open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
චා යුන් වෝ

*ලී ඩොං-මින්* (; උපත 1997 මාර්තු 30), වෘත්තීයමය වශයෙන් *චා ඉයුන්-වූ *() ලෙස හඳුන්වනු ලබන, දකුණු කොරියානු ගායකයෙක් සහ නළුවෙකි. දකුණු කොරියානු පිරිමි සංගීත කණ්ඩායමේ Astro සාමාජිකයෙකු වන අතර, ඔහු 2024 පෙබරවාරි 15 ​​වන දින දිගු කළ නාට්‍යය (EP) *Entity* සමඟ ඒකල කලාකරුවෙකු ලෙස රංගනයට පිවිසියේය. චා යුන්-වෝ ඔහුගේ රංගන මංගල දර්ශනය *My Brilliant Life* (2014) චිත්‍රපටයෙන් ආරම්භ කළ අතර *Gangnam Beauty* (2018), *Rookie Historian Goo Hae-ryung* (2019), *ට්රු බියුටි*(2020–2021), *Island* (2022–2023), *අ ගුඩ් ඩේ ටූ බී අ ඩොග්* හි ප්‍රධාන චරිත සඳහා වඩාත් ප්‍රසිද්ධය. (2023–2024), සහ *වොන්ඩර්ෆුල් වර්ල්ඩ්* (2024).
2024 ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලාන සංචිතයන්

2024 ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලානය, ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලාන තරඟාවලි ඉතිහාසයේ නවවන අදියර වේ.  එය 2024 ජූනි 1 සිට ජුනි 29 දක්වා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවල් වල පැවැත්වීමට නියමිතය  එක් එක් කණ්ඩායම් වල සංචිත ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා අවසාන දිනය 2024 මැයි 1 වේ.

## D කාණ්ඩය 
### ශ්‍රී ලංකාව 
ශ්‍රී ලංකාව 2024 මැයි 9 දින සංචිතය ප්‍රකාශ කරන ලදී..

**පුහුණුකරු**:  Chris Silverwood

## මූලාශ්‍ර
යුනෙස්කෝ මූලස්ථානය

**යුනෙස්කෝ මූලස්ථානය** () එසේත් නැත්නම් '''Maison de l'UNESCO''' යනු, ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර පිහිටි යුනෙස්කෝ සංවිධානයේ මූලස්ථානය ලෙස ක්‍රියාත්මක වන ගොඩනැගිල්ලක් වෙයි. එය නිදහස් ලෙස නැරඹිය හැකි ගොඩනැගිල්ලක් ය.

## අමතර අවධානයට 
* World Heritage Site

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:පැරිසිය තුළ සංචාරක ආකර්ෂණ
වෙසක් පුර අටවක පෝය

වෙසක් පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **වෙසක් පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:වෙසක්
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
ඈ.1
ලෝඛිතා කුමරිය

**ලෝඛිතා කුමරිය**, පළමුවන විජයබාහු රජුගේ මව වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* පළමුවන විජයබාහු රජ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
තෙරැපිවු දිය පිළිකරනය

**තෙරැපිවු දිය පිළිකරනයක්** (PWR) යනු සැහැල්ලු-දිය නැබියුරු පිළිකරන පන්නෙකි. ලොවැ නැබියුරු පිළියතිවලින් විසල් බහුතරයක් (එක්සත් රජදහන, ජපානය හා කැනැඩාව හා යන සැලකියැ යුතු ව්‍යතිරේකයන් සමඟ) තෙ.දි.පි. වලින් යුතුයි. තෙ.දි.පි.යකැ දී, පළමුවැරි සිසිලනකාරකය වැඩි තෙරපුවක් යටතේ පිළිකරනයේ හරය වෙත පොම්ප කෙරෙන අතර එහි දී එය පරමාණුවලැ විපැලුම මගින් නිකිති ඔදෙන් රත් වේ. රත් වූ, වැඩි තෙරපු දිය පසු වැ දියදුම් දනවනයකට ගලන අතර, එහි දී එය දියදුම දැනැවෙන දෙවැරි සැටියකැ ඇති අඩු තෙරපු දිය වෙත සිය තැප් ඔද මාරු කරයි. එ විටැ දියදුම විදිලි දනවනය කරකවන තලබමනය දුවවයි. මෙහි දී පැහෙන දිය පිළිකරනයකට (BWR) පිළිවිරැදු වැ, පළමුවැරි සිසිලනකාරක ලූපයේ තෙරපුව පිළිකරනය තුළැ ඇති දිය පැසීම වළකයි. සෑම සැහැල්ලු දිය පිළිකරනයක් මැ සිසිලනකාරකය හා නෑලිරොන් මධ්‍යස්ථකය හා ලෙස සැමැනි දිය ගනී. බොහෝ විටැ සිරස් වැ සවිකැරැ ඇති දියදුම් දනවන, දෙකේ සිටැ හතර දක්වා ඕනෑම තැනකැ යොදාගැනේ; දිය-දිය ඔදවත් පිළිකරනයකැ  තිරස් දියදුම් දනවන යොදාගැනේ.
ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
අලි කමිනී

**අයතුල්ලා අලි කමිනී** ( ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Khamenei family
* Motto of years in Islamic Republic of Iran
* Islamic Government (book by Khomeini)
*Muhammad Kazim Khurasani
*Mirza Husayn Tehrani
*Abdallah Mazandarani
*Mirza Ali Aqa Tabrizi
*Mirza Sayyed Mohammad Tabatabai
*Seyyed Abdollah Behbahani
*Fazlullah Nouri
*Hibatullah Akhundzada

## පාදසටහන් 
## භාහිර සබැඳි 
;Official
* 
* The Office of the Supreme Leader of Iran
* Official English-language Twitter account
;Photo
* Pictures in Iran-Iraq War , tarikhirani.ir
* Ali Khamenei gallery in Khamenei's website
;Media
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
;Videos
* Video Archive of Ayatollah Khamenei
* Ayatollah Khamenei in the city of Ardabil reading different poems in Azerbaijani language about Imam Hussein and events in Karbala.

|-

|-

|-

|-

|-

|-



ප්‍රවර්ගය:ඇසර්බයිජාන සම්භවයක් සහිත ඉරාන ජනයා

ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
පාර්තියන් අධිරාජ්‍යය

**පාර්තියන් අධිරාජ්‍යය** යනු පෙර පැවති අධිරාජ්‍යය කි.

## නම 
* 
** 
* 
** ),

## අමතර අවධානයට 
* Pahla
* Pahlavi scripts
* Parni
* Parthia
* Augustus' Eastern policy
* Assyria (Roman province)
* Baghdad Battery
* Battle of Nisibis (217)
* History of Iran
* List of Zoroastrian states and dynasties
* Romans in Persia
* Roman–Parthian Wars
* Royal formula of Parthian coinage

## සටහන් 
## භාහිර සබැඳි 
* Various articles from Iran Chamber Society (Parthian Empire, The Art of Parthians, Parthian Army)
* Parthia.com (a website featuring the history, geography, coins, arts and culture of ancient Parthia, including a bibliographic list of scholarly sources)


ප්‍රවර්ගය:ආසියාව තුළ පෙර පැවති රටවල්

ප්‍රවර්ගය:පෙර පැවති අධිරාජ්‍ය
ඉබ්‍රාහිම් රයිසි

**ඉබ්‍රාහිම් රයිසි** යනු හිටපු ඉරාන ජනාධිපතිවරයෙකි.

## නම 
* 
** 
* 
**  )

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
*

ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ
සුන්-ඔද පහය

**සුන්-ඔද පහයක්** **(සුඔප, ZEB)** යනු, **හුදු සුන්-ඔද (NZE)** පහයක් ලෙස ද හැඳින්වෙන, හුදු සුන් ඔද පිරිබිදීමක් ඇති පහයකි. එනම් වසරකට පහය වැය කරන මුළු ඔද පමණ එහි නිපැයි හෝ වෙනත් නිර්වචන අනුවැ තැප් පොම්ප, වැඩි සුරු කවුළු හා වෙනුරුම, රිවි තල (පැනල) වැනි සිප්ලකු යොදාගනිමින් පිටත පුනර්ජනනීය ඔද ප්‍රභවයන් නිපැයූ හෝ මුළු පුනර්ජනනීය ඔද පමණට සැමැයේ.
ප්‍රවර්ගය:පාරිසරික සැලසුම
වෙසක් පුර තුදුස්වක

**වෙසක් පුර තුදුස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ දහහතරවන (14) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දාසයක් (16) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* පුර තුදුස්වක
* බක් පුර තුදුස්වක
* පොසොන් පුර තුදුස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* වෙසක් අව තුදුස්වක

## මූලාශ්‍ර 
ඉ, තුදුස්වක, පුර
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
යැං යැං (නළුවා)

යැං යැං (සරල චීන: 杨洋; සම්ප්‍රදායික චීන: 楊洋, උපත සැප්තැම්බර් 9, 1991) චීන නළුවෙකි. ඔහු සිය රංගනය ආරම්භ කළේ චීන රූපවාහිනී නාට්‍යයක් වන The Dream of Red Mansions (2010) චිත්‍රපටියෙනි. එතැන් සිට, ඔහු The Lost Tomb (2015),The Wurlwind Girl (2015), Love O2O (2016), Martial Universe (2018), The King's Avatar (2019), You Are My Glory යන රූපවාහිනී නාට්‍යවල ඔහුගේ චරිත සඳහා පිළිගැනීමක් ලබා ඇත. (2021), Glory of Special Forces (2022), Who Rules The World (2022), Fireworks of My Heart (2023) සහ The Left Ear (2015), I Belonged to You (2016), Once Upon a Time (2017) චිත්‍රපට ) ), Vanguard (2020).

## මුල් ජිවිතය
වයස අවුරුදු 12 දී, යැං චීනයේ හි ජනතා විමුක්ති හමුදා කලා විද්‍යාලයේ නැටුම් අංශයට ඇතුළත් විය.
ශියාවෝ ෂැං

**Xiao Zhan** (, උපත 5 ඔක්තෝබර් 1991), එසේම **Sean Xiao** ලෙසද හැඳින්වේ, ඔහු චීන නළුවෙකි සහ ගායකයෙකි. Xiao Zhan විනෝදාස්වාද ක්‍ෂේත්‍රයේ සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේ ඔහු පිළිම පැවැත්මේ ප්‍රදර්ශනය වන X-Fire සඳහා සහභාගී වූ අතර චීන පිරිමි කණ්ඩායමේ X Nine සාමාජිකයෙකු ලෙස ආරම්භ වූ අවස්ථාවේදීය. ඔහු 2016 දී සිය රංගන ජීවිතය ආරම්භ කළ අතර එතැන් සිට *The Untamed* (2019), *Joy of Life* (2019), *The Wolf* (2020), *Douluo Continent* (2021), *[ [The oath of the love]]* (2022), *තරුණ මතකයන්* (2023), *දිර්ඝතම පොරොන්දුව* (2023) සහ *සන්ෂයින් මයි මයි පැත්ත* (2023). ඔහු ඔහුගේ භූමිකාවන් සඳහා සම්මාන සහ නාමයෝජනා රාශියක් දිනා ඇත.

ගායකයෙකු ලෙස, Xiao Zhan 2020 අප්‍රේල් මස අවසානයේදී "Spotlight" (光点) ඩිජිටල් ගීතයක් නිකුත් කළ අතර නිකුත් වී පැය 24ක් ඇතුළත පිටපත් මිලියන 25.48කට වඩා අලෙවි විය. එය චීනයේ වේගයෙන්ම අලෙවි වන ඩිජිටල් ධාවන පථය සඳහා ගිනස් ලෝක වාර්තාව පිහිටුවීය. 2021 අප්‍රේල් 22 වන දින, ඔහු සිය මංගල දර්ශනය වුහාන් හි විවේචනාත්මක පැසසුමට ලක්වූ පැය අටක නාට්‍යයක් වන "如夢之夢" (A Dream Like a Dream) හි Yang Hua ගේ පිටපතෙහි රංගනයෙන් දායක විය.

## සංගීත දිවිය
2015 දී, ගුරුවරයෙකුගේ නිර්දේශයෙන් පසුව, Xiao Zhan "X-Fire" රියැලිටි රූපවාහිනී වැඩසටහනට සහභාගී වූ අතර එහිදී ඔහු තරඟකරුවන් 16 දෙනෙකුගෙන් කෙනෙකු ලෙස idol කෙනෙකු වීමට පුහුණු විය. ඔහු *Teen Channel* වැඩසටහන පටිගත කිරීමටද සහභාගී විය. Tencent විසින්.ඔහුගේ පළමු වේදිකා රංගනය ඔහුගේ කණ්ඩායමේ සගයන් සමඟ 2016 Zhejiang TV අලුත් අවුරුදු ප්‍රසංගයේදීය, එහිදී ඔහු "冻结" (Freeze) සහ "燃烧吧少年" (Be A Man) වාදනය කළේය.ඔහු තවත් 8 දෙනෙකු සමඟින් ආරම්භ විය. 2016 දී X Nine නමින් කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන්, ප්‍රධාන ගායන ශිල්පියා ලෙස කටයුතු කරන ලදී. ඔවුන් ඔවුන්ගේ පළමු කුඩා ඇල්බමය වන *X玖* *(*X Jiu*)* 2016 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කරන ලදී. 2018 දී, Xiao Zhan *Oh! My Emperor*. එහි ඔහු ද රඟපෑවේ, "踩影子" (සෙවණැලි මත පියවර තැබීම) ලෙසිනි. 2019 සිට 2021 දක්වා, Xiao Zhan ඔහු රඟපෑ නාට්‍ය සඳහා ගායනා කිරීමට ගියේය. *The Untamed*, ඔහු "曲尽陈情" ( Song Ends with Chen Qing) සහ 无羁, Wú Jī(Untrained) නමින් ඔහුගේ සම-ප්‍රධාන නළුවා වන Wang Yibo සමඟ තනි ගීතයක් ගායනා කළේය. ''**Joy of Life* සඳහා, Xiao අවසන් තේමා ගීතය "余年" (Remaining Years) ගායනා කළේය. ඔහු ඔහුගේ 2021 නාට්‍යයේ *Douluo Continent'' හි OST සඳහා ඔහුගේ "策马正少年" (Righteous Youth on Horseback) සමඟින් දායක විය.

2019 ඔක්තොම්බර් සිට 2020 ජනවාරි දක්වා Xiao Zhan ඩ්‍රැගන් ටීවී හි "Our Song" ගායන වැඩසටහනේ ප්‍රවීණ ගායක ගායිකාවන් නව පරපුරේ ලාබාල ගායක ගායිකාවන් සමඟින් යුගල කර ඇත.

2020 අප්‍රේල් 25 වන දින, Xiao Zhan ඔහුගේ ඩිජිටල් ගීතය "Spotlight" (光点) නිකුත් කරන ලද අතර එය the highest selling digital single of all time පිටපත් මිලියන 54කට වඩා අලෙවි වී ඇත.

## මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
Xiao Zhan 1991 ඔක්තෝබර් 5 වන දින Chongqing හි උපත ලැබීය. කුඩා කල සිටම ඔහු චිත්‍ර ඇඳීමට සහ වයලීනය වාදනය කිරීමට ඉගෙන ගැනීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු Chongqing Technology and Business University හි Modern International Art Design Academy හි අධ්‍යාපනය හැදෑරූ අතර එහිදී ඔහු පන්ති සාහිත්‍ය කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු වූ අතර විශ්ව විද්‍යාල ගායන කණ්ඩායමේ ක්‍රියාකාරී සහභාගිවන්නෙකු විය.

2012 දී ඔහු තම මිතුරන් සමඟ ඡායාරූප චිත්‍රාගාරයක් පිහිටුවා ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ඡායාරූප ශිල්පියා ලෙස සේවය කළේය. 2014 දී ඔහුගේ උපාධියෙන් පසුව සහ ඔහුගේ මංගල දර්ශනයට පෙර, Xiao Zhan ඡායාරූප ශිල්පියෙකු සහ ග්‍රැෆික් නිර්මාණකරුවෙකු ලෙස සේවය කළේය.
වෙසක් පුර පසළොස්වක

**වෙසක් පුර පසළොස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ පසළොස්වන (15) තිථියයි. වෙසක් මාසයේ පුර පක්ෂයේ අවසාන තිථිය වන මෙය පෝය දිනයක් ද වෙයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පසළොසක් (15) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* පසළොස්වක
* පුර පසළොස්වක
* වෙසක් පසළොස්වක පෝය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ගැටබරු රාජමහා විහාරය

**ගැටබරු රාජමහා විහාරය**, ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටි විහාරයකි.

## මූලාශ්‍ර
රාජවංශ පුස්තකය

**රාජවංශ පුස්තකය**, හතරවන (4) සියවසේ අභයගිරියේ ලියවුන කෘතියක් ලෙස සැලකෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* සෙනරත් පරණවිතාන
පරම්පරා පුස්තකය

**පරම්පරා පුස්තකය**, පැරණි ඓතිහාසික ග්‍රන්ථයකි.

## අමතර අවධානයට 
* සෙනරත් පරණවිතාන
අන්තරාලීන ලිපි

**අන්තරාලීන ලිපි** යනු මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා විසින් සෙල්ලිපි ආශ්‍රිතව සොයාගත්තේ යැයි සැළකෙන ලිපි විශේෂයක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* සෙනරත් පරණවිතාන

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සෙල්ලිපි
කාසියේ වාසිය

**කාසියේ වාසිය**, යනු කාසියක් උඩ දැමීම මගින් විකල්ප දෙකකින් එකක් තෝරා ගැනීමේ ක්‍රියාව වෙයි.

ප්‍රවර්ගය:සම්භාවිතාව
පස්වනය

**පස්වනයක්** හෙවත් **බොයිලේරුවක්** යනු තරල (සැමැනියෙන් දිය) රත් කරනුව ගන්නා වැසි බඳුනකි. තරලය පැසීම ඇවැසිම නො වේ. රත් වුණු හෝ වායිරි තරලය පස්වනයෙන් පිටවනුයේ දිය රත්කැරුම, මැදි රත්කැරුම, පස්වන-බැසි බල දැනැවුම, ඉවුම් පිහුම් හා සනීපාරක්ෂාව ඇතුළු නන් පෙරස්වලැ හෝ රත්කරන අපැහැසිවලැ හෝ භාවිතයටයි.
වෙසක් අව තියවක

**වෙසක් අව තියවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ දහඅට (18) තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ තෙවන (3) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දොළොසක් (12) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අව තියවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
3, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
ගිනිවැරුම

ගිනිවැරුම හෙවත් ගිනි ආරක්ෂණය යනු ගින්නට රොද ඇති දැයක් හෝ නොදැවිසුලු දැයක් හෝ (සැහැටියන්, ද්‍රව්‍ය, ඈ) ලබාදීම හෝ ඕනෑම දැයක් ගිනිවරු කරනුව ගැනෙන දැයක් ලබාදීමයි. එය නුකුරු ගිනි පිරිරැකුම් පියවරකි. ඉංග්‍රීසියේ "Fireproof" හෝ "fireproofing" හෝ නමු පදයක්, කිරිය පදයක් හෝ වෙසසුනක් හෝ ලෙස යොදාගත හැකි. එය කෙටි ඉරකින් යුතු වැ ද දැක්වියැ හැකී ("fire-proof").
මොග්ගල්ලාන රජු

**මොග්ගල්ලාන රජු**, රුහුණු පාලකයා තනතුර දැරූවෙකි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
සිංගප්පූරුවෙහි ජනාධිපතිවරයා

**සිංගප්පූරු ජනරජයෙහි ජනාධිපතිවරයා** යනු,  සිංගප්පූරුවෙහි රාජ්‍ය නායකයා වෙයි.
නමුණුකුළ කන්ද

**නමුණුකුළ කන්ද**, ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ පිහිටි කඳු වැටියක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* බදුල්ල

## මූලාශ්‍ර
වැවු වර්ගීකරණය

වැවු ප්‍රධාන වශයෙන් වර්ග තුනකි.

* ගම් වැවු
* මහ වැවු
* කුළු වැවු

## ගම් වැවු
## මහ වැවු
## කුළු වැවු
ප්‍රවර්ගය:වැවු
කරාපිටිය

**කරාපිටිය**, ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ගාල්ල නගරය ආසන්නයේ පිහිටි නගරයකි. එහි ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඇති ජාතික රෝහල හා මාතෘ ශික්ෂණ රෝහලක් පිහිටා ඇත
මහඔය

**මහඔය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ, අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි.
තැනක් යූ බර්ටි

## රංගනය
*බන්දු සමරසිංහ 
*ටෙනිසන් කුරේ 
*දිල්හානි ඒකනායක 
*නිලන්ති ඩයස් 
*ආනන්ද වික්‍රමගේ 
*මහේන්ද්‍ර පෙරේරා 
*රොනී ලීචී
*විමල් කුමාර්ද කොස්තා
උල්පත් පෑන

thumb|ඉරිඩියම් අගකින් යුත් නුදුස් වානේ තුඩක් ඇති සාම්ප්‍රදායික උල්පත් පෑනකැ සමීප රුවක්.
උල්පත් පෑනක් යනු උල්පත් පෑන් සඳහා සුදුසු දිය-පදනම් තීන්ත හෝ වෙසෙස් වර්ණක තීන්ත හෝ කඩදාසි මත අපැහැසීමට ලොහො තුඩක් යොදාගන්නා ලිවීමේ උවාරණයකි. තීන්ත රඳවා තබාගනුව අබතුරු රැස්යුරුවක් යොදාගැනෙනුයෙන් එය පෙරැ වූ කටු(?) පෑන් (dip pens) වලින් වෙන්කැරැ හඳුනාගත හැකි අතර ලියද්දී පෑන පුන පුනා තීන්ත කූඩුවකැ ගිල්වීම නූමනා වේ. පෑන රැස්යුරුවේ සිටැ තුඩ වෙත පුස්නාව හරහා තීන්ත ඇදැ-ගන්නා අතර කෑදියේ හා කෙහෙනලයුරු ඇදීමේ හා එකතුවක් මඟින් තීන්ත කඩදාසි මත තැන්පත් කරයි. රැස්යුරුව තීන්තයෙන් පිරැවීම අතින් කළ හැකියි. ඒ ඇහිබිඳුලනයක් (eyedropper) හෝ සුවිදුම් බටයක් (සිරින්ජයක්) හෝ මඟින්, හෝ තුඩ හරහා කෙලින් මැ රැස්යුරුවට තීන්ත මාරු කරනුව උරාගැනීමක් (නිදසුනක් ලෙස, පිස්ටන් යාන්ත්‍රණයක් හරහා) හෝ රික්තයක් හෝ ඇති කරන අබතුරු පිරැවුම් යාන්ත්‍රණයක් මගිනි. ඇතැම් පෑන් පෙරැ-පිරවු තීන්ත සුරටි අයුරුවෙන් ඇති ඉවත් කළ හැකි රැස්යුරුවලින් යුතු යි.
ප්‍රවර්ගය:Writing implements
ප්‍රවර්ගය:Arab inventions
ඉසරියා-නුයැවි ගිනි අවිය

**ඉසරියා-නුයැවි ගිනි අවි** (PGFs) යනු ඉලක්ක ලුහුබැඳීම, පෙරදැනුම් දිස්වුම[?] හා උසසු ගිනි හැසිරැවීම හා මඟින් දිගු පරාසයක ඉලක්ක වෙත වෙඩි තැබීමේ ඉසරියාව වඩවනුව නිමවා ඇති දිගු දුර රයිෆල් සැටි වේ. මිසයිල අගුලු-ලෑම හා සටන්කුරු විදලු සිප්ලකුව හා මඟින් පෙළැඹුණු, ඉ.නු.ගි.අවි සිප්ලකුව සුළු අවි සඳහා යෙදැවීමෙන් වැරදි ඉලක්ක ගැන්ම, කොකා හිරවීම හා වෙඩි තැබීමේ සැකැස්මේ වැරදි ගිණීම් හා ඇතුළු වැ වෙඩික්කරුවනගේ නන් දොස් අවම කරයි. ඉ.නු.ගි.අවි වලට පළමු වෙඩි තැබීම පලවත් වීමේ සම්භාවිතාව (FSSP) සැලකියැ යුතු ලෙස මීතර 1,100 හෝ ඊට වැඩි ආන්තික පරාසයන් දක්වා හෝ නැංවියැ හැකි.
thumb|250x250පික්| TrackingPoint XS1, ඉසරියා-නුයැවි ගිනි අවිය.

## ඉතිහස 
දිගු දුරු වෙඩි තැබීම සඳහා ගැනුණු ප්‍රධාන සිප්ලකු තුන වූ බොල්ත-කුරු[?] රයිෆලය (bolt-action rifle), තෙලික්සුයුරු රයිෆල් ඉක්සුව හා යතින් තැනූ සුරටි උණ්ඩය හා දහනව වන සියවසේ දී දිවැඩිණි. පළමු බොල්ත-කුරු[?] රයිෆලය 1824 දී ජර්මානු ගිනි අවි නිමැවුම්කරු ජොහාන් නිකොලස් වොන් ඩ්‍රේස් විසින් නිපැයිණි. පළමු ලේඛනගත තෙලික්සුයුරු රයිෆල් බිම 1835 හා 1840 හා අතර අමරිකාවේ මෝගන් ජේමිස් විසින් දිවැඩිණි. යතින් තැනූ ලොහො-කොපු සුරටි උණ්ඩය මුල් වරට බිරිතානියන් විසින් 1867 දී යොදාගැනිණි.
කොපර්බෙල්ට් පළාත, සැම්බියාව

**කොපර්බෙල්ට් පළාත** යනු සැම්බියාවේ පිහිටි පළාතක් වන අතර එය ඛනිජ වලින් පොහොසත් කොපර්බෙල්ට් සහ දකුණේ ගොවිතැන් සහ පඳුරු ප්‍රදේශ ආවරණය කරයි. එය බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලන සමයේදී උතුරු රොඩේසියානු ආර්ථිකයේ කොඳු නාරටිය වූ අතර ආසන්නතම පශ්චාත් නිදහස් කාල පරිච්ඡේදයේ බලාපොරොත්තු පෝෂණය කළ නමුත් 1973 ගෝලීය තඹ මිල කඩා වැටීමෙන් එහි ආර්ථික වැදගත්කම බරපතල ලෙස හානි විය. මෙම පළාත කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයේ හවුට්-කටන්ගා පළාතට යාබදව පිහිටා ඇති අතර එය ඛනිජ වලින් පොහොසත් ය.

තඹ තීරයේ ප්‍රධාන නගර වන්නේ කිට්වේ, න්ඩෝලා, මුෆුලිරා, ලුආන්ෂියා, චිංගෝලා, කළුලුෂි සහ චිලීලබොම්බ්වේ ය. මාර්ග සහ දුම්රිය සම්බන්ධතා උතුරින් කොංගෝවේ සිට ලුබුම්බාෂි දක්වා විහිදේ, නමුත් දෙවන කොංගෝ යුද්ධය දෙරට අතර ආර්ථික සබඳතා ඇනහිට ඇති අතර දැන් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබේ.

පළාතේ කැණීම් කරන ඛනිජ තඹවල ස්වභාෂාවට සමාන යෙදුමක් ආමන්ත්‍රණය කරමින් එය විටෙක අවිධිමත් ලෙස 'කෝපාල' හෝ 'කෝපාල' ලෙස හැඳින්වේ.

## පරිපාලනය 
පළාත් පරිපාලනය තනිකරම පරිපාලන අරමුණු සඳහා පිහිටුවා ඇත. පළාතේ ප්‍රධානත්වය දරන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද අමාත්‍යවරයෙකු විසින් වන අතර සෑම පළාතකටම මධ්‍යම රජයේ අමාත්‍යාංශ ඇත. පළාතේ පරිපාලන ප්‍රධානියා වන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ස්ථිර ලේකම්වරයාය. නියෝජ්‍ය ස්ථිර ලේකම්වරයෙක්, රජයේ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්, පළාත් මට්ටමින් සිවිල් සේවකයන් සිටී. කොපර්බෙල්ට් පළාත දිස්ත්‍රික්ක දහයකට බෙදා ඇත, එනම්

* චිලිලබෝම්බ්වේ දිස්ත්‍රික්කය
* චිංගෝලා දිස්ත්‍රික්කය
* කළුලුෂි දිස්ත්‍රික්කය
* කිට්වේ දිස්ත්‍රික්කය
* ලුආන්ෂියා දිස්ත්‍රික්කය
* ලුෆ්වන්යාමා දිස්ත්‍රික්කය
* මසායිටි දිස්ත්‍රික්කය
* ම්පොන්ග්වේ දිස්ත්‍රික්කය
* මුෆුලිරා දිස්ත්‍රික්කය
* න්ඩෝලා දිස්ත්‍රික්කය

සියලුම දිස්ත්‍රික් මූලස්ථාන දිස්ත්‍රික් නම් වලට සමාන වේ. පළාතේ සභා දහයක් ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම සභා මන්ත්‍රී ලෙස හැඳින්වෙන තේරී පත් වූ නියෝජිතයෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුම වසර තුනක් නිලතල දරයි. දිස්ත්‍රික්කය තුළ හෝ ඉන් පිටත සිට පළාත් පාලන සේවා කොමිෂන් සභාව මත පදනම්ව සභාවේ පරිපාලන කාර්ය මණ්ඩලය තෝරා ගනු ලැබේ. පළාත් පාලන කාර්යාලය සෑම දිස්ත්‍රික් මූලස්ථානයකම පිහිටා ඇති අතර පළාත් පාලන නිලධාරීන් සහ විගණකවරුන් ඇත. සෑම කවුන්සිලයක්ම දේශීය බදු ඉහළ නැංවීම සහ එකතු කිරීම සඳහා වගකිව යුතු අතර වාර්ෂික අයවැයෙන් පසු සෑම වසරකම සභාවේ අයවැය විගණනය කර ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. කවුන්සිලයේ තේරී පත් වූ සාමාජිකයින් වැටුප් ලබා නොගනී, නමුත් සභාවෙන් දීමනා ගෙවනු ලැබේ. කොපර්බෙල්ට් පළාත ප්‍රධාන වශයෙන් නාගරික දිස්ත්‍රික්කයක් වන අතර නගර සභා තුනක් ඇත. රජය විසින් සභා සඳහා විවිධ කාර්යයන් 63 ක් නියම කර ඇති අතර ඒවායින් බහුතරයක් යටිතල පහසුකම් කළමනාකරණය සහ ප්‍රාදේශීය පරිපාලනය වේ. ඔවුන්ගේ එක් එක් ප්‍රජා මධ්‍යස්ථාන, සත්වෝද්‍යාන, ප්‍රාදේශීය උද්‍යාන, ජලාපවහන පද්ධතිය, ක්‍රීඩා පිටි, සුසාන භූමි, තවලම් ස්ථාන, පුස්තකාල, කෞතුකාගාර සහ කලාගාර නඩත්තු කිරීමට කවුන්සිලවලට අනිවාර්ය වේ. ඔවුන් කෘෂිකර්මාන්තයට උදව් කිරීම, ස්වභාවික සම්පත් සංරක්ෂණය, තැපැල් සේවය, රෝහල්, පාසල් සහ විද්‍යාල පිහිටුවීම සහ නඩත්තු කිරීම සඳහා විශේෂිත රජයේ දෙපාර්තමේන්තු සමඟ එක්ව කටයුතු කරයි. සභා ප්‍රජා සහභාගීත්වය දිරිමත් කරන යෝජනා ක්‍රම සකස් කරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නැගෙනහිර පළාත, සැම්බියාව

alt=A set of trees and settlement with hills in the background|thumb|250x250පික්| පළාතේ විශාලතම නගරය වන චිපාටා හි දර්ශනය**නැගෙනහිර පළාත** සැම්බියාවේ පළාත් දහයෙන් එකකි. පළාත පිහිටා ඇත්තේ ලුආන්ග්වා ගඟ අතර වන අතර නැගෙනහිරින් මලාවි සහ දකුණින් මොසැම්බික් සමඟ මායිම් වේ, ඊසාන දෙසින් ඉසෝකා සිට උතුරට දකුණු ලුආන්ග්වා දක්වා වේ. පළාත් අගනුවර චිපාටා වේ. නැගෙනහිර පළාතේ වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 51,476 වේ. දේශීය වශයෙන් රටේ අනෙකුත් පළාත් තුනක් සමඟ දේශසීමා බෙදා ගන්නා අතර දිස්ත්‍රික්ක පහළොවකට බෙදා ඇත.

2010 සැම්බියානු සංගණනයට අනුව, නැගෙනහිර පළාතේ ජනගහනය 1,592,661 ක් වූ අතර එය මුළු සැම්බියානු ජනගහනයෙන් 12.16% කි. ස්ත්‍රී පුරුෂ අනුපාතය සෑම පිරිමි 1000කටම 1030ක් විය. 2010 වන විට, මුළු ජනගහනයෙන් සියයට 39.7 ක් සහිත කලාපයේ විශාලතම ප්‍රජාව වූයේ චේවා වන අතර සියයට 34.6 ක් කතා කරන වැඩිපුරම කතා කරන භාෂාව වූයේ චේවා ය. පළාතේ ජාතික වනෝද්‍යාන හතරක් ඇත. පළාතේ සැලකිය යුතු සම්ප්‍රදායික උත්සව දෙකක් ඇත, එනම් පෙබරවාරි මාසයේදී න්ගෝනි ගෝත්‍රිකයන් විසින් චිපාටා දිස්ත්‍රික්කයේ සමරනු ලබන එන්සීවාලා උත්සවය සහ චේවා රාජධානිය විසින් වාර්ෂිකව අගෝස්තු මාසයේ අවසාන සෙනසුරාදා දින පවත්වනු ලබන චෙව කුලඹ උත්සවය වේ. 200,000 කට අධික ජනතාවක් සහභාගී වන කුලඹ උත්සවය, යටත් විජිත පාලනය විසින් තහනම් කරන ලද අතර, ඔවුන්ගේ රජුට ගෞරව දැක්වීමට සහ රාජධානියේ සිදුවීම් යාවත්කාලීන කිරීමට පැමිණෙන සැම්බියාව, මලාවි සහ මොසැම්බික් යන රටවල චෙවා ප්‍රධානීන් එක්රැස් කරයි. සැම්බියාවේ වගා කරන මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 20.41ක් වන පළාතේ ප්‍රධාන රැකියාව කෘෂිකර්මය වේ. සූරියකාන්ත ප්‍රධාන භෝගය වන අතර රටේ සමස්ත කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 19.61 ක් පළාත නියෝජනය කරයි. චිපාටා ගුවන් තොටුපළ සහ ම්ෆුවේ ගුවන් තොටුපළ පළාතේ ගුවන් තොටුපළ දෙක වේ.
thumb|250x250පික්| දකුණු ලුආන්ග්වා ජාතික වනෝද්‍යානයේ අලි ඇතුන්

## පරිපාලනය 
සැම්බියාවේ පළාත් පරිපාලනය තනිකරම පරිපාලන අරමුණු සඳහා පිහිටුවා ඇත. 2018 මාකේබි සුලු ලෙස ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද අමාත්‍යවරයෙකු විසින් පළාතේ ප්‍රධානියා වන අතර, එක් එක් පළාත සඳහා මධ්‍යම රජයේ අමාත්‍යාංශ ඇත. පළාතේ පරිපාලන ප්‍රධානියා වන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ස්ථිර ලේකම්වරයාය. නියෝජ්‍ය ස්ථිර ලේකම්වරයෙක්, රජයේ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්, පළාත් මට්ටමින් සිවිල් සේවකයන් සිටී. නැගෙනහිර පළාත පහත පරිදි දිස්ත්‍රික්ක පහළොවකට බෙදා ඇත: 

* චැඩිසා දිස්ත්‍රික්කය
* චාමා දිස්ත්‍රික්කය
* චසේෆු දිස්ත්‍රික්කය
* චිපංගලි දිස්ත්‍රික්කය
* චිපාටා දිස්ත්‍රික්කය
* කසෙනෙන්ග්වා දිස්ත්‍රික්කය
* කේට් දිස්ත්‍රික්කය
* ලුමේසි දිස්ත්‍රික්කය
* ලුන්ඩාසි දිස්ත්‍රික්කය
* ලුසන්ගාසි දිස්ත්‍රික්කය
* මාම්බ්වේ දිස්ත්‍රික්කය
* නයිම්බා දිස්ත්‍රික්කය
* පෙටෝක් දිස්ත්‍රික්කය
* සින්ඩා දිස්ත්‍රික්කය
* වුබ්වි දිස්ත්‍රික්කය.

සියලුම දිස්ත්‍රික් මූලස්ථාන දිස්ත්‍රික් නම් වලට සමාන වේ. පළාතේ සභා දාහතරක් ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම සභා මන්ත්‍රී ලෙස හැඳින්වෙන තේරී පත් වූ නියෝජිතයෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුම වසර තුනක් නිලතල දරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මධ්‍යම පළාත, සැම්බියාව

thumb|200x200පික්| Kafue ජාතික වනෝද්‍යානයේ Roan antelope**මධ්‍යම පළාත** සැම්බියාවේ පළාත් දහයෙන් එකකි. පලාත් අගනුවර කබ්වේ වන අතර එය මුලුන්ගුෂි පර්වතය අධිකාරිය හි නිවහන වේ. මධ්‍යම පළාතේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 94,394 ක් වේ.. එය වෙනත් පළාත් අටකට මායිම් වන අතර දිස්ත්‍රික්ක එකොළහකින් සමන්විත වේ. පළාතේ මුළු වනාන්තර ප්‍රමාණය හෙක්ටාර 9,095,566 සහ එහි ජාතික වනෝද්‍යානයක් සහ ක්‍රීඩා කළමනාකරණ ප්‍රදේශ තුනක් ඇත. කලාපයේ පළමු පතල 1905 දී විවෘත කරන ලද අතර එවකට බ්‍රෝකන් හිල් නගරය පළමු පතල් නගරය බවට පත් කරන ලදී. 1966 දී, නගරයේ නම එහි ස්වදේශික නාමයට ප්‍රතිවර්තනය කරන ලදී - කබ්වේ (Kabwe-Ka Mukuba) යන්නෙහි තේරුම 'ලෝපස්' හෝ 'උණු කිරීම' යන්නයි.

2010 වන විට මධ්‍යම පළාතේ ජනගහනය 1,307,111 ක් වූ අතර එය මුළු සැම්බියානු ජනගහනයෙන් 10.05% කි. සාක්ෂරතා අනුපාතය ජාතික සාමාන්‍ය 70.2% ට සාපේක්ෂව 70.90% ක් විය. 31.80% ක් කතා කරන බෙම්බා භාෂාව වැඩිපුරම කතා කරන භාෂාව වූ අතර ජනගහනයෙන් 20.3% කින් සමන්විත පළාතේ බහුතර වංශය වූයේ ලාලා ය. මධ්‍යම පළාත සැම්බියාවේ වගා කරන ලද මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 20.64% ක් අඩංගු වන අතර රටේ සමස්ත කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයෙන් 23.85% ක් දායක වන අතර ප්‍රධාන බෝගය තිරිඟු වේ.alt=a fisherman riding a boat|වම|thumb|250x250පික්| ලුකාංග වගුරු බිමජූලි මාසයේ ඉකුබි ලියා ලූංගෝ උත්සවය සහ සැප්තැම්බර් මාසයේ ඉචිබ්වේලා මුෂි උත්සවය පළාතේ සමරනු ලබන ප්‍රධාන උත්සව වේ. රටේ විශාලතම වන කැෆියු ජාතික වනෝද්‍යානය දකුණු සහ වයඹ පළාත් සමඟ බෙදාගෙන ඇති අතර අනෙකුත් ස්වභාවික ප්‍රදේශ අතර බ්ලූ ලැගූන් ජාතික වනෝද්‍යානය, කසංක ජාතික වනෝද්‍යානය, බංවෙඋලු තෙත්බිම්, දකුණු ලුආන්ග්වා ජාතික වනෝද්‍යානය, ලුන්සෙම්ෆ්වා සහ ලුකුසාෂි ගංගා නිම්න සහ ලුකාංග වගුරු බිම ඇතුළත් වේ.

## පරිපාලනය 
පළාත් පරිපාලනය තනිකරම පරිපාලන අරමුණු සඳහා පිහිටුවා ඇත. පළාතේ ප්‍රධානත්වය දරන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද අමාත්‍යවරයෙකු විසින් වන අතර සෑම පළාතකටම මධ්‍යම රජයේ අමාත්‍යාංශ ඇත. පළාතේ පරිපාලන ප්‍රධානියා වන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ස්ථිර ලේකම්වරයාය. නියෝජ්‍ය ස්ථිර ලේකම්වරයෙක්, රජයේ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්, පළාත් මට්ටමින් සිවිල් සේවකයන් සිටී. මධ්‍යම පළාත දිස්ත්‍රික්ක එකොළහකට බෙදා ඇත: 

* චිබෝම්බෝ දිස්ත්‍රික්කය
* චිසම්බා දිස්ත්‍රික්කය
* චිතම්බෝ දිස්ත්‍රික්කය
* කබ්වේ දිස්ත්‍රික්කය
* කපිරි ම්පොෂි දිස්ත්‍රික්කය
* ලුආනෝ දිස්ත්‍රික්කය
* ම්කුෂි දිස්ත්‍රික්කය
* මුම්බ්වා දිස්ත්‍රික්කය
* න්ගාබ්වේ දිස්ත්‍රික්කය
* සෙරෙන්ජේ දිස්ත්‍රික්කය
* ෂිබුයුන්ජි දිස්ත්‍රික්කය

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සූම් (චිත්‍රපටය)

## රංගන ශිල්පීන්
*හේමාල් රණසිංහ - නිසල්
*දිනක්ෂි ප්‍රියසාද් - නදුලි
*ශේෂාද්‍රි ප්‍රියසාද් - සනුලි
*ඩග්ලස් රණසිංහ
*ජයලත් මනෝරත්න 
*චමිලා පීරිස්
නිදහසේ පියා ඩී.එස්. (චිත්‍රපටය)

## රංගන ශිල්පීන්
* ලක්ෂ්මන් මෙන්ඩිස්
* තුමිදු දොඩම්තැන්න
* ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි
* ජී.ආර්.පෙරේරා 
* සුසන්තා චන්ද්‍රමාලි
* පාලිත සිල්වා 
* තිසුරි යුවනිකා
* නයනා හෙට්‌ටිආරච්චි 
* රොෂාන් පිලපිටිය
* නිරෝෂා තලගල
* ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්
* කමල් දේශප්‍රිය
* අනුර බණ්ඩාර රාජගුරු
* කුමාර තිරිමාදුර
* සාරංග දිසාසේකර 
* උදිත් අබේරත්න
* බුද්ධදාස විතානාරච්චි
* ජනක් ප්‍රේමලාල් 
* සරත් චන්ද්‍රසිරි
* රිචඩ් මානමුදලි
* ඩග්ලස් රණසිංහ 
* චන්දික නානායක්කාර
* නයෝමි තක්ෂිලා
* සදුන් විජේසිරි
* හේමසිරි ලියනගේ
* වසන්ත විට්ටච්චි
* දයාදේව එදිරිසිංහ
වෙසක් අව සැටවක

**වෙසක් අව සැටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ විසිඑක්වන (21) තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ සයවන (6) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි නවයක් (9) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අව සැටවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
6, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
ලුආපුලා පළාත, සැම්බියාව

**ලුආපුලා පළාත** සැම්බියාවේ උතුරු ප්‍රදේශයේ පිහිටි පළාත් දහයෙන් එකකි. ලුආපුලා පළාත නම් කර ඇත්තේ ලුආපුලා ගඟෙන් වන අතර එහි අගනුවර මාන්සා ය. 2022 සැම්බියානු සංගණනයට අනුව, පළාතේ ජනගහනය 1,519,478 ක් වූ අතර එය මුළු සැම්බියානු ජනගහනයෙන් සියයට 7.72 ක් විය.

මෙම පළාතට කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (ඩීආර් කොංගෝ) ඔස්සේ ජාත්‍යන්තර මායිමක් ඇති අතර දේශීය වශයෙන් ලුආපුලා ගඟේ උතුරු සහ නැගෙනහිර ඉවුරු දිගේ බැන්ග්වේලු විල සිට මුවේරු විල දක්වා විහිදේ. පළාතේ වාසය කරන්නේ ලුන්ඩා වන අතර ඔවුන් රටේ ප්‍රධාන ගෝත්‍රය ද වේ. බෙම්බා යනු පළාතේ බහුලව කතා කරන භාෂාවකි. ප්‍රධාන ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් කෘෂිකර්මාන්තය සහ මසුන් ඇල්ලීම වන අතර බතල ප්‍රධාන බෝගය වේ. මුටොම්බෝකෝ උත්සවය සමරනු ලබන වැදගත්ම උත්සවයයි. ලුමන්ග්වේ ඇල්ල, මුම්බුලුමා ඇල්ල, මුම්බොටුටා දියඇලි, කුණ්ඩබ්විකා දියඇලි සහ චිලොංගෝ දියඇලි ප්‍රධාන දිය ඇලි වේ.

පළාතේ ප්‍රධාන මාර්ගය වන්නේ සැම්බියා මාර්ගය ලෙස අවිධිමත් ලෙස හැඳින්වෙන සම්ෆියා - මන්සා - මුවන්සබොම්බ්වේ - න්චෙලෙන්ගේ අධිවේගී මාර්ගයයි. පළාත මායිම් වන්නේ ලුආපුලා ගඟ දිගේ, මුවේරු විල හරහා සහ එහි උතුරින් ඩීආර් කොංගෝවෙන් ය. 2010 සංගණනයේදී ලුආපුලා හි ජනගහනයෙන් සියයට 80.5ක් පමණ දුප්පත් ලෙස ගණන් බලා ඇති අතර, එය සැම්බියාවේ සියලුම පළාත්වලින් දුප්පත්ම පළාත බවට පත් කරයි. එහි දිය ඇලි, වනජීවී සහ සංස්කෘතික උරුමයන් අතර රටේ ප්‍රධාන ආකර්ෂණීය ස්ථාන අටක් ඇත. පළාතේ ඇති ප්‍රධාන ඛනිජ නිධි වන්නේ මැංගනීස්, දෙහි, තඹ සහ වටිනා ලෝහ ය.

## පරිපාලනය 
පළාත් පරිපාලනය තනිකරම පරිපාලන අරමුණු සඳහා පිහිටුවා ඇත. පළාතේ ප්‍රධානත්වය දරන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද අමාත්‍යවරයෙකු විසින් වන අතර සෑම පළාතකටම මධ්‍යම රජයේ අමාත්‍යාංශ ඇත. පළාතේ පරිපාලන ප්‍රධානියා වන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ස්ථිර ලේකම්වරයාය. නියෝජ්‍ය ස්ථීර ලේකම්වරයෙක්, රජයේ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්, පළාත් මට්ටමින් සිවිල් සේවකයන් සිටී. ලුආපුලා පළාත දිස්ත්‍රික්ක දොළහකට බෙදා ඇත, එනම් 

* චෙම්බේ දිස්ත්‍රික්කය
* චියෙන්ගි දිස්ත්‍රික්කය
* චිෆුනාබුලි දිස්ත්‍රික්කය
* චිපිලි දිස්ත්‍රික්කය
* කවාම්බ්වා දිස්ත්‍රික්කය
* ලුංගා දිස්ත්‍රික්කය
* මන්සා දිස්ත්‍රික්කය
* මයිලෙන්ජ් දිස්ත්‍රික්කය
* මුවන්සබෝම්බවේ දිස්ත්‍රික්කය
* මුවෙන්සේ දිස්ත්‍රික්කය
* එන්චෙලේන්ජ් දිස්ත්‍රික්කය
* සම්ෆියා දිස්ත්‍රික්කය

සියලුම දිස්ත්‍රික් මූලස්ථාන දිස්ත්‍රික් නම් වලට සමාන වේ. පළාතේ සභා දොළහක් ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම සභා මන්ත්‍රී ලෙස හැඳින්වෙන තේරී පත් වූ නියෝජිතයෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුම වසර තුනක් නිලතල දරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බස්නාහිර පළාත, සැම්බියාව

**බස්නාහිර පළාත** සැම්බියාවේ පළාත් 10 න් එකක් වන අතර කලින් බැරොට්සෙලන්ඩ් ලෙස හැඳින්වූ ප්‍රදේශයෙන් වැඩි කොටසක් ආවරණය කරයි. අගනුවර මොන්ගු වන අතර අසල්වැසි නගරයක් වන ලිමුලුංග සමඟ මොන්ගු බැරොට්සෙලන්ඩ් හි අගනුවර ලෙස සලකනු ලැබේ.

## පරිපාලනය 
මධ්‍යම රජයේ පළාත් පරිපාලනය තනිකරම පරිපාලන අරමුණු සඳහා පිහිටුවා ඇත. ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලද පළාත් අමාත්‍යවරයෙකු විසින් මෙම පළාත මෙහෙයවනු ලබන අතර සෑම පළාතකටම මධ්‍යම රජයේ අමාත්‍යාංශ ඇත. පළාතේ පරිපාලන ප්‍රධානියා වන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ස්ථිර ලේකම්වරයාය. නියෝජ්‍ය ස්ථීර ලේකම්වරු, දිස්ත්‍රික් කොමසාරිස්වරු, රජයේ දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන්, පළාත් මට්ටමින් සිවිල් සේවකයෝ සිටී. බස්නාහිර පළාත දිස්ත්‍රික්ක 16 කට බෙදා ඇත, එනම්, 

* කලාබෝ දිස්ත්‍රික්කය
* කඕමා දිස්ත්‍රික්කය
* ලිමුලුන්ගා දිස්ත්‍රික්කය
* ලුඅම්පා දිස්ත්‍රික්කය
* ලුකුළු දිස්ත්‍රික්කය
* මයිටේ දිස්ත්‍රික්කය
* මොංගු දිස්ත්‍රික්කය
* මුලෝබෙසි දිස්ත්‍රික්කය
* මුවන්ඩි දිස්ත්‍රික්කය
* නලෝලෝ දිස්ත්‍රික්කය
* න්කියෙමාදිස්ත්‍රික්කය
* සෙනංග දිස්ත්‍රික්කය
* සෙෂේකේ දිස්ත්‍රික්කය
* ෂැන්ගොම්බෝ දිස්ත්‍රික්කය
* සිකොන්ගෝ දිස්ත්‍රික්කය
* සියෝමා දිස්ත්‍රික්කය

සියලුම දිස්ත්‍රික් මූලස්ථාන දිස්ත්‍රික් නම් වලට සමාන වේ. මොංගු දිස්ත්‍රික්කයේ නගරාධිපති සහ අනෙකුත් දිස්ත්‍රික්ක සඳහා සභා සභාපතිවරුන් වන දේශපාලන ප්‍රධානීන් සිටින සෑම දිස්ත්‍රික්කයක් සඳහාම පළාතේ සභා දහසයක් ඇත. සභාවල පරිපාලන ප්‍රධානීන් වන්නේ මොංගු දිස්ත්‍රික්කයේ නගර ලිපිකරු සහ අනෙකුත් දිස්ත්‍රික්ක සඳහා සභා ලේකම්වරුන්ය. සැම්බියානු මැතිවරණ චක්‍රයට අනුව සෑම නගරාධිපතිවරයෙකුම/සභාවේ සභාපතිවරයෙකුම වසර පහක කාලයක් සඳහා නිලය දරයි. දිස්ත්‍රික්කය තුළ හෝ ඉන් පිටත සිට පළාත් පාලන සේවා කොමිෂන් සභාව මත පදනම්ව සභාවේ පරිපාලන කාර්ය මණ්ඩලය තෝරා ගනු ලැබේ. පළාත් පාලන කාර්යාලය සෑම දිස්ත්‍රික් මූලස්ථානයකම පිහිටා ඇති අතර පළාත් පාලන නිලධාරීන් සහ විගණකවරුන් ඇත. සෑම කවුන්සිලයක්ම දේශීය බදු ඉහළ නැංවීම සහ එකතු කිරීම සඳහා වගකිව යුතු අතර වාර්ෂික අයවැයෙන් පසු සෑම වසරකම සභාවේ අයවැය විගණනය කර ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. කවුන්සිලයේ තේරී පත් වූ සාමාජිකයින් වැටුප් ලබා නොගනී, නමුත් සභාවෙන් දීමනා ගෙවනු ලැබේ. බස්නාහිර යනු ප්‍රධාන වශයෙන් ග්‍රාමීය පළාතක් වන අතර එබැවින් නගර හෝ මහ නගර සභා නොමැත. රජය විසින් සභා සඳහා විවිධ කාර්යයන් 63 ක් නියම කර ඇති අතර ඒවායින් බහුතරයක් යටිතල පහසුකම් කළමනාකරණය සහ ප්‍රාදේශීය පරිපාලනය වේ. ඔවුන්ගේ එක් එක් ප්‍රජා මධ්‍යස්ථාන, සත්වෝද්‍යාන, ප්‍රාදේශීය උද්‍යාන, ජලාපවහන පද්ධතිය, ක්‍රීඩා පිටි, සුසාන භූමි, තවලම් ස්ථාන, පුස්තකාල, කෞතුකාගාර සහ කලාගාර නඩත්තු කිරීමට කවුන්සිලවලට අනිවාර්ය වේ. ඔවුන් කෘෂිකර්මාන්තයට උදව් කිරීම, ස්වභාවික සම්පත් සංරක්ෂණය, තැපැල් සේවය, රෝහල්, පාසල් සහ විද්‍යාල පිහිටුවීම සහ නඩත්තු කිරීම සඳහා විශේෂිත රජයේ දෙපාර්තමේන්තු සමඟ එක්ව කටයුතු කරයි. සභා ප්‍රජා සහභාගීත්වය දිරිමත් කරන යෝජනා ක්‍රම සකස් කරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මිහියැවුම් සැටිය

මිහියැවුම් සැටියක් (එක්සත් රජදහන සහ IEC: Earthing system; චීන: 接地系统; එක්සත් රජයුවන්: Grounding system) අරැකුම් හා ක්‍රියාකාරී හා අරමුණු සඳහා විදිලි බල සැටියකැ නිශ්චිත කොටස් පොළොවට, සැමැනියෙන් පොළොවේ පිරියැවුම් මතුපිටට, අවුණයි. මිහියැවුම් සැටියක් තෝරාගැනීම පිහිටැවුමේ අරැක්මට හා විදුයකැති අනුකූලතාවයට හා බලපෑ හැකියි.බොහෝ රටවල් දෑබැඳි විදුසිප් කමිසුවේ (IEC) හුවාපෑම් අනුයන නමුදු, මිහියැවුම් සැටි සඳහා අඳාළ වන රෙගුලාසි රටින් රටට වෙනස් වේ. පතල්වලැ, රෝගී සත්කාරක පෙදෙස්වලැ හෝ උවදුරුසුලු කම්යුරු පිළියත් පෙදෙස්වලැ හෝ මිහියැවුම සඳහා වෙසෙස් අවස්ථා රෙගුලාසි මඟින් සුහැඳිනේ.

විදිලි බල සැටිවලට අමතැරි වැ, අනෙකුදු සැටිවලැ අරැක්ම හෝ ක්‍රියාකාරිත්වය හෝ සඳහා මිහියැවුම ඇවැසි වියැ හැකියි. උස් සැහැටියන් අකුණු සැර වැදීමෙන් අරකිනුව සැටියකැ කොටසක් ලෙස අකුණු රිටි(?) - lightning rods - තිබියැ හැකියි. තෙලකුරු රැහැන් වලදී සැරියේ එක් පිරියවනයක් ලෙස පොළොව යොදාගනු වියැ හැකි අතර, එයින් දිගු සැරියක් පුරා පිළිතතක්? - return wire - පිහිටැවීමේ පිරිවැය ඉතිරි කරයි. මෙහෙයුමට මෙන්ම නිසල විදිලිය පාලනය කිරීමටත් අකුණු පිරිරැක්ම ලබාදීමටත් රෙදෙවු ඇහැසිවලට වෙසෙස් මිහියැවුම් ඇවැසි වියැ හැකියි.

## අඩු-වෝල්තතා සැටි
### මිහි කාන්දු පිරිරැක්ම
අහඹු පහර වළකනුව, කාන්දු දහර යම් සීමාවක් ඉක්මවත බලය හුදකලා කිරීමට ප්‍රභවයෙහි දහර සංවේදක සැරි යෙදේ. මේ අරමුණ සඳහා අවසෙසු?-දහර අටවු (Residual-current devices - RCDs, RCCBs හෝ GFCIs) ගැනේ. පෙරින්, මිහි කාන්දු සැරි සිඳුවක් යෙදුණි. කම්යුරු අපැහැසිවලැ දී, වෙනම හර තුලායුරු දහර තරාපැවි සමඟ මිහි-කාන්දු පිළිපවරු යෙදෙයි. මේ පිරිරැක්ම milli-Amps පරාසය තුළ වැඩ කරන අතර 30 mA සිට 3000 mA දක්වා සිටුවියැ හැකියි.

## වැඩි-වෝල්තතා සැටි
මහජනයාට ඉතා අඩුවෙන් පිවිසියැ හැකි වන වැඩි-වොල්තතා දැලැටි (කි.වො. 1ට වැඩි) සඳහා මිහියැවුම් සැටි නිමැවුමේ දී අරැක්ම කෙරෙහි වන අවධානය අඩු වන අතර සපයුවේ විශ්වාසනීයත්වය, පිරිරැක්මේ විශ්වසනීයත්වය හා ලුහු සැරියකැ දී උවාරණවලට වන බලපෑම කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමයි. 
දහර මඟ බොහෝ දුරට පොළොව හරහා වැසී ඇතියෙන්, වඩාත් සුලබ phase-to-ground ලුහු සැරිවලැ තරම පමණක් මිහියැවුම් සැටි තෝරාගැනීමේ දී සැලකියැ යුතු ලෙස බලපායි. 
බෙදෑරුම් උපපොළවලැ පිහිටි තෙ-කලා HV/MV බල තරාපැවියන්, බෙදෑරුම් දැලැටි සඳහා වඩාත් පොදු සැපැයුම් මූලාශ්‍රය වන අතර, ඒවායේ නෑලියේ මිහියැවුම් පන්නය අනුව මිහියැවුම් සැටිය තීරණය කෙරෙයි.

නෑලි මිහියැවුම් පන්න සතෙකි:

1. ගනයුරු-මිහියැවි නෑලිය (Solid-earthed neutral)
2. මිහිනොයැවි නෑලිය (Unearthed neutral)
3. රොද-මිහියැවි නෑලිය (Resistance-earthed neutral)
4. අඩු-රොද මිහියැවුම (Low-resistance earthing)
5. වැඩි-රොද මිහියැවුම (High-resistance earthing)
6. පිළිකිරි-මිහියැවි නෑලිය (Reactance-earthed neutral)
7. මිහියැවුම් තරාපැවි යෙදීම (සිග්සැග් තරාපැවි වැනි) (Using earthing transformers (such as the Zigzag transformer))
උගන්ඩාවේ භූගෝලය

උගන්ඩාව අග්නිදිග අප්‍රිකාවේ 1º S සහ 4º N අක්ෂාංශ අතර සහ 30º E සහ 35º E දේශාංශ අතර පිහිටා ඇත. එහි භූගෝලය ගිනිකඳු කඳු, කඳු සහ විල් වලින් සමන්විත ඉතා විවිධාකාර වේ. රට සාමාන්‍යයෙන් මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 900 ක උසකින් පිහිටා ඇත. උගන්ඩාවේ නැගෙනහිර සහ බටහිර මායිම් දෙකේම කඳු ඇත. රුවෙන්සෝරි කඳුවැටිය උගන්ඩාවේ උසම කඳු මුදුන අඩංගු වන අතර එය ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රා ලෙස නම් කර ඇති අතර එහි විශාලත්වය මීටර් 5,094 කි. 

### විල් සහ ගංගා 
දිවයිනේ බොහෝ දකුණු ප්‍රදේශය ලොව විශාලතම විල්වලින් එකක් වන වික්ටෝරියා විලෙහි බලපෑමට ලක්ව ඇති අතර එය බොහෝ දූපත් වලින් සමන්විත වේ. කම්පාලා අගනුවර සහ එන්ටෙබේ අගනුවර ඇතුළුව මෙම වැව ආසන්නයේ වඩාත් වැදගත් නගර දකුණේ පිහිටා ඇත. කියෝගා විල රට මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති අතර එය පුළුල් වගුරු බිම් වලින් වටවී ඇත.

ගොඩබිම් සහිත වුවද උගන්ඩාවේ විශාල විල් රාශියක් ඇත. වික්ටෝරියා සහ ක්‍යෝගා විල් වලට අමතරව ඇල්බට් විල, එඩ්වඩ් විල සහ කුඩා ජෝර්ජ් විල ඇත. එය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ නයිල් ද්‍රෝණිය තුළ පිහිටා ඇත. වික්ටෝරියා නයිල් ගඟ වික්ටෝරියා විලෙන් කියෝගා විලටත් එතැනින් කොංගෝ දේශ සීමාවේ ඇල්බට් විලටත් ගලා යයි. ඉන්පසු එය උතුරු දෙසට දකුණු සුඩානයට දිව යයි. නැගෙනහිර උගන්ඩාවේ ප්‍රදේශයක් තුර්කානා විලෙහි අභ්‍යන්තර ජලාපවහන ද්‍රෝණියේ කොටසක් වන සුවාම් ගඟෙන් ජලය බැස යයි. උගන්ඩාවේ අන්ත ඊසානදිග කොටස ප්‍රධාන වශයෙන් කෙන්යාවේ පිහිටි ලොටිකිපි ද්‍රෝණියට ගලා යයි.), කිබාලේ ජාතික වනෝද්‍යානය, කිඩෙපෝ නිම්නය ජාතික වනෝද්‍යානය, ලේක් ම්බුරෝ ජාතික වනෝද්‍යානය, ම්ගහිංගා ගෝරිල්ලා ජාතික උද්‍යානය, මවුන්ට් එල්ගොන් ජාතික වනෝද්‍යානය, මර්චිසන් දිය ඇල්ල ජාතික වනෝද්‍යානය, එලිසබෙත් රැජින ජාතික වනෝද්‍යානය සහ සෙමුලිකි ජාතික උද්‍යානය.

බ්වින්ඩි ඉන්පෙනෙට්‍රබල් ජාතික වනෝද්‍යානයේ කඳුකර ගෝරිල්ලන්, ම්ගහිංගා ගෝරිල්ලා ජාතික වනෝද්‍යානයේ ගෝරිල්ලන් සහ රන් වඳුරන් සහ මර්චිසන් ඇල්ල ජාතික වනෝද්‍යානයේ හිපෝ ඇතුළු විශේෂ විශාල සංඛ්‍යාවක් උගන්ඩාවේ වාසය කරයි. කොස් රට පුරා ද සොයා ගත හැක.

රටෙහි 2019 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු 4.36/10ක් තිබූ අතර, එය රටවල් 172ක් අතරින් ගෝලීය වශයෙන් 128 වැනි ස්ථානයට පත් විය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
තාරාවෝ ඉගිලෙති

තාරාවෝ ඉගිලෙති 

අධ්‍යක්‍ෂණය-ලූෂන් බුලත්සිංහල 
සංගීතය -ගුණදාස කපුගේ 

## පලමු වතාවේ සිටි රංගන ශිල්පීන්
*විජය නන්දසිරි 
*රොඩ්නි වර්ණකුල 
*ජැක්සන් ඇන්තනි 
*ජයලත් මනෝරත්න
*මර්සි එදිරිසිංහ
*අනුලා බුලත්සිංහල 
*ගාමිණී සමරකෝන් 
*යූ.ආරියවිමල්
*නීල් අලස්

## වර්තමානයේ රංගනයේ යෙදෙන රංගන ශිල්පීන්
*තිලාන් වර්නජිත්
*මහේෂ් උයන්වත්ත 
*ලසදුනි ජයවර්ධන 
*ඉන්දික ජයසිංහ
*පර්නී රෝෂිනී
*අනුර බන්ඩාර රාජගුරු
*සමිත සුගීස්වර
උගන්ඩාවේ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය

ජාතික විද්‍යාව, තාක්‍ෂණය සහ නවෝත්පාදන ප්‍රතිපත්තිය ආරම්භ වන්නේ 2009 සිටය. එහි ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ 'උගන්ඩාවේ සංවර්ධන අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ස්වභාවික සම්පත් තිරසාර ලෙස භාවිතා කිරීම සහතික කරන විද්‍යාත්මක දැනුම, කුසලතා සහ තාක්ෂණයන් උත්පාදනය කිරීමට, මාරු කිරීමට සහ යෙදවීමට ජාතික හැකියාව ශක්තිමත් කිරීමයි.' උගන්ඩාවේ දැක්ම 2040 ට පෙර මෙම ප්‍රතිපත්තිය 2013 අප්‍රේල් මාසයේදී දියත් කරන ලද අතර එය 'උගන්ඩා සමාජය වසර 30ක් තුළ ගොවියෙකුගේ සිට නවීන සහ සමෘද්ධිමත් රටක් බවට පරිවර්තනය කිරීම' සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලයේ වචන වලින් කියති. Uganda Vision 2040 පුද්ගලික අංශය ශක්තිමත් කිරීම, අධ්‍යාපනය සහ පුහුණුව වැඩිදියුණු කිරීම, යටිතල පහසුකම් සහ ඌන සංවර්ධිත සේවා සහ කෘෂිකාර්මික අංශ නවීකරණය කිරීම, කාර්මීකරණය පෝෂණය කිරීම සහ යහපාලනය ප්‍රවර්ධනය කිරීම ඇතුළු අනෙකුත් අරමුණු අතර දිවුරුම් දෙයි. ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා විභව ක්ෂේත්‍ර අතරට තෙල් හා ගෑස්, සංචාරක, ඛනිජ සහ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ (ICT) ඇතුළත් වේ.        

උගන්ඩාව 2023 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ 121 වැනි ස්ථානයට පත් වූ අතර එය 2019 හි 102 වැනි ස්ථානයට වඩා පහත වැටුණි.  පර්යේෂණ අරමුදල් 2008 සහ 2010 අතර දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 0.33% සිට 0.48% දක්වා ඉහළ ගියේය. එම කාලය තුළම, යුනෙස්කෝ සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනයට අනුව, පර්යේෂකයන් සංඛ්‍යාව 1 387 සිට 2 823 දක්වා දෙගුණයක් (ප්‍රධාන සංඛ්‍යාවෙන්) වැඩි විය. මෙය එම කාලය තුළ මිලියනයකට පර්යේෂකයන් 44 සිට 83 දක්වා පිම්මක් නියෝජනය කරයි. පර්යේෂකයන් හතර දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් කාන්තාවක්. රජය විසින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 70ක් ආයෝජනය කළ කීරා නම් මෝටර් රථවල මූලාකෘතිය නිෂ්පාදනය කිරීමට උගන්ඩාවට හැකි වී ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සිරි දළදාගමනය

## රංගන ශිල්පීන් 
*ජීවන් කුමාරතුංග - ගුහසීව රජු 

*ගීතා කුමාරසිංහ - ගිරි අබා රජුගේ බිරිද 
*දිල්හානි ඒකනායක - ගුහසීව රජුගේ බිරිද 
*ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස් - පන්ඩු රජු
*ප්‍රසාදී සමරකෝන් - හේමමාලා කුමරිය 
*හේෂාන් මනුල- දන්ත කුමරු 
*කමල් දේශප්‍රිය - ගිරි අබා රජු
*වසන්ත දුක්ගන්නාරාල- කීරජන්තු කුමරු 
*මධුමාධව අරවින්ද - රහතන් වහන්සේ 
*මාර්ක් සැම්සන් - කීරදාර රජු
*ගයාන් වික්‍රමතිලක- කීරභීෂන කුමරු 
*ලූෂන් බුලත්සිංහල - ගරු රඟපෑම් 
*උදාර රත්නායක - කිත්සිරිමෙවන් රජු
*අනූෂා දමයන්ති - නාග බිසව(ගරු රඟපෑම් )
*චන්දන වික්‍රමසිංහ - නාග රජු(ගරු රඟපෑම් )
*ශ්‍රීනාත් මද්දුමගේ- ගරැ රඟපෑම් 
*චින්තක කුලතුංග - පුරෝහිත 
*ජයන්ත අතපත්තු - සෝනුත්තර
*දෙනුවන් සේනාධීර - ආරක්ෂක මුරකරු 
*පියුමි ශානිකා බොතේජු - මල් කුමරිය 
*ජි.ආර්. පෙරේරා 
*ඩී. බී.ගංගොඩතැන්න
*සරත් දික්කුබුර
*හයිසන්ත් විජේරත්න
සිංහල භාෂා පරිගණක මෘදුකාංග ඉතිහාසය

**සිංහල භාෂා පරිගණක මෘදුකාංග**, 1980 දශකයේ අග භාගයේ සිට පැවතී ඇත. 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Home page of Science Land Software
* Web Hosting Sri Lanka

Sinhala software
ප්‍රවර්ගය:සිංහල-භාෂා ජනමාධ්‍ය
සනත් විමලසිරි

**සනත් විමලසිරි**  ශ්‍රී ලාංකික සිනමා සහ ටෙලිනාට්‍යය නළුවෙකු වේ. වේදිකා නාට්‍යයේ සිට හාස්‍ය රඟ දැක්වීම් දක්වා ඉහළ බහුවිධ නළුවෙකු වන විමලසිරි දක්ෂ ගායකයෙක් සහ රූපවාහිනී නිවේදකයෙකුද වේ. 

### ටෙලි නාට්‍යය
* *ආදරණීය නිරංජි*
* *ඉතින් ඊට පස්සේ*
* *ගිරිකුල*
* *චායා*
* *දිවිතුරා*
* *පෝක් වීදිය*
* *මද්දහන*
* *මහ පොළොව*
* *මාණික්කාවත*
* *මුතු පිහාටු*
* *විසුවියස් කදු පාමුල*
* *සිහින පියාපත්*
* *සුදු සමනලියක්*
* *සුර විමන*
වෙසක් අව අටවක

**වෙසක් අව අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ විසිතුන්වන (23) තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ අටවන (8) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි හතක් (7) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අව අටවක
* අව අටවක පෝය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
උගන්ඩාවේ ජනවිකාසය

උගන්ඩාවේ ජනගහනය 1969 දී මිලියන 9.5 සිට 2014 දී මිලියන 34.9 දක්වා වර්ධනය විය. පසුගිය අන්තර් වාරණ කාලයට (සැප්තැම්බර් 2002) සාපේක්ෂව පසුගිය වසර 12 තුළ ජනගහනය මිලියන 10.6කින් වැඩි විය. උගන්ඩාවේ මධ්‍ය වයස අවුරුදු 15 ලොව අඩුම වයස වේ. උගන්ඩාව ලෝකයේ පස්වන ඉහළම සමස්ථ සශ්‍රීකත්ව අනුපාතය ඇත, එක් කාන්තාවකට උපදින දරුවන් 5.97 (2014 ඇස්තමේන්තු).

UNHCR ට අනුව, උගන්ඩාව 2021 අගෝස්තු වන විට මිලියන 1.4කට අධික සරණාගතයින් සංඛ්‍යාවක් එහි භූමියේ සිටී. බොහෝමයක් පැමිණෙන්නේ අප්‍රිකානු මහා විල් කලාපයේ අසල්වැසි රටවලින්, විශේෂයෙන්ම දකුණු සුඩානය (සියයට 68.0) සහ කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (24.6%). 2005 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කරන තෙක් ඉංග්‍රීසි එකම නිල භාෂාව විය. රටේ දකුණේ සහ නිරිත දිග ප්‍රදේශයේ බන්ටු කතා කරන ජනගහණයෙන් ස්වහීලී භාෂාවට ප්‍රසාදයක් නොතිබුණද, එය උතුරු ප්‍රදේශ වල වැදගත් භාෂා භාෂාවකි. එය පොලිසියේ සහ හමුදාවේ ද බහුලව භාවිතා වන අතර, එය යටත් විජිත සමයේ උතුරේ වැසියන් ආරක්ෂක හමුදාවන්ට අසමානුපාතික ලෙස බඳවා ගැනීමේ ඓතිහාසික ප්‍රතිඵලයක් විය හැකිය. ස්වහීලී භාෂාවේ තත්ත්වය මෙලෙස බලයේ සිටින දේශපාලන කණ්ඩායම සමඟ වෙනස් වී ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, වයඹ දෙසින් පැමිණි ඉඩි අමීන් ස්වහීලී භාෂාව ජාතික භාෂාව ලෙස ප්‍රකාශ කළේය.        

### ආගම් 
රෝමානු කතෝලික පල්ලියට වැඩිම අනුගාමිකයින් සංඛ්‍යාවක් සිටියහ (2002 හි 41.6% සිට 39.3% දක්වා අඩු විය), පසුව උගන්ඩාවේ ඇංග්ලිකන් පල්ලිය (32% සිට 35.9% දක්වා අඩු විය). එවැන්ජලිකල්/පෙන්තකොස්ත/බෝන්-අගේන් යන කාණ්ඩයේ වැඩිම වර්ධනයක් පෙන්නුම් කර ඇති අතර, 2002 දී 4.7% සිට 2018 දී 11.1% දක්වා ඉහළ ගියේය. ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සහ අනෙකුත් ප්‍රොතෙස්තන්ත පල්ලි ඉතිරි කිතුනුවන්ගෙන් වැඩි ප්‍රමාණයකට හිමිකම් කියන නමුත්, කුඩා නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් ප්‍රජාවක් ද විය. උගන්ඩාවේ මීළඟට වැඩියෙන්ම වාර්තා වූ ආගම ඉස්ලාමය වන අතර, මුස්ලිම්වරුන් ජනගහනයෙන් 14%ක් නියෝජනය කරයි, එය 2002 දී 12.1% සිට වැඩි විය.    

2014 සංගණනයට අනුව ජනගහනයේ ඉතිරි කොටස සම්ප්‍රදායික ආගම් (2002 දී 1% සිට 0.1% දක්වා පහත වැටී), වෙනත් ආගම් (1.4%) හෝ ආගමික සම්බන්ධයක් නොතිබුණි (0.2%).

### විශාලතම නගර 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
හන්තාන (බහුරුත්හරණය)

**හන්තාන** යන්න මගින් පහත දෑ අදහස් විය හැකිය:

* හන්තාන නම් කඳුවැටිය
* හන්තාන ලිනක්ස් නම් මෙහෙයුම් පද්ධතිය
ඉන්දික දෙවි

ඉන්දක දෙවියන් යනු ඌව පළාතට අයත් නමුණුකුළ කන්දට අධිපති දෙවියන් වේ. රාවණ යුගයේදී මන්දාතු නමින් ප්‍රචලිත මෙම හෙළ සෙනෙවිවරයා අදටත් නමුණුකුළ කන්දේ ඇති රහසිගත උමඟයක භාවනානුයෝගීව සිටින බව ඒ අවට ගම්වාසීන්ගේ අදහසයි. ඌව පළාතට වැසි නොලැබෙන විට මුතියංගන විහාරයේ ඇති මහ පෙතිකඩය ගෙන මහ පෙරහරින් නමුණුකුළට ගොස් මන්දාතු හෙවත් ඉන්දක දෙවියන්ට බාරහාර පුදපූජා පැවැත්වීමෙන් මහ වැසි වැටෙන බව එදා සිට අද දක්වා එම ප්‍රදේශවාසීන් අත්දකින ආශ්චර්‍යයකි.
මාදනී මල්වත්ත

## ටෙලිනාට්‍යය
* *ආදර වැස්ස* 
* *එලිය අරන්* 
* *කොන්කල දෝනි* 
* *ගිරිදේවී*
* *තෝඩූ*
* *දිවිතුරා* 
* *දෙවරක් චක්කරේ* 
* *නීල පබලු* 
* *පලිගු පියාපත්*
* *පාවෙන යකඩ* 
* *පැහැසරා*
* *බොඳ මීදුම්*
* *මද්දහන* 
* *මහ පොළොව*
* *රන්තරු* 
* *විසුවියස් කදු පාමුල*
* *සබඳ එලියස්*
කහ උණ (බහුරුත්හරණය)

**කහ උණ** යන්නෙන් මතු දැක්වෙන දෑ අදහස් විය හැකිය:

* සෙංගමාලය
* යෙලෝ ෆීවර් (Yellow fever)
යෙලෝ ෆීවර්

**යෙලෝ ෆීවර්** (), යනු වෛරස් රෝගයක් වෙයි.

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 
* "U.S. Army Yellow Fever Commission." Claude Moore Health Sciences Library, University of Virginia
* 

ප්‍රවර්ගය:වසංගත
වෙසක් අව දසවක

**වෙසක් අව දසවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ විසිපස්වන (25) තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දසවන (10) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පහක් (5) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අව දසවක
* බක් අව දසවක
* පොසොන් අව දසවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* වෙසක් පුර දසවක

## මූලාශ්‍ර 
අ, දසවක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
පෝෂණවේදය

**පෝෂණවේදය**, යනු ජෛවවේදයේ උප බෙදීමක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* පෝෂණය

## මූලාශ්‍ර
Dreamers (Jungkook ගේ ගීතය)

" **Dreamers** " යනු දකුණු කොරියානු BTS කණ්ඩායමේ ගායක ජන්ග්කුක් ගේ 2022 ගීතයකි. 2022 FIFA ලෝක කුසලාන නිල හඬ පටයේ කොටසක් වූ මෙම ගීතය, එම වසරේ FIFA ලෝක කුසලානයේ පළමු තරඟය සහ එහි සමාරම්භක උත්සවයට සමගාමීව නොවැම්බර් 20 වන දින නිකුත් කරන ලදී.  

## සජීවී සංදර්ශන සහ නිකුත් කිරීම 
නොවැම්බර් 19 වෙනිදා, Jungkook ගේ රේකෝඩ් ලේබලය වූ Big Hit Music Weverse හරහා ඔහු සමාරම්භක උත්සවයට සහභාගී වන බව නිවේදනය කළේය.  ඊළඟ දවසේ, FIFA හි නිල ට්විටර් ගිණුම හරහා ජන්ග්කුක්ගේ ඉදිරි රංගනයේ කෙටි වීඩියෝවක් බෙදා ගත්තේය.  මෙම ප්‍රසංගය පසුබිම් නර්තන ශිල්පීන්ගෙන් වට වූ සම්පූර්ණ කළු ඇඳුමකින් සැරසී සිටි ජන්ග්කුක් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අතර, රංගනය අතරතුරදී කටාර් ඇඳුමින් සැරසුණු ෆාහාඩ් අල් කුබයිසි ද එක් විය.  

## සංගීත වීඩියෝව 
ගීතයේ ෆාහාඩ් අල් කුබයිසි ගේ අනුවාදය සඳහා සංගීත වීඩියෝවක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, නොවැම්බර් 22 වන දින ගීතය සමඟ වීඩියෝව FIFA හි YouTube නාලිකාව හරහා නිකුත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී.. 
 

## යොමු කිරීම්
ක්‍රීඩා පෝෂණවේදය

**ක්‍රීඩා පෝෂණවේදය**, යනු වෛද්‍යවේදයේ උප බෙදීමක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* පෝෂණවේදය

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:පෝෂණවේදය
සතිෂ්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ

සතිෂ්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ 
 
උපත - 1941 පෙබරවාරි 11 (age 83)

## ටෙලිනාට්‍යය
*අබු දරුවෝ 
*ටිකිරි නිලමේ 
*ස්වයංජාත 
*රතුරෝස 
*වස්සානේ හිරු ඇවිදින්
අකාබනික සංයෝග

තුළින් ජනිත වන අනෛන්ද්‍රීය (ඓන්ද්‍රීය නොවන) සංයෝගක් වන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව එක් රැස්කරන ඇටවුමක්]]

**අකාබනික සංයෝග** යනු කාබන්-හයිඩ්‍රජන් බන්ධන නොමැති රසායනික සංයෝග⁠එනම් කාබනික සංයෝග නොවන සංයෝග ලෙස රසායනවේදයේ දී හැඳින්වෙයි..අකාබනික සංයෝග පිළිබඳ අධ්‍යයනය රසායනවේදයේ උප ක්ෂේත්‍රයක් වන *අකාබනික රසායනවේදය* ලෙස හඳුන්වයි.

පෘථිවි කබොලෙන් වැඩි කොටසක් අකාබනික සංයෝග වලින් සමන්විත වෙතැයි සැලකෙන මුත් මැන්ටලයේ සංයුතියේ විමර්ශනය තවම අවසන් කොට නොමැති බවට සැලකෙයි.

සියලුම බහුරූප (මූලද්‍රව්‍යවල වෙනස් ව්‍යුහ සහිත ශුද්ධ ආකාර) සහ සමහර සරල කාබන් සංයෝග බොහෝ විට අකාබනික ලෙස සැලකේ. උදාහරණ තුළ කාබන් (මිනිරන්, දියමන්ති, බක්මින්ස්ටර්ෆුලරීන්, ග්‍රැෆීන්, යනාදිය), කාබන් මොනොක්සයිඩ් , කාබන් ඩයොක්සයිඩ් , කාබයිඩ් සහ කාබනේට්, සයනයිඩ්, සයනේට්, තයෝසයනේට්, අයිසොතියෝසයනේට්, පොස්පේට්, සල්ෆේට්, ක්ලෝරේට් වැනි අකාබනික ඇනායනවල ලවණවල බහුරූප ඇතුළත් වේ. මේවායින් බොහොමයක් ජීවීන් ඇතුළු බොහෝ කාබනික පද්ධතිවල සාමාන්‍ය කොටස් වේ; රසායනික ද්‍රව්‍යයක් අකාබනික ලෙස විස්තර කිරීමෙන් එය ජීවීන් තුළ ඇති විය නොහැකි බව අවශ්‍යයෙන්ම අදහස් නොවේ.

## ඉතිහාසය 
1828 දී ෆ්‍රෙඩ්රික් වෝලර් විසින් ඇමෝනියම් සයනට්, යූරියා බවට පරිවර්තනය කිරීම නූතන කාබනික රසායනවේදයේ ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය ලෙස බොහෝ විට සඳහන් වේ. වෝලර්ගේ යුගයේ දී, කාබනික සංයෝග, ආත්ම සහිත බවට පුළුල් විශ්වාසයක් පැවතුනි. ජීවවාදය නොමැති විට, අකාබනික හා කාබනික රසායනය අතර වෙනස හුදෙක් අර්ථකථනයක් පමණක් වේ.

### වත්මන් භාවිතය 
* අකාබනික ස්ඵටික ව්‍යුහ දත්ත සමුදාය (ICSD) (ICSD) එහි "අකාබනික" කාබන් සංයෝග පිළිබඳ නිර්වචනයේ සඳහන් කරන්නේ එවැනි සංයෝගවල C-H හෝ C-C බන්ධන අඩංගු විය හැකි නමුත් ඒ දෙකම අඩංගු නොවන බවයි.
* *අකාබනික සංශ්ලේෂණ* පොත් මාලාව, අකාබනික සංයෝග නිර්වචනය නොකරයි.
* IUPAC "අකාබනික" හෝ "අකාබනික සංයෝග" යන්නෙහි නිර්වචනයක් ඉදිරිපත් නොකරන නමුත් අකාබනික බහු අවයවක "... කාබන් පරමාණු ඇතුළත් නොවන අස්ථිමය ව්‍යුහ" ලෙස අර්ථ දක්වයි.

## අමතර අවධානයට 
* Inorganic compounds by element
* List of inorganic compounds
* List of named inorganic compounds
* Mineral acid

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
බැක්ටීරියාවේදය

and research organism.]]

**බැක්ටීරියාවේදය** () යනු, බැක්ටීරියා විශේෂ හඳුනා ගැනීම, වර්ගීකරණය සහ චරිතායනය ඇතුළත් ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදයේ උප බෙදීමක් වෙයි.

## මූලාශ්‍ර
වෙසක් අමාවක

**වෙසක් අමාවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ තිස්වන (30) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පහළොස්වන (15) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. වෙසක් මාසය මෙම තිථියෙන් අවසන් වන අතර, ඊළඟ තිථියෙන් පොසොන් මාසය ආරම්භ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අමාවක
* බක් අව අමාවක
* පොසොන් අව අමාවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
වෛරස් රෝග

**වෛරස් රෝග** හෝ **වෛරස් ආසාදන** () යනු, ව්‍යාධිජනක වෛරස, ජීවී සිරුරු ආක්‍රමණය කොට ආසාදක වෛර්ස් අණු (virions) සංවේදී සෛල (susceptible cells) හා සම්බන්ධ වී ඒවාට ඇතුළු වීමෙන් ඇති කරන රෝග තත්ත්ව වෙයි.

උදාහරණ ලෙස සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව, gastroenteritis සහ නියුමෝනියාව දැක්විය හැකිය.

## අමතර අවධානයට 
* List of latent human viral infections
* Pathogenic bacteria

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
Cpu sinhala

## Cpu 
*1.පරිගනකය භාවිත කර ඇත්තේ මෙමගිනි.*

*2.මෙය පරිගණකයේ මොලය නම් වේ.*

***<>.මෙය සවි කර ඇත්තේ මව්පුවරැ වේය.***

*~.මෙය පරිගණකයට නැතුවම බැරිය.*
කොප්ටික් භාෂාව

**කොප්ටික්** () යනු, සමීපව සබැඳි ඊජිප්තු උපභාෂා සමූහයකි.

## අමතර අවධානයට 
* British Library Coptic Language Collection
* Coptic alphabet
* Coptic Catholic Church
* Coptic Orthodox Church
* Coptic pronunciation reform
* Egyptian language
* Egyptian Arabic
* Nag Hammadi library
* List of Coptic place names
* Rosetta Stone

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* By Alin Suciu, a blog on Coptic literature and manuscripts
* France-copte.net By Mikhail David, French coptic site.
* Copticsounds – a resource for the study of Coptic phonology
* [http://sites.google.com/site/pisakho/Home ] : Coptic language internet links  and bibliography 
* Coptica.ch Online library of Coptic texts at University of Geneva (site text in French)
* New Athena Unicode font; includes the new Coptic range
* Online Coptic tutorial
* A comprehensive Coptic language resource (Remenkimi) (Internet Archive)
* Coptic block in the Unicode 4.1 standard
* Heike Behlmer, Selected Bibliography on the Coptic Language
* Coptic texts and manuscripts at Leiden University Library
* Ifao N Copte – A professional Coptic font for researchers.
* a set of Coptic fonts
* GNU FreeFont—FreeSerif face includes a Coptic range.
ඇටෝවෙස්ටාටන්

**ඇටෝවෙස්ටාටන්** () යනු හෘද රෝග වැළැක්වීම සඳහා සහ අසාමාන්‍ය ලිපිඩ මට්ටම් සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරන ස්ටැටන් කාණ්ඩයේ ඖෂධයකි. හෘද රෝග වැළැක්වීම සඳහා ස්ටැටන් යනු පළමු පෙළ ප්‍රතිකාරයකි. මෙය මුඛ මාර්ගයෙන් ගන්නා ඔසුවකි.

## මූලාශ්‍ර
රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය

**රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය**, යනු රජයේ ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුවේ මාධ්‍ය ඒකකය මගින් පවත්වාගෙන යන පුවත් වෙබ් අඩවියක් වෙයි. 1996 වසරේ දී ආරම්භ කර ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
නිව්ස්වීක්

***නිව්ස්වීක්*** () යනු සතිපතා පුවත් සඟරාවක් වෙයි. 

## අමතර අවධානයට 
* List of magazines by circulation
* *Newsweek Argentina*
* *Newsweek Pakistan*
* *Newsweek* gay actor controversy
* *Russky Newsweek*

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* *Newsweek* history at MagsDirect
* *Newsweek* archive 1933–1951 at The Online Books Page
* *Newsweek* Atlanta Bureau records at Emory University Libraries
වෙසක් අව තෙළෙස්වක

**වෙසක් අව තෙළෙස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ විසිඅටවන (28) තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දහතුන්වන (13) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දෙකක් (2) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අව තෙළෙස්වක
* බක් අව තෙළෙස්වක
* පොසොන් අව තෙළෙස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඈ (තෙළෙස්වක), අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
ව්‍යාධිජනක බැක්ටීරියා

**රෝගකාරක බැක්ටීරියා** එසේත් නැත්නම් **ව්‍යාධිජනක බැක්ටීරියා** () යනු රෝග ඇති කළ හැකි බැක්ටීරියා වෙයි. මෙම ලිපිය මිනිසුන් හට රෝගා සාදන බැක්ටීරියා පිළිබඳව ය. බොහෝ බැක්ටීරියා විශේෂ, හානිකර නොවන අතර බොහෝ විට වැඩදායක වන නමුත් අනෙක් ඒවා බෝවන රෝග ඇති කළ හැක. මිනිසාට හානිදායක බැක්ටීරියා විශේෂ ගණන සියයකට වඩා අඩු යැයි ඇස්තමේන්තුකර ඇත. එසේ වන්නේ, ආහාර මාර්ගය තුළ පමණක් බැක්ටීරියා විශේෂ දහස් ගණන් වාසය කරන්නේ යැයි සැළකෙන අතර ය.

## List of genera and microscopy features
Many genera contain pathogenic bacterial species. They often possess characteristics that help to classify and organize them into groups. The following is a partial listing.

## List of species and clinical characteristics

File:Overall age-standardised mortality rate per 100 000 population for 33 pathogens investigated, 2019.jpg|Overall age-standardised mortality rate per 100 000 population for 33 pathogens investigated, 2019
File:Global number of deaths (A) and YLLs (B), by pathogen and infectious syndrome, 2019.jpg|Global number of deaths (A) and YLLs (B), by pathogen and infectious syndrome, 2019
File:Global number of deaths, by pathogen, age, and sex groups, 2019.jpg|Global number of deaths, by pathogen, age, and sex groups, 2019

This is description of the more common genera and species presented with their clinical characteristics and treatments.

## අමතර අවධානයට 
* Human microbiome project
* List of antibiotics
* Pathogenic viruses

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Bacterial Pathogen Pronunciation by Neal R. Chamberlain, Ph.D. at A.T. Still University
* Pathogenic bacteria genomes and related information at PATRIC, a Bioinformatics Resource Center funded by NIAID


ප්‍රවර්ගය:බැක්ටීරියා රෝග