open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ඛජුරාහෝ හනුමාන් අභිලේඛනය

**ඛජුරාහෝ හනුමාන් අභිලේඛනය** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ඛජුරාහෝ දේවාල භූමියෙන් හමුවූ දැවැන්ත හනුමාන් ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි දක්නට ලැබුණු අභිලේඛන වාර්තාවකි. මෙම අභිලේඛනය ක්‍රි.ව. දසවන සිවසට පමණ අයත් යැයි කාලනිර්ණය සිදු කොට ඇත. මෙම හනුමාන් ප්‍රතිමාව ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ආරක්ෂාව යටතේ පවතින අතර, ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස ද ලැයිස්තුගත කොට ඇත.

## පිහිටීම
මෙම අභිලේඛනය පිහිටා ඇත්තේ ඛජුරාහෝවේ පිහිටි සුප්‍රකට හනුමාන් දේව ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි ය. මෙම ප්‍රතිමාව වන්දනා කටයුතු සඳහා භාවිතා වන හෙයින් සහ එය අන්තර්ගත පූජාස්ථානය නවීකරණයට භාජනය කොට ඇති හෙයින්, වර්තමානය වන විට එම අභිලේඛනය දක්නට නොලැබේ..

## ප්‍රකාශනය
ඛජුරාහෝව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ රැසකම මෙම හනුමාන් ප්‍රතිමාව සහ ශිලා ලේඛනය පිළිබඳ තොරතුරු ඉදිරිපත් කොට තිබේ. මෙම අභිලේඛනය පළමුව සිය සැලකිල්ලට භාජනය කරන ලද්දේ දහනවවන සියවසේ දී ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංහැම් විසිනි. 1904දී ඩී. ආර්. භාණ්ඩර්කර් විසින් අභිලේඛනය යළි විමසුමකට ලක් කළ අතර එහි දිනය පිළිබඳ නව අර්ථ නිරූපණයකට අමතරව, නව තොරතුරු රැසක්ම ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.

## විස්තරය සහ අන්තර්ගතය
ශිලා ලේඛනය සංස්කෘත භාෂාවෙන් රචනාකොට ඇති අතර, එය පේළි තුනකට ලියා ඇත. අක්ෂරවල ශෛලිය අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ එය ක්‍රි.ව. දසවන සියවසට අයත් එකක් බවයි.

## ඓතිහාසික වැදගත්කම
ඛජුරාහෝ ශිලා ලේඛනයට හින්දු ආගමේ ඉතිහාසය තුළ ඉහළ වැදගත්කම්ක හිමිව ඇත්තේ එහි 316 ලෙස දිනයක් විස්තර කරන බැවිනි. ඉතිහාසඥයින් විසින් මෙම දිනය හර්ෂ  යුගයට අයත් යැයි සලකා, එහි අගය ව්‍යවහාර වර්ෂයෙන් 922 ලෙස සලකා ඇත. දසවන සියවසට වඩා පැරණි හනුමාන් ප්‍රතිමා පැවතිය ද, මෙම අභිලේඛනය හේතුවෙන් මෙම ඛජුරාහෝ හනුමාන් ප්‍රතිමාව මෙතෙක් හඳුනාගෙන ඇති පැරණිතම දින නිර්ණිත ප්‍රතිමාව ලෙස සැලකේ.

## පාඨය
අභිලේඛනයේ අන්තර්ගත නිවැරදි නොකළ පෙළ පහත පරිදි කියැවිය හැක:

වම් පස:
# ඕම් ගොල්ලාගාහීලපූත්‍රස්‍ය
# සංවත්සරෝ °300 10 6° මාඝසුදි 10°
# ශ්‍රීහනුමාන්තං ග්[ඕ]ල්ලාකඃ ප්‍රණාමති

දකුණු පස:
# ගාහිලාස්‍ය සුතඃ ශ්‍රීමාන්හනුමාන්ප
# වනාත්මජම් අනූක්රෝද් ධර්මම් ආ-
# ලෝක්‍ය ගොල්ලාකාප්‍රාකතම් හරිම්

## පරිවර්තනය
I කොටස
#ඕම්. ගාහීලගේ පුත්, ගොල්ලා [ගේ වාර්තාවයි]. 
#316 වර්ෂයේ මාඝ මාසයේ දීප්තිමත් සුමාන දෙකෙහි 10වන දිනයයි.
#ගොල්ලාක ශ්‍රී හනුමාන්ට ආචාරය කරයි.

II කොටස
#ගාහීලගේ පුත් ගොල්ලාක, හරි ස්වරූපය දැක, 
# ඉන් අනතුරුව මෙම ආගමික කටයුත්ත සිදුකළේ ය, විශිෂ්ට හනුමාන්, සුළ‍ඟේ පුත්‍රයාණන්ට.

## මේවාත් බලන්න
*ඉන්දියානු අභිලේඛන

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
* පින්තූරය - ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව
කාම්බෝජයෙහි සාහිත්‍යය

[thumb|270px| [අංකෝර් වට් ගල් කැටයමෙහි දක්නට ලැබෙන මහාභාරතයෙහි සිද්ධියක්: තිලෝත්තමා නම් රූමත් අප්සරාව නතු තර ගැනීම වෙනුවෙන් අසුරයන් දෙදෙනෙක්, එනම් සුන්ඩා සහ උපසුන්ඩා යන සොහායුරන් දෙදෙනා, සටන් වදින අයුරු මෙහි දැක්වෙයි. සමහරක් පුරාතන කාම්බෝජ දේශීය පුරාවෘත්ත සඳහා හින්දු වීරඛ්‍යානයන්හී ආභාෂය ලැබී ඇත.]]

කාම්බෝජ හෝ කමාය සාහිත්‍යයට ඉතා පුරාතන සම්භවයක් ඇත. බොහෝ අග්නිදිග ආසියානු ජාතික සාහිත්‍යයන් මෙන්ම එහි සාම්ප්‍රදායික සංහිතාව තුල ප්‍රභින්න  අංශ හෝ මට්ටම් හෝ දෙකක් ඇත: 
*ලිඛිත සාහිත්‍යය, රාජසභාවන්ට හෝ  බෞද්ධ ආශ්‍රමයන්ට  හෝ සීමා වී තිබුණි.
* දේශීය ජනශ‍්‍රැතිය මත පදනම්වූ මුඛ්‍ය සාහිත්‍යය. ප්‍රමුඛ ආගම වූ බුද්ධාගම  වෙතින් එය මහත් ආභාෂයක් ලැබූ අතර, රාමායනය සහ මහාභාරතය යන හින්දු වීරඛ්‍යානයන්හී ආභාෂයද එය වෙත ලැබිණි .

## පුරාතන ශිලා ලේඛන 
ගලෙහි කෙටුනු අභිලේඛන ලිපි  රාශිය විසින් කමාය භාෂාවෙහි පුරාතනය පිළිබඳව සාක්ෂ්‍යය සපයයි.

ප්‍රවර්ගය:කාම්බෝජය
කාම්බෝජයෙහි ජනවිකාසය

ජනගහණ ඝණත්වය, වාර්ගිකත්වය, අධ්‍යාපන මට්ටම, මහජනයාගේ සෞඛ්‍යය, ආර්ථික තත්ත්වය, ආගමික අනුබැඳියන් සහ ජනගහණයෙහි අනෙකුත් අංගයන් ඇතුළු කාම්බෝජයෙහි ජනගහණයෙහි ජනවිකාසාත්මක ගුණාංග, මෙම ලිපිය තුලින් විග්‍රහ කෙරෙයි.

## ජනගහණය
1874 සිට 1921 දක්වා, කාම්බෝජයෙහි මුළු ජනගහණය 946,000 පමණ සිට මිලියන 2.4 දක්වා වර්ධනය විය. 1950 වන විට, 3,710,107 සිට 4,073,967 දක්වා අගයයකට එය වර්ධනය වූ අතර, 1962 වසරෙහිදී එය මිලියන 5.7 අගයයට සම්ප්‍රාප්ත විය. 1960 ගණන් වල සිට 1975 දක්වා, කාම්බෝජයෙහි ජනගහණය වාර්ෂිකව 2.2% පමණ අගයයකින් ඉහල ගිය අතර, එය අග්නිදිග ආසියාවෙහි පහළම වර්ධන අගය විය. 1975 වසරෙහිදී කමාය රූජ් බලයට පත්වූ විට, ජනගහණයෙහි ඇස්තමේන්තුගත අගයය වූයේ මිලියන 7.3 ක් විය. 1975 සිට  1978  දක්වා කාල සීමාවෙහිදී, මෙම මුළු අගයෙන් මිලියන එකක සිට දෙක දක්වා ප්‍රමාණයක් මිය ගිය බවට වාර්තා වෙයි. 1981 වසරෙහිදී, කම්පූචියා මහජන සමූහාණ්ඩුව විසින් නිල ජනගහණ අගය ලෙසින් මිලියන 6.7 දැක්වුවද, බොහෝ විට වඩාත් නිරවද්‍ය විය යුත්තේ දළ වශයෙන් මිලියන 6.3 සිට 6.4 දක්වා අගයයකි. 1978 සිට 1985 දක්වා සාමාන්‍යය වාර්ෂික ජනගහණ වර්ධන අනුපාතිකය 2.3% (වගුව 2, පරිශිෂ්ටය A බලන්න) විය. අපර-කමාය රූජ් ළදරු  අත්පාතයක් විසින් ජනගහණය  මිලියන 10 ක් අභිබවා ඉහළට ඔසවා තැබූ අතර, මෑත වසර කිහිපය තුලදී වර්ධනය මන්දගාමී බවක් දක්වයි.
උපසිරැසි

**උපසිරැසි** යනු රූපවාහිනි තිරයේ පහළ කොටසෙහි තිරස් පතුලේ හෝ දිස්වන තිරය මත විදෙස් භාෂාවක සංවාදයක් දක්වන ලිඛිත පරිවර්තනයකි.
ෆ්‍රෙඩ්රික් නෝර්ත්, ගිල්ෆර්ඩ්හී පස්වන අර්ල්වරයා

1817 වසර දක්වා **ගරු ෆ්‍රෙඩ්රික් නෝර්ත්** ලෙසින් හැඳින්වුනු, **ෆ්‍රෙඩ්රික් නෝර්ත්, ගිල්ෆර්ඩ්හී පස්වන අර්ල්වරයා**  (7 පෙබරවාරි 1766 – 14 ඔක්තොම්බර් 1827) යනු බ්‍රිතාන්‍ය දේශපාලනඥයෙක් සහ යටත්විජිත පරිපාලකයෙක් විය.
එක්සත් රාජධානියෙහි සතරවන ජෝර්ජ් රජ

**සතරවන ජෝර්ජ් රජ** (ජෝර්ජ් ඔගස්ටස් ෆ්‍රෙඩ්රික්; 12 අගෝස්තු 1762 – 26 ජූනි 1830) යනු, ඔහුගේ පියාවූ තුන්වන ජෝර්ජ් රජ 1820 ජනවාරි 29 දිනදී මිය යෑමෙන් පසුව සහ වසර දහයකට පසුව තම මරණය දක්වා,   මහා බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත එක්සත් රාජධානියෙහි සහ හැනෝවර් හී රජ විය. 1811 වසරෙහි සිට ඔහුගේ කිරුළු ප්‍රාප්තිය දක්වා ඔහුගේ පියාගේ අවසාන මානසික ව්‍යාධිය තුලදී, උපරාජ කුමරුවා ලෙසින් ඔහු සේවය කළේය.

|-

|-

ප්‍රවර්ගය:රජවරු - එක්සත් රාජධානිය
එක්සත් රාජධානියෙහි තුන්වන ජෝර්ජ් රජ

**තුන්වන ජෝර්ජ් රජ** (ජෝර්ජ් විලියම් ෆ්‍රෙඩ්රික්; 4 ජූනි 1738 – 29 ජනවාරි 1820) යනු, 1760 ඔක්තොම්බර 25 දින සිට 1801 ජනවාරි 1 දිනදී රටවල් දෙක එක්සත් වීම දක්වා  මහා බ්‍රිතාන්‍යයෙහි සහ අයර්ලන්තයෙහි රජ සහ, එතැන් සිට ඔහුගේ මරණය දක්වා  මහා බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත එක්සත් රාජධානියෙහි රජද විය.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
### පුස්තක නාමාවලිය
* අයිලන්, ස්ටැන්ලි (1972). *ජෝර්ජ් ද තර්ඩ්*. ලන්ඩනය: කොලින්ස්. ISBN 0-00-211412-7.

## වැඩිදුරටත් කියවීම් 
* බ්ලැක්, ජෙරමි (1996 ශරත්). "කුඩ් ද බ්‍රිටිෂ් හෑව් වොන් දි ඇමරිකන් වෝ ඔෆ් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ස්?" *ජර්නල් ඔෆ් ද සොසයිටි ෆො ආමි හිස්ටොරිකල් රිසර්ච්.* **74** (299): 145–154. 2006 වසරෙහිදී ඔහයියෝ ප්‍රාන්තයෙහිදී සිදු කෙරුණු  මාර්ගගත විනාඩි-90 විඩියෝ දේශනය; රියල් ප්ලේයර් අවශ්‍ය වෙයි

|-

ප්‍රවර්ගය:රජවරු - එක්සත් රාජධානිය
ජී. ආර්. පෙරේරා

**ගල්හේනගේ රත්නපාල පෙරේරා** (උපත 1939 නොවැම්බර් 13 - 2023 මැයි 01), හෙවත් **ජී. ආර්. පෙරේරා** යනු ශ්‍රී ලංකා සිංහල සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. ඔහු දශක පහකට අධික කාලයක් වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කරමින් රූපවාහිනී කතාමාලා 600 කට අධික සංඛ්‍යාවක රඟපා ඇත.

## පෞද්ගලික ජීවිතය
රත්නපාල පෙරේරා 1939 නොවැම්බර් 13 වැනිදා කිරුළපනේදී පවුලේ වැඩිමලා ලෙස උපත ලැබීය. පවුල ඉක්මනින්ම බොරලැස්ගමුව එගොඩවත්තට පදිංචියට ගියා. ඔහුට බාල සහෝදරයන් දෙදෙනෙක් සහ එක් බාල සහෝදරියක් සිටී. ඔහුගේ පියා ව්‍යාපාරිකයෙක් සහ සූදුවට ඇබ්බැහි වූවෙකි. ඔහුගේ මව ගුරුවරියක් විය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ රත්තනපිටිය ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ 13, කොටහේන කුමර විද්‍යාලයෙනි.

ඔහුගේ බිරිඳ ටෙලිනාට්‍ය නිෂ්පාදකවරියකි.

## වෘත්තීය ජීවිතය
ඔහුව රංගනයට හඳුන්වා දුන්නේ ඔහුගේ සමීප මිතුරෙකු මෙන්ම කීර්තිමත් නාට්‍යකරුවෙකු වූ තිස්ස අබේසේකර විසිනි.

## References
## External links
* කෝ මගේ මිතුරා
* ඇඳුම් බෑගය අමතක වී ජී. ආර්. ට අකරතැබ්බයක්
* ජී. ආර්. ආයෙත්

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
රුචිර සමරසිංහ

එයාර් වය්ස් මාර්ෂල් **රුචිර සමරසිංහ** (ඉංග්‍රීසි: **Ruchira Samarasinghe**) USP යනු  ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු අධ්‍යක්ෂ සිවිල් ඉංජිනේරු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව තනතුර හොබයි.

රුචිර සමරසිංහ  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
*කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* ගුවන් කොමදෝරු රුචිර සමරසිංහ  අධ්‍යක්ෂ සිවිල් ඉංජිනේරු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව

* 'පැසිෆික් ඒන්ජල්' වැඩසටහන සර්ථකව නිමවෙයි

* නාලන්දා රණවිරු උපහාර 2020

  
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ උරගයින් ලැයිස්තුව

**උරගයින්** යනු **රෙප්ටිලියා** වර්ගයට අයත් ටෙට්‍රපෝඩා සත්ත්වයින් වේ. මෙම වර්ගයට නූතන කැස්බෑවුන්, කිඹුලන්, සර්පයින්, ඇම්ෆිස්බේනියාවන්, කටුස්සන්, ටුවටාරාවන්, සහ වෙනත් නෂ්ට වූ ජීවි විශේෂ අයත් වේ. උරගයින් චතුර්පාදික පෘෂ්ඨවංශීන් වන අතර, ගාත්‍රා හතරක් පැවතිය හෝ නොපැවතිය හැක. සර්පයන්ගේ නම් ඔවුන් සම්භවය වූයේ ගාත්‍රා-සතරක් ඇති පූර්වජයන්ගෙනි. උභයජීවීන් මෙන් නොව, උරගයින් සතුව ජලජ කීට අවධියක් නොපවතියි. බොහෝ උරගයින් අණ්ඩජ වේ. ඇතැම් ස්කුවමාටාවන් ජලාබුජතාව පෙන්වයි.  එනම් එම විශේෂවල භ්‍රෑණය මව තුළ වර්ධනය වුව ද, අණ්ඩකවචයක් වෙනුවට එය කලලබන්ධයක් තුළ අන්තර්ගත වන බවයි. ඇම්නියෝටාවන් වන උරගයින්ගේ බිත්තර ආරක්ෂාව සහ පරිවහනය සඳහා පටලවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, මෙය වියළි පරිසරයේ ද ප්‍රජනනය සඳහා දක්වන අනුවර්තනයකි.

## උරගයින්
*වංශය: Chordata
*වර්ගය: Reptilia

ශ්‍රී ලංකාවේ උරග විවිධත්වය ක්ෂීරපායීන් සහ මත්ස්‍යයින් වැනි ඇතැම් පෘෂ්ඨවංශීන්ට සාපේක්ෂව ඉහළ ය. සෑම දශකයකම විසූ දේශීය සහ විදේශීය විද්‍යාඥයින් සහ පරිසරවේදීන් විසින් වර්තමානයේ හමුවන සියලු උරග විශේෂ පිළිබඳ සවිස්තර වාර්තා සකස් කොට ඇත්තේ ඒ පිළිබඳ පර්යේෂණ මාලාවක් ඇසුරෙනි. ශ්‍රී ලාංකික උභයජීවී සහ උරග විද්‍යාඥයකු වන ඇන්ස්ලම් ද සිල්වා විසින් ශ්‍රී ලාංකික සර්ප විශේෂවල ජෛව විද්‍යාව සහ පරිසර විද්‍යාව අධ්‍යයනය කොට ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන භෞමික සහ සාගර සර්ප විශේෂ 96ක් ලේඛනගත කොට ඇත. එම විශේෂවලින් භෞමික සර්ප විශේෂ 5ක් පමණක් මාරාන්තික සහ මිනිසුන්ගේ ජීවිතයට තර්ජනයක් ගෙනදීමේ විභවයක් ඇතැයි සැලකේ. සර්ප විශේෂ 50ක් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය.

දිවයිනේ කටුසු විවිධත්වය බොහෝ දේශීය විද්‍යාඥයින් සහ පර්යේෂකයින් විසින් අධ්‍යයනය සහ වාර්තාගත කොට ඇත. මේ අතරට ඉමේෂ් නුවන් බණ්ඩාර, කලණ මාඩුවගේ, අංජන සිල්වා, ආචාර්ය රොහාන් පෙතියාගොඩ, සහ කැලුම් මනමේන්ද්‍ර-ආරච්චි වැනි පර්යේධයින් අයත් වේ. ඔවුනට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවෙන් කටුසු විශේෂ 97ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, එයට 2006දී හඳුනාගැනුණු නව විශේෂ 17ක් ද අයත් වේ.

මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාව කිඹුල් විශේෂ 2කට සහ කෙලෝනියා විශේෂ 9කට නිවහන වේ.

පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන උරගයින් ඇතුළත් ලැයිස්තුවකි:

## ගෝත්‍රය: Squamata - ශල්කමය උරගයින්
### උපගෝත්‍රය: Serpentes - සර්පයින්
#### කුලය: Acrochordidae - දියගොයන්
#### කුලය: Boidae - කොට පිඹුරන්
#### කුලය: Pythonidae - පිඹුරන්
#### කුලය: Colubridae - කොලුබ්‍රිඩාවන්
#### කුලය: Cylindrophiidae - දෙපත් නයින්
#### කුලය: Elapidae - නයින්,කරවලුන් සහ දෙපත් කළුවන්
#### උපකුලය: Hydrophiinae - මුහුදු සර්පයින්
#### කුලය: Typhlopidae - කනඋල්ලන්
#### කුලය: Uropeltidae - තුඩුල්ලන්/ වල්ගා ඇබයින්
#### කුලය: Viperidae - පොළඟුන් සහ වල-පොළඟුන් 
### උපගෝත්‍රය: Lacertilia - කටුස්සන්
#### කුලය: Agamidae - ඇගමිඩ කටස්සන්
#### කුලය: Chamaeleonidae - බෝදිලිමුන්
#### කුලය: Gekkonidae - හූනන්
#### කුලය: Lacertidae - සර්පාක්ෂි කටුස්සන්
#### කුලය: Scincidae - හිකනලුන්
කුලය: Scincidae

#### කුලය: Varanidae - කබරගොයින්/ තලගොයින්
## ගෝත්‍රය: Crocodilia - කිඹුලන්
### කුලය: Crocodylidae - සත්‍ය කිඹුලන්
## ගෝත්‍රය: Testudines - කැස්බෑවුන්/ ඉබ්බන්
### කුලය: Bataguridae - ආසියානු ටෙරාපිනයන්
### කුලය: Cheloniidae - මුහුදු කැස්බෑවුන්
### කුලය: Dermochelyidae - දාර කැස්බෑවුන්
### කුලය: Emydidae - ඇමරිකානු ඝන-කවචැති කැස්බෑවුන්
### කුලය: Testudinidae - ඉබ්බන්
### කුලය: Trionychidae - මෘදුකවච ඉබ්බන්
## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* SrilLankanReptiles.com
* Wildreach.com
ශ්‍රී ලංකාවේ උභයජීවී නාමාවලිය

ශ්‍රී ලංකාව උභයජීවී විශේෂ 110කට අධික සංඛ්‍යාවක් සඳහා වාසභවන වන අතර, ඉන් විශේෂ 90කට අධික සංඛ්‍යාවක් මෙරටට ආවේණික වේ. මෙලෙසින් 85%ක පමණ ආවේණිකතා ප්‍රතිශතය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ ඉහළම උභයජීවී ආවේණිකතාව සහිත රට බවට පත්ව ඇත. පසුගිය දශකය තුළ ශ්‍රී ලංකාවෙන් සොයාගැනුණු නව උභයජීවී විශේෂ සංඛ්‍යාව සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත. 1957 ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු උභයජීවී විමර්ශනය මගින් විශේෂ 35ක් හඳුනාගන්නා ලදී. 1996දී උභයජීවී විශේෂ සංඛ්‍යාව 53දක්වා ඉහළ ගියේ, කෞතුකාගාර එකතු පර්යේෂණ සහ ක්ෂේත්‍ර සමීක්ෂණ පාදක කරගනිමිනි. 1998දී පෙතියාගොඩ සහ මනමේන්ද්‍ර-ආරච්චි විසින් මෙම ක්ෂේත්‍ර සමීක්ෂණය මත පදනම්ව විශේෂ 250කට අධික සංඛ්‍යාවක් යෝජනා කෙරිණි. කෙසේනමුත් මීගස්කුඹුර *සහ පිරිස* විසින් එම සංඛ්‍යාව විශේෂ 140ක් අවට සංඛ්‍යාවක් දක්වා ප්‍රතිශෝධනය කරන ලදී. මෙහි දී "නව" විශේෂ 100කට අධික සංඛ්‍යාවක් සොයාගැනුණු බවට වූ වාර්තාව විවේචනයට ලක් විය. 2016 වන විට, උභයජීවී විශේෂ 120ක් පිළිබඳ තොරතුරු පකාශයට පත්කෙරිණි. මෙයට ආවේණිකයින් 110ක් ඇතුළත් විය. හිරිදණ්ඩන් විශේෂ තුනක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, තවත් එක් විශේෂයක් විස්තර කළ යුතුව ඇත.

*Adenomus*, *Nannophrys* සහ *Lankanectes* යන උභයජීවී ගණ තුනම ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වේ. මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාව ආසියාවේ ඉහළම උභයජීවී නෂ්ට වීම් සහ තර්ජිත ප්‍රතිශතය සහිත රට වශයෙන් නම්කොට ඇත. 20වන සියවසේ දී, මෙරට උභයජීවී විශේෂ අතුරින් 20%ක් පමණම නෂ්ට වී ගිය අතර, සෙසු උභයජීවී විශේෂවලින් අඩක් පමණම නෂ්ට වීමේ තර්ජනය අභිමුව සිටියි. පසුගිය වසර 500 තුළ ලෝකයෙන් නෂ්ට වී ගිය උභයජීවී විශේෂ 34 අතුරින් 19ක්ම ශ්‍රී ලංකාවට අයත් වූ විශේෂ වේ. වාසස්ථාන අහිමි වීම මෙම තර්ජනවලට ප්‍රධාන හේතුව ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර, වාසස්ථාන කැබලි වීම, පලිබෝධනාශක භාවිතය සහ වායු දූෂණය ද උභයජීවීන්ට තර්ජන එල්ල කරයි. 2015 අප්‍රේල් මස මෙන්ඩිස් වික්‍රමසිංහ *සහ පිරිස* විසින් *Pseudophilautus* ගණයට අයත් තවත් ආවේණික විශේෂයක් හඳුනාගන්නා ලදී. මෙම විශේෂය *P.dilmah* නම් විය.

## උභයජීවීන්
||
||

||
||

||
||

|}

### Anura ගෝත්‍රය: මැඩියන්
### Gymnophiona ගෝත්‍රය: හිරිදණ්ඩන්
## ආශ්‍රේයයන්
තිත්පිය තිරාසිකයා

**තිත්පිය තිරාසිකයා** (*Geokichla spiloptera*) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ විශාල තිරාසික කුලය වන Turdidae කුලයට අයත්, ආසියානු තිරාසිකයෙකි.

මෙම පක්ෂියා ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික නේවාසික අභිජනන පක්ෂියෙකි. මෙම සුලබ නොවන පක්ෂියා සාමාන්‍යයෙන් කඳුකර වැසි වනාන්තර සහ අඩු වශයෙන් වියළි වන බිම්වල උන්නතාංශය 500 m සහ 2000 m අතර පෙදෙස්වල හමුවේ. සාමාන්‍යයෙන් තනිව වෙසෙන පක්ෂියකු වන අතර ඝන යටිවියනක් සහ උණ වදුලු සහිත ස්ථානවල සිටීමට ප්‍රියකරයි.

තිත්පිය තිරාසිකයින් සර්වභක්ෂක ය. නමුත් ඵලවලට වඩා වැඩියෙන් කෘමීන්ට ප්‍රිය කරයි. ආහාර ගන්නේ බිම සිට ය.

මෙම විශේෂයේ වැඩිහිටි පක්ෂීන් 27 cm පමණ දිගැති අතර, ඉහළ පෙදෙස ලා දුඹුරු අතර, ද්විත්ව පියා දණ්ඩේ සුදු තිත් දැකගත හැක. ලා පැහැ මුහුණේ අඳුරු ඉරි දෙකක් දැකගත හැක. හොටය කළු පැහැ අතර, පාද කහ පැහැති ය. නාදය ගීතමය ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, විවිධ උරුවන් හඬවල් ශ්‍රවණය කළ හැක.

ලාබාල පක්ෂීන්ගේ උඩුකයෙහි අඳුරු කහ පැහැ වයිරම් දැකගත හැක. ඔවුන්ගේ මුහුණ සහ යටිකය ලා දුඹුරු පැහැ අතර, දැඩි වයිරම් රටා දැකගත හැක.

වනවැස්ම සහිත ස්ථානවල අතු දෙබලක් මත ලිහිල් කෝප්පාකාර කැදැල්ලක් තනයි. අඳුරු කහ පැහැ හෝ නිල්-කොළ පැහැ බිත්තර 2-3 පමණ දමයි. සෑම වසරකම මෙම විශේෂයේ අභිජනන වාර දෙකක් දැකගත හැක.

## සංස්කෘතිය තුළ
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් මෙම පක්ෂියා *පුල්ලි වල් අවිච්චියා* ලෙස ද හඳුන්වයි. ඉංග්‍රීසි බසින් මෙම පක්ෂියා **Spot-winged Thrush** නම් වේ

File:ZootheraSpilopteraLegge.jpg|තිත්පිය තිරාසිකයා (වමේ) සමග ශ්‍රී ලංකා කායුරු තිරාසිකයා (දකුණේ)

## ආශ්‍රේයයන්
* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* *Thrushes* by Clement and Hathaway, ISBN 0-7136-3940-7
නෙල්සන් මෙන්ඩිස්‌

**නෙල්සන් මෙන්ඩිස්‌** (ඉංග්‍රීසි: **Nelson Mandis**) යනු ප්‍රවීන ක්‍රිකට් පුහුනුකරු සහ ඉංග්‍රීසි ගුරුවරයෙකි. 

## ජීවන සටහන් 
ඔහු වරෙක කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ක්‍රිකට් පුහුනුකරු  විය.

## ආශ්‍රිත
* නෙල්සන් මෙන්ඩිස් අභියෝග කුසලාන ක්‍රිකට් තරගාවලිය 8දා 

* බ්‍රැඩ්මන්ගේ ජීවිත කතාව කියවා ක්‍රිකට්‌ "ඔස්‌තාර්ලා" බිහිකළ ඉස්‌තරම් ගුරුවරයා 

* ක්‍රිකට්‌ ක්‍රීඩකයන් දුසිමක්‌ මුදුනට ගෙනා ගුරුවරයා 

    
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
පර්ඩර්

[thumb|300px|right|*[සෙනානා* පෙදෙස් වලදී පර්ඩර් ඉවත්කිරීම දැක්වෙන  *ලේඩීස් ඔෆ් කවුබුල්* (1848 ලිතෝග‍්‍රාපිය, ජේම්ස් රැට්ට්‍රේ විසින්)–ඔරියන්ටල් ඇන්ඩ් ඉන්ඩියා ඔෆිස් කලෙක්ෂන්, බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලය]]

**පර්ඩර්** හෝ **පාර්ඩර්** ("තිරය" යන අර්ථය දෙන  පර්සියානු වදන: پرده, වෙතින්) යනු,  දකුණු ආසියාවෙහි සමහරක් මුස්ලිම් සහ හින්දු ප්‍රජාවන් අතර ව්‍යාප්ත ආගමික සහ සමාජ පිළිවෙතක් වන ස්ත්‍රී හුදෙකලා වාසයකි. 

## ආශ්‍රිත
ගුණපාල වික්‍රමරත්න

**ගුණපාල වික්‍රමරත්න**  (ඉංග්‍රීසි: **Gunapala Wickramaratne**) යනු හිටපු විභාග කොමසාරිස් වරයෙක් සහ නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ හිටපු විදුහල්පති (1964-1969).

## ජීවන සටහන් 
ගුණපාල වික්‍රමරත්නයන් රාහුල විද්‍යාලය මාතර ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.

## ආශ්‍රිත
* උත්තම ගුරු පූජා

* රාහුල පුත් ගුණපාල වික්‍රමරත්නට අනුවයි

* අධ්‍යාපනයේ මෙහෙවර නිම වූ විශිෂ්ටයන්ට සේවා ප්‍රණාම 

* නාලන්දා විදුහලේ අභිමානවත් ගමන් මඟ

* Nalanda retired teachers association 

* Past Principals of Nalanda 

* Nalanda and HFC squash champions

     
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
පර්ඩර් (පූර්ව-මැතිවරණ කාලසීමාව)

**පර්ඩර්** යනු   විශේෂයෙන්ම සිවිල් සේවකයන්ට බලපාන්නාවූ එක්සත් රාජධානියෙහි මැතිවරණය ප්‍රකාශයට පත්කිරීම සහ අවසන් ප්‍රතිඵල නිකුත්කිරීම අතර පවතින පූර්ව-මැතිවරණ කාලසීමාව වෙයි.   ඉදිරියෙහි පැවැත්වීමට නියමිත මැතිවරණයෙහිදී කිසිම අපේක්ෂකයෙකුට හෝ දේශපාලන පක්ෂයකට හෝ වාසිසහගත වන බවට පෙනෙන  නව හෝ මතභේදකාරී රාජ්‍ය පරිපාලන මුල්පිරීම් (නූතනීකරණ මුල්පිරීම් හෝ පරිපාලනමය සහ  ව්‍යවස්ථාදායක වෙනස්කම් වැනි) පිළිබඳ ප්‍රකාශයන් මධ්‍යම හෝ පළාත් පාලන රජයයන් විසින් නිකුත් කිරීම  මෙම කාලසීමාව තුලදී වැලක්වෙයි.  අපේක්ෂකයෙකුට නියත වශයෙන්ම වාසිසහගත තත්ත්වයක් ලැබ දුන් බවට අධිකරණයක් විසින් නිර්ණය කෙරුණු විටෙක මෙය විසින් 1986 පළාත් පාලන පණතෙහි 2 ඡේදය උල්ලංඝනය කිරීමක් වෙයි. 

## පරිචයනය සහ  නෛතික තත්ත්වය 
පර්ඩර් කාලසීමාව සාමාන්‍යයෙන් ඇරඹෙන්නේ කාල-නියමිත මැතිවරණයට සති හයකට පෙර වන අතර, එක් එක්  බල මණ්ඩලයෙහි මැතිවරණ දැන්වීම ප්‍රකාශයට පත් කල දිනයෙහිය; සංයුක්ත අධිකාරි පුරපතිවරුන් සඳහා 2017 වසරෙහි මැතිවරණ සඳහා පර්ඩර් කාල සීමාව ඇරඹුනේ මාර්තු 23 දිනදීය. 2017 මහා මැතිවරණය සඳහා පර්ඩර් කාලසීමාව ඇරඹුනේ අප්‍රේල් 22 දිනදීය.

## ශබ්ද නිරුක්තිය 
පුරුෂ ලෝකය තුල කාන්තාවන්ගේ විනීතභාවය සුරැකීම සලසන "තිරය" හෝ "මොට්ටැක්කිලිය" යන අර්ථය දෙන *පර්ඩර්* යන උර්දු වචනය වෙතින් මෙය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. 

## ආශ්‍රිත 
## බාහිර සබැඳි 
* යූකේ ගවර්න්මන්ට් – ඉලෙක්ෂන් ගයිඩ් ෆො සිවිල් සර්වන්ට්ස්

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානියෙහි මැතිවරණ
සංකත්මෝචන් මහාබලි හනුමාන්

***සංකත්මෝචන් මහාබලි හනුමාන්*** යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ සඳදා සිට සිකුරාදා දක්වන දිනවල සවස සෝනි එන්ටර්ටේන්මන්ට් ටෙලිවිෂන් නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වෙමින් පවතින ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙමගින් හනුමාන් දෙවියන්ගේ කථාපුවත නිරූපණය වන්නේ ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණා සහ දේවි රුක්මිණීගේ දෘෂ්ටි කෝණයේ සිටයි.

**සංකත්මෝචන් මහාබලි හනුමාන්** කතාමාලාව දෙමළ බසින් හඬකවා **ජයි** **හනුමාන්** ලෙස සන් ටීවී නාළිකාවෙනුත්, මලයාලම් බසින් හඬකවා **මහාවීර හනුමාන්** ලෙස සූර්යා ටීවී නාළිකාවෙනුත් සහ තෙලිඟු'' බසින් **ශ්‍රී අංජනේයම්** ලෙස ජෙමිනි ටීවී නාළිකාවනුත් විකාශය කරන ලදී.

## කථාපුවත
මෙම කතාමාලාව මගින් හනුමාන් දෙවියන්ගේ කථාපුවත නිරූපණය වේ. බාධාවන් බිඳ හෙලන ඔහු ළමා වියේ සිටම නොයෙකුත් වීර ක්‍රියාවන්හි නිරත වෙයි. පසුව රාම හමුවීමෙන් පසු ඔහු රාමගේ ප්‍රබල අනුගාමිකයකු බවට පත් වේ.

## චරිත නිරූපණය
* නිර්භයි වාධ්වා, හනුමාන් ලෙස
* ගගන් මලික්, විෂ්ණු/රාම/ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන් ලෙස
* දෙබ්ලිනා චැටර්ජී, ලක්ෂ්මී/සීතා/රුක්මිණී/වේදවතී/ කාලි ලෙස
* අංකුර් වර්මා/ අරුන් මණ්ඩෝලා, ලක්ෂ්මණ ලෙස
* දේවේන්ද්‍ර මිෂ්රා, ශනි දෙවිඳුන් ලෙස
* වික්‍රම් ෂර්මා, සුග්‍රීව ලෙස 
* අමිත් මෙහ්රා, ශිව දෙවියන් ලෙස
* ප්‍රියංකා සිං, පාර්වතී/නවදුර්ගා ලෙස
* අංජු ජාධව්, සරස්වතී ලෙස
* නිධි ජා, ජම්බාවතී ලෙස
* සොනාල් පරිහාර්, සත්‍යභාම ලෙස
* සයිනා කපූර්, මිත්‍රාවින්ද ලෙස
* පූජා ඛත්‍රි, කාලින්දි ලෙස
* අයිෂ්වර්යා රාජ්, කායාධු ලෙස
* භාරත් චෞඩා/ ගගන් කාන්ග්, කේසරී/විභීෂණ ලෙස
* සම්රයාගි නේමා, කෞෂල්‍යා ලෙස
* රේෂ්මි ඝෝෂ් /ඇලේෆියා කපාඩියා, කෛකේයි ලෙස
* කණිෂ්කා සෝනි, සුමිත්‍රා ලෙස
* ඛ්‍යාති මංගලා, උර්මිලා ලෙස
* මුකුල් රාජ් සිං, අංගද් ලෙස
* මනෝජ් වර්මා, විශ්වමිත්‍ර ලෙස
* විශාල් පට්නි, නිකුම්භ ලෙස

### ආවර්තී චරිත
* සයිබාල් සන්ධීර්, ධන්වන්ත්‍රි ලෙස
* ලොවේකේෂ් සෝලංකි, ගරුඩා ලෙස
* විකාස් ග්‍රෝවර්, නාරද ලෙස
* සංදීප් රජෝරා/විමර්ශ් රෝෂන්, සූර්ය දේව ලෙස
* මනස් ෂා, දේවරාජ ඉන්ද්‍ර ලෙස
* මනිෂ් බිෂ්ලා, වායු දේව ලෙස
* රවී කුමාර්, වරුණ දේව ලෙස
* කෞෂික් චක්‍රවර්තී, බෘහස්පති ලෙස
* ත්‍රියුග් මන්ත්‍රී, කාල දේව ලෙස

;අතීත චරිත

* අර්පිත් ගුප්තා/ඉෂාන්ත් භානුෂාලි, හනුමාන් (ලාබාල) ලෙස
* බර්ඛා බිෂ්ත් සේන්ගුප්තා, අංජනා ලෙස
* ශ්‍රාෂ්ති මහේෂ්වරී, තාරා ලෙස 
* ආර්යා බබ්බාර්/ සෞරව් ගුර්ජර්, වාලි/ රාවණා ලෙස
* විශාල් ජේත්වා, යොවුන් වාලි ලෙස 
* භද්‍ර පරේඛ්, සුග්‍රීව (ලාබාල) ලෙස
* රීම් ෂෙයික්, වන්දේවි ලෙස
* අයාන් සුබයිර් රහ්මානි, ප්‍රාහ්ලාද් ලෙස
* අජේ කුමාර් නායින්, හිරන්‍යකාෂිපු ලෙස
* කේකේ ගෝස්වාමි, අතිබල ලෙස
* මීත් මුඛී, ළමා රාම ලෙස
* ඒක්ලාව්‍යා ආහිර්, ළමා භාරත ලෙස
* ක්‍රිෂ් චෞහාන්, ළමා ලක්ෂ්මණ ලෙස
* වංශ් සායනි, ළමා ශාතෘඝ්න ලෙස
* සෞරව් ගුර්ජර්, වාලි ලෙස
* කුණාල් බක්ෂි, යුද්ධජිත් ලෙස
* සුමිත් කොවුල්, රාක්ෂස් චක්‍රාසුර ලෙස
* විනීත් කාකාර්, මහාපාර්ශ්ව ලෙස
* තාරකේෂ් චෞහාන්, දුර්වාස ලෙස
* ආදිත්‍ය රථෝර්, ගනේෂ ලෙස
* අර්ජිත් රන්කා, සනාතන් ලෙස
* කේතන් කරන්ඩේ, අහිරාවන් ලෙස
* ෂර්හාන් සිං, ඉන්ද්‍රජිත් ලෙස
* යෝගේෂ් මහාජන්, දශරථ ලෙස
* ටාෂා කපූර්, මන්ඩෝදරි ලෙස
* පරිධි ෂර්මා, කෛකසි ලෙස

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* 
* සෝනිLIV අඩවිය
යෂ්මෙක්

[thumb|යෂ්මෙක් පැළඳි [හාලිඩ් ඉඩිප්]]

**යෂ්මෙක්**හෝ **යෂ්මාක්** ( කුර්කි *yaşmak*, "මොට්ටැක්කිලියක්" වෙතින්) යනු,  සමහරක් මුස්ලිම් ස්ත්‍රීන් විසින්  ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයන්හීදී ඔවුන්ගේ මුහුණ ආවරණය කර ගැනීමට පළඳිනු ලබන තුර්කි ආකාරයෙහි  මොට්ටැක්කිලියක් හෝ නිකාබයකි. වර්තමානයෙහි මෙම ඉස්ලාමීය වස්ත්‍රය   තුර්කියෙහි භාවිතය නැති තරම්ය.

## විස්තරය
සාමාන්‍ය මොට්ටැක්කිලියක් මෙන් නොවන යෂ්මෙකයෙහි, එක් ඒකකයක් ලෙසින් පැවතෙන හිසට-පැලඳෙන-මොට්ටැක්කිලියක් සහ මුහුණ-වැසෙන-මොට්ටැක්කිලියක් අඩංගු වන අතර, එබැවින් නාසයට පහළින් මුහුණ හරහට ගැට ගැසෙන සහ අනෙක හිස වසමින් රැළි වැටෙන පරිදී  නලල හරහට ගැටගැසෙන  යන්නාවූ තුනී  මස්ලින් කැබලි දෙකකින් සමන්විත වෙයි.

කළු පැහැ අශ්වකෙඳි භාවිතයෙන් වියන ලද සහ කම්මුල් අසබඩ සවි කොට පහළට වැටෙන  වියනක් ලෙසින් මුහුණ ආවරණය කෙරෙන **පෙචෙ**නමින් හැඳින්වෙන චතුරස්‍රාකාර රෙදි කැබැල්ලක් හෝ ඇස් නිරාවරණය වන දික් සිදුරු සහිතව පටි ආශ්‍රයෙන් හිස පිටුපස බැඳි සහ නාසය මතින් කුඩා රන් කැබලි මගින් ආධාරකයක් සැපයුනු ලේස් කැබලි වලින් තැනුනු මොට්ටැක්කිලියක් හෝ යෂ්මෙකයක අඩංගු විය හැක.

## මෙයද බලන්න 
*ඉස්ලාම් සහ වස්ත්‍ර
*බුර්කා
*චදෝර්
*හිජාබ්
*ටුඩුං

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි 
* තුර්කියෙහි සංස්කෘතික සහ සංචාරක කටයුතු අමාත්‍යාංශය - *ද කොස්ටියුම්ස් ඔෆ් ඔටෝමාන් විමෙන්*

ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාමීය ස්ත්‍රි ඇඳුම්
ප්‍රවර්ගය:මොට්ටැක්කිලි
ප්‍රවර්ගය:තුර්කි වචන සහ වාක්‍යාංශ
ප්‍රවර්ගය:පර්ඩර්
ප්‍රවර්ගය:ඔටෝමාන් වස්ත්‍ර
විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සම්පාදනය

වෙස්ට්මිනිස්ටර් ක්‍රමය පදනම් වන පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක, සුළුතර රජයකට බලයෙහි සිටීම සඳහා **විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සම්පාදනය** සහතික කෙරෙන සම්මුතීන් අවශ්‍ය වෙයි.

**විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සම්පාදනය සම්මුතියක්** යනු, පාර්ලිමේන්තුවෙහි පක්ෂයක් හෝ ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරු පිරිසක් හෝ   විසින්,  විශ්වාස පළකිරීමෙහි යෝජනා වලදී සහ  විසර්ජන හෝ අයවැය (මූල්‍ය සම්පාදන) ඡන්ද වලදී, පක්ෂව ඡන්දය දීමෙන් හෝ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටීමෙන් හෝ රජයට සහය සපයන බවට වන සම්මුතියකි.
ඩී. එස්. ආර්. වානගුරු

ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති  **ඩී. එස්. ආර්. වානගුරු** (තවද: **ශාන්ත වානගුරු**) (ඉංග්‍රීසි: **D. S. R. Wanaguru**) යනු  ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ විශ්‍රාමික ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරියෙකි.  

ඩී. එස්. ආර්. වානගුරු  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* සහකාර උප පොලීස්පති (විශ්‍රාම) ඩී. එස්. ආර්. වානගුරුගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්
* රණවිරුවන් හා ඔවුන්ගේ පවුල්වල අභිවෘද්ධියට රණවිරු සේවා අධිකාරිය විශාල සේවාවක් කර තිබෙනවා 
* රණවිරු පවුල්වල ඥාතීන්ගේ කලා කුසලතා ඇගයීමක් 

  
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ජෙබෙල් ඉර්හවුඩ්

**ජෙබෙල් ඉර්හවුඩ්** හෝ **අඩ්රාර් ඉග්හුඩ්** ( ; ) යනු, මොරොක්කෝවෙහි මරාකෙෂ් නගරයට 100 කි.මි. (60 සැත)  පමණ බටහිරින් සීඩී මොක්තාර් අසල පිහිටි පුරාවිද්‍යා අඩවියකි. මෙම අඩවිය 1960 වසරෙහිදී සොයාගැනීමෙහි සිට එහිදී හමුවූ හොමිනිඩේ ෆොසිල නිසා එය අවධානයට පාත්‍රව තිබුණි. මුලින්ම  නියැන්දතාල් මානවයන්ගේ බවට සිතුණු මෙම ආදර්ශ , *හෝමෝ සේපියන්වරුන්ගේ* බවට නියමකොට වසර 300,000 ප්‍රමාණයකට වඩා පැරණි බවට කාල නිර්ණය කොට ඇත. මෙය නිරවද්‍ය නම්, පැරණිතම *හෝමෝ සේපියන්වරුන්ගේ* ෆොසිල නෂ්ටාවශේෂ හමුවූ ස්ථානය බවට එය පත් වෙයි.
කාලී ක්ලොස්

**කාලී එළිසබෙත් ක්ලොස්** (අගෝස්තු 3, 1992) යනු ඇමරිකානු ජාතික විලාසිතා නිරූපණ ශිල්පිණියකි. ඇය 2011-2014 කාලසීමාව තුල වික්ටෝරියාස් සීක්‍රට් ඒන්ජල්ස් නිරූපිකාවක ලෙස කටයුතු කළාය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්
චිකාගෝ

**චිකාගෝ**, නිල වශයෙන් **චිකාගෝ නගරය**, යනු එක්සත් ජනපදයෙහි තෙවන මහත් ජනාකීර්ණ නගරය වෙයි. එය පිහිටා ඇත්තේ වර්තමාන ඇමරිකාවේ ය .
සයි

**පාර්ක් ජේ-සැන්ග්** (උපත 1977 දෙසැම්බර් 31), වෘත්තිමය වශයෙන් ඔහු ප්‍රකට වන්නේ **සයි** ලෙසය. දකුණු කොරියානු ගායකයකු, රැප් ගායකයකු, ගීත රචකයෙක්, සහ වාර්තා නිෂ්පාදකයකු වේ. 2012 වසරේ ඔහු ගායනා කළ **ගැන්ගම් ස්ටයිල්** ගීතය ලෝක ප්‍රකට විය. 2012 වසරේදී මෙය ගිනස් වාර්තාව පොතට වාර්තා දෙකක් යටතේ එකතු විය. ඒවා නම් මෙසේය 1. වැඩිම වාර ගණනක් නැරඹු සංගීත වීඩියෝව. (දින 159 අතුළත බිලියන 1ක්.) 2. වැඩිම කැමත්තක්(ලයික්) පලකල සංගීත වීඩියෝව.

## චරිතාපදානය
ප්‍රවර්ගය:සයි
ප්‍රවර්ගය:සියවසේ දකුණු කොරියානු ගායක ගායිකාවන් 
ප්‍රවර්ගය:1977 උපත්
හාරිස්පත්තුවේ ආරියවංශාලංකාර හිමි

පූජ්‍ය **හාරිස්පත්තුවේ ආරියවංශාලංකාර හිමි** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩ සිටි භික්ෂූන් වහන්සේ නමකි. ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ශාසනය සහ සමාජය කෙරේ අනගි සේවයක් සිදුකල සැදැහැති භික්ෂුවක් ලෙස උන්වහන්සේ ප්‍රකටය.

## මුල් දිවිය
ගිහිකල ධර්මසේන ආරියතිලක ලෙස 1939 වසරේ මාරුද්දන ග්‍රාමයේ උපත ලද ඔහුගේ පියා පහළලමැණිගේ ජේමිස් සිඤ්ඤෝ වූ අතර මව පතිරාජගේ ගුණවතී විය. සිය ප්‍රථම වෘත්තීය වශයෙන් ගුරුවෘත්තීයට ඇතුළු වූ ඔහු 1975දී ඉන් විශ්‍රාම ලබා ගත්තේය. වර්ෂ 2000දී ඔහු, හාරිස්පත්තුවේ ආරියවංශාලංකාර හිමි යන නමින් ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ නිකායේ මහානායක පූජ්‍ය වේවැල්දෙණියේ මේධාලංකාර හිමියන් යටතේ පැවිදි දිවියට ඇතුළත් විය. වයස අවුරුදු 74දී උන්වහන්සේ කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධිය හිමිකරගන්නා ලදී..

## පැවිදි දිවිය
සිය පැවිදි දිවිය තුලදී බුදුදහම සම්බන්ධ ග්‍රන්ථ කිහිපයක් රචනා කල ආරියවංශාලංකාර හිමි, වසර 13ක් මුළුල්ලෙහි කොළඹ බෞද්ධාලෝක මාවතේ පිහිටි විපස්‌සනා භාවනා මධ්‍යස්‌ථානයේ භාරකාර හිමිනම වශයෙන් කටයුතු කරන ලදී. උන්වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද සහ උන්වහන්සේ සහභාගී වූ දහම් සංවාද සහ වැඩසටහන් බොහොමයක් එකල ජනතාව අතර ප්‍රකට විය. 2014 වසරේ මාර්තු මස 22වන දින කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලකදී උන්වහන්සේ අපවත් විය.. 

## මූලාශ්‍ර
චිකාගෝ, සිම්බාබ්වේ

**චිකාගෝ**, ක්වේක්වෙ, සිම්බාබ්වේ, යනු ක්වේක්වෙ මධ්‍යම ව්‍යපාරික දිස්ත්‍රික්කය අවට ප්‍රදේශයෙහි පිහිටි අඩු ජනඝණත්වයක් සහිත උපනගරයකි.
ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය

**ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය** යනු,  එහි කල් ඉකුත් වීම සිදුවන්නට පෙර, වෙනත් රටකට ගමන් කිරීමට හෝ නිකුත් කල රට තුල හෝ එයින් පිටත හෝ හඳුනාගැනීමෙහි වලංගු ක්‍රමයක් ලෙසින් හෝ ගමන් බලපත්‍රයක් භාවිතා කල හැකි කාල සීමාවෙහි ප්‍රමාණය වෙයි.

## වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාල සිතියම 
upright=3|thumb|center|ලොව පුරා වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලයන්

### වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර 
සාමාන්‍ය වශයෙන්, එක්සත් රාජධානි ගමන් බලපත්‍රයක්, එක්සත් ජනපද ගමන් බලපත්‍රයක්, නවසීලන්ත ගමන් බලපත්‍රයක් හෝ  ඕස්ට්‍රේලියානු ගමන් බලපත්‍රයක් වැනි අවස්ථාවන්හිදී වසර දහයකටද, පපුවා නවගිනි ගමන් බලපත්‍රයක් හෝ වර්තමානයෙහිදී  ඉන්දුනීසියානු ගමන් බලපත්‍රයක් අරභයා පවතින වැනි අවස්ථාවන්හිදී වසර පහක කාලසීමාවකටද යන වශයෙන් වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍රයක වලංගු කාලය වෙයි. සමහරක් රටවල් විසින් වසර පහක් සහ දහයක් අතර කාලසීමාවකට වලංගු වන පරිදී වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කරන අතර, එවැන්නක් ලෙසින් වසර හයකට වලංගු  කියුබානු ගමන් බලපත්‍රය දැක්විය හැකිය.

### වෛකල්පික වලංගු කාලසීමාව 
වැඩිහිටි  අයදුම්කරුවන්ට ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය තෝරාගැනුමට සමහරක් රටවල් විසින් ඉඩ සලසන අතර, එම මනාපය සාමාන්‍යයෙන් වසර 5 හෝ 10 වෙයි. නිදසුනක් වශයෙන් කැනඩාව, හංගේරියාව, ජපානය, මෙක්සිකෝව (3, 6 හෝ 10), රුසියාව හෝ දකුණු කොරියාව දැක්විය හැකිය.

### ලමා සහ යෞවන ගමන් බලපත්‍ර 
ලමුන් සහ යෞවනයන් සඳහා බොහෝ රටවල් විසින් වසර පහකට වලංගු කාලයක් සහිත ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කරන අතර, ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමට බලපාන මූලලේඛ පරිදී  ලමයෙකුගේ හෝ යෞවනයෙකුගේ ගමන් බලපත්‍රයක් අර්ථ දැක්වෙන්නේ, එක්සත් ජනපද ගමන් බලපත්‍රයක්  සඳහා වසර 16 කට අඩු, ජපාන ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා වසර 19 කට අඩු, ක්‍රොඒෂියන් ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා වසර 21 කට අඩු, ජර්මානු ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා වසර 24 කට අඩු හෝ  ස්පාඤ්ඤ ගමන් බලපත්‍රයක්  සඳහා වසර 30 කට අඩු යන ආකාරයෙනි.

### ළදරු ගමන් බලපත්‍ර 
ළදරු භාවයෙහි සිට වයස පහ වන දක්වා කාලසීමාව තුල ලමුන්ගේ මුහුණුවර සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වන බැවින්, ළදරු ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමෙහිදී  ඔස්ට්‍රියානු ගමන් බලපත්‍ර වැනි අවස්ථාවන්හිදී සමහරක් රටවල්  විසින් එය වසර දෙකකට නිකුත් කරන අතර,  කොරියානු ජනරජ ගමන් බලපත්‍රය වැනි අවස්ථාවන්හිදී එය එක් වසරක වලංගුතාවයක් සහිතව නිකුත් කෙරෙයි.

### ජ්‍යෙෂ්ඨ ගමන් බලපත්‍ර 
ඔවුන්ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියන්ට දිගු වලංගු කාලයක් සහිත ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම සමහර රටවල් විසින් සිදුකෙරෙන අතර, නිදසුනක් වශයෙන් වයස අවුරුදු 60 ක් වන හා ඊට වැඩි අයදුම්කරුවන්ට  ලැට්වියානු ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කෙරෙනුයේ වසර 10 ක වලංගු කාලයකට වන අතර වයස අවුරුදු 70 කට වැඩි පුරවැසියන්ට නිකුත්කෙරෙන  ස්පාඤ්ඤ ගමන් බලපත්‍රයක් කිසිදිනෙක කල් ඉකුත් නොවෙයි.
පළමුවන අබිං යුද්ධය

## අමතර අවධානයට 
* Illustrated Treatise on the Maritime Kingdoms
* The Opium War (film)
* දෙවන අබිං යුද්ධය
* Tea in the United Kingdom History – 18th century
* History of tea#United Kingdom

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
### උපහරණ 
## භාහිර සබැඳි 
* Hansard of the British Parliament 1840s
* Perdue, Peter C., "The First Opium War: The Anglo-Chinese War of 1839–1842: Opium Trade" (Cambridge, Massachusetts: Massachusetts Institute of Technology, 2011. MIT Visualizing Cultures).
* Perdue, Peter C., "The First Opium War: The Anglo-Chinese War of 1839–1842: Hostilities" (Cambridge, Massachusetts: Massachusetts Institute of Technology, 2011. MIT Visualizing Cultures).
* "The Opium War and Foreign Encroachment", Education for Educators (Columbia University). Resources for teaching.
* Opium War Museum, Dongguan, Guangzhou; Google Arts & Culture


ප්‍රවර්ගය:චීනය තුළ 1839 වසර
අබිං යුද්ධ

[thumb|අවට උස් බිම් වල සිට, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් [කැන්ටොං සටන (මැයි 1841)|කැන්ටොං වෙත බෝම්බ හෙලීම, මැයි 1841]]

චීනයෙහි බ්‍රිතාන්‍ය වෙළෙඳාම පිළිබඳව ඉංග්‍රීසි-චීන  ආරාවුල සහ චීනයෙහි ස්වෛරීභාවය හා සබැඳිව 19වන සියවසෙහි මධ්‍යම භාගයෙහි වූ යුද්ධ දෙකක්, **අබිං යුද්ධ** ලෙසින් හැඳින්වෙයි.මෙම ගැටුම් අතරට,  පළමුවන අබිං යුද්ධය (1839–1842) සහ දෙවන අබිං යුද්ධය (1856–1860) ඇතුළත් විය. මෙම යුද්ධ සහ ඒවා අතරමැදිව සිදුවූ සිද්ධීන් විසින්  චිං  රාජවංශය දුර්වල කරමින් ලෝකයේ ඉතිරි රටවල් සමග වෙළෙඳාම් කිරීමට චීනයට බලකෙරිණි. 

## පළමුවන අබිං යුද්ධය 
18391842 අතර වූ පළමුවන අබිං යුද්ධය කෙළවර වූයේ, 1842 වසරෙහි අත්සන් තැබුණු  නැන්ජිං හී ගිවිසුම විසිනි.  මෙම ගිවිසුම විසින්,  එක්සත් රාජධානිය වෙත හොංකොං දිවයින නිත්‍ය වශයෙන් පවරා දෙනු ලැබූ අතර, එය විසින් ෂැංහයි, කැංටොන්, නිංබෝ, ෆූචොවු, සහ අම්වොයි යන ස්ථානයන්හී ගිවිසුම් වරායන් පහක්ද පිහිටුවන ලදි. ඊලඟ වසරෙහි අත්සන් තැබුණු තවත් ගිවිසුමක් වෙතින්, එක්සත් රාජධානිය වෙත වඩාත් අනුගෘහිත ජාතිය තත්ත්වය ප්‍රදානය කෙරුණු අතර බ්‍රිතාන්‍ය බහිර්දේශියක්වයක් සඳහා ප්‍රතිපාදන එක් කෙරිණි. ඉක්බිතිව ප්‍රංශය විසින්, බ්‍රිතාන්‍යයින් වැනිම කොන්දේසි මත  1843 සහ 1844 වසර වල ගිවිසුම් වෙතින් අනුග්‍රහය ලැබීය.

## දෙවන අබිං යුද්ධය 
[thumb| 1860 [ටකු වරායන් සටන (1860)| ටකු වරායන් සටන පිළිබඳ සංවර්ණනයක්]]
18561860 අතර කාලසීමාවෙහිදී, බ්‍රිතාන්‍ය බලකායන් විසින්  අබිං වෙළෙඳාම නීතිගතකිරීම සිදුකරගැනුමට,  කුලීකරු වෙළෙඳාම පුළුල් කර ගැනුමට, සමස්ත චීනයම බ්‍රිතාන්‍ය වෙළෙඳුන් හට විවෘත කරගැනුමට සහ, අභ්‍යන්තර මාර්ගස්ථ තීරු බදු වෙතින් විදේශීය ආනයන නිදහස් කර ගැනුමට යන දේවල් සාක්ෂාත් කර ගැනුමට සටන් වැදුනහ.  ප්‍රංශයද බ්‍රිතාන්‍යයන් හා එක්වූහ. ගැටුම ආරම්භ වූ ස්ථානයෙහි වූ යාත්‍රාවෙහි නම අනුව යමින් මෙම යුද්ධය හැඳින්වුනේ  "ඇරෝ යුද්ධය" යනුවෙනි.  *ඇරෝ* යුද්ධයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, ගිවිසුම් වරායන් දෙවන සමූහයක් පිහිටුවනු ලැබිණි;  අත්‍යන්තයෙහිදී, බොහෝ විදේශීය බලවතුන් සම්බන්ධිතවූ ගිවිසුම් වරායන් 80 කට වැඩි ගණනක් චීනයෙහි පිහිටුවනු ලැබිණි.  සියළු විදේශීය වෙළෙඳුන් හට චීනය තුල ගමනාගනය සඳහා අයිතිවාසිකම් ප්‍රදානය කෙරිණි.

## අමතර අවධානයට 
* Destruction of opium at Humen
* History of opium in China

## ආශ්‍රිත
## භාහිර සබැඳි 
* "The Opium Wars", BBC Radio 4 discussion with Yangwen Zheng, Lars Laamann, and Xun Zhou (*In Our Time*, 12 April 2007)
මමී (2016 චිත්‍රපටය)

***මමී*** හෙවත් ***මමී - සේව් මී*** යනු 2016 ඉන්දියානු ද්වීභාෂා කන්නඩ සහ තෙලිඟු අධිස්වභාවික සංත්‍රාස චිත්‍රපටයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය සිදු කරන්නේ ප්‍රියංකා උපේන්ද්‍රා විසිනි. මෙය රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ ලෝහිත් එච්. විසිනි. මෙහි කන්නඩ චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ කේ. රවිකුමාර් විසින් KRK ප්‍රොඩක්ෂන්ස් යටතේ වන අතර, බෙදාහරින ලද්දේ හොරයිසන් ස්ටූඩියෝස් විසිනි. ***චින්නරි*** නම් වූ මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ KRK ප්‍රොඩක්ෂන්ස් සහ ලක්ෂ්මී වෙන්කටේස්වරා මූවීස් යටතේ ය. සංගීත නිර්මාණය සිදුකරන ලද්දේ අජානීෂ් ලෝක්නාත් විසින් වන අතර, ගී පද රචනා කරන ලද්දේ යෝගරාජ් භාට් විසිනි.

## කථාපුවත
සත්‍ය කථා පුවතක් පාදක කරගත් මමී - සේව් මී චිත්‍රපටය සත්මස් ගැබිනි මවක සහ ඇගේ සය හැවිරිදි දියණිය වටා ගෙතුණු හැඟීම්බර සංත්‍රාස චිත්‍රපටයකි. ප්‍රියාගේ (ප්‍රියංකා උපේන්ද්‍රා) සැමියාගේ මරණින් පසු පවුල බැංගලෝරය හැරදා ගෝව වෙත යයි. ඔවුන් විශාල වලව්වක් වෙත පැමිණෙන අතර, එහි දී ඔවුනට නොයෙකුත් අද්භූත දේවල්වලට මුහුණපෑමට සිදු වේ. මෙමගින් ඔවුන් මුහුණපාන ගුප්ත සිදුවීම් සහ ඒවා ජයගන්නා අයුරු නිරූපිත ය.

## චරිත නිරූපණය
* ප්‍රියංකා උපේන්ද්‍රා, ප්‍රියා ලෙස
* යුවිනා පාර්තවි, ක්‍රියා‍ ලෙස
* ගොලිසෝදා මධුසුධාන්, මෝසිස් පියතුමා ලෙස
* අයිෂ්වර්යා ෂින්දෝගි, ‍ස්නේහා ලෙස
* වත්සලා ‍මෝහන්, වත්සලා ලෙස
* සංදීප්, ජෝන් ලෙස
* සිඩ්ලිංගු ශ්‍රීධර්, ජේම්ස් ලෙස

## නිෂ්පාදනය
මමීහි ට්‍රේලරය මුදාහැරුණේ 2016 ජූනි 30 දින බෙංගලූරුහි ETA මෝල්හි දී ය. මෙම විශාල උත්සවයට උපේන්ද්‍රා සහ නිළි තාරා වැනි සුපිරි තරු රැසක් එක් විය.

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි 
* 
* මමී නිල ට්‍රේලරය (යූටියුබ්)

ප්‍රවර්ගය:2016 වසර තුළ චිත්‍රපට
විද්‍යා දේවී භණ්ඩාරි

**විද්‍යා දේවී භණ්ඩාරි**, (), නේපාලයේ ප්‍රථම ජනාධිපතිවරිය වේ. , ඇය නේපාලයේ ජනාධිපතිනිය විය.

ප්‍රවර්ගය:නේපාලය
ලිලී ඩොනල්ඩ්සන්

**ලිලී මොනිකා ඩොනල්ඩ්සන්** (27 ජනවාරි 1987) යනු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික විලාසිතා නිරූපිකාවක වේ. 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1987 උපත්
කැන්ටොං සටන (මාර්තු 1841)

පළමුවන අබිං යුද්ධය අතරතුරදී, බ්‍රිතාන්‍ය සහ චීන බලකායන් අතර  1841  මාර්තු  18 දිනදී **කැන්ටොං පළමුවන සටන** ඇවිලුනේ චීනයෙහි,  ක්වෑංටං පළාතෙහි,  කැන්ටොං හිදීය. මෙම අල්ලාගැනීම නිසාවෙන්  කැන්ටොං හී බ්‍රිතාන්‍ය කම්හල මත එක්සත් රාජධානියෙහි ධජය ළෙල දුන් අතර බ්‍රිතානයන් සහ චීන ජාතිකයන් අතර යළි වෙළෙඳාම ඇරඹිණි. 

## සටහන් 
;පුස්තක නාමාවලිය

*
රාමෙන්

යනු ජපන් ආහාරයකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ආහාර
චීනයෙහි අබිං වල ඉතිහාසය

**චීනයෙහි අබිං වල ඉතිහාසය** ඇරඹුනේ 7වන සියවසෙහි වෛද්‍යමය අරමුණු සඳහා  අබිං භාවිතා කිරීමත් සමගය. දුම්පානය කිරීම සඳහා දුම්කොල සමග අබිං මිශ්‍ර කිරීම,  17වන සියවසෙහිදී  අග්නිදිග ආසියාවෙන් පැතිර යාමත් සමගම අබිං සඳහා මහත් ඉල්ලුමක් ජනිත විය.

thumb|right|350px

1729   වසරෙහිදී පළමුවන අබිං-විරෝධී ආඥාව පනවන විටදී, චීනය තුලට වාර්ෂීක අබිං ආනයනය පෙට්ටි 200 කට සීමාව තිබිණි .
Gehyra mutilata

**චතුරංගුලි හූනා** (***Gehyra mutilata***, එමෙන්ම **four-clawed gecko**, **stump-toed gecko**, **tender-skinned house gecko**, **sugar lizard**, හෝ **Pacific gecko**, හෝ **butiki** යන නම්වලින් ද හඳුන්වයි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ බොහෝදුරට අග්නිදිග ආසියාවට ආවේණික පුළුල් ව්‍යාප්තියක් පෙන්වන හූනන් විශේෂයකි. මෙම විශේෂය ලොව පුරා ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දු චීනය, සහ එ.ජ. පැසිෆික් දූපත් වල ද ව්‍යාප්ත වී ඇත. මෙම හූනා තරමක් තරබාරු අතර, සියුම් සමක් ඇත. සාමාන්‍යයෙන් සමේ පැහැය මෘදු දම්/රෝස පැහැයට හුරු අළු පැහැති අතර, ලාබාල නිදර්ශකවල රන් පැහැ ලහ දැකගත හැක. මෙම ලප පරිණත වීමේ දී ක්‍රමයෙන් මැකී යයි.

## විස්තරය
හිස දිගටි ය. හොඹුව ඇස් සහ කන් විවර අතර දුරට වඩා දිගටි ය. මෙය අක්ෂි කූපයේ විෂ්කම්භය මෙන් 1.3 ගුළණයක් පමණ වේ. නළලේ මධ්‍ය ඇලියක් සහිත ය. කර්ණ විවරය තරමක් විශාල අතර, මන්දාණ්ඩාකාර ය. සිරුර සහ ගාත්‍රා ද තරමක් දිගටි අතර, අපරව පසු ගාත්‍රා මායිම් කරමින් සමෙහි නැමුමක් පවතියි. ඇඟිලි කෙටි අතර, පාදමේ ජාලාකාර ස්වභාවය අඩු හෝ වැඩි විය හැක. අධර තැල්ල කෝණික අතර, එය මධ්‍ය ඇලියක් ඔස්සේ බෙදී ඇත. ඉහළ පෘෂ්ඨය සහ ගෙල කුඩා කණිකාකාර කොරපොතුවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, පිටෙහි ඒවා විශාලතම සහ පැතලි ස්වභාවයක් ගනියි. උදරීය කොරපොතු මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ වේ. තුණ්ඩය චතුරස්‍රාකාර, පළල් එකක් වන අතර, ඉහළින් මධ්‍ය බෙත්මක් ඇත. නාසා විවර තුණ්ඩය, පළමු අධරය සහ නාසික ත්‍රිත්වය අතරින් සිදුරු වී ඇත. ඉහළ පෙදෙස මඳක් විශාල ය. වල්ගය අවපාතනය වූ, සාමාන්‍යයෙන් තියුණු, කුඩා පාර්ශ්වික දන්තුර සහිත ය. එහි ඉහළ පෘෂ්ඨය ඉතා කුඩා පැතලි ශල්කවලින් ආවරණය වී ඇත. එහි පහළ පෘෂ්ඨය සාමාන්‍යයෙන් විශාල තීර්යක් පළල් වූ ශල්කවලින් අවාරණය වී ඇත.

හොඹුවේ සිට ජම්බාලිය තෙක් දිග අඟල් 2.25කි. වල්ගය අඟල් 2.25කි.

## ව්‍යාප්තිය
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාව, බුරුමය, මැලේසියාව, පිලීපනය, ඉන්දුනීසියාව, නිව් ගිනියාව, ප්‍රංශ පොලිනීසියාව, මැස්කැරෙනස් සහ සීෂෙල්ස්, බටහිර මෙක්සිකෝව, මෝයි, හවායි වැනි ප්‍රදේශ ගණනාවක පුළුල්ව ව්‍යාප්ත වී ඇත.

## චර්යාව
සෙසු බොහෝ හූනන් මෙන්, සාමාන්‍යයෙන් වන බිම්, ගල් සහිත ප්‍රදේශ, සහ මානව ජනාවාසවල දිවි ගෙවීමට ප්‍රිය කළ ද මෙම විශේෂය ද අවට පරිසරයට බෙහෙවින් අනුවර්තනය වී ඇත. හවායිහි වැලි සහිත වෙරළ තීරයන්හි ඉතා සුලබ මෙම හූනන් විශේෂය ආක්‍රමණික විශේෂයක් යැයි සැලකේ. මානව නිවෙස් තුළ වසන මෙම හූනන් මිනිසුන්ට එතරම් බියක් නොපෙන්වයි. මිනිසුන් ද මෙම විශේෂය පිළිබඳ එතරම් අවධානයක් යොමු නොකරන්නේ මොවුන් නිශාචර ක්‍රියාකාරී විශේෂයක් වීම සහ බිත්ති සහ සිවිලිම් වැනි උස් ස්ථානවල වැඩි වේලාවක් ගත කිරීමත් නිසායි. මොවුන් කරදරකාරී විශේෂයක් ලෙස නොසැලකෙන්නේ නිවෙස්වල කෘමීන් මර්දනයට මොවුන් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකරන හෙයිනි.

මෙම විශේෂය තරමක් විශාල හූනන් විශේෂයක් වන අතර දිග 12 cm පමණ වේ. මොවුන්ගේ වලිගය සිරුරේ දිගට ආසන්න දිගක් තෙක් වර්ධනය විය හැක.

බොහෝ හූනන් මෙන් මෙම විශේෂය ද අණ්ඩජ, එනම් ප්‍රජනනය සිදු කරන්නේ බිත්තර මගිනි.

චතුරංගුලි හූනන් සාමාන්‍යයෙන් ටොකේ හූනන් සමග සහයෝගයෙන් දිවි ගෙවයි. මෙය හූනන් අතර අසාමාන්‍ය චර්යාවකි.

## ආශ්‍රේයයන්
Dictionary.com

**Dictionary.com** යනු අන්තර්ජාලයේ ඇති ශබ්දකෝෂයකි.

ප්‍රවර්ගය:ශබ්දකෝෂ
HarperCollins

**HarperCollins Publishers LLC** යනු ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන සමාගමකි.

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන සමාගම්
ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා

**Der Nazi**, නිල වශයෙන් **ජර්මානු ෆෙඩරල් සමූහාණ්ඩුවෙහි ෆෙඩරල් චාන්සලර්වරයා** (), ist eine hohe politische Bekleidung.

Mehr weiß ich auch nicht.

## Wie kam es zu Stande? 
[thumb|left| 1933 සිට 1945 දක්වා [ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් චාන්සලර් පදවිය හෙබවීය.]]

Jan R. Hengfoss යනු ව්‍යාජ රාජ්‍යයක් වන ජර්මනියේ වත්මන් ෆෙඩරල් චාන්සලර් ය. 

## ආශ්‍රිත
මීතිරිගල ධම්මාවාස මහ තෙරුන් වහන්සේ

## තරුණ කාලය 
මීතිරිගල ධම්මාවාස මහ තෙරුන් වහන්සේ මීතිරිගල නිස්සරණ වන සෙනසුනේ තෙවන නායක හිමිපාණන් විය. අපවත් වන විට උන්වහන්සේ මාතර ශ්‍රී ඥානාරාම මාහිමිපාණන් වහන්සේගේ පැරණිම ජීවමාන සිසුවෙකු වූ අතර, පුරා අවුරුදු හතළිහක් නිස්සරණ වනය තුළම ගත කර තිබිණි..

1931 දී උපත ලද ධම්මාවාස හිමියන්, ළමා කාලයේ පටන්ම නිවන් අවබෝධ කිරීමට දැඩි ආශාවක් දැක්වූ අයෙකු වූ බව, පසු කලෙක උන්වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කොට ඇත. වයසින් මුහුකුරා ගිය පසුව, නියම භික්ෂුවක් බවට පත්වීම සඳහා කළයුතු දේ ඉගැන්විය හැකි ගුරුවරයෙකු සොයා, ඔහු ගමනක් ආරම්භ කළේය. එහෙත්, ගිය කොතැනකදීවත් නියම ගුරුවරයෙකු ඔහුට හමු වූයේ. ගිය ගිය සෑම තැනකදීම ඔහු බලාපොරොත්තු සුන් කර ගත්තේය.

වයස තිස් ගණන් පමණ වන විට ඔහු මීතිරිගල නිස්සරණ වන සෙනසුනේ දී පැවිදි වීමට ස්ථිර අධිෂ්ඨානයක් තබා ගත්තේය. ඔහුගේ අභිප්‍රායය වූයේ සියලුම ලෞකික ආශාවන් අත්හැරීමයි. ගත වූ දිනයක් දිනයක් පාසා, අත්හැරීමේ සිතුවිල්ල ඔහුගේ මනස තුළ බලවත් විය. විමුක්තිය සඳහා වූ මෙම උද්යෝගය, ඔහු මීතිරිගල නිස්සරණ වනයට පැමිණීමෙන් අනතුරුව ඉතා ප්‍රබල විය.

## ගුරුවරයා හමුවීම 
තම ගුරුවරයා හමුවූ මොහොත සිහිපත් කළ ධම්මාවාස හිමියන්, උන්වහන්සේගේගේ ජීවිතයේ උතුම්ම මොහොත ලෙසින් එම මොහොත හඳුන්වයි. ඔහු නිස්සරණ වනයට පැමිණි පළමු අවස්ථාවේ දී, අට සිල් සමාදන් වී ලොකු හිමියන්ගේ කුටිය දෙසට ගොස් තිබේ. ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ දුටු පසුව වන්දනා කර, උන්වහන්සේගේ ඇඳ අසල වාඩි වී සිට ඇත. එම අවස්ථාවේදී මාතර ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ සිය ඇඳ මත වාඩිවී සිට ඇත්තේ, පිටත චාරිකාවකට සූදානම් වෙමින් බඩු බාහිරාදිය මල්ලකට අසුරමිනි.

ගුරු ස්වාමින් වහන්සේ මෙම තරුණ උපාසකයාගේ පැමිණීම දුටු නමුත් වචන කිසිවක් කථා නොකළ අතර, ඔවුන් විනාඩි කිහිපයක් නිශ්ශබ්දව සිට ඇත. පසුව ඇස් කොණකින් බැලූ , මාතර ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ ඔහු පැමිණියේ මන්දැයි විමසා ඇත.  " ස්වාමින් වහන්ස, මට මහණ වෙන්න ඕන. ඒත් උදවු කරන්න කවුරුත් නෑ. මම හුඟ දෙනෙක් හම්බ වෙලා තියෙනවා. ඒ වුණාට හරි ගුරුවරයෙක් හොයාගන්න බැරි වුණා­­­­­­. " යනුවෙන් තරුණ උපාසකයා පවසා ඇත. මෙම මෘදු ආයාචනය ඇසූ මාතර ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ “ඒකට තමයි අපි ඉන්නේ. අපි සංසාරෙ ඇවිත් තියෙන්නේ එකට. " යනුවෙන් පිළිතුරු දී ඇත.

එදා පටන්, මාතර ඥානාරාම ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ ඔහුගේ ගුරුවරයා බවට පත්විය. සුදුසු උපදේශකයකු සමඟම භාවනා පුහුණුවට සුදුසු ස්ථානයක් ද ඔහුට එකවර ලැබිණි. නොබෝ දිනකින්ම 1971 දී, ඔහු මීතිරිගල ධම්මාවාස නමින් මීතිරිගල නිස්සරණ වනයේදී පැවිදි විය. 

## විර්යයේ ප්‍රතිඵල 
ධම්මාවාස හිමියන් ඉතා උද්යෝගිමත් සිසුවෙකු විය.  අධික ප්‍රයත්නය, කැපවීම හා අධිෂ්ඨානය නිසා, ආහාර ගැනීම අඩු කිරීමෙන් හා නින්ද සීමාකිරීමෙන් ඔහු අතිවිශාල දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දුන්නේය. කායික වෙහෙස නිසා උන් වහන්සේ අසනීප වූ අවස්ථාද විය. 

සිය භාවනා ජීවිතයේ අතිශය වැදගත් මොහොතක් පිළිබඳව වරෙක උන්වහන්සේ සිහිපත් කළේ ; “බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් කළ වැඩක් මමත් කළා නේද කියල මතක් වෙනකොට, මට පුදුම සතුටක් ඇතිවෙන්නෙ.” යනුවෙනි.

හදිසි උදර පිළිකාවක් නිසා 2015 ජනවාරි මාසයේදී අපවත් වන විට, මීතිරිගල ධම්මාවාස මහ නාහිමියන්, පැවිදි වී පුරා වසර හතළිහක් මීතිරිගල නිස්සරණ වනයෙහි තනිව ජීවත් වී තිබිණි.
Random House

**Random House** යනු ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන සමාගමකි.

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන සමාගම්
හෙල්මුට් කෝල්

**හෙල්මුට් යෝසෙෆ් මිෂායෙල් කෝල්** (; 3 අප්‍රේල් 1930&nbsp;– 16 ජූනි 2017) යනු 1982 සිට  1998 දක්වා (බටහිර ජර්මනියෙහි 1982–1990 සහ යළි-එකමුතුවූ ජර්මනියෙහි 1990–1998)  ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා ලෙසින්ද 1973 සිට 1998 දක්වා ක්‍රිස්ටියන් ඩිමොක්‍රටික් යූනියන් පක්ෂයෙහි (සීඩීයූ) සභාපති ලෙසින්ද සේවය කල ජර්මානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකි.

ප්‍රවර්ගය:1930 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2017 මරණ
2017 අයිසීසී ශූරයන්ගේ කුසලාන අවසන් තරගය

අයිසීසී ශූරයන්ගේ කුසලානයෙහි අටවන අදියරෙහි ජයග්‍රාහකයා තීරණය කර ගැනීමට, 2017 ජූනි 18 දිනදී  පකිස්තානය සහ ඉන්දියාව අතර, ලන්ඩනයෙහි දි ඕවල් ක්‍රීඩාංගණයෙහිදී 2017 අයිසීසී ශූරයන්ගේ කුසලානයෙහි අවසන් තරගය ක්‍රීඩා කෙරිණි.
කම්මුල නිකට ආදි ස්ථානයන්හි වළගැහීම

**කම්මුල නිකට ආදි ස්ථානයන්හි වළගැහීම** මිනිස් සිරුරේ කොටසක විශේෂයෙන් කම්මුල් හෝ නිකට ඇතුළට නෙරායාමය.

## ලක්ෂණ
පුද්ගලයෙකුගේ මුහුණේ පෙනුම සෑදීමේදී එනම් මුහුණ මඟින් විවිධ අදහස් ප්‍රකාශනය කිරීමේදී මෙම තත්වය දැකගැනීමට හැකිවන්නේය. විශේෂයෙන් සිනහසීමේදී මෙම තත්වය ඇතිවේ.

## කායව්යවච්ඡේදය
ප්‍රවර්ගය:මුහුණේ ලක්ෂණ
2017 ෆින්ස්බරි පාක් ප්‍රහාරය

2017 ජූනි 19 දිනදී, ලන්ඩනයෙහි, ෆින්ස්බරි පාක්  හීදී වෑන් රථයක් පදිකයන් වෙතට පදවනු ලැබුණු අතර, අවම වශයෙන් පුද්ගයින් දසදෙනෙකු හෝ තුවාල ලැබූහ. මෙය සිදුවූයේ, ෆින්ස්බරි පාක් මුස්ලිම් දේවස්ථානය වෙතින් යාර 100 (මී 90) ඉවත පිහිටි මුස්ලිම් සුබසාධන ශාලාව අසලදීය. මුස්ලිම්වරුන් කණ්ඩායමක් විසින් මෙම සිද්ධියට පෙරාතුව,  රාමදාන් කාලසීමාවෙහි පැවැත්වෙන රාත්‍රී කාල යාච්ඤාවක් වන, තරාවි යාච්ඤාවෙහි යෙදී ඇති අතර, බස් නැවතුම් ස්ථානයකදී බිම ඇද වැටී සිටි මිනිසෙකු ඔවුන්ට හමුවී ඇත. මෙම පුද්ගලයාට ප්‍රථමාධාර ලබා දෙමින් සිටි අතරතුර ඔවුන් වෙත වාහනය හප්පමින් පදවා ඇති අතර දසදෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත. බිම ඇද වැටී සිටි පුද්ගලයා සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙහිදී  මිය ගොස් ඇත. 

ත්‍රස්ත-විරෝධි පොලීසිය විසින් මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ විමර්ශන කටයුතු සිදු කෙරෙමින් පවතියි. ඝාතනය සහ ඝාතනයට තැත්කිරීමද ඇතුළුව ත්‍රස්තවාදය සිදුකිරීම,  සූදානම්වීම හෝ පෙළඹවීම පිළිබඳ සැකපිට එක් පුද්ගලයෙක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.ප්‍රහාරයෙහි චේතනාව තවමත් විමර්ශනයෙහි පවතියි.

## ආශ්‍රිත
පිළි-පොළ(ඉලෙක්ට්‍රොනික් විද්‍යාව)

පිළි පොළ යනු තාර්කික ද්වාර භාවිතයෙන් නිර්මාණය කර ඇති පරිපථ වර්ගයකි. මෙම උපාංගය භාවිතා කර තාවකාලික මතකයක් නිර්මාණය කල හැක. සසම්භාවී ප්‍රවේශ මතකයෙහි සරලම අවස්ථාව පිළි පොළ ලෙස සැලකිය හැක. මෙම පරිපථයට යමක් ආදානය කල විට එය මතක තබා ගැනීමේ හැකියාවක් ඇත. පිළි පොළ වර්ග ගණනාවක්ම පවතින අතර, එම වර්ග අතරින් එක් පිළි පොළ වර්ගයක් පරිගණකයේ බල ස්විචය මෙන් ක්‍රියා කරයි. ආදානය 1ක වන විට පිළි පොළ විසින් ප්‍රතිදානය ලෙස 1 ලබා දෙන අතර දෙවන වරත් ආදානය 1ක් ඇතුලත් කලහොත් පිළි පොළ විසින් ප්‍රතිදානය 0ව කරයි. නැවතත් ආදානය 1ක ලෙස ලැබුණ විට, පිළි පොළ විසින් ප්‍රතිදානයේ වර්තමාන අගය විරුද්ධ අගයකට පරිවර්තනය කරයි. බලය ලබාදීම සඳහා භාවිතා කරන බොත්තම් ස්විචය මෙන්ම පිළි පොළ විසින් අඛණ්ඩව ලබා දෙන ආදානවලට ප්‍රතිචාර නොදක්වයි.

**Latch Flip-flop/ අගුළු පිළි පොළ**

R-S (Reset Set) පිළි පොළ තේරුම් ගැනීමට පහසුම පිළි පොළ වේ. මූලික වශයෙන් එහි ආදාන දෙකක් සහ ප්‍රතිදාන දෙකක් ඇත.ප්‍රතිදාන දෙකෙන් එකක් නිතරම අනෙක් ප්‍රතිදානයේ ප්‍රතිලෝමය නිරූපනය කරයි. ආදාන අග්‍ර දෙකෙන් එකක් මඟින් වරකට ආදාන අගයක් ලබා ගන්නා අතර එම අගයට අනුව ප්‍රතිදාන අග්‍ර දෙක විසින් ප්‍රතිදාන අගයන් ලබා දේ. මෙලෙස අනිත් ආදාන අග්‍රයට කලින් ආදාන අග්‍රයටම ලබා දුන් අගය ලබා දෙන තෙක් ප්‍රතිදාන අගයන් එලෙසම පවතී. මෙම ප්‍රතිදාන ද්විත්වය Set and Reset input (sometimes called the preset and clear inputs) ලෙස හඳුන්වයි.
මෝසල් සටන (2016–17)

**මෝසල් සටන** (; ) යනු, 2004 ජූනි මාසයෙහිදී නගරය අල්ලාගත් ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑල්) වෙතින් මෝසල් නගරය යළි-අත්පත් කර ගැනීම සඳහා,  මිත්‍ර පාක්ෂික හේවාපන්න සමග ඉරාක රජයෙහි බලකායන්, කුර්දිස්තාන ප්‍රාදේශීය රජය, සහ ජාත්‍යන්තර බලකායන් විසින් දියත් කෙරුණු ඒකාබද්ධ පහරදීමකි .
අල්-නූරි ප්‍රධාන මුස්ලිම් දේවස්ථානය (මෝසල්)

**අල්-නූරි ප්‍රධාන මුස්ලිම් දේවස්ථානය** (جامع النوري) යනු,  ඉරාකයෙහි මෝසල් නගරයෙහි පිහිටා තිබුණු මුස්ලිම් දේවස්ථානයකි. එහි ඇලවුණු මිනරෙටය නිසා එය ප්‍රසිද්ධයට පත්ව තිබුණු අතර, එම නිසාම නගරයට අපනාමයක් ලෙසින් "කුදා" (الحدباء *al-Ḥadbāˈ*) යන්න යෙදිණි. පසුකාලීන වර්ෂයන් තුල බොහෝ අළුත්වැඩියාවන්ට එය ලක් වුවද, සාම්ප්‍රදායික දැනුමෙහි ආකාරයට මෙම මුස්ලිම් දේවස්ථානය පළමුව තැනුණේ  12වන සියවසෙහි අග භාගයෙහිදීය. වසර 850 ක එහි ඉතිහාසය තුලදී බොහෝ සතුරු ආක්‍රමණකාරී බලකායන් හමුවේ එය විනාශයට පත් නොවී පැවතුනද, අවසන 2017 ජූනි 21 දිනදී  ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑල්) වෙතින්, මෝසල් සටන අතරතුරදී එය විනාශයට පත් විය.

ඉරාක හමුදා පවසා සිටියේ ප්‍රධාන මුස්ලිම් දේවස්ථානයෙහි විනාශයට අයිඑස්අයිඑස් වගකිය යුතු බවත්,  ඔවුන්ගේ  ග්‍රහණයෙන් එය මිදීම ඉවසා ගත නොහැකිව එය විනාශ කිරීම ම්ලේච්ඡ ක්‍රියාවක් බවත්ය. අයිඑස්අයිඑස් සංවිධානය සහ එහි නායක අබු බකර් අල්-බැග්ඩාඩි සඳහා මෙම දේවස්ථානය සංකේතාත්මක වැදගත්කමක් ගෙන දුන්නේ ඔවුන්ගේ "කලීෆ් රාජ්‍යය” ස්වයං-ප්‍රකාශයට පත් කරනු සඳහා 2014 වසරෙහි සිට සටන්කාමීන් විසින් එය භාවිතා කෙරුණු නිසාය. 2014 ජූනි මස සිට අයිඑස්අයිඑස් සංවිධානයෙහි කාල වර්ණ ධජය මීටර්-45 උසැති මිනරෙටය මත ළෙළදෙමින් පැවතුණු අතර, ඉරාකය සහ සිරියාව වෙත කඩාවැදුණු සටන්කාමීන් මහත් බලප්‍රදේශ අත්පත් කර ගනිමින් පොරොන්දු දුන්නේ කිසි දිනෙක මෙම කොත වෙතින් ධජය පහත හෙලීමට ඉඩ නොදෙන බවයි. අයිඑස්අයිඑස් සංවිධානය පවසා සිටින්නේ එක්සත් ජනපදය විසින් මෙම දේවස්ථානය විනාශ කල බවයි.

ඉරාක අග්‍රාමාත්‍යවර හයිඩර් අල්-ඇබෑඩි පැවසුවේ, අයිඑස්අයිඑස් කණ්ඩායම විසින් මුස්ලිම් දේවස්ථානය විනාශ කිරීම වනාහී  "පරාජය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමක්" බවත්, " අල්-හඩ්බා මිනරෙටය සහ අල්-නූරි මුස්ලිම් දේවස්ථානය පුපුරවා දැමීම වෙතින් හැඟෙන්නේ [අයිඑස්අයිඑස් විසින්] පරාජය නිල ලෙසින් පිළිගන්නා බවයි."
සවුදි අරාබියාවෙහි ඔටුන්න හිමි කුමාරයා

**සවුදි අරාබියාවෙහි ඔටුන්න හිමි කුමාරයා** යනු,  එහි රජුට පමණක් දෙවන වන, සවුදි අරාබියාවෙහි දෙවන මහත් වැදගත් තනතුර වන අතර, රජුගේ නාමෝද්දේශිත අනුප්‍රාප්තිකයා වෙයි.

වර්තමානයෙහි, ඔටුන්න හිමි කුමාරයා  විසින් ධූරන්දර වනුයේ, රජු විසින් ඔහු පත් කරනු ලැබීමෙන් අනතුරුව, පක්ෂපාතිත්ව සභාව විසින් අනුමැතිය ලබා දීමෙන් පසුවය. මෙම ක්‍රමය රටෙහි හඳුන්වාදුන්නේ  අබ්දුල්ලා යුගයෙහිදීය. රජු නොමැති විටෙකදී, රජු නැවත පැමිණෙන තුරු රාජ්‍යයෙහි කටයුතු කුමරු විසින් පාලනය කල හැකි වන පරිදී ආඥාවක් නිකුත් කෙරෙයි. මෙම ආඥාව විසින්, රජු නැවත රාජධානිය වෙත පැමිණෙන තුරු,  කුමරුගේ ධූරය *ඔටුන්න හිමි කුමරු, නියෝජ්‍ය අග්‍රාමාත්‍යවරයා* සිට *ශුද්ධවූ මුස්ලිම් දේවස්ථාන දෙකෙහි උප භාරකරු* දක්වා තාවකාලිකව  වෙනස් කෙරෙයි.
මුහම්මඩ් බින් නායිෆ්

**මුහම්මඩ්  බින් නායිෆ්  බින් අබ්දුල්අසීස් අල් සවුද්** (; උපත  1959 අගෝස්තු 30) යනු,  සවුද් රජ පෙළපතෙහි  ප්‍රමුඛ සාමාජිකයෙක් වන අතර, සල්මාන් රජුගේ බෑනා කෙනෙකු සහ සමාරම්භක රජුගේ මුණුපුරෙකුද වෙයි.

## සටහන් 
; අධෝසටහන්

; ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:1959 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ඝාතන උත්සාහයයන්ගෙන් දිවි ගලවා ගත්තෝ
ප්‍රවර්ගය:සවුදි අරාබියාවෙහි ඔටුන්න හිමි කුමාරයෝ
ප්‍රවර්ගය:සවුදි අරාබියාවෙහි රජයෙහි අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය: ලීජොන් ඩුනර් හී ග්‍රොන් ඔෆීසියර්වරු
නායිෆ්, මුහම්මඩ් බින්
ප්‍රවර්ගය: කිසිකලෙක නිලය හිමි කර නොගත් විද්‍යමාන උරුමකරුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ
ප්‍රවර්ගය:රියාද්හී ජනයා
ප්‍රවර්ගය:පැනමා පේපර්ස්හී නම් කරන ලද්දෝ
ප්‍රවර්ගය:ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරවලින් දිවි ගලවා ගත්තෝ
සවුදි අරාබියාවෙහි සල්මාන් රජ

**සල්මාන් බින් අබ්දුල්අසීස් අල් සවුද්** (, ''''; උපත 31 දෙසැම්බර් 1935) යනු, සවුදි අරාබියාවෙහි රජ, ශුද්ධවූ මුස්ලිම් දේවස්ථාන දෙකෙහි භාරකරු, සහ සවුද් රජ පෙළපතෙහි ප්‍රධානියා වෙයි. 

රියාද් හී නියෝජ්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින් සහ ඉන්පසුව ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින් 1963 වසරෙහි සිට 2011 දක්වා වසර 48 ක් ඔහු සේවය කළේය. ඉන්පසුව, ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා ලෙසින් ඔහු පත් කෙරිණි. ඔහුගේ සොහොයුරු නායිෆ් බින් අබ්දුල්අසීස් අල් සවුද් ගේ මරණයෙන් පසුව, 2012 වසරෙහිදී ඔටුන්න හිමි කුමාරයා ලෙසින්ද ඔහු නම් කෙරිණි. ඔහුගේ අර්ධ-සහෝදර, අබ්දුල්ලා රජුගේ මරණයෙන් පසුව, 2015 ජනවාරි 23 දිනදී සවුදි අරාබියාවෙහි නව රජු ලෙසින් සල්මාන් ඔටුනු පැළඳීය. ඔහුගේ පාලනාධිකාරී කාලය තුල දැනට සිදුවූ අතිමහත් සංගණ්‍ය සිදුවීම් අතර යේමන සිවිල් යුද්ධයට සවුදි අරාබියාවෙහි හමුදාමය මැදිහත්වීම, හජ් වන්දනාව තුලදී සිදුවූ 2015 මිනා තෙරපුම, සහ 2016 ජනවාරි 2 දිනදී නිමර් අල්-නිමර් සහ  පාලන තන්ත්‍රයට විරුද්ධවාදීන් තවත් 46 දෙනෙකු වෙත  මරණ දණ්ඩනය පැමිණවීම වෙති.
සමන් කැලේගම

**සමන් කැලේගම** (6 අප්‍රේල් 1959 &ndash; 23 ජූනි 2017) යනු, ශ්‍රී ලාංකික ආර්ථික විද්‍යාඥයෙක්, ගත්කතුවරයෙක් සහ  ප්‍රතිපත්ති අධ්‍යයන ආයතනයෙහි (ශ්‍රී ලංකාව) (අයිපීඑස්) විධායක අධ්‍යක්ෂකද විය.    

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1959 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2017 මරණ
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙහි ආදි ශිෂ්‍යයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික  ශාස්ත්‍රඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ඔක්ස්ෆර්ඩ්හී ශාන්ත කැත්රීන් ශාස්ත්‍රාලයෙහි ආදි ශිෂ්‍යයෝ
ප්‍රවර්ගය:කොල්ලුපිටිය ශාන්ත තෝමස් ප්‍රාරම්භ පාසැලේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ
නේපාල භාෂාව

**නේපාලි** එසේත් නැත්නම් **නේපාල භාෂාව**, නේපාලයේ පොදු භාෂාව වේ.

## ආශ්‍රිත 
* Nepal Sambat
* Nepali language movement

## මූලාශ්‍ර 
## පාද සටහන් 
## භාහිර සබැඳි 
*  at Wiktionary, the free dictionary
* Omniglot – Nepali Language
* Barala – Easy Nepali Typing
*  | Nepali Brihat Shabdakosh (Comprehensive Nepali Dictionary) | "Nepal Academy" 
*  | Nepali Brihat Shabdakosh – Nepali Dictionary "Nepali Brihat Shabdakosh Latest Edition"
ඔටෝ වම්බියර්

**ඔටෝ ෆ්‍රෙඩ්රික් වම්බියර්** (දෙසැම්බර් 12, 1994&nbsp;– ජූනි 19, 2017) යනු,  2016 ජනවාරි මාසයෙහිදී සංචාරකයෙක් වශයෙන් උතුරු කොරියාවෙහි සංචාරය කරමින් සිටියදී, ඔහුගේ හෝටලයෙහිදී සම්ප්‍රචාරණ පෝස්ටරයක් සොරකම් කිරීම වෙනුවෙන් අත්අඩංගුවට ගෙන,  වැරදිකරු බවට ඔප්පු කරනු ලැබ,  බරපතල වැඩ සහිතව වසර 15 ක සිර දඬුවමක් නියමව සිටි ඇමරිකානු විශ්වවිද්‍යාලයීය ශිෂ්‍යයෙකි. සින්සිනැටි, ඔහයියෝ වෙත ජූනි 13 වන දින වම්බියර් පැමිණි අතර, ඉක්මන් ඇගැයීම සහ ප්‍රතිකාර සඳහා සින්සිනැටි විශ්වවිද්‍යාලයීය වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානය වෙත ඔහු රැගෙන යන ලදි.

එක්සත් ජනපදයට ඔහු යළි-පැමිණ දින සයකට පසුව, 2017 ජූනි 19 දිනදී වම්බියර් මිය ගියේය. සමහරක් එ.ජ. නිලධාරින් විසින්  ඔහුගේ මරණය පිළිබඳව උතුරු කොරියාවට චෝදනා කලහ. තවමත් අත්අඩංගුවෙහි සිටින තිදෙනෙකුද ඇතුළුව, 1996 වසරෙහි සිට උතුරු කොරියාව විසින් සිරගත කෙරුණු ඇමරිකානු පුරවැසියන් 16 දෙනෙකු අතරින් ඔහු එක් අයෙකු විය.

## සටහන් 
## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:1994 උපත්
ප්‍රවර්ගය: උතුරු කොරියාවෙහි 2016 වසර
ප්‍රවර්ගය:2017 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු යුදෙව්වෝ
ප්‍රවර්ගය:උතුරු කොරියාවෙහි හිරකර සිටින පුද්ගලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ඔහයියෝ හී රෝගාශ්‍රිත මරණ
ප්‍රවර්ගය:මානව හිමිකම් අපයෝජනය කිරීම්
ප්‍රවර්ගය: සින්සිනැටි හී ජනයා
ප්‍රවර්ගය: වයෝමිං, ඔහයියෝ හී ජනයා
ප්‍රවර්ගය:වර්ජීනියා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි ආදි ශිෂ්‍යයෝ
සූර්පනඛා

**ශූර්පනඛා** (සංස්කෘත: शूर्पणखा, IAST: śūrpaṇakhā, සාහිත්‍යමය. *කුලු වැනි නිය ඇත්තිය*) යනු වාල්මිකීගේ *රාමායණ* වීර කාව්‍යයේ එන චරිතයකි. ඇය ලංකාවේ රජු වූ රාවණ රජුගේ සොයුරියයි. ඇයව දෙමළ බසින් *සූර්පනගෛ* ලෙසත්, ඉන්දුනීසියානු බසින් *සර්පකනකා* ලෙසත්, ඛමේර් බසින් *සූර්පනඛාර්* ලෙසත්, මැලේ බසින් *සුරපණ්ඩකී* ලෙසත් සහ, තායි බසින් *සම්මනක්ඛා* ලෙසත් හැඳින්වේ 

## ආශ්‍රේයයන්