පග්

පග් යනු රැලි වැටුන කෙටි හොම්බකින් යුත් මූණක් සහ වටකුරු වූ වලිගයක් සහිත කුඩා ශරීරයක්  ඇති සුනඛයෙකි. විවිධ වර්ණ වලින් එන කදිමට ඔප වැටුන ලොම් පග්ලට හිමිව තිබේ. නමුත් බොහෝවිට එය පඩුවන් හෝ කලුපාට දරයි. තවද හොදින් වැඩුණු මාංශ සහිත හතරස් දේහයක් මොවුන් දරයි.                                      
පග්ස්ලා  ගෙනවිත් ඇත්තේ චීනයෙන් යුරොපයට 16 වෙනි සියවසෙහිය.එහිදි අපරදිග යුරෝපයේ උන් වඩා ප්‍රසිද්ධ විනි. විශේෂයෙන්ම ‘ඔරේන්ජ් නිවසෙන්’ සහ ‘ස්ටුචර්ටිගේ නිවස’ නව උපදින ප්‍රජාව මහත හතරස් හැඩයක් ගන්නා අතර හොදින් ඇසිරුණු ශරීරයක්, ගැඹුරු පපු පෙදෙස සහ හොදින් වැඩුණු මාංශ පේශි  සහිත වේ. මොවුන්ගේ සුමුදු සහ මට සිලුටු ආවරණය පඩුවන් පැහැයක් ගන්නා අතර අප්‍රිකොට් පඩුවන් පැහැය, රිදි පඩුවන් පැහැය හෝ කලු පැහැය

පග් සුනඛයන්ට ඉතා ශක්තිමත් ඍජුව පිහිටන, මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ දිගක් සහිත සහ හොඳින් ස්ථාන ගත වූ පාද හිමිවී ඇත. මොවුන්ගේ උරහිස් මඳක් පිටුපසට නැඹුරු වී ඇත. මොවුන්ගේ වළලුකර ශක්තිමත්ය, පා  අඩි කුඩාය, පා ඇඟිලි හොඳින් වෙන්වී ඇති අතර නිය කළු පැහැ වේ.  විශාල පෞරුශයක් තිබෙන බව එමගින් කියවේ. මොවුන් ශක්තිමත් කලාතුරකින් ආක්‍රමණශීලි එමෙන්ම කුඩා ළමුන් සහිත පවුල් වලට වඩාත් සුදුසු වර්ගයකි. බහුතරයක් මොවුන් කුඩා ළමුන් සමග ඉතා හිතවත් වන අතර ඔවුන් සමග ක්‍රීඩා කිරීමට තරම් ශක්තිමත්ය. අයිතිකරුගේ ස්වභාවය අනුව මොවුන් නිශ්ශබ්දව සන්සුන්ව සිටීම හෝ ක්‍රියාශීලීව සිටීම සිදුවේ. 

File:Pug 600.jpg|ශක්තිමත් ඍජුව පිහිටන පාද ඇති අතර කරකැවී ගොස් ඇති වලිගයක් පිහිටයි. 
File:Pug portrait.jpg|තියුණු කළු පැහැති විශාල ඇස් යුගලක් ඇත.  
File:Sad-pug.jpg|නළල ප්‍රදේශය රැළි ගැසුන ස්වභාවයක් පැහැදිලිව දක්නට ඇත. 

## ඉතිහාසය 
 පග් සුනඛයෙකු සමඟ 1745.]]

 
### චීන සම්භවය 
විස්තරාත්මකව ඔප්පු කිරීමට නොහැකි වුවත් මෙම සුනඛ විශේෂය 16 වන සතවර්ෂයේදී චීනයෙන් යුරෝපයට ආනයනය කරන ලද සුනඛ විශේෂයෙන් පැවත එන බවට විශ්වාසයක් පවතී. මෙම වර්ගයට බොහෝ සමාන සුනඛ විශේෂයක් සෝන්ග් දිනස්ටි වකවානුවේදී ප්‍රසිද්ධව සිටි බවට සාක්ෂි පවතී.

### 16 සහ 17 වන ශතවර්ෂ 
මෙම සුනඛ විශේෂය යුරෝපීය අධිකරණ වලද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ලද අතර, වාර්තාගතව පවතින [පොම්පෙය්](http://en.wikipedia.org/wiki/Pompey_(dog)) නැමති සුනඛයා ඔරේන්ජ් හි කුමාරයාගේ ඝාතකයා පිලිබඳ දැනුවත් කිරීමෙන් පසු ඔහුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමත් සමඟ මෙම සුනඛ විශේෂය ඔරේන්ජ් වාසලෙහි නිළ සුනඛ විශේෂය ලෙස පත්කරන ලදී.

මෙම අභිජනනය කාලයත් සමඟ අනෙකුත් යුරෝපීය රටවලද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ලදී. ස්පාඤ්ඤයේ ගෝයා නැමති කලාකරුවා විසින් මෙම සුනඛ විශේෂය චිත්‍රයට නගන ලද අතර,ඉතාලියෙහි මෙම සුනඛයන් පැන්ටලූන්ස් නමැති කලිසම් වර්ගයෙන් සහ ජැකට්ටුවකින් තම පුහුණුකරුට ගැලපෙන අයුරින් හැඩ ගන්වා පුද්ගලික වාහන වල ගෙනයන ලදී.තවද මෙම සුනඛ විශේෂය සතුන් සහ මිනිසුන් හඳුනාගැනීම සඳහා හමුදා කටයුතු වලදී යොදාගෙන ඇති අතර ආරක්ෂාව සඳහාද මොවුන් යොදා ගන්නා ලදී.
පග් සුනඛයා ඉතාලියේද ඉතා ප්‍රසිද්ධව සිටි සුනඛයෙකි. පියෝසි මහත්මිය ඇයගේ ජර්නලයේ, "කුඩා පග් සුනඛයන් ලන්ඩනයේ සිට පැඩෝව නගරය දක්වා පැමිණ ඇතැයි මට සිතේ. මෙහි මට හමුවන සෑම කුලිරථයක් තුලම පග් සුනඛයෙකු දැකීමට පුළුවන." "යැයි සඳහන් කර තිබුණි. 18 සියවස තුලදී පග් සුනඛයාගේ ප්‍රසිද්ධිය ප්‍රංශය දක්වා පැතිරී ගියේය. ජොසපින් මහත්මිය නැපෝලියන් බොනපාට් විවාහ කර ගැනීමට පෙර "ලෙස් කාර්ම්ස් " සිරකුටියෙහි රඳවා සිටින සමයේ තම පවුල වෙත "ෆොර්චුන් " නම් පග් සුනඛයා මාර්ගයෙන් රහස් පණිවිඩයක් යවා ඇති බව සඳහන් වේ..

වික්ටොරියා රැජිනගෙ අනුග්‍රහය යටතේ 19 වන සියවසේදී එන්ගලන්තය තුල මෙම වර්ගය වැජඹුනේය. ඇය විසින්ම ඇති කරන ලද පග්ස්ලා ඇයට සිටි අතර ඔලිගා, පෙඩ්රෝ්, මින්ක්, ෆෑටිමා, සහ වෙනුස් ද ඒ අතර වේ.   සහ ඔහුගේ පුතු අටවෙනි එඩ්වඩ් රජුද ඒ අතර විය.18 සහ 19 වෙනි සියවස් වල චිත්‍ර හා කැටයම් වල පග්ස්ලාගේ පාද සහ නාසය දැනට වඩා දිගු පෙනුමක් දරයි.නවීන පග්ස්ලගේ පෙනුම වෙනස් වන්නට ඇත්තේ 1860දි චීනෙන් ගෙනා පග්ස්ල හේතුවෙන්ය.

19වන සියවසේදී පග් සුනඛයන් එක්සත් රාජධානියට ආගමනය වූ අතර ගෘහාශ්‍රිත හා ප්‍රදර්ශන සත්වයෙකු ලෙස ප්‍රචලිත විය. 2004 දී බ්‍රසීලයේ රියෝද ජැනයිරෝ නුවර පැවති ලෝක සුනඛ ප්‍රදර්ශනයේදී හොඳම සුනඛයා ලෙස තේරී පත් වුයේ "ඩබල් ඩී සිනෝබ්ලුස් මස්ටර්ජිස්" නමැති පග් සුනඛයාය.

## සෞඛ්‍ය ගැටළු 
මෙම බල්ලන්ට දිග හොම්බක් නැති වීම නිසා සහ අස්ථිමය නළල කෙළවරක් නැති වීම නිසා ඇසි පිය ඉදිරියට නෙරා ඒම , සුදු ඉංගිරියාව සීරීම සහ ඇසි පිය ඇතුලට නැමීම යන තත්ව වලට නැඹුරු වීමේ අවදානම වැඩිය 

ඔවුන් ව්‍යායාම වලින් තොර ජීවිතයක් ගෙවීම නිසා ස්ථුල බවට පත් වීමට හැකිය.  එය නිරතුරු කෙරෙන ව්යායාම හා සෞඛ්ය ආරක්ෂිත අහාර පාන මගින් වලක්වා ගත හැකිය. සාමාන්ය ආයු කාලය වසර 11ක් පමණ වේ. 

### සාමාන්‍ය තත්වයන් 
පග් වර්ගයේ සුනඛයින් කෙටි හොම්බක් සහිත අනෙකුත් සුනඛයින් මෙන් දිග් වූ තල්ලක් සහිත සත්ව කොට්ඨාශයකි. උද්වේගකර අවස්ථා වලදී ඔවුන් ආපිට කිවිසුම් යැවීමට නැඹුරුතාවයක් දක්වන අතර එවිට අපහසුවෙන් හෝ වේගයෙන් ප්‍රශ්වාස ආශ්වාස කිරීම සිදුකරයි. පශු වෛද්‍ය විද්‍යාත්මකව මෙය ෆරන්ජියල් ගැග් රෙෆ්ලෙක්ස් ලෙස  අතර එය සුනඛයින්ගේ උඩු තල්ල ප්‍රදේශයේ දියරමය දේ හෝ ඝනමය කැබලි සිරවීමෙන් ශ්වසනය සීමාවීම නිසා උද්ගත වන තත්වයකි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් හානිකර තත්වයක් නොවන අතර උගුර ප්‍රදේශය සම්භාහනය කිරීම හෝ නාසය ආවරණය කිරීමෙන් මුඛයෙන් ස්වසනය සිදු කිරීමට සැලැස්වීම මඟින් මඟ හරවා ගත හැකි තත්වයකි.

අක්ෂි ප්‍රපතනය පග් සුනඛයින් අතර සහ අනෙකුත් මෙම ඛණ්ඩයට අයත් සුනඛ වර්ග අතර දැකිය හැකි රෝග ලක්ෂණයකි. මෙය හිසෙහි නැතිනම් ගෙලෙහි ඇතිවන කම්පන තත්වයක් නිසා හෝ සුනඛයාගේ ගෙල වටා පළඳවන යදමක් හෝ රැහැනක් නිසා උද්ගත විය හැක. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි  අවස්ථාවල දී සුනඛයාගේ ඇස නැවත කෙවෙනි තුලට යැවීම පශු වෛද්‍ය වරයෙකුගේ අනුදැනුම යටතේ සිදුකල හැකිවන අතර මෙම තත්වය දරුණු වූ අවස්ථා වලදී සුනඛයා ශල්‍යකර්මයකට භාජනය කිරීමට හෝ ඇස සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කිරීමට සිදුවේ.

පග් සුනඛයින්ගේ මුහුණ බෙහෙවින් රැලි සහිත වන අතර එම රැලි අතර සම නිතර පිරිසිදුව තබා ගැනීම සිදුකල යුතු වේ. මක්නිසාද යත් එතුල විෂබීජ,රෝගකාරක රැඳීමෙන් අසාධන ඇතිවිය හැකි වන බැවිනි.

නමින් හැඳින්වෙන සුනඛයාගේ ජගණ කෙවෙනියේ ඇතිවන අසාමාන්‍යතාවය මෙම සුනඛයින්ගෙන් 67%ක පවතින බව "ඕතොපෙඩික් ෆවුන්ඩේශන් ෆොර් ඇනිමල්ස්" ආයතනය මඟින් කරන ලද සමීක්ෂණ වලින් තහවුරු වී ඇත. මෙහිදී සමීක්ෂණයට බඳුන් වූ 157ක් වූ සුනඛ වර්ග අතරින් පග් වර්ගය මෙම තත්වයට ගොදුරු වීමේ  සුලභතාවය දෙවන තැන හිමිකර ගනී.

පග් සුනඛයින් ඩිමොඩෙක්ටික් මැනේජ් තත්වයට වැඩිපුරම ගොදුරුවන සුනඛ වර්ග කිහිපය අතරින් එකක් වන අතර ඩිමොඩෙක්ස් නමින්ද මෙම තත්වය හැඳින්වේ. මෙම තත්වය ඇතිවන්නේ සම මතුපිට සිටින පරපෝෂිත මකුණන් සුනඛයාගේ ප්‍රතිශක්තිය දුර්වල වූ අවස්ථා වලදී හානිදායක වීම මඟිනි. මුලදී රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් නොකරන අතර බරපතල හානිදායක තත්වයක් ඇති නොකරයි. පහසුවෙන් සුවකළ හැකිවේ.නමුත් ඇතැම් අවස්ථාවලදී වැඩි නැඹුරු තාවයක් දක්වන සුනඛයින්ට අවයව,පද්ධති වලට සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරීත්වයන් හට බලපාන හානිදායක තත්ත්ව පවා ඇතිවිය හැක. මෙම අහිතකර තත්වයට ගොදුරු වීමට ඇති නැඹුරුතාව  ප්‍රවේණිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ලක්ෂණයක් බව විශ්වාස කෙරේ. එනිසා මෙම රෝග ලක්ෂණය සහිත සුහුඹුල් සුනඛයන් ප්‍රජනිතයින් ලෙස භාවිත කිරීමෙන් වැලකි සිටී. බී.බී.සී. මඟින් පවත්වාගෙන යනු ලැබූ පරික්ෂණාත්මක වාර්තාමය අධ්‍යනයකට අනුව පෙළපත් සුනඛයින් අතර වෙසෙසි අන්තර් අභිජනනයෙන් ලැබූ 10000ක් පග් සුනඛයින්ගේ ජාන කීටුව එම සුනඛයින් අතර සිටින ඒකෛකික සුනඛයින් 50ස දෙනෙකුගේ ජාන කීටුවට සමාන වන ලෙස අභිජනනය සිදුකොට ඇති බව තහවුරු වී ඇත.

### බරපතල තත්වයන් 
අස්ථි ක්ෂයවිමේ මෙනින්ජෝඑන්සෙපලයිටිස් රෝගය (එන්.එම්.ඊ.)පග් සුනඛයාට වැළදීමේ වැඩි ඉඩ ප්‍රස්ථාවක් පවතී. එමෙන්ම පග් සුනඛ එන්සෙපලයිටිස් (පී.ඩී.ඊ. ) ලෙස හඳුන්වන එම රෝගය මඟින් මොලයේ සහ මෙනින්ජිය පටල වල ප්‍රදාහය ඇති කරයි. යෝක්ෂිර් ටියර්, මැල්ටිස් සහ චිහොහෝ වැනි වෙනත් කුඩා සුනඛ වර්ග වලද එන්.එම්.ඊ. රෝගී තත්වය දැකිය හැකිය.  මෙම රෝගී තත්වය හේතුවෙන් බොහෝවිට සුනඛයා මිය යාම හෝ මාස කිහිපයක දිගු නින්දකට වැටීම සිදුවන අතර වයස මස 6 සිට අවුරුදු 7 දක්වා වන සුනඛයන් මේ සඳහා ගොදුරු වීමේ වැඩි නැඹුරුතාවයක් පෙන්වයි. 

මොවුන් බ්‍රකිසේෆලික් සුනඛයන් සමඟ අභිජනනය සිදුකරවීම මඟින්ද හෙමිවර්ටිබ්‍රය් (hemivertebrae) සඳහා නැඹුරුතාවක් ඇති කරයි. බ්‍රිටිෂ් බුල් සුනඛයන්ගේ වකුටු වූ වලිගය හෙමිවර්ටිබ්‍රය් (hemivertebrae) සඳහා උදාහරණයක් වේ. නමුත් එය කෝකක (coccygeal) කශේරු ප්‍රදේශයේ හැර කශේරුවේ වෙනත් ප්‍රදේශයක ඇති වූ විට අංශබාගය තත්වය ඇතිවිය හැක. කුඩා පග් සුනඛයා වර්ධනය වන කාලය අතරතුර කශේරුවෙහි කශේරුකා නිසි පරිදි පෑස්සී නොමැති අවස්ථාවන්හිදී මෙම තත්වය හටගනී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කශේරුව පවතින අවකාශය අවිධිමත් ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, ඒ හේතුවෙන් සුෂුම්නාව මත පීඩනයක් ඇතිවිය හැක.

## හාස්‍යය  
2007 මැයි  23 වන දින 'ද අනියන්' නැමති ඇමරිකානු මුද්රමණ සමාගම විසින් අන්තර්ජාලයට එක්කර තිබූ වැරදි ලිපියක් මගින් '07 පග්ස්' නැමති ශීර්ෂය යටතේ පහර ගසා තිබුණි.  මෙහිදි  පග්ස්ලා හා ඔවුන්ගේ ගතිගුණ වැරදි නිශ්පාදනයක් ලෙස සුනඛ පාලකයන් උපහාසයට ලක් කර තිබුණි.සාක්ෂි වශයෙන් ඔවුන් ගෙනහැර පෑවේ අමැරිකානු පග් සත්ත්ව පලකයන්ගෙ සංගමයෙහි අධ්‍යක්ෂකගේ ප්‍රබන්ධ කවියකි. සුනඛයන් නිසි ක්‍රියාකාරීත්වයක් නොදැක් වීම සම්බන්දයෙන් පග්ස් පාලකයන්ට චෝදනා එල්ල වන අතරම අලුත් පග්ස් සතුන් සන්ධි  ඇනහිටීම , අධික ශරිරය රත්වීම, පරිග්‍රහණය, නිධන්ගත ස්වසන මාර්ගික දුබලතා  සහ උදවු උපකාර නොමැතිව ලිංගික සංසරණයේ නොහැකියාව යන තත්වයන්ට වඩා වැඩි ගැටලු වලට මුහුන පා සිටී. කෙටියෙන්ම සදහන් කළහොත් නවතම පග්ස් සුනඛයන් කෙසේවත් ජීවී අනුරුවක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය."

## පග් සුනඛයාගේ ඓතිහාසික සන්වර්ණනයන්

File:152. Pugs.JPG|1859 දී රචිත "ද ඩෝග් ඉන් හෙල්ත් ඇන්ඩ් ඩිසිස් " නමැති කෘතියෙහි සඳහන් වූ පන්ච් සහ ටෙටි නමැති පග් සුනඛයාගේ සිතුවමක්" 
File:Maria Barbara de Braganza.jpg|මේරියා බාබරා දි බ්‍රගන්සා (1711-1758)
File:LesPortraits de MM. De Béthune Jouant avec un Chien-François-Hubert Drouais-BMA.jpg|මාරකිවුස් දි බෙතුන් හි ළමයින් පග් සුනඛයෙකු සමඟ 1761
File:Goya - The Marquesa de Pontejos.jpg|මකිවුසා දි පොන්ටෙජෝස් පග් සුනඛයෙකු සමඟ 1786
File:François van der Donckt - Portrait of Sylvie de la Rue - WGA06589.jpg|සිල්වි දි ලා රු සර්සාගේ පිළිරුවක්  1810
File:Carl Reichert Mops.jpg|කාල් රිචර්ඩ් විසින් අඳින ලද පග් සුනඛයෙක් (1836-1918)
File:Henry Bernard Chalon - A favorite pug (1802).jpg|පිරිමි පග් සුනඛයෙක්  1802
File:Henriette of Brandenburg-Schwedt by Lisiewski .jpg|පග් සුනඛයෙකු සමඟ සිටින හෙන්රි මේරිගේ පිළිරුවක් 1747 

## මේවාත් බලන්න 
* Companion dog
* Lap dog
* Order of the Pug

## සටහන්
## බාහිර සබැඳුම්
*