open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
පිළි වෛරස මෘදුකාංග හා අනෙකුත් වැළැක්වීමේ ක්‍රම

බොහෝමයක් පරිශීලකයන්, පරිගණකය මඟින් බාගත කිරීමෙන් පසුව හෝ ක්‍රියා කරනවන්න (executable) ධාවනය කිරීමෙන් පසුව දන්නා වෛරස අනාවරණය කර නිශේදනය කරන පිළි වෛරස මෘදුකාංග ස්ථාපනය කරයි. පිළි වෛරස මෘදුකාංග යෙදුම් වෛරස අනාවරණය කර ගැනීමට බහුලව ක්‍රම 2ක් භාවිතා කරයි. පළමු වැන්න, බොහෝ දුරට බහුලවම භාවිතා වන ක්‍රමය, වන්නේ වෛරස අත්සන් අර්ථ දැක්වීම් ලැයිස්තුවක් යොදා ගෙන සිදු කරන ක්‍රමයයි. මෙය ක්‍රියාත්මක වන‍්නේ පරිගණක මතකය (එහි RAM හා බූට් සෙක්ටර්ස්) හා ස්ථාවර හෝ ජංගම ධාවකවල (දෘඩ ධාවන හා ෆ්ලොපි ධාවක) ගබඩා කර ඇති ගොනු පරික්ෂා කර එම ගොනු දන්නා වෛරස “අත්සන්” වල දත්ත සමූදායක් සමඟ සැසඳීමෙනි. මෙම අනාවරණ ක්‍රමයේ අවාසිය වනනේ පරිශීලකයන් ආරක්ෂා වන්නේ ඔවුන්ගේ අවසාන වෛරස අර්ථ දැක්වීම් යාවත්කාලීනයට (virus definition update) පෙර වූ වෛරස වලින් පමණි. දෙවැනි ක්‍රමය, සාමාන්‍ය හැසිරීම් මත පදනම් වූ වෛරස සෙවීමට ස්වයං ග්වේෂණ ක්‍රමයක් යොදා ගනී. මෙමෙ ක්‍රමයේ දී “අත්සන්” නිර්මාණය කර නැති වෛරස පවා අනාවරණය කර ගැනීමේ හැකියාව ඇත.
සමහරක් පිළි වෛරස මෘදුකාංගවලට යමින් හා එමින් පවතින ඊ තැපැල්වලට අමතරව විවෘත ගොනු සමාන ආකාරයටම පරීක්ෂා කළ හැක. මෙම ක්‍රමය “ඔන් ඇක්සස් ස්කෑනින්” ලෙස හඳුන්වයි. පිළි වෛරස මෘදුකාංගයක්, සත්කාරක මෘදුකාංගයට වෛරස සම්ප්‍රේක්ෂණය කිරීමේ සැඟවූ හැකියාව වෙනස් නොකරයි. පරිශීලකයන් ඔවුනගේ ආරක්ෂක හිඩැස් පුරවා ගැනීමට ඔවුන්ගේ මෘදුකාංග නිතර යාවත් කාලීන කළ යුතුය. නවතම තර්ජනවලින් ආරක්ෂා වීමට ද පිළි වෛරස මෘදුකාංග නිතර යාවත් කාලීන කළ යුතුය.
තවත් අයෙක් වෙනත් මාධ්‍ය මත දත්ත ( හා මෙහෙයුම් පද්ධති) වල රක්ෂිත  (backup) ඇති කර වෛරස මඟින් ඇතිවන හානිය වළක්වා ගනී. මෙම වෙනත් මාධ්‍ය , පද්ධතියට සම්බන්ධ නොකර හෝ ‍(බොහෝ විට) කියවීමට පමණක් (read only) හෝ වෙනත් ‍ගොනු පද්ධතියක් භාවිතා කිරීම වැනි වෙනත් කාරණයක් නිසා ප්‍රවේශ විය නොහැකි ලෙස තබා ඇත. මෙම ක්‍රමයේදී වෛරසයක් මඟින් දත්ත නැති වුවහෝත රක්ෂිතය (අලුත් එකක් විය යුතුය) මඟින් නැවත ආරම්භ කළ හැක. රක්ෂිතය CD හෝ DVD  වැනි ප්‍රකාශ මාධ්‍යයක තිබේ නම් හා එය සංවෘත නම් එය කියවීමට පමණක් වන අතර තවදුරටත් වෛරස මඟින් ආසාදනය විය නොහැකිය. ඒ ලෙසට ස්ථාපිත කර ඇති මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාවිතා කළ නොහැකි තත්වයට පත් වුව හෝත බූටබල් (bootable)  එකක් මත වූ මෙහෙයුම් පද්ධතියකින් පරිගණකය ආරම්භ කළ හැක. තවත් ක්‍රමයක් වන්නේ වෙනස් ගොනු පද්ධතියක් , වෙනස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් භාවිතා කිරීමයි. වෛරසයක් එවිට දෙකම ආසාදනය නොකරයි. දත්ත රක්ෂිත ද වෙනත් ගොනු පද්ධතිවල ගබඩා කර තැබිය හැකිය. උදාහරණ ලෙස NTFS ගොනු පද්ධතියක් මත ලිවීමට ලිනක්ස් හට විශේෂිත මෘදුකාංග අවශ්‍යය. එමනිසා අයෙක් එවැනි මෘදුකාංග ස්ථාපනය නොකර NTFS කොටසක් මත රක්ෂිත ඇති කිරීමට වෙනම MS වින්ඩෝස් ස්ථාපනයක් භාවිතා කරයි නම්, රක්ෂිතය ලිනක්ස් වෛරස වලින් ආරක්ෂා විය යුතුය. එලෙසම MS වින්ඩෝස් හට ext3 වැනි ගොනු පද්ධති කියවිය නොහැක. එමනිසා අයෙක් සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරන්නේ MS වින්ඩෝස් නම්, රක්ෂිතය ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාවිතයෙන් ext3 කොටසක් මත ස්ථාපනය කළ හැක.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Computer_virus#Anti-virus_software_and_other_preventive_measures
විෂය පථය

තාත්වික විශ්ලේෂණය යනු, අනුක්‍රම හා ඒවා‍යේ සීමා, සන්තනික බව, අවකලනය, අනුකලනය හා ශ්‍රීත වල අනුක්‍රම යන සංකල්ප පිලිබද අධ්‍යයනය කරන විශ්ලේෂණයේ කොටසකි.  කෙසේ නමුත් තාත්වික විශ්ලේෂණයේ විශය පථය තාත්වික සංඛ්‍යා වලට  සීමා කර ඇති අතර එය භාවිතයට ඇති මෙවලම් පරාසයද අර්ථ දක්වයි. 

තාත්වික විශ්ලේෂණය, සංකිර්ණ සංඛ්‍යා වල පෙර සදහන් කළ ගුණවලට වඩ‍ා පුළුල්ව අධ්‍යයනය කරන සංකිර්ණ විශ්ලේෂණයට තරමක් සමාන වේ. සංකිර්ණ විශ්ලේෂණයේදී පූර්ණ රූප ශ්‍රීත ඇසුරින් අවකලනය අර්ථ දැක්වීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි. එහි නැවත නැවත අවකලනය කල හැකිවීම, බල ශ්‍රේණි ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කළ හැකිවීම හා පුර්ණ සංඛ්‍යාමය කෝෂි සමීකරණය තෘප්ත කිරීම වැනි වැදගත් ගුණ කිහිපයක් ඇත.

කෙසේ නමුත් තාත්වික විශ්ලේෂණයේදී අවකලනය කල හැකි සුමට හෝ අනුවර්තී ශ්‍රීත සැලකීම සාමාන්‍ය වේ. මේවා පුළුල්ව යෙදිය හැකි නමුත් පුර්ණ රූප ශ්‍රිත වල බලවත් ගුණ කිහිපයක් මෙහි හමුනොවේ. තවද වීජ ගණිතය පිලිබද මූලික සිද්ධාන්තය වැනි ප්‍රතිඵල සංකිර්ණ සංඛ්‍යා මගින් සරලව දැක්විය හැක.

අනෙක් අතින් බලන කල තාත්වික සංඛ්‍යා වලට ඒවාටම ආවේනික වු වැදගත් විශ්ලේෂණික ගුණ කිහිපයක් ඇත. ඒවා සම්පුර්ණයෙන්ම පිලිවෙලකට සකස් කර ඇති අතර අවම උඩු සීමා ගුණයද පවතී. මෙම ගුණ ඒක විධ අභිසරණ අගය සිද්ධාන්තය වැනි තාත්වික විහ්ලේෂණයේදී වැදගත් වන ප්‍රතිඵල ගණනකට මඟ පාදයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Real_analysis#Scope
අන්තර් නිවේශණය

ගණිතමය විශ්ලේෂණය යන ගණිතමය උප ඒකකයේ අන්තර්නිවේශණය යනු, දන්නා දත්ත ලක්ෂ්‍යවල විවික්ත කුලක පරාසයක් තුළ නව දත්ත ලක්ෂ්‍ය ගොඩ නැංවීමේ ක්‍රමවේදයයි.
ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී හා විද්‍යාවේ දී අයෙකුට සාම්පල මඟින් හෝ පර්යේෂණ මඟින් ගත් දත් ලක්ෂ්‍ය විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔහු එම දත්ත ලක්ෂ්‍යවලට සමීපව ගැලපෙන පරිදි ශ්‍රිතයක් ගොඩ නැංවීමට උත්සාහ කරයි. මෙය වක්‍ර අනුසීහුම හෝ ප්‍රතිපායන විශ්ලේෂණය ලෙස හඳුන්වයි. අන්තර් නිවේෂණය වක්‍ර අනුසීහුවෙහි විශේෂ කොටසක් වේ. ශ්‍රිතය හරියටම දත්ත ලක්ෂ්‍ය තුළින් යා යුතුය.
අන්තර්නිවේෂණයට සමීපවම සම්බන්ධ වන වෙනත් ප්‍රශ්නයක් වන‍්නේ සංකීර්ණ වූ ශ්‍රිතයක් , සරල ශ්‍රිතයක් අනුසාරයෙන් සන්නිකර්ෂණය කිරීමයි. අපි ශ්‍රිතය දන්නා මුත්, එය ගණනය කිරීමට සංකීර්ණ වැඩි යයි සිතන්න. එවිට අපට සංකීර්ණ ශ්‍රිතයේ දන්නා දත්ත ලක්ෂ්‍ය කිහිපයක් ගෙන , එම දත්ත ලක්ෂ්‍ය අන්තර්නිවේෂණය කර සරල ශ්‍රිතයක් ගොඩ නැංවීමට උත්සාහ කළ හැක. සරල ශ්‍රිතය යොදා ගෙන නව දත්ත ලක්ෂ්‍ය ගණනය කිරීමේ දී අපට මුල් ශ්‍රිතය භාවිතා කිරීමේ දී ලැබෙන ප්‍රතිඵලවලට සමානව ප්‍රතිඵල නොලැබේ. නමුත් ගැටලුවේ වසම හා සරලකරණයට යොදාගත් අන්තර් නිවේෂණ ක්‍රමය මත දෝශය අවම විය හැක.
“කාරක අන්තර් නිවේෂණය” ලෙස හඳුන්වන අතිශයින් වෙනස් ආකාරයක අන්තර්නිවේෂණයක් ද ගණිතයේ ඇති බව පැවසිය යුතු වේ. කාරක අන්තර් නිවේෂණය පිළිබඳ ආදි සම්භව්‍ය ප්‍රතිඵල , රෙයිස් - තෝරික් ප්‍රමේයය හා “මාර්සින් කිවිච්” ප්‍රමේයය වේ. තවත් අපර ප්‍රතිඵල බොහොමයක් ද වේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Interpolation
ජෙට් එන්ජින්

thumb|f-15 ඊගල් හා f – 16 ෆැක්ලන් යානා සඳහා ප්‍රැට් සහ විට්නි F – 100 ජෙට් එන්ජින්, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ජෝර්ජියාවේ රොබින්ස් ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයේදී පරීක්ෂා කර ලබන ලදී. එන්ජිම පිටුපස ඇති පැදවුම් දණ්ඩ සහිත නළය හඬ අවුරන අතර එන්ජිමෙන් පිටවන දුමාරයට පිටවීමට ඉඩ ලබාදේ
thumb|ට’බොජෙට් එන්ජිම ධාවනය වන විට ඉදිරියට හමාඑන සුළගේ අනුකරණයකි.
 Airbus A319)]]

**ජෙට් එන්ජින්** () යනු නිව්ටන්ගේ චලිතය පිළිබඳ තෙවැනි නියමයට අනුව තෙරපුම ජනනය කිරීමට වේගයෙන් චලනය වන තරල ක්ෂේපයක් මුදාහරින ප්‍රතික්‍රියා එන්ජිමකි. ජෙට් එන්ජින් පිළිබඳ මෙම මූලික අර්ථ දැක්වීම turbojets, turbofans, rockets, ramjets, pulse jets සහ pump jets සදහා ද අදාල වේ. නමුත් පොදු භාවිතයේදී මෙම පදය සාමාන්‍යයෙන් ගෑස් ට’බයින, බ්‍රේට්න් චක්‍ර එන්ජින්, ඉතිරි බලය  මගින් තෙරපුම ලබාදෙන, ට’බයිනයක් මගින් ශක්තිය ලබාදෙන භ්‍රමක සම්පින්ඩනයක් සහිත එන්ජින් හැදින්වීමට භාවිතා කරයි. නූතන ලෝකයට ජෙට් එන්ජින් කොතරම් සමීපවී ද යත් ඇතැම් අවස්ථාවලදී අත්වැරදීමකින් ගෑස් ට’බයිනය වෙනත් ක්‍රමවලට වඩා වැඩියෙන් ජෙට් ඉන්ජින්වල විශේෂ භාවිතයන් ලෙස හැඳින්වේ. බොහෝමයක් ජෙට් එන්ජින් අභ්‍යන්තර දහන එන්ජින් වුවද ගින්නෙන් නොදැවෙන ආකාර පවා පවතී. 

දුර ධාවනය කරන චාරිකා සඳහා ජෙට් ගුවන් යානාවලට ජෙට් එන්ජින් මූලික වශයන් භාවිතා කරයි. මුල් කාලයේදී ජෙට් ගුවන් යානාවලට අකාර්යක්ෂම වූ ට’බොජෙට් එන්ජිමක් භාවිතා කරන ලදී. නූතන ජෙට් ගුවන් යානා සාමාන්‍යයෙන් ඉතා ඉහළ වේගයක් ලබාදීමට උදව් වන වඩාත් දුර ධාවනය කළ හැකි මෙන්ම වෙනත් ප්‍රවාහන ක්‍රමවලට වඩා හොඳ ඉන්ධන කාර්යෂමතාවයක් ඇති high-bypass turbofan engines භාවිතා කරයි. 2004 දී ලෝක ඉන්ධන ප්‍රමාණයෙන් 7.2% පමණ මූලික වශයෙන් ජෙට් එන්ජින් මගින් පරිභෝජනය කරන ලදී. 2007 දී එක් ගුවන් යානාවකින් අනිකට බොහෝ සෙයින් වෙනස් වන අතරතුරදී බොහෝ ගුවන් සේවා සඳහා තනි විශාලතම මෙහෙයුම් වියදම බවට පත් කරමින් සම්ප‍ූර්ණ මෙහෙයුම් පිරිවැය සාමාන්‍යයෙන් 26.5% පමණ ජෙට් ඉන්ධනවල මිල සඳහා වැය විය. 

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* Air turboramjet
* Balancing machine
* Components of jet engines
* Rocket engine nozzle
* Rocket turbine engine
* Spacecraft propulsion
* Thrust reversal
* Turbojet development at the RAE
* Variable cycle engine
* Water injection (engine)

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 
* Media about jet engines from Rolls-Royce
* How Stuff Works article on how a Gas Turbine Engine works
* Influence of the Jet Engine on the Aerospace Industry
* *An Overview of Military Jet Engine History*, Appendix B, pp.&nbsp;97–120, in *Military Jet Engine Acquisition* (Rand Corp., 24 pp, PDF)
* Basic jet engine tutorial (QuickTime Video)
* An article on how reaction engine works
*
කේන්ද්‍රික ප්‍රවණතාව

සංඛ්‍යායනයෙහි, **කේන්ද්‍රික ප්‍රවණතාව** යන පදය වෙතින් අදහස් වන්නේ ප්‍රමාණාත්මක දත්ත කිසියම් අගයක් වටා රොක් වීමට නැඹුරු වීමේ ආකාරයයි. මෙම "කේන්ද්‍රිය අගය" විස්තර කිරීමේ ක්‍රම කිහිපයෙන් ඕනෑම එකක් කේන්ද්‍රික ප්‍රවණතාවයෙහි මිම්මක් වන්නේය. ප්‍රායෝගික සංඛ්‍යායන විශ්ලේෂණයෙහිදී, යමෙකු විශ්ලේෂණයෙහි ප්‍රාරම්භක ආකාරයක් තෝරාගැනීමට හෝ පෙර මෙම පද බොහෝ විට භාවිතා වෙති: මෙලෙසින්, "කේන්ද්‍රික ප්‍රවණතාවයෙහි සුදුසු මිම්මක් තෝරාගැනීම " ප්‍රාරම්භ   අරමුණක් විය හැක. 

සරලතම උදාහරණයන්හිදී, කේන්ද්‍රික ප්‍රවණතාවයෙහි මිම්ම වන්නේ මිනුම් කට්ටලයක සාමාන්‍යය වන අතර, *සාමාන්‍යය* යන පදය, සන්දර්භය ප්‍රකාර, මධ්‍යයනය,  මධ්‍යස්ථය හෝ නිවේෂණයෙහි වෙනයම් මිම්මක් ලෙසින් විවිධ ආකාරයෙන් සම්ප්‍රයෝජනය කෙරෙයි.  සාමාන්‍ය අගය ගණනය කරනු ලබන්නේ මිනිසුන් සමූහයක් හෝ වස්තු සමුහයක් පාදක කොට ලබාගන්නා දත්තයන් එකතු කොට එම අගය අදාල වස්තු හෝ මිනිසුන් අගයෙන් බෙදීමෙනි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සංඛ්‍යානය
සාමාන්‍යය (ගණිතය)

Average යන ශ්‍රිතය මඟින් යම්කිසි කොටු ගණනාවක ඇති අගයයන්ගේ සාමාන්‍යය ලබා ගත හැකිය. මෙය උදාහරණ කිහිපයක් මඟින් තේරුම් ගනිමු. මෙම උදාහරණ සඳහා A1 සිට A10 දක්වා වු කොටුවල 12, 25, 8, 14, 33, 78, 11, 9, 41, 19 යන අගයයන් ඇතැයි ද සිතමු. අපගේ අවශ්‍යතාවය වනුයේ මෙම අගයයන් වල සාමාන්‍යය A11 නම් කොටුවේ දැක්වීමයි.

මෙම ශ්‍රිතය පැතුරුම්පත්වල බහුලවම භාවිතා වන එකක් වන අතර බොහෝ ගැටළු විසඳීමේදී අවශ්‍යම වන එකකි

### පළමු ක්‍රමය
මෙම සාමාන්‍යය  ලබා ගැනීම සඳහා A11 නම් කොටුවේ =(A1 + A2 + A3 + A4 + A5 + A6 + A7 + A8 + A9 + A10)/10  හෝ =sum(A1:A10)/Count(A1:A10) ලෙස A11 කොටුවට  ඇතුළු කළ හැකිය. 

### දෙවන ක්‍රමය
Sum හා Count යන ශ්‍රිත භාවිතා කරමින් සංඛ්‍යාවල එකතුව සෙවීම වෙනුවට Average නම් ශ්‍රිතය තුළ කොමාව මඟින් සම්බන්ධ කරමින් A11 කොටුවේ =Average(A1 , A2 , A3 , A4 , A5 , A6 , A7 , A8 , A9 , A10) ආකාරයෙන් ලිවීමෙන් ද මෙය කළ හැකිය.

### තුන්වන ක්‍රමය
කොමාව භාවිතා කරමින් ශ්‍රිතය තුළ සංඛ්‍යා සම්බන්ධ කිරීම වෙනුවට එය පරාසයක් ලෙස = Average (A1:A10) ආකාරයෙන් A11 කොටුවේ ලිවීමෙන් ද ද මෙය කළ හැකිය

### සිව්වන ක්‍රමය
එම සම්පූර්ණ පරාසය පරාස කොටස් කිහිපයක එකතුවක් ලෙසින්, එම පරාස කොටස් කොමා මඟින් සම්බන්ධ කර = Average (A1:A4, A5:A7,A8:A10) ආකාරයෙන් ලිවීමෙන් ද ද මෙය කළ හැකිය. අවශ්‍ය පරාසය දෙතුන්පළක තිබෙන විට, මෙම ක්‍රමය  භාවිතා කිරීම ඉතා පහසු ක්‍රමයක් වනු ඇත.

### OpenOffice.org Calc
මෙහිදී මතක තබා ගත යුතු වැදගත් කරුණක් නාම් MicroSoft Excel වලදී ශ්‍රිතයක් තුළ පරාමිතික වෙනස් කිරීම කරනු ලබන්නේ කොමාවලින් නමුදු OpenOffice.org Calc වලදී එය තිත් කොමාවලින් සිදු කරනු ලබන බවයි. OpenOffice.org Calc වලදී පළමු දෙවන තුන්වන හා සිව්වන සමීකරණ පහත දැක්වේ

පළමු ක්‍රමය - =(A1 + A2 + A3 + A4 + A5 + A6 + A7 + A8 + A9 + A10)/10  හෝ =sum(A1:A10)/Count(A1:A10)

දෙවන ක්‍රමය -  =Average(A1 ; A2 ; A3 ; A4 ; A5 ; A6 ; A7 ; A8 ; A9 ; A10)

තුන්වන ක්‍රමය - = Average (A1:A10)

සිව්වන ක්‍රමය - = Average (A1:A4 ; A5:A7 ; A8:A10)

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
අභ්‍යන්තර දහන එන්ජින්

thumb|

**අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම** යනු, දහන කුටීරය නැමැති සීමා සහිත ඉඩක් තුළ , ඉන්ධනයක හා ඔක්සිකාරකයක (සාමාන්‍යයෙන්, අපේක්ෂිත ලෙස වාතය) දහන‍යක් සිදුවන එන්ජිමකි. මෙම තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාව ඉහළ උෂ්ණත්වයක හා පීඩනයක පවතින, ප්‍රසාරණය වීමට ඉඩ ඇති වායූන් නිපදවයි. අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිමක වැදගත් ලක්ෂණය වනුයේ, පිස්ටන, භ්‍රමක මත ක්‍රියා කිරීම මඟින් හෝ එපමණක් නොව සමස්ත එන්ජිම ම චලනය කිරීම මඟින් හා එය මත පීඩනයක් යෙදීම මඟින්, එන්ජිමේ දෘඪ කෙටස්වල චලිතයක් ඇති කිරීමට සෘජුවම ක්‍රියා කරන, ප්‍රසාරණය විය හැකි උණුසුම් වායු මඟින් ඉදිරිපත් කරන ප්‍රයෝජනවත් කාර්යයයි.

මෙය වාෂ්ප එන්ජිම, ස්ටර්ලින් එන්ජිම වැනි බාහිර දහන එන්ජින් සමඟ අසමානතාවයක් දක්වයි. ඒවායේ වෙන වෙනම ක්‍රියා කරන තරලයක් රත් කිරීමට බාහිර දහන කුටීරයක් භාවිතා කරන අතර එය ඉන්පසුව එකින් එක ක්‍රියා කරයි. උදාහරණයක් ලෙස පිස්ටනයක් හෝ ටබයිනයක් චලනය කිරීම මඟින්.

**අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම** යන පදය, විශේෂයෙන් ප්‍රතිදාන පිස්ටන් එන්ජින්, වැන්කල් එන්ජින් සහ අඛණ්ඩ නොවූ දහනයක් සිදුවන සමාන ආකෘතීන් හැඳින්වීමට මුළුමනින් ම වාගේ සැමවිටම භාවිතා කරයි. කෙසේ වුව ද, ජෙට් එන්ජින්, බොහෝ රොකට්ටු සහ බොහොමයක් වායු ටර්බයින වැනි අඛණ්ඩ දහන එන්ජින් ද , අභ්‍යන්තර දහන එන්ජින් වේ.

## සිව්‍ පහර චක්‍රය ( ස්වයංක්‍රීය චක්‍රය) 
thumb|1 චූෂණය, 2 සම්‍පිණ්ඩනය, 3 බලය, 4 වැයකර අවසන් කිරීම

සියලුම අභ්‍යයන්තර දහන එන්ජින් තාපාද‍ායක රසායනික ක්‍රියාවලියක් වන දහනය මත රඳා පවතී. සාමාන්‍යයෙන් දහනය යනු වාතයෙන් ලබා ගන්නා ඔක්සිජන් සමග ඉන්ධනයක සිදුවන ප්‍රතික්‍රියාවයි. නමුත් ඇතැම්‍ විට නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ්‍ වැනි ඔක්සිකාරක ද යොදා ගත හැක. මෙහිදී ස්ටොයිකියෝ මිනිත අනුපාතයද සලකා බැලේ.

බොහොමයක් සුලභ නවීන ඉන්ධන හයි‍ෙඩ්‍රාකාබනවලින් සැදී ඇති අතර වැඩි වශයෙන් පෙට්‍රෝලියම්‍ පිරිපහදුවෙන් ලබා ගනී. මෙහි ඩීසල් ඉන්ධන, ගැසෝලින්වලින් පෙට්‍රෝලියම්‍ වායුව හා දුලබ වශයෙන් ප්‍රොපේන් වායුව ලෙස ද හඳුනා ගෙන ඇති ඉන්ධන අඩංගු ‍ෙව්‍. ඉන්ධන බෙද‍ාහරින කොටස හැරුණු විට වෙනත් බරපතල නවීකරණය‍ කිරීමකින් තොරව ගැසොලින් සඳහා නිර්මාණය කර ඇති.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Combustion video – in-cylinder combustion in an optically accessible, 2-stroke engine
* Animated Engines – explains a variety of types
* Intro to Car Engines – Cut-away images and a good overview of the internal combustion engine
* Walter E. Lay Auto Lab – Research at The University of Michigan
* YouTube – Animation of the components and built-up of a 4-cylinder engine
* YouTube – Animation of the internal moving parts of a 4-cylinder engine
* Next generation engine technologies retrieved May 9, 2009
* How Car Engines Work
* Unusual Internal-Combustion Engines
* Aircraft Engine Historical Society (AEHS) – AEHS Home



ප්‍රවර්ගය:පරිසර දූෂණය

ප්‍රවර්ගය:19 වන සියවස තුළ නව නිපැයුම්
ප්‍රගති විද්‍යාව

ප්‍රගති විද්‍යාව (κινειν,kinein චලිතය සඳහා භාවිතා වන ග්‍රීක  වචන) යනු, ගති විද්‍යාවේ අංශයකි. එය චලිතය ඇති කරන ස්කන්ධයන් හෝ බලයන් පිළිබඳව සැලකීමකින් තොරව වස්තූන්ගේ චලිතය පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි. එයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස, චාලක විද්‍යාව, චලිතය ඇති කරන හෝ චලිතයට බලපාන බලයන් හා අන්තර් ක්‍රියා පිළිබඳව සැලකිල්ලක් දක්වයි.

ප්‍රගති විද්‍යාවේ සරලතම භාවිතය අංශු චලිතය හුවා දැක්වීමයි. (සංක්‍රමණ ප්‍රගති විද්‍යා‍ව හෝ රේඛීය ප්‍රගති විද්‍යාව) භ්‍රමණය පිළිබඳ විස්තරය ( භ්‍රමණ ප්‍රගති විද්‍යාව හෝ කෝණික ප්‍රගති විද්‍යාව) වඩාත් සංකීර්ණය. ඝනීය දෘඩ වස්තුවක තත්වය, සංක්‍රමණ හා භ්‍රමණ ප්‍රගති විද්‍යාව යන දෙකම සංයෝජනය කිරීම මඟින් පැහැදිලි කිරීමට හැකිය. (දෘඪ වස්තු ප්‍රගති විද්‍යාව) යාන්ත්‍රික සන්ධි මඟින් එකිනෙකට සම්බන්ධ වී ඇති දෘඪ වස්තු පද්ධතියක ප්‍රගති විද්‍යාව වඩාත් සංකීර්ණ කාරණයකි. තරලයක ගලා යාම පිළිබඳ ප්‍රගති විද්‍යාත්මක විස්තරය ඊටත් වඩා සංකීර්ණ වන අතර ප්‍රගති විද්‍යාවේ ‍අඩංගු දේවල් (චින්තනවලට) සාමාන්‍යයෙන් අයත් නොවේ.

## ආශ්‍රිත 
* ගති විද්‍යාව
ගගන ඉංජිනේරුවේදය

**ගගන ඉංජිනේරුවේදය** එසේත් නැත්නම් **අවකාශතලය පිළිබඳ ඉංජිනේරු විද්‍යාව** () යනු, ගුවන් යානා හා අභ්‍යාවකාශ යානා පසුපස ඇති මෝස්තරය, නිපදවීම හා විද්‍යාව පිළිබඳ වූ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අංශකි. අවකාශතලය පිළිබඳ ඉංජිනේරු විද්‍යාව ප්‍රධාන කොටස් 2කට බෙදී ඇත. ගගනගාමී ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා අජටාකාශගාමී ඉංජිනේරු විද්‍යාව එම කෙටස් 2යි. ගුවන්යානා සමඟ පෙර පැවති කටයුතු පෘථිවි වායුගෝලය තුළට සීමා වු අතර පසු කාලීනව ගුවන්යානා සමඟ පැවති කටයුතු පෘථිවි වායුගෝලයෙන් පිටත දී ක්‍රියා කරන සුළු ඒවා විය. “ගගනගාමී”යන්න නියම පදය වන අතරතුර දී වඩාත් පුළුල් “අවකාශතලය” භාවිතයේ දී එය අභිබවා ඇත. එසේ වී ඇත්තේ, ගුවන් ගමන් තාක්ෂණය බාහිර වායුගෝලයේ දී (පෘථිවි වායුගෝලයෙන් පිටත) ක්‍රියාත්මක වන ගුවන් යානා අන්තර්ගත වීමට තරම් ඉදිරියට පැමිණ ඇති නිසාවෙනි

thumb|

අවකාශ තලය පිළිබඳ ඉංජිනේරු විද්‍යාව නිතරම, සාමාන්‍යයෙන් රොකට් විද්‍යාව ලෙස ද හැඳින්වේ.
F-15 ඊගල් හා F-16 ෆැල්කන් යානා සඳහා ප්‍රැට් සහ විට්නි F100 ජෙට් එන්ජින්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, ජෝර්ජියාවේ, රොබින්ස් ගුවන් හමුදා මූල ස්ථානයේ දී පරීක්ෂා කර බලන ලදී. එන්ජිම පිටුපස ඇති පැදවුම් දණ්ඩ සහිත නලය හඬ අවුරන අතර එන්ජිමෙන් පිටවන දුමාරයට පිටවීමට ඉඩ ලබා දේ.

## සාරාංශය 
නූතන ගුවන් යානා, වායුගෝල‍ීය පීඩනයේ හා උෂ්ණත්වයේ වෙනස්වීම් හෝ වාහන කොටස් මත යෙදෙන දරුණු ව්‍යුහමය භාරය වැනි දරුණු තත්වයන්ට යටත් වේ. ඒ නිසාවෙන් ඒවා සාමාන්‍යයෙන් , වායු ගතිකය, ගුවන් නැව් හැසුරුමේ දී භාවිත ඉලෙක්ට්‍රොනික තාක්ෂණය, ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව හා ප්‍රචාලනය අන්තර්ගත විවිධ තාක්ෂණයන් සමූහයකගේ නිමැවුමකි. මෙම තාක්ෂණයන් සමූහය එක්ව ගත් කළ අවකාශ තලය පිළිබඳ ඉංජිනේරු විද්‍යාව ලෙස සැලකේ. කේෂ්ත්‍රයේ ඇති සංකීර්නතාවය නිසා අවකාශ තලය පිළිබඳ ඉංජිනේරු විද්‍යාව එකිනෙකට සුවිශේෂී වූ විද්‍යාවේ අංශයන් පිළිබඳ විශේෂඥතාවයක් දක්වන ඉංජිනේරුවන් කණ්ඩායමක් විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. ගුවන් යානයක වර්ධනය හා නිෂ්පාදනය, හැකියාවන්, කාර්ය සාධනය, ලබා ගත හැකි තාක්ෂණය හා වියදම් අතර සැලකිලිමත් සමබරතාවය හා එකඟතාවය මත රඳා පවතී.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* American Institute of Aeronautics and Astronautics
* American Helicopter Society International
* Flight test
* Glossary of aerospace engineering
* Index of aerospace engineering articles
* List of aerospace engineering schools
* List of aerospace engineers
* List of Russian aerospace engineers
* Sigma Gamma Tau – aerospace engineering honor society
* Space Power Facility

## පාද සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*NDTAeroTech.com, The Online Community for Aerospace NDT Professionals
*
*Air Service Training Aviation Maintenance UK 
*Question and Answer
සූදානම් ක්‍රමවේදය (Bus Topology)

ජාලයක් තුළ ප්‍රධාන න්‍යායපත්‍රකරු (Scheduler) දත්ත තදබදය පාලනය කරයි.  න්‍යායපත්‍රකරු වෙත ඉල්ලුම්කරනා පරිගණයකය මගින් දත්ත හුවමාරුවක් සිදුවීමට ඇත්නම් පණිවිඩයක් යවන අතර එය පෙළ ගැසීමට තබයි. එම පණිවුඩයේ හඳුනාගැනීමේ කේතයක් ඇති අතර එය ‍ජාලයේ සෑම පුරුකක් වෙත විකාශය කෙරේ. න්‍යායපත්‍රය BUS   තිබේ නම් ලබන්නාට ප්‍රමුඛතාව හා දැනුම් දීම් මගින් කාර්යය සිදු කරයි.

හදුනාගත් පුරුක   පණිවිඩය රැගෙන යමින් පරිගණක දෙක අතර දත්ත හුවමාරුව ඉටු කරයි. එය සම්පුර්ණ කිරීමෙන් පසු BUS   න්‍යාය පත්‍රානුකූලව ඊළග ඉල්ලීම් සදහා පෙළ ගැසී සිටී.

BUS  
වාසි    - 	ඕනෑම පරිගණකයකට සෘජුවම ඇතුළත් වෙමින් පණිවිඩ ‍සාපේක්ෂව සරලව හා වේගවත්ව යැවිය හැක.

අවාස  -	පවරන සංඛ්‍යාතයන් හා ප්‍රමුඛතාවයන් මගින් තදබදය සංවිධානය කිරීමට න්‍යායපත්‍ර අවශ්‍ය වේ. 

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
ප්‍රවර්ගය:Zug
සම්මත අය ගණන

thumb|විවිධ ප්‍රමත ව්‍යාප්ති , සම්මත අපමන, සමුච්චිත ප්‍රතිශත, Z -අගයයන්  සහ T - අගයයන්ගේ සැසඳුමක් රූපයේ දැක්වේ.
“සම්මතකරණය” යේ එක් භාවිතයක් මෙහි විස්තර කෙරේ. එහි කාර්මික සහ තාක්ෂණික යෙදුම් සඳහා “සම්මතකරණය” බලන්න.
පරිසර විද්‍යාවේ එන Z - අගය සදහා “Z - අගය” බලන්න.
සංඛ්‍යානයේ දී සම්මත අය ගණන ලෙස හැඳින්වෙන්නේ එක් සකස් නොකළ අය ගණනකින් ගහන මධ්‍යන්‍ය අඩු කර එය ගහනයේ සම්මත අපගමනයෙන් බෙදා ලබා ගන්නා මාන රහිත අගයකි. මෙම පරිවර්තන ක්‍රියාදාමය සම්මතකරණ නැතහොත් ප්‍රමාණකරණය ලෙස හැඳින්වේ.
සම්මත අය ගණන Z - අගය , Z - අය ගණන , ප්‍රමත අය ගණන හා සම්මතකරණ විචල්‍ය ආදී නම්වලින් ද හැඳින්වේ.
සම්මත අය ගණන මඟින් කිසියම් නිරීක්ෂණයක් මධ්‍යන්‍යයට සම්මත අපගමන කෙතරම් ප්‍රමාණයක් ඉහලින් හෝ පහලින් පිහිටයි ද යන්න දැක්වේ. මේ නිසා පර්යේෂණවල දී නිතරම අවශ්‍ය වන පරිදි වෙනත් ප්‍රමත ව්‍යාප්තිවලට අයත් නිරීක්ෂණ සංසන්දනය කළ හැකි වේ.
සම්මත අය ගණන උච්ච - කාර්ය තේරුම් දත්ත විශ්ලේෂණයේ දී භාවිතා වන Z - සාධකයට සම නොවන නමුත් ඇතැම් විට මේවායේ අර්ථයන් පටලා ගැනීම සිදු වේ.

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
වීජ ගණිතය

thumb|quadratic formula

රාශි සම්බන්ධතා හා ව්‍යුහ පිළිබද අධ්‍යයනය කරන ගණිත ක්ෂේත්‍ර වීජ ගණිතය නම් වේ. වීජ ගණිතය හදුන්වන ඉංග්‍රීසි පදය “ඇල්ජිබ්රා” නම් වන අතර මොහොමඩ් බින් මුසා අල් ක්වරිස්මි නම් පර්සියානු ජාතිකයා විසින් රචිත කිටාබ් අල්ජබර් වල් මූ යන ග්‍රන්ථයේ නාමයෙන් එම වදන උපුටාගෙන ඇත. අල් - ක්වරිසම් ගණිතඥයකු , තාරකා විද්‍යාඥයකු , නක්ෂත්‍රඥයෙකු සහ භූගෝල විද්‍යාඥයෙකු විය. ඔහුගේ ඉහත ග්‍රන්ථයේ නාමය “සංතුලනය පූරණය හා ගණනය පිළිබද සංක්ෂිප්ත ග්‍රන්ථය” යන අරුත ලබා දේ. ඔහු සිය ග්‍රන්ථය මගින් ඒකජ හා වර්ගජ සමීකරණ ක්‍රමානුකූලව විසදීම සදහා සංකේතමය කර්ම හදුන්වාදෙන ලදී.

වීජ ගණිතය ද , සංඛ්‍යා වාදය , ජ්‍යාමිතිය විශ්ලේෂණ විද්‍යාව හා සමායෝජන විද්‍යාව මෙන්ම ගණිතයට අදාල ප්‍රධාන විෂය පථයකි. මූලික වීජ ගණිතය බොහෝ ද්විතීයික අධ්‍යාපන විෂය මාලාවන්හි කොටසක් වේ. එමගින් සිසුන්ට වීජ ගණිතයේ මූලික සංකල්ප හදුන්වාදෙනු ලැබේ. ඒවා අතරට සංඛ්‍යා එකතු කිරීම හා ගුණ කිරීමේ ප්‍රතිඵල , විචල්‍යයන් පිළිබද සංකල්ප, බහුපද අර්ථ දැක්වීම් , සාධක සෙවීම සහ මූල නිර්ණය වැනි සංකල්ප අයත්ය.

මූලික වීජ ගණිතය හා සැසදීමේ දී වීජ ගණිතය ඉතා පුළුල් විෂය පථයකි. සෘජුව සංඛ්‍යා සමග වැඩ කිරීම හැරුණු විට සංකේත, විචල්‍ය සහ කුලක අවයව සමග ගණිත කර්ම කිරීම ද වීජ ගණිතයට අයත්ය. එකතු කිරීම හා ගුණ කිරීම සාමාන්‍යය ගණිත කර්ම සේ සැලකෙන අතර ඒවායේ යථාතථ්‍යය අර්ථ දැක්වීම් ඔස්සේ සමූහ, වලයන් සහ ක්ෂේත්‍ර යනාදී ව්‍යුහ දක්වා ප්‍රචාරණය සිදු වේ.

#### **බහුපද ශ්‍රිත** 
ශේෂ ප්‍රමේයයසාධක ප්‍රමේයය

#### **පරිමේය ශ්‍රිත** 
පරි‍මේය ශ්‍රිත වියෝජනය(භින්න භාග)

#### **වර්ගජ සමීකරණ හා වර්ගජ ප්‍රකාශන** 
වර්ගජ සමීකරණවල මූලවල ස්වභාවය

#### **ඝාතීය හා ලඝුගණක ශ්‍රිත** 
ඝාතීය ශ්‍රිතයලඝුගණක ශ්‍රිතය

#### **ගණිත අභ්‍යුහනය** 
#### **ද්විපද ප්‍රසාරණය** 
#### **ශ්‍රේණි** 
#### **සංකීර්ණ සංඛ්‍යා** 
අර්ථ දැක්වීමආගන්ඩ් සටහන්ජ්‍යාමිතික නිර්මාණ

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:වීජ ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:හැඳින්වීම
පද්ධතිමය මෙහෙයුම්

ලෝපත් නිස්සාරණය කිරීමේ ක්‍රියා මාර්ග විවිධ සංඝටක කණ්ඩායම් ක්‍රියාකාරකම්වලට බෙදිය හැක.

‍රසායනික ඉන්ජිනේරු කර්මානත්වලදී හා ඒ ආශ්‍රීත ක්ෂේත්‍රවලදී සිදුවන ක්‍රියාදාමයන්වලදී unit operation බහුලව දැකිය හැක. උදාහරණයක් ලෙස කිරි කර්මාන්තයේ දී භාවිතයට ගනු ලබන සමජාතීයකරණය , පැස්චරීකරණය, ගීතනය සහ අසුරණය යන එක එකක් සමස්ත ක්‍රියාදාමයට අවශ්‍ය වන එකිනෙක හා බැදී පවතින unit operation. එක් ක්‍රියාදාමයක් සමස්ත ඵලය ලබා ගැනීමේ අරමුරණකින් ක්‍රියාත්මකවන ක unit operation කිහිපයක එකතුවක් විය හැක.

අතීතයේ දී එකිනෙකට වෙනත් රසායනික කර්මාන්තයන් එකිනෙකට වෙනස් මූලධර්මවලින් යුත් එකිනෙකට වෙනස් කර්මාන්ත ක්‍රියා දාමයක් සේ සලකන ලදී. 1923 දී විලියම් . එච්. වෝල්කර්, වර්නන් කේ. ලෙවිස් , විලියම් එච්. මැක් ඇඩම්ස් විසින් රසායනික කර්මාන්තයේ මූලධර්ම නැමැති ග්‍රන්ථය රචනා කළේය. මෙමගින් ඔවුන් එකම භෞතික මූලධර්ම පිළිපදින රසායනික කර්මාන්තවල විවිධත්වය පැහැදිලිකර දෙන ලදී. ඔවුන් සමානතාවයක් ඇති ක්‍රියාදාමයන් කණ්ඩායම් ක්‍රියාදාමයන් යටතට ගොණු කරන ලදී.

එක් එක් unit operation එකම භෞතික නියමයන් පිළිපදින අතර ඕනෑම රසායනික කර්මාන්තයකදී යොදාගත හැකිය. මෙම unit operation මගින් රසායනික ඉන්ජිනේරු විද්‍යාවේ මූලික සිද්ධාන්ත ගොඩනංවනු ලබයි.

රසායනික ඉන්ජිනේරු විද්‍යාවේ unit operation පහත ලෙස කොටස් පහකට බෙදා දැක්විය හැක.

 1)	ද්‍රව ගතික ක්‍රියාවලි	             :	ද්‍රව ප්‍රවාහනය,පිරිපහදුව සහ ද්‍රවීකරණය 
                                              ඇතුළත්ය

 2)	තාප ප්‍රචාරණ ක්‍රියාවලි		:	වාෂ්ප වීම, සංඝනීභවනය වීම ඇතුළත්ය

 3)	ඝන ද්‍රව්‍ය ප්‍රචාරණ ක්‍රියාවලි	:	වායු අවශෝෂණය , ආසවනය , නිස්සාරණය , 
					අධිශෝෂණය , වියළීම ඇතුළත්ය

 4)	තාප ගතික ක්‍රියාවලි		:	වායු ද්‍රවීකරණය , ගීතනය ඇතුළත්ය

 5)	යාන්ත්‍රික ක්‍රියාවලි		:	ඝන ද්‍රව්‍යය ප්‍රවාහණය , කැබලි කිරීම, කුඩුකිරීම,
						වෙන් කිරීම , පෙනේරවලින් හැලීම ආදිය 
						අයත්ය

රසායන විද්‍යා ඉන්ජිනේරු ඒකක ක්‍රියාදාමයන් පහත ඒකකවලට ද වෙන් කළ හැක.

* •	සංයෝජනය (එකතු කිරීම)
* •	වෙන් කිරීම (ආසවනය)
* •	ප්‍රතික්‍රියා කරවීම (රසායනික ප්‍රතික්‍රියා)

රසායන විද්‍යා ඉන්ජිනේරු ඒකක ක්‍රියාදාමයන් සහ රසායන විද්‍යා ඉන්ජිනේරු ඒකක ක්‍රියාවලි සියලු රසායනික විද්‍යා ඉන්ජිනේරු ක්ෂේත්‍රවල මූලික සිද්ධාන්තයන් ගොඩනගනු ලබන අතර ඒවා සියලුම රසායනික කම්හල කර්මාන්ත ශාලා සහ ඒවා භාවිතා කරන සියලුම ආම්පන්න නිර්මාණය කිරීමට මූලාරම්භය වේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Unit_operations
පරිගණක සාක්ෂරතාව

පරිගණක සාක්ෂරතාව යනු පරිගණක හා තාක්ෂණය පිළිබඳ දැනුම හා ඒවා කාර්යක්ෂමව භාවිතා කිරීමේ හැකියාවයි. පරිගණක ක්‍රමයට හෝ පරිගණක හා සම්බන්ධ වෙනත් මෘදුකාංග (application) භාවිතා කිරීමේදී පුද්ගලයෙකුට දැනෙන පහසුතා මට්ටම් ලෙසද පරිගණක සාක්ෂරතාවයේ තවත් වැදගත් අංශයක් වන්නේ පරිගණක ක්‍රියාත්මක වන්නේ කෙසේ ද යන්න දැන සිටීමයි. 2005 දී මූලික පරිගණක හැකියා පැවතීම දියුණු රටවල සැළකිය යුතු ලක්ෂණයක් විය.

පරිගණක සාක්ෂරතාවයේ නියම අර්ථ දැක්වීම කාණ්ඩයෙන් කාණ්ඩයට වෙනස් විය හැක. සාමාන්‍යයෙන් සාක්ෂරතාවය යනු (පොත් පිළිබඳ විෂය පථයෙන්) ඔහුගේ මව් භාෂාවෙන් අහඹු ලෙස තෝරා ගත් ඕනෑම පොතක් තව වචන පිළිබඳ සෝදිසි කරමින් කියවිය හැකි පුද්ගලයාය. එලෙසම පළපුරුදු පරිගණක වෘත්තිකයෙක් පරිගණක සාක්ෂරතාවය මැනීමේ දී එම ආයතනයේ (අහඹු ලෙස තෝරා ගත් නව ක්‍රම ඩේටා හා යෙදුම් භාවිතයෙන් ඉගෙන ගැනීම) හැකියාව සළකා බලනු ඇත. කෙසේ නමුත් සාමාන්‍ය භාවිතයේදී පරිගණක සාක්ෂරතාවයෙන් අඟවන්නේ ඉතා හොඳින් අර්ථ දැක්වුණු පහසු කාර්යයන් කිහිපයක් සඳහා ඉතා විශේෂ යෙදුම් (applications) (මයිකොසොෆ්ට් වර්ඩ්, මයික්‍රොසොෆ්ට් ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් හා මයික්‍රොසොෆ්ට් අවුට් ලුක්) මෙය කුඩා ළමා පොත්  කිහිපයක් කටපාඩ‍ෙම් ඇති ළමයෙකුට කියවීමට හැකියැයි කියනවා වැනිය. ප්‍රශ්නය මතු වන්නේ ඒ ආකාරයේ පරිගණක සාක්ෂරතාවයක් ඇති පුද්ගලයෙක් ප්‍රථම වරට නව ක්‍රමලේඛනයක් භාවිතා කරන විටය. අනිවාර්යෙන්ම විශාල වේලාවක් ක්‍රමලේඛනය  අත්හදා බැලීමට සිදුවේ) සාක්ෂර වීම හා ප්‍රායෝගික වීම සාමාන්‍යයෙන් එකම අරුත දෙයි. 

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
වාෂ්ප ටර්බයින

thumb|350px|බලාගාරයක භාවිතා වන නවීන වාෂ්ප ටර්බයිනයේ භ්‍රමකයකි.

**වාෂ්ප ටර්බයිනය** හෝ **දියදුම් තලබමනය**  (අමිශ්‍ර සිංහල) () යනු සම්පීඩක වාෂ්පයෙන් තාප ශක්තිය, උරාගෙන එම ශක්තිය ප්‍රයෝජනවත් යාන්ත්‍රික ශක්තියක් බවට පරිවර්තනය කරන යන්ත්‍රයකි. එහි වූ තාපික කාර්යක්ෂමතාවය සහ භාරයන් භ්‍රමනය කිරීමට එහි වූ අධික බලය නිසා එය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉදිරියට සහ පසුපසට පිස්ටන් වාෂ්ප එන්ජිම ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. වාෂ්ප ටර්බයිනය භ්‍රමන චලිතයක් ඇති කරන නමුත් පිස්ටන් එන්ජිම මඟින් භ්‍රමණ චලිතයක් ඇති කිරීමට තවත් බොහෝ සම්බන්ධීකරණ යාන්ත්‍රණ අවශ්‍යය. එය ප්‍රධාන වශයෙන් යෝග්‍ය වන්නේ එලවුම් සහ විද්‍යුත් ජනක කටයුතු සඳහාය. ලෝකයේ විදුලි බල උත්පාදනය 86% පමණ සිදු වන්නේ වාෂ්ප ටර්බයින මඟිනි. වාෂ්ප ටර්බයිනය යනු තාප එන්ජින් වර්ගයකි. එක් අදියරකට වඩා අදියර කිහිපයකින් වාෂ්ප ප්‍රසාරණය වීම මෙහි තාපගතික කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු වීමට බලපා ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* Balancing machine
* Mercury vapour turbine
* Steam engine
* Tesla turbine

## මූලාශ්‍ර 
### සටහන් 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* '''' by Hubert E Collins
* Steam Turbine Construction at Mike's Engineering Wonders 
* Tutorial: "Superheated Steam" 
* Flow Phenomenon in Steam Turbine Disk-Stator Cavities Channeled by Balance Holes
* Guide to the Test of a 100 K.W. De Laval Steam Turbine with an Introduction on the Principles of Design circa 1920
* Extreme Steam- Unusual Variations on The Steam Locomotive
* Interactive Simulation of 350MW Steam Turbine with Boiler developed by The University of Queensland, in Brisbane Australia
* "Super-Steam...An Amazing Story of Achievement" *Popular Mechanics*, August 1937

ප්‍රවර්ගය:1884 වසර තුළ හඳුන්වාදීම්

ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තු නව නිපැයුම්
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි නව නිපැයුම්

ප්‍රවර්ගය:19 වන සියවස තුළ නව නිපැයුම්

ප්‍රවර්ගය:ටර්බයින
පරිගණක ක්‍රමලේඛකරණය

**පරිගණක ක්‍රමලේඛකරණය** (සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රමලේඛකරණය හෝ කේතකරණය ලෙස කෙටි කර ඇති) යනු පරිගණක ක්‍රමලේඛවල මූලාශ්‍ර කේතය ( source code) ලිවීම , පරීක්ෂා කිරීම , දෝෂ නිරාකරණය හා පවත්වා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියයි. මූලාශ්‍ර කේතය ලියනු ලබන්නේ ක්‍රමලේඛ භාෂාවකිනි. කේතය පවතින මූලාශ්‍රයක් නවීකරණයක් හෝ නවතම දෙයක් විය හැකිය. ක්‍රම‍ ලේඛනයේ අරමුණ වන්නේ අවශ්‍ය හැසිරීම්වලින් යුක්ත පරිගණක ක්‍රමලේඛ නිපදවීමයි. 
(අභිරුචිකරණය , customization). මූලාශ්‍ර කේත ලිවීමේ ක්‍රියාවලියට යෙදුම් වසම (domain) , විශේෂ ගණනය කිරීම් හා විධිමත් තර්කණය ඇතුළත්ව විවිධ විෂය ගණනාවක විශේෂඥ බව අවශ්‍ය වේ.

මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය තුළ , මෘදුකාංග දියුණු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ එක් අංශයක් ලෙස ක්‍රමලේඛකරණය සැලකේ.

ක්‍රමලේඛ ලිවීම කලාවක් ද , ශිල්පයක් ද ඉංජිනේරුමය අංශයක් ද යනුවෙන් වර්තමානයේ විවාදයක් පවතී. හොද ක්‍රමලේඛගත කිරීමක් ලෙස හදුන්වන්නේ කාර්යක්ෂම හා පවත්වාගත හැකි මෘදුකාංග විසදුම් නිෂ්පාදනය කිරීමේ අරමුණ ඇති ඉහත සදහන් කළ තුනෙහිම සමබර යෙදුමකි. (‘කාර්යක්ෂමතාවේ’ හා ‘පවත්වාගෙන යා හැකි වීමේ’ මිනුම් දඩු සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ’) මෙම අංශය අනෙකුත් තාක්ෂණික වෘත්තීන්වලින් වෙනස් වේ. මන්දයත් ක්‍රමලේඛකරුවන් ‘ක්‍රමලේඛකරුවන්’ හෝ ‘මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන්’ ලෙස හැදින්වීමට සාමාන්‍යයෙන් අවසර ගැනීමක් හෝ සම්මත (හෝ රජයකින් පාලනය කරන) සහතිකයක් සමත්වීම අවශ්‍ය නොවේ.

තවත් විවාදයට බදුන්වන කරුණක් වන්නේ ක්‍රමලේඛ ලිවීමට යොදාගන්නා පරිගණක භාෂාව අවසාන ක්‍රමලේඛයේ ස්වරූප‍යට සිදුකරන බලපෑමයි. මෙම විවාදය වාග් විද්‍යාවේ සැප(ර්) වෝර්ෆ් කල්පනයට සමාකාර වේ. එමගින් කියා සිටින්නේ යම් භාෂාවක ස්වභාවය එය භාවිතා කරන්නාගේ පරිචිත සිතුවිලිවලට බලපෑම් ඇති කරන බවයි. විවිධ භාෂා විවිධ සිතුවිලි රටාවලට හේතුවේ. මෙම අදහස ලෝකය භාෂා මගින් පරිපූර්ණ ලෙස විස්තර හැකියාව අභියෝගයකට ලක් කරයි. මන්දයත් එමගින්  ඕනෑම භාෂාවක් එය භාවිතා කරන සමාජයේ සිතුවිලි පාලනය කරතැයි ඒත්තු ගැන්වෙන හෙයිනි.

## ආශ්‍රිත
*ACCU
*Association for Computing Machinery
*Computer networking
*Hello world program
*Institution of Analysts and Programmers
*National Coding Week
*Object hierarchy
*System programming
*Computer programming in the punched card era
**The Art of Computer Programming*
*Women in computing
*Timeline of women in computing

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
*

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
සුළං ඉංජිනේරු විද්‍යාව

]]

**සුළං ඉංජිනේරු විද්‍යාව** යනු ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ කොටසක් වන අතර එය තම ගවේෂණ‍යන් සුළඟ මගින් සාමාන්‍ය පරිසරයට සහ ගොඩ නංවන ලද පරිසරයට වන බලපෑම අධ්‍යයනය කිරීමට කැප කර ඇත. මෙහි විෂය ක්ෂේත්‍රයට යම් අපහසුතා ඇති කරන ප්‍රභල සුළං මෙන්ම පුළුල් ව‍ශයෙන් පැතිරුණ විනාශ කිරීම් ඇති කරවන ටොනේඩෝ සහ හරිකේන් වැනි සුළි සුළං ද අයත්ය.

සුළං ඉංජිනේරු විද්‍යාව ගොඩනැගීම කාලගුණ විද්‍යාව ගුවන්ගති විද්‍යාව, භූ විද්‍යා සාධක, සුළං  ශක්තිය, වායු දූෂණය සහ තවත් ඉන්ජිනේරු සිද්ධාන්ත බොහෝමයක් මත රැදී පවතී. තවද දේශගුණ අනුරූ වායුගෝලීය සීමා මායිම් මට්ටම් සුළං උමං, සහ සංඛ්‍යාත්මක අනුරූ ද මේ සදහා භාවිතයට ගැනේ. සුළග ගොඩනැගිලි සමග ගැටෙන ආකාරය ද මෙම විෂයටම අයත් වේ.

## අතීතය 
වෙනත් ස්ථානවල ගොඩනැගිලි  සංස්ථාපනය පිළිබද 1960 එක්සත් රාජධානියේ ජාතික භෞතික විද්‍යා විද්‍යාගාරයේ පැවති රැස්වීම්වලින් පසුව සුළං ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව වෙනම ඒකකයක් ලෙස උපුටා ගැනුණි.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* Hurricane engineering
* John Twidell
* Vibration control
* Wind tunnel testing
* World Wind Energy Association

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව

ප්‍රවර්ගය:ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ඇවිදින රොබෝවන්

thumb|රොබෝ කියුබ් සුසංධානය මගින් අයි - කියුබ් රොබෝව නිර්මාණය කරන ලදී

ඇවිදීම යනු නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන සහ විසදීමට අපහසු ගැටළුවකි. මේ වන විට දෙපයින් ඇවිද යා හැකි රොබෝවන් කිහිප දෙනෙකු නිර්මාණය කර ඇත. කෙසේ වෙතත් මිනිසා මෙන් ඇවිද යා හැකි රොබෝවෙක් තවමත් නිපදවා නොමැත. සත්‍ය වශ‍ෙයන්ම මෙම රොබෝවන්ට ඇවිද යා හැක්කේ සමතල මතුපිටකය. යම් යම් අවස්ථාවන්වලදී මොවුන්ට පඩි පෙළවල්වල නැගීම සිදු කළ හැකි වුවද විශේෂයෙන් නිර්මාණය කළ කඩතොලු සහිත මාර්ගයක වුවද මොවුන්ට ගමන් කළ නොහැක. මෙම රොබෝවන් සදහා යොදා ගන්නා ලද සමහර ක්‍රම වේදයන් පහත දැක්වේ.

## ZMP තාක්ෂණය 
අවම ඝූර්ණ ලක්ෂය (ZMP) යනු හොන්ඩා ASIMO වැනි රොබෝවන් භාවිතයට ගනු ලබන පරිගණක ගණනය කිරීමේ ක්‍රමවේදයකි. රොබෝව තුළ පවතින පරිගණකය රොබෝව තුළින් ක්‍රියාත්මක වන සියලු අවස්ථිතික බල (පෘථිවි ගුරුත්වය හා සමග පවතින සම්බන්ධතාවය සහ ඇවිදීමේ දී ඇති වන ත්වරණය සහ මන්දනය) සම්පූර්ණයෙන්ම පොළව මගින් ඇති කරන ප්‍රතික්‍රියා බලයට (රොබෝවේ පතුල් මත පොළව මගින් ඇති කරන ආපසු ඇදීමේ බලය) ප්‍රතිවිරුද්ධව පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ දරයි. මෙමගින් බල දෙක එකිනෙකට උදාසීනව යන අතර රොබෝව මත කිසිදු ඝූර්ණයක් (රොබෝව පෙරළීමට හෝ වැටීමට හේතුවන බලය) ඇති නොවේ. මෙය මිනිසා ඇවිදින ආකාරය නොවන අතර මෙම ඇවිදීම් රටා දෙක අතර වෙනස මනුෂ්‍යය නිරීක්ෂණයට භාජනය වන තරම් වේ. සමහරක් පවසන පරිදි මෙම රොබෝවා ගමන් කරන්නේ එයට වැසිකිලියක් අවශ්‍ය වූ කලෙක මෙනි. මෙම රොබෝවේ ඇවිදීම් ගණනය කිරීමේ යාන්ත්‍රණය ස්ථිතික නොවන අතර යස් ගතික සමබර කිරීමේ යාන්ත්‍රණයක්  ද භාවිතයට ගනු ලැබේ. (පහත බලන්න) කෙසේ වෙතත් එයට ඇවිදීම සඳහා තවමත් සුමුදු මතුපිටක් අවශ්‍යය.

## කකුල් ගැසීම 
1980 දී MIT පාද විද්‍යාගාරයේ දී මාර්ක් රෙකිබර්ට් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රොබෝවන් කිහිප දෙනෙක් ඉතා සාර්ථකව ගණිතමය ඇවිදීමේ රටාවක් නිරූපණය කරන ලදී. ආරම්භක වශයෙන් එක් පාදයක් සහ කුඩා යටි පතුලක් සහිත රොබෝවෙකුට කකුල් ගැසීම මගින් සාර්ථකව කෙළින් සිටිය හැක. මෙම චලනය බොරු කකුල් කාරයෙකුගේ චලනයට සමානය. රොබෝව එක් පසකට වැටෙන්නට යන විට එය විසින් එයවම අල්ලා ගැනීමට එම දිශාවටම පනිනු ලබයි. ඉක්මණින් මෙම ක්‍රමවේදය කකුල් දෙකකට සහ හතරකට වැඩි දියුණු කරන ලදී.  පාද දෙකක් සහිත රොබෝවෙක් දුවන සහ කරණම් ගසන ඉරියව්වක් විදහා දක්වන ලද අතර පාද සතරක් සහිත රොබෝවෙක් හැල්මේ දුවන උඩ පනින ස්වරූපයක් විදහා දක්වන ලදී.

මෙම රොබෝවන්ගේ සම්පූර්ණ ලයිස්තුවක් සදහා  “MIT  පාද විද්‍යා රොබෝවන්” පිටුව බලන්න.

## ගතික සමබරතාව 
ඇවිදින රොබෝවන් සදහා භාවිතා වන්නේ ඉහළ ‍ගණයේ තාක්ෂණයකි. හැකියාවන් අතින් මෙම ක්‍රමවේදය ශූන්‍ය ඝූර්ණ ක්‍රමවේදයට වඩා ශක්තිමත්ය. මෙම ක්‍රමවේදය මගින් රොබෝවේ චලන නිරන්තරයෙන් නිරීක්ෂණය කරන අතර එහි ප්‍රධාන ස්ථායීතාව ආරක්ෂාකර ගැනීමට අවශ්‍ය ස්ථානයේ රොබෝවේ පාද තැබීම සිදු කරනු ලබයි. මෙම ක්‍රමවේදය “ඇනිබාට්ස්” රොබෝවන් විසින් නිරූපණය කරයි. මෙම රොබෝවන් ඉතාමත් ස්ථායී වන අතර ඒවාට පැනීමට ද හැකිය.

## නිෂ්ක්‍රීය ගති විද්‍යාව 
සමහර විට දැනට භාවිතා වන ක්‍රමවේදයන් අතරින් වඩා විශ්වාසය තැබිය හැකි ක්‍රම වේදය නිෂ්ක්‍රීය ගති විද්‍යාවයි. මෙහිදී වඩා කාර්යක්ෂමතාවය උදෙසා පැද්දෙන අවයවවල ගම්‍යතාව උපයෝගී කරගනී. මෙමගින් සම්පූර්ණයෙන්ම මිනිස් පාලනයෙන් තොර යාන්ත්‍රණය මගින් සාමාන්‍ය මට්ටමේ බෑවුමක පහළ බැසිය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත. මෙම ක්‍රමවේදය භාවිතයේ දී සමතලා මතුපිටක් මත ගමන් කිරීමේදී හෝ කන්දක් නැගීමේදී රොබෝවෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ ඉතා සුළු මෝටර් ශක්තියකි. මෙම ක්‍රමවේදය මගින් “ඇසිටෝ” වැනි ZMP ඇවිදින්නන්ට වඩා අවම වශයෙන් දස ගුණයක් කාර්යක්ෂම රොබෝවන් තැනිය හැකි බව අපේක්ෂාවයි.
සංකීර්ණ විශ්ලේෂණය

thumb|f(x) = (x2-1) (x-2-i)2 / (x2 + 2 +2i) ශ්‍රිතයේ ප්‍රස්ථාරය පහත දැක්වේ. එහි පැහැය මගින් ශ්‍රිත විස්ථාරය සහ පැහැයේ තද හෝ ලා බව මගින් ශ්‍රිතයේ විශාලත්වය නිරූපිතයි.
සංකීර්ණ විශ්ලේෂණය යනු සංකීර්ණ සංඛ්‍යා ශ්‍රිත අන්වේෂණයට අදාල ගණිත විෂයෙහි ශාඛාව වේ. මෙය අතීතයේ දී සංකීර්ණ විචලතා ශ්‍රිතවාදය ලෙස ද හඳුන්වන ලදී. මෙය භෞතික විද්‍යාව , ව්‍යවහාරික ගණිතය සහ සංඛ්‍යාවාදය වැනි විවිධ ගණිතමය විෂය පථයන්හිදී යොදා ගැනේ.

සංකීර්ණ විෂ්ලෙෂණය , සංකීර්ණ විචල්‍යයන්හි විශ්ලේෂ ශ්‍රිතයන්ට අදාලව වඩාත් වැදගත් වේ. මෙවැනි ශ්‍රිත ප්‍රධාන කාණ්ඩ 2කි. එනම් සවිධි ශ්‍රිත හා භාග රූප ශ්‍රිත වේ. ඕනෑම විශ්ලේෂ ශ්‍රිතය තාත්වික හා අතාත්වික කොටස් ලප්ලාස් සමීකරණය සපුරාලිය යුතු බැවින් භෞතික විද්‍යාත්මක ද්විමාන ගැටළු සදහා සංකීර්ණ විශ්ලේෂණය බහුලව යොද‍ාගැනේ.

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
විවික්ත ගණිතය

පරිමිත ගණිතය , නැතහොත් නිශ්චය ගණිතය ලෙස ද හැඳින්වෙන විවික්ත ගණිතය සාන්තත්‍යතා මතිය අනවශ්‍ය වන , නැතහොත් එයට ආධාර නොවන හෙයින් මූලිකව විවික්ත වන ගණිතමය ව්‍යුහ පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. නිශ්චය ගණිතයේ දී අධ්‍යයනයට ලක්වන වස්තූන් බොහෝ විට ගණ්‍ය කුලක ලෙස ගත හැකි නිඛිල , පරිමිත ප්‍රස්ථාර සහ විධිමත් භාෂා ආදිය වේ. 
පරිගණක විද්‍යා යෙදුම් හේතුවෙන් මෑත දශකවලදී විවික්ත ගණිතය වඩාත් බහුලව භාවිතා වීම සිදුව ඇත. විවික්ත ගණිතයේ සංකල්ප හා අංකන පරිගණක ඇල්ගොරිතම සහ ප්‍රකමණ භාෂාවල වස්තූන් ‍සහ ගැටළු අධ්‍යයනයට සහ විස්තර කිරීමට ප්‍රයෝජනවත් වේ. සමහරක් ගණිත නිර්දේශයන්හි දී වෙළඳාම සඳහා වන විවික්ත ගණිත සංක්ලප පරිමිත ගණිත පාඨමාලාව යටතේ ඉගැන්වෙන අතර ප්‍රධාන විෂයය ලෙස පරිගණක විද්‍යාව හදාරන සිසුන්ට අවශ්‍ය සංකල්ප විවික්ත ගණිතය යටතේ ඉගැන්වේ.
වෙනස්කම් පැහැදිලි කර ගැනීම සඳහා සන්තානය ස්ථල විද්‍යාව සහ ගණිතමය විශ්ලේෂණය බලන්න.
පහත මාතෘකා විවික්ත ගණිතයට අයත් වේ.
*	තර්ක ශාස්ත්‍රය - හේතු දැක්වීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය
*	කුලක වාදය - අවයව සමූහ පිළිබඳ අධ්‍යයනය
*	සංඛ්‍යාවාදය
*	සමායෝජනවාදය - එයට පහත කොටස් අයත්ය.
සැලසුම් වාදය
ගණ්‍ය සමායෝජන වාදය
ප්‍රස්ථාරවාදය
*	ඇල්ගොරිතම විද්‍යාව - ගණනය කිරීම් ක්‍රමවේද පිළිබඳ අධ්‍යයනය 
*	තොරතුරු වාදය
*	සංඛ්‍යාක ජ්‍යාමිතිය
*	ආගණ්‍ය භාවය හා සංකීර්ණතාව පිළිබඳ වාද - ඇල්ගොරිතමවල සෛද්ධාන්තික හා ප්‍රායෝගික සීමා සමඟ බැඳේ.
*	ආංශික වශයෙන් පටිපාටිගත කුලක
*	සාධක
*	ගණන් කිරීම් සහ සම්බන්ධයන්

විවික්ත =තනි තනි වශයෙන් == References ==
http://en.wikipedia.org/wiki/Discrete_mathematics
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
IBM

**අන්තර්ජාතික ව්‍යාපාර යන්ත්‍ර සංස්ථාව** , කෙටියෙන් IBM හා “බිග් බ්ලූ” NYSE ලෙස අනුවර්ත නම් ලබා ඇති IBM ආයතනය ආර්මන්ක් , නිව් යෝර්ක් , USA හි මූලස්ථානය පිහිටි බහු ජාතික පරිගණක තාක්ෂණ හා උපදේශක විචාර සංස්ථාවකි. මෙම ආයතනය 19 වන සියවස තෙක් දිවෙන ‍අඛණ්ඩ ඉතිහාසයකින් යත් අල්ප තොරතුරු තාක්ෂණික ආයතනවලින් එකකි. IBM පරිගණක දෘඩාංග හා මෘදුකාංග නිෂ්පාදනය හා සිදු කරයි. තවද මේන් ෆ්‍රේම් (mainframe) පරිගණකවල සිට නැනෝ තාක්ෂණය දක්වා පරාස ගතවන අංශ සදහා යටිතල පහසුකම් සේවා , සත්කාරක සේවා හා උපදේශන සේවා සලසයි.

ලොව පුරා 388,000 වඩා වැඩි සේවක සංඛ්‍යාවකින් යුත් IBM ආයතනය මෑත ඉතිහාසයේ වැඩි කලක් පුරා ලෝකයේ විශාලතම පරිගණක සමාගම ලෙස නම් දැරීය. 2006 සිට මුළු ආදායමෙන් (Hawlett – Packard) ට දෙවැනි වීම හැරුණු විට වඩාත් ලාභදායී ආයතනය ලෙස එය පැවතුණි. IBM ආයතනය අනෙකුත් සියලු එක්සත් ජනපද තාක්ෂණික ආයතනවලට වඩා පේටන්ට් බලපත්‍ර සංඛ්‍යාවකට හිමිකම් කියයි. එයට රටවල 170 කටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකට ඉංජිනේරුවන් හා උපදේශකයන් සිටින අතර ලොව පුරා IBM පර්යේෂණය (IBM Research) ට විද්‍යාගාර අටක් පවතී. IBM සේවකයන් නොබෙල් ත්‍යාග තුනක් ටියුරින්ග් සම්මාන හතරක් තාක්ෂණය පිළිබද ජාතික පදක්කම් පහක් හා විද්‍යාව පිළිබද ජාතික පදක්කම් පහක් දිනාගෙන ඇත. IBM ආයතනය පසුගිය වසරවල චීප නිෂ්පාදකයෙක් ලෙස ලෝකයේ හොදම අර්ධ සන්නායක අලෙවිකරුවන් විසි දෙනා අතර සිටි අතර 2007 දී IBM ආයතනය ලෝකයේ විශාලතම මෘදුකාංග සමාගම අතර දෙවන ස්ථානයට පත්විය.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/International_Business_Machines
මිනින්දෝරු ශිල්පය

thumb|මිනින්දෝරුවෙක් මට්ටම් කිරීමේ උපකරණ සමඟ වැඩ කරයි.

thumb|බිම් මැනුම් පිළිබඳ වගුව, 1728 විශ්ව කෝෂය.

**මිනින්දෝරු ශිල්පය** යනු විවිධ ලක්ෂ්‍යවල භූ ගෝලීය හෝ ත්‍රිමාන අවකාශ පැවැත්ම සහ එම ලක්ෂ්‍ය අතර පවතින දුර සහ ආනතිය සාමාන්‍ය වශයෙන් පෘථිවියේ මතුපිට ස්ථාන සමඟ බැඳී පවතී. මේවා බහුල වශයෙන් සිතියම් පිළියෙල කිරීමට සහ හිමිකාරිත්වය හෝ රජයේ කටයුතුවලට අවශ්‍ය මායිම් නිර්ණය කිරීමට යොදා ගනී. තමාගේ අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා මිනින්දෝරුවෙක්, භූගෝල විද්‍යාව, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ත්‍රිකෝණමිතිය, ගණිතය, භෞතික විද්‍යාව සහ නීතිය යන විෂයන්ගේ කොටස් ප්‍රයෝජනයට ගනු ලබයි.

මිනින්දෝරු ශිල්පය සහ සිතියම්කරණය පිළිබඳ ඇමරිකානු කොංග්‍රසය අනුව වෙනස් විදියකින් පවසතොත් මිනින්දෝරු ශිල්පය යනු ලක්ෂ්‍යවල සාපේක්ෂ පිහිටුම පිළිබඳ සියලු අත්‍යවශ්‍ය මිනුම් ලබාගන්නා සහ/හෝ විස්තර ස්ථානගතකරණ විද්‍යාව සහ කලාවයි.

වැඩි වශයෙන් සඳහන් කරතොත් ඉහතින් දක්වා ඇති පරිදි “භූමි මිනින්දෝරු ශිල්පය” මිනින්දෝරු අංශයේ විශේෂ කොටසක්ව පවතී. එය, වැඩ බිමේ දී නිරීක්ෂණ සහ මිනුම් මඟින් ද සහ නීතිමය ප්‍රශ්නාවලි මඟින් සහ පරීක්ෂණ මඟින් දත්ත එක් රැස් කිරීම තුළින් සිදු කරනු ලබන සවිස්තරාත්මක අධ්‍යයනය හෝ පරීක්ෂණයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. මෙම දත්ත විශ්ලේෂනය සැලසුම් කිරීම, නිර්මාණ කටයුතු, දේපල මායිම් ස්ථාපිත කිරීමේ දී ප්‍රයෝජනවත් වේ.

ප්‍රවර්ගය:Tools
ප්‍රවර්ගය:NeedToAddCategory
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
සුළං ටර්බයිනය

thumb|ඩෙන්මාර්කයේ ඇල්බ්‍රෝග් පවතින් ටර්බයින් සම්මතයක් ලෙස පයිලනයක් මෙන් ඉතා උසට සාදා ඇත.

සුළං මෝලක් යනු සුළගේ පවතින චාලක ශක්තිය, යාන්ත්‍රික ශක්තිය බවට පරිවර්ථනය කරන භ්‍රමනය වන යන්ත්‍රයකි. මෙම යාන්ත්‍රික ශක්තිය ජලය ‍පොම්ප කිරීම, ගල් කුඩු කිරීම වැනි යාන්ත්‍රික කාර්යය සඳහා ‍ප්‍රයෝජනයට ගන්නා විට එය සුළං මෝලක් ලෙස හැඳින්වේ. නමුත් මෙම යාන්ත්‍රික ශක්තිය විද්‍යුතය ජනනය කිරීමට යොදාගත් විට එය සුළං විද්‍යුත් ජනක‍ය, සුළං ටර්බයිනය, සුළං ශක්ති ඒකකය (WPU) හෝ සුළං ශක්ති පරිවර්තකය ලෙස හැඳින්වේ.

සුළං ටර්බයින, ක්‍රියා කාරීත්ත්වය අතර තුර හරිතාගාර වායු කිසිවක් විමෝචනය නොකරන පිරිසිදු ශක්ති ප්‍රභවයක් වෙයි.

මෙම ලිපිය විද්‍යුත් ශක්තිය ජනනය කරන යාන්ත්‍රණයක් විස්තර කරයි. සුළං මෝල පිළිබඳ ලිපිය, ධාන්‍ය පිටි කිරීම, ජලය පොම්ප කිරීම ආදී යාන්ත්‍රණ පැහැදිලි කරනු ලබයි. සුළං බලය යන ලිපිය ටර්බයින් ස්ථාපිත කිරීම, ආර්ථිකය, පොදු ව්‍යාපෘති මතභේද ආදිය ගැන සලකා බලනු ලබයි. එම ලිපියේම සුළං ශක්තිය කොටස කාලයක් පුරා සුළං ශක්තියේ ව්‍යාප්ත වීම  සහ එය ටර්බයින නිර්මාණයේ දී බලපාන ආකාරය විස්තර කරයි.

**`පිහිටි ස්ථාන`**

ලංකාවේ සුළං විදුලි බලාගාර පිහිටා ඇති තැන් නම්,

1.කොළඹ

2.කන්කස්තුරේ

3.ත්‍රීකුණාමලය

4.අනුරාධපුරය

5.මඩකලපුව

6.පුත්තලම

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* Wind turbine design
* Compact wind acceleration turbine
* Éolienne Bollée
*IEC 61400
* Renewable energy
* Tidal stream generator
* Unconventional wind turbines
* Wind lens
* Windbelt
* Windpump

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Global Wind Energy Council
* World's Largest Wind Turbine
* Harvesting the Wind (45 lectures about wind turbines by professor Magdi Ragheb

ප්‍රවර්ගය:සුළං විදුලි බල උද්‍යාන
ජාලකරණයේ ක්‍රම - පුළුල් ප්‍රදේශ ජාලය (WAN)

පුළුල් ප්‍රදේශ ජාලය යනු සම්පත් විශාල ප්‍රමාණයක් රටක විශාල ප්‍රදේශයක් පුරා හෝ ජාත්‍යන්තරව සේවයේ යොදවා ඇති ජාලයකි. විවිධ රටවල ඇති ඔවුන්ගේ කාර්යාල සම්බන්ධ කිරීමට  WAN යොදා ගන්නා බහු ජාතික ව්‍යාපාර මේ සදහා නිදසුනකි. WAN සදහා විශාලතම හා හොදම උදාහරණ වන්නේ අන්තර් ජාලයයි. එය කුඩා ජාල විශාල සංඛ්‍යාවකින් සැදුම් ලත් ජාලයකි. අන්තර් ජාලය ලෝකයේ විශාලම ජාලය ලෙස සැලකේ. PSTN  (පොදු හුවමාරු දුරකථන ජාලය) ද අන්තර්ජාල තාක්ෂණයට එකතු වෙමින් පවතින අතිශය විශාල ජාලයකි. නමුත් එය සිදුවන්නේ පොදු අන්තර් ජාලය තුළින් නොවේ.

පුළුල් ප්‍රදේශ ජාලයකට විවිධ තාක්ෂණ භාවිතයෙන් පුළුල් පරාසයක් භාවිතයෙන් සිදුකරන සන්නිවේදනය ඇතුළත් වේ. මෙම තාක්ෂණ වලට පොයින් - ටු - පොයින්ට් ප්‍රෝටෝකෝල (PPP) හා උසස් තත්ත්වයේ දත්ත සබැඳි පාලක (HDLC) වැනි පොයින්-ටු-පොයින්ට් WAN, ෆේට් රිලේ, ATM (අසමකාලික ජාල) ආදිය ඇතුලත් වේ. WAN තාක්ෂණය අතර වෙනස පදනම් වන්නේ ඔවුන් සිදුකරන හුවමාරු හැකියා හා තොරතුරු (Data) බිටු (bits) යැවීමේ හා ලැබීමේ වේගය මතයි. 

WAN පිලිබඳ වැඩි විස්තර සදහා ෆ්‍රේම් රිලේ, ATM හා සොනට් බලන්න. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Computer_networking#Wide_area_network_.28WAN.29
ගණිතමය තර්කණය

ගණිතමය තර්ක ශාස්ත්‍රය, යනු තර්ක ශාස්ත්‍රයට හා ගණිතයට අයත්වන උපක්ෂේත්‍රයකි. මෙයට තර්කනය පිළිබඳ ගණිතමය අධ්‍යයනය සහ මෙම අධ්‍යයනයන් වෙනත් ගණිත කොටස් සඳහා භාවිතය අයත් වේ. ගණිතමය තර්කනය  පරිගණක විද්‍යාවට සහ දාර්ශනික තර්ක ශාස්ත්‍රයට සමීප සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි. විධිමත් තර්ක ශාස්ත්‍රයේ ප්‍රකාශන බලය සහ විධිමත් සාධන පද්ධතියට අයත් නිගමනාත්මක බලය ගණිතමය තර්කනයේ අඩංගු ඒකීයකරණය මාතෘකා වේ. 

ආරම්භයේ සිටම ගණිතමය තර්කනය ගණිතමය මූලාංග අධ්‍යයනයට දායක වූ අතර පෙරළා ගණිතමය මූලාංග ගණිතමය තර්කනයේ ඉදිරිගමනට ආධාර විය. මෙම අධ්‍යයනය 19 වැනි සියවසේ අගභාගයේදී ජ්‍යාමිතිය, අංක ගණිතය සහ විශ්ලේෂණය සඳහා ප්‍රත්‍යක්ෂක රාමු  සැකිලි නිර්මාණයත් සමග ආරම්භ වූ අතර එහි ස්වභාවය හැඩගැන්වීම සඳහා 20 වැනි සියවසේදී මූලික වාදයන්ගේ සංගණතාව ඔප්පු කිරීම සඳහා ඩේවිඩ් ගිල්බර්ට් ඉදිරිපත් කළ ප්‍රකමනය දායක විය. කර්ට් ගොඩෙල් හා ‍පේරාඩ් ජෙන්සන් ආදීන් ප්‍රකමණය සඳහා ආංශික විසඳුම් දායක කළ අතර සංගතතාව ඔප්පු කිරීමේදී පැනනැගුණූ ගැටළු නිරාකරණයටද දායක විය. කුලකවාදය සඳහා වන පොදු ප්‍රත්‍යක්ෂක පද්ධතීන් ඔස්සේ ඔප්පු කළ නොහැකි ඇතැම් ප්‍රමේයයන් පැවතුනද සාමාන්‍යය ගණිතයට අයත් කරුණූ සියල්ලම පාහේ කුලක ඇසුරින් විධිමත් කළ හැකි බව කුලක වාදයට අදාල ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ ඔප්පු විය. සමකාලීනව ගණිතමය මූලාංග ආශ්‍රීත අධ්‍යයනයෙන් බොහෝ විට සියළු ගණිත ක්ෂේත්‍ර වැඩි දියුණූ කළ හැකි සිද්ධාන්ත සෙවීම වෙනුවට ගණිතයේ එක් එක් ‍ක්ෂේත්‍ර කුමන විධිමත් පද්ධතිය මගින් විධිමත් කළ හැකිද යන්න සෙවීමට ඉලක්ක කළ ඒවා විය.

ගණිතමය තර්කනය බොහෝ විට කුලක වාදය, ආදර්ශ වාදය, සහානුයාත වාදය, සාධන වාදය සහ නිර්මාණාත්මක ගණිතය යන උපක්ෂේත්‍රවලට බෙදනු ලැබේ. මෙම එක් එක් ක්ෂේත්‍ර අර්ථ දැක්වීමේ හැකියාව සහ පළමු පෙළ තර්කනය ආදිය ඔස්සේ පොදු මූලික තර්කන විසඳුම් දරති. 

ප්‍රවර්ගය:ඇල්ගොරිතම
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
මෙහෙයුම් පද්ධති - අනෙකුත් ‍මෙහෙයුම් පද්ධති

සුවිශේෂී ලාභදායී වෙළද පොළවල තවමත් භාවිතා වන පැරණි මෙහෙයුම් පද්ධති අතරට IBM හි OS/2; Mac OS, ඇපල්ගේ Mac OS X හි UNIX නොවන පුරෝගාමියා : BeOS; XTS – 300 ඇතුළත් වේ. ඇතැම් ඒවා විශේෂයෙන් Amiga OS  හා‍ RISC OS, ඒ සදහා උනන්දුවක් ඇති ප්‍රජාව හා  විශේෂ මෘදුකාංග පද්ධති සඳහා සංවර්ධනය වේ. DEC හි Open VMS තවමත් (HP) හැව්ලට් - පැකාර්ඩ් (Hewlett-packard) හි ක්‍රියාකාරී සංවර්ධනය යටතේ පවතී. 

නව පරිගණක පද්ධති පිළිබද පරියේෂණ හා ඒවා නිපදවීම තවමත් සිදුවේ. GNU Hurd , Unix,  සමග පසු ගැළපුම් වන පරිදි සැලසුම් කර ඇති නමුත් වැඩි දියුණු කළ ක්‍රියාකාරිත්වයකින් හා ක්ෂුද්‍ර කර්නල සැකැස්මකින් යුක්ත වේ. සින්ගියුලරටි (Singularity) යන Microsoft පරියේෂණවල, Dot Net මගින් කළමණාකරණයවන කේත ආකෘතිය මත පදනම්ව වඩා හොද මතක ආකර්ෂණයකින් සෑදුණු මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියකි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Operating_systems#Other
ස්ථිරාංග

thumb|PIC18F8720 වැනි ක්ෂුද්‍ර පාලකයක්, ක්ෂණික මතකය තුළ ගබඩා කළ ස්ථීරාංග මගින් පාලනය වේ.

පරිගණක , ස්ථීරාංග යනු දෘඪාංගයක චිපයක් තුළ අන්තර්ගත කළ පරිගණක ක්‍රමාලේඛයකි, නිදසුනක් ලෙස ක්ෂුද්‍ර පාලකයක් දැක්විය හැක. එය තාවකාලික කියැවීම් මාත්‍ර මතක මත හෝ පරිශීලකයෙක් මගින් පවතින දෘඩාංගය තුළට ඇතුල් කළ හැකි (upload) ද්වීමය අනුරූප ගොණුවක් ලෙස සැපයිය හැක.

එහි නමින්ම සදහන් වන පරිදි , ස්ථීරාංග , දෘඩාංග හා මෘදුකාංගවල අතරමැදි ස්ථානයක් වේ. මෘදුකාංගයක් ලෙස එය ක්ෂුද්‍ර සකසනයක් හෝ ක්ෂුද්‍ර පාලකයක් මගින් ක්‍රියා කරවන පරිගණක ක්‍රමාලේඛයකි. එනමුත් එය දෘඩාංග කොටසකට තදින් සම්බන්ධව ඇති අතර ඉන් පිටත දී ඇත්තේ සුළු වටිනාකමකි.
අන්තර්ජාල - අලෙවිකරණය

අන්තර්ජාල අලෙවිකරණය(internet marketing) යනු අන්තර්ජාලය භාවිතා කරමින් භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා අලෙවි ප්‍රවර්ධනය කිරීමයි. මෙයට අන්තර්ජාල වෙළදාම, විද්‍යුත් වෙළඳකරණය යන නම්ද භාවිතා වේ.

අන්තර්ජාල අලෙවිකරණය සිදුකිරීමේදී මෙය එක් එක් ප්‍රවර්ගවලට බෙදිය හැකිය. එම සියල්ල හෝ කිහිපයක් සිදුකිරීම අන්තර්ජාල අලෙවිකරණය ලෙස කිවහැක. මේ අතර අන්තර්ජාල වෙළඳ දැන්වීම්, අන්තර්ගතය අලෙවිකරණය(Content Marketing), සෙවුම් යන්ත්‍ර ප්‍රශස්තිකරණය(SEO), ඊමේල් අලෙවිකරණය(Email Marketing), සමාජ මාධ්‍ය අලෙවිකරණය(SMM) හා අනුබද්ධ අලෙවිකරණය(Affiliate Marketing) වන ප්‍රවර්ග වලට සුවිශේෂි ස්ථානයක් හිමි වේ.

## අන්තර්ජාල අලෙවිකරණයෙහි වර්තමානය 
අද වන විට ලෝකයේ බොහෝ රටවල අන්තර්ජාල පහසුකම් ඇති අතර, බොහෝ ව්‍යාපාරික ආයතන, රාජ්‍ය සමාගම් හා සමාජ සුබසාදන සංගම් ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ඉහත දක්වන ලද අන්තර්ජාල අලෙවිකරණයේ ප්‍රවර්ග පාවිච්චි කිරීමට පෙළඹී ඇත.

අන්තර්ජාලය වෙළඳ සමාගම්  බොහොමයක් සඳහා විශාල වෙළඳ  පොළක් වී ඇත. වර්තමානයේ බොහොමයක් සමාගම් අන්තර්ජාලයේ පවතින අඩුමිළ  ප්‍රචාරක සේවා හා වාණිජමය  වාසි  නිසා දියුණු  වී  ඇත. මෙය විද්‍යුත් වෙළඳකරණය වෙළදාම (e – commerce) ලෙසද හදුන්වනු  ලැබේ.මෙය එකවර පුද්ගලයන් විශාල සංඛ්‍යාවකට තොරතුරු  යැවියහැකි  වේගවත්ම ක්‍රමයයි. අන්තර්ජාලය වෙළද සවාරි යාමද විප්ලවයකට භාජනයකර ඇත. උදාහරණ ලෙස පුද්ගලයෙකුට සංයුක්ත තැටියක්(CD) අන්තර්ජාලයෙන් ඇණවුම් කරගත හැකි අතර දින කිහිපයක් ඇතුළත එය තැපැල්  මගින් ලබා ගැනීම හෝ කෙළින්ම තම පරිගණකයට බාගත කිරීම කළ හැකිය. අන්තර්ජාලය පුද්ගලී කරණ වෙළදාමට ද විශාලම පහසුකම් සපයයි. එය යම් නිෂ්පාදනයක් විශේෂිත පුද්ගලයෙකුට  හෝ පුද්ගල  කාණ්ඩයකට අලෙවිකිරීම සඳහා විශාල සහයෝගයක්  ලබා දේ.

පුද්ගලීකරණ වෙළඳාමේ උදාහරණ ලෙසින් මයි ස්පේස් (My Space), ෆෙන්ඩ්ස්ටර් (Friendster), ඕර්කට් (Orkut), ෆේස්බුක් (Facebook) හා දහස් ගණන් අන්තර්ජාල පරිශීලකයන් එකතු වී තමන්වම ප්‍රචාරණය කර සබැඳි මිතුරන් තනාගන්නා අනෙකුත් සමාජ දැක්විය හැක. මෙම පරිශීලකයන් බොහොමයක් කුඩා නව යොවුන් වියේ අය හා අවුරුදු 13 හා 25 අතර පරාසයේ යෞවනයන් වේ. පරිශීලකයන් තමන්වම ප්‍රචාරණය කර ගැනීමේදී ඔවුන්ගේ රුචිකම්  හා විනෝදාංශද ප්‍රචාරණය කරයි. සබැඳි වෙළඳ සමාගම් මෙම තොරතුරු  යොදා ගෙන එම පරිශීලනයන් සබැඳිව මිළ දී ගනී යැයි සිතෙන නිෂ්පාදන ප්‍රචාරණය කරයි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Internet#Marketing
මැක් ඕඑස් එක්ස්

**මැක් ඕඑස් ටෙන්** යනු ඇපල් සමාගම මගින් ගොඩනංවා, වෙළඳ පොළට ඉදිරිපත්කර විකිණීම සිදු කරන ලියාපදිංචි වෙළඳ නාමයක් යටතේ විකුණනු ලබන චිත්‍රක මෙහෙයුම් පද්ධතියකි. එහි නවතම සංස්කරණය දැනට නැව්ගත කර ඇත. සියලු මැකින්ටෝෂ් පරිගණකවල අන්තර්ගත කර ඇත. මැක් OS X , 1984 සිට ඇපල්හි මූලික මෙහෙයුම් පද්ධතිය වූ මැක් OS ට වූ අනුප්‍රාප්තිකය විය. එහි පූර්ව ගාමිකයා මෙන් නොව මැක් OS X යුනික්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් වන අතර 1980 සිට 1977 දී ඇපල් සමාගම විසින් එම සමාගමත් මිළ දී ගන්නා තෙක් නෙක්ස්ට් (NeXT) සමාගම මගින් දියුණු කරන ලද තාක්ෂණයක් මත ගොඩනගා ඇත.
1999 දී මෙහෙයුම් පද්ධතිය මූලින්ම මැක් Mac OS X සර්වර් 1.0 ලෙස නිකුත් විය. 2001 මාර්තු මස වැඩතල දෙසට හැඩගැසුණු (මැක් Mac OS X v10.0) සංස්කරණයක් ද නිකුත් විය. එතැන් සිට මැක් OS X හි වඩා වෙනස් “පරිශීලක” හා “සේවාදායක” මෙහෙයුම් පද්ධති සංස්කරණ පහක් නිකුත් වී ඇත. මෙයින් වඩාත්ම මෑතක දී නිකුත් වූයේ මැක් (Mac) OS X v10.5ය. ඒ 2007 ‍ඔක්තෝබර් මාසයේ දීය. මැක් OS X නිකුත්වීම නම් තබා ඇත්තේ බළල් පවුලේ විශාල සාමාජිකයන්ගේ නම්වලිනි. මැක් OS X v10.5 ඇපල් හා එහි පරිශීලකයන් විසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ “දිවියා” ලෙසය.
සත්කාරක සංස්කරණයවන මැක් OS X සර්වර් (Server) සැලසුමෙන් වැඩතල සංස්කරණයට සමාන වන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් ධාවනය වන්නේ ඇපල්හි මැකින්ටෝෂ් සත්කාරක දෘඩාංග මතයි. මැක් OS X සර්වර් හි ක්‍රියාකාරී පරිගණක සමූහ කළමණාකරණය හා පරිපාලනයට මෘදුකාංග මෙවලම් අන්තර්ගත වේ. එම මෙවලම්, ලියුම් හුවමාරු නියෝජිතයේ , සැම්බා සත්කාරක , LDAP සත්කාරක , වසම් නාම සත්කාරක හා අනෙකුත් වැදගත් ජාල සේවාවලට පහසු ප්‍රවේශ සලසයි.
නොමිලේ දෙන මෘදුකාංග

Freeware යනු කිසිදු වියදමක් හෝ විකල්ප ගාස්තුවක් නොමැතිව ලබා ගත හැකි පරිගණක මෘදුකාංගයි. Freeware නිදහස් මෘදුකාංග වලට වඩා පුළුල් මෘදුකාංග සමූහයක් වන අතර කිසිදු වියදමකින් තොරව ලබා දෙන හිමිකාර මෘදුකාංග ද මීට ඇතුළත්ය. හිමිකාර මෘදුකාංග , වාණිජ මෘදුකාංග හා විවෘත ප්‍රභව මෘදුකාංග අතර ඵලදායී මධ්‍යස්ථ පදනමක් වන අතර එමගින් මෘදුකාංග නිර්මාණකරුවන්ට මුල (Source Code) කේතයහි පාලනය රඳවාගෙන ව්‍යාපාර හැකියාව ආරක්ෂාකර ගනිමින් සාමාජයට යම් ප්‍රතිලාභයක් ලබා දීමට ඉඩ සලසා ඇත. Freeware පරිශීලකයා ගෙවීමට බැඳී සිටින කොටස් මෘදුකාංග (Shareware) (උදා : පරික්සුම් කාල පරිච්ඡේදයකට පසුව හෝ අතිරේක කාර්යතාවක් සඳහා) වලින් වෙනස් වේ.
මහා පරිගණකය

thumb|හනීවෙල් - බුල් DPS 7 මේන්ෆ්‍රේම් , සර්කා (circa) 1990

මේන්ෆ්‍රේම් (සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ දී බිග් අයන් ලෙස හඳුන්වයි) යනු සංගණන , කර්මාන්ත හා පාරිභෝජක දත්ත, ERP හා මූලය ගණුදෙණු සැකසීම වැනි අති විශේෂ යෙදුම් සඳහා විශාල ආයතන විසින් යොදා ගන්නා පරිගණකයි.
මෙම වදන ඇති වී තිබෙන්නේ මුල් කාලීන මේන්ෆ්‍රේම් වලිනි. මන්ද ඒවා අසුරා තිබුණේ කාමර ප්‍රමාණයේ ඇසුරුම්වල අන්තර්ගත වූ සුපිරි ගණයේ වාණිජ යන්ත්‍ර බල සම්පන්න බවින් අඩු ඒවා‍යින් වෙන් කර දැක්වීමට මෙම වදන භාවිතා විය.
වර්තමාන භාවිතයේ දී මෙම වදන යෙදෙන්නේ 1965 දී මුලින්ම හඳුන්වා දුන් IBM සිස්ටම් 360 සමඟ ගැලපෙන පරිගණක හැඳින්වීමටය. (IBM සිස්ටම් z10 is IBM's හි නවතම නිපැයුමයි) වෙනත් ලෙසකින් සමාන ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් යුත් නමුත් IBM සිස්ටම් 360 මත පදනම් නොවූ පද්ධති සේවාදායක (servers) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. කෙසේ නමුත් මේන්ෆ්‍රේම් හා සේවා දායක යන දෙක පර්යාය තුල්‍යාර්ථක  නොවේ. (සේවාදායක සත්කාරක බලන්න)
පැරණි (ප්‍රී -වෙබ්) සේවාදායක තාක්ෂණය සමඟ ගැලපෙන හෝ එමඟින් ව්‍යුත්පන්න වූ සිස්ටම්/360 සමඟ නොගැලපෙන සමහරක් පද්ධති මේන්ෆ්‍රේම් ලෙස සැලකේ. මේ සඳහා බුරෝ(ග්)හ්ස් (Burroughs) විශාල පද්ධති, UNIVAC 1100/2200 ශ්‍රේණියේ පද්ධති හා පී-සිස්ටම්/360 IBM 700/7000 ශ්‍රේණිය ද ඇතුළත් වෙයි. බොහෝමයක් මහා පරිමාණ පරිගණක සැලසුම් නිර්මාණය වූයේ 1960 කාල වකවානුවේ දීය. බොහොමයක් විශාල පරිගණක පදනම් වූයේ එම සැලසුම් මතය. එය වෙනස් වූයේ 1990 කාලයේ වෙබ් සත්කාරකවල පැමිණීමත් සමඟය. (අවධානය දිනා ගන්නා දෙය නම් ස්විට්සර්ලන්තයෙන් පිට ධාවනය වූ ප්‍රථම වෙබ් සේවාදායකය ධාවනය වූයේ 1990 තරම් මුල් කාලයේ ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ මේන්ෆ්‍රේම් එකක් වීමයි. විස්තර සඳහා විශ්ව විසිරි වියමනේ ( World Wide Web) හි ඉතිහාසය බලන්න.
1970 හා 1980 කාලයේ මතු වූ මිනි පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති හා සැලසුම් කිහිපයක් විය. නමුත් ඒවා මේන්ෆ්‍රේම් ලෙස නොසැලකේ. (UNIX බිහි වූයේ මිනි පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙසය. එය වසර කිහිපයක් තිස්සේ දියුණු වෙමින් මේන්ෆ්‍රේම් ගතිගුණ කිහිපයක් දැරීමට තරම් සුදුසු තත්වයකට පත්ව ඇත)
1960 දී අර්ථ දක්වන ලද මේන්ෆ්‍රේම් ගතිගුණ බොහොමයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. නමුත් එම ගති ගුණ බොහොමයක් පුළුල් වී වර්තමානයට විකසනය වී ඇත.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Mainframes
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය