කෙටුම්පත:එළමල්දෙණිය

= **එළමල්දෙණිය** **- 88/B** =
**එළමල්දෙණිය** ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතට අයත් කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි. කඳු වැටි, පහත් දෙණි, කෙත්වතු සහ ගංගා ආශ්‍රිත භූ දර්ශනයකින් සමන්විත මෙම ගම්මානය කැළණි ගඟේ ප්‍රධාන අතු ගඟක් වන ගුරුගොඩ ඔය ආසන්නව පිහිටා ඇත. කෘෂිකාර්මික ජීවන රටාව, ඓතිහාසික ජනප්‍රවාද සහ සමාජ-සංස්කෘතික අගයන්ගෙන් මෙම ප්‍රදේශය විශේෂත්වයට පත් වේ.

## **භූගෝලීය පිහිටීම** 
එළමල්දෙණිය ගම්මානය සබරගමුව පළාතේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වේ. මෙම ගම්මානය උස් කඳු වැටි සහ පහත් දෙණි වලින් සමන්විත වන අතර, එළමල්දෙණිය සහ අටාල ගම්මාන වෙන් කරමින් කැළණි ගඟේ ප්‍රධාන අතු ගඟක් වන ගුරුගොඩ ඔය ගම් සීමාවෙන් ගලා බසී.

උතුරින් මහපල්ලේගම ග්‍රාමසේවා වසමටත්, දකුණින් මල්මඩුව ග්‍රාමසේවා වසමටත්, නැගෙනහිරින් ගලිගමුව වසමටත්, බටහිරින් තඹදිය වසමටත් සීමා වන මෙම ගම්මානය උස් කඳු වළල්ලකින් වටවූ භූ ප්‍රදේශයක පිහිටා ඇත.

## **මාර්ග ප්‍රවේශය** 
එළමල්දෙණිය ගම්මානයට ප්‍රධාන වශයෙන් මාර්ග කිහිපයකින් ප්‍රවේශ විය හැක.

කොළඹ–නුවර (A1) ප්‍රධාන මාර්ගයේ නෙළුම්දෙණිය මංසන්ධියෙන් දැදිගම, තුන්තොට, මහපල්ලේගම විද්‍යාල හන්දිය සහ උඩගම හරහා පවතින අභ්‍යන්තර මාර්ග ඔස්සේ කිලෝමීටර් 12ක සම්පූර්ණ දුරකින් එළමල්දෙණිය ගම්මානය වෙත ළඟා විය හැක.

එසේම ගලිගමුව–රුවන්වැල්ල (B127) ප්‍රධාන මාර්ගයේ අටාල මංසන්ධියෙන් ආරම්භ වන අභ්‍යන්තර මාර්ගය ඔස්සේ කිලෝමීටර් 3.6ක දුරකින්ද ගම්මානයට ප්‍රවේශ විය හැක.

මල්මඩුව විහාර මංසන්ධිය එළමල්දෙණියට ආසන්නම ප්‍රවේශ ස්ථානය වන අතර, එම මංසන්ධියෙන් ආරම්භ වන අභ්‍යන්තර මාර්ගය ඔස්සේ මීටර් 800ක පමණ කෙටි දුරකින් ගම්මානය වෙත ළඟා විය හැක.

## **ඉතිහාසය හා ජනප්‍රවාද** 
එළමල්දෙණිය ගම්මානය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ඉතිහාසයට සම්බන්ධ වූ ජනප්‍රවාද රැසකින් පෝෂිත ප්‍රදේශයකි. ජනප්‍රවාද අනුව පළමුවන ගජබා රජුගේ සමයේ ජීවත්වූ නීලමහා යෝධයාගේ යගදාව සකස් කළ භූමියක් ලෙස මෙම ප්‍රදේශය හැඳින්වේ.

මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි දොළොස්වන සියවසේදී මානාභරණ රජු විසින් දක්ෂිණ දේශයේ අගනගරයක් ලෙස තෝරා ගත් පුංගගාමය මෙම භූ ප්‍රදේශයට සම්බන්ධ කර දක්වයි. එසේම රත්නාවලී බිසව බිහිකළ පළමුවන පැරකුම් මහ නිරිඳුන්ගේ උපන් භූමිය ලෙස සැලකෙන දැදිගම ප්‍රදේශයද මෙම භූ කලාපයට අයත් බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

“එළමල්දෙණිය” යන නාමයේ උත්පත්තිය පිළිබඳවද ජනප්‍රවාද පවතී. පුරාණ කාලයේ මෙම දෙණි ප්‍රදේශවල “එළ” නම් මල් විශේෂයක් බහුලව පැවති බවත්, එම මල් ආහාර ලෙස භාවිතා කිරීමට සතුන් මෙම ප්‍රදේශයට රැස් වූ බවත් පුරාණ කතා සම්ප්‍රදායන්හි සඳහන් වේ.

## **ආර්ථිකය හා ජීවනෝපාය** 
එළමල්දෙණිය ගම්මානයේ ජනතාවගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය කෘෂිකර්මාන්තය මත පදනම් වේ. විශේෂයෙන් වී ගොවිතැන සහ රබර් වගාව මෙහි ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග ලෙස පවතී. මීට අමතරව තේ වගාව, ගම්මිරිස්, කුරුඳු වැනි සුළු අපනයන භෝග වගා කිරීමද ගම්මානයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල සිදු වේ.

ගෙවතු භෝග වගාවද පුළුල් ලෙස සිදු වන අතර, මෙහි ජනතාව සොබාදහම හා සමීපව බැඳී පවතින සරල සහ ගැමියන්ගේ සම්ප්‍රදායික ජීවන රටාවක් අනුගමනය කරති.

## **ආගමික හා අධ්‍යාපනික ස්ථාන** 
### විහාරස්ථානය 
ශ්‍රී ශෛලතලාරාම විහාරස්ථානය එළමල්දෙණිය ගම්මානයේ ප්‍රධාන ආගමික මධ්‍යස්ථානය වේ. ගමේ ආගමික, සංස්කෘතික සහ සමාජීය ජීවිතයේ මූලික භූමිකාවක් මෙම විහාරස්ථානය විසින් ඉටු කරයි. ජනප්‍රවාද අනුව මෙම විහාර භූමිය සත්පත්තිනි දෙවියන්ට මුරුතැන් සකස් කළ ස්ථානයක් ලෙසද හැඳින්වේ.

### දහම් පාසල 
ශ්‍රී සුමනවංශ දහම් පාසල ගම්මානයේ දරුවන්ට බෞද්ධ ධර්මය, සදාචාර අගයන් සහ සංස්කෘතික දැනුම ලබා දෙන ප්‍රධාන අධ්‍යාපන ආයතනයකි.

### පෙර පාසල 
SKY පෙර පාසල එළමල්දෙණිය ගම්මානයේ කුඩා දරුවන්ගේ පූර්ව ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සඳහා පවතින ආයතනයකි. මෙය ගමේ අනාගත පරපුර හැඩගස්වන මූලික අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සැලකේ.

## **සමාජීය යටිතල පහසුකම්** 
එළමල්දෙණිය ප්‍රජාශාලාව ගමේ පොදු රැස්වීම්, සාකච්ඡා, සංස්කෘතික උත්සව සහ සංවර්ධන කටයුතු සංවිධානය කිරීම සඳහා භාවිතා වන මධ්‍යස්ථානයකි.ගම්මානයේ මධ්‍යයේ පිහිටි බෝගහ හන්දිය එළමල්දෙණිය ගමේ ප්‍රධාන මංසන්ධියක් ලෙස සැලකෙන අතර, කණදෙණිය, තෙලි ඇල්ල සහ පල්ලේගම වැනි ප්‍රදේශ වෙත පිවිසීම සඳහා මෙය ප්‍රධාන සම්බන්ධක ස්ථානයක් ලෙස භාවිතා වේ.

ප්‍රවර්ගය:Villages in Sri Lanka
ප්‍රවර්ගය:එළමල්දෙණිය
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රාම නිලධාරි වසම අංක 88B