනයෙන් 40% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මුදල් ආර්ථිකයෙන් සාපේක්ෂව ස්වාධීනව ජීවත් වන යැපුම් ගොවීන් වේ. රට ඕස්ට්‍රේලියාව සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වාගෙන යන අතර, ආසියාව සහ පැසිෆික් කලාපය සමඟ ද සබඳතා වැඩි දියුණු කර ඇත.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
### පළමු ජනාවාසකරණය 
### යුරෝපීය බලපෑම 
### දෙවන ලෝක යුද්ධය සහ ඕස්ට්‍රේලියානු පාලනය 
### ස්වාධීනත්වය 
## රජය සහ දේශපාලනය 
### විදේශ සබඳතා 
### අපරාධ සහ මානව හිමිකම් 
### පරිපාලන අංශ 
## භූගෝලය 
### ජෛව විවිධත්වය 
## ආර්ථිකය 
## ජන විකාශනය 
### භාෂා 
### ආගම 
## සංස්කෘතිය 
## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
මැසඩෝනියා

මැසිඩෝනියා සමුහාණ්ඩුව ගිණිකොණ යුරෝපයේ බොල්කන් අර්ධද්විපයේ වාඩර් මැසිඩෝනියා ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි. එය 1991 වර්ෂයේ නිදහස ලැබීමෙන් පසුව යුගොස්ලෝවියාවේ අනුප්‍රාප්ති රාජ්‍යයකි. 1993 වර්ෂයේ දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකු වු අතර එහි නම සම්බන්ධයෙන් ග්‍රීසිය හා අතර ඇති වු ආරවුල් මත එය පෙර යුගොස්ලාවි ප්‍රාදේශිකයක් ලෙස මැසඩෝනියා යුගස්ලොව් සමුහාණ්ඩුව විය. මෙය මායිම් වන්නේ වයඹින් කොසෝවෝ, උතුරින් සර්බියා, නැගෙනහිරින් බල්ගේරියා, දකුණින් ග්‍රිස්ටෝ හා බටහිරින් ඇල්මේනියාවටය. රටේ අගනුවර වන්නේ ස්නොප්රජි වන අතර එහි ජනගහනය 506,926 ක් බව 2004 ජන සංගණන වාර්තා පෙන්වා දෙයි. අනෙකුත් නගර වන්නේ බිටෝලා, කුමනෝවා, ප්‍රිලෙප්, මෙටෝවා, ඕරිඩ්, වෙලෙස්, ස්ටිප්, නොතානි, ගොස්ටිබා සහ ස්ටුමිනාය. එහි විල් 50 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් හා මිටර් 2000 (අඩි 6562) උසින් යුත් කඳු 16 ක් ඇත. මැසඩෝනියා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙක් වන අතර යුරෝපා කොමිසමද ඇතුලත් වේ. 2005 දෙසැම්බරයේ පටන් එය යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකත්වයට තරඟ වදින අතර, ‍නෙටෝ සාමාජිකත්වයට ද ඉල්ලුම් කර ඇත.
ලිබිරියා

**ලිබිරියා** නිල වශයෙන් ලිබියා සමුහාණ්ඩුව බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළතීරයේ රටකි. එය මායිම් වන්නේ සෙයිරා ලෙයෝන්, ගිනියා, කෝට් සි‍ල්වෙසෝර් සහ අත්ලාන්තික් සාගරයටය. 2008 සංඛ්‍යා ලේඛනයන්ට අනුව එරට ජනගහනය 3 476 608 වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 11 369 (වර්ග සැතපුම් 43 000) ක් වේ. අගනුවර වන්නේ මොන්රෝවියාය. ලිබිරියාහි උණුසුම් කාලගුණයක් ඇති අතර ග්‍රිෂ්ම කාලයේ වර්ෂාව හා වියළි කාලයේ තද සුළං ද ඇති වේ. ලිබියානු පෙපර් වෙරළ තිරය ජනාකිර්ණ වන අතර එහි කඩොලාන වනාන්තර ඇති අතර රට අභ්‍යන්තරයේ සුළු වශයෙන් වනාන්තර ඇත. එය ක්‍රමයෙන් වියලි තණබිම් කරා විවෘත වේ. අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතරේ ලිබරියන් ඉතිහාසය විශේෂිතය. නැව් වලින් නිදහස් කරගත් වහලුන් ද මෙම රටට එවන ලදි. මෙම ජනපදයකින් ලිබිරියානු සමාජය තුල ප්‍රභූ සමාජයක් ගොඩ නැගූ අතර 1847 ඔවුන් ලිබරියන් සමුහාණ්ඩුව සොයා ගන්නා අමරිකාව තුල පැවති රාජ්‍යයේ ආකෘතියක් ඔවුන් ‍ ‍ෙමාන් රෝමියා ලෙස ඇති කල අතර අගනුවර වුයේ ‍ජේම්ස් මොන්රෝයිය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මෙහි ජනපද පිහිටුවීමට ආධාර කළේය. 1980 හමුදා බලඇණියක් විලියම් ආර්. වෝල් බට්ගේ පාලනය ලබා ගත් අතර එය අස්ථාවර කාලයක් බවට පත්වෙමින් සිවිල් යුද්ධකම හා රටේ ආර්ථිකයට බලවත් සේ පහරක් වැදුණි. වර්තමානයේ ලිබරියාව එම යුද්ධයෙන් හා කඩා වැටුණු ආර්ථිකයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතී. සංඛ්‍යා ලේඛන සදහන් කරන පරිදි ජනගහනයෙන් 35% දිනකට ඇ. ‍ෙඩාලර් 1.25 අඩුවෙන් දිවි ගෙවයි.

ලිබරියා සමුහාණ්ඩුව 
පින්තූරය - කොඩිය
ආදර්ශ පාඨය - රාජ්‍යයේ ආදරය අපව මේ ස්ථානයට ගෙන ආවේය
ජාතික ගීය 
සිතියම -
අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මොන්රෝමියා 60 19' N 100 48' W
රාජ්‍ය භාෂාව - ඉංග්‍රිසී
රාජ්‍ය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව 
අගවිනිසුරැ - ජොනී ලෙවිස්
සැකැස්ම - අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් විසින්
‍ACS කොලනි සංස්ථාපනය - 1821 -1842
නිදහස (එක්සත් රාජ්‍යය සිට) 26 ජුලි 1847
වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	111 369  Km2
			43 000 sq mi
ජලය (%) – 13.514
ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 955 000
2008 ජන සංඛ්‍යාකය - 3 476 608
ඝනත්වය	-	35.5 / Km2
		92.0 / sq mi
GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව
එකතුව - $  1.471 බිලියන 
සාමාන්‍ය - $ 373
සාමාන්‍ය - $ 215
HDI (2007) – 0.442 (පහළ)
මුදල් - ලිබරියන් ඩොලර් (LRD)
මුදල් - මොසැම්බිකන් මෙට්කල් (M + n) (MZN)
කාල මණ්ඩලය - GMT 
ග්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) - නිරික්ෂණ නැත (VTC)
මං තිරැව - දකුණ
අන්තර්ජාල TLD - .lr
දුරකථන සං‍ෙක්ත - 231
ශාන්ත ලුසියා

**ශාන්ත ලුසියා** යනු නැගෙනහිර කැරිබියන් දූපත් වල බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් රටකි. ලෙස්සර් ඇන්ටිලස් හි සුළං දෙසට දිවෙන දූපත් වල කොටසක් වන මෙය ශාන්ත වින්සන්ට් දූපතට උතුරින්/ඊසාන දෙසින්, බාබඩෝස් හි වයඹ දෙසින් සහ මාටිනික් වලට දකුණින් පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 617 (වර්ග සැතපුම් 238) ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරන අතර 2018 වන විට ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 180,000 කට වඩා වැඩිය. ජාතියේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය කැස්ට්‍රි වේ.

දිවයිනේ පළමු ඔප්පු කරන ලද වැසියන් වන අරවාක්වරු ක්‍රි.ව. 200-400 දී දිවයිනේ පදිංචි වූ පළමු අය බව විශ්වාස කෙරේ. ක්‍රි.ව. 800 දී, දිවයින කලිනගෝ විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලදී. දූපතේ පදිංචි වූ පළමු යුරෝපීය යටත් විජිතවාදීන් ප්‍රංශ ජාතිකයන් වූ අතර, ඔවුන් 1660 දී ස්වදේශික කැරිබ්වරුන් සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කළහ. 1663 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් දිවයිනේ පාලනය අත්පත් කර ගත්හ. ඊළඟ වසරවලදී, එංගලන්තය සහ ප්‍රංශය දිවයිනේ පාලනය සඳහා 14 වතාවක් සටන් කළහ; එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම අතිමහත් වටිනා භූ දේශපාලනික තත්ත්වය පාලනය කිරීම නිතර වෙනස් විය. අවසානයේදී, ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යයා වන I වන නැපෝලියන්ට එරෙහිව ජයග්‍රහණයෙන් ටික කලකට පසු, 1814 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් සම්පූර්ණ පාලනය අත්පත් කර ගත්හ. බ්‍රිතාන්‍ය සහ ප්‍රංශ පාලනය අතර දිවයින බොහෝ විට මාරු වූ බැවින්, ග්‍රීක මිථ්‍යා චරිතයක් වන ට්‍රෝයි හි හෙලන් අනුව ශාන්ත ලුසියා "බටහිර හෙලන්" ලෙසද හැඳින්විණි.

1951 දී විශ්වීය ඡන්ද අයිතිය ස්ථාපිත කිරීමත් සමඟ නියෝජිත රජය 1924 දී හඳුන්වා දෙන ලදී. 1958 සිට 1962 දක්වා, දිවයින බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයේ සාමාජිකයෙකු විය. 1979 පෙබරවාරි 22 වන දින, ශාන්ත ලුසියා ස්වාධීන රාජ්‍යයක් බවට පත් වූ අතර, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යයක් ලෙස රැඳී සිටියේය.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
### පූර්ව-කොලොම්බියානු 
### මුල් යුරෝපීය ගවේෂණය සහ යටත් විජිතකරණය 
### 18 වන සහ 19 වන සියවස් 
### 20 වන සියවස 
### පශ්චාත්-නිදහස් යුගය 
## භූගෝලය 
### දේශගුණය 
### භූ විද්‍යාව 
## රජය 
### පරිපාලන අංශ 
### නීතිය සහ අපරාධ 
### විදේශ සබඳතා 
## ආර්ථිකය 
### සංචාරක ව්‍යාපාරය 
### කෘෂි කර්මාන්තය 
### යටිතල පහසුකම් 
## ජන විකාශනය 
### ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 
### භාෂා 
### ආගම් 
### අධ්‍යාපනය 
### සෞඛ්‍ය සේවා 
## සංස්කෘතිය 
### සංගීතය 
### ආහාර 
### ක්‍රීඩා 
## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
නවසීලන්තය

**නවසීලන්තය** දූපත් රටක් වන අතර, පැසිෆික් මුහුදේ මෙහි මුලික බිම් දෙකක් වන උතුරු දූපත හා දකුණු දූපත පිහිටා ඇත. මෙහි බොහෝ කුඩා දූපත් අතර ස්ටුවර්ට් දූපත, රනියුරා සහ චැතැම් දුපත් විශේෂ ස්ථානයක් ගනී. ස්වදේශී මයෝරි වරුන්ගේ භාෂාව වන්නේ අයෝට්යාරෝෂාය. නවසීලන්ත රාජධානියට තැන් දූපත්, නියු, ටොකෙලාඕ, රොස් අයත් වේ. නවසීලන්නය පිහිටියේ කි.මි. 2000 (සැතපුම් 1250) ගිණිකොණින් ඔස්ට්‍රේලියාවට, ටැස්මන් මුහුද හරහාය. එහි උතුරට වන්නට ඇති ලඟම අසල්වැසියන් වන්නේ කැලඩෝනියා, ෆීජි සහ ටොංගාය. නවසීලන්තය හුදෙකලා කාලසීමාව තුළ විශාල සත්ව ගහනයක් වන පක්ෂීන් වර්ධනයක් ඇති විය. සමහර සතුන්, පක්ෂීන් මිනිසුන්ගේ පැමිණීමත් සමඟ වඳ වී&nbsp;ගියේය. එහි ජනගහනයෙන් බහුතරයක් යුරෝපාසම්භවයක් සහිත පිරිසක් සහ ස්වදේශී මයොරි ජාතිකයන් සුළු පිරිසකගෙන්ද සමන් විතය. ආසියානු හා මයෝරි නොවන හොලිකේෂින්වරුන් ද විශේෂීත සුළු කොටසකි. පොදුවේ භාවිතා වන භාෂාව වන්නේ ඉංග්‍රීසිය. නවසීලන්තය දියුණු වු රටක් වන අතර, එය අන්තර්ජාතික වශයෙන් මානව සංවර්ධනය, ජීවන ම්ටටම, ජීවිතාපේක්ෂාව, සාක්ෂරතාව, අධ්‍යාපනය, සාමය, සෞභාග්‍යය, ආර්ථික නිදහස, ව්‍යාපාර යහපාලනය, දුෂණය අඩු බව, මාධ්‍ය නිදහස සහ සිවිල් වගකීම් හා දේශපාලන අයිතිය ඉතා ඉහළ මට්ටමක ඇත. එහි නගර ද ලෝකයේ රටවල් අතර ජීවත් විමට සුදුසුම නගර අතර වේ. එලිසබෙත් රැජිණ එහි පාලනය ගෙන යන අතර ඇය නවසීලන්තයෙන් පිට ජීවත් වන නිසා ඇය නියෝජනය කිරීමට ආණ්ඩුකාරවරයකු පත් කරගෙන සිටී. රැජින දේශ්පාලනිකව ස්වාධීන වන අතර, එදිනෙදා දේශපාලන කටයුතු ප්‍රජාත්‍රාන්තිකව තෝරාගත් නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුව සහ අගමැති ප්‍රමුඛ කැබිනට් මණ්ඩලයක් විසින් සිදු කරනු ලැබේ.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
## භූගෝලය සහ පරිසරය 
### දේශගුණය 
### ජෛව විවිධත්වය 
## රජය සහ දේශපාලනය 
### කලාප සහ බාහිර භූමි 
### විදේශ සබඳතා 
### හමුදා 
## ආර්ථිකය 
### වෙළඳාම 
### යටිතල පහසුකම් 
### විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය 
## ජන විකාශනය 
### ජනවාර්ගිකත්වය සහ සංක්‍රමණ 
### භාෂාව 
### ආගම 
### අධ්‍යාපනය 
## සංස්කෘතිය 
### කලාව 
### සාහිත්‍යය 
### මාධ්‍ය සහ විනෝදාස්වාදය 
### ආහාර පිසීම 
### ක්‍රීඩාව 
## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:නවසීලන්තය