open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ජිමින්

පාක් ජි-මින් (කොරියානු: 박지민; උපත ඔක්තෝබර් 13, 1995), වේදිකා නාමය ලෙස ජිමින් යන නම පමණක් භාවිතා කරන, දකුණු කොරියානු ගායකයෙක්, ගීත රචකයෙක් සහ නර්තන ශිල්පියෙකි. 2013 දී, ඔහු බිග් හිට් එන්ටර්ටේන්මන්ට් නම් සංගීත ලේබලය යටතේ දකුණු කොරියානු පිරිමි සංගීත කණ්ඩායමක් වන BTS (බීටීඑස්) හි සාමාජිකයෙකු ලෙස සිය මංගල දර්ශනය පවත්වමින් කලා වෘත්තීය ආරම්භ කළේය.

ජිමින්, 2016 දී "Lie", 2017 දී "Serendipity" සහ 2020 දී "Filter" ලෙස BTS කණ්ඩායම් නාමය යටතේ ඒකල ගීත තුනක් නිකුත් කර ඇති අතර මේ සියල්ල දකුණු කොරියාවේ Gaon ඩිජිටල් ගීත දර්ශකයට ඇතුළත් විය. ඔහු 2018 දී ඔහු සම-රචනය කළ, ඔහුගේ නිල වශයෙන් පිළිගත් පළමු ඒකල ගීතය වන "Promise", ඩිජිටල් ධාවන පථයක් ලෙස නිකුත් කළ අතර 2022 දී TvN ටෙලි නාට්‍යයක් වන Our Blues සඳහා Ha Sung-woon සමඟ "With You" තේමා ගීතය පටිගත කළේය. 

ජිමින් 2023 දී ඔහුගේ ප්‍රථම ඒකල ගීත ඇල්බමය වන Face නිකුත් කළ අතර එය දකුණු කොරියාවේ සහ ජපානයේ අංක එක හිමි කරගත් අතර US Billboard 200 හි අංක දෙක ස්ථානයට පත් වී එම ගීත දර්ශකයේ ඉහළම ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ලබා ගත් පළමු කොරියානු ඒක පුද්ගල කලාකරුවා බවට පත් කළේය. එමෙන්ම ජිමින්, එම ඇල්බමයේ "Like Crazy" ගීතය හරහා ඉතිහාසයේ US Billboard Hot 100 ලැයිස්තුවේ ප්‍රථම ස්ථානයට පැමිණි පළමු කොරියානු ඒකල ගායන ශිල්පියා බවට ද පත්විය. 2024 දී ඔහු සිය දෙවන ඇල්බමය වන Muse සහ එහි ප්‍රධාන ගීතය වන "Who" නිකුත් කළ අතර එය Billboard Global 200 හි අංක එකේ ස්ථානයට පත්විය.

## **මුල් ජිවිතය සහ අධ්‍යාපනය**
පාක් ජි-මින් 1995 ඔක්තෝබර් 13 වන දින දකුණු කොරියාවේ බුසාන් හි ජියුම්ජියොන්ග් දිස්ත්‍රික්කයේ උපත ලැබීය. ඔහු මිල්යන්ග් පාක් වංශයේ අයෙකි. ඔහුගේ ආසන්නතම පවුලට ඔහුගේ මව, පියා සහ බාල සහෝදරයා ඇතුළත් වේ.

ඔහු කුඩා කාලයේ අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට බුසාන්ගේ හොඩොං ප්‍රාථමික පාසලට සහ යොන්සන් මධ්‍ය විද්‍යාලයට ගියේය. මධ්‍යම පාසලේදී, ඔහු ජස්ට් ඩාන්ස් ඇකඩමියට ඇතුළත් වූ අතර, එහිදී ඔහු popping සහ locking ඉගෙන ගත්තේය. Bighit හි පුහුණුවන්නෙකු වීමට පෙර, ජිමින්, බුසාන් උසස් කලා පාසලෙන් සමකාලීන නර්තනය හැදෑරූ අතර නූතන නර්තන අංශයේ ඉහළම ශිෂ්‍යයෙක් විය. ගුරුවරයෙකු ඔහුට විනෝදාස්වාද සමාගමකට බැඳෙන ලෙස යෝජනා කළ අතර, ඒ අනුව ඔහු Big Hit Entertainment හි කුසලතා පරීක්ෂණයකින් සමත්ව කොරියානු කලා උසස් පාසලට මාරු වී 2014 දී උපාධිය ලබා ගත්තේය.

ජිමින් 2020 අගෝස්තු මාසයේදී ගෝලීය සයිබර් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් විකාශනය සහ විනෝදාස්වාදය පිළිබඳ ප්‍රධාන උපාධියක් ලබා ගත්තේය. පාසලේ ඉහළම ගෞරවය වන ජනාධිපති සම්මානය ඔහුට පිරිනමන ලදී. 2021 වන විට, ඔහු හන්යැං සයිබර් විශ්ව විද්‍යාලය හි ලියාපදිංචි වී, වෙළඳ දැන්වීම් සහ මාධ්‍ය පිළිබඳ ව්‍යාපාර පරිපාලනය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් හදාරමින් සිටී.

### රූපවාහිනිය 
## සම්මාන සහ නාමයෝජනා 
### ලෝක වාර්තා 
### යොමු කිරීම්
Saint Lucy

**සිරකූස් හි ලුසියා** (283-304), **ශාන්ත ලුසියා** ලෙසද හැඳින්වේ (    ) (සහ වඩාත් හොඳින් හඳුන්වනු ලබන්නේ **ශාන්ත ලුසී** ලෙසිනි) ඩයොක්ලේටියානු පීඩාවේදී මිය ගිය රෝමානු ක්‍රිස්තියානි ප්‍රාණ පරිත්‍යාගියෙකි . ඇය කතෝලික, ඇංග්ලිකන්, ලූතරන් සහ නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ සාන්තුවරයෙකු ලෙස ගෞරවයට පාත්‍ර වේ. ඇය කතෝලිකයන් විසින් කැනන් ඔෆ් ද මැස්හි පැහැදිලිවම අනුස්මරණය කරන ලද කාන්තාවන් අට දෙනාගෙන් ( කන්‍යා මරිය තුමී ද ඇතුළුව) කෙනෙකි. යුරෝපයේ ශාන්ත ලුසීගේ දිනය ලෙස හැඳින්වෙන ඇයගේ සාම්ප්‍රදායික මංගල්‍ය දිනය බටහිර ක්‍රිස්තියානීන් විසින් දෙසැම්බර් 13 වන දින සමරනු ලබයි. සිරකූස් හි ලුසියා මධ්‍යතන යුගයේ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ අතර මුල් නූතන එංගලන්තයේ ප්‍රසිද්ධ සාන්තුවරයෙකු ලෙස පැවතුනි.  ඇය සිසිලියේ අගතා, රෝමයේ ඇග්නස් , රෝමයේ සිසිලියා සහ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ කැතරින් සමඟින් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කන්‍යා ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයෙකි .
ටික්ටොක්

**ටික්ටොක් (TikTok)**, සහ එහි චීන ප්‍රධාන භූමියේ  සහකරු **ඩූයින් (Douyin)** යනු චීනයේ බයිට්ඩාන්ස් සමාගම සතු කෙටි ආකෘති වීඩියෝ රැඳවුම් සහ සමාජ මාධ්‍ය සේවාවකි. තත්පර 3 සිට විනාඩි 10 දක්වා වන වීඩියෝ පරිශීලකයන් හට ටික්ටොක් වෙත උඩුගත කල හැක. 2016 වසරේදී නිකුත් කිරීමෙන් අනතරුව එය ලොව ජනප්‍රියම වෙබ් යෙදවුමක් බවට පත්වුණු අතර, 2020 ඔක්තෝබර් වන විට ජංගම බාගත කිරීම් බිලියන 2 සීමාව ඉක්මවීමට එයට හැකිවිය. ක්ලවුඩ්ෆ්ලෙයාර් වෙබ් අඩවියට අනුව 2021 වසරේදී ගූගල් පසු කරමින් එයට ලොව ජනප්‍රියම වෙබ් අඩවිය බවටද පත් වීමට හැකිවිය. සිරස් ආකෘතියේ වීඩියෝ සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ටික්ටොක්, චීන රජය විසින් දත්ත එකතු කරන බවට වන සැකය මත රටවල් ගණනාවක තහනමට හෝ භාවිත කිරීමේ සීමාවන්ට යටත් කර ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාල සංස්කෘතිය
ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles with excerpts
ප්‍රවර්ගය:චීන-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
පලා

, ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලව භාවිතා වන පලා ශාකයක්.]]

**පලා** යනු ආහාර ද්‍රව්‍යය කි. ඉංග්‍රීසියෙන් බොහෝ විට **Leaf vegetable** ලෙස මේවා හැඳින්වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Healthy diet
* List of leaf vegetables
* Leaf protein concentrate
* Mesclun
* Slek
* Herbs
* Spring greens

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 

ප්‍රවර්ගය:ආහාර
මුකුණුවැන්න

**මුකුණුවැන්න**, යනු පලා විශේෂය කි.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* PROTAbase on *Alternanthera sessilis*
* Pacific Islands flora at risk 
* Federal Noxious Weeds
* Herbal use

ප්‍රවර්ගය:පලා
දින දසුන් ලැයිස්තුව

මෙය **දින දසුන් ලැයිස්තුවක්** ය. 

## දින දසුන් ලැයිස්තුව 
## අමතර අවධානයට 
* History of calendars
* Epoch
* Horology
* Perpetual calendar
* Liturgical year
* Calendar of saints
* Advent calendar
* Wall calendar
* Geologic Calendar
* Cosmic Calendar
* Lunar calendar
* World calendar

## මූලාශ්‍ර
අධිසංවේදිතාව

ඉංග්‍රීසි බසින් **Hypersensitivity**, **hypersensitivity reaction** හෝ **intolerance** ලෙස හැඳින්වෙන, **අධිසංවේදිතාව** යනු ඇන්ටිජන් එකක් සඳහා නුසුදුසු සහ අහිතකර ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාරයක් දැක්වීම සිදුවන abnormal physiological condition එකක් වෙයි. 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
සෙකල්

**සෙකල්** යනු ඊශ්‍රායලය තුළ භාවිතා වන මුදල් විශේෂයක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* ඊශ්‍රායල බැංකුව
* ඊශ්‍රායලයේ ආර්ථිකය

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Bank of Israel catalogue of Israeli currency since 1948 
* Exchange rates since 1948 
* American Israel Numismatic Association 
* Current Sheqel Dollar Rate 
* *Shaar yatzig* – Official Rate gadget
* The banknotes of Israel
බුදුසරණ

**බුදුසරණ** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන සිංහල භාෂා පුවත්පතක් වේ. 

## අමතර අවධානයට  
*ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි 
* බුදුසරණ නිල වෙබ් අඩවිය 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත්
රුසියාව (බහුරුත්හරණය)

**රුසියාව**, එසේත් නැත්නම් රුසියානු සමූහාණ්ඩුව උතුරු ආසියාවේ පිහිටි රටකි.

**රුසියාව** යන්නෙන් පහත දෑ ද අදහස් විය හැකිය:

## ඓතිහාසික රාජ්‍ය 
* සෝවියට් සංගමය (USSR), 1922 සිට 1991 දක්වා පැවති මාක්ස්-ලෙනින්වාදී සමාජවාදී රාජ්‍යය
** රුසියානු සෝවියට් සන්ධීය සමාජවාදී සමූහාණ්ඩුව (1917–1991), සෝවියට් සංගමයෙහි විශාලතම සමූහාණ්ඩුව
* රුසියානු අධිරාජ්‍යය (1721–1917)

## ජනාවාස 
* Russia, New York, Herkimer කවුන්ටියේ නගරය

## වෙනත් භාව්තා 
* 232 Russia, විශාල ග්‍රහකය

## අමතර අවධානයට 
* Great Russia
* Little Russia
* රුසියා කුළුණ, 2009 දී අත්හැර දැමුණු, මොස්කව් හි පිහිටි ගගන චුම්බිතය
2023 දී ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරග

2023 අප්‍රේල් සිට 2023 සැප්තැම්බර් දක්වා ආරම්භ වන **2023 ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් වාරය** ආවරණය කරන ලද තරඟාවලිය 2023 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරගය ජුනි සහ ජූලි මාසවලදී සිම්බාබ්වේහිදී පැවැත්විණි. මෙම තරගවාරයට පිරිමි ටෙස්ට්, එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) සහ ජාත්‍යන්තර විස්සයි20 (වි20ජා) තරඟ, කාන්තා ටෙස්ට්, කාන්තා එක්දින ජාත්‍යන්තර තරඟ (කාඑදිජා) සහ කාන්තා ජාත්‍යන්තර විස්සයි20 (කාවි20ජා) තරඟ මෙන්ම තවත් වැදගත් තරඟ කිහිපයක්ද ඇතුලත් විය. මෙහි දැක්වෙන තරඟ වලට අමතරව, ආශ්‍රිත රටවල් සම්බන්ධ තවත් වි20ජා/කාවි20ජා තරගමාලා ගණනාවක් මෙම කාලසීමාව තුලදී ක්‍රීඩා කරන ලදී.

## දළ විශ්ලේෂණය 
## අප්‍රේල් 
### බංගලාදේශ කාන්තාවන් ශ්‍රී ලංකාවේදී 
## මැයි 
### අයර්ලන්තය සහ බංග්ලාදේශය අතර එංගලන්තයේදී 
## ජුනි 
### අයර්ලන්තය එංගලන්තයේදී 
### ඇෆ්ගනිස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවේදී 
### බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේදී 
### ලෝක ටෙස්ට් ශූරතා අවසන් මහා තරගය 
### ඇෆ්ගනිස්ථානය බංග්ලාදේශයේදී 
### ඔස්ට්‍රේලියාව එංගලන්තයේදී 
### 2023 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරග 
ඒ කාණ්ඩය

බී කාණ්ඩය

#### Play-offs 
#### Super Six and final 
### Australia women in England 
### Ireland women in the West Indies 
### New Zealand women in Sri Lanka 
## July 
### Thailand women in the Netherlands 
### India women in Bangladesh 
### India in the West Indies and the United States 
### Pakistan in Sri Lanka 
### Australia women in Ireland 
## August 
### Ireland women in the Netherlands 
### New Zealand in the UAE 
### India in Ireland 
### Afghanistan vs Pakistan in Sri Lanka 
### 2023 ආසියානු කුසලානය 
### Australia in South Africa 
### New Zealand in England 
### Sri Lanka women in England 
## සැප්තැම්බර් 
### South Africa women in Pakistan 
## යොමු කිරීම්
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික් පාසල් නාමාවලිය

### හම්බන්තොට කලාපය 
### තංගල්ල කලාපය 
### වලස්මුල්ල කලාපය
තෙවත

අධ්‍යක්ෂණය ටයිටස් තොටවත්ත,මුල් වරට සිංහල සිනමාවේ චිත්‍රපට තුනක් එකම චිත්‍රපටයක ගැබ්වී තිබීම මත මෙය තෙවත නමින් හැඳින්විය. පික්චර් පිස්සා,අහල පහළ,ගිලිහුණු මල් මෙම චිත්‍රපට තුන විය.
නිව්ටන්ගේ සිසිලන නියමය

තාප පරිවහනය පිළිබඳ අධ්‍යයනයෙහිදී, **නිව්ටන්ගේ සිසිලන නියමය** යනු  ‍ භෞතික නියමයක් වන අතර පහත පරිදී වෙයි
 වස්තුවකින් තාපය හානිවීමෙහි සීඝ්‍රතාවය, වස්තුවෙහි සහ එහි  වටපිටාවෙහි  උෂ්ණත්වයන්ගේ වෙනසට අනුලෝමව සමානුපාතික වෙයි.
වෛරන්කෝඩ්

වෛරන්කෝඩ්, වයිරම්කෝඩේ ලෙසද අක්ෂර වින්‍යාසය කෙරේ, කේරළයේ මලප්පුරම් දිස්ත්‍රික්කයේ තිරුර් තලූක්හි (දිස්ත්‍රික්කයක අනුකොටසක්; ආදායම් අරමුණු සඳහා සංවිධානය කරන ලද ගම්මාන කිහිපයක සමූහයක්) තිරුනාවාය ගම් සභාවේ කුඩා ගම්මානයකි. එය කේරළයේ පැරණිතම සහ ජනප්‍රිය භගවතී දේවාලවලින් එකක් වන ශ්‍රී වයිරන්කෝඩ් භගවතී දේවාලය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ගම සහ පන්සල පත්තරනදක්කාවු - බීපී අංගඩි පාරේ පිහිටා ඇත. තිරුර් යනු ළඟම ඇති දුම්රිය ස්ථානය වන අතර කෝස්කෝඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ ආසන්නතම ගුවන් තොටුපළ වේ.

## වෛරන්කෝඩ් භගවතී විහාරය 
## වයිරන්කෝඩ් උත්සවය 
වම|thumb|290x290පික්
වම|thumb|285x285පික්| vairankode vela
මධ්‍යය|frameless|399x399පික්| vairankode vela

ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සිරියලතා

'''සිරියලතා' වූ කලි ඩබ්. ඒ. සිල්වා විසින් රචිත නවකතාවකි.''
දඹදෙනි අස්න

**දඹදෙනි අස්න**, කුරුණෑගල යුගයේ දී ලියැවුණ පොතක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* කුරුණෑගල යුගය

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල යුගය
ක්‍රෝකුස් නගර ශාලා ප්‍රහාරය

මොස්කව්හී බස්නාහිර කෙළවරෙහි පිහිටි රුසියානු නගරයක් වන ක්‍රස්නාගොස්ක්හී සංගීතය සඳහා රැස් වන ස්ථානයක් වන ක්‍රෝකුස් නගර ශාලාවෙහි  2024 මාර්තු 22 දින, 20:00 MSK (UTC+3) පමණ සංවිධානාත්මක ප්‍රහාරයක් සිදුවිය. තුවක්කුකරුවන් කිහිපදෙනෙක් විසින් එම ස්ථානයෙහි රැස්ව සිටි ජනයා වෙත බහුජන වෙඩිප්‍රහාරයක් එල්ල කල අතර  එම ස්ථානයෙහි අටවා තිබුණු ප්‍රදාහක උපකරණයක් පුපුරවා හරින ලදි. මෙම ප්‍රහාරය විසින් අවම වශයෙන් ජනයා 133 මරා දැමුණු අතර,

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රසන්න ජයකොඩි

**ප්‍රසන්න ජයකොඩි** (සිංහල භාෂාවෙන්: ප්‍රසන්න ජයකොඩි) යනු ශ්‍රී ලාංකේය චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි සහ තිර රචකයෙකි, සමකාලීන ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ඔහුගේ සිනමා ජයග්‍රහණ සඳහා ජාත්‍යන්තරව පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත.  ඔහුගේ චිත්‍රපට ප්‍රධාන වශයෙන් මානව මානසික තත්ත්වය ගවේෂණය කරයි, ශ්‍රී ලංකාවේ බිඳී ගිය සමාජ-ආර්ථික, සංස්කෘතික සහ ආගමික පරිසරයන්ට එරෙහිව පිහිටුවා ඇති මානව හැඟීම්, සංවේදනයන් සහ සිතුවිලි සංකලනය කරයි. ගෝලීය සන්දර්භය තුළ, ජයකොඩිගේ සිනමාව නියෝජනය කරන්නේ මානව වර්ගයාගේ මනෝ-ජීව විද්‍යාත්මක යථාර්ථයන් සහ ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ විශාල සංකල්පයට එරෙහිව සමපාත වන මානව සංජානනයේ අත්තනෝමතිකත්වයයි. ජයකොඩිගේ විකේන්ද්රික සිනමා ලෝකය, ගලා යන කථාවක් නොමැති විට, සියුම් නමුත් සවිස්තරාත්මක රූප සහ තීව්ර චරිතයන් ප්රාග්ධනය කරයි.
මාලදිවයිනේ භූගෝලීය ලක්ෂණ

මාලදිවයින යනු ඉන්දියානු සාගරයේ පිහිටි දූපත් රාජ්‍යය කි. ආසියාවේ කුඩාම රට වන එහි මුළු භූමි ප්‍රමාණය  වෙයි.

## සංඛ්‍යාන දත්ත 
* පිහිටීම: degree of latitude: 07° 06'30" N to 00° 41'48" S and degree of longitude: 72° 32'30" E to 73° 45'54" E westside of India and Sri Lanka.
* පැතුරුම: in length approx. 750&nbsp;km (from north to south) / in width approx. 120&nbsp;km (from west to east)
* භූමි ප්‍රදේශය: 1,196 mostly deserted islands with a total area of approx. 298&nbsp;km2.
* දූපත් සාමාන්‍යයෙන් මුහුදු මට්ටමේ සිට  පමණ උසින් පිහිටා ඇත.
* දුර ප්‍රමාණ: ඉන්දියාවට කෙටිම දුර: ආසන්න වශනයෙන්  සහ ශ්‍රී ලංකාවට ආසන්න වශයෙන් .

## ආසන්නම nation
* India (Laccadives)

## අමතර අවධානයට 
* Atolls of the Maldives, for an in-depth description of the atolls

## මූලාශ්‍ර 

Maldives
1980 දශකය

File:1980s replacement montage02.PNG|thumb|335px|From left, clockwise: The first **Space Shuttle**, *Columbia*, lifts off in 1981; US president Ronald Reagan and Soviet leader Mikhail Gorbachev ease tensions between the two superpowers, leading to the **end of the Cold War**; The **fall of the Berlin Wall** in 1989 is considered to be one of the most momentous events of the 1980s; In 1981, the **IBM Personal Computer** is released; In 1985, the **Live Aid** concert is held in order to fund relief efforts for the famine in Ethiopia during the time Mengistu Haile Mariam ruled the country; Pollution and ecological problems persisted when the Soviet Union and much of the world is filled with radioactive debris from the 1986 **Chernobyl disaster**, and in 1984, when thousands of people perished in Bhopal during a gas leak from a pesticide plant; The **Iran–Iraq War** leads to over one million dead and $1 trillion spent, while another war between the Soviets and Afghans leaves over 2 million dead.
rect 2 3 199 169 Space Shuttle Columbia
rect 201 1 497 171 End of the Cold War
rect 1 172 118 336 Iran–Iraq War
rect 120 172 241 336 Soviet War in Afghanistan
rect 246 173 506 336 Fall of the Berlin Wall
rect 123 337 223 525 1983–1985 famine in Ethiopia
rect 123 337 323 525 Live Aid
rect 326 338 510 536 IBM Personal Computer
rect 0 339 121 515 Chernobyl disaster

**1980 දශකය** () ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1980-01-01 දින ආරම්භ වී, ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1989-12-31 දින අවසන් වූ දශකය යි.

, October 1983]]

## අමතර අවධානයට 
* 1980s in fashion
* 1980s in music
* 1980s in television
* 1980s in video gaming
* 1980s in literature
* Hairstyles in the 1980s
* Generation X (when older members of that demographic had matured).

### කාල රේඛාව 
The following articles contain brief timelines which list the most prominent events of the decade:

1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 • 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 

ප්‍රවර්ගය:20 වන සියවස
ඊ හිස

**ඊ හිස** () යනු ඊතලයේ තුඩ වෙයි.

## ඉතිහාසය 
 found in Nydam Mose (3rd–5th century)]]
 bronze leaf-shaped, trefoil and triangular arrowheads]]
|thumb]]

දැනට සොයාගෙන ඇති පැරණිම ඊ හිස, ඉතියෝපියාවෙන් සොයාගත් වසර 74,000 ක් පැරණි එකකි.

## අමතර අවධානයට 
* Stone tool
* Elfshot
* Thunderstone (folklore)
* Projectile point
* Bodkin point

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
*
ජේම්ස් ෆියරොන්

**ජේම්ස් ෆියරොන්** (, උපත  1963) ස්ටැන්ෆර්ඩ් සරසවියේ මහාචාර්යවරයෙකි.

## සටහන් සහ මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*James Fearon's faculty page
*Interview with James Fearon by Theory Talks 

ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
පෙට්ටගම

පෙට්ටගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිත දිග ප්‍රදේශයේ බහුලව අතීතයේ බාවිතා වූ ගෘහ භාණ්ඩයකි. එහි ආරම්භය දාහත්වන සියවසේ ලංදේසි පෙරදිග ඉන්දියා වෙලඳ සමාගමේ පාලන වකවානුව තෙක් ඈතට දිවෙයි. ශ්‍රී ලංකාවට පලමුව ලංදේසි ජාතිකයන් ගෙනා ගෘහභාණ්ඩය පෙට්ටගම ලෙස හැදින්වේ. එය ඉංග්‍රීසි භාශාවෙන් (Dutch Box)යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ  එබැවිනි. පෙට්ටගම මූලිකවම ව්‍යාප්ත වූ වේ ගාල්ල කළුතර සහ මාතර ආශ්‍රිතවයි. වී දැමීම ඇඳුම් රෙදි සහ වටිනා භාණ්ඩ දමා යතුරු දමා වැසීමට හැකි ආකාරයෙන් පෙට්ටගම සාදනු ලබයි. බොහෝවිට පෙට්ටගම සැකසීමට භාවිත කළේ කොස් දැවයයි. එසේම පෙට්ටගම සකසනුයේ නොවැද්ද වූ තනි ලෑලි ආධාරයෙනි. වී අටු ආකාරයෙන් නිර්මාණය වූ විශාල පෙට්ටගම පමණක් ලෑලි දෙකතුනක් සම්භන්දකරමින් සැකසුවේය. සාමාන්‍යයෙන් පෙට්ටගම කුඩාම ප්‍රමාණයේ අඩි දෙක ප්‍රමාණය සිට අඩි අට පමණ දක්වා විශාල ප්‍රමාණයන් ද දක්නට ලැබේ. ආකර්ශනීය බව වැඩි කිරීමට මේවාගේ කළුවර ලී ආදාරයෙන් කළ කැටයම් සහ කාප්ප දක්නට ලැබේ. පානදුර ප්‍රදේශයේ නවසීය දශකය වන විට පෙට්ටගමක් නොතිබූ නිවසක් නොවුණු තරම් ය. පෙට්ටගම් වල එක් රැස් කිරීමට භාණ්ඩ රැසක් පැවතියේ බොහෝ ධනය ඇති අයටයි. එබැවින් බොහෝ ධනය ඇති ධනවතුන්ගේ නිවාස වල පෙට්ටගම් බොහෝ ප්‍රමාණයක් දැකිය හැකි විය. එවැනි පෙට්ටගම සතු ධනවතෙකු පිළිබඳ වර්ශ කණ්ඩ රාශ්ට්‍රය කෘතියේ දැක්වේ. එම කෘතියට අනුව පානදුරේ පොතුපිටිය ගමේ ආරච්චි විසූ නිවසේ පෙට්ටගම් පුරවා ධන දාන්‍යාදිය තිබූ බැවින් එම නිවස පෙට්ටගම්ගෙදර යනුවෙන් හඳුන්වා ඇත. එසේම බලපිටියේ නෙල්ලිගොඩේ(හින්නගොඩේ) ගමේ සිටි ධනවත් අයෙකුගේපවුල පෙට්ටගම්ගේ යනුවෙන් වාසගම් පට බැඳී ඇත.

### ආශ්‍රිත කෘති
වර්ශකණ්ඩරාශ්ට්‍රය
කළුතර වරුණ
ෆොරින් එෆයාස්

***ෆොරින් එෆයාස්*** () යනු ඇමෙරිකානු සඟරාවකි.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* *Foreign Affairs* archive (1922–) at JSTOR
* *The Journal of International Relations* archive (1919–1922) at JSTOR
* *The Journal of Race Development* archive (1910–1919) at JSTOR
ජීවන් තොණ්ඩමන්

**ජීවන් තොණ්ඩමන්**, පා.ම (දෙමළ:ஜீவன் தொண்டமான், ඉංග්‍රීසි:Jeevan Thondaman, උපත: 1994 නොවැම්බර් 9), යනු ශ්‍රී ලංකික දේශපාලනඥයෙකු සහ හිටපු කැබිනට් අමාත්‍යවරයාකි. ඒ මහතා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ පාලන සමයේ ජල සම්පාදන හා වතු යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඒ මහතා නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1994 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
චන්ද්‍ර කුමාර කඳනාරච්චි

**චන්ද්‍ර කුමාර කඳනාරච්චි** (*Chandra Kumara Kandanarachchi*, 22 දෙසැම්බර් 1946-	26 මාර්තු 2024), යනු ශ්‍රී ලංකික සිංහල ගායකයෙක් සහ සංගීතවේදියෙකි.

## මරණය
චන්ද්‍ර කුමාර කඳනාරච්චි මහතා 2024 මාර්තු 26 වැනිදා අභාවප්‍රාප්ත විය. මිය යන විට මහරගම පිළිකා රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටි ඒ මහතා 77 වැනි වියේ පසුවිය.
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1946 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ප්‍රවර්ගය:2024
දහම්ගැට මාලාව

**දහම්ගැට මාලාව**, වීදාගම මෛත්‍රී හිමි විසින්, කෝට්ටේ යුගය තුළ කළ නිර්මාණයක් වෙයි. 

ප්‍රවර්ගය:කෝට්ටේ යුගය
කොලොන්නාව ඔය

**කොලොන්නාව ඔය**, යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ඔය කි.

## අමතර අවධානයට 
* දියවන්නා ඔය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඔයවල්
ජේසුස් වහන්සේ කුරුසියේ ඇණ ගැසීම

පළමුවන සියවස තුළ සිදු වූ සිදුවීමකි.

## අමතර අවධානයට 
* The penitent thief and impenitent thief, crucified alongside Jesus
* Descriptions in antiquity of the execution cross
* Feast of the Cross
* Life of Jesus in the New Testament
* Seven Sorrows of Mary
* Swoon hypothesis
* Depictions of Jesus
* Calvary
* Stations of the Cross

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
Arbitration

බේරුම්කරණය යනු ගතානුගතික උසාවි ක්‍රමයෙන් බැහැර වූ සාධාරණ යුක්ති මූලධර්මයන්ට අනුව ප්‍රශ්නගත පාර්ශ්වයන් සමඟ සාකච්ඡා කොට ආරවුල් කඩිනමින් සමථයකට පත් කරන ක්‍රමවේදය
ඉන්දියා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2024

ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සමඟ ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2024 ජූලි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කිරීමට නියමිතය. මෙම සංචාරය එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරග තුනකින් සහ විස්සයි 20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරඟ තුනකින් සමන්විත වේ. 2023 නොවැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (SLC) 2024 සඳහා සිය ජාත්‍යන්තර දින දර්ශනය ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර ද්විපාර්ශ්වික තරඟාවලිය තහවුරු කළේය. ඉන්දියාව අවසන් වරට ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ 2021 වසරේදීය.

## සංචිත 
2024 ජූලි 24 වන දින, බ්‍රොන්කයිටිස් රෝගය හේතුවෙන් දුෂ්මන්ත චමීර තරඟාවලියෙන් ඉවත් කරන ලදී, ඔහු වෙනුවට අසිත ප්‍රනාන්දු නම් කරන ලදී. 2024 ජුලි 25 වෙනිදා, නුවන් තුෂාර ඔහුගේ වම් අතේ ඇඟිල්ලක් කැඩී යාමෙන් වි20ජා තරඟාවලියෙන් ඉවත් කරන ලදී, ඔහු වෙනුවට ඩිල්ෂාන් මධුශංක නම් කරන ලදී. ජුලි 26 වෙනිදා බිනුර ප්‍රනාන්දු පපුවේ ආසාදනයක් හේතුවෙන් රෝහල් ගත කරන ලදී, රමේෂ් මෙන්ඩිස් ස්ථාවර ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස සංචිතයට එක් කරන ලදී. 2024 අගෝස්තු 1 වන දින, මතීෂ පතිරණ සහ ඩිල්ෂාන් මධුශංක යන දෙදෙනාම ආබාධ හේතුවෙන් ඉවත් කරන ලද අතර, ඒ වෙනුවට මොහොමඩ් ශිරාස් සහ ඒෂාන් මාලිංග කණ්ඩායමට ඇතුළත් කරන ලදී. කුසල් පෙරේරා, ප්‍රමෝද් මධුෂාන් සහ ජෙෆ්රි වැන්ඩර්සේ ස්ථාවර ක්‍රීඩකයන් ලෙස සංචිතයට එක් කරන ලදී. 2024 අගෝස්තු 3 වෙනිදා, වනිඳු හසරංගගේ මස්පිඩු ආබාධය හේතුවෙන් ඉතිරි එක්දින තරඟ වලින් ඉවත් කරන ලද අතර ඔහු වෙනුවට ජෙෆ්රි වැන්ඩර්සේ පත් කරන ලදී.

## වි20ජා තරගමාලාව 
### 1st T20I 
### 2nd T20I 
### 3rd T20I 
## එදිජා තරගමාලාව 
### 1st ODI 
### 2nd ODI 
### 3rd ODI 
## යොමු කිරීම්
නවීන විද්‍යාවේ විශමාචාර

විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවල දී scholarly conduct සහ සදාචාරාත්මක හැසිරීම් පිළිබඳ නීති රීති උල්ලංඝනය කිරීම **Scientific misconduct** නම් වෙයි

## අමතර අවධානයට 
* Academic dishonesty
* Archaeological forgery
* Bioethics
* Bullying in academia
* Committee on Publication Ethics
* Conflicts of interest in academic publishing
* Cyril Burt
* Danish Committees on Scientific Dishonesty
* Data fabrication
* Engineering ethics
* Fabrication (science)
* Hippocratic Oath for scientists
* International Committee of Medical Journal Editors
* Japanese scientific misconduct allegations
* List of cognitive biases
* List of experimental errors and frauds in physics
* List of fallacies
* List of memory biases
* List of topics characterized as pseudoscience
* Lysenkoism
* Mertonian norms
* Metascience
* Pathological science
* Politicization of science
* Reproducibility
* Research ethics
* Research integrity
* Research paper mill
* Retraction
* Scientific method
* Scientific plagiarism in India
* Scientific plagiarism in the United States
* Sham peer review
* Source criticism
* United States Office of Research Integrity (ORI)
* *Betrayers of the Truth: Fraud and Deceit in the Halls of Science*
* *EASE Guidelines for Authors and Translators of Scientific Articles*
* *Straight and Crooked Thinking*
* *The Great Betrayal: Fraud In Science*

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Publication ethics checklist (PDF) (for routine use during manuscript submission to a scientific journal)
සොහුර් අහමඩ් චෞද්රි ක්‍රීඩාංගනය

**සහුර් අහමඩ් චෞද්රි ක්‍රීඩාංගනය** (), **ZAC ක්‍රීඩාංගනය** හෝ **ZACS** ලෙස කෙටියෙන් හැඳින්වූ අතර කලින් හැඳින්වූයේ **බීර් ශ්‍රෙස්තා ෂාහිඩ් රුහුල් අමීන් ක්‍රීඩාංගනය**, ගිනිකොනදිග බංග්ලාදේශයේ චැටෝග්‍රම් වරාය නගරයේ පිහිටි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයකි. එය 2006 පෙබරවාරි 27 වන දින ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය අතර ටෙස්ට් තරඟයක් පැවැත්වීමත් සමඟ එය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ස්ථානයක් බවට පත් විය. එය 2011 ICC ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ කණ්ඩායම් තරඟ දෙකකට සත්කාරකත්වය ලබා දුන්නේය. එය 20,000 ක පමණ ආසන ධාරිතාවකින් යුක්ත වේ. බංග්ලාදේශ අවාමි ලීග් රජය විසින් 2001 ජුනි 17 වන දින සහර් අහමඩ් චෞද්රිගේ නමින් මෙම ක්‍රීඩාංගණය මුලින් නම් කරන ලදී. 2001 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී බංග්ලාදේශ ජාතිකවාදී පක්ෂ රජය විසින් එය රුහුල් අමීන්ගේ නමින් නැවත නම් කරන ලදී. බංග්ලාදේශ අවාමි ලීගය නැවත බලයට පත්වීමෙන් පසු එය 2009 දී සහර් අහමඩ් චෞද්රි ක්‍රීඩාංගනයේ මුල් නමට නැවත ලබා දෙන ලදී.

වර්තමානයේ එය වරාය නගරයේ ප්‍රධාන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයයි. මීට පෙර, එම්ඒ අසීස් ක්‍රීඩාංගණය චිතගොං හි ප්‍රධාන ක්‍රිකට් මධ්‍යස්ථානය විය; කෙසේ වෙතත්, එය දැන් පාපන්දු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. එය බංග්ලාදේශ ප්‍රිමියර් ලීගයේ චැටෝග්‍රෑම් චැලේන්ජර්ස් හි නිවහන ද වේ.

## ඉතිහාසය 
නගර මධ්‍යයෙන් පිටත පැය භාගයක පමණ ගමනක් දුරින් පිහිටා ඇති චිතගොං ප්‍රාදේශීය ක්‍රීඩාංගනය 2004 අවුරුදු 19 න් පහළ ලෝක කුසලාන තරඟාවලියට පෙර ආරම්භ කරන ලද අරමුණින් ඉදිකරන ලද ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන පහෙන් එකකි. ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයට පෙර 2006 ජනවාරි මාසයේදී එයට සම්පූර්ණ ජාත්‍යන්තර තත්ත්වය ලබා දෙන ලදී. මෙම ක්‍රීඩාංගනය ප්‍රධාන කෘෂිකාර්මික ඉඩම් අක්කර ගණනක කොන්ක්‍රීට් බඳුනක් වන අතර, තට්ටු තුනේ මණ්ඩපයක් කේන්ද්‍රස්ථානය සපයයි. ක්‍රීඩාංගනය වෙරළ තීරයේ සශ්‍රීක ගස්, වරාය සහ නැව් දර්ශන සපයයි. දිවා/රාත්‍රී ක්‍රිකට් තරඟ පැවැත්වීමේ හැකියාව ලබා දෙමින් එහි බංගලිදේශයේ සිව්වන ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණය වන ලෝක කුසලානයට පෙර විදුලි පහන් සවි කර තිබුණි.

මෙම ස්ථානය 2004 සහ 2016 අවුරුදු 19න් පහළ ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරඟ වල කණ්ඩායම් අදියර තරඟ සඳහාද සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත.

2021 පෙබරවාරි මාසයේදී, බංග්ලාදේශය සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් අතර පැවති පළමු ටෙස්ට් තරගයේදී, ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ පස්වන ඉහළම සාර්ථක ලකුණු හඹායාම සහ ඉහළම සාර්ථක වූ ආරම්භක පිතිකරු කයිල් මේයර්ස්ගේ ලකුණු 210* අනුග්‍රහයෙන්, ලකුණු 395ක් හඹා ගිය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල කඩුලු 3කින් තරගය ජය ගත්තේය. ආසියානු භූමියේ ලකුණු හඹා යාම, මේයර්ස් මංගල ටෙස්ට් තරගයේ සිව්වැනි ඉනිමේදී ද්විත්ව ශතකයක් රැස් කළ පළමු පිතිකරුවා සහ සිව්වැනි ඉනිමේදී ද්විත්ව ශතකයක් රැස් කළ සමස්ත හයවැනි පිතිකරුවා විය.

## 2011 ICC ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය 
එය 2011 ICC ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ බංග්ලාදේශයේ දෙවන ස්ථානය වූ අතර අනෙක ඩකා හි ෂර්-ඊ-බංග්ලා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයයි. එය තරඟ දෙකකට සත්කාරකත්වය සපයන ලදී, බංග්ලාදේශය සහ එංගලන්තය අතර ඓතිහාසික තරඟයේදී එංගලන්තය පරාජය කරන ලදී. අනෙක් තරගය නෙදර්ලන්තය පරදා බංග්ලාදේශය ජය ගත්තේය.

## යොමු කිරීම්
Pokemon

විදිනසඳු ජපානයේ පටන් ගත්තේ Satoshi Tajiri කියන පුද්ගලයාගෙන්. සමාගම 1996 දී ආරම්භ විය. සමාගම සාර්ථක වූ අතර පසුව ඔවුන් ක්‍රීඩා සහ gx, ex, v සහ vmax වැනි තවත් කාඩ්පත් වර්ග සාදන ලදී. සමාගම යන අතර එය එක්සත් ජනපද ඩොලරයේ ඩොලර් මිලියන පහකට වඩා වැඩි ය. කොම්පැනි එක කොයි වෙලාවෙවත් අඩු වෙන්නෙ නෑ හැබැයි yogeo වගේ අනිත් කම්පැනි ලොකු උනොත් Pokemon මයිටා ටිකෙන් ටික මතු වෙනවා.
බක් පුර දියවක

**බක් පුර දියවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ දෙවන (2) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් වෙසක් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිඅටක් (28) ඉතිරිව ඇත.

වර්තමානයේ දී අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර ආරම්භ වන්නේ, පරණ අවුරුද්ද සඳහා නව සඳ බැලීම චාරිත්‍රය සමඟින් ය. ඒ බක් මස පුර පෑළවිය සිට බක් මස පුර විසේනිය දක්වා දිනයක දී ය.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* පුර දියවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
2
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ඩිෆා කලාපය (නයිජර්)

**ඩිෆා** යනු රටේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇති නයිජර් හි කලාප හතෙන් එකකි. කලාපයේ අගනුවර වන්නේ ඩිෆා ය.

## පරිපාලන උප අංශ 
thumb|250x250පික්| ඩිෆා දෙපාර්තමේන්තු (පැරණි මායිම්)

* බොසෝ දෙපාර්තමේන්තුව
* ඩිෆා දෙපාර්තමේන්තුව
* ගෞඩෝමාරියා දෙපාර්තමේන්තුව
* මේන්-සෝරෝවා දෙපාර්තමේන්තුව
* එන්'ගුර්ටි දෙපාර්තමේන්තුව
* එන්'ගුයිග්මි දෙපාර්තමේන්තුව

මෙම කලාපයට නාගරික කොමියූන් තුනක්, ග්‍රාමීය කොමියූන් ගණනාවක්, කැන්ටන් හතරක් සහ *කණ්ඩායම්* විස්සක් (සංචාරක ප්‍රජාවන්ගේ පරිපාලන සභා) ද ඇතුළත් වේ. නාගරික කොමියුන්ස් යනු ඩිෆා, මයිනේ-සෝරෝවා, එන්'ගුයිග්මි ; ග්‍රාමීය කොමියූන්වලට බොසෝ, චෙටිමරි, ගෞඩෝමාරියා, එන්'ගුර්ටි, කබ්ලෙවා, න්ගුවෙල් බෙයිලි සහ ගුස්කෙරෝ ඇතුළත් වේ.

## ජනවිකාස 
කලාපයේ ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වන්නේ අරාබි, ෆුලා, හවුසා, කනුරි, බුදුමා සහ ටූබු ය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ඩොසෝ කලාපය (නයිජර්)

**ඩොසෝ** යනු නයිජර්හි කලාප අටෙන් එකකි. කලාපය වර්ග කිලෝමීටර 31,002 (වර්ග සැතපුම් 11,970) ක වපසරියකින් යුක්ත වේ, 2020 වන විට 2,754,500 ක ජනගහනයක් සිටී.

## පරිපාලන උප අංශ 
ඩොසෝ දෙපාර්තමෙන්තු 5 කට (බොබෝයි දෙපාර්තමේන්තුව, ඩොගොන්ඩෝචි දෙපාර්තමේන්තුව, ඩොසෝ දෙපාර්තමේන්තුව, ගයා දෙපාර්තමේන්තුව සහ ලෝගා දෙපාර්තමේන්තුව) බෙදී ඇති නමුත් නව දෙපාර්තමේන්තු ඩියෝන්ඩියු දෙපාර්තමේන්තුව, ෆැල්මේ දෙපාර්තමේන්තුව සහ තිබිරි දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ දෙපාර්තමේන්තු සංඛ්‍යාව 8 දක්වා වැඩි කරන ලදී. නාගරික පරිපාලන කොට්ඨාශ 5 ක් (කොමියුනිස්ට් නාගරිකයන්) සහ ග්‍රාමීය පරිපාලන කොට්ඨාශ 38 ක් (කොමියුනිස්ට් ග්‍රාමීය), 1 පළාතක්, කැන්ටන් 15 ක් සහ සංචාරක කණ්ඩායම් 3 කට බෙදීම නොවෙනස්ව තබා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ග්‍රීසියේ ඉතිහාසය

Polis, බහු වචන Poleis, පුරාණ ග්‍රීක නගර රාජ්‍යය. ග්‍රීසියේ කුඩා රාජ්‍යය බොහෝ විට කඳු සහ මුහුද මගින් රටේ ස්වභාවික බෙදීම් වලින් සහ මුල් දේශීය ගෝත්‍රික (වාර්ගික) සහ සංස්කෘතික බෙදීම් වලින් ආරම්භ විය. පේලි සිය ගණනක් තිබූ අතර, ඒවායින් බොහොමයක් ඉතිහාසය සහ ව්‍යවස්ථාව දන්නේ කටුක නම් පමණි. මේ අනුව, බොහෝ පැරණි ග්‍රීක ඉතිහාසය, ඇතන්ස්, ස්පාටා සහ තවත් කිහිප දෙනෙකුගේ ඉතිහාස අනුව නැවත විස්තර කෙරේ. Pōlis එක නගරයක් මත කේන්ද්‍රගත වූ අතර, සාමාන්‍යයෙන් තාප්ප සහිත, නමුත් අවට ගම්බද ප්‍රදේශද ඇතුළත් විය. නගරයේ උස් බිමක බලකොටුවක් (ඇක්‍රොපොලිස්) සහ වෙළඳ පොළක් (ඇගෝරා) අඩංගු විය. රජය නගරය කේන්ද්‍ර කර ගත් නමුත් පොලිසියේ පුරවැසියන් එහි භූමිය පුරා ජීවත් විය. ඉතා මැනවින්, polis යනු එහි රජය, ආගමික ඇදහිලි, ආරක්ෂක සහ ආර්ථික සුභසාධනය සඳහා සහභාගී වූ සහ එහි පූජනීය සහ චාරිත්‍රානුකූල නීති වලට අවනත වූ පුරවැසියන්ගෙන් සමන්විත සංස්ථාවකි. පුරවැසියන් ඇත්ත වශයෙන්ම විවිධ මට්ටම් වලින් පාලනය කරනු ලැබේ. රජයේ ස්වරූපය මත පදනම් ව - උදා: කුරිරු පාලනය, කතිපයාධිකාරය, වංශාධිපතිත්වය හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍ර වාදය. සාමාන්‍යයෙන් රජය සමන්විත වූයේ පුරවැසියන්ගේ රැස්වීමකින්, සභාවකින් සහ මහේස්ත්‍රාත්වරුන්ගෙනි. බොහෝ poleis පුරවැසි භාවයේ විවිධ තරාතිරම්වල සිටි බැවින්, පළමු පන්තියේ පුරවැසියන් සමඟ දේශපාලන සමානාත්මතාවය සඳහා දිගුකාලීන අරගලයන් පැවතුනි. සෑම polis හි සැලකිය යුතු පුරවැසියන් නොවන (කාන්තාවන්, බාලවයස්කරුවන්, නේවාසික විදේශිකයන් සහ වහලුන්) ද අඩංගු විය.
ටහුවා කලාපය (නයිජර්)

**ටහුවා** යනු නයිජර් හි කලාප අටෙන් එකකි. කලාපයේ අගනුවර වන්නේ ටහුවා කොමියුනයයි. කලාපය වර්ග කිලෝමීටර 106,677 ආවරණය කරයි.  

## පරිපාලන උප අංශ 
ටහුවා දෙපාර්තමේන්තු 12 කට සහ එක් කොමියුනයකට බෙදා ඇත:

* අබලක් දෙපාර්තමේන්තුව
* බගරුවා දෙපාර්තමේන්තුව
* බ්කොන්නි දෙපාර්තමේන්තුව
* බුසා දෙපාර්තමේන්තුව
* ඉල්ලල දෙපාර්තමේන්තුව
* කීටා දෙපාර්තමේන්තුව
* මැඩෝවා දෙපාර්තමේන්තුව
* මල්බසා දෙපාර්තමේන්තුව
* ටහුවා දෙපාර්තමේන්තුව
* ටහුවා නගරය
* තසාරා දෙපාර්තමේන්තුව
* චින්-ටබරාඩන් දෙපාර්තමේන්තුව
* ටිලියා දෙපාර්තමේන්තුව

## ජනවිකාස 
2011 වන විට ටහුවා කලාපයේ ජනගහනය 2,741,922 විය. ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වන්නේ හවුසා, ෆුලානි, අරාබි සහ ටුවාරෙග් ය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
තිලබේරි කලාපය (නයිජර්)

**තිලබේරි** (var. *Tillabéry* ) යනු නයිජර්හි කලාප හතෙන් එකකි; කලාපයේ අගනුවර තිලබේරි වේ. 1992 දී තිලබේරි කලාපය නිර්මාණය කරන ලද්දේ, නියාමි කලාපය බෙදී ගිය විට, නියාමි සහ එහි ආසන්න ප්‍රදේශය තිලබේරි කලාපය තුළ නව *අගනුවර දිස්ත්‍රික්කයක්* බවට පත් වීමෙනි. 

## පරිපාලන උප අංශ 
තිලබේරි, දෙපාර්තමේන්තු 13 කට බෙදා ඇත:

* අබාලා දෙපාර්තමේන්තුව
* ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුව
* බල්ලෙයාර දෙපාර්තමේන්තුව
* බැනිබංගු දෙපාර්තමේන්තුව
* බෑන්කිලරේ දෙපාර්තමේන්තුව
* ගොනු දෙපාර්තමේන්තුව
* ගොතේයි දෙපාර්තමේන්තුව
* කොල්ලෝ දෙපාර්තමේන්තුව
* ඕලාම් දෙපාර්තමේන්තුව
* සේ දෙපාර්තමේන්තුව
* ටෙරා දෙපාර්තමේන්තුව
* තිලබේරි දෙපාර්තමේන්තුව
* ටොරෝඩි දෙපාර්තමේන්තුව

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මරඩි කලාපය (නයිජර්)

**මරාඩි කලාපය** නයිජර්හි කලාප හතෙන් එකකි. එය දකුණු-මධ්‍යම නයිජර් හි, ටහුවා කලාපයට නැගෙනහිරින්, සින්ඩර්ට බටහිරින් සහ නයිජීරියානු නගරයක් වන කැට්සිනාට උතුරින් පිහිටා ඇත. පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය මරඩි හි ඇත. කලාපයේ ජනගහනය ප්‍රධාන වශයෙන් හවුසා ය.

## ඉතිහාසය 
2021 දී කලාපයේ විශාල රන් ආකරයක් කඩා වැටීමෙන් පතල් කම්කරුවන් 18 දෙනෙකු මිය ගියහ.

## පරිපාලන උප අංශ 
මරඩි දෙපාර්තමේන්තු 8 කට සහ එක් කොමියුනයකට බෙදා ඇත:

* අගුයි දෙපාර්තමේන්තුව
* බර්මෝ දෙපාර්තමේන්තුව
* ඩකෝරෝ දෙපාර්තමේන්තුව
* ගසෝවා දෙපාර්තමේන්තුව
* ගයිඩන් රූම්ඩ්ජි දෙපාර්තමේන්තුව
* මඩරුන්ෆා දෙපාර්තමේන්තුව
* මරඩි නගරය
* මායාහි දෙපාර්තමේන්තුව
* ටෙසාඕවා දෙපාර්තමේන්තුව

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සින්ඩර් කලාපය (නයිජර්)

**සින්ඩර් කලාපය** යනු නයිජර්හි කලාප හතෙන් එකකි; කලාපයේ අගනුවර සින්ඩර් වේ. කලාපය වර්ග කිලෝමීටර් 145,430 ආවරණය කරයි. එය නයිජර් හි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ පළාතයි.

## පරිපාලන උප අංශ 
දකුණ|thumb|250x250පික්| සින්ඩර් දෙපාර්තමේන්තු
සින්ඩර් දෙපාර්තමේන්තු 5 කට බෙදා ඇත:

* ගුරේ දෙපාර්තමේන්තුව
* මාගාරියා දෙපාර්තමේන්තුව
* මාතමෙය්ය දෙපාර්තමේන්තුව
* මිරියා දෙපාර්තමේන්තුව
* ටැනූට් දෙපාර්තමේන්තුව

දෙපාර්තමේන්තු බවට පත්වීම සඳහා 2011 අගෝස්තු 1 දිනැති නීතියකින් දක්වා ඇති නයිජර් හි පරිපාලන මධ්‍යස්ථාන 27 න් (තැපැල් පරිපාලකයින්) සහ 2012 පෙබරවාරි 29 දින නායකයින් පත් කිරීම සඳහා පරිවර්තනය සම්පූර්ණ කරන ලදී, පහත දෙපාර්තමේන්තු 5 ද සින්ඩර් කලාපයේ වේ. 

* බෙල්බෙඩ්ජි දෙපාර්තමේන්තුව
* දමගරම් ටකාය දෙපාර්තමේන්තුව
* ඩංගස් දෙපාර්තමේන්තුව
* ටකියෙටා දෙපාර්තමේන්තුව
* ටෙස්කර් දෙපාර්තමේන්තුව

දැන්, සින්ඩර් හි දෙපාර්තමේන්තු 10 ක් සහ සින්ඩර් නගරය ඇත. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නියාමි දිස්ත්‍රික්කය (නයිජර්)

**නියාමි** () යනු නයිජර් හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි. නියාමි පිහිටා ඇත්තේ නයිජර් ගඟේ, මූලික වශයෙන් නැගෙනහිර ඉවුරේ පිහිටා ඇත. 2012 සංගණනයට අනුව නියාමි හි ජනගහනය 1,026,848 ලෙස ගණන් බලා ඇත. 2017 වන විට, ජනගහන ප්‍රක්ෂේපන පෙන්නුම් කරන්නේ, ලොව ඉහළම සාඵල්‍යතා අනුපාතයක් ඇති, සමස්තයක් ලෙස රටට වඩා අඩු වේගයකින් අගනුවර දිස්ත්‍රික්කය වර්ධනය වන බවයි. නගරය පිහිටා ඇත්තේ මුතු මෙනේරි වැඩෙන කලාපයක වන අතර නිෂ්පාදන කර්මාන්තවලට ගඩොල්, සෙරමික් භාණ්ඩ, සිමෙන්ති සහ රෙදි විවීම ඇතුළත් වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D; 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: unfit URL
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නයිජර් හි ආර්ථිකය

නයිජර් ආර්ථිකය යැපුම් බෝග, පශු සම්පත් සහ ලෝකයේ විශාලතම යුරේනියම් නිධි මත කේන්ද්‍රගත වේ. 2021 දී, නයිජර් යුරෝපා සංගමයට යුරේනියම් සපයන ප්‍රධාන සැපයුම්කරු වූ අතර, පසුව කසකස්තානය සහ රුසියාව විය. නියඟ චක්‍ර, කාන්තාරකරණය, 2.9% ජනගහන වර්ධන වේගය සහ යුරේනියම් සඳහා ලෝක ඉල්ලුම පහත වැටීම ආර්ථිකය යටපත් කර ඇත.

ට්‍රාන්ස්-අප්‍රිකානු මෝටර් රථ මාර්ග දෙකක් නයිජර් හරහා ගමන් කරයි:

* ඇල්ජියර්ස්-ලාගෝස් අධිවේගී මාර්ගය
* ඩකාර්-න්ඩජමෙනා අධිවේගී මාර්ගය
නයිජර් පොදු මුදල් ඒකකයක්, CFA ෆ්‍රෑන්ක් සහ පොදු මහ බැංකුවක් වන බටහිර අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන්ගේ මධ්‍යම බැංකුව (BCEAO) බටහිර අප්‍රිකානු මූල්‍ය සංගමයේ තවත් සාමාජිකයින් හත් දෙනෙකු සමඟ බෙදා ගනී. නයිජර් අප්‍රිකාවේ ව්‍යාපාර නීතිය සමගි කිරීමේ සංවිධානයේ (OHADA) ද සාමාජිකයෙකි.

2000 දෙසැම්බරයේදී නයිජර්, දැඩි ලෙස ණයගැති දුප්පත් රටවල් සඳහා වන ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන (HIPC) යටතේ වැඩිදියුණු කළ ණය සහන සඳහා සුදුසුකම් ලබා ඇති අතර දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීම සහ වර්ධන පහසුකම් සඳහා වන අරමුදල (PRGF) සමඟ ගිවිසුමක් අවසන් කළේය. වැඩිදියුණු කරන ලද HIPC මුලපිරීම යටතේ සපයනු ලබන ණය සහන මගින් නයිජර්හි වාර්ෂික ණය සේවා වගකීම් සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කරයි, මූලික සෞඛ්‍ය සේවා, ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය, HIV/AIDS වැළැක්වීම, ග්‍රාමීය යටිතල පහසුකම් සහ දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීම සඳහා ඉලක්ක කරගත් අනෙකුත් වැඩසටහන් සඳහා වන වියදම් සඳහා අරමුදල් නිදහස් කරයි.

2005 දෙසැම්බරයේදී, නයිජර්ට 100% බහුපාර්ශ්වික ණය සහන IMF වෙතින් ලැබී ඇති බව නිවේදනය කරන ලද අතර, එය HIPC යටතේ ඉතිරිව ඇති ආධාර හැර, IMF වෙත ඩොලර් මිලියන 86 ක පමණ ණය සමාවක් බවට පරිවර්තනය වේ. රජයේ අයවැයෙන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් විදේශ පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ සම්පත් වලින් ලබා ගනී. අනාගත වර්ධනය තෙල්, රත්රන්, ගල් අඟුරු සහ අනෙකුත් ඛනිජ සම්පත් සූරාකෑමෙන් පවත්වා ගත හැකිය. පසුගිය වසර කිහිපය තුළ යුරේනියම් මිල තරමක් දුරට යථා තත්ත්වයට පත් වී ඇත. නියඟය සහ පළඟැටි උවදුර 2005 දී නයිජීරියානුවන් මිලියන 2.5 ක් පමණ ආහාර හිඟයකට හේතු විය.

නයිජර් 2023 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ 131 වැනි ස්ථානයට පත් විය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බක් පුර විසේනිය

**බක් පුර විසේනිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ පස්වන (5) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් වෙසක් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිපහක් (25) ඉතිරිව ඇත.

වර්තමානයේ දී අලුත් අවුරුදු චාරිත්‍ර ආරම්භ වන්නේ, පරණ අවුරුද්ද සඳහා නව සඳ බැලීම චාරිත්‍රය සමඟින් ය. ඒ බක් මස පුර පෑළවිය සිට බක් මස පුර විසේනිය දක්වා දිනයක දී ය.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* පුර විසේනිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
5
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
බක් (බහුරුත්හරණය)

බක් යනු චන්ද්‍ර මාසයකි.

* පසළොස්වක පෝය සඳහා, බක් පසළොස්වක පෝය වෙත යොමු වන්න.
ඩී. බී. ගංගොඩතැන්න

**ඩී.බී. ගංගොඩතැන්න** (උපත 1943 මැයි 28), ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ, වේදිකා නාට්‍යයේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි.

### ටෙලිනාට්‍ය
* *ඇල්ල ලඟ වලව්ව*
* *එලිය අරන්*
* *කුලියට සහ බද්දට*
* *කේතුමතී නෑයෝ*
* *දෙයියන්ගේ රටේ*
* *පබා*
* *බොරලු පාර*
* *මායා මන්ත්‍රී*
* *සඳදිය මංකඩ*

## රංගනයෙන් දායක වූ චිත්‍රපට
* *අතුරු මිතුරු හරි අපුරු*
* *අපි මැරෙන්නේ නෑ*
* *අපේ යාළු පුංචි භූතයා (2010 චිත්‍රපටය)*
* *ඇලඩින් සහ පුදුම පහන*
* *කතුරු මිතුරු ( 2023 )*
* *කල්පාන්තේ සිහිනයක් ( 2014 )*
* *කිව්වද නහී නොකිව්වද නහී ( 2011 )*
* *කොළඹ සන්නිය ( 2018 )*
* *ගෝරි*
* *තිත්ත ඇත්ත*
* *තේජා ( 2025 )*
* *බහුචිතවාදියා ( 2025 )*
* *බහුබූතයෝ ( 2002 )*
* *මගේ යාළු මාළු ( 2015 )*
* *මයි නේම් ඉස් බන්දු ( 2015 )*
* *මහින්දාගමනය ( 2011 )*
* *යම රජ සිරි*
* *රජ හොරු ( 2013 )*
* *රන් දේදුන්නක් ( 2017 )*
* *ලීඩර් ( 2009 )*
* *වන් ෂොට් වන් (චිත්‍රපටිය)*
* *ස්වරූප*
* *සක්කාරං*
* *සිරිදලදා ගමනය*
* *හතර වරන්*
* *හෝ ගානා පොකුණ ( 2015 )*
* *වෙස්සන්තර රජ දවස ( TDB )*
රූබි ද මැල්

**රෑබි ද මැල්** () ශ්‍රී ලාංකික නිලියකි.

* උපත -1917.12.04
* මියයාම -2004.11.08

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
*Aristophanes on the Sinhala stage 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට නිළියෝ
ප්‍රතිශත ලකුණ

**ප්‍රතිශත ලකුණ**  () යනු, ප්‍රතිශතය දැක්වීම සඳහා භාවිතා වන සංකේතය යි.

## අමතර අවධානයට 
* Metacharacter
* ,
*  (also known as basis point)

## මූලාශ්‍ර
නයිජර් හි භූගෝලය

නයිජර් යනු බටහිර අප්‍රිකාවේ සහරා සහ උප සහරා කලාප අතර මායිමේ පිහිටි ගොඩබිම් සහිත රාජ්‍යයකි. එය දකුණින් නයිජීරියාව සහ බෙනින්, බටහිරින් බුර්කිනා ෆාසෝ සහ මාලි, උතුරින් ඇල්ජීරියාව සහ ලිබියාව සහ නැගෙනහිරින් චැඩ් මායිම් වේ. 

නයිජර් පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 11° සහ 24°N අතර දේශාංශ 0° සහ 16°E අතර ය. එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 1,267,000 (වර්ග සැතපුම් 489,191) වන අතර එයින් වර්ග කිලෝමීටර් 300 (වර්ග සැතපුම් 116) ජලය වේ. මෙය ප්‍රංශය මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා අඩු වන අතර ලොව 21 වැනි විශාලතම රට වේ.

නයිජර් රටවල් හතකට මායිම් වන අතර සම්පූර්ණ පරිමිතිය කිලෝ මීටර 5,697 (සැතපුම් 3,540) වේ. දිගම මායිම නයිජීරියාව දකුණින් (කිලෝමීටර් 1,497 හෝ සැතපුම් 930) වේ. මෙයට පසුව නැගෙනහිරින් චැඩ්, කිලෝමීටර 1,175 (සැතපුම් 730), ඇල්ජීරියාව උතුරු-වයඹ දෙසින් (කිලෝමීටර 956 හෝ සැතපුම් 594), සහ කිලෝමීටර 821 (සැතපුම් 510) මාලි වේ. නයිජර් එහි තවදුරටත් නිරිත දෙසින් බුර්කිනා ෆාසෝ සමඟ කිලෝමීටර 628 (සැතපුම් 390) සහ බෙනින් කිලෝමීටර 266 (සැතපුම් 165) සහ උතුරු-ඊසානදිග ලිබියාවට කිලෝමීටර 354 (සැතපුම් 220) හි මායිම් ඇත.

නයිජර් හි පහළම ස්ථානය නයිජර් ගඟ වන අතර එහි උස මීටර 200 (අඩි 656) කි. උසම ස්ථානය වන්නේ මීටර් 2,022 (අඩි 6,634) ක අයර් කඳුකරයේ මොන්ට් ඉඩෝකල්-එන්-ටාගීස් ය.

නයිජර්හි භූමි ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වශයෙන් කාන්තාර තැනිතලා සහ වැලි කඳු වන අතර දකුණේ සිට සැවානා දක්වා පැතලි හා උතුරේ කඳුකරය වේ.

### දේශගුණය 
කාන්තාර ප්‍රදේශ තුළ ඇති උණුසුම් හා වියලි දේශගුණය සමහර ප්‍රදේශවල නිතර නිතර ලැව් ගිනි ඇති කරයි. දකුණේ, නයිජර් ගංගා ද්‍රෝණියේ දාරවල නිවර්තන දේශගුණයක් පවතී.

### ජෛව විවිධත්වය 
නයිජර් ප්‍රදේශය භෞමික පරිසර කලාප පහකින් සමන්විත වේ: සහේලියන් ෂිටිම් සැවානා, බටහිර සුඩානියානු සැවානා, චැඩ් විල ගංවතුරට ලක් වූ සැවානා, දකුණු සහරානු ස්ටෙප් සහ වනාන්තර, සහ බටහිර සහරාන් කඳුකර සෙරික් වනාන්තර. 

උතුර කාන්තාර හා අර්ධ කාන්තාර වලින් වැසී ඇත. සාමාන්‍ය ක්ෂීරපායී සත්ත්ව විශේෂය ඇඩැක්ස් ඇන්ටිලොප්, ස්කිමිටාර්-අං ඔරික්ස්, ගැසල් සහ කඳුකරයේ බර්බරි බැටළුවන්ගෙන් සමන්විත වේ. අයර් සහ ටෙනරේ ජාතික ස්වභාව රක්ෂිතය මෙම විශේෂ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා උතුරු ප්‍රදේශයේ ආරම්භ කරන ලදී.

දකුණු ප්‍රදේශ ස්වභාවිකව ආධිපත්‍යය දරන සැවානා වේ. බුර්කිනා ෆාසෝ සහ බෙනින් වලට මායිම්ව පිහිටි W ජාතික වනෝද්‍යානය බටහිර අප්‍රිකාවේ වන ජීවීන් සඳහා "වඩාත්ම වැදගත් ප්‍රදේශයකට" අයත් වන අතර එය WAP (W-Arli-Pendjari) සංකීර්ණය ලෙස හැඳින්වේ. එහි බටහිර අප්‍රිකානු සිංහයන්ගේ ගහනයක් සහ වයඹදිග අප්‍රිකානු චීටාවේ අවසාන ගහනයන්ගෙන් එකකි.

අනෙකුත් වන සතුන්ට අලි ඇතුන්, මී ගවයන්, රෝන් ඇන්ටිලෝප්, කොබ් ඇන්ටිලෝප් සහ වට්ටක්කා ඇතුළත් වේ. බටහිර අප්‍රිකානු ජිරාෆ් එහි අවසාන ජනගහනය ඇති තවත් උතුරේ දක්නට ලැබේ.

පාරිසරික ගැටළු අතර ජන පීඩනය, නීති විරෝධී දඩයම් කිරීම, සමහර ප්‍රදේශවල පඳුරු ගිනි තැබීම් සහ වී වගාව සඳහා නයිජර් ගඟේ ගංවතුර තැනිතලා මිනිසුන් ආක්‍රමණය කිරීම හේතුවෙන් විනාශකාරී ගොවිතැන් පිළිවෙත් ඇතුළත් වේ. නයිජර් ගඟේ අසල්වැසි මාලි සහ ගිනියාවේ සහ නයිජර් තුළ ඉදිකරන ලද වේලි නයිජර් ගඟේ ජල ප්‍රවාහය අඩුවීමට හේතුවක් ලෙස දක්වා ඇත - එය පරිසරයට සෘජුවම බලපායි. වනෝද්‍යාන සහ රක්ෂිතවල වන සතුන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා "ප්‍රමාණවත් කාර්ය මණ්ඩලයක් නොමැතිකම" වන සතුන් අහිමි වීමට තවත් සාධකයකි.

ආහාර සහ දැව නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීම සහ දේශගුණික අන්තයන්ට ඔරොත්තු දීම සඳහා ගොවීන් විසින් කළමනාකරණය කරන ලද ස්වභාවික පුනර්ජනනය 1983 සිට ක්‍රියාත්මක වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
අගාඩෙස් කලාපය (නයිජර්)

**අගාඩෙස් කලාපය** යනු නයිජර් හි කලාප හතෙන් එකකි. වර්ග කිලෝමීටර 667,799 (වර්ග සැතපුම් 257,839), එය නයිජර් හි භූමි ප්‍රමාණයෙන් අඩකට වඩා ආවරණය කරයි. එය රටේ විශාලතම කලාපය මෙන්ම විශාලතම අප්‍රිකානු රාජ්‍ය අනුකොටස වේ. කලාපයේ අගනුවර වන්නේ අගාඩෙස් ය.

## පරිපාලන උප අංශ 
අගාඩෙස් දෙපාර්තමේන්තු හයකට බෙදා ඇත

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ඇසළ පුර විසේනිය

**ඇසළ පුර විසේනිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඇසළ මාසයේ පස්වන (5) තිථියයි. ඇසළ මාසය අවසන් වීමට, එනම් නිකිණි මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිපහක් (25) ඉතිරිව ඇත.

විහාරහින්න සෙල් ලිපියේ දිනය සටහන් කොට ඇත්තේ, "සිරිසංබො මපුර්මකා අට්ළොස්වන්නෙහි ඇසෙළ පුර විසෙවිනි දවස්" ආකාරයට ය.

## අමතර අවධානයට 
* ඇසළ
* පුර විසේනිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
5
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
බක් පුර අටවක

**බක් පුර අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ අටවන (8) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් වෙසක් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිදෙකක් (22) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* පුර අටවක
* පුර අටවක පෝය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
රතු දත්ත පොතට අනුව නෂ්ට වූ විශේෂ

රතු දත්ත පොතට අනුව වඳ වී ගිය ශාක සහ සත්ත්ව විශේෂ ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වෙයි.

## අනිමාලියා රාජධානිය  
### Phylum Chordata
#### Class Aves
##### Order Columbiformes
* Family Columbidae
** ඩොඩෝ (*Raphus cucullatus*)
දීප්ති කුමාර ගුණරත්න

**දීප්ති කුමාර ගුණරත්න** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින කලා, දේශපාලන, හා සමාජ විචාරකයෙක්, චින්තකයෙක් සහ ක්‍රියාකාරිකයකු වේ. එක්ස් කණ්ඩායමේ නිර්මාතෘවරයා වූ ඔහු 2004 වසරේ එම සංවිධානය බිඳී යාමෙන් පසු ලංකා පෙරටුගාමී පක්ෂය පිහිටුවා ගත් අතර දැන් එය සමබිම පක්ෂය නමින් පවතී. පංතිය සහ ආර්ථිකය කේන්ද්‍ර කරගත් සම්ප්‍රදායික වාම දේශපාලනයට වෙනස් ව පුද්ගලයන්ගේ මනෝලිංගික කාරණා ඇසුරින් දේශපාලන විචාරයන් සිදුකිරීම තුළින් ඔහුගේ දේශපාලනය වෙනස් මුහුණුවරක් ගනී. එම විචාර තුළ ඔහු ලැකාන්, ජිජැක්, අල්තුෂර් වැනි චින්තකයන් සහ මනෝවිශ්ලේෂණය යොදා ගනී. ගාමිණී විජේතුංග සමග ඔහු විසින් සමකර්තෘත්වය දැරූ යාත්‍රා සඟරාවේත් පසු ව එක්ස් කණ්ඩායම විසින් පළ කළ මාතොට සහ ලන්ඩන් සඟරාවේත්, සමබිම පක්ෂයේ ත්‍රිමාන (3mana.com) වෙබ් අඩවියේත් ලිපි සහ වීඩියෝ දේශන රැසක් ද, කලාව සහ විසංයෝජනය, විනෝදය, හිස්ටීරියාව, ඇසිඩ් වැස්ස වැනි කෘති ද ඔහුගේ බුද්ධිමය දායකත්වයන් අතර වෙයි.  

එකී සමාජ දේශපාලන විචාරක ක්‍රියාකාරීත්වයට අමතරව ඔහු කලාකරුවකු ද වෙයි. ප්‍රවීණ සංගීතඥ නවරත්න ගමගේගේ මුල් ම සංගීත අධ්‍යක්ෂණය වන්නේ දීප්ති කුමාර ගුණරත්න නිර්මාණය කළ නිරු-වත් නමැති නාට්‍ය නිර්මාණයේ සංගීතය යි. එමෙන් ම සුගතපාල ද සිල්වා පරිවර්තනය කළ ගොඩෝ එනකං නාට්‍යයේ නිෂ්පාදකවරයා වන්නේ ද ඔහු ය. 1986 දී පළ කළ ඊඩ්න් උයන නමැති කෙටිකතා සංග්‍රහය ද ඔහුගේ නිර්මාණයකි.  

## දීප්ති කුමාර ගුණරත්න විසින් ලියූ කෘති සහ නිර්මාණ 
### නිර්මාණ 
* ඊඩ්න් උයන (1986) - කෙටිකතා සංග්‍රහය 
* නිරු-වත් (1986) - නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂණය  

### විචාර කෘති 
* පෘථිවිකරණය සහ හෙජමොනියේ නව ස්වරූප (1999)  
* සංස්කෘතිය සහ අප්‍රධාන දේශපාලනය (2000) 
* කලාව සහ විසංයෝජනය (2002) 
* තනි තටුවෙන් පියාඹන්න (2003) 
* අදහස් ගේට්ටුව ළඟ (2004) 
* හිස්ටීරියාව - 2004 
* ඉර මැදියම - 2005 
* විනෝදය - 2007 
* ඇසිඩ් වැස්ස (2014) 
* විමුක්තිගේ පැතලි යථාර්ථය (2023) 
* සුන්දරත්වයෙන් පසු කලාව (2023) 

## අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
* ත්‍රිමාන වෙබ් අඩවිය
* සමබිම පක්ෂයේ නිළ වෙබ් අඩවිය  

ප්‍රවර්ගය:දේශපාලකයෝ
ප්‍රවර්ගය:විචාරාත්මක චින්තනය
ප්‍රවර්ගය:සමාජ විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:දර්ශනය
සුනේත්‍රා බණ්ඩාරනායක

සුනේත්‍රා බණ්ඩාරනායක (සිංහල: සුනේත්‍රා බණ්ඩාරනායක; උපත 27 ජූලි 1943), ශ්‍රී ලාංකික දානපතිනිය සහ සමාජවාදියෙකි.  බණ්ඩාරනායක පවුලේ සාමාජිකාවක් වන ඇය හිටපු අගමැතිවරුන් එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී.ගේ වැඩිමහල් දියණියයි.  බණ්ඩාරනායක සහ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහතා සහ හිටපු ජනාධිපති චන්ද්රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග සහ හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී අනුර බණ්ඩාරනායක සහෝදරිය.
රොහාන් පෙරේරා

**රොහාන් පෙරේරා** (උපත 1964.02.05 - විපත 2024.04.12) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි ප්‍රමුඛ කලා සහ සමාජ විචාරකයෙක් සහ චින්තකයෙක් වේ. 1980 සහ 1990 වකවානුවල මෙරට විකල්ප බුද්ධිමය කව ආශ්‍රිත සංවාදයට ලක් වූ ස්ත්‍රීවාදය, පශ්චාත් නූතනත්වය, සහ මනෝවිශ්ලේෂණය වැනි මතවාදී දහරාවන් මෙරටට හඳුන්වා දීමේ දී සහ සමාජ දේශපාලන විචාරයන් සඳහා භාවිතා කිරීමේ දී තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඔහු විසින් ඉටුකෙරිණ. ඩෙරීඩා, ලැකාන්, ෆූකෝ වැනි චින්තකයන්ගේ මතවාද හඳුන්වා දීමේ දී ඔහු සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටුකරන ලදී. ඔහු විසින් එක්ස් කණ්ඩායම ඇතුලු විකල්ප බුද්ධිමය කව රැසකට අවශ්‍ය මතවාදී පසුබිම සකස් කළ ද ඉතා අප්‍රකට ජීවිතයක් ගත කළ ඔහුගේ ලේඛන පවතින්නේ ඉතා සීමිත වශයෙන් වන අතර ඉන් ප්‍රමුඛ ම ලියවිල්ල වන්නේ "*ආසියාතික බෞද්ධ ස්ත්‍රියක් ඩෙරීඩා හමුවේ විසංයෝජනය කළ විට...*" නමැති රචනාවයි. එය සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ සංගමය විසින් පළ කළ ප්‍රවාද සඟරාවේ 1995 වසරේ දී කොටස් 5ක් ලෙස පළ කැරිණි. කෙටිකලක් ඔහු සිනමා සංස්ථාවෙහි ආරාධිත දේශකයෙකු වශයෙන් ද කටයුතු කරන ලදී. 

## ජීවිතය 
මොහොමඩ් ෆස්ලි නිසාර් නමින් රත්මලානේ දී උපත ලැබූ ඔහු අවුරුදු 17 දී නිවසින් නික්ම යන අතර ඔහු සිය මුලු සමාජ ජීවිතය ම පාහේ ගත කරන්නේ රොහාන් පෙරේරා යන නමිනි.සමාජ විචාරකයකුට අමතර ව ඔහු නර්තන සහ පියානෝ ගුරුවරයෙකු මෙන් ම ආත්මාරාක්ෂක සටන් කලා ප්‍රගුණ කළ අයෙක් ද විය.   

2024 වසරේ අප්‍රේල් 12 දින පාසිකුඩාහි දී හෘදයාබාධයකින් මියගියේ ය. 
## ක්‍රියාකාරීත්වය සහ මතවාද 
1980 දශකයේ බිහි වූ සුවිශේෂී බුද්ධිමතුන් පරම්පරාවක රොහාන් පෙරේරා පුරෝගාමියෙක් ලෙස සැලකිය හැකි බව පවසන ආචාර්ය නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි, "1990 දශකයේ දී මෙම නව බුද්ධිමය පරම්පරාව තුළ අතිශයින් ජනප්‍රිය වූ 'ක්ෂුද්‍ර දේශපාලනය' පිළිබඳ ලංකාවේ ආරම්භක න්‍යායවේදියා" ලෙස රොහාන් පෙරේරා ව හඳුන්වා දෙයි. 

## ලියන ලද ලිපි 
* 
* 

## ආශ්‍රිත නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:දර්ශනය
ප්‍රවර්ගය:සමාජ විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විචාරාත්මක චින්තනය
ඇඩිසම් බංගලාව

හපුතලේ නගරය ඈත අතීතයේ ඉදලා අපි කාටත් මතක තියෙන නමක් ඇති නගරයක්. තේ සහ කෝපි වැවිලි ආරම්භයත් සමගම හපුතලේ හරහා කොළඹ සිටත් දකුණු පලාතේ සිටත් උඩරටට බඩු භාණ්ඩ ප්‍රවාහණයත් ගමනා ගමනයත් සිද්ධවෙලා තියෙනවා. හපුතලේට ලගා වෙන්න මේ හැමෝටම බෙරගල සිට ආරම්භ වන කිලෝ මීටර් හයක විතර දුර්ගය පහු කරන්න ඕනී. දැන්නම් කාපට් අතුරපු පාරේ නවීන පන්නයේ වාහන වලට මේ දුර්ගය “ සුරුස් “ ගාලා යන ගමනක්. ඒත් ඒ කාලේ මේ දූර්ගය දැක්ක ගමන් “බඩ දනවා.” ඒකනේ කිව්වේ. “හපුතලේ කන්ද දැක්කම බඩදනවා – පව් කල ගොනෝ ඇදපන් හපුතල් යනවා” කියලා.

මේ හපුතලේ ඉදලා බොරලන්ද -වැලිමඩ හරහා නුවරඑළියටත් බොරලන්ද සිට හෝර්ටන් තැන්නටත් යන්න මාර්ග පහසුකම් තියෙනවා .

මේ ගමන් අතරවාරේ හපුතලේ නහරයේ සිට කිලෝ මීටර් හය හතක් ගෙවන විට අපට ඇඩිසම් තාපසාරාමයට යන අතුරු මග මුණ ගැහෙනවා. හෝර්ටන් තැන්නට සහ නුවරඑළිය සංචාරයකට යන අපිට නරඹන්න වැදගත් තැනක් හැටියට ගම් වාසීන් “ ගල් බංගලාව “ කියලා හදුන්වන ” ඇඩිසම් තාපසාරාමය” ත් හදුන්වා දෙන්න පුළුවන්.ඇඩිසම් බංගලාව 1887 දී“තෝමස් ලෙස්ටර් විලර්ස් “ කියලා එංගලන්තයේ ස්කොට්ලන්තයේ කෙන්ට් ප්‍රාන්තයේ ඇඩිසම් කියන ගමෙන් ලංකාවට සංක්‍රමණය වුන වැවිළිකාර සුද්දෙකුගේ නිර්මාණයක්. මේ බංගලාව ආශ්‍රිතව “ග්ලැනෝර්” කියලා තේ වත්තක් තියෙනවා. ඒ වත්ත මේ වැවිළිකාර සුද්දගේ වගාවක්.මේ වැවිලි ඉඩම් අවට පදිංචි ව සිටි අපේ මුතුන් මිත්තන්ට නම් මේ සුද්ද වහ කදුරු වෙන්න ඇති. මුඩු බිම් වගා පනත පෙන්නලා ඉඩම් ටික අත්පත් කර ගෙන වත්ත පාවුලට මුතුන් මිත්තන් පලවා හැරියට.

1927 ආරම්භකරලා – 1931 දී නිම කරපු මේ බංගලාව සුදු බාස් උන්නැහේලා (ඉංජිනේරුවන් ) සහ වැවිලි කර්මාන්තය සදහා යොදවා ගන්නා ලද ඉන්දියාණු කම්කරුවන් යොදවා මෙම ගොඩනැගිල්ල නිමවු බව ප්‍රකාශිතයි.

1948 -1951 කාලයේදී සේදවත්ත සමාගමට විකුණන ලද මෙම බංගලාව ඉන්පසුව අයිතිකාරිය වුයේ බණ්ඩාරනායක ඝාතන නඩුවේ විත්තිකාරියකවු විමලා විජේවර්ධණ මහත්මියයි.

1951 සිට රෝමාණු කතොලික සභාවට අයක් බෙනඩිකාණු නිකායේ තාපාසාරාමයක් ලෙස පවත්වා ගෙන යාමට මිළදි ගෙන ඇත්තේ විමලා විජේවර්ධන මහත්මියගෙන් කියලයි සදහන් වන්නේ.

ඇඩිසම් බංගලාව ඉදිකිරීම් සදහා කළුගල් සහ දැව එංගලන්තයෙන් ගෙන්වා ඇති අතර මේ ගොඩනැගිල්ලේ වහල ටියුඩර් – ජැකඩීන් ගෘහ නිර්මාණ කලාවට අනුරුපව නිර්මාණය කර ඇත. වහල බුරුම තේක්ක දැවයෙන් සෙවිලි කර ඇත.මීට අවුරුදු 200 කට වඩා ඉහතදී දුෂ්කර ප්‍රවාහණ පහසුකම් තිබු යුගයක සියළු ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය එංගලන්තයෙන් ප්‍රවාහණය කරමින් සැදු මේ ගොඩනැගිල්ල සුද්දන් අපේ රට හප කර සාරය උරා ගත් අන්දම ජීවමානව දක්වන උදාහරණයක්‍ කියලයි කඩුල්ල හිතන්නේ.
කඩුනා ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**කඩුනා ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ වයඹදිග භූ දේශපාලන කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. ප්‍රාන්ත අගනුවර එහි නමයි, 2006 වන විට රටේ 8 වැනි විශාලතම නගරය වූ කඩුනා නගරයයි. 1967 දී **උතුරු-මැද ප්‍රාන්තය** ලෙසින් නිර්මාණය කරන ලද අතර එය නූතන කට්සිනා ප්‍රාන්තය ද ආවරණය වන පරිදි 1987 දී කඩුනා ප්‍රාන්තය එහි වත්මන් දේශසීමා අත්පත් කර ගත්තේය. කඩුනා ප්‍රාන්තය රටේ සිව්වන විශාලතම සහ තුන්වන වැඩිම ජනගහනය සහිත ප්‍රාන්තය වන අතර, අහමදු බෙලෝ විශ්ව විද්‍යාලය වැනි වැදගත් අධ්‍යාපන ආයතන රාශියක් ප්‍රාන්තය තුළ පැවතීම හේතුවෙන් කඩුනා ප්‍රාන්තය *ඉගෙනුම් මධ්‍යස්ථානය* යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වේ. 

නූතන කඩුනා ප්‍රාන්තය අප්‍රිකාවේ පැරණිතම ශිෂ්ටාචාරවල ස්ථාන ඇති අතර, 9 වන ශතවර්ෂයේදී, භූගෝල විද්‍යාඥයෙකු සහ ඉතිහාසඥයෙකු වන යා'කියුබි විසින් හවුසා රාජධානි වල පැවැත්ම ලේඛනගත කරන ලද අතර, 1800 ගණන්වල මුල් භාගයේදී මෙම කලාපය සොකෝටෝ කැලිෆේට් වෙත සංස්ථාගත කරන තෙක් පැවතිණි. යටත් විජිත යුගයේදී, බ්‍රිතාන්‍ය නායකත්වය විසින් කඩුනා නගරය උතුරු නයිජීරියාවේ ආරක්‍ෂක ප්‍රදේශයේ අගනුවර බවට පත් කරන ලදී.

රාජ්ය ආර්ථිකය කෘෂිකර්මාන්තය මත රඳා පවතී, විශේෂයෙන්ම කපු සහ රටකජු නිෂ්පාදනය. නූතන යුගයේ දී, කඩුනා ප්‍රාන්තය ප්‍රචණ්ඩකාරී වාර්ගික සහ ආගමික ගැටුම්වල ස්ථානය වී ඇත, 2002 දී ප්‍රාන්ත අගනුවර ඇති වූ දේව අපහාසය සම්බන්ධයෙන් ලෝක රූ රැජින කැරලි නිසා 250 ක් පමණ මිය ගිය අතර 30,000 කට පමණ නිවාස අහිමි විය.

### පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
කඩුනා ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 23 කින් සමන්විත වේ.

* බර්නින් ග්වාරි
* චිකුන්
* ගිවා
* ඉගාබි
* ඉකාර
* ජබා
* ජෙමා
* කචියා
* කඩුන උතුර
* කඩුන දකුණ
* කගර්කෝ
* කජුරු
* කෞරා
* කවුරු
* කුබාවු
* කුඩාන්
* ලෙරේ
* මකර්ෆි
* සබොන් ගරී
* සංගා
* සෝබා
* සැන්ගොන් කටෆ්
* සාරියා

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු