open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සෙරමික් ලලිත කලාව

thumb|මරිය මව් තුමිය, 1906, කලාකරුවා අඥාතය

සෙරමික් ලලිත කලාවට අතින් නිර්මාණය කළ සෙරමික් සහ වෙනත් ප‍්‍රායෝජනයන් සඳහා නොව කලාත්මක වුවමනාවක් වෙනුවෙන් පමණක් සකසනු ලැබූ එනම් නැරඹීම සහ ද්‍රෘෂ්ඨිමය හා මනසින් සන්තෘෂ්ඨියට පත්වීම සඳහා නිර්මාණය කළ සෙරමික් නිර්මාණයන් අයත් වේ. 

නූතන කලානයට අනුව ලලිත කලා මැටි භාණ්ඩ නොඑසේනම් ප‍්‍රකාශනමය මැටි භාණ්ඩ යන යෙදුම හුදු උපයෝගීතා වටිනාකමෙන් ඔබ්බට ගිය සෞන්දර්යාත්මක වටිනාකමකින් යුත් සෙරමික් නිර්මාණයන් හැඳින්වීමට යොදාගනු ලබයි.

මෙම සංකල්පය විලියම් මරේ, ලූවිස් රේ, හෑන්ස් කොපර් වැනි පශ්චාත් යුධ කලාකරුවන් විසින් ඉදිරියට ගෙන එන ලදී. 

නූතන මැටි භාණ්ඩ සෑදීමේ කලා ව්‍යාපාරයන් ස්වභාවයෙන්ම සම්පරීක්‍ෂණාත්මකය. බෙහොමයක් ශෛලීන් කලා හා අත්කම් ව්‍යාපාරය තුලින් පැනනැඟුනු ඒවා වන අතර නිෂ්පාදනය යාන්ති‍්‍රක ස්වරූපයට පරිවර්තනය වූ කාර්මීකරණ යුගයේදී අත්කම් පිලිබඳ අර්ථනිරූපනය තුල තමන්ට ස්ථානයක් දිනාගැනීමට කලාගාර මැටි භාණ්ඩ නිර්මාණ ශිල්පියෝ උත්සාහ කළහ. ඔවුන් තුල වූ අපේක්‍ෂාව වූයේ නැවතත් සෙරමික් කලාව ලලිත කලා මාධ්‍යයක් ලෙස ස්ථාපිත කිරීමයි.
නූතන සෙරමික් කලාකරුවෝ ‘කලාවට එදිරිව අත්කම් සංවාදය’ නම් සංවාදයක නියැලී සිටිති.
පටල පට කැමරා ඩිජිටල් කැමරා බවට පරිවර්තනය කිරීම

පටල පට කැමරා ඩිජිටල් කැමරා බවට පරිවර්තනය කිරීම

ඩිජිටල් කැමරාවන් ක්i‍රමක්ක‍රමයෙන් පැතිරයන විට බොහෝ ඡායාරූප ශිල්පීන් ඇසූ පැනයක් වූයේ තමන්ගේ පටල පට කැමරා ඩිජිටල් කැමරාවන් බවට පරිවර්තනය කළහැකිද යන්නයි. පිලිතුර වූයේ ‘පුලූවන්’ සහ ‘බැහැ’ යනුවෙනි. මි.මී. 35 කැමරාවන් බොහොමයක් එසේ පරිවර්තනය කළ නොහැකි ඒවා විය. එයට හේතුව ඒ සඳහා විශාල වියදමක් දැරීමට සිදුවීම පමණක් නොවේ. මෙම කැමරාවන්හි කාචයන්ද ඩිජිටල් කැමරාවන් දක්වා විකාශය වීමේදී විශාල වශයෙන් වෙනස්වී තිබීම තවත් හේතුවකි. ඩිජිටල් කැමරාවක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේදී ප්ය‍රධාන වශයෙන්ම සිදුවන්නේ කැමරාවේ පසුපස කොටස ඉවත්කොට ඊට සුවිශේෂී ලෙස නිර්මාණය කළ ඩිජිටල් ඒකකයක් සවිකිරීමයි. පසුපස කොටස ගලවා ඉවත්කිරීම හේතුවෙන් ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග සඳහා මෙන්ම LCD තිරය ඇතුලත් කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩකඩද ලැබේ.

NC2000 සහ Kodak DCS  කාණ්ඩය වැනි මුල් කාලීන ඒක කාච ප්ට‍රතිඡායා කැමරාවන් මි.මී. 35 පටලපට කැමරාවන් වැඩිදියුණු කිරීමෙන් නිර්මාණය කළ ඒවා වෙයි. මේ කාළයේ තාක්‍ෂණය යනුවෙන් හඳුනාගැනුනේ ඩිජිටල් පසුපස කොටසක් සවිකිරීම නොව කුට්ටියක් වැනි කැමරාවට වඩා විශාල ඩිජිටල් ඒකකයක් මත කැමරාව ස්ථානගත කිරීමයි. කෙසේ වෙතත් මේවා විකිණීමෙන් පසු සිදුකළ පරිවර්තනයන් නොව කර්මාන්තශාලාවේදීම සවිකරනු ලැබූ ඒකකයන් විය.
මෙහි සිදුවූ සැලකිය යුතු පරිවර්තනය ලෙස දැක්විය හැක්කේ 1998-2001 කාළයේදී නිර්මාණය කරනු ලැබූ EFS-1 නම් උපාංගයයි. එය පටල පටය ඇතුලත් කෙරෙන ඉඩ තුලට ඇතුල් කළ හැකිවූ අතර කැමරාවට මෙගා පික්සෙල් 1.3 ක විභේදන බලයක් සහ රූප රාමු 24 ක ධාරිතාවයක් ලබාදෙනු ලැබිණි. 2002 වන විට එම සමාගම මෙගා පික්සෙල් 10 ක විභේදන බලයකින් EFS-10 නිර්මාණය කිරීමට අත්හදා බැලීම් ආරම්භ කරන ලදී. 

මි.මී. 35 කැමරාවන් සමහරක්ද ඩිජිටල් පසුපස කොටසක් සමඟ වෙළඳපළට පැමිණි අතර එම මාදිලීන් අතරින් Leica කැපී පෙනෙන එකක් විය. මධ්‍යම සහ විශාල ආකෘතියේ කැමරාවන් (මි.මී. 35 වැඩි පටල පට භාවිතා කරන කැමරා) භාවිතා කරන අය ඩොලර් 10,000 ඉක්මවූ ඩිජිටල් ඒකක මිළදී ගැනීමේ හැකියාව සහ ඊට කැමැත්ත දැක්වූ පිරිසක් වූහ.

මෙම පසුපස ඒකකයන් භාවිතාකළ විශාල සංවේදකයන් හේතුකොටගෙන මේවායේ ඡායාරූප ගොනු විශාල ඒවා විය. 2006 දී නිපදවනු ලැබූ P45 39 MP කැමරාවෙන් ලබාගත් TIFF රූපයක ප්න‍රමාණය මෙගා බයිට් 224. 6 ක් තරම් විය. මධ්‍යම ප්ෙ‍රමාණයේ විස්තරාත්මක ඡායාරූප ගතහැකි කැමරාවන් චිත් ‍රාගාර සහ මිනිස් රූප ඡායාරූපකරණය සඳහා යොදාගැනුනි.
කැමරාව-පටල පටයේ ඉතිහාසය

1876 සිට හර්ටර් සහ ඩි‍්‍රෆීල්ඞ් ආලෝක සංවේදී පටල පටයක් නිර්මාණය කිරීමට පුරෝගාමී වූහ. 
ඩැගියුරේගේ ඡායාරූපකරණය වැනි මුල් කාලීන ඡායාරූපගැනීමේ ක‍්‍රමවේදයන්හිදී පටලපට භාවිතයට නොගැනුනි. ඊස්ට්මන් කොඩැක් 1885 දී ප‍්‍රථම නම්‍යශීලී ඡායාරූප පටල පටය නිපදවිමට සමත්විය. එය කඩදාසි මත රසායනික ස්ථරයන් ආලේප කරන ලද්දක් විය. ප‍්‍රථම පාරදෘෂ්‍ය ප්ලාස්ටික් පටල පටය නිපදවන ලද්දේ 1889 දීය. ඊට පෙර වීදුරු ඡායාරූපකරණ තහඩු භිවිතයට ගැනුනි. ඒවා මිළ අධික කැඞී බිඳී යා හැකි වූ නමුත් ඉහල ගුණාත්මකභාවයකින් යුතු විය. පළවැනි ඡායාරූප පටල පටය නිපදවන ලද්දේ වහා ගිනි ඇවිලෙන සුලූ නයිට්‍රොසෙලියුලෝස් සහ සුවිකාරකයන් ලෙස කපුරු යොදාගනිමිනි. 1920 ගණන්වලදී නියටේ‍්‍රට් පටල පටය සෙලියුලෝ ඇසිටේට් පටල පට මගින් ආදේශ කරනු ලැබු අතර ඒවා වඩාත් ආරක්‍ෂාකාරී විය. මෙම වෙනස්කම 1933 වන විට x කිරණ පටල පට සඳහාද 1951 වන විට චලන චිත‍්‍ර පටල පට සඳහාද යොදාගනු ලැබිණ.

## සුවිශේෂී සංවේදීතාවය
මුල් පටල පට සංවේදීවුයේ නිල් ආලෝකයට පමණකි. 1879 දී කොළ සිට නිල් දක්වා වර්ණ පරාසයට සංවේදී වන සම්‍යයක් වර්ණදායී පටල පට හඳුන්වා දෙනු ලැබිණි. පසුකාලීනව ද්‍රෘෂ්‍ය වර්ණාවලියේ සියලූම වර්ණයන්ට සංවේදී සර්වවර්ණදායී පටල පට හඳුන්වාදෙනු ලැබිණි. වර්ණාවලි සංවේදීතාවය නොසලකා මේ සියලූ පටල පට යොදාගැනුනේ කලූ සුදු ඡායාරූප ලබාගැනීම සඳහාය. 

වර්ණ ඡායාරූප ලබාගැනීම සඳහා වූ පර්යේෂණ 1861 සිටම සිදුවිය. නමුත් ප‍්‍රායෝගිකව භාවිතාකළ හැකි තෛලෝදයන් භාවිතයට පැමිණියේ 1930 ගණන්වලදීය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු එහි විශාල දියුණුවක් ඇතිවූ අතර බහුතරයක් ඡායාරූප සඳහා වර්ණ පටල පට යොදාගැනීම ආරම්භ විය.

## කාච සහ උපකරණ නිර්මාණය කෙරෙහි ඇතිවූ බලපෑම 
ඡායාරූපකරණ කාච සහ උපකරණ නිර්මාණයේදීද යොදාගනු ලබන පටල පටයන් සැලකිල්ලට ගන්නා ලදී. මුල්කාලීන කාචයන් නාභිගත වියයුතු වූයේ නිල් ආලෝකයට පමණකි. සම්‍යයක් වර්ණදායී පටල පට හඳුන්වාදීමත් සමග වර්ණාවලියේ කොළ සිට නිල් දක්වා වර්ණයන්ට නාභිගත වීම අවශ්‍ය විය. ඒ අනුව පටල පටයේ රූප රාමු සංඛ්‍යාව බලාගැනිම සඳහා රතු පැහැති කවුලූවක් යොදා ගැනුන අතර එයින් කිසියම් රතු ආලෝකයක් නිකුත්වුවද එය පටල පටයට කිසිදු බලපෑමක් සිදු නොකරන ලදී. එමෙන්ම අඳුරු කාමරයන්හිද රතු ආලෝකය යොදාගනු ලැබිණි. සර්ව වර්ණදායී පටල හඳුන්වාදීමත් සමග වර්ණාවලියේ සියලූම වර්ණ නාභිගත කළහැකි කාචයන්ගේ අවශ්‍යතාවය පැනනැඟුනි. පෙර පැවැති සියලූ ක‍්‍රමයන්හිදී වස්තුවක ලා පැහැ ඡායාවන් සහ කාචය මත වැටුනු වර්ණයන් බලපෑමක් ඇතිනොකරන ලදී. එමඟන් වියහැකි උපරිම හානිය වූයේ වර්ණ තීව‍්‍රතා වෙනස මඳක් වෙනස්වීම පමණකි. නව පටල පටය භාවිතයේදී එසේ නොසලකා හැරීම් සිදුකළ නොහැකි විය. ඒ අනුව වඩාත් නිරවද්‍ය කාච යොදාගැනීමේ අවශ්‍යතාවය පැනනැගුනි.

විවිධ පටල පට වර්ග සඳහා යොදාගත් පෙරනයන්ද විවිධ විය.
නීතිය-පරිඝනකයේ නෛතික පැතිකඩ

පරිගණක ආශි‍්‍රත නෛතික පැතිකඩ ගණනාවක්ම පවතී. ඒවායින් සමහරක් පහත දක්වා ඇත. 
නීතියේ අංශයන්

* ප‍්‍රකාශන හිමිකම්
* සාධාරණ භාවිතය පිලිබඳ රීති‍
* ඩිජිටල් මාධ්‍යයට පිටපත් කිරීම 
වැලැක්වීම සඳහා වන විශේෂ රීති ආදිය ඇතුලත් නීති ක්ෂේත‍්‍රය බුද්ධිමය දේපළ නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ. මෘදුකාංග සම්බන්ධයෙන් වන පේටන්ට් නීතිය තවමත් යුරෝපයේ සහ වෙනත් කලාපයන්හි වර්ධනය වෙමින් පවතින්නකි. 

* මෘදුකාංග බලපත‍්‍ර
* පරිශීලනය සඳහා වන බලපත‍්‍ර
* නොමිළයේ ලබාදෙන මෘදුකාංග බලපත‍්‍ර 
වැනි මාතෘකාවන් සම්බන්ධයෙන් වන සංවාදයන්ට

* නිෂ්පාදන වගකීම
* ස්වාධීන වර්ධකයින්ගේ වෘත්තීය වගකීම
* වගකීම්පත්
* ගිවිසුම් නීතිය
* වෙළඳ රහස්
* බුද්ධිමය දේපළ 
ආදිය පිලිබඳ කාරණාවන් ඇතුලත් වෙයි. 
බොහොමයක් රටවල පරිඝනක සහ සන්නිවේදන කර්මාන්තයන් රජයේ ආයතනයන් විසින් දැඩිව නියාමනය කරනු ලබයි.

පරිගණක භාවිතා කරන්නන් සහ පරිගණක ජාල විසින් අනුගමනය කළයුතු අනවසර ප‍්‍රවේශය, දත්ත සුරක්‍ෂිතතාව ආදිය සම්බන්ධ රීතීන් පවතී. එමෙන්ම පිටපත් කිරීම වැලැක්වීම සඳහා පවත්නා උපකරණයන් සම්බන්ධයෙන්ද රීතීන් වෙයි. සමහර රාජ්‍යයන් අතර මෘදුකාංග සහ ද්‍රෘඩකාංග ආනයනය සහ අපනයනය සම්බන්ධයෙන්ද සීමාවන් පනවා ඇත.

* අන්තර්ජාලය
* බදුකරණය
* පාරිභෝගික ආරක්‍ෂාව
* ප‍්‍රචාරනය 
යනාදිය පාලනය කිරීම සඳහාද නීති පවතී.

වාරණය සම්බන්ධ නීති මෙන්ම
* ප‍්‍රකාශනයේ නිදහස
* රජයේ තොරතුරු සඳහා වන ප‍්‍රවේශය
* තමන් පිලිබඳව පුද්ගලික ආයතනයන් පවත්වාගෙන යනු ලබන තොරතුරු වෙත එම තැනැත්තන්ට ප‍්‍රවේශවීමේ අයිතිය 

යනාදිය පිලිබඳවද නීති පවතී. නීතිය බලාත්මක කිරීම සඳහා අවශ්‍යවන්නාවූ දත්තයන් සහ සමහර දත්ත පුද්ගලික හේතූන් මත එක්රැස්කිරීම හෝ ළග තබාගැනීම තහනම් කරන නීතිද පවතී.

සමහර තත්වයන්හිදී සහ අධිකරණ බලයන් විසින් පරිගණක සන්නිවේදනයන් සාක්‍ෂි වශයෙන්ද, ගිවිසුම් ස්ථාපිත කිරීම සඳහාද යොදාගනු ලැබිය හැක. පරිගණකයන් මඟින් සන්නිවේදන පද්ධතීන්ට රහසින් ඇතුල්වීමේ සහ ප‍්‍රවීක්‍ෂණයේ හැකියාව ලබාදී ඇති අතර ඒවා අධිකරණයේ සාක්‍ෂි වශයෙන් නීතිය කි‍්‍රයාවේ යොදවනු ලබන්නේ කෙසේද යන්න පිලිබඳ විවිධ මතවාද පවතී.

පරිගණකගත ඡන්දය දීමේ තාක්‍ෂණය, ඡන්දය දීමේ යන්ත‍්‍රවල සිට ජංගම දුරකථන හරහා ඡන්දයදීම දක්වා වර්ධනය වී ඇති අතර නෛතික ගැටළු රාශියකට මග පාදා ඇත.

සමහර රාජ්‍යයන් නීතිය මඟින් මෙන්ම තාක්‍ෂණික උපක‍්‍රමයන් මඟින්ද අන්තර්ජාලය වෙත ප‍්‍රවේශය සීමා කොට ඇත.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Computer_law
නීතිය--ද්වි පාර්ශ්වික හා ඒක පාර්ශ්වික ගිවිසුම්

ගිවිසුමක් ද්විපාර්ශ්වික හෝ ඒකපාර්ශ්වික වියහැක. මේ අතුරින් වඩාත් සුලභ ගිවිසුම් වර්ගය වන ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුමකදී ගිවිසුමේ එක් එක් පාර්ශ්වය අනෙක් පාර්ශ්වය වෙත පොරොන්දුවක් ලබාදිම සිදුකෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස නිවසක් විකිණීමේ ගිවිසුමකදී ගැණුම්කරු විකිණුම්කරුට ඩොලර් 200 000 ක මුදලක් විකිණුම්කරු විසින් ගැණුම්කරු වෙත නිවසේ අයිතිය පවරාදීම වෙනුවෙන් ගෙවිමට පෙරොන්දු වෙයි.

ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුමකදී පොරොන්දුව බැඳෙන්නේ ගිවිසුමේ එක් පාර්ශ්වයක් පමණකි. යම් කි‍්‍රයාවක ප‍්‍රතිඵලයක් වෙනුවෙන් ත්‍යාගයක් පිරිනැමීමට එකඟවන ගිවිසුම් මෙයට උදාහරණයකි. A ගේ සුනඛයා B විසින් සොයාදෙනු ලැබුවහොත් B වෙත ත්‍යාගයක් පිරිනැමීමට A පොරොන්දු වෙයි. මෙම උදාහරණයේදී A ගේ මුදල් ගෙවීමේ පොරොන්දුවට පූර්වගාමී කොන්දේසියක් ලෙස සුනඛයා සොයාදීම පවතී. 
ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුමක අර්පණය බොහෝවිට පොදුවේ මහජනතාව වෙත දැන්වීමක ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. එහිදී ප‍්‍රතිග‍්‍රහණය සිදුවන්නේ එහි කොන්දේසිය ඉෂ්ඨ කළ විටය. 

ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුම්වලදී ප‍්‍රතිග‍්‍රහණය අර්පණය කරන්නාට දැනුම්දීමේ අවශ්‍යතාවයක් නොමැත. අදාල කි‍්‍රයාව සිදුකරන්නා එය ඉටුකිරීම මඟින් ප‍්‍රතිග‍්‍රහණය සම්පූර්ණ කරයි. ඒ අනුව ප‍්‍රතිග‍්‍රාහකයා වෙත ප‍්‍රතිෂ්ඨාව ගෙවීමට අර්පණකරු බැඳී සිටියි.  
ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුම් අතරින් වඩාත්ම සුලභ ආකාරය වන්නේ රක්‍ෂණ ගිවිසුම්ය. රක්‍ෂණය ලබාගන්නා තැනැත්තා සිය වාරිකයන් ගෙවනතාක් ඔහුට රක්‍ෂණ ගිවිසුමෙන් ආවරණය වන අනතුරක් සිදුවුවහොත් අදාල මුදල ගෙවිමට රක්‍ෂණ සමාගම බැඳී සිටියි. නමුත් මෙහිදී රක්‍ෂණය ලබාගන්නා තැනැත්තා වාරික ගෙවීමට පෙරොන්දුව නොබැඳෙයි.

සාමාන්‍යයෙන් අධිකරණයන් ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුම්වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. එක්සත් ජනපදයේ සාමාන්‍ය රීතිය වන්නේ සැකයක් පවතින අවස්ථාවන්හිදී අදාල කි‍්‍රයාව සිදුකිරීමට එකඟවීම හෝ අදාලකි‍්‍රයාව සිදුකිරීම මගින් ප‍්‍රතිග‍්‍රහනය කරන ලෙසට අදාල තැනැත්තා වෙත ආරාධනා කිරීමක්’ ලෙසින් අර්පණය අර්ථනිරූපනය කෙරේ. මෙහිදී ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුමකදී අර්පණය අවලංගු කිරීමෙන් ඇතිවිය හැකි අවාසිදායක තත්වය මඟහැරවීමට නීතිය උත්සාහ දරා ඇති බවක් පෙනී යයි. මෙහිදී පොරොන්දුවකට වඩා කිසියම් කි‍්‍රයාවක් කිරීම අවශ්‍ය වන්නේ නම් එහි ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුමක් පවතී.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Contract#Bilateral_v._unilateral_contracts
ඈන් රණසිංහ

**ඈන් රණසිංහ** 1925 ඔක්තෝබර් 2 වන දින ඇනිලීස් කර්ට්ස් නමින් ජර්මනියේ එසන් හිදී උපත ලැබුවාය. ඇය ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජීවත්වන ජාත්‍යන්තර කීර්තියටපත් කිවිඳියකි. නාසි ජර්මනියෙන්එංගලන්තයට පලා ආ ඇය ශී‍්‍ර ලංකීය මහාචාර්යවරයකු සමග විවාහ වූ අතර 1956 දී ශී‍්‍ර ලාංකික පුරවැසිභාවය ලබාගත්තාය. ඇගේ පළමු කාව්‍ය සංග‍්‍රහය වු The Sun That Sucks The Earth to Dry 1971 දී ප‍්‍රකාශයට පත්විය. ඇගේ රචනාවන් වැඩි ප‍්‍රමාණයන් කවි වූ නමුත් ඇය විසින්කෙටිකථාද ලියා පළකොට ඇත. ඇගේ කෘතිගුවන් විදුලිය ඔස්සේ විකාශය වී ඇති අතර රටවල් දාහතක භාෂෘවන් නවයකටපරිවර්තනය වී ඇත.

සිය ජීවන අත්දැකීම් මත පදනම් වූ ඇයගේ ලිවීම් ‘ඉතාමත් සංවේදී නොඑසේනම් අතිශයන් ප‍්‍රකම්පනය කරවන’ ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. ඛේදවාචකයන් බෝහෝවිට ඈන් රණසිංහගේ කවිවල තේමාව වී ඇති අතර එය ‘1983 ජූලි’ වැනි ශී‍්‍ර ලංකවේ ප‍්‍රචණ්ඩ අතීතය සමග සමපාත වෙයි. ඇගේ බොහොමයක් කවිවලට මාතෘකා වී ඇත්තේ පරාරෝපනය සහ සුලූ ජාතිකයන්ට සිදුවන හිංසාවන්ය. 
සිය ලිවීම් වෙනුවෙන් ඈන් රණසිංහ දේශීය හා ජාත්‍යන්තර සම්මානයන් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවකට පාත‍්‍ර වී ඇති අතර 1985 සහ 1992 වසරවල කවි සඳහාද, 1987 වසරේ ප‍්‍රබන්ධ නොවන රචනාවන් සඳහාදශී‍්‍ර ලංකා කලා මණ්ඩලය පිරිනැමූ සම්මානයන් ඒ අතර වෙයි. 1994 දී ඇය ශී‍්‍ර ලංකාවේ හොඳම කෙටිකථා සංග‍්‍රහය සඳහා වන රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය දිනා ගත්තාය. ඇය ශී‍්‍ර ලංකාවේඉංගී‍්‍රසි ලේඛකයින්ගේ සහයෝගීතාවයේ ආරම්භක සාමාජිකයා වන අතර බොහෝවිට එහි සඟරාව වන ක්‍ය්බබැකි හි සංස්කාරකවරිය වශයෙන්ද කටයුතු කරයි. ඇගේ නම The Oxford Companion to Twentieth Century Poetry (ඔක්සෆර්ඞ් සහ නිව්යෝර්ක්: ඔක්ස්ෆර්ඞ්, 1994) නාමාවලියටද ඇතුලත්ව ඇත.

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍ය
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය
ප්‍රවර්ගය:1925 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2016 මරණ
ඡායාරූපී පටය

**ඡායාරූපී  පටයක්** යනු තෛලෝදයක් ගල්වනු ලැබූ ආලෝකයට සංවේදී රිදී හේලයිඩ (ජෙලටීන් වලින් එකට බැඳුනු) ප්ලාස්ටික් (පොලියෙස්ටර්, නයිට්‍රොසෙලියුලෝස් හෝ සෙලියුලෝස් ඇසිටේට්) පතකි. මේවායේ ප‍්‍රමාණය අනුව සංවේදීතාවය, වර්ණ තීව‍්‍රතා වෙනස සහ පටල පටයේ විභේදන බලය තීරණය වෙයි. තෛලෝදය ප‍්‍රමාණවත් ලෙස ආලෝකයට (හෝ x කිරණ වැනි වෙනත් ආකාරයේ විද්‍යුත් ඉලෙක්ට්‍රොනික කිරණයන්ට) නිරාවරනය වූ විට එමඟින් අප‍්‍රකට (නොපෙනෙන) රූපයක් නිර්මාණය වෙයි. අනතුරුව රසායනික කි‍්‍රයාකාරීත්වයට ලක්කිරීම මඟින් එය දෘෂ්‍යමාන රූපයක් බවට පත්කරගනු ලබයි. මෙය පටල පට විකාශනය ලෙස හැඳින්වේ. 

කලූසුදු පටල පට වලදී සාමාන්‍යයෙන් රිදී ලූණු ස්ථර එකක් පවතී. ආලෝකයට නිරාවරනය වූ විට රිදී ලූණු ආලෝකයට බාධා කරන අයනීකෘත රිදී බවට පරිවර්තනය වන අතර ඒවා ඍණ පටයේ කලූ පැහැයෙන් දිස්වෙයි. 

වර්ණ පටල පට වලදී අවම වශයෙන් ස්ථර 3 ක් යොදාගනු ලබයි. රිදී ලූණු මතුපිට පවත්නා විවිධ වර්ණයන් අවශෝෂණය කරගන්නා ඩයි වර්ග මඟින් ස්ඵටිකයන් එක් එක් වර්ණයන්ට සංවේදී බවට පත්කරනු ලබයි. සාමාන්‍යයෙන් නිල් පැහැයට සංවේදී ස්ථරය ඉහලින්ද අනතුරුව පිලිවෙලින් කොළ හා රතු ස්ථරයන්ද පවතී. සේදීමේදී කලූ සුදු පටලපටයේ මෙන්ම නිරාවරනයවූ රිදී ලූණු අයනීකෘත රිදී බවට පත්වේ. නමුත් වර්ණ පටල පටයේදී විකාශනයේ අතුරු ඵලයන් පටල පටයේ හෝ වර්ණවත් ඩයි වර්ග නිර්මාණය කිරීම සඳහා රසායන දියරයට එක් එක්කරන රසායනිකයන් සමඟ එක්වෙයි. මෙම අතුරුඵලයන් නිර්මාණය වන්නේ නිරාවරනය වූ ආලෝක ප‍්‍රමාණය සහ විකාශනය අනුවය. විකාශනයෙන් අනතුරුව නැවතුවම් අදියරේදී රිදී නැවත රිදී ලූණු බවට පත්වේ. ස්ථාවරන අදියරේදී ඒවා පටල පටයෙන් ඉවත් කෙරෙයි. එවිට නිර්මාණය වූ වර්ණවත් ඩයි ඉතිරිවන අතර ඒවා සංයෝගවීමෙන් දෘෂ්‍ය රූපයක් නිර්මාණය වේ. 

Kodacolor II වැනි නව වර්ණ පටල පට තෛලෝද ස්ථරයන් 12 කින් පමණ සමන්විත වෙයි. සෑම ස්ථරයකම රසායනික ද්‍රව්‍ය 20 ක් පමණ අන්තර්ගත වෙයි. 
ඡායාරූපකරණ පටල පට චලන චිත‍්‍ර නිර්මාණයේදී ඉතා පුළුල් ලෙස යොදාගනු ලබන බැවින් චිත‍්‍රපට ශිල්පයේදීද ඒවා පටල පට ලෙසින්ම හැඳින්වේ.
සෞඛ්‍ය නීතිය

සෞඛ්‍ය නීතිය

(1) සෞඛ්‍ය කර්මාන්තයේ ප්‍රතිපාදකයින්, ගෙවන්නන් හා විකිණුම්කරුවන් හා රෝගීන් අතර සම්බන්ධතාවයන් සහ (2) කි්ප‍රයාකාරීත්වය, නියාමනය සහ ගණුදෙනු සම්බන්ධ නෛතික ගැටළුද ඇතුලත්ව සෞඛ්‍ය සේවාවන් සැපයීම සම්බන්ධයෙන් පෙඩරල්, ප්ඛ‍රාන්ත, ප්ත‍රාදේශීය සහ වෙනත් අධිකරණ බලයන් කෙරෙහි බලපාන්නාවූ සෞඛ්‍ය කර්මාන්තයේ නීති, රීති, නියාමනයන් සහ රෝගීන්, ප්්‍රතිපාදකයින්, ගෙවන්නන් සහ සෞඛ්‍ය කර්මාන්තයේ විකිණුම්කරුවන් සම්බන්ධයෙන් අදාල වන නීතිය සෞඛ්‍ය නීතිය ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබේ.

මෙම නීතියට පහත නීති ක්ෂේත්ි‍රයන්ද අදාල වේ.
•	ගිවිසුම් නීතිය
•	වෛද්යි අවප් ‍රයෝගයන්
•	පරිපාලන නීතිය
•	මහජන සෞඛ්‍ය පිලිබඳ නීතිය
සත්ව භාෂාව

with a bonobo.]]

සතුන්ගේ භාෂාව යනු මිනිසාගේ භාෂාවන් මිනිස් නොවන සත්ව පද්ධතීන් වෙත ආදර්ශනය කිරීමයි. මෙම යෙදුම පුළුල් ලෙස යොදාගනු ලැබූවද සත්ව භාෂාව මිනිස් භාෂාව තරම් සංකීර්ණ හෝ ප‍්‍රකාශනාත්මක නොවන බව බොහොමයක් පර්යේෂකයෝ පිලිගනිති.

සමහර පර්යේෂකයින් තර්ක කරන්නේ සත්ව භාෂාව එහි සංකීර්ණතම ස්වරූපයේදී පවා සත්ව සන්නිවේදනය සහ මිනිසාගේ භාෂාව අතර සැලකියයුතු වෙනස්කම් පවතින බවයි. එමෙන්ම ඔවුන්ගේ අදහස වන්නේ මේ දෙකෙහි යටිපෙළ මූලර්මයන් අතර සම්බන්ධතාවයක් නොමැති බවය.
අනෙක් අය තර්ක කරන්නේ සතුන්ගේ සන්නිවේදනය සහ මිනිසාගේ භාෂාව අතර පරිණාමීය අඛණ්ඩතාවයක් පවතින බවයි.
මිනිස් භාෂාවේ පවත්නා පහත ලක්‍ෂණයන් හේතුවෙන් එය සතුන්ගේ සන්නිවේදනයෙන් වෙනස්වන බව සැලකේ.

අහඹුබව - ශබ්දය හෝ සංඥාව සහ එහි අර්ථය අතර කිසිදු තාර්කික සම්බන්ධයක් නොමැත (‘ගෙදර’ යන වචනයේ කිසිදු ‘ගෙවල්මය’ බවත් නැත).
සංස්කෘතික සමපේක්‍ෂණය - භාෂාව ව්‍යවහාර කරන එක් අයෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට සවිඥ්ඥාණිකව හෝ අවිඥ්ඥාණිකව ගමන් කරයි.
විචාරශීලීත්වය - භාෂාව නිර්මාණය වී ඇත්තේ අර්ථය නිර්මාණය කිරීම සඳහා සංයෝජනයක් ලෙස යොදාගනු ලබන ප‍්‍රභින්න ඒකකයන්ගෙනි.
විස්ථාපනය -  අවකාශයේ හෝ තාවකාලිකව වටපිටාවේ නොමැති අදහස් පිලිබඳ සන්නිවේදනය කිරීමට භාෂාව යොදාගත හැක.
ද්වෛතය -  භාෂාව තල දෙකක එකවර කි‍්‍රයාත්මක වෙයි. එනම් මතුපිට තලය සහ ශබ්දාර්ථ මට්ටමයි.
පාරභාෂාමය බව - භාෂාව පිලිබඳ සාකච්ඡා කළහැකිවීම.
ඵලදායීත්වය -  උච්ඡාරනයන් අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ ඒකකයන් සීමිත සංඛ්‍යාවක් පමණකි.

ෆ‍්‍රැන්සීන් පැටර්සන් කෝකෝ සමග කළ පර්යේෂණ වැනි වානරයින් සමග කළ පර්යේෂණ විසින් පෙන්වා දෙන්නේ ඉහත අවශ්‍යතාවන් සමහරක් තෘප්ත කරන භාෂාවක් වානරයින් විසින් යොදාගනු ලබන බවයි. උදාහරණයක් ලෙස එක් චිම්පන්සියකු සර්පයකු දුටුවහොත් අනෙක් සියලූ චිම්පන්සීන්ට අසල ගස්වලට නැගින ලෙස අනතුරු අඟවමින් යමක් එකිනෙකට ගැටෙන ආකාරයේ පහත් හඬක් නිකුත් කරයි.

මී මැස්සන්ගේ නැටුම්වල අවකාශය පිලිබඳ විස්ථාපන අංගයන් හඳුනාගත හැක. සංඥා භාෂාව උගන්වනු ලැබූ බොහෝ වානරයින්ගේ ජනිතයින් වෙත සංස්කෘතික සමපේක්‍ෂණය සිදුව ඇත.  
කෙසේවෙතත් මෙම තනි තනි ලක්‍ෂණයන් පැවතීම සතුන්ට මිනිසුන් මෙන් සන්නිවේදනයේ යෙදිය හැකියැයි කීමට සුදුසුකමක් නොවේ.
ජාත්‍යන්තර නීතිය

පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියට ව්‍යවස්ථාවක් සැකසීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය නිර්මාණය කිරීමේ අදහස දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී ඇති වූවකි.

ජාත්‍යන්තර නීතිය ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ ජාතික රාජ්‍යයන් ප්‍රකාශිතව හා ව්‍යංගයෙන් පිලිගත් වටිනාකම් හා ප්‍රමිතීන්ට ගරුකරමින් කටයුතු කරන ගිවිසුම් පද්ධතියකි. පුද්ගලික තැනැත්තන් වෙනුවට ජාතික රාජ්‍යයන් සම්බන්ධයෙන් අදාලවන බැවින් එය අනෙක් නීති පද්ධතීන්ගෙන් වෙනස් වෙයි. කෙසේ වෙතත් ජාත්‍යන්තර නීතිය යන යෙදුම එකිනෙකට වෙනස් දැනුම් පද්ධතීන් තුනක් විසින් යොදාගනු ලැබේ.

* එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුද්‍රිය නීතිය, ජාත්‍යන්තර අපරාධ නීතිය සහ ජිනීවා සම්මුති ඇතුලත් වන පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය 
#කිසියම් නඩුවක් විභාග කළයුතු අධිකරණ බලය
#අදාල අධිකරණ බලයන් තුලදී අදාල කරගත යුතු නීතිය කුමක්ද යන ප්‍රශ්නවලට පිලිතුරු සපයන පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය හෝ නීති අතර ගැටුම 
*ප්‍රජාතික නෛතික පද්ධතියක් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී ජාතික රාජ්‍යයන්ගේ නීති පද්ධතීන් පිලිගත නොහැකි තත්වයට පත්වීම සුවිශේෂ ලක්‍ෂණයක් වන වර්තමාන කලාපීය ගිවිසුම් සම්බන්ධයෙන් අවධානයක් යොමු කරන ප්‍රජාතික නීතිය හෝ ප්‍රජාතික සංවිධානයන් පිලිබඳ නීතිය

## ආශ්‍රිත 
* List of International Court of Justice cases
* List of international public law topics
* List of treaties
* Consular law
* Aviation law and Space law
* Centre for International Law (CIL)
* Comparative law
* Diplomatic law and Diplomatic recognition
* Global administrative law
* Global policeman
* International litigation
* International community
* International constitutional law
* International regulation
* International relations
* INTERPOL
* Prize law
* Refugee law
* Third World Approaches to International Law (TWAIL)
* UNIDROIT
* Rule of Law in Armed Conflicts Project (RULAC)

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* United Nations Rule of Law , the United Nations' centralised website on the rule of law
* Treaty Collection at the United Nations
* Audiovisual Library of International Law at the United Nations
* Legal Research Guides at the United Nations Library and Archives in Geneva
* Public International Law, Research Guide at the Peace Palace Library
* Guide to Electronic Resources for International Law at the American Society of International Law
* Official website of the International Court of Justice

ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර නීතිය

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
පවුල් නීතිය

**පවුල් නීතිය** ලෙසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ පවුල සම්බන්ධ කාරණාවන් සහ ගෘහස්ථ සම්බන්ධතා සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ නීතියයි. එයට පහත කාරණාවන් අයත් වෙයි.

• විවාහය, සිවිල් සම්බන්ධතාවයන් සහ ගෘහස්ථ හවුල්කාරීත්වයන්
• කාලත්‍රයා විසින් අපයෝජනය, සුජාතභාවය, කුලද්දාගැනීම, අන්වාදේශය, ළමා අපයෝජනය සහ ළමා අපහරනය ආදී විවාහය තුලදී උද්ගත වන්නාවූ ගැටළු
• දික්කසාදය, විවාහ ශූනතාවය, දේපළ සමථයන්, ඇලිමනි (දික්කසාද දීමනා) සහ දෙමාපිය වගකීම පිලිබඳ නියෝගයන් (එක්සත් ජනපදයේ දරුවාගේ භාරකාරත්වය, අභ්‍යාපගමනය සහ නඩත්තු දීමනාවන්) ආදී සම්බන්ධතාවය අවසන් කිරීමේ හා ඒ හා බැඳුනු කාරණාවන්

පවුල් නීති පද්ධතිය ඉදිරියට පැමිණිය හැකි ආරවුල් ආකාරයන් ඉහත ලැස්තුවට සීමා නොවේ. එක්සත් ජනපදයේ බොහෝ අධිකරණ බලප්‍රදේශයන් තුල වැඩිම නඩු ගණනක් විභාග වන්නේ පවුල් අධිකරණයන්හිය. මෙම පද්ධතියේ පිහිට සොයා නඩු පවරන පිරිස කිසිදු සමාජ හෝ ආර්ථිකමය පන්තියකට සීමා නොවේ.

ප්‍රවර්ගය:ගිවිසුම් නීතිය
මාධ්‍යයේ මානව විද්යාේව

මාධ්‍යයේ මානව විද්‍යාව

මාධ්‍යයේ මානව විද්‍යාව (ජනමාධ්‍ය පිලිබඳ මානව විද්‍යාව, මාධ්‍ය මානව විද්‍යාව) වූ කලි නිෂ්පාදකයින් ප්‍රේක්ෂකයින් සහ ජනමාධ්‍යයේ වෙනත් සංස්කෘතිකමය හා සමාජීය පැතිකඩවල් තේරුම්ගැනීමේ මාර්ගයක් ලෙස මානව වංශ අධ්‍යනයන් වැදගත් ලෙස සලකන්නාවූ සමාජීය හෝ සංස්කෘතික මානව විද්‍යාත්මක  අධ්‍යයන කලාපයකි.

විවිධාක්‍රමය

මාධ්‍යයේ මානව විද්‍යාවේ සුවිශේෂීත්වය වන්නේ එහිදී මානව වංශ ලේඛයන් යොදාගැනීමයි. මධ්‍ය අධ්‍යනයන් තුල මාධ්‍ය මානවවංශ ලේඛයන් කෙරෙහි වන අවධානය වැඩිවෙමින් පවතී. කෙසේ වෙතත් මෙහිදී මානව වංශ ලේඛයන් කෙරෙහි මානව විද්යාවත්මක ප්ඩ‍රවේශයන් වන සහභාගීත්ව නිරීක්‍ෂණය සහ දීඝ කාලීන ක්ෂේත්ය‍ර අධ්‍යනයන් ආදිය අනුගමනය නොකෙරේ. මේ වෙනස්කම් හේතුකොටගෙන මාධ්‍ය කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන මානව විද්යාආඥයෝ තමන්ව දකින්නේ මාධ්‍ය අධ්‍යනයන් සහ සංස්කෘතික අධ්‍යනයන්හි මානව වංශ ලේඛ ප්න‍රවේශයක් අනුගමනය කරන උපක්ෂේත්ෙ‍රයක් ලෙසිනි.

න්‍යාය

වෙනත් බලපෑම් අතරේ වුවද මාධ්‍යයේ මානව විද්යානව තරමක්දුරට අන්තර් දැනුම් පද්ධතිමය එකකි. මාධ්‍ය පිලිබඳ මානව විද්යාමව යොදාගනු ලබන න්‍යායන් ව්‍යවහාරික ප්ේ‍රවේශයන්ගේ සිට පියරේ බෝර්ඩියෝගේ න්‍යායන් දක්වා මෙන්ම නව තාක්‍ෂණයන් හා පරිචයන් අනුයෝජනය හා අනුවර්තනය පිලිබඳව වන සංවාදයන් දක්වා දිවෙයි. එමෙන්ම ද්‍රෘෂ්‍යමය මානව විද්යා ව සහ චිත් ‍රපට න්‍යාය මෙන්ම ශාන්තිකර්ම හා ප්ය‍රාසාංගික අධ්‍යනයන් (උදා. නැටුම් හා නාට්‍ය) යනාදී න්‍යායන්ගෙන්ද එය වෙත න්‍යායාත්මක ප්ෂ‍රවේශයන් ලබාගෙන ඇත. එමෙන්ම පරිභෝජනය මාධ්‍ය අධ්‍යනයන්හි පේ්න‍රක්‍ෂකාගාරයේ ප්න‍රතිග්්‍රහනය, නව මාධ්‍ය සහ ජාලකරණ න්‍යායන්, ගෝලීයකරණය පිලිබඳ න්‍යායන්, ජාත්‍යන්තර සිවිල් සමාජය පිලිබඳ න්‍යායන් සහ සහභාගීත්ව සන්නිවේදනය පිලිබඳ සංවාදයන් මෙන්ම සංවර්ධන අධ්‍යනයේ පාලනය යන සංකල්පයන්ද න්‍යායිකව මාධ්‍යයේ මානව විද්යා්ව කෙරෙහි බලපෑම් සහගතවී ඇත.

ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
ගුවන් තරණ නීතිය

ගුවන් තරණ නීතිය

පියසැරිය ගුවන් සංචාරය සහ ඒ හා සබැඳි ව්‍යාපාරික කාරණාවන් සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ නීතියේ ශාඛාව ගුවන් තරණ නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ. එයට අයත්වන සමහර කලාපයන් අද්මිරාල්ති නීතිය සමඟ සමපාත වන අතර ගුවන් සංචාරයේ ස්වභාවය අනුව බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී ගුවන් තරණ නීතිය ජාත්‍යන්තර නීතියට අදාල වන්නක් ලෙස සලකනු ලැබේ. කෙසේවෙතත් ගුවන් සේවාවන්හි ව්‍යාපාරික පැතිකඩ සහ ඒවායේ නියාමනයද ගුවන් තරණ නීතියට ඇතුලත් වෙයි. එක්සත් ජනපදය තුල පියසැරි පිලිබඳ ව්‍යවහාරික පැතිකඩ පාලනය කරනු ලබන්නේ පෙඩරල් ගුවන් තරණ පාලක මණ්ඩලය විසිනි. ජාත්‍යන්තර විෂය ක්ෂේත‍්‍රයේදී ජාත්‍යන්තර සිවිල් ගුවන් තරණ සංවිධානය පොදු රීති සපයන අතර ගුවන් තරණ නීතිය අදාල වනතාක් දුරකට ජාත්‍යන්තර කාරණාවන් සම්බන්ධයෙන් මැදිහත් වෙයි. එය එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ නියෝජිතායතනයකි.

එක්සත් ජනපදයේ සහ බොහෝ යුරෝපීය රටවල ගුවන් තරණ නීතිය පෙඩරල් හෝ රාජ්‍ය මට්ටමේ කාරණයක් ලෙස සලකනු ලබන බැවින් එය නියාමනය කිරීමද පෙඩරල් හෝ රජ්‍ය මට්ටමින් සිදුවේ. එක්සත් ජනපදය තුල ගුවන් තරණය සම්බන්ධ කාරණාවන් ජනපදයන්ට පාලනය කළ නොහැකි අතර ඒ සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නේ පෙඩරල් නීතීන්ය. උදාහරණයක් ලෙෂ මෑතකදී නිව්යෝර්ක් හි මගීන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිලිබඳ පනත අධිකරණය විසින් ප‍්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීම දැක්විය හැක. එයට හේතුව ලෙස දක්වනු ලැබුයේ ගුවන් තරණය සම්බන්ධ නියාමනයන් පෙඩරල් රජයේ කරුණක් ලෙස සාම්ප‍්‍රදායිකව සලකනු ලැබීමයි. කෙසේ වෙතත් එක්සත් ජනපදය ගුවන් තරණ නීතිය අද්මිරාල්ති නීතිය තරම්ම පෙඩරල් රජයේ කරුණක් ලෙස සලකනු ලබන බව ප‍්‍රකාශ කළ නොහැක්කේ එරට ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාව අද්මිරාල්ති කටයුතු පරිපාලනය සම්බන්ධයෙන් විවිධානයන් දක්වා සිටියද ගුවන් තරණ නීතිය සම්බන්ධ ප‍්‍රතිපාදන එයට ඇතුලත්ව නොතිබීම හේතුවෙනි. පෘථිවියේ වායුගෝලයෙන් ඔබ්බෙහි කාරණාවන් සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ අභ්‍යවකාශ නීතිය සාපේක්‍ෂව නව නීති ක්ෂේත‍්‍රයක් වන අතර අභ්‍යවකාශ විෂයට අදාල සඟරාවන්ගේ සහ ශාස්ත‍්‍රඥයින්ගේ සහය දැනටමත් ඊට ලැබී ඇත. බලාපොරොත්තු වියහැකි පරිද්දෙන්ම අභ්‍යවකාශ නීතියේ වැඩි කොටසක් ගුවන් තරණ නීතිය හා බැඳී පවතී. 

එමෙන්ම රාජ්‍ය නිෂ්පාදනයන්හි වගකීම සම්බන්ධයෙන් වන නීතිය බොහෝ අවස්ථාවන්හි පෙඩරල් නීතිය විසින් අතික‍්‍රමණය කරනු ලබන අතර ගුවන් තරණ නිෂ්පාදකයින් සිය නිෂ්පාදනයන්හි දෝෂයන් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් අනිවාර්යයෙන්ම වගකිව යුතු බවට සැලකෙනු ඇත.
ඊශ්‍රායල - ලෙබනන ගැටුම

## 2006 ඊශ්‍රායල - ලෙබනන ගැටුම
2006 ජුලි මාසයේ දී , ඊශ්‍රායලය හමුදාභටයන්  තිදෙනෙකු ඝාතනය වීම සහ තවත් දෙදෙනෙකු සිරකරැවන් ලෙස රදවා ගැනීමට විරැද්ධව හිස්බුල්ලා සංවිධානය විනාශ කර දමනු වස් ඊශ්‍රාලය විසින් දකුණු ලෙබනනය ආක්‍රමණය කරන ලදි. පුරා මසක් පමණ පැවතී මෙම ගැටුම 845 – 1300 අතර ලෙබනන් ජාතිකයන් මරණයට පත්කළ අතර ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් 163ක් (හමුදා සෙබළුන් 119 හා සාමාන්‍ය ජනයා 44 ලෙස) ද මරුමුවට පත් කළ අතර ඊශ්‍රායල හා ලෙබනන ජාතිකයන් දහස් ගණනකට තුවාල සිදු කරන ලදී. 2006 අගොස්තු 14 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් සම්පාදිත සටන් විරාම ගිවිසුමකට දෙපාර්ශවය කැමැත්ත පළ කරන ලද අතර එය 2006 අගෝස්තු 14 අළුයම 05 සිට ක්‍රියාත්මක විය. ගැටුම ඇති වීමට මුලික හේතුව දීර්ඝ කාලයක් පුරා පැවැති අරාබි - ඊශ්‍රායල ගැටුම වුවත් සාම ගිවිසුමට පෙර ඊශ්‍රායලය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ එය ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි සටනක් බවය. ඇ.එ.ජ රජය ද මේ බව සනාථ කර අතර සටන් විරාම ගිවිසුම ඇති කර ගත් දින බුෂ් විසින් කරන ලද කතාවකින් ද ඒ බව නැවත සනාථ කරන ලදී.

## 2007 ලෙබනන ගැටුම
ඉස්ලාමීය ස්නනද්ධ සංවිධානයක් වන ෆාටා අල්-ඉස්ලාමීය සංවිධානය හා ලෙබනන් සන්නද්ධ හමුදා අතර 2007 මැයි 20 වන දින ට්‍රිපොලි ට ආසන්න පලස්තීන සරනාගත කදවුරක් වන කා(හ්) ර් අල් බා(ර්)ඩ් හි ඇති ගැටුමකින් පසුව උතුරු ලෙබනනයේ ගැටුම්කාරි තත්වයක් ආරම්භ විය.  නාර් අල් බාඩ් අතර ප්‍රධාන වශයෙන් ගැටුම් ඇවිලී ගිය අතර සුළු ගැටුම් තත්වයන් දකුණු ලෙබනනයේ අයින් අල්  හිල්වේ  ආශ්‍රිතව හටගත් අතර ලෙබනනයේ  අගනුවර වන බේරැට් හී ඒ අවට බෝම්බ පිපිරිම් සිදුවීම් කිහිපයක් ඇති විය. මෙම ප්‍රහාර වලට වග කිව යුතු කන්ඩායම් වුයේ අල්කයිඩා ආභාෂය ලබන සන්නද්ධ ජිහාඩ් කණ්ඩායමකි. ගැටුම අතරතුර ඇ.එ.ජ විසින් ලෙබනනයට හමුදා සහය ලබා දෙන ලදී.

## 2008 ලෙබනනය තුළ කැළඹීම් 
2008 මැයි මාසය වන විට ලෙබනනය තුළ 17 මසක් පුරා පැවැති දේශපාලනික ව්‍යාකූල බව පාලනයක් රහිත බවට පත් විය. නගරයේ සමහර ප්‍රදේශ තුළ හිස්බුල්ලා හා අමල් යන රජයට පක්ෂපාතී තුවක්කුකරුවන් මෙන්ම සුන්නි අනාගත ව්‍යාපාර පක්ෂයට හිතවත් සටන්කාමීන්ද බිහි වන්නට විය. රජයට ඇමරිකා‍වේ සහයෝගය ලැබුණු අතර ¨ෂිට්¨ සන්නද්ධ හමුදා සදහා ආයුධ හා මුදල් සිරියාවෙන් හා ඉරානයෙන් ලැබුණි.

## යොමුව 
http://en.wikipedia.org/wiki/War_on_terror#Lebanon
බුද්ධිමය දේපළ නීතිය ඉතිහාසය

බුද්ධිමය දේපළ යන යෙදුමේ වඩාත් පැරණිතම භාවිතය හඳුනාගත හැකිවන්නේ 1845 ඔක්තෝබර් මාසයෙනි.

ඬේවොල් එ. බ‍්‍රවුන් හිදී මැසචුසෙට්ස් සංචාරක අධිකරණය පේටන්ට් අයිතිය පිලිබඳව විභාග කරමින් චාර්ල්ස් එල්. වුඞ්බරි විනිසුරුවරයා කියා සිටියේ ‘අපට බුද්ධිමය දේපළ ආරක්‍ෂා කළහැකි වන්නේ මේ ක‍්‍රමයෙන් පමණකි. කෙනෙකුගේ මානසික ශ‍්‍රමය, නිෂ්පාදන හා අභිරුචීන් ඔහු වගා කරන තිරිඟු හෝ ඔහු ඇති කරන සතුන් වැනිය’. ‘සොයාගැනීම් දේපළ වේ’ යන ප‍්‍රකාශය ඊටත් බොහෝ ඈතට යන්නකි. 1791 ප‍්‍රංශ නීතියේ පළවැනි වගන්තිය කියා සිටියේ ‘සෑම නව සොයාගැනීමක්ම එසේ කළ අයගේ දේපළ වේ. එම අයිතිය සුරක්‍ෂිත කිරීම සඳහා එකී සොයාගැනීම තාවකාලිකව භූක්ති විඳිම සඳහා එම තැනැත්තාට වසර පහකට දහයකට හෝ පහළොවකට පේටන්ට් අයිතිය ලබාදිය යුතුය’ යනුවෙනි.

බුද්ධිමය දේපළ යන යෙදුමේ පැතිරුනු ජනපි‍්‍රයභාවය වඩා නූතන සංසිද්ධියකි. 1967 දී මෙකී යෙදුම ප‍්‍රවර්ධනය කිරීමට සකී‍්‍රයව උත්සාහ කළ ලෝක බුද්ධිමය දේපළ සංවිධානය ස්ථාපිත කරන තුරුම එය එතරම සාමාන්‍ය එකක් නොවුනි. කෙසේවෙතත් 1980 පමණ වනතුරුම උදෘත ලකුණුවලින් තොරව එය යෙදුනේ කලාතුරකිනි.

මෙම සංකල්පයේ සමභවය ඊටත් එහාට සොයා යා හැක. යුදෙව් නීතිය තුල බලබෑම අතින් වර්තමාන බුද්ධිමය දේපළ නීතියට සමාන ප‍්‍රතිෂ්ඨාවන් කිහිපයක් අන්තර්ගත වේ. කෙසේවෙතත් බුද්ධිමය නිර්මාණයන් ‘දේපළ’ වන්නේය යන සංකල්පය මෙකල නොපැවතින. 

කෙසේවෙතත් බොහෝ බටහිර රටවල නීති පද්ධතීන් තුල බුද්ධිමය දේපළ සම්බන්ධ ප‍්‍රතිපාදනයන් නොතිබූ අතර මෙම යෙදුම විසින් ආවරනය කරනු ලබන නීතීන් සාධාරණීකරණය කෙරුනේ බලහත්කාරයෙනි. මෙම යෙදුම සමහර පනත් කෙටුම්පත්වල පාද සටහන් තුල හැරෙන්නට එක්සත් ජනපදයේ ප‍්‍රකාශන හිමිකම් පිලිබඳ නීති සම්පාදනයන් තුල අන්තර්ගත නොවුනි. ආණ්ඩු ක‍්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ හා ව්‍යවස්ථාපිත නීතීන් තුල යොදාගනු ලැබූ යෙදුම වූයේ ‘පරම හිමිකම්’ යන්නයි. 

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
බුද්ධිමය දේපළ නීතිය අරමුණ

***බුද්ධිමය දේපළ නීතිය අරමුණ**

බුද්ධිමය දේපළ හිමිකම නිර්මාණකරුවන්ට සිය නිර්මාණයන් සම්බන්ධයෙන් පරම හිමිකමක් ලබාදීම තුලින් කතුවරයා හෝ නව නිර්මාණකරුවාට සිය නිර්මාණය පිලිබඳ තොරතුරු රහසක් ලෙස තබාගන්නවා වෙනුවට එය වැඩිදියුණු කිරීම හා ඒ පිළිබඳ තොරතුරු බෙදාහදා ගැනීම කෙරෙහි පෙළඹවීමක් ඇති කරවයි. බුද්ධිමය දේපළ නීති මඟින් සහතිකකොට ඇති නෛතික රැකවරනය එකී නිර්මාණය මඟින් ආර්ථික සංවර්ධනය වෙත වන සැලකියයුතු දායකත්වය විසින් සමතුලිත කරවනු ලබයි.

ආර්ථික විද්‍යාඥයින් දක්වා සිටින්නේ එක්සත් ජනපදයේ විශාල ව්‍යාපාරයන් සතු දේපළ වලින් තුනෙන් දෙකක්ම ස්පර්ශ කළ නොහැකි දේපළ වන බවයි. මේ ආකාරයට බුද්ධිමය දේපළ රැකවරනය මත යැපෙන කර්මාන්තයන් විසින් බුද්ධිමය දේපළ නොවන කර්මාන්තයන්ට වඩා එක් සේවකයකුට 72 % ක වටිනාකමක් එක්කරයි. 

මීට අමතරව ලෝක බුද්ධිමය දේපළ සංවිධානය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් සිදුකරන ලද හවුල් පර්යේෂණ ව්‍යාපෘතියක් මඟින් ආසියාතික රටවල් හයක බුද්ධිමය දේපළ පද්ධතිවල බලපෑම මැනීමට කටයුතු කරන ලද අතර එහිදී පෙනීගියේ බුද්ධිමය දේපළ පද්ධතීන් ශක්තිමත් කිරීම සහ ආර්ථික වර්ධනය අතර පැහැදිලි සම්බන්ධතාවයක් පවතින බවයි. කෙසේවෙතත් මෙම සම්බන්ධතාවය හේතුඵල වශයෙන් තහවුරු කළ නොහැක්කකි.
දුක්ඛ

**දුක්ඛ** 'නොසන්සුන්තාව', "අස්ථායීව සිටීම," පොදුවේ "දුක", "වේදනාව" හෝ "නොසතුට" ලෙස පරිවර්තනය කිරීම, බුද්ධාගම, ජෛන ආගම සහ හින්දු ආගමේ වැදගත් සංකල්පයකි. එහි අර්ථය සන්දර්භය මත රඳා පවතින අතර, තෘෂ්ණාව / ග්‍රහණය කර ගැනීම සහ නොදැනුවත්කම මගින් මෙහෙයවන විට සැහැල්ලුවෙන් නොසිට, ලෞකික ජීවිතයේ "සතුටුදායක නොවන" හෝ "නොසන්සුන්තාවය" වෙත වඩාත් නිශ්චිතව යොමු විය හැක.

ප්‍රවර්ගය:චතුරාර්ය සත්‍යය
ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිලක්‍ෂණය
ධම්මපද

ධම්මපද (**පාලි** - ප්‍රාකෘත - ධමපද, **සංස්කෘත** - ධර්මපද )යනු ධර්ම පාඨ ඇතුළත් කාව්‍යමය ලක්ෂණවලින් යුතු ථෙරවාදී බුද්ධාගමේ ඉතා ප්‍රසිද්ධ සහ ජනප්‍රිකෘතියකි. මෙය ඛුද්දක නිකායට  අන්තර්ගත කොට ඇත.

බොහෝ ගාථාවන් ධර්ම කරුණු  හා සම්බන්ධය. පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථයන්හි කොටස්වල ගාථාවලින් භාගයක් පමණ දක්නට ලැබෙන්නේ වුවද, ධම්මපද සූත්‍ර පිටකයේ ඛුද්දක නිකායේ කොටසකි. හතරවැනි හෝ පස් වැනි සියවසේ බුද්ධඝෝෂ හිමි විසින් අර්ථකථන දක්වා ඇත. එහි ගාථාවල අර්ථය පැහැදිලි කරන කථා 299 ක් අඩංගු වේ.

## හමුවී ඇති පැරණිම සංස්කරණ
ධම්මපදයෙහි බොහෝ ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ පාලි සංස්කරණ වුවද වෙනත් පුර්ණ අනුවාද ද ඇත. 

## සංවිධානය 
පාලි ධම්මපදයෙහි ගාථා 423 ක් ඇතුළත් වේ. පරිච්ඡේද 26 කි. ඒවා පාලි භාෂාවෙන් පහත පරිදි වේ.

{|
|i	යමක වග්ග - යුගල වර්ගය
|-
|ii.	අප්පමාදවග්ග - අප්‍රමාද බව
|-
|iii.	චිත්තවග්ග - සිතිවිලි
|-
|iv.	පුෂ්ඵ වග්ග - මල්
|-
|v.	බාල වග්ග - මෝඩ
|-
|vi.	පණ්ඩිත වග්ග - ඥාණවන්ත
|-
|vii.	අරහන්ත වග්ග - පූජනීය
|-
|viii.	සහස්ස වග්ග - දහස්
|-
|ix.	පාප වග්ග - පව
|-
|x.	දණ්ඩ වග්ග - දඬුවම්
|-
|xi.	ජරා වග්ග - මහලු
|-
|xii	අත්ථ වග්ග - තමාම
|-
|xiii	ලෝක වග්ග - ලෝකය
|-
|xiv.	බුද්ධ වග්ග - බුදුන් (උධෘත බලන්න)
|-
|xv.	සුඛ වග්ග - සැප
|-
|xvi.	පිය වග්ග - සතුට
|-
|xvii.	කෝධ වග්ග - තරහ
|-
|xix	ධම්ම වග්ග - යුක්තිය
|-
|xx.	මාග්ග වග්ග - මාර්ගය
|-
|xxi	පකීර්ණක වග්ග - විවිධ
|-
|xxii	නිරය වග්ග - අපාය
|-
|xxiii	නාග වග්ග - ඇතා
|-
|xxiv	භික්ඛු වග්ග - භික්ෂූන්
|-
|xxv	බ්‍රාහ්මණ වග්ග - බමුණන්	
}|

## කෘතියේ මූලාශ්‍ර
ධම්මපද කෘතියේ ගාථා බොහෝමයක් වෙනත් මූලාශ්‍ර වලින් ලබාගෙන ඇත.

### බෞද්ධ මූලාශ්‍ර
* සතර නිකාය
* ඛුද්දක නිකායේ වෙනත් කොටස්
### බෞද්ධ නොවන මූලාශ්‍ර
* උපනිෂදි
* දිව්‍යාවදාන
* මහාභාරත
* මනුස්මෘති
* ජාතක මාලා

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඛුද්දක නිකාය
සමාධි බුදු පිළිමය

**සමාධි බුදු පිළිමය** ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර නන්දන උයනේ පිහිටා තිබේ. මෙම පිළිම වහන්සේ බුදු රජාණන් වහන්සේ ධ්‍යාන මුද්‍රාවෙන් වැඩ සිටිමින් භාවනාවේ යෙදෙන අයුරු දක්වයි. මෙම භාවනා කිරීමේ ඉරියව්වේදී එරමිණියා ගොතා ගෙන අත්ල උඩු අතට හරවා එකක් මත එකක් සිටින සේ උකුල මත දෑත් තබා බුදුන් වහන්සේ වැඩ හිඳින සේක. මෙම ඉරියව්ව පිළිබඳ මුළු මහත් බෞද්ධ ලෝකයම දැනුවත් වන අතර එනිසාම බුදු පිළිම නිර්මාණය කිරීමේදී බහුලව යොදාගනු ලැබේ. අනුරාධපුර සමාධි පිළිම වහන්සේ අඩි 7'3" ක උසින් යුක්ත වන අතර තනි ග්‍රැනයිට් (හුණුගල්) පාෂාණයෙන් නිමවා ඇත.

## ඉතිහාසය
සමාධි බුදු පිළිම වහන්සේ 4 වන හෝ 5 වන සියවසේ අභයගිරි සමයට අයත් ලෙස සැලකෙන අතර එය කිනම් රජ කෙනෙකුගේ කාලයේදී නිර්මාණය කරන ලද්දේ දැයි නිශ්චිතව නොදනී. නමුත් මෙම පිළිමය එකල උතුරු, දකුණු, නැගෙනහිර හා බටහිර යන සිව් දිශාවන්ට මුහුණ ලා පිහිටවූ එකිනෙකට සමාන පිළිම වහන්සේලා 4 නමකගෙන් එකක් ලෙස පිළිගත් මතයක් පවතී. මෙම පිළිමය දැනට පිහිටි ස්ථානයේදීම 1888 දී හමු වූ අතර ඒ වන විට පිළිමයේ නාසයට හානි සිදුවී තිබුණි. පිළිමය ආවරණය කරමින් තිබෙන උඩු වියන 1950/60 කාල සීමාවේදී පිහිටනු ලැබීය. 

පුරාවිද්‍යාඥ ආනන්ද කුමාරස්වාමි මහතා මෙම සමාධි බුදු පිළිමය නිසැකවම ශ්‍රී ලංකාවේ මූර්ති ශිල්පීන්ගේ නිර්මාණයක් බවත් ඉන්දියාවෙන් අතික්‍රාන්තය නොවූවක් ලෙසත් අවධාරණය කර ඇත.

සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමාව බාහිර ලෝකය සමඟ බැඳිමක් හෝ විදැහීමක් නොමැතිව භාවනානුගෝගීව සිටින බුදු රජාණන් වහන්සේගේ මනසේ සන්සුන් බව නිරූපණය කරනු ලැබේ.

## ආශ්‍රිත
* තොළුවිල බුද්ධ ප්‍රතිමාව

## මූලාශ්‍ර 
*von Schroeder, Ulrich. (1990). *Buddhist Sculptures of Sri Lanka*. (752 p.; 1620 illustrations). Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. ISBN 962-7049-05-0
*von Schroeder, Ulrich. (1992). *The Golden Age of Sculpture in Sri Lanka - Masterpieces of Buddhist and Hindu Bronzes from Museums in Sri Lanka*, [catalogue of the exhibition held at the Arthur M. Sackler Gallery, Washington, D. C., 1st November 1992 – 26th September 1993]. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. ISBN 962-7049-06-9

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
ප්‍රවර්ගය:පුරාවේදය - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර
ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව
නන්ද රහතන්වහන්සේ

**නන්ද** කුමරු සිද්ධාර්ථ කුමාරයාගේ බාලම අර්ධ සහෝදරයා විය. බුදුන් වහන්සේගේත් ඔහුගේත් පියා ශුද්ධෝදන රජුය. නන්ද කුමරුගේ මව මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවියයි. ඇය බුදුන් වහන්සේගේ මවගේ බාලම සොහොයුරියයි.
සුන්දරී නන්දා කුමරිය නන්ද කුමරුගේ සොහොයුරියයි.

බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පැමිණ සත් වසක් ගෙවුණු තැන පියරජතුමාගේ ඇරයුමෙන් තම ඉපදුණු නුවර වූ කපිලවස්තු පුරයට වැඩම කළහ.

බුදුන් වහන්සේ ආපසු වඩින තුන්වැනි දිනයේදී දානය වළඳා අවසානයේ නිශ්ශබ්දවම පාත්‍රය නන්ද කුමරු අතට දී ආපසු ගමන් ඇරඹීය. පාත්‍රය බුදුන් වහන්සේ විසින් ආපසු ගනිතැයි කල්පනා කරමින්ම නන්ද කුමරු බුදුන් වහන්සේ එවකට වැඩ හුන් නිග්‍රෝධ උයනට වඩින තෙක්ම බුදුන් වහන්සේ පසු පස ගියේය. මෙය බුදුන් වහන්සේ තම බාල සොහොයුරාට ධර්මය නිශ්ශබ්දව පෙන්වා දීමක් විය.

ඔවුන් උයනට පැමිණි විට බුදුන් වහන්සේ නන්ද අමතා පැවිදි වීමට කැමැත්ත විමසා සිටියහ. නන්ද කුමරු එදින සිය රූමත් සොහොයුරිය නන්දා ජනපද කල්‍යාණි ය සමග විවාහ වීමට සිටි නමුදු මහණ වී සඟ සසුනට ඇතුළත් විය.

එහෙත් නන්ද ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සතුටක් නොලද්දේය. ඔහුගේ සිතිවිලි නිරන්තරයෙන් ජනපද කල්‍යාණිය කෙරෙහි යොමු වී තිබුණේය.

මේ බව දැන ගත් බුදුන් වහන්සේ නන්ද කුමරු තව්තිසා දෙව්ලොවට කැඳවා ගෙන ගියහ. එසේ යන අතර මගදී ගින්නකට හසු වූ වැඳිරියක ඔහු විසින් දක්නා ලදී. වැඳිරියගේ කන්, නාසා සහ වලිගය පිළිස්සී ගොසිනි. ඇය දැවි අඟුරු වී තිබුණු ගසක් බදා සිටියාය. ඔවුන් දිව්‍ය ලෝකයට පැමිණි විට නන්ද දිව්‍ය අප්සරාවන් දුටුවේය. "ඔබ වඩා රූමත් යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ කවරෙක්ද? ජනපද කල්‍යාණිය ද නැතහොත් මේ දිව්‍ය අප්සරාවන්ද? " යනුවෙන් බුදුන් වහන්සේ විමසූහ.

"බුදු හිමියනි, මෙම දිව්‍යාංගනාවන් හා සසඳන විට ජනපද කළ්‍යාණිය අර පිළිස්සුණු වැඳිරිය මෙනි" යයි නන්ද තෙරුන් පිළිතුරු දුන්නේය.

"සතුටු වන්න නන්ද මම නියම කරපු ආකාරයට ඔබ නොනැවත ක්‍රියා කරන්නේ නම් මෙම දිව්‍යාංගනාවන් හා සම්බන්ධ වීමට මම ඔබට අවස්ථාව ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වෙමි. එනිසා ශුද්ධ ජීවිතයක සතුට ලබා ගන්න" යනුවෙන් බුදුන් වහන්සේ වදාළහ.

මෙය ඇසු නන්ද හිමි දිව්‍ය අප්සරාවන් ලබා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් කැපවීමෙන් අනලස්ව අභ්‍යාසයන්හි යෙදුණේය. මෙය දැනගත් අනෙක් භික්ෂුහු ඔහු හාස්‍යයට ලක් කළහ. අනතුරුව නන්ද ඔහු පෙලඹවූ කාරණයම පාදක කරමින් තණ්හාව ප්‍රහීණ කොට අරහත් භාවය ලබා ගත්තේය.

ප්‍රවර්ගය:රහතන් වහන්සේලා
ආසියාවේ දේශපාලනය

thumb|ආසියා සිතියම|

ආසියාවේ භූමි ප්‍රමාණ අති මහත් බැවින් හා නානා විධ ජනගහණයකින් යුක්ත වීමත් නිසා බලාපොරොත්තු විය යුතු ආකාරයටම දේශපාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ආකාරයක් ගනී. ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩු, පරම බලැති රාජාණ්ඩු තනි පක්ෂ ක්‍රම, යටත් විජිත ජනපද, ලිබරල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික හා හමුදා ඒකාධිපතිත්වයෙන් යුතුව ඇතිවාක් මෙන්ම විවිධාකාර වූ නිදහස් ව්‍යාපාර ද ඇත.
ආසියාව පුරාම ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ දිගු ඉතිහාසයක් ඇති අතර ලිවීම සොයා ගැනීමත් සමඟ මෙසපොතේමියාවෙන් ඇරඹි දේශපාලන පිළිවෙලවල් පිළිබඳ විස්තරාත්මක කරුණු අපට ඉදිරිපත්ව ඇත. විශාල එමෙන්ම මනාව සකස් කෙ‍රුණු සිවිල් සේවයක් චීනයේ පැන නැඟුණු අතර එය දේශපාලනයට එක් කර ගැනීම සුදුසුය. ආසියාවේ දේශපාලනයට එක් කර ගැනීම සුදුසුය. ආසියාවේ දේශපාලනය බොහෝ දුරට යටත් විජිත වාදයේ හා අධිරාජ්‍යවාදයේ බලපෑම්වලට යටත් වෙමින් සමහර රාජ්‍යයන් පැරණිතම විජිතයන් යටත් කොට ගෙන සිටි රාජ්‍යයන් සමඟ සමීප සබඳතා ඇති කරගෙන ඇති අතර අනිත් ඒවා කටුක ප්‍රතිඵල අත් විඳීමට ලැබෙන නිදහස් අරගලවල නිරතව ඇත.
තත්වය තවදුරටත් සංකීර්ණ වී ඇති බවට ආසියාවේ පවතින සැලකිල්ලේ තත්වය පෙන්වන දිගට පවතින කාශ්මීරයේ පවතින අවිනිශ්චිතභාවය හා මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවත්, චීන සමූහාණ්ඩුවත් අතර ඇති අවිනිශ්චිතභාවයක් දැකිය හැක. වඩා දියුණු සහයෝගීතාවයන් හා හුවමාරු කිරීම් ගැන කලාපීය වැඩ සටහන්වලට උදාහරණයකි, අග්නිදිග ආසියා ජාතීන්ගේ සංවිධානය (ASEAN)

## ඉතිහාසය 
*Asian Socialist Conference (1953-1960)
*History of civil-military relations in Southeast Asia

## ජාත්‍යන්තර සංධාන 
*Asia-Pacific Economic Cooperation
*Association of Southeast Asian Nations
*Asia Cooperation Dialogue
*Commonwealth of Independent States
*International Conference of Asian Political Parties
*Eurasian Union
*Organization of Turkic States
*Shanghai Cooperation Organisation
*South Asian Association for Regional Cooperation
*South Asia Free Trade Agreement

## ආසියා කවුන්සිලය 
ආසියා කවුන්සිලය යනු ආසියාවේ රටවල් අතර වැඩි සමගියක් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා 2016 දී දියත් කරන ලද සර්ව-මහාද්වීපික මුලපිරීමකි. පළමු ආසියානු කවුන්සිල සමුළුව 2018 වසරේ තෝක්‍යෝ නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි. සර්ව-ආසියානු ගැටළු පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ආසියාවේ ඉහළ නායකත්වය එකම වහලක් යටට ගෙන ඒම සඳහා, ආසියානු කවුන්සිලයේ විවිධ සංසද, වරින් වර පැවැත්වෙන අමාත්‍ය මණ්ඩල රැස්වීම් සහ සමුලුව භාවිතා වෙයි.

## මූලාශ්‍ර 

ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි දේශපාලනය

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
(මෙම ලිපිය “එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුව සහ දේශපාලනය”  ලිපි මාලාවේ කොටසකි.)

thumb|ඇමරිකාවේ රාජ්‍ය ලාංඡනය.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපද දේශපාලනය රැඳී ඇත්තේ  ප්‍රධානියා වශයෙන් සමුහාණ්ඩුවේ ජනාධිපති , රාජ්‍යයේ ත් ආණ්ඩුවේ ත් ප්‍රධානීත්වය දරන අතර, ප්‍රායෝගික ද්වී පක්ෂ ව්‍යවස්ථාදායකයක් හා මැතිවරණ ක්‍රමවේදයක්ද එම ඇමරිකා එක්සත් ජනපද දේශපාලනයට අයත් වේ. සන්ධිය, මධ්‍යය ආණ්ඩුව, ඒකාබද්ධ වු ප්‍රාන්ත සමග  ස්වාධිපත්‍යය බෙදා හදා ගන්නා අතර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඒ බලය තුලනය කරයි.

විධායකය ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයේන් යුතු අතර එය ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් නිදහස්ව ඇත. ව්‍යවස්ථාදායකයේ බලය රැඳී ඇත්තේ සෙනට් මණ්ඩලය හා නියෝජ්‍ය මන්ත්‍රී මණ්ඩලය යන ද්විත්ව මන්ත්‍රී මණ්ඩල වලයි. අධිකරණයේ බලය ශ්‍රේඨාධිකරණය මගින් හා පහල සමුහාණ්ඩු රාජ්‍යවල අධිකරණයන් මගින් ක්‍රියාත්මක කරයි. අධිකරණය, එක්සත් ජනපදයේ ව්‍යවස්ථාව අර්ථ නිරූපණය  කර ඇත්තේ සමුහාණ්ඩු රාජ්‍යවල නීතී හා රෙගුලාසි විග්‍රහ කරයි. විධායකයේ හා ව්‍යවස්ථාදායකය අතර ඇති අර්බුද නිරාකරණය කිරීමේදී මෙයට ඇතුළත්ව ඇත. එක්සත් රාජ්‍ය සමුහාණ්ඩුව ගොඩනැගුනේ එහි ව්‍යවස්ථාව මගිනි. ඩිමොක්ක්‍රටික් පක්ෂයත් රිපබ්ලිකන් පක්ෂයත් විසින් ඇමරිකන් දේශපාලනය බලපවත්වනු ලැබේ. ඇමරිකන් සිවිල් යුද්ධයේ සිටම මෙම ද්වී පක්ෂ බලවත් වුවද වෙනත් පක්ෂද  ක්‍රියාත්මක වේ.

වෙනත් දියුණු ප්‍රජාතාන්ත්‍රක රටවල් හා එක්සත් ජනපදය (USA) අතර ඇති ප්‍රධාන වෙනස්කම් නම් ව්‍යවස්ථාදායකයේ බලය රැඳී ඇති උසස්ම ආයතනය වශයෙන් සෙනට් සභාවත්, පුළුල් බලය ඇති ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයත්, ව්‍යවස්ථාදායකය හා විධායකය ආණ්ඩුව අතර බලතල බෙදීමත්, ප්‍රධාන පක්ෂ දෙක අතර ආණ්ඩු බලය ක්‍රියාත්මක වීමත්, මගින් ලෝකයේ සංවර්ධනය වූ ප්‍රජාතාන්ත්‍රයත්  තුළ එක්සත් ජනපදය යුක්ත වේ.  USA වල ද්වී පක්ෂ ක්‍රියාවලිය තුළ තෙවන පාර්ෂවයක බලය හීන වේ.
 
 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/American_politics

ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය
යුරෝපයේ දේශපාලනය

යුරෝපයේ දේශපාලනය මහද්වීපය තුළ නිරන්තරව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් විකාශනය වන දේශපාලනයක් ඇත. විවිධ හේතු කාරණා නිසා වෙනත් මහාද්වීපවලට වඩා ඈතට දිවුණු බොහෝ විස්තරාත්මක දේ ඒ සතුයි. ඒ කරුණු වලට කලාපයේ ජාතික රාජ්‍යවල දීර්ඝ ඉතිහාසය මෙන්ම යුරෝපා රටවල් අතර වර්තමානයේ ඇති වන දේශපාලනික එකමුතුභාවය පිළිබඳ නැඹුරුව ද අයත්ය.
වර්තමාන යුරෝපා දේශපාලනය පිළිබඳව අවබෝධ කර ගැනීම යුරෝපා මහද්වීපයේ පසුගිය ඓතිහාසික  සිදුවීම් දිහා සලකා බැලීමෙන් කළ හැක. එමඟින් වර්තමාන යුරෝපීය දේශපාලන නිර්මාණය භූගෝලයීය ආර්ථිකය හා සංස්කෘතිය හේතු වී බලපා ඇත.
වර්තමානයේ යුරෝපා දේශපාලනය යුරෝපා සංගමය මඟින් බල පවත්වාගෙන යයි. නැ‍ඟෙනහිර යුරෝපයේ අයෝමය තිරය කඩා වැටී කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යයන් බිඳ වැටීමේ සිට මෙම ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක විනි. ශීත යුද්ධය නිමා වීමත් සමඟ නැ‍ඟෙහිර යුරෝපයේ සාමාජික රාජ්‍ය 27 කගෙන් යුරෝපා සංග‍මයේ පාර්ලිමේන්තුවට සාමාජිකයන් තෝරා පත් කර ගෙන එය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
*Council of Europe
*International organizations in Europe
*Politics of the European Union
*European Neighborhood Policy
*European integration
*Eurovoc
*Eurosphere
*Culture of Europe
*Economy of Europe
*Future enlargement of the European Union
*Geography of Europe
*History of Europe
*List of conflicts in Europe
*List of Europe-related topics
*OSCE countries statistics
*Paneuropean Union
*Pro-Europeanism
*Regions of Europe

## මූලාශ්‍ර
ජෝන් මැකේන්

ජෝන් මැකේන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි 2008 වර්ෂයේ පැවති ජනාධිපතිවරණය සඳහා රිපබ්ලිකන් පක්ෂ අපේක්ෂකයා ලෙස තරග කළේය.මෙය ජෝන් මැකේන්ජාත්‍යන්තරව වඩාත් ජනප්‍රියත්වයට පත්වු අවස්ථාවක් වු අතර 2008.11.4 පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් බැ‍රැක් ඔබාමා ජයග්‍රහණය කළේය.එමෙන්ම ඔහු ඇරිසෝනා ප්‍රාන්ත්ය නියෝජනය කරමින් ජේ‍යෂ්ඨ සෙනට් සභිකයෙක් ලෙස කටයුතු කළේය. ජෝන් සිඩ්නි මැකේන් නම් වු ඔහු 1936 අගෝස්තු 29 වන දින උපත් ලැබීය.

ඔහුගේ පියා මෙන්ම සීයාද නාවික හමුදාවේ අද්මිරාල් පදවි හෙබවුවන් වු අතර ජෝන් මැකේන් එම ආභාෂය අනුව යමින් නාවික හමුදාවට එක් විය.ඔහු 1958 ඇමරිකානු නාවික ඇකඩමිය මගින් ස්වකීය උපාධිය ලබා ගත්තේය.ඔහු වියට්නාම යුධ සමයේදී ඊට සහභාගි වීමෙන් අවස්ථා කීපයකදීම බර පතල ලෙස තුවාල ලැබූ අතර සිරකරුවෙක්වශයෙන්ද 1973 හිදී යුද්ධය අවසාන වන තෙක් සිටීමට සිදු විය.යුද්ධයේදී සිදුවු තුවාල වීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහුට ජීවිත කාලය පුරාවටම ඇතැම් කායික ආබාධයන්ගෙන් පෙලීමට සිදු වූයේය. 1981 දී ඔහු කපිතාන් වරයෙකු ලෙස නාවික හමුදාවෙන් විශ්‍රාම ගත්තේය.නාවික හමුදාවෙන් විශ්‍රාම ගැනීමත් සමගම මැකේන් දේශපාලන කටයුතු ඇරබීම සඳහා ඇරිසෝනා ප්‍රාන්තයට සංක්‍රමණය විය.

ඔහු 1982 දී එක්සත් ජනපද නියෝජිත මණ්ඩලයට තේරී පත් විය.මේ යටතේ වසර 2 ක් පමණ සේවය කල ජෝන් මැකේන් 1986 දී එක්සත් ජනපද සෙනෙට් මණ්ඩලයට තේරී පත් විය.ඔහු තරමක් විප්ලවකාරී චරිතයක් වු අතර පක්ෂයේ තීරණයන්ට යම් යම් අවස්ථාවන්හිදි පටහැනිව ප්‍රකාශයන් නිකුත් කරන හා විවේචනය කරන දේශපාලනඥයකු ලෙසද ප්‍රකටව සිටියේය.ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකත්වයට පත් වීම ජෝන් මැකේන් මහතාගේ දේශපාල්න ගමන් මගෙහි වැදගත් සංදිස්ථානයක් විය.

ජෝන් මැකේන් මහතා 1936 අගෝස්තු 29 වන දින පැනමා ඇල ප්‍රදේශයේ කොකො සොලෝ නාවික ගුවන් මධ්‍යස්ථානයෙහි උපත ලැබීය.ඇමරිකානු ජාතිකයෙකු වු මොහුගේ පළමු විවාහයෙහි බිරිඳ වුයේ කැරොලින් ෂොප්ය. එම විවාහය අසාර්ථක වී ඔවුන් දෙදෙනා දික්කසාද විය.ජෝන් මැකේන් 1980 දී සින්ඩි හෙල්සින් සමග විවාහ වු අතර ඔහුගේ දරුවන් ලෙස ඩග්ලස්,ඇන්ඩෘ,සිඩ්නි,මෙගන්,ජෝන් සිඩ්නි,ජේමිස්,බිරිසප්ට් හැඳින්විය හැකිය. යුධ සේවය සහ දේශපාලන ජීවිතයට අමතරව ගත් කල ජෝන් මැකේන් ලේඛකයෙකුද වු අතර ඔහු ග්‍රන්ථ ගණනාවක් රචනා කොට තිබේ.

වසර 81 වයසැතිව සිටියදී, ඔහුගේ 82වන උපන්දිනයට දින සතරක් පමණක් තිබියදී ඔහු මිය ගියේය.

## මරණය 
ඔහුගේ පිළිකාව සඳහා ඔහු තවදුරටත් ප්‍රතිකාර ලබා නොගැනීමට තීරණය කල බවට මැකේන්ගේ පවුල  විසින් 2018 අගෝස්තු 24 දිනදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි.  ඊළඟ දිනයෙහි මවුන්ටන් සම්මත වේලාවෙන් ප.ව 4:28 ට (23:28 යූටීසී), ඔහුගේ බිරිඳ සහ පවුල ඔහු පසෙකින් සිටියදී කෝන්විල්, ඇරිසෝනා හී ඔහුගේ නිවසෙහිදී ඔහු මිය ගියේය. 

ඔහුගේ අසුන සඳහා 2020 මැතිවරණයෙහිදී සෙනෙට් සභිකයෙකු තෝරා පත් කරගනු ලබන තෙත්,  ඇරිසෝනා ආණ්ඩුකාර ඩග් ඩූසී විසින් ඔහුගේ අන්තරවාර ආදේශකයා පත් කරනු ලබනු ඇත.
ස්කාරා බරායි

thumb|220px|right|ස්කාරා බරායි හි කණින ලද වාසස්ථාන.

thumb|220px|right|ගෘහ භාණ්ඩ පිලිබඳ සාක්ෂ්‍ය.

thumb|220px|right|අංක 7 නිවාසයට වසුන හා වත්මන් මුහුදු වෙරළට සමීපත්වය පෙන්වන ජනාවසයෙහි ඉහළින් පෙනෙන අයුරු දසුනක්.

thumb|220px|right|ස්කාරා බ්රෙයිහි හා අනෙකුත් නවශිලායුගීය අඩවි වලදී හමුවූ සංකේත.

**ස්කාරා බරායි** () යනු,  ස්කොට්ලන්තයේ, ඕක්නෙයි මහා භූමිප්‍රදේශයේ බටහිර වෙරළ තීරයෙහි, ස්කායිල් බොක්කෙහි පිහිටි විශාල ගලින්-නිමැවූ‍ නව ශිලා යුගයට අයත් ජනාවාසයකි. එහි නිවාස 10ක් පවතින අතර ක්‍රි.පූ. 3100-2500 කාලයේ දී ජනාවාස වී ඇත. යුරෝපයේ වඩාත්ම සම්පූර්ණ නව ශිලා ගම්මානය මෙය වන අතර යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමවලට අයත් වීමට ආරක්ෂා සහිතව මෙය පැවතුණි.

## **ස්කාරා බරායි සොයා ගැනීම හා එහි ලක්ෂණ** 
ස්කාර් බ්රේ් නම් වූ විශාල පස් ගොඩැලිවලින් තෘණ උදුරා දැමීමට තරම් විශාල කුණාටුවක් නිසා 1850 වන තෙක් ස්කාර් බ්රේ  පැවතියේ පසට යට විය.

ස්කේල් හි ස්කොට්ලන්ත වාසියකු වන විලියම් වොට් විසින් ශෛලමය ගොඩනැඟිලි කීපයක් කටු සටහන් සොයා ගන්නා ලද අතර මූලික කැනීම් ද සිදු කරන ලදී. 1926 ඇති වූ තවත් කුණාටුවකට පසු 1928 ත් 1930 ත් අතර දී එය වීර් ගෝඩන් ඩයිල්ඩ් විසින් සම්පූර්ණයෙන් කැනීමට භාජනය කරන ලදී.

ස්කාරා බ්රේස පදිංචිකරුවන් පැහැදිලි ලෙසම ග්රූව්ච්වෙයා සාදන්නෝ සහ භාවිතා කරන්නෝ වූහ. නිවෙස් මැටියෙන් ඉදි කළ ඒවා විය. ඒවා පොළවට කිඳා බැස්සේය. ඒවා විශාල කුණු ගොඩවල් බවට පත් වූයේය. ඒවා සුළු වශයෙන් ස්ථිර නිවාස වූ අතර ඔක්නෙයි හි රළු ශීත දේශගුණයට ඔරොත්තු දෙන ආකාරයේ නිර්මාණයක් විය. නිවසක් වර්ග මීටර 40 ක වපසරියකින් යුක්ත වූ අතර එහි විශාල හතරැස් කාමරයක් ද උෂ්ණත්වය ලබා දීමට හා කෑම පිසීමට විශාල ලිපක් ද විය. දූපතේ එතරම් ගස් නොතිබූ නිසා එම නිවෙස්වල වහළ සෙවිලි කිරීම සිදු වූයේ ලී දඬු හා තල්මස් ඇටකටු තණ පිඩැලි සමඟ ඇල්ලීමෙනි. නිවෙස්වල ගලින් කරන ලද ගෘහ භාණ්ඩ විශාල සංඛ්යා්වක් විය. ඊට කබඩ්, මේස, පුටු හා ඇසුරුම් පෙට්ටි අන්තර්ගත විය. කාණු පද්ධතියක් පවා ග්රාමම නිර්මාණයේ සම්පාදනය කොට තිබිණි. සෑම නිවසකම ප්රාුථමික මට්ටමේ වැසිකිලියක් තිබිණි.

සොයා ගත් නිවාස දහයෙන් හතකම ඇඳවල් හා මේස සහිත එක හා සමාන ගෘහ භාණ්ඩ විය. ඒවා වූයේ ද සමාන ස්ථානවලය. මේසය තිබුණේ නිවසට ඇතුළු වන විටම පෙනෙන ලෙස දොරට මුහුණ දා බිත්තියට හේත්තු කරය. අටවනනිවසේ මේස හෝ ඇසුරුම් පෙට්ටි නොතිබිණි. නමුත් එය එක හා සමාන කුඩා කුටිවලට බෙදා තිබුණි. මෙම නිවසේ කැනීම්වලදී ගල් කැබලි, අස්ථීන් සහ සත්ව අං හමු විය.  මෙම ගොඩනැඟිල්ලක ඇටකටු ඉදිකටු හෝ ගිනිගල් කෙටේරි වැනි සරල ආයුධ නිෂ්පාදනය කළ වැඩපළක් විය හැකිය.

යුරෝපයේ මිනිස් මැක්කා පියුලෙක්ස් ඉරිටන්ස් පිළිබඳ ප්ර ථම වාර්තාව මෙම බිමෙන් සොයා ගන්නා ලදී.

විකිරණ කාබන් පරීක්ෂාවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ස්කාරා බ්රේො හි ජනාවාස ඇතිවීම ක්රිග.පූ. 3100 සිට වසර 600ක් පුරා පමණ පැවති බවයි. ක්රි‍.පූ. 2500 දී පමණ කාළගුණ විපර්යාසය සිදු වීමෙන් පසු එනම් බොහෝ ශීතල තෙත් කාළගුණයක් පැවතීමට පටන් ගත් පසු පදිංචිකරුවන් විසින් මෙය අත්හැර දමන්නට ඇත. ස්කාරා බ්රේීහි මිනිසුන් එහි පදිංචිය හදිසියේ අත්හැරීමට හේතු පිළිබඳ නොයෙකුත් සිද්ධාන්ත ඇතත් මෙය සිදු වූ ආකාරයට අදාල ශක්තිමත් සාක්ෂි තවම හමු වී නැත.

මෙම දෘශ්යයමාන ගොඩනැඟිලි මෙහි ජීවී සම්භවයක් තිබූ බවට හැඟීමක් ඇති කරනවන නමුත් මෙම භූමිය නැවත සොයා ගැනීමට පෙර සමුද්රී ඛාදනය නිසා මීට අදාල සාක්ෂි බොහෝ ලෙස විනාශ වී ඇත. අනාවරණය වූ ශේෂයන් පුරාණ ස්මාරකවලට යාබදව තිබෙන්නට ඇත. කොටු කරන ලද ප්රතදේශයේ දකුණට වන්නට වූ පර්වතයේ සෝදා යාමක් දක්නට ලැබී ඇත. විශාල ශෛලමය පවුර විසින් වූ ශේෂ සෝදා යාමෙන් ආරක්ෂා කෙරෙයි.

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපයේ ලෝක උරුම අඩවි
සාබායියන්වරු

සාබායියන්වරු

මාරිබ්හි බාර්යන් දේවස්ථානය - ක්‍රි.පූ. 8වන ශත වර්ෂයේ දී ඉදි කළ අතර වසර දහසකට ආසන්න කාලයක් භාවිතයට ගැණුනි.

thumb|
අල්මාන් සඳ දෙවියා අමතා කළ සාබායියයන් සෙල් ලිපිය. මෙහි දකුණු අරාබිය දෙවිවරු පස්දෙනා, අධිරාජ්‍යවරු දෙදෙනා හා පාලකවරු දෙදෙනා ගැන සඳහන්ය. (ක්‍රි.පූ. 7වන ශත වර්ෂය) 

thumb|
අල් බයිඩා හි දී හමු වූ “ලෝකඩ මිනිසා” (අල් බයිඩා යනු පුරාණ ෂේබා රාජධානියේ නෂ්ම්ය) ක්‍රි.පූ. 5-6 සියවස - ලූර් කෞතුකාගාරය 

සාබායියන්වරු යනු දැනට නිරිත දිග අරාබියානු අර්ධද්වීපයේ යේමනය ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයේ විසූ පුරාණ දක්ෂිණ අරාබි භාෂාව කතා කළ පුරාණ මානව කොට්ඨාශයකි. ක්‍රි.පූ. 2000 සිට ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස දක්වා සමහර සාබායියන්වරු රතු මුහුදෙන් ඔබ්බෙන් වූ තම ආධිපත්‍ය හේතු කොට ගෙන උතුරු ඉතියෝපියාවේ ඩර්ම්ට් හි හා ඒරිට්‍රියාවෙහි ද වාසය කළහ.

ඉතිහාසය

පුරාතන සාබායියානු රාජධානිය 2වන සහස්‍රයේ මුල් භාගයේ සිට ක්‍රි.පූ 1වන සියවස දක්වා පැවතිණි. ක්‍රි.පු. 1 වන සියවසේ දී එය හිම්යාරයිට්වරු අතින් පරාජයට පත් විය. නමුත් සබා සහ දූ - රයිදන් හි පළමු හිම්යාරයිට් අධිරාජ්‍යයේ කැඩී බිඳී යාමත් සමගම ක්‍රි.පූ 2 වන ශතවර්ෂය මුල් භාගයේදී මධ්‍ය - සබායියානු රාජධානිය නැවත ඇති විය. එය අවසාන වරට නැවත 3 වන ශතවර්ෂය අග භාගයේදී හිම්යාට්වරු අතට පත් විය. එහි අග නගරය වූයේ මාරිබ්ය. රාජධානිය පිහිටා තිබුණේ මධ්‍ය කාලීන අරාබි භූගෝල ශාස්ත්‍රඥයින් සයිහාඩ් ලෙස නම් කළ (වර්තමානයේ රුම්ලට් - අල්  - සබාටයන් ) කාන්තාරය දිගේය.

සාබායියන්වරු දකුණු අරාබි ජනතාව වූහ. පුරාණ යේමනයේ ප්‍රාදේශීය අරාබි රාජධානි තිබිණි. රතු මුහුද දිගේ උතුරින් මයිනානියන් වරුද නිරිත දිග ප්‍රදේශයෙන්ද සාබායියන් වරුද ඊට නැගෙනහිරින් ක්වාටාබනියන්වරු  ද ඊටත් නැගෙනහිරින් හයිදුමයිට්වරුද සිටියහ. 

අනෙකුත් අරාබි සහ යේමන රාජධානි සේම සාබායියන් වරුද බොහෝලාභ ඉපදවිය හැකි කුළුබඩු ව්‍යාපාරයේ (විශේෂයෙන් කට්ට කුමංචල් සහ සුවඳ ලාටු ) යෙදී සිටියහ‍. ෂේබාහි බිබ්ලිකල් රාජධානියේ ජාතියටම මොවුන්ද අයත් වූ බව බොහෝ විද්‍යාඥයින් දැනට විශ්වාස කරන දෙයකි. මුස්නාඩ් අක්ෂර මාලාව (පුරාණ දකුණු අරාබියානු) පිළිබඳ බොහෝ ශිලා ලේඛන වගේම වැල් අකුරින් ලියවුණු සාබුර් ලියවිලිද බොහෝ ගණනක් හමු වී ඇත. 

මොවුන් බහු දේව වාදික වූහ. මොවුන් කුරානයේ සඳහන් සාබියන්වරු සමග පටලවා නොගත යුතුය. (සාබියන්වරු ගැන, කුරානයේ අරාබි භාෂාවෙන් හොඳ දේට වඩා ලියවුණේ නරක දේ ගැනය.) 

රතු මුහුදේ වූ තම ආදිපත්‍යය හේතුවෙන් සබායින්වරු උතුරු ඉතියෝපියාවේ සහ එරිට්‍රියාවේද ජීවත් වූහ. එකළ ඩර්මට් රාජධානිය බල පැවැත්වුණි. බොහෝ නවීන ඉතිහාසඥයින් ප්‍රකාශ කරන පරිදි මෙම ශිෂ්ටාචාරය ඒක දේශික එකකි. සමහරු අතීතයේ ප්‍රකාශ කළ පරිදිම , ඩර්මටය ස්වදේශික ජනතාවගේ සහ උසස් සම්භවයේ සාබායියන් වරුන්ගේ මිශ්‍රණයක ප්‍රතිඵලයක් යැයි කියති. ඉතා සුළුතරයක් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ සාබායියානුවරු හෝ එට්‍රියන් හා ඉතියෝපියන්වරු , පුරාණ සාබායියන් සංක්‍රමණිකයන්ගෙන් නැවත එන්නන් බවයි. ඒ ඉතා අල්ප සාක්ෂි ප්‍රමාණයක් පදනම් කොට තැණුනු  කල්පිතයකි. 

“ දිව්‍යයමය ඔගස්ටස්ගේ ක්‍රියා”  හි ඔගස්ටස් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ හමුදාව සාබායියානු බල ප්‍රදේශය වන මාරිබාවට පැමිණිනු බවයි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Sabaeans
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය

ජර්මනිය සමග යුද්ධය අවසාන වීමෙන් පසු රඳවා ගෙන සිටින අය නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලමින් පැන නැගුණු මහජන මතය දැඩි විය. 1945 මැයි 30 දින ඒ.පී.ජයසූරිය රඳවා ගෙන සිටින නිදහස් අරගලයේ උද්ඝෝෂකයින් කොන්දේසි රහිතව නිදහස් කළ යුතු යැයි රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට විසඳුමක් ඉදිරිපත් කළේය. එම ඉල්ලීමට අනුමැතිය ලැබුණි. විරුද්ධ වූයේ බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නම් කළ දෙදෙනකු පමණි. එහෙත් ඔවුන් නිදහස් කරන ලද්දේ උපවාසයකින් පසු තවත් දින දෙකක් ගත වීමෙන් අනතුරුවයි. නිදහස් කරන ලද අය වීරයින් සේ පිළිගෙන රටපුරා උපහාර පවත්වන ලදී. වාමාංශිකයියෝ යුද්ධයට පෙර තිබූ තත්වයට වඩා බලවත් වූහ. 

යුද්ධය පැවති කාලය තුළ ඇති වූ කලබලකාරී තත්වයන්  මර්දනය කිරීමෙන් පාලනය කළ නමුත් එකල පනවන ලද නියමයන් ලිහිල් කිරීමත් සමග මහජනතාවගේ කෝපය උත්සන්න විය. සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට කොළඹ ට්‍රෑම් රථ සේවය, වරාය, ආදී ස්ථානවල වර්ජන රැල්ලක් ඇති විය.

නොවැම්බරයේදී ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ මූලිකත්වයේන් 'ඕල් සිලොන් යුනයිටඩ් මෝටර් වර්කර්ස් යුනියන්' (All ceylon united motor workers union) විසින් දිවයින පුරා වර්ජනයක් දියත් කරන ලදී. එන්.එම්.පෙරේරා, පිලිප් ගුණවර්ධන සහ තවත් නායකයින් අත්තඩංගුවට ගත් නමුත් වර්ජනය සාර්ථක විය. 

වී බූසලයකට රු 8/- ක් ගෙවීමේ පදනම මත රජය විසින් වී එකතු කිරීමට එරෙහිව සමස්ත ලංකා ගොවි සම්මේලනය (All Ceylon Peasant Congress) ක්‍රියාත්මක විය. ඇතැම් පළාත්වල ගොවීහු රජයට වී දීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. මේ නිසා සිය ගණනකට එරෙහිව නඩු පවරන ලදී. 1946 දී සම්මේලනය රාජ්‍ය මණ්ත්‍රණ සභාව දක්වා පා ගමනක් සංවිධානය ක‍ෙළ්ය. ඔවුහු සහල් එකතු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය නීතිය ඉවත් කරන ලෙස ඇමතිවරුන්ට බලකර සිටියහ. 

	
1946 දී රජයේ සේවකයන් (දුම්රිය සේවය ද ඇතුළුව) ආරම්භ කළ වර්ජනය වරාය ගෑස් කොම්පැනිය ආදී ආයතන දක්වා විහිදී ගොස් මහා වැඩ වර්ජනයක් බවට පත් විය. පාලකයෝ මුලදී සාකච්ඡා සඳහා අවස්ථාවක් නොදුන්හ. එහෙත් අන්තිමට වැඩ බැලූ ආණ්ඩුකාරවරයා රාජ්‍ය සේවා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනයේ නියෝජිතයින් හමුවීමට එකඟ විය. මෙම නියෝජිතයින්ට උපදෙස් සැපයූ එන්.එම්.පෙරේරා පොලීසිය විසින් අත් අඩංගුවට ගන්නා ලදී. එහෙත් වැඩ වර්ජකයෝ ඔහු නැතිව අවසාන තීරණයකට පැමිණීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. අවසානයේ පෙරේරා නිදහස් කළ අතර විසඳුමක්ද ඇති විය. 

කෙසේ වෙතත් වැඩ බැලූ ආණ්ඩුකාරවරයා දුන් පොරොන්දු ඒ ආකාරයෙන් ඉටු නොකළේය. දෙවැනි මහා වැඩ වර්ජනය 1947 මැයි - ජුනිවලදී  ආරම්භ විය. මෙම නැගී සිටීම මර්දනය කිරීමට පොලීසියට සහය වීම සඳහා ලංකා ආරක්ෂක බලකාය (Ceyion Defence -Force) කැඳවන ලදී. කොළඹ හයිඩ් පාක් හි පැවති වර්ජකයන්ගේ රැස්වීමකින් පසු කොළොන්නාව බලා යන ගමනේදී, දෙමටගොඩදී පොලීසිය විසින් පිරිසට පිට පිට තබන ලද වෙඩි පහරකින් රජයේ ලිපිකරු සේවා සංගමයේ වී.කන්දසාමි ජීවිතක්ෂයට පත් විය. වැඩවර්ජනය මැඩ පැවැත්වීමට ගත් ක්‍රියාමාර්ගය සාර්ථක විය. කෙසේ වෙතත් බිත්තිවල ලියැවුණු ප්‍රකාශවලින් බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන්ට දන්වා සිටියේ "ඔවුන් ඉක්මනට නොගියහොත් එලවා දමනු ඇත." යනුවෙනි. බොම්බේ මියුටිනි (Bombay Mutiny) නොහොත් බොම්බේ හමුදා කැරැල්ල සහ ඉන්දියන් හමුදාව තුළ ඇති වුණු එවැනි තවත් කලබලකාරී තත්වයන් හේතුකොට ගෙන බ්‍රිතාන්‍යයන් ඉන්දියාවෙන් පසු බැසීම ආරම්භ කළහ. ශ්‍රී ලංකාවේදී ඔවුන්ගේ තත්වය අස්ථිර විය හැක. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Sri_Lanka_independence_struggle#Post-war_unrest