open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ව

, බිහාරය, ඉන්දියාව, ක්‍රි.ව. 9වන සියවස CE.|391x391px]]

**අවලෝකිතේශ්වර** යනු සියලු සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ මහා කරුණාව මූර්තිමත් කෙරෙන ශ්‍රේෂ්ඨතම පරමබෝධිසත්ත්වයන් ය. මෙම බෝධිසත්ත්වයන් විවිධ අයුරින් නිරූපණය සහ විස්තර කෙරෙන අතර, ඇතැම් සංස්කෘතීන්වල මෙම බෝධිසත්ත්වයාණන් වහන්සේ කාන්තාවක හෝ පුරුෂයකු ස්වරූපයෙන් ද වන්දනාවට ලක්වේ. චීන බුද්ධාගම තුළ අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්වයන් තරමක් වෙනස් කාන්තා ස්වරූපයකින් යුතුව ගුවාන්යින් බෝධිසත්ත්වවරිය ලෙස වන්දනාමාන කෙරේ. කාම්බෝජය තුළ මෙම බෝසතුන් **ලෝකේස්වරක්** ලෙසත්, ජපානය තුළ **කන්සොන්** හෝ **කන්නොන්** ලෙසත් හැඳින්වේ.

## නිරුක්තිය
*අවලෝකිතේශ්වර* යන්න "පහළ" යන අරුතැති *අව* නම් ක්‍රියා උපසර්ගය, "නිරීක්ෂණය, ආවේදනය, දැකීම" අරුතැති *ලෝක්* යන ක්‍රියා පදයෙහි අතීත කෘදන්තය වන *ලෝකිත* සහ "අධිපති", "පාලක" යන අරුතැති *ඊශ්වර* යන ප්‍රත්‍යයන් තුන එක්වී සෑදුණකි. සන්ධි වීමේ දී, *අ*+*ඊශ්වර* යන්න *ඒශ්වර* ලෙස යෙදේ. සංයුක්තය ලෙස සැලකූ විට මෙම වදනෙහි අරුත "(ලෝකය දෙස) අවලෝකනය කරන අධිපතියා" යන්නයි. නාමයෙහි *ලෝක* ("ලෝකය") යන්න අන්තර්ගත නොවූවත්, එම අරුත හැඟවේ. මෙය කාම්බෝජ ස්වරූපය වන *ලෝකේස්වරක්* යන්න තුළ දැකගත හැක.

## මේවාත් බලන්න 
* ගුවාන්යින්
* ඊශ්වර
* ශුද්ධ භූමි බුදු දහම
* විෂ්ණු

## සටහන් 
## බාහිර සබැඳි
* පෝතලහි අවලෝකිතේශ්වරගේ සම්භවය 
* අවලෝකිතේශ්වර නාමය විස්තර කිරීමක් 
* මන්ත්‍ර අවලෝකිතේශ්වර
* අවලෝකිතේශ්වර සදහා Brittanica.com ඇති විස්තර
කාලී දෙවඟන

**කාලී** (; ) හෙවත් **කාලිකා** () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මහාදේවියගේ උග්‍ර ස්වරූපයකි.එතුමියගේ ආදිතම නිරූපණය දුෂ්ට බලවේග විනාශ කරන්නිය ලෙස සැලකිණි. තන්ත්‍රික ශෛව ආගමේ ප්‍රවර්ගයක් වන කුලමාර්ගය තුළ උපප්‍රවර්ගයන් සතරින් එකක දෙවඟන ද ඇයයි. කාලයත් සමග විවිධ ආගමික ව්‍යාපාර සහ තන්ත්‍රික නිකායයන් ‍විසින් ඇයව විවිධ ලෙස වන්දනා කොට ඇත. මෙයට නිදසුන් ලෙස දිව්‍යමය මාතාව, විශ්වයේ මාතාව, ආදි ශක්ති, හෝ ආදි පරාශක්ති ලෙස ඇයව සැලකීම දැක්විය හැක. ඇතැම් ශක්ති හින්දු සහ තන්ත්‍රික නිකායයන්, විශේෂයෙන්ම කාලිකුල ක්‍රමය අනුගමනය කරන නිකායයන් විසින් ඇයව පරම යතාර්ථ‍ය හෙවත් *බ්‍රහ්මන්* ලෙස ද සලකනු ලබයි. එසේම ඇය ආරක්ෂිකාවක ලෙස ද, *මෝක්ෂය* හෙවත් විමුක්තිය/නිර්වාණය ප්‍රදානය කරන්නිය ලෙසත් සැලකේ. ශක්ත සහ බෞද්ධ දේවතාවියන් සංයුක්ත කොට ඇති ලැයිස්තුවක් වන මහාවිද්‍යාවරියන් දස දෙනා අතරෙහි ප්‍රමුඛත්වය කාලි දේවියට හිමි වේ.

## නිරුක්තිය 
*කාලී* යනු *කාලම්* ("කළු, අඳුරු පැහැති") යන්නෙහි ස්ත්‍රී ලිංග ස්වරූපයයි. කාලී යන්නෙහි පුරුෂ ස්වරූපය වන "කාල" යන්නෙන් "කාලය" හෝ "කාලයේ සම්පූර්ණත්වය" යන්න ද හැඟවේ. එමගින් "ජීවීන්ට ප්‍රාණය හෝ මරණය ලබාදෙන ස්වභාව ධර්මයේ වෙනස්වන ස්වභාවය" සංකේතවත් කෙරේ. ඇගේ අනෙක් නම් යටතට *කාලරාත්‍රී* ("කළු රාත්‍රිය"), සහ *කාලිකා* ("කළු තැනැත්තිය") යන්න ද අයත් වේ.

## සටහන්
## බාහිර සබැඳි
* කාලි සඳහා බ්‍රිටනිකා විශ්වකෝෂයේ ඇති තොරතුරු
සතී (හින්දු දෙවඟන)

**සතී** () () හෙවත් **දාක්ෂායණී** (සංස්කෘත: दाक्षायणी, සාහිත්‍යමය. *දක්ෂගේ දියණිය*) දේවිය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හින්දු ආගමේ විවාහ සාර්ථකත්වයට සහ චිරජීවනතයට අධිපති දෙවඟනයි. දෙමළ බසින් සතී දෙවඟන  *තාට්චායිණී* ලෙසත්, තෙලිඟු භාෂාවෙන් **පේරාන්ටලු** ලෙසත් හැඳින්වේ. ආදි පරාශක්ති දේවියගේ ස්වරූපයක් වන දාක්ෂායණී ශිවගේ දෙවන බිරිඳයි. ශිවගේ තෙවන බිරිඳ වූ පාර්වතී සතීගේ නැවත උපතක් ලෙස සැලකේ. (දේවී භාගවත පුරාණයට අනුව ශිවගේ පළමු බිරිඳ කාලිකා දේවිය වන අතර දෙවන බිරිඳ සතී දෙවඟනයි.)

හින්දු ජනප්‍රවාදයෙහි, සතී සහ පාර්වතී යන දෙදෙනාම ශිව දෙවියන් තපස් හුදකලා දිවියේ සිට ලෝකයේ මැවුම්කාරී සහභාගීත්වය කරා යොමු කිරීමට හේතු වූයේ යැයි විශ්වාස කෙරේ. අවංකත්වයේ සහ විශ්වාසනීයත්වයේ අවසන් ක්‍රියාව ලෙස හින්දු වැන්දඹුවන් සිය සැමියාගේ චිතකයට පැන සිය දිවි හානිකරගැනීමේ චාරිත්‍රය වන සති පූජාව ද මෙම දෙවඟන සිය සැමියා වෙනුවෙන් සිය දිවි හානිකරගත් ආකාරය නිසා ගොඩනැගුණකි.

## නිරුක්තිය 
සතී දේවියගේ මුල්ම සදහන් වීම් රාමායණය සහ මහා භාරතයේ කාලයේ සොයාගත හැක.නමුත් ඇගේ කතාවේ තොරතුරු පුරාණවල සදහන් වේ.දක්ෂ රජුගේ ප්‍රියතම දියණිය සතී ලෙස පුරාවෘත්තයන් විස්තර කරයි.

## මේවාත් බලන්න
* සති (චාරිත්‍රය)
* හින්දු දෙවිවරු

## මූලාශ්‍ර
හරිශේන

**හරිශේන** () යනු දේවසේන රජුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා මෙන්ම පුත්‍රයා ද වේ. ඔහු බෞද්ධ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය, කලාව සහ සංස්කෘතිය කෙරෙහි දැඩි අනුග්‍රහයක් දැක්වී ය. ලෝක උරුම ස්මාරකයක් වන අජන්තා ඔහුගේ ඉදිකිරීම් සඳහා දිනදසුනකි. අජන්තාවේ 16වන ලෙනෙහි වූ අභිලේඛනයක සඳහන් වන්නේ ඔහු විසින් උතුරින් අවන්තියත් (මාල්වා), නැගෙනහිරින් කෝසල (ඡාට්ටිස්ගාර්), කාලිංග සහ ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශත්, බටහිරින් ලාට (මධ්‍යම සහ දකුණු ගුජරාටය) සහ ත්‍රීකූටයත් (නාසික් දිස්ත්‍රික්කය) සහ දකුණින් කුන්තල (දකුණු මහාරාෂ්ට්‍ර) දේශයත් යටත් කරගත් බවයි.

හරිශේනගේ අමාත්‍යවරයකු, සහ හස්තිභෝජගේ පුත්‍රයා වූ වරාහදේව විසින් අජන්තාවේ ලෙන් අංක 16හි ශෛලමය විහාරය තනවන ලදී. අජන්තාවේ බෞද්ධ ලෙන් තුනක් වන ලෙන් අංක 16 සහ 17යන විහාර ලෙන් සහ අංක 19 චෛත්‍ය ශාලාව කැන ඒවායේ සිතුවම් සහ ප්‍රතිමා නිර්මාණය කෙරුණේ ලද්දේ හරිශේන රාජ්‍ය සමයේ ය. නමුත් ඔහුගේ මතයට සැමදෙනාම එකඟ නොවේ.

හරිශේනගෙන් පසු නම් නොදන්නා තවත් රජවරුන් දෙදෙනකු රාජ්‍ය කොට ඇත. රාජවංශයේ අවසානය පිළිබඳ තොරතුරු හමු නොවේ. ඇතැම්විට ඔවුන්ව මහිස්මතියේ කලචූරීන් විසින් පරාජය කරන්නට ඇත.

## ආශ්‍රේයයන්
ධාරාශිව් ලෙන්

**ධාරාශිව් ලෙන්** යනු ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ ඔස්මානාබාද් නගරයට 8 km නුදුරින් පිහිටි බලාඝත් කඳුවැටියේ ඇති ලෙන් 7කින් සමන්විත ලෙන් සංකීර්ණයකි. මෙම ලෙන් ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අවධානයට ලක්වූ අතර ජෙම්ස් බර්ගස් විසින් රචිත *Archaeological survey of India* ග්‍රන්ථයේ ද මේ පිළිබඳ සඳහන් වේ. මහාරාෂ්ට්‍ර රජය විසින් ධාරාශිව් ලෙන් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත.

## ඉතිහාසය
ධාරාශිව් ලෙන් ක්‍රි.ව. 5-7වන සියවස් අතර කාලයේ නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. පළමු ලෙන ක්‍රි.ව. 10වන සියවසේ රාෂ්ට්‍රකූටයන්ගේ සමයේ සොයාගැනුණු අතර

## මේවාත් බලන්න
* අජන්තා ලෙන්
* එල්ලෝරා ලෙන්
* තුල්ජා භවානි දේවාලය

## ආශ්‍රේයයන්
මීරා

**මීරා**, සැවොම දන්නා පරිදි **මීරා බායි** හෙවත් **මීරාබායි** යනු , 16වන සියවසේ විසූ හින්දු යෝගී කිවිදියක මෙන්ම  ක්‍රිෂ්ණා දෙවියන්ගේ බැතිමතියකි. ඇයව භක්තිමත්ව සෘෂිවරියක් ලෙසින් විශේෂයෙන් උතුරු ඉන්දීය හින්දු සමාජයේ පුදනු ලැබේ.

මීරා බායි ඉන්දියවේ රාජස්ථානයේ, පාලි දිස්ත්‍රික්කයේ කුද්කිවල රාජ්පුත් රාජකීය පවුලක උපන්නාය. ඇයව සඳහන් කරන්නේ භක්තමල් වශයෙන් වන අතර, ක්‍රි.ව1600 පමණ කාලයේදී ඇය භක්ති සම්ප්‍රධායය පෝෂණය කළ අයෙක් ලෙස ස්ථිරකරයි.  සමාජය සහ පවුල් චාරිත්‍ර කෙරෙහි මීරා දැක්වූ නිර්භය සහ ඇය ලක්වු පීඩාවන් පිළිබදව බොහෝ ජනප්‍රවාදවල සඳහන් වේ.ඇය ක්‍රිෂ්ණා දෙවියන් වෙනුවෙන් තම ආත්මය  පරිත්‍යාග කළ අතර ක්‍රිෂ්ණා ඇගේ සැමියාබව ඇය පිළිගන්නා ලදි.ඇයගේ මෙම ආගමික ප්‍රතිපත්තිය හේතුවෙන් ඥාතීන් ඇයට හින්සා කරන ලදි.  බොහෝ කාව්‍යයන්හි මීරා ආරෝපණය කර ඇත්තේ වෙනත් අයෙක් පසුව ඇයගේ ගුණ වර්ණනා කරන අයුරෙනි. මෙම කාව්‍යයන් පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන්නේ *බජන්*ගීත ලෙසයි.මේවා ඉන්දියාවේ අතිශයෙන් ජනප්‍රියවේ. හින්දුදේවස්ථාන වන, චිත්තෝර්ගාර් බලකොටුව වැනි ස්ථාන,මීරා බායි ගේ මතකයන් සඳහා කැපකොට ඇත.නූතන කාලයේදී, චිත්‍රපට,හාස‍්‍ය උපදවන සිදුවීම් ,සහ වෙනත් ජනප්‍රිය සාහිත්‍යයන් මැය ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය වී තිබේ.

## මේවාත් බලන්න 
* ආන්දාල
* භජන්
* භක්ති ඉරියව්ව
* ක්‍රිෂ්ණා
* විෂ්ණු

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
*මීරාබායි සහ ඇගේ භක්ති ව්‍යාපාරය, S. M. Pandey and Norman Zide (1965), History of Religions, Vol. 5, No. 1, pages 54–73
*රාජස්ථානයේ මීරාබායි ,පරීතා මුක්තා (1989)
අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ

**අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ** යනු 1970 දශකයේ මුල් කාලයේ ඉන්දෝර් ඝරානාහි උස්තාද් සුල්තාන් ඛාන් විසින් ජනප්‍රිය කළ ගීතයකි. උස්තාද් සුල්තාන් ඛාන් මෙය *හම් දිල් දේ චුකේ සනම්* බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයේ ගායනා කළේ ශංකර් මහාදේවන් සහ කවිතා ක්‍රිෂ්ණමූර්ති සමගිනි. මේකාල් හසන් සංගීත කණ්ඩායම විසින් ද මෙය ගායනා කළ අතර එය ඔවුන්ගේ 2009 ඇල්බමයක් වූ *සප්තක්* තුළ ඇතුළත් විය. සංජේ ලීලා භන්සාලිගේ *බාජිරාඕ මස්තානි* චිත්‍රපටය සඳහා ද ප්‍රතිනිර්මාණය වූ මෙය විවිධ ශිල්පීන් විසින් ගායනා කරන ලදී. මෙම ගීතය අහිත් භෛරව් රාගය පාදක කොට ගෙන ඇත.

## බාජිරාඕ මස්තානි චිත්‍රපට ප්‍රභේදය
මෙම ප්‍රභේදයේ පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ සිද්ධාර්ත්-ගරීමා විසිනි. ශෂී සුමන්, කුණාල් පණ්ඩිත්, පෘථිවි ගාන්ධර්ව්, කණිකා ජෝෂි, රාශි රාග්ගා සහ ගීතිකා මන්ජ්‍රේකාර් යන ගායක ගායිකාවෝ මෙය ගායනා කළහ. බාජිරාඕ මස්තානි චිත්‍රපටය දෙමළ සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් හඬකැවුණු බැවින් ගීත ද එම භාෂාවලින් ගැයිණි.

දෙමළෙන් "මන්නන් තිරුම්බුම් නාලඩ්" නම් වූ මෙම ගීතයේ දෙමළ පද රචනය මදන් කාර්කි විසින් සිදුකරන ලදී. පායල් දේව්, දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි, අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර් සහ මණි අයියර් යන අය එය ගායනා කළහ. රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රිගේ පද රචනයක් වන මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය "ජයේභේරි" නම් විය. පායල් දේව්, ශෂී සුමන්, කුණාල් පණ්ඩිත්, පෘථිවි ගාන්ද්ගර්ව්, රාශි රාග්ගා, ගීතිකා මන්ජ්‍රේකාර් සහ කණිකා ජෝෂි එය ගායනා කළහ.

### ඇගයුම්
## ආශ්‍රේයයන්
මල්හාරි (ගීතය)

"**මල්හාරි**" () යනු 2015 බ්ලොක්බස්ටර බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වන *බාජිරාඕ මස්තානි* තුළ අන්තර්ගත ගීතයකි. මෙම ගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ සංජේ ලීලා භන්සාලි විසිනි. එය ගායනා කරන්නේ විශාල් දඩ්ලානි විසිනි. මෙහි පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ ප්‍රශාන්ත් ඉන්ගෝලේ විසිනි. ගීතයේ වීඩියෝවෙහි ‍රන්වීර් සිං රංගනයේ යෙදෙයි. මෙහි නර්තන රචනය සිදුකරන ලද්දේ ගනේෂ් ආචාර්ය විසිනි. මෙම චිත්‍රපටය දෙමළ සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් හඬකැවුණු අතර, මෙම ගීතය දෙමළෙන් "තඩක්කු තඩක්කු" යනුවෙන් ද, තෙලිඟු බසින් "මහාලිංගා" ලෙස ද මුදාහැරිණි. මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය 2015 නොවැම්බර් 29 දින නිකුත් කෙරිණි. දෙමළ  සහ තෙලිඟු ප්‍රභේද සඳහා දිව්‍යා කුමාර්, අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර් සහ මණි අයියර් ගායනයෙන් දායක වූහ.

මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදයේ පද රචනය මදන් කාර්කි විසින් ද, තෙලිඟු ප්‍රභේදයේ පද රචනය රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රි විසින් ද සිදුකරන ලදී.

## ඇගයුම් 
## මේවාත් බලන්න 
*බාජිරාඕ මස්තානි
*බාජිරාඕ මස්තානි (ධ්වනිපථය)

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* iTunes
* සාව්න් ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම
* ගානා ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම 
* දෙමළ ප්‍රභේදයේ සාව්න් ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම
* තෙලිඟු ප්‍රභේදයේ සාව්න් ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම
ISO/TR 11941

**ISO/TR 11941:1996** යනු ISO තුළ භාවිතා වන කොරියානු රෝමානුකරණ ක්‍රමයකි. මෙය සුලබව භාවිතා නොවේ. මෙහි භාවිතය සඳහා එක් නිදසුනක් නම් යුනිකේත සංකේත නාමයන්හි භාවිතා කිරීම දැක්විය හැක. 2013 දෙසැම්බරයේ දී මෙම සම්මතය අවලංගු කෙරිණි.

මෙය යේල් රෝමානුකරණයට ඉතා සමාන ය.

## පිටපත්කරණය
### ගාත්‍රාක්ෂර 
### ස්වර අක්ෂර 
## භාවිතය 
මෙම ක්‍රමය යුනිකේත අක්ෂර නාමවල දී භාවිතා වේ. නිදසුනක් ලෙස, ᄎ (U+110E) අක්ෂරය නම් කෙරෙන්නේ "HANGUL CHOSEONG CHIEUCH" (한글 초성 치읓) ලෙස ය; ㅊ රෝමානුකරණය කෙරෙන්නේ "ch" ලෙස ය. කෙසේනමුත් 차 (U+CC28) අක්ෂරය නම් කෙරෙන්නේ "HANGUL SYLLABLE CA" ලෙස ය; ㅊ රෝමානුකරණය කෙරෙන්නේ "c" ලෙස ය.

## බාහිර සබැඳි 
* ISO/TR 11941:1996
අයනීකරණ ශක්තිය

එරෙහිව ප්‍රස්තාරගත කිරීම, eV ඒකක වලින්. The ionization energy gradually increases from the alkali metals to the noble gases. The maximum ionization energy also decreases from the first to the last row in a given column, due to the increasing distance of the valence electron shell from the nucleus. Predicted values are used for elements beyond 104.]]

**අයනීකරණ ශක්තිය** () යනු වායුමය අවස්ථාවේ මූලද්‍රව්‍ය පරමාණු වලින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඉවත් කර ධන අයන සෑදීමයි. එහිදී ඍණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන ධන ආරෝපිත න්‍යෂ්ටිය සමග පවතින ආකර්ෂණ බලය බිද හෙලමින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඉවත් කල යුතු වේ. ඒ සදහා අවශ්‍ය ශක්තිය අයණීකරණ ශක්තිය වේ.

## සටහන් 
## ආශ්‍රිත 
* Rydberg equation, a calculation that could determine the ionization energies of hydrogen and hydrogen-like elements. This is further elaborated through this site.
* Electron affinity, a closely related concept describing the energy released by *adding* an electron to a neutral atom or molecule.
* Lattice energy, a measure of the energy released when ions are combined to make a compound.
* Electronegativity is a number that shares some similarities with ionization energy.
* Koopmans' theorem, regarding the predicted ionization energies in Hartree–Fock theory.
* Ditungsten tetra(hpp) has the lowest recorded ionization energy for a stable chemical compound.
* Bond-dissociation energy, the measure of the strength of a chemical bond calculated through cleaving by homolysis giving two radical fragments A and B and subsequent evaluation of the enthalpy change
* Bond energy, the average measure of a chemical bond's strength, calculated through the amount of heat needed to break all of the chemical bonds into individual atoms.

## මූලාශ්‍ර 
## ප්‍රභව 
* 

ප්‍රවර්ගය:අයන

ප්‍රවර්ගය:රසායනික ගුණ
රජයේ ගැසට් පත්‍රය

රජයේ ගැසට් පත්‍රය යනු රජයේ නීතිමය නිවේදන මුද්‍රිතව ප්‍රකාශනය කරන වාරික ලේඛනයකි.
බැද්දගාන තෙත්බිම් උද්‍යානය

**බැද්දගාන තෙත්බිම් උද්‍යානය** ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ පිහිටි නව පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයට ආසන්නව පිහිටා ඇත. නාගරික සංවර්ධන අදිකාරිය යටතේ පාලනය වන උද්‍යානය දියවන්නා ඔයට මායිම්ව, හෙක්ටයාර 18 ක පමණ වපසරියක් පුරා විහිදී පවතී.

## මූලාශ්‍ර
ඉතිහාස මුලාශ්‍ර

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ ඇති මූලාශ්‍ර ප්‍රදාන  වශයෙන් කොටස් දෙකක්ට බෙදා වෙන්කල හැකිය.
# සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර 
# පුරාවිද්‍යාත්මක **මුලාශ්‍ර**
1.සාහිත්‍ය මුලාශ්‍රhttps://si.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B7%80:GLO1_Homo_sapiens_small_fast.gif 

මෙම සාහිත්‍ය මුලාශ්‍රය ද තවදුරටත් ප්‍රදාන කොටස් දෙකකට වෙනකොට දැක්විය හැක .
# දේශීය සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර 
# විදේශීය සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර 
1.**දේශීය සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර** 
* දීප වංශය 
**ශ්‍රීලංකාවේ පුරාණතම දේශීය සාහිත්‍ය මුලාශ්‍රය වන්නේ දීප වංන්ශයි.මෙය ක්‍රිස්තුවර්ෂ 4 දී පමණ රචනාකොට ඇත .මෙහි පුනුරුක්ති දෝෂ ඉතා අදික බැවින් මෙය වෙනුවට මහාවංශය රචනා කොට ඇත .දීපවංශයෙහි මහසෙන්රජ සාමය තෙක් තොරතුරු ඇතුලත් වේ.**

England
* මහාවංශය 
මහාවංශය කොටස් කිහිපයකින් සමන්විත වෙයි .මෙහි පළමු කොටස අනුරාධපුර දික්සද සෙනෙවියා පිරිවෙනෙහි විසු මහානාම නම් බික්ෂුවක් විසින් සිදු වී ඇත .මෙහිද බුදුන් වහන්සේගේ ලංකා ගමනේ සිට මහසෙන් රජ සාමය අවසානය තෙක් ඓතිහාසික කරුණු ඇතුලත්ය .මෙය ක්‍රිස්තුවර්ෂ පහත්ම හයත්හා අතර කල වකවානු වලදී ලියවෙන්නට ඇති විශ්වාස කෙරේ .වංශය හා දීපවංශය අතර ඇතැම් කරුණු අතර සමානත්වයක් දක්නට ලබෙයි මෙයට හේතුව වන්නේ මෙමෙ ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශනයට පෙර ලියවී තිබු සින්හලට්ට කතා මහාවංශය ,උත්තර විහාරට්ට කතා ,විනයට්ට කතා ආදියේ ආබාසය ලැබීම ඊට හේතුව් ඇත . මහාවංශය ලියවී ශතවර්ෂ හතරකට පසු මහාවංශයේ ඇතැම් තැන් විස්තර කිරීමට මහාවංශ ටීකාවක් රචනා කොට ඇත .මෙය වන්සන්තප්පකශිනි නමින් හදුන්වයි .

* මේවාට අමතරව 
බෝදිවංශය ,ථුප වංශය,ධාතුවංශය ,පුජාවලිය ,සධ්ධර්මාලන්කාරය මෙම සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර **රජරට ඉතිහාසය** හැදෑරීමට ප්‍රයෝජනවත්ය .

**කෝට්ටේ රාජධානිය සමය සිට මහනුවර රාජධානිය** දක්වා ඉතිහාසය හැදෑරීමට ප්‍රයෝජනවත්ය .

ශාසන ඉතිහාසය රැගත් නිකාය සංග්‍රහය ,දේශපාලන තොරතුරු රැගත් රාජාවලිය ග**ම්පොල රාජධානියේ සිට කෝට්ටේ රාජධානිය** දක්වා ඓතිහාසික තොරතුරු සපයයි .

ශ්‍රීලංකා සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර යොදාගෙන ඉතිහාසය තැනීමේදී මෙම තොරතුරු පිලිබඳ සැලකිලිමත් විය යුතුය 
# මුලාශ්‍ර රචනා වූ කාලය 
# මුලශ්‍රයේ කතුවරයා 
# කතුවරයාගේ අරමුණු
# මුලාශ්‍රය ලිවීමට කරුණු සපයාගත් ආකාරය .

2.විදේශීය සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර

ශ්‍රීලංකාව පිලිබදව විවිද රටවල් ද  සාහිත්‍ය මුලාශ්‍ර රචනා කොට ඇත .
දේවි (2016 චිත්‍රපටය)

***දේවි*** යනු 2016 ඒ.එල්. විජයි විසින් සම-රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ඉන්දියානු සංගීතමය ගොතික සංත්‍රාස ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ප්‍රභූ දේවා සහ තමන්නා විසිනි. සෝනු සූද් සහ ආර්. ජේ. බාලාජි මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය කරති.

මුලින් දෙමළ චිත්‍රපටයක් වන මෙය ඒ හා සමගාමීව තෙලිඟු හා හින්දි භාෂාවලින් රූගත කොට මුදාහැරිණේ පිළිවෙලින් ***අභිනේත්‍රි*** සහ ***තුතක් තුතක් තුටියා*** යන නම්වලිනි. මෙම ත්‍රිත්වයම 2016 ඔක්තෝබර් 7 දින ලොව පුරා මුදාහැරිණි. මෙහි දෙබස් රචනා කරන ලද්දේ ඒ. එල්. විජයි (*දෙමළ*), කෝන වෙංකට්  (*තෙලිඟු*), චින්තන් ගාන්ධි (*හින්දි*) විසිනි.

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි 
*
*
*
*

ප්‍රවර්ගය:2016 වසර තුළ චිත්‍රපට

ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ තෙලිඟු-භාෂා චිත්‍රපට

ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට
මද්‍රාසපට්ටිනම්

***මදරාසපට්ටිනම්*** () යනු ඒ. එල්. විජයි විසින් රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2010 ඉන්දියානු දෙමළ කාලාන්තර නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ආර්යා සහ ඒමි ජැක්සන් විසිනි. එසේම නසර්, කොචින් හනීෆා සහ ඇලෙක්ස් ඕ'නෙල් ද මෙහි වැදගත් චරිත නිරූපණයක් සිදු කරති. මෙම චිත්‍රපටය 2010 ජූලි 9 දින මුදාහැරිණි. පසුව මෙය තෙලිඟු බසින් හඬකවා ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශයේ මුදාහැරුණේ *1947: අ ලව් ස්ටෝරි* යන නමිනි.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:2010 වසර තුළ චිත්‍රපට

ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
පාණාතිපාතය

**පානාතිපාතය යනු සත්වයෙකුගේ ජීවිතය පැවතිය යුතු තරම් කල් පවත්නට නොදී යම්කිසි උපක්‍රමයකින් අතරකදී විනාශ කිරීම ය. **

ප්‍රාණඝාත අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* පණ ඇති සත්ත්වයෙක් වීම
* පණ ඇති සත්ත්වයෙක් බව දැන සිටීම
* මැරීමේ චේතනාව (කැමැත්ත)
* මරන්නට උපක්‍රම යෙදීම හෝ උත්සහ කිරීම
* එම උපක්‍රමය හෝ උත්සාහය නිසා එම සත්ත්වයාගේ මරණය සිදු වීම
අදත්තාදානය

**දස පනතට අනුව සොරකම් කිරීමයන්‍ර අනුන්ට අයත් වස්තුවක්, හිමියාට හොරෙන් හෝ ඔහු රැවටීමෙන් හෝ බිය ගැන්වීමෙන් හෝ බලහත්කාරයෙන් හෝ ගැනීම ය. **මෙම වරද සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* අන්සතු වස්තුවක් වීම
* අන්සතු වස්තුවක් බව දැන සිටීම
* එම වස්තුව සොරකම් කිරීමේ චේතනාව (කැමැත්ත)
* එම වස්තුව සොරකම් කිරීමට උපක්‍රම යෙදීම හෝ උත්සහ කිරීම
* එම වස්තුව සොරකම් කිරීම
"Ohasha perera "
මුසාවාදය

**මුසාවාදය යනු අනුන් මුළා කිරීමේ අදහසින් අසත්‍ය පැවසීම ය.** මුසාවාද අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* කියන කරුණ අසත්‍යයක් වීම
* අනුන් රැවටීමේ චේතනාව
* එම අසත්‍යය කරුණ ඇඟවීමට උත්සහ දැරීම
* කියන ලද කරුණ ඇසූ පුද්ගලයා විසන් තේරුම් ගැනීම
පිශුනාවාචය

**පිශුනාවාචය යනු අසන්නාට තමා ප්‍රියයෙකු වී, අනෙකෙකු අප්‍රියයෙකු වන ආකාරයේ වචන ප්‍රකාශ කිරීම ය.** 

එනම් කේළාම් කීම. පිශුනාවාච අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* භේද කිරීම සඳහා පුද්ගලයෙක් සිටීම
* ඔහු හා වෙනත් කෙනෙකු භේද කිරීමේ චේතනාව
* ඔවුන් භේද කිරීම සඳහා යමක් කීම
* ඇසූ තැනැත්තා විසින් එය තේරුම් ගැනීම
පරුෂාවාචය

**පරුෂාවාචය යනු අසන්නාගේ සිත රිදවීම සඳහා ප්‍රකාශ කරන ලද වචන ය. **

පරුෂාවාච අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* සිත රිදවීම සඳහා පුද්ගලයෙක් සිටීම
* ක්‍රෝධ සහගත සිත් ඇති වීම
* සිත රිදවන වචන ප්‍රකාශ කිරීම
අභිධ්‍යාව

**අභිද්‍යාව යනු අන්සතු දෑ අයිතිකර ගැනීමට සිතීම ය. එනම් දැඩි ලෝභය යි.** 

අභිද්‍යා අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* අන් සතු වස්තුවක් වීම
* එය අයත් කර ගැනීමට සිතීම
ව්‍යාපාදය

**ව්‍යාපාදය යනු අනුන්ගේ විනාශය පැතීම ය. **

ව්‍යාපාද අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* අන්‍ය සත්ත්වයෙකු වීම
* ඔහුගේ විනාශය පැතීම

තම සිතෙහි ව්‍යාපාදය පවතින අවස්ථාවන්හිදී මෛත්‍රී භාවනාව වැඩීම තුළින් ව්‍යාපාදය දුරු කළ හැක. 

සසර පුරා ව්‍යාපාදය අධික සිත් දරා සිටිනා පින් බලය අඩු ආත්මයන් දුක් විඳින තිරිසන් සතුන් , දුඟද හමන විරූපී ප්‍රේත ආත්ම ලෙස ප්‍රතිසන්ධිය ලබන අතර ව්‍යාපාදය අධික සිත් දරා සිටිනා පින් බලය වැඩි ආත්මයන් දුර්වර්ණ හෝ විරූපී මිනිසුන් , සැප විඳින තිරිසන් සතුන් ලෙස ප්‍රතිසන්ධිය ලබයි.
මිථ්‍යාදෘෂ්ඨිය

**මිත්‍යාදෘෂ්ටිය යනු වැරදි මතයන් සත්‍ය ලෙස පිළිගැනීම ය. **

මිත්‍යාදෘෂ්ටි අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* ගන්නාවූ දෘෂ්ටිය වැරදි වීම
* එය සත්‍යය වශයෙන් පිළිගැනීම.
සම්ඵප්ප්‍රලාපය

**සම්ප්‍රප්පලාපය යනු මෙලොව, පරලොව යහපත සඳහා හේතු නොවන, කෙලෙස් වැඩි වීමට හා කාලය නාස්ති කිරීමට හේතු වන වචන ය.** 

සම්ප්‍රප්පලාප අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
* කියන්නාට හා අසන්නන්ට ප්‍රයෝජයක් නොවන කථාවක් වීම
* එබඳු කථාවක් කීම

සම්ඵප්‍ර‍ලාප කියන තැනැත්තේ අනුන්ගේ කාලය නසන්නෙකි. අන්‍යයන් කෙරෙහි කෙලෙස් වැඩි කරන්නෙකි. එබැවින් සම්ඵප්‍ර‍ලාප කීම පාපයකි. ඇතැමුන් කාලය ගත කරනු පිණිස තැන් තැන්වලට එක් වී කරන්නා වූ නිෂ්ඵල කතාවෝ ද, අසන කියන කාහටවත් අවැඩක් මුත් වැඩක් නොවන, බොරු සැබෑ දෙවර්ගය ම මිශ්‍ර‍ කර ගොතා තිබෙන “රාම-රාවණා” කථාව වැනි කථාවෝ ද, අල්පමාත්‍ර‍ සත්‍යකුදු නැති සාවාගේ හා නරියාගේ කථාව වැනි කථාවෝ ද සම්ඵප්‍ර‍ලාපයේ ය. යම් කිසි උපදේශයක් උගැන්වීම සඳහා ගොතා තිබෙන කථා අසත්‍ය වුව ද, ප්‍ර‍යෝජනයක් ඇති බැවින් සම්ඵප්‍ර‍ලාප සංඛ්‍යාවට නො ගැනේ. කියන ලද සම්ඵප්‍ර‍ලාපය අන්‍යයන් පිළිගත හොත් කර්මපථයක් වේ. කිසිවකු නො පිළිගත හොත් කර්මපථ නො වේ. සාමාන්‍යයෙන් සම්ඵප්‍ර‍ලාප කීම අල්පසාවද්‍ය වේ. නැවත නැවත වර්ණනා කර රසවත් කර කීම මහා සාවද්‍ය වේ. අසන්නවුන්ට වන්නා වූ අර්ථ හානියේ කුඩා මහත් බවේ සැටියට ද එහි අල්පසාවද්‍ය මහා සාවද්‍ය භාවය කිය යුතු ය.
රොසලින්ඩ් ෆ්‍රෑන්ක්ලීන්

**රොසලින්ඩ් එල්සි ෆ්‍රෑන්ක්ලීන්** (1920 ජූලි 25 සිට  1958අප්‍රේල් 16)යනු  DNA වල අණුක ව්‍යුහය (ඩිඔක්සිරයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ලය), RNA (රයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ලය), වෛරස, ගල් අඟුරු, සහ ග්‍රැෆයිට් යනාදියෙහි අණුකව්‍යුහය සොයාගැනීමට සමත් වූ  ඉංග්‍රීසි ජාතික  රසායන විද්‍යාඥවරියක් සහ X-කිරණ ස්ඵටික ඡායාරූප ශිල්පිණියකි.ඇයගේ ජීවිත කාලය තුළ සිදුවූ සියලුම කටයුතු සිදුවූයේ ගල්අඟුරු සහ වෛරස පිළිබදව වූ අතර , DNA  පිළිබදව ගවේෂණය සම්බන්ධව වැඩි පිළිගැනීමක් ඇයට හිමිවූයේ ඇගේ මරණින් අනතුරුවය.

ප්‍රමුඛ බ්‍රිතාන්‍ය යුදෙව් පවුලක උපන් ෆ්‍රෑන්ක්ලීන් පෞද්ගලිකව බටහිර ලන්ඩනයේ නෝර්ලන්ඩ් ප්ලේස්හිද, තරුණ කාන්තාවන් සදහා වන සසෙක්ස්හිලින්ඩොරෙස් පාසලෙන් සහ ලන්ඩනයේ  ශාන්ත පෝල් බාලිකා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීය. . පසුව ඇය කේම්බ්‍රිජ්හි නිව්න්හැම් විද්‍යාලයට ඇතුලත් වූ අතර එහිදී ඇය ස්වාභාවික විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රමුඛ පෙළේ උපාධියක් හිමිකරගත්තාය. පර්යේෂණ ශිෂ්‍යයත්වයක් හිමිකර ගත් ඇය ඇය පිළිබදව අඩු අවධානයක් යොමුකළ රොනල්ඩු ජෝර්ජ් රෙයිෆෝර්ඩ් නොරිෂ් යටතේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතිකරසායන විද්‍යාව පිළිබද විද්‍යාගාරයට ඇතුළත් වූවාය.වාසනාවකට 1942  දී, බ්‍රිතාන්‍ය ගල් අඟුරු උපයෝගීතා හා පර්යේෂණ ආයතනය (BCURA) විසින් පර්යේෂණ කටයුතුවලට ඇයව හවුල්කරගත් අතර ,ඇය එහිදී ගල්අඟුරු පිළිබඳව රාජකාරී ඇරඹුවාය.මෙය ඇයට 1945 දී දර්ශන වේදී(Ph.D..) යාමට ඉවහල් විය. X-කිරණ ස්ඵටික ඡායාරූප ශිල්පය පිළිබඳව ඇය දැක්වූ විශිෂ්ටත්වය මත Chimiques de l'Etat,මධ්‍යම විද්‍යාගාර සේවා ආයතනයේ ජේක්ස් මෙරින්ග් යටතේ *chercheur* (පශ්චාත්-ආචාර්ය පරීක්ෂක) ලෙස 1947 දී පැරීසියට යාමටඅවස්ථාව හිමිවිය. 1951දී ඇයට ලන්ඩන් රාජකීය විද්‍යාලයේ පරීක්ෂණවලට සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සැලසුනු අතර X-කිරණ විවර්තනය අධ්‍යයනයන් වලට දායක විය. ද්ව්ත්ව හෙලික්සිය පිළිබඳ DNA වල කල්පිතය තහවුරු කිරීමට අවස්ථානුකූලව උපයෝගී වූවාය.  1953දී, අවුරුදු දෙකකට පසුව, ඇයගේ අධ්‍යයක්ෂක වූ ජෝන් රැන්ඩල් සහ ඇගේ පාසලේ සාමාජිකයෙකු වූ මොරිස් විල්කින්ස් හා ඇතිවූ මතභේදයක් නිසා බර්ක්බෙක් විද්‍යාලයට යාමට ඇයට සිදුවිය.. DNA සම්බන්ධව කාර්යයන් නිමකළ පසු ෆ්‍රෑන්ක්ලීන් වෛරසවල අණුක ව්‍යුහය පිළිබදව පුරෝගාමී මෙහෙවරක් ඉටුකළාය.  ඇයගේ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු වූ ආරොන් ක්ලග් ඇයගේ පරීක්ෂණ කටයුතු ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, 1982 දී රසායන විද්‍යාව සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගන්නා ලදි.. 

## පාදක සටහන්
## අමතර කියවීම් 
* 
* 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි
* 
* 
* 
* Recordings by Aaron Klug at *Web of Stories*:
** 
**  Website 
for television program first broadcast in 2003
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය හා පකිස්ථාන තරග සංචාරය 2017-18

වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2017 සැප්තැම්බර සහ ඔක්තොම්බර මාස තුලදී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල සංචාරයෙහි යෙදෙන්නේ,   පකිස්තාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව ටෙස්ට් තරග දෙකක්, එක් දින ජාත්‍යන්තරයන් (එදිජා) පහක් සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරයන් (වි20ජා) තුනක් තරග වැදීම සඳහාය. මිස්බා-උල්-හක් විශ්‍රාම ගැනීමෙන් අනතුරුව, සෆ්රාස් අහමඩ් විසින් පකිස්තාන  නායකත්වය සැපයුනු පළමු ටෙස්ට් තරග කිහිපයද මෙයට අඩංගු විය.

2017 අගෝස්තු මාසයෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් සභාපති තිලංග සුමතිපාල ප්‍රකාශ කලේ, ඔක්තොම්බර මාසයෙහිදී පැවැත්වෙන වි20ජා තරග තුන අතුරින් එකක් හෝ පකිස්තානයෙහි ලාහෝරයෙහිදී තරග වැදීමට ඔහු මනාප බවකි.  2009 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙත ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් එල්ලවූයේ ලාහෝරයෙහි ගඩාෆි ක්‍රීඩාංගණය වෙත ගමන් කරමින් සිටියදීය. එතැන් පටන් පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි යෙදුනු එකම ටෙස්ට් කණ්ඩායම වූයේ  2015 මැයි මාසයෙහි සංචාරයෙහි යෙදුනු සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම විය. ලාහෝරයෙහි තරගයට සහභාගි වීමට ක්‍රිඩකයන්ට  "ගිවිසුම්කර බැඳීමක්" ඇති බවක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පැවසුවද, පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි නොයෙදෙන ක්‍රිඩකයන් වෙත  දන්ඩනයන් පැනවෙන බවක් සිතිය නොහැක.  වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමෙහි චාමර කපුගෙදර සහ සුරංග ලක්මාල් 2009 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයෙහිදී බස් රථය තුල සිටි අතර, ඔවුන් දෙදෙනාම වි20ජා සංචිතයට තෝරා ගැනීමට ඉඩ ඇත. ටෙස්ට් සහ එදිජා තරග ඉසව් සඳහා  විනිසුරුවන් නම් කිරීම, 2017 සැප්තැම්බර 27 දිනදී  පකිස්තාන ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය (පීසීබී) වෙතින් සිදුවිය.ශ්‍රී ලංකාව විසින් ටෙස්ට් තරගාවලිය 2–0 ලෙසින් ජයග්‍රහණය කෙරිණි . එය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල  පකිස්තානයෙහි පළමුවන  අන්ත පරාජය වූ අතර,  2002 ඔක්තොම්බරයෙහිදී ඕස්ට්‍රේලියාව වෙතින්  3–0 ලෙසින් පරාජය වීමෙන් පසුව තම රට විසින් සත්කාරකත්වය සැපයුනු තරගාවලියකදී එය විසින් ලැබූ දෙවන අන්ත පරාජය විය.

## සංචිත 
එක්දින තරගාවලියට පෙර මොහොමඩ් අමීර් ආබාධයකට ලක්ව පාකිස්තාන සංචිතයෙන් ඉවත් වූ අතර ඔහු වෙනුවට උස්මාන් ඛාන් කණ්ඩායමට එක්විය. නුවන් ප්‍රදීප් ආබාධයකට ලක්ව ශ්‍රී ලංකා එක්දින සංචිතයෙන් ඉවත් කෙරුණු අතර ඔහු වෙනුවට ළහිරු ගමගේ කණ්ඩායමට එක්කර තිබේ. තෙවැනි එක්දින තරගයට පෙර සධීර සමරවික්‍රම ශ්‍රී ලංකා එක්දින සංචිතයට එක් කර ඇත.

## ටෙස්ට් තරග
### පළමු තරගය
### දෙවන තරගය
## එක්දින තරග
### පළමු තරගය
### දෙවන තරගය
### තෙවන තරගය
### හතරවන තරගය
### පස්වන තරගය
## විස්සයි20 තරග
### පළමු තරගය
### දෙවන තරගය
### තෙවන තරගය
## මුලාශ්‍ර
ෂානිවාර් වාඩා

**ෂානිවාර්වාඩා** () යනු ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍රයේ පූනේ නගරයේ පිහිටි බලකොටුවකි. 1732දී ඉදිවූ මෙය, 1818 තෙක්ම මරාඨ අධිරාජ්‍යයේ පේෂ්වාවරුන්ගේ ආසනයව පැවතිණි. 1818දී තෙවන ඇංග්ලෝ-මරාඨ යුද්ධයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය නැගෙනහිර ඉන්දියානු වෙළඳ සමාගම යටතට පත් විය.  මරාඨ අධිරාජ්‍යයේ නැගීමත් සමග, මෙම මාලිගය 18වන සියවසේ ඉන්දියානු දේශපාලනයේ කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් විය.

1828දී  විස්තර කළ නොහැකි අයුරින් අයුරින් ඇතිවූ ගින්නක් හේතුවෙන් මෙම බලකොටුවේ විශාල ප්‍රදේශයක් විනාශ විය. නමුත් ශේෂව ඇති නටබුන් සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට පත්ව ඇත.

## මේවාත් බලන්න
*භොන්ස්ලේ ඡත්‍රපතිවරුන්ගේ නව මාලිගය, කොල්හාපූර්
*ගේක්වාඩ්වරුන්ගේ ලක්ෂ්මී විලාස් මාලිගය, වඩෝදරා
*සින්ඩියාවරුන්ගේ ජයි විලාස් මාලිගය, ග්වලියෝර්
*හෝකාර්වරුන්ගේ රාජ්වාඩා, ඉන්දෝර්
*භොන්ස්ලේවරුන්ගේ තන්ජාවූර් මරාඨ මාලිගය
*මහාරාෂ්ට්‍රයේ බලකොටු ලැයිස්තුව

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
කනගාවා එපිට මහා රළ

හෙවත් ***මහා රළ*** හෝ සරලව ***රළ*** යුනවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජපන් උකියෝ-ඉ සිත්තරකු වන හොකුසායි විසින් නිර්මාණය කරන ලද දැවඅච්චු මුද්‍රණයකි. මෙය 1829 සහ 1833 අතර කාලයේ ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත. පසුකාලීන එඩෝ යුගයට අයත් මෙය  හොකුසායිගේ *ෆූජි කන්දේ දර්ශන තිස් හය* සිතුවම් මාලාවේ පළමු සිතුවම ද වේ. හොකුසායිගේ වඩාත්ම ප්‍රකට කෘතිය වන මෙය, ලොව පුරා වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධියට පත් ජපන් කලා නිර්මාණයක් ලෙස ද සැලකේ.

මෙමගින් නිරූපණය වන්නේ කනගාවා ප්‍රාන්තයේ මුහුදේ ඇති බෝට්ටු දැවැන්ත රළක බලපෑමට ලක්වන ආකාරයයි. ඇතැම් අවස්ථාවන්හි දී සුනාමියක් යැයි ද අනුමාන කෙරෙන මෙය බොහෝවිට විශාල රළ පහරක් ලෙස සැලකේ. මෙන්ම ප්‍රංශයේ ජිවර්නිහි ක්ලෝඩ් මොනේගේ නිවස ඇතුළු බටහිර එකතූන් ගණනාවකම දැකගත හැක.

## සටහන් 
## බාහිර සබැඳි 
* "කනගාවා එපිට මහා රළ" සඳහා මෙට්‍රොපොලිටන් කාල කෞතුකාගාරයේ (නිව් යෝක්) ඇති සටහන
* බීබීසී ශ්‍රව්‍ය ගොනුව *ලෝක ඉතිහාසය වස්තූන් 100කින්*
* විවිධ ප්‍රකාශකයන්ගේ නොයෙක් පිටපත් සමග මුල් කෘතිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයක්
උර මේඛලාව

**උර මේඛලාව** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ එක් එක් පස බාහු සමග සම්බන්ධ වන ගාත්‍රා සැකිල්ලේ පිහිටි අස්ථි කට්ටලයකි. මිනිසුන්ගේ නම් මෙය අක්ෂකාස්ථිය සහ අංසඵලකයෙන් සමන්විත ය; උරහිස අස්ථි තුනකින් සමන්විත සත්ත්ව විශේෂවල මෙය අක්ෂකාස්ථිය, අංසඵලකය සහ කාකතුණ්ඩිකාව යන අස්ථිවලින් සෑදේ. ඇතැම් ක්ෂීරපායී විශේෂවල (බල්ලන් සහ අශ්වයින් වැනි) අංසඵලකයකින් පමණක් මෙය සමන්විත වේ.

ඉහළ ගාත්‍රා සඳහා උර මේඛලාව පහළ ගාත්‍රා සඳහා ඇති ශ්‍රෝණි මේඛලාවට අනුරූප ය. ආක්ෂක සැකිල්ලට ගාත්‍රා සම්බන්ධ කරන මේඛලා ගාත්‍රා සැකිල්ලේ කොටසකි‍.

මිනිසුන් තුළ, උර මේඛලාන සහ ආක්ෂක සැකිල්ල අතර පිහිටි එකම සත්‍ය ව්‍යූහවිද්‍යාත්මක සන්ධිය වන්නේ එක් එක් පස ඇති උරෝස්ථි-අක්ෂකාස්ථි සන්ධියයි‍. අංසඵලකය සහ උරස් කූඩුව අතර ව්‍යූහවිද්‍යාත්මක සන්ධි නොපිහිටන අතර, ඒ වෙනුවට පිහිටි පේශීමය සම්බන්ධතා හෝ කායික විද්‍යාත්මක සන්ධි හේතුවෙන් සුසංහිත ශ්‍රෝණි මේඛලාවට සාපේක්ෂව උර මේඛලාවට පුළුල් පරාසයක චලන දැක්වීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. සාමාන්‍යයෙන් ඉහළ ගාත්‍රය බර දැරීමෙන් නිදහස් නිසා, එහි ස්ථායිතාව පුළුල් පරාසයක චලන සඳහා හේතු වී ඇත. අංසඵලකය පමණක් සහිත සත්ත්ව විශේෂවල, ඉදිරි ගාත්‍රය සහ උරස අතර සන්ධි දක්නට නොමැති අතර, සම්බන්ධතාව පේශීමය සම්බන්ධතාවකි.

## මේවාත් බලන්න
* උරහිස
* දෙපාවත් බව නිසා මානව සැකිල්ලේ ඇති වෙනස්කම්

## ආශ්‍රේයයන්
අධෝහනුව

**අධෝහනුව**, **අධෝහනුක අස්ථිය** හෝ **යටිහනුව** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මුහුණේ පිහිටි විශාලතම, ශක්තිමත්ම සහ පහතින්ම පිහිටි අස්ථියයි. යටි හනුව සාදන මෙය පහළ දත් සම්බන්ධ කර තබා ගනියි. අධෝහනුවේ පූර්ව පෘෂ්ඨයේ මධ්‍ය රේඛාව මඳ මියර සැකැස්මකින් යුතු ය. මෙය අධෝහනුක යෝගය පිළිබඳ ඉඟියකි. මෙහි දී අධෝහනුක වර්ධනයේ දී දකුණු සහ වම් ප්‍රසර හා වී ඇත.  සිරුරේ අනෙකුත් යෝගයන් මෙන්, මධ්‍යරේඛා සන්ධානයක් වන මෙහි ද අස්ථි සම්බන්ධ වී ඇත්තේ තන්තුමය කාටිලේජයකින් වන නමුත්, මෙම සන්ධානය හා වීම සිදුවන්නේ මුල්කාලීන ළමාවියේ දී ය.

## ව්‍යූහය
අධෝහනුව පහත කොටස්වලින් සමන්විත වේ:
* වක්වූ, තිරස් කොටසක් වන *දේහය* හෙවත් *පාදම*. (බලන්න අධෝහනුවේ දේහය).
* ලම්බාකාර කොටස් දෙකක් වන, *බාහු*, නැතහොත් වෙන් වෙන්ව ගතහොත් බාහුව, ආසන්නව ඍජුකෝණවලින් දේහයේ අග සමග සම්බන්ධ ය. (බලන්න අධෝහනුක බාහුව). මෙම සන්ධියේ දී සෑදෙන කෝණය හනුක කෝණය නම් වේ.
* ගර්තික ප්‍රසරය, අධෝහනුවේ දත් දරා සිටින ප්‍රදේශයයි. (අධෝහනුක දේහයේ ඉහළ කොටස)
* සන්ධාන අග්‍රය, බාහුවෙන් විහිදෙන උත්තර (ඉහළ) සහ අපර නෙරුමකි. මෙය ශංඛක අස්ථිය සමග ශංඛකඅධෝහනුක සන්ධිය සාදයි. 
* තුණ්ඩාකාර ප්‍රසරය, බාහුවෙන් විහිදෙන උත්තර සහ පූර්ව නෙරුමකි. මෙය ශංඛක පේශිය සම්බන්ධ වීමට පෘෂ්ඨය සපයයි.

අධෝහනුව ශංඛකඅධෝහනුක සන්ධියේ දී ශංඛක අස්ථි *ද්විත්වය* සමග සන්ධානය වේ.

## අමතර පින්තූර

 File:Mandible.jpg|පාර්ශ්වික පෙනුම
 File:Human jawbone front.jpg|පූර්ව පෙනුම
 File:Mandibule.jpg|අධෝහනුව
 File:Gray181.png|අධෝහනුව
File:The patriotic open osteosynthesis.jpg|අධෝහනුක කෝණයේ බිඳීමක් සඳහා ශල්‍යකර්ම ප්‍රතිකාරය.

## මේවාත් බලන්න 
*අස්ථි ශබ්දමාලාව
*මෞඛ සහ ඌර්ධවහනුකවක්ත්‍ර සැත්කම්
*සිමියානු රාක්කය
*ව්‍යූහ විද්‍යාත්මක පිහිටීම සඳහා පද

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
*  – "මුඛ කුහරය: අස්ථි"
* uni-mainz.de තුළ ඇති සටහන්
එලිසබෙත් බැතෝරි

thumb|එලිසබෙත් බැතෝරිගේ වංශ ලාංඡනය
**එලිසබෙත් බැතෝරි දි එක්සෙඩ්** (, ; 1560අගෝස්තු 7 -1614 අගෝස්තු 21) යනු හන්ගේරියානු රාජ්‍යයේ වංශාධිපති පවුලක් වූ බැතෝරි පවුලට අයත් හන්ගේරියානු රදළ කාන්තාවක මෙන්ම සමූල ඝාතිකාවක් වූවාය. ඇය ගිනස් ලෝක වර්තාවක් තබා ඇත්තේ වැඩිම සංඛ්‍යාවක්  මිනිසුන් මරා දැමූ  කාන්තාඝාතකයා නොහොත් විශාල වශයෙන් පිරිස සංහාරය කළ කාන්තා ඝාතිකාව සහ බටහිර ලෝකයේ වැඩිම පිරිසක් ඝාතනය හේතුවෙනි. ඇය දැරියන්ගේ සහ කාන්තාවන් ඝාතනය කොට ලේ උරාබීමට (වැම්පයර්භාවය) පුරුදුවූ බව වාර්තාවේ.ඇය පිළිබදව වාර්තා කරන්නේ මුළු කාලවකවානුවේම වඩාත් දුෂ්ට සමූල ඝාතිකාවක් වශයෙන් සහ මෙම තරුණ ගැහැනු ළමයින්ගේ මරණ පිළිබදව සිදුවීම් සහ ඒවටා ගෙතුණු ප්‍රබන්ධ නොපැහැදිළි බවයි. 15වන සියවස පුරා ඇය විසින් කළැයි සැළකෙන කන්‍යා ඝානන සංඛයාව 600 කට වඩා වැඩියැයි සඳහන්වේ. නමුත් ඇයට බිලිවූ සත්‍ය සංඛ්‍යාව විවාදාත්මක වේ. 1585සහ 1609 අතර කාලයේදී බැතෝරි සහ ඇයගේ සහයකයන් සතර දෙනෙක් විසින් සියගණනක්වූ තරුණ කාන්තාවන්  වදහිංසාකොට මරාදැමීමට හිමිකම් කියයි. බැතෝරිගේ නඩු තීන්දුවේදී ඇයට බිලිවූ සංඛයාව 650 පමණ වූ බව වාර්තාවල දැක්වේ.කෙසේ නමුත් මෙම සංඛයාව හෙළිකොට ඇත්තේ සුසානා නම් සේවිකාවක් වූ අතර,එය බැතෝරිගේ මාළිගයේ නිලධාරියෙකු වන ජේකබ් සිල්වාසි විසින් බැතෝරිගේ පෞද්ගලික ග්‍රන්ථ වල දුටු බවද ඇය සඳහන්කොට ඇත. මෙම ග්‍රන්ථ කිසිදිනක අනාවරණය වී නැති අතර සිල්වාසි එය සත්‍ය යැයිද පිළිගෙන නොමැත.  විරෝධතා සහ සාක්ෂි හේතුවෙන් එලිසබෙත් සහ ඇගේ පවුලට හිමිව තිබූ අධිකාරී බලයට තර්ජනයක් එල්ල විය. 1609 වර්ෂයේ දෙසැම්බරයේදී ඇයව ඉහළ හන්ගේරියාවට අයත් (වර්තමානයේ ස්ලෝවේකියා) ක්සෙට්ජෙ බළකොටුව තුළ ජනෙල් පවා නොමැති කුටියක හුදකලාව සිරගත කරන ලදි. සිරගතකොට පස් වසරකින් ඇයගේ මරණය සිදුවිය.

ඇයගේ සාහසික ඝාතනය කිරීම් සම්බන්ධ කතාවල සත්‍යතාවය 300 කට වඩා සාක්කිකරුවන් සහ සේවක, සේවිකාවන් විසින් සනාථකොට ඇත.ඒවායින් සමහරක් භෞතික සාක්ෂි වූ අතර කෘරලෙස අංගඡේදනය කොට මරාදැමීම් ද ඇයව සිරගතකළ පසු මියයමින් සහ සිරගත කරන ලද ගැහැනු ළමුන් සොයාගැනීමට හැකිවී ඇත. කතන්දර වල ඇයව සඳහන් කරන්නේ වැම්පයරයෙක් -ලේ උරාබීමට පිපාසිතව  (වඩාන් ප්‍රසිද්ධවී ඇත්තේ තාරුණ්‍යය ලබා ගැනීම සඳහා ඇය කන්‍යාවියන්ගේ රුධිරයෙන් ස්නානය කළ බවට සඳහන් කතාවයි) පසුවූබව ඇයගේ මරණින් පසු ව පැතිරී ඇත.නමුත් මෙය තවමත් අවිශ්වාසජනකය. ඇයගේ වෘතාන්තය සීඝ්‍රෙයන් අදවන විට දේශීය ජනකතාවක කොටසක් බවට පරිවර්තනය වී ඇත. ඇයව නිරතුරුව ව්ලාඩ් උලතබන්නාසමඟ වල්ලාචියා (කවුන්ට් ඩ්‍රැකියුලාප්‍රබන්ධය පාදක කරගෙන) සංසන්දනය කර ඇති අතර ඇය පාදක කරගෙන ඩ්‍රැකියුලා පුරාවෘත්තය පිළිබඳව මිත්‍යා කතා ද ගොඩනැගී ඇත. අන්වර්ථ නාමවල සහ සාහිත්‍යය තුළ විරුද නාමය ඇයව *රුධිර ආදිපාදවරිය* සහ *ඩ්‍රැකියුලා ආදිපාදවරිය* ලෙස ව්‍යවහාර වී ඇත.

## මේවාත් බලන්න 
## ආශ්‍රේයයන්
ආජ් ඉබාදත්

"**ආජ් ඉබාදත්**" () යනු 2015 බ්ලොක්බස්ටර බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වන *බාජිරාඕ මස්තානි* තුළ අන්තර්ගත ගීතයකි. මෙම ගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ සංජේ ලීලා භන්සාලි විසිනි. එය ගායනා කරන්නේ ජාවෙඩ් බෂීර් විසිනි. මෙහි පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ ඒ. එම් ටුරාස් විසිනි. ගීතයේ වීඩියෝවෙහි ‍රන්වීර් සිං සහ දීපිකා පඩුකෝන් රංගනයේ යෙදෙයි. මෙම චිත්‍රපටය දෙමළ සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් හඬකැවුණු අතර, මෙම ගීතය දෙමළෙන් "ප්‍රාර්ථනෛ" යනුවෙන් ද, තෙලිඟු බසින් "නාටෝ මුඛා මුඛි" ලෙස ද මුදාහැරිණි. දෙමළ  සහ තෙලිඟු ප්‍රභේද සඳහා ජාවෙඩ් අලි, අරුන් ඉන්ග්ලේ, ශ්‍රේයාස් පුරණික්, ශෂී සුමන් සහ මණි අයියර් ගායනයෙන් දායක වූහ.

මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදයේ පද රචනය මදන් කාර්කි විසින් ද, තෙලිඟු ප්‍රභේදයේ පද රචනය රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රි විසින් ද සිදුකරන ලදී.

### ඇගයුම්
## මේවාත් බලන්න 
*බාජිරාඕ මස්තානි
*බාජිරාඕ මස්තානි (ධ්වනිපථය)

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* iTunes
* සාව්න් ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම
* ගානා ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම 
* දෙමළ ප්‍රභේදයේ සාව්න් ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම
* තෙලිඟු ප්‍රභේදයේ සාව්න් ඔස්සේ මාර්ගස්ථ මුදාහැරීම
චින් ෂි හුවාං

**චින් ෂි හුවාං**  (; ක්‍රි.පූ. 259 පෙබරවාරි 18 – ක්‍රි.පූ. 210 සැප්තැම්බර් 10) යනු චින් රාජවංශයේ ආදිකර්තෘ මෙන්ම එක්ස්ත චීනයේ පළමු අධිරාජයායි. ඔහු උපත ලැබූයේ **යිං චෙං** () හෝ **චාඕ චෙං** () යන නාමයෙන් චින් රාජ්‍යයේ කුමරකු ලෙසිනි. දහතුන්වන වි‍යේ දී **චින්හි චෙං රජ** () ලෙස රජ වූ මොහු 38වන වියේ දී, එනම් ක්‍රි.පූ. 221දී සියලු අන්‍යෝන්‍ය සතුරු රාජ්‍ය සියල්ල යටත් කොට සමස්ත චීනයම එක්සත් කොට චීනයේ පළමු අධිරාජයා බවට පත් විය. පෙර ෂෑං සහ චෞ පාලකයන් භාවිතා කළ "රජ" පදවි නාමය භාවිතා කරනු වෙනුවට ඔහු, ක්‍රි.පූ. 220 සිට 210 දක්වා චින් රාජවංශයේ පළමු අධිරාජයා () ලෙස රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියේ ය. ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ "අධිරාජයා" (, '''') යන පදවි නාමයේ "පළමු" යන්න සඳහන් කිරීමෙන් එය ඔහුගේ නිමැවුමක් බව දක්වයි. මෙය ඉදිරි සහස්‍රක දෙකක කාලය තුළ චීන පාලකයන් විසින් භාවිතයට ගෙන තිබේ.

ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ සෙන්පතීන් විසින් චීන රාජ්‍යය විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත කරන ලදී: චූ ප්‍රදේශයට දකුණින් සිදුකළ ආක්‍රමණ මගින් ස්ථිර‍ ලෙසම හුනාන් සහ ගුවාංදොංවරුන්ගේ යුඒ භූමි චීන සංස්කෘතික කක්ෂයට ඇතුළත් විය; මධ්‍ය ආසියාවේ ආක්‍රමණ මගින් සංචාරක ෂියොංනුවරුන්ගේ ඕර්ඩොස් ලූපය යටත් කරගැනිණි. නමුත් මෙය ක්‍රමිකව මෝඩු චන්යු යටතේ රාජ්‍ය සන්ධානයකට හේතු විය. පැරණි චීන ජනපදවල විවිධාකාර සම්ප්‍රදායයන් සම්මතකරණය සඳහා ආර්ථික සහ දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කිරීමට චින් ෂි හුවාංට ඔහුගේ අමාත්‍යවරයකු වූ ලි සි උපකාර විය. ඔහුගේ මහජන ව්‍යාපෘති අතරට විවිධාකාර ජනපද ප්‍රාකාර වෙනුවට තනි චීන මහා ප්‍රාකාරයක් ඉදිකිරීම සහ දැවැන්ත ජාතික මාර්ග පද්ධතියක් සැකසීම අයත් වේ. එසේම ඔහු විසින් ඉදිකළ නගරයක් තරම් විශාල සොහොන්ගැබේ ආරක්ෂාවට ජීව ප්‍රමාණයේ ටෙරාකොටා හමුදාවක් ද තනවා තිබේ. ක්‍රි.පූ. 210දී සිය මරණය තෙක්ම රාජ්‍ය පාලනය කළ ඔහු අමරණීයත්වයේ පානයක් සෙවීමට නිරර්ථක වෑයමක යෙදී තිබේ.

## මේවාත් බලන්න
* ග්‍රන්ථ ගිනිතැබීම සහ විද්වතුන් වැළලීම
* යිං (චීන පෙළපත් නාමය)
* යැන්හි චින් වුයැං
* චින් (පෙළපත් නම)
* ජින් (කොරියානු නම)
* හටා වංශය
* හේ ෂි බි
* මෙං ජියෑං ආර්යාව

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* චීනයේ ඉතිහාසය 
* "චින් ෂි හුවාංගේ සොහොන්ගැබ ඇතුළත ඇත්තේ කුමක් ද?"
ලීච්ටන්ස්ටේන්

**ලිච්ටෙන්ස්ටයින්**, **Principality of Liechtenstein**  (, ) යනු මධ්‍යම යුරෝපයේ පිහිටි භූමියෙන් වට වූ රටකි. එහි දේශ සීමා වන්නේ බටහිරින් ස්විට්සර්ලන්තයත් නැගෙනහිරින් ඔස්ට්‍රියාවත් ය. 

ජර්මන් භාෂාව කතා කරන ලොව කුඩාම රාජ්‍යය වන්නේ ලිච්ටෙන්ස්ටයිනය යි. එය නගර සභා 11 කට බෙදා ඇති ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවකි. එහි අගනුවර වාඩුස් වේ. ලිච්ටෙන්ස්ටයින් හි  භූමියෙන් වැඩිමනක්, කඳු වලින් සමන්විත වෙයි. එබැවින් එය ශීත ඍතු ක්‍රීඩා සඳහා ජනප්‍රිය ය. 160km2 (වර්ග සැතපුම් 62) කට වඩා මදක් වැඩි භූමි ප්‍රදේශයකින් යුතු මෙහි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහණය 37,340 කි. විශාලතම නගර සභාව ෂාන් වේ.

ආර්ථිකමය වශයෙන් ලොව තෙවන ඉහළතම ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය පවතින්නේ ලිච්ටෙන්ස්ටයින්හි යි. එය දෙවැනි වන්නේ කටාර් සහ ලක්සම්බර්ග් වලට පමණි. රැකියා විරහිත ප්‍රතිශතය 1.5% ක් වන අතර එම අගය, ලොව අවම රැකියා විරහිත ප්‍රතිශත අතර පවතී. 

වගා කරන ලද භූමි ප්‍රදේශ සහ කුඩා ගොවිපළවල් බොහෝමයක් රටේ උතුරු සහ දකුණු ප්‍රදේශ වල පිහිටා ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැදුම් 
* Liechtenstein Official site of the Principality of Liechtenstein
* Chief of State and Cabinet Members 
* Tourism Liechtenstein - The official tourism page of Liechtenstein
* Kunstmuseum Liechtenstein - The national Gallery of Liechtenstein
* Hochschule Liechtenstein  - University of Applied Sciences Liechtenstein
* History of Liechtenstein: Primary documents from *EU Docs*
* 
* Liechtenstein from *UCB Libraries GovPubs*
* 
* 
* 
* Photos of Liechtenstein
* "Arukikata" Liechtenstein , Traveller's guide written in Japanese/English
* Russian Portal about Principality of Liechtenstein
* Sarah Lyall, "For Rent: One Principality. Prince Not Included." *New York Times*, 25 March 2003

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:රාජධානි
බඹරගල රජ මහා විහාරය

## ගමන් විස්තරය 
බඹරගල රජ මහා විහාරය නමින් ප්‍රසිද්ධව ඇති  විහාරය මධ්‍යම පළාතේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. කොළඹ සිට මහනුවර මයියංගනය මාර්ගයේ දිගන නගරයට පැමිණ එතැන් සිට වැවේගම පාරේ කිලෝ මීටර 4ක් ගමන් කරන විර විහාරයට යන මාර්ගය වම් පසින් හමුවේ. එතැන් සිට කිලෝ මීටර දෙකක් ගමන් කල විට බඹරගල රජමහා විහාරය හමුවේ.

## ඓතිහාසික පසුබිම 
බඹරගල විහාරයේ ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන්වන සියවසෙන් පසු මිහිඳු හිම්යන් ලංකාවට වැඩම කිරීමෙන් පසු ආරම්භ වෙයි. බෞද්ධ රජවරුන් මෙහි ආරාමයක් ඉදිකර ඇති අතර මෑතක දී බෞද්ධ ඉතිහාසය විකෘති කිරීමේ යෙදෙන පිරිසක් විසින් කිසිම සාධකයක් නැතුව මෙම ස්ථානය සිදුහත් කුමාර උත්පත්තිය සිදුවූ ලුම්බිණිය ලෙස  මතයක් ගෙන යමින් සිටි.

## ශිලා ලේඛන 
ගුහා ලිපි කිහිපයක් මෙහිදී දැකගත හැකි අතර ඒ සියල්ල ක්‍රිපූ තුන්වන සියවසෙන් පසුව කළ ඒවා බව තහවුරු වී ඇත. Inscription of ceylon volume one වල මේ පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර ඇත.

## ආරාම සැලැස්ම 
බඹරගල විහාරය වේදිත පබ්බතය පාමුල පිහිටා ඇති නිසා විහාරයට ලගා වීමට උස් පඩිපෙලක් නැගීමට සිදුවේ. එහි බුදු මැදුර ලෙනක් තුල පිහිටා ඇති අතර එහි කටාරමේ පචින රජ පිළිබද සදහන් ශිලා ලේඛනය පවතී. විහාරය ඇතුලත සැතපෙන බුදු පිළිමවහන්සේ නමක් හා හිදි පිළිම ඇත. බුදු මැදුරෙහි තවත් කොටසක් ලෙනහි අනිත් පසින් වෙයි. සෙල්ලිපියේ කොටසක්ද ඇත්තේ පි‍ටුපසය. ලෙනෙහි පි‍ටුපසට යාමයට පඩිපෙලක් නැග යා යුතුය. කුඩා දාගැබ් වහන්සේ නමක් ඉදිකර ඇත.ඉන්ද්‍රසාල ලෙන හා අනිකුත් ලෙන් පර්වතය සමග පිහිටා ඇත.

## වැදූ ලෙන 
alt=පොතේ මේ සිතුවමවත් නෑ|thumb|වැදූ ලෙන
සිදුහත් උපත සිදු වූ ලෙන

## ඉන්ද්‍රසාල ලෙන 
විහාරයේ ඉහලට යත්ම හමුවන වෙදියක පබ්බතයේ ලෙන පිහිටා ඇත. එහි ඉන්ද්‍රසාල ලෙන ලෙස සඳහන් ක්‍රිපූ තුන්වන සියවසෙන් පසු යුගයක කරවූ ශිලා ලේඛය ඇත. එම ලේඛනය Inscriptions of Ceylon ග්‍රන්ථයේ අන්තර්ගතය.

#### ශිලා ලේඛන 
ඉදශල ගුහ ශගශ

ඉන්ද්‍රසාල ගුහාව සංඝයාට (Inscriptions of Ceylon)

"පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් 1970 දී ලියා ඇති INSCRIPTION OF CEYLON. VOLUME I ග්‍රන්ථයේ පිටු අංක 103 දී බුදුරදුන් වරක් වැඩ වාසය කළ ගුහාවක නමක් මේ ගුහාවට යොදා ඇතැයි සටහන් කර ඇත. ලංකාව පුරා මේ නම එනම් ඉන්දසාල සටහන් ගුහා කිහිපයක්ම දක්නට ලැබේ. රජගල පිහිටි ඉන්දසාල ගුහාව ඉන් ප්‍රකටය. 

Ida – sala, cd.st.cave (skt. Indra – sala,p.Inda – sala)name of a cave in which the Buddha once dwelt (SeeIntroduction, p cxix), 457, 458, 817, 817 (4)Idasala – gu (ha)sagasa’ (The cave named ) Indasala – guha (is given ) to the Sanghaඅංක 817 යන ලිපියෙන් අපිටඉන්දසාල ගුහාව හමුවේ.
වැඩි විස්තර සඳහා Archaeological Survey of Ceylon, AnnualReport, 1911

## මුලාශ්‍ර 
(1)පූජාවලිය - මයුරපාද පරිවේනාධිපති බුද්ධ පුත්‍ර හිමි

(2) http://www.sljaki.com/related/phelps-lumbini.html

(3)බුදුසරණ අන්තර්ජාල කලාපය (ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ දවස අප්‍රකට කථාහිටපු විදුහල්පති, ශාස්ත්‍රපති ලත්පඳුරේ පියරතන හිමි)

(4)Inscriptions of Ceylon

(5) දීඝ නිකාය- සක්කපඤ්ඤ සූත්‍රය

(6)ධාතු වංශය - සිද්ධාර්ථ කුමාරෝප්පත්තිය

(7) සිද්ධාර්ථ ගෞතම බුද්ධ චරිතය - බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රී නා හිමි

(8) බුදුන්ගේ දේශය-  හිරාන් ශෂී හේරත්

## භාහිර සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර
උත්තර ජයමහා විහාරය

**උත්තර ජයමහා විහාරය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ හිඟුරාණ පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ. එය හිඟුරාණ නගරයේ සිට කිලෝමීටර 1ක් පමණ දුරින්, හිඟුරාණ සීනි කර්මාන්ත ශාලාවට ආසන්නව පිහිටා ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය, රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2014 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් 26වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1148 යටතේ සිදුකොට තිබේ.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
* 

ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නාසා ජිද්‍රය

**නාසා ඡිද්‍ර** යනු නාසාස්ථි තුළින් දිවෙන ඡිද්‍ර වේ. **ඡිද්‍ර** (**ජිද්‍ර** නොවේ) යනු **සිදුරු** යන්නට සමාන පදයකි. 

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි
* http://zemlin.shs.uiuc.edu/Skull/slide-Pages/27.htm
අන්තර්නාසා සීවනිය

**අන්තර්නාසා සීවනිය** යනු නාසාස්ථි සම්බන්ධ කරන සීවනියයි.

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි 
* http://www.csuchico.edu/anth/Module/nasal.html
ඔසිරිස්

**ඔසිරිස්** ( නැතහොත් **ඕසිර්**, **අසිරි** හෝ **ඕසර්** වෙනත් උච්චාරණ අතර වේ) යනු ඊජිප්තු දෙවි කෙනෙකි. සාමාන්‍යයෙන් ඔහු මරනින් මතු ජීවිතය, පාතාලය සහ මළවුන්ට අධිපති දෙවියන් ලෙස සැලකුණ ද, ඔහු සංක්‍රාන්තියේ, පුනරුත්ථානයේ සහ පුනර්ජනනයේ දෙවියා ලෙස සැලකීම වඩාත් උචිත ය. සම්ප්‍රදායිකව ඔහුව පාරාවෝ රැවුලක් සහිත කොළ-පැහැ සමක් ඇති මිනිසකු ලෙස නිරූපණය කෙරෙන අතර, අර්ධව මමී-වෙළූ පාද සහිත මොහු දෙපස විශාල පැස්බර පිහාටු දෙකක් සහිත විශේෂ කිරුළක් පැළඳ සංකේතාත්මක හෙණ්ඩුව සහ කසය දරා සිටියි. අතීතයේ ඔසිරිස් යනු පෘථිවි දේවතාවා වන ගෙබ්ගේ වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා ලෙස සැලකිණි. නමුත් ඇතැම් මූලාශ්‍රවල ඔහුගේ දෙමාපියන් හිරු-දෙවි රා සහ ආකාශයට අධිපති නුට් බව දැක්වේ. අයිසිස් ඔහුගේ සොහොයුරිය මෙන්ම භාර්යාව ද වූ අතර, හොරස් යනු ඔහුගේ මරණාපර පුත්‍රයා වේ. මළවුන්ගේ පාලකයා ලෙස, ඔසිරිස් ඇතැම්විට "ජීවත් වන්නන්ගේ රජ" ලෙස ද හඳුන්වා ඇත. එයට හේතුව පුරාතන ඊජිප්තුවරුන් විසින් ආශිර්වාද ලද මළවුන් "ජීවත් වන්නන්" ලෙස සලකා තිබීමයි.

ඔසිරිස් අයිසිස්, සෙට්, නෙෆ්තිස්, සහ වැඩිමහල් හොරස් යන දෙවිවරුන්ගේ සොහොයුරා වන අතර, ලාබාල හොරස්ගේ පියා වේ. ඔසිරිස් පළමු වරට දක්නට ලැබෙන්නේ ඊජිප්තවේ පස්වන රාජවංශයේ මැද කාලයේ වන නමුත්, ඔහු ඊට බොහෝ කලකට පෙර වන්දනයට ලක් වන්නට ඇතැයි සිතිය හැක; ඛෙන්ටි-අමෙන්ටියු විරුදය අවම වශයෙන් පළමු රාජවංශ සමයට කාලනිර්ණය කළ හැක. එය පාරාවෝ පදවි නාමයක් ලෙස ද භාවිතා කොට ඇත. ඔසිරිස්ගේ පුරාණෝක්ති පිළිබඳ බොහෝමයක් තොරතුරු හමුවන්නේ පස්වන රාජවංශයේ අග කාලයේ පිරමීඩ පාඨග්‍රන්ථවලින්, පසුව නව රාජධානි මූලාශ්‍ර ලේඛන වන ෂබාකා පාෂාණය සහ *හොරස් සහ සෙත් පිළිබඳ වාදය* තුළිනි. එසේම වඩාත් පසුකාලීනව, ප්ලූටාර්ක් සහ ඩියඩෝරස් සිකියුලස් වැනි ග්‍රීක ලේඛකයන්ගේ මූලාශ්‍රවලිනි.

## මේවාත් බලන්න
* ආරු
* ඊජිප්තු ආත්මය

## සටහන්
## බාහිර සබැඳි
* පුරාතන ඊජිප්තු දෙවි ඔසිරිස්



ප්‍රවර්ගය:පුරාණ ඊජිප්තු දෙවිවරු
අයිසීසී අන්තර් මහද්වීපික කුසලානය

මෙම තරගාවලිය අයිසීසී ටෙස්ට් වරම් නොලද කණ්ඩායම් සඳහා පැවැත්වෙන ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරගාවලියකි. මෙම තරගාවලිය සඳහා කණ්ඩායම් 14 ක් සහභාගී වෙයි. ඒවා මෙසේය,
* එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය
* බර්මියුඩාව
* කැනඩාව
* කයිමන් දූපත්
* හොංකොං
* කෙන්යාව
* මැලේසියාව
* නැමීබියාව
* නෙදර්ලන්තය
* නේපාලය
* පැපුවා නව ගිනියාව
* ස්කොට්ලන්තය
* උගන්ඩාව
* ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය

## තරගාවලි ඉතිහාසය
## මුලාශ්‍ර
මහා සමන් දේවාලය

'මහා සමන් දේවාලය' (සුමන සමන් දේවාලය ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි) යනු, සමන් දෙවියන්ගේ කන්ද යන අර්ථය දෙන සමන්තකූඨ ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, ශ්‍රී ලංකාව වෙත වැඩිය අවස්ථාවෙහිදී  බුදුන් වහන්සේ විසින් උන්වහන්සේගේ වම් පාද ලාංඡනය පිහිටවූ ස්ථානය යැයි විශ්වාස කෙරෙන  ශ්‍රී පාදය|ශ්‍රී පාද කන්දෙහි අධිගෘහිත ලෙසින් සැලකෙන  සමන් (දෙවියෝ)|සමන් දෙවියන් වෙත කැප කෙරුණු, රත්නපුරය|රත්නපුර පිහිටි සිද්ධස්ථානයකි.
භෝපාල් ව්‍යසනය

බෝපාල් ඛේදවාචකය නැතහොත් බෝපාල් වායු ඛේදවාචකය , ඉන්දියාවේ සිදුවූ වායු කාන්දුවීමක් සම්බන්ධ අනතුරක් වන අතර එය ලෝකයේ දරුණුම කාර්මික අනතුර ලෙස සැලකේ. 

## Citations
අයිසීසී ටෙස්ට් ලෝක ශූරතාවය

ICC ලෝක ටෙස්ට් ශූරතාවලිය 2019 දී ආරම්භ වීමට නියමිත ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින් මෙහෙයවනු ලබන ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරගාවලියකි.

2017 ඔක්තෝබර් මාසයේදී, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින් එහි සාමාජිකයින් ටෙස්ට් ලීග් සම්මේලනය එකඟ වී ඇති බව නිවේදනය කළේය. ලෝක ශූරතා ලීග් ශූරතාවලියේ අවසාන මහා තරගයට සුදුසුකම් ලැබීම සඳහා හොඳම කණ්ඩායම් දෙකටම වසර දෙකක කාලයක් ක්‍රීඩා කළ යුතුය.

## සහභාගී වන කණ්ඩායම්
වර්තමානයේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ පිළිගත් ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන රටවල් 12 ට පමණක් තරගාවලිය සඳහා සහභාගී විය හැකිය. 2025 දී සමාරම්භක තරඟාවලිය ආරම්භ වේ. 2017 සහ 2021 තරඟාවලි අවලංගු කිරීමෙන් පසු අයිසීසී ශූරයන්ගේ කුසලානය ඉදිරියට ගෙනයාම සඳහා රූපවාහිනී සමාගම් විසින් බලපෑම් එල්ල විය.

## තරගාවලි ඉතිහාසය
## මුලාශ්‍ර
අයිසීසී ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය

මෙම තරගාවලිය වසර හතරකට වරක් පැවැත්වෙන අතර වසරකට කණ්ඩායම් 10 ක් ක්‍රීඩා කරයි. ප්‍රථම තරගාවලිය 1975 දී පැවැත්විණි.

## තරගාවලි ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
සුන්මියොං අධිරාජිනිය

**කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ සුන්මියොං අධිරාජිනිය** (1872 නොවැම්බර් 20 &ndash; 1907 ජූලි 20) යනු ජොසොන් රාජවංශයේ සහ කොරියාවේ අවසන් අධිරාජයා වූ යුංහුයි අධිරාජයාගේ භාර්යාවයි. 1872දී ඇය උපත ලැබුවා ය. 1882දී ඇය සුන්ජොං සමග විවාහ වූ අතර 1907 ජූලි 20 දින ඇය මියගියා ය. ඇය 1895 සිය නැන්දණියගේ ඝාතනයේ ඇසින් දුටු සාක්ෂිකාරියක වූවා ය. ඇය මියොංසොං අධිරාජිනියව ආරක්ෂා කරගැනීමට ඇගේ ඉදිරියෙන් සිටගත්තා ය. මෙය ඇගේ අඩු වයසින් සිදුවූ මරණයට හේතු වන්නට ඇත. ඉන් අනතුරුව ඇය තදබල ලෙස විෂාදයෙන් පීඩා විඳ තිබේ. ඇගේ දේහය භූමදානය කළ ස්ථානයේ ඇගේ සැමියා සහ ඔහුගේ දෙවන බිරිඳ වූ සුන්ජොං අධිරාජිනියගේ දේහයන් ද භූමදානය කොට ඇත.

## ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:කොරියානු අධිරාජිනියෝ
අයිසීසී කාන්තා ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය

ICC කාන්තා ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය යනු පැරණිතම සහ ප්‍රධානම ජාත්‍යන්තර කාන්තා ක්‍රිකට් තරගාවලියයි.

කාන්තා ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින් සංවිධානය කරනු ලබයි. 2005 ට පෙර මෙම තරගාවලිය සංවිධානය කළේ ජාත්‍යන්තර කාන්තා ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසිනි. ප්‍රථම තරගාවලිය 1973 දී පැවැත්විණි.

## තරගාවලි ඉතිහාසය
## මුලාශ්‍ර
අනාර්කලී

සහ අනාර්කලී.]]
 නගරයේ පිහිටි අනාර්කලීගේ සොහොන්ගැබ විය හැකි යැයි සැක කෙරෙන ගොඩනැගිල්ල.]]
**අනාර්කලී** ( (ෂාහ්මුඛි); *Anārkalī *) (අර්ථය: දෙළුම් කැකුළ) හෙවත් **ෂරීෆ් උන්-නිසා** යන උපන් නාමයෙන් හෝ නදීරා බෙගම් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජනප්‍රවාදගත වහල් යුවතියකි. බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වන *මූඝල්-ඉ-අසාම්* තුළ දැක්වෙන්නේ මූඝල් යුගයේ දී, අක්බර් අධිරාජයා විසින් ඇයව බිත්ති දෙකක් අතර පණපිටින් වළලා දමන ලෙස නියෝග කළේ පසුව ජහාන්ගීර් නමින් රාජ්‍යත්වයට පත් කිරුළහිමි සලීම් කුමරු සහ ඇය අතර තිබූ අසම්මත ප්‍රේමය නිසාවෙන් බවයි. සාක්ෂි සහ මූලාශ්‍ර මඳ හෙයින්, ඇතැමුන් විසින් විශ්වාස කරන්නේ අනාර්කලීගේ කථාව මුළාවක් බවයි. එයට හේතු ලෙස ඔවුහු ඇගේ යැයි පැවසෙන සොහොන්ගැබක් සහ දේහය දක්නට ලැබීම දක්වති. අනාර්කලීගේ කථාපුවත අක්බර්නාම හෝ තුසුක්-ඉ-ජහාන්ගීරී යන ග්‍රන්ථවල සඳහන් නොවේ. පළමුව මෙය සඳහන් වන්නේ ඉංග්‍රීසි සංචාරකයකු සහ වෙළෙන්දකු වූ විලියම් ෆින්ච්ගේ දින සටහන් පොතෙහි ය. ඔහු 1608 අගෝස්තු 24 දින ඉන්දියාවට පැමිණ ඇත. මෙම කථාව මුලින්ම රචනා කරන ලද්දේ අබ්දුල් හලීම් ෂරාර් නම් ඉන්දියානු ලේඛකයා විසින් වන අතර, එම ග්‍රන්ථයේ පළමු පිටුවේ ඔහු රචනා කොට ඇත්තේ එය ප්‍රබන්ධයක් බවයි. එසේවුව ද, ඇගේ කථාව සාහිත්‍යය, කලාව සහ සිනමාව තුළට අනුවර්තනය කොට ඇත.

අනාර්කලීගේ සිදුවීමේ සත්‍යතාව පිළිබඳ විද්වතුන් අතර විවිධ මතභේද ඇත. ‍ඒ පිළිබඳ විවිධ පරස්පර මත පවතියි.

සලීම් කුමරුගේ පෙම් පුවත පිළිඳ රචනා කළ පැරණිතම බටහිර ලේඛකයන් වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය සංචාරකයන් වූ විලියම් ෆින්ච් සහ එඩ්වර්ඩ් ටෙරී ය.  1611 පෙබරවාරියේ දී විලියම් ෆින්ච් ලාහෝර් වෙත පැමිණියේ (අනාර්කලීගේ මරණය සිදුවූවා යැයි පැවසෙන වර්ෂයෙන් වර්ෂ 11කට පසුව) නැගෙනහිර ඉන්දීය වෙළඳ සමාගම වෙනුවෙන් බයානාහි දී ඔහු මිලටගත් ඉන්ඩිගෝ අලෙවි කිරීම සඳහායි. 17වන සියවසේ මුල්කාලයේ රචති ඔහුගේ වාර්තාවේ පහත තොරතුරු සඳහන් වේ.

අනාර්කලී යනු දනියල් කුමරුගේ (අක්බර්ගේ තෙවන පුත්‍රයා) මෑණියන් වූ අතර, ඇය සහ සලීම් කුමරු (ජහාන්ගීර්) අතර පෙම් සම්බන්ධතාවක් පැවතිණි. මෙම සම්බන්ධතාව දැනගැනීමෙන් පසුව, අක්බර් අධිරාජයා මෙම ආර්යාව සිය මාලිගයේ බිත්ති අතර සිරගත කිරීමට නියෝග කොට ඇත. එහි දී ඇය මියගොස් ඇත. ජහාන්ගීර් රජු සිය ප්‍රේමයේ සංකේතයක් ලෙස ඇය වෙනුවෙන් අලංකාර ශෛලමය සොහොන්ගැබක් තැනවී ය.

## නූතන මාධ්‍ය තුළ නිරූපණ 
අනාර්කලී ඉන්දියානු, බංගලාදේශ සහ පාකිස්ථාන ග්‍රන්ථ, නාට්‍ය සහ චිත්‍රපට ගණනාවක් සඳහා තේමා වී ඇත. ඇය පිළිබඳ පැරණිතම සහ ප්‍රකටම ඓතිහාසික නාට්‍යය වන *අනාර්කලී* රචනා කරන ලද්දේ 1922දී ඉම්ටියාස් අලි තාජ් විසින් උර්දු භාෂාවෙනි. මෙම නාට්‍යය ඇසුරෙන් තැනූ *Loves of a Mughal Prince* චිත්‍රපටය 1928දී ඉන්දියාවේ මුදාහැරිණි. මෙහි අක්බර් ලෙස චරිත නිරූපණය කළේ තාජ් ය. 1953 ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් වූ *අනාර්කලී* තුළ අනාර්කලීගේ චරිතය නිරූපණය කළේ බීනා රායි විසිනි. පාකිස්ථානයේ *අනාර්කලී* නම් ලද තවත් චිත්‍රපටයක් 1958දී මුදාහළ අතර එහි ප්‍රධාන චරිතය නූර් ජෙහාන් විසින් නිරූපණය කරන ලදී. පසුව 1960දී, කේ. අසීෆ්ගේ අග්‍රගන්‍ය චිත්‍රපටයක් වූ *මූඝල්-ඉ-අසාම්* චිත්‍රපටය ඉන්දියාව තුළ මුදාහැරිණි. මෙහි අනාර්කළීගේ චරිතය නිළි මධුබාලා විසින් ද, සලීම් කුමරුගේ චරිතය දිලීප් කුමාර් විසින් ද නිරූපණය කරන ලදී. 2003දී *ඉෂ්ක්* (ආදරය) යන තේමාවෙන් මුදාහළ ෂොආයිබ් මන්සූර්ගේ කෙටි සංගීත වීඩියෝ මාලාවේ අනාර්කලීගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ඉමාන් අලි විසිනි.

2013දී, ඒක්තා කපූර්ගේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ *ජෝධා අක්බර්* තුළ ඇගේ චරිතය නිරූපණය කළේ හීනා පර්මාර් විසිනි. එහි අනාර්කලීගේ කුඩා කාලය සානියා තෞකීර් විසින් නිරූපණය කරන ලදී.

## ආශ්‍රේයයන්
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය

**ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය**() ශ්‍රීලංකාවේ සිට විකාශනය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවකි. **භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ** විසින් දේශනා කොට වදාළ මිහිරි ශ්‍රී සද්ධර්මය ඒ අයුරින් ලොවට දායාද කිරීම ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ මූලික අරමුණයි. ඒ තුළින් මිනිසුන්ගේ සිත් සතන් තුළ කරුණාව මෛත්‍රිය ආදී ගිලිහෙමින් යන මානුෂීය ගුණ ධර්ම ඇතිකරලීමත්, මිනිසුන් සසර දුකින් එතෙර කරවනු පිණිස ලෝකය විනිවිද දැකීමේ ප්‍රඥාව පුබුදුවාලීමත්, ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ අරමුණයි. ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොවට දායාද කිරීමට අමතරව මිනිසුන් සුවපත් කරවන නොයෙක් සමාජ සත්කාරයන් ද ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය මගින් සිදු කරනු ලැබේ.

ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ නිර්මාතෘ වරයාණන් වහන්සේ අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේයි.
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනි‍යේ නිර්මාතෘවරයාණන් වහන්සේ වන්නේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘවර අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ යි. එසේ ම රූපවාහිනිය ආරම්භ කොට පවත්වාගෙන යනු පිණිස තවත් පින්වත් ස්වාමීන් වන්සේලා ඇතුළු බොහෝ ගිහි පින්වතුන් ශ්‍රමයෙන් ධනයෙන් හැකියාවන්ගෙන් දායක වෙති. විශේෂයෙන් ශ්‍රද්ධා අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලය, කාර්ය මණ්ඩලය සහ මාසික ධර්මදාන සාමාජිකයින් ඇතුළු ඒ සියලු පින්වතුන්ගේ වෙහෙස ශ්‍රද්ධා ඔබ වෙත දායාද කිරීමට මහෝපකාරීය.

## ශ්‍රද්ධා සමාජ සත්කාර
 **● පිවිතුරු පැන් පූජා**
   බැර ලෝහ මිශ්‍රිත ජලයෙන් ඇතිවන වකුගඩු රෝගය අවම කිරීම උදෙසා සිදු කෙරෙන පිරිසිදු පානීය ජලය ලබා දීමේ පුණ්‍යව්‍යාපෘතිය

 **● අධ්‍යාපන ශිෂ්‍යත්ව**
   ඉගෙනීමට දක්ෂ, නමුත් ආර්ථික අපහසුතා ඇති දූ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයට සවියක් ලබා දෙන ශිෂ්‍යත්ව වැඩසටහන.

 **● රුධිර දාන**
   ජාතික රුධිර සංචිතයට අඩුවෙන් ම රුධිරය ලැබෙන මාස අරමුණු කරගෙන සංවිධානය කරනු ලබන රුධිර දාන කඳවුරු මාලාව.

 **● අභය දාන**
   අහිංසක සතුන් මරණයෙන් නිදහස් කර ජීවිත දානය ලබා දෙමින් සිදුකරන අභය දාන පුණ්‍ය ව්‍යාපෘතිය.

 **● ගිලාන දාන**
   රෝග පීඩා ඉදිරියේ අසරණ වන අපේම සහෘද ජනතාවට සරණක් වෙමින්, උපකාර කිරීම උදෙසා ක්‍රියාත්මක වන පුණ්‍ය ව්‍යාපෘතිය.

 **● අසරණ සරණ**
   උපකාරයක් අවැසි කළ උපකාර අවැසි අය උදෙසා උපකාර කිරීමේ අරමුණින් දියත් කරන පුණ්‍ය ව්‍යාපෘතිය.

## ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය නරඹන්නේ කෙසේද?
  දැන් ඔබට ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය, **බස්නාහිර** සහ **දකුණු පළාතට** සහ **රජරටට UHF** 55 ඔස්සේත්,  පැය විසි හතර පුරාම, **Peo TV නාලිකා අංක 99** ඔස්සේත්,**Dialog TV නාලිකා අංක 27** 
  ඔස්සේත් නැරඹිය හැකි ය. 
  ශ්‍රද්ධා    රේඩියෝව 
  FM තරංග මාලා **105.2** සහ **105.4** ඔස්සේ ශ්‍රවණය කල හැකිය.
  You can watch Shraddha TV twenty four hours a day in all seven days a week via Peo TV channel number 99, Dialog TV channel number 27 

  විදේශයන්හි සිටින ඔබට ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය LankaTV සබඳතාවයක් ලබා ගැනීමෙන් සහ Shraddha YouTube channel ඔස්සේ ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය නැරඹීමේ පහසුකම තිබේ.
  People live abroad can watch the Shraddha TV by getting LankaTV connection.You can watch Shraddha TV featured programs from this website or our 
  Youtube Channel.

## ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනි වැඩසටහන් 
 අනුහස් පිරුණු සත්‍ය ක්‍රියාව,
 උදෑසන බුද්ධ වන්දනාව,
 ධම්ම චින්තා,
 මෛත්‍රී ශාන්තිය,
 උදෑසන බුද්ධ පූජාව,
 දවසේ සිතුවිල්ල / දවසේ වැදගත්කම,
 ධම්මපදය,
 ධම්ම චින්ත,
 දම් සිහනද,
 ධම්මපදය,
 දහවල බුද්ධ පූජාව,
 භාවනාව,
 Wise Shall Realise,
 පින් මතුවන වන්දනා,
 අසිරිමත් දම්සක,
 හොඳ ළමයා,
 අසිරිමත් දම්සක,
 සිරි ගෞතම බෝධි වන්දනාව,
 සුදම් සභාව
     

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා