බර්මියුඩාවේ දේශපාලනය

බර්මියුඩාව එක්සත් රාජධානියේ විදේශීය ප්‍රදේශයක් වන අතර, එක්සත් රාජධානියේ රජය ස්වෛරී රජය වේ. බර්මියුඩාවේ විධායක අධිකාරිය බ්‍රිතාන්‍ය රජතුමාට (වර්තමානයේ III වන චාල්ස්) පවරා ඇති අතර ඔහු වෙනුවෙන් බර්මියුඩාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ උපදෙස් මත රජු විසින් ආණ්ඩුකාරවරයා පත් කරනු ලැබේ. 2025 ජනවාරි සිට, ආණ්ඩුකාරවරයා ඇන්ඩෲ මර්ඩොක් ය; ඔහු 2025 ජනවාරි 23 වන දින දිවුරුම් දෙන ලදී. නියෝජ්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයෙකු ද සිටී (වර්තමානයේ ටොම් ඔපන්හයිම්). ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු එක්සත් රාජධානියේ වගකීම වන අතර, එය යහපත් රජයක් සහතික කිරීමේ වගකීම ද රඳවා ගන්නා අතර බර්මියුඩාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ඕනෑම වෙනසක් අනුමත කළ යුතුය. බර්මියුඩාව බ්‍රිතාන්‍යයේ පැරණිතම විදේශීය ප්‍රදේශයයි. එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුව භූමිය කෙරෙහි අවසාන ව්‍යවස්ථාදායක අධිකාරිය රඳවා ගත්තද, 1620 දී, රාජකීය ප්‍රකාශයක් මගින් බර්මියුඩාවට සීමිත ස්වයං පාලනයක් ලබා දුන් අතර, යටත් විජිතයේ අභ්‍යන්තර නීති සම්පාදනය බර්මියුඩා පාර්ලිමේන්තුවේ සභා මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට පවරන ලදී. බර්මියුඩා පාර්ලිමේන්තුව ලොව පස්වන පැරණිතම ව්‍යවස්ථාදායකය වන අතර එය පෝලන්තයේ සෙජ්ම්, එංගලන්ත පාර්ලිමේන්තුව, මෑන් දූපතේ ටින්වෝල්ඩ් සහ අයිස්ලන්තයේ ඇල්තිං වලට පසුවය. 

බර්මියුඩා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 1968 දී බලාත්මක වූ අතර එතැන් සිට කිහිප වතාවක් සංශෝධනය කර ඇත. රජයේ ප්‍රධානියා බර්මියුඩාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා වේ; කැබිනට් මණ්ඩලයක් අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින් නම් කරනු ලබන අතර ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් නිල වශයෙන් පත් කරනු ලැබේ. ව්‍යවස්ථාදායක ශාඛාව වෙස්ට්මිනිස්ටර් ක්‍රමයට අනුව සකස් කරන ලද ද්වි-මණ්ඩල පාර්ලිමේන්තුවකින් සමන්විත වේ. සෙනෙට් සභාව යනු අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ සහ විපක්ෂ නායකයාගේ උපදෙස් මත ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කරන ලද සාමාජිකයින් 11 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ඉහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයයි. සභා මන්ත්‍රී මණ්ඩලය හෙවත් පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලය, භූගෝලීය වශයෙන් අර්ථ දක්වා ඇති මැතිවරණ කොට්ඨාශ නියෝජනය කිරීම සඳහා සුදුසුකම් ලත් ඡන්දදායකයින් විසින් රහස් ඡන්දයෙන් තෝරා පත් කර ගන්නා ලද සාමාජිකයින් 36 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වේ. බර්මියුඩා පාර්ලිමේන්තුව සඳහා මැතිවරණ වසර පහකට නොඅඩු කාල පරතරයකින් කැඳවිය යුතුය. මෑත කාලීන සිදුවීම 2020 ඔක්තෝබර් 1 වන දින සිදුවිය. මෙම මැතිවරණයෙන් පසුව, ප්‍රගතිශීලී කම්කරු පක්ෂය බලය අල්ලා ගත් අතර, එඩ්වඩ් ඩේවිඩ් බර්ට් දෙවන වරටත් අගමැති ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය. බර්මියුඩාවේ පිළිගත් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින් ස්වල්පයක් ඇත. එක්සත් ජනපදය බර්මියුඩාවේ විශාලතම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මෙහෙයුම පවත්වාගෙන යන අතර, එක්සත් ජනපද කොන්සල් කාර්යාලය සහ L.F. වේඩ් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළේ එක්සත් ජනපද රේගු සහ දේශසීමා ආරක්ෂණ සේවා යන දෙකම ඇතුළත් වේ. එක්සත් ජනපදය බර්මියුඩාවේ විශාලතම වෙළඳ හවුල්කරුවා වේ (මුළු ආනයනවලින් 71% කට වඩා, සංචාරක අමුත්තන්ගෙන් 85% ක් සහ බර්මියුඩා රක්ෂණ/ප්‍රති-රක්ෂණ කර්මාන්තයේ ඇස්තමේන්තුගත ඇමරිකානු ප්‍රාග්ධනය ඩොලර් බිලියන 163 ක් සපයයි). 2016 බර්මියුඩා සංගණනයට අනුව බර්මියුඩා පදිංචිකරුවන්ගෙන් 5.6% ක් එක්සත් ජනපදයේ උපත ලැබූ අතර, එය සියලුම විදේශීය උපන් ජනතාවගෙන් 18% කට වඩා නියෝජනය කරයි.

 
### ජාතිකත්වය සහ පුරවැසිභාවය 
 ඓතිහාසිකව, ඉංග්‍රීසි (පසුව බ්‍රිතාන්‍ය) යටත් විජිතවාදීන් බ්‍රිතාන්‍ය දූපත තුළ පිහිටි එංගලන්ත රාජධානියේ ස්වෛරී භූමියේ (වේල්ස් ප්‍රින්සිපල්ටි ඇතුළුව) එම කොටස තුළ උපත ලැබූ අයට සමාන පුරවැසිභාවය බෙදා ගත්හ (මැග්නා කාර්ටා ඵලදායී ලෙස ඉංග්‍රීසි පුරවැසිභාවය නිර්මාණය කර තිබුණද, පුරවැසියන් තවමත් 'එංගලන්ත රජුගේ යටත්වැසියන්' හෝ 'ඉංග්‍රීසි යටත්වැසියන්' ලෙස හැඳින්විණි. 1707 දී එංගලන්ත සහ ස්කොට්ලන්ත රාජධානි ඒකාබද්ධ කිරීමත් සමඟ, මෙය 'බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියා' සමඟ ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද අතර, එය බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ නොව එහි යටත් විජිත ඇතුළුව බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ ස්වෛරී භූමිය පුරා පුරවැසියන් ආවරණය කළේය). ස්වෛරී හෝ ජාතික මට්ටමේ රජයේ නියෝජනයක් නොමැතිව, බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදීන්ගෙන් උපදෙස් ලබා නොගත් අතර, 1968 සහ 1982 අතර එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද පනත් මාලාවකට ඔවුන්ගේ කැමැත්ත ලබා දීම අවශ්‍ය නොවීය. එම පනත් මාලාව ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් සීමා කර අවසානයේ ඔවුන්ගේ පුරවැසිභාවය වෙනස් කිරීමට නියමිත විය.  දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර යටත් විජිත කිහිපයක් ඩොමීනියන් තත්ත්වයට උසස් කර, සාමූහිකව පැරණි බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය (එක්සත් රාජධානිය සහ එහි යැපෙන යටත් විජිතවලට වඩා වෙනස් ලෙස) පිහිටුවා ගත් විට, ඔවුන්ගේ පුරවැසියන් බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියන් ලෙස රැඳී සිටි අතර, න්‍යායාත්මකව, ලෝකයේ ඕනෑම තැනක උපත ලැබූ ඕනෑම බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියෙකුට එක්සත් රාජධානියේ උපත ලැබූ බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියෙකු ලෙස එක්සත් රාජධානියට ඇතුළු වීමට, පදිංචි වීමට සහ වැඩ කිරීමට සමාන මූලික අයිතියක් තිබුණි. ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් දෙදෙනාම එක්සත් රාජධානියේ උපත ලැබූ බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියන් ද වූහ (බොහෝ රජයේ ප්‍රතිපත්ති සහ භාවිතයන් ග්‍රීක සයිප්‍රස් වැසියන් ඇතුළු විවිධ යටත් විජිත කණ්ඩායම් විසින් මෙම අයිතිවාසිකම් නිදහසේ ක්‍රියාත්මක කිරීම වැළැක්වීමට ක්‍රියා කළද). දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඩොමීනියන්වරුන් සහ වැඩිවන යටත් විජිත සංඛ්‍යාවක් එක්සත් රාජධානියෙන් සම්පූර්ණ නිදහස තෝරා ගැනීමට පටන් ගත් විට, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය ස්වාධීන ජාතීන්ගේ ප්‍රජාවක් හෝ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යයන් බවට පරිවර්තනය විය. ඒ සෑම එකක්ම බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයා තමන්ගේම රාජ්‍ය නායකයා ලෙස පිළිගත්තේය (එකම පුද්ගලයා වෙනම සිංහාසන සියල්ලම අල්ලාගෙන වෙනම රාජාණ්ඩු නිර්මාණය කළේය; ව්‍යතිරේකය ජනරජ ඉන්දියාවයි). 'බ්‍රිතාන්‍ය විෂය' යන්න 1948 බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්ව පනත මගින් 'එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල පුරවැසියා' ලෙස එක්සත් රාජධානියේ සහ එහි යටත් විජිතවල පදිංචිකරුවන් සඳහා මෙන්ම ඔටුන්න හිමි යැපීම් සඳහා ද ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය පුරා සියලුම පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය පුරවැසියන් සඳහා නිදහස් සංචලනය රඳවා ගැනීමට අවශ්‍ය වූ බැවින්, 'බ්‍රිතාන්‍ය විෂය' එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල පුරවැසියන් ('බ්‍රිතාන්‍ය රාජධානිය') මෙන්ම අනෙකුත් විවිධ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යවල පුරවැසියන් විසින් බෙදා ගන්නා ලද බ්ලැන්කට් ජාතිකත්වයක් ලෙස රඳවා ගන්නා ලදී. 1940 සහ 1950 ගණන්වල ඉතිරි යටත් විජිත සහ අලුතින් ස්වාධීන වූ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන් දෙකෙන්ම එක්සත් රාජධානියට වර්ණවත් පුද්ගලයින් ගලා ඒමට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ 1962 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය සංක්‍රමණික පනත සම්මත වීමට හේතු වූ ප්‍රතික්‍රියාවකිනි. එය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතිකයින්ට එක්සත් රාජධානියට ඇතුළු වීමට, පදිංචි වීමට සහ වැඩ කිරීමට ඇති අයිතිවාසිකම් සීමා කළේය. මෙම පනත මගින් ඇතැම් යටත් විජිතවාදීන්ට (ප්‍රධාන වශයෙන් අප්‍රිකානු යටත් විජිතවල ජනවාර්ගික-ඉන්දියානුවන්ට) ඔවුන්ගේ යටත් විජිත ස්වාධීන වුවහොත් එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල පුරවැසිභාවය රඳවා ගැනීමට ඉඩ සැලසුණු අතර, එය ඔවුන්ගේ අලුතින් ස්වාධීන වූ ජාතියේ පුරවැසිභාවය ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් මෙම ජනතාව රාජ්‍යයක් නොමැති අය බවට පත් නොවන බව සහතික කිරීමේ පියවරක් ලෙස අදහස් කරන ලදී. පෙර අප්‍රිකානු යටත් විජිතවලින් (විශේෂයෙන් කෙන්යාව) පැමිණි බොහෝ වාර්ගික-ඉන්දියානුවන් පසුව එක්සත් රාජධානියට සංක්‍රමණය වූ අතර, එයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් 1968 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය සංක්‍රමණික පනත වේගයෙන් සම්මත කරන ලද අතර, එක්සත් රාජධානියේ උපත නොලබන සහ එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල පුරවැසියෙකු හෝ සීයා හෝ එක්සත් රාජධානියේ උපත ලැබූ වෙනත් සුදුසුකමක් (පවතින පදිංචිය වැනි) නොමැති සියලුම බ්‍රිතාන්‍ය යටත්වැසියන්ගෙන් (එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල පුරවැසියන් ඇතුළුව) එක්සත් රාජධානියට නිදහසේ ඇතුළු වීමට, පදිංචි වීමට සහ වැඩ කිරීමට ඇති අයිතිවාසිකම් ඉවත් කරන ලදී. 1968 පනත මූලික වශයෙන් අදහස් කළේ අප්‍රිකාවේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවලින් නිශ්චිත බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ගමන් බලපත්‍ර හිමියන්ගේ සංක්‍රමණය තහනම් කිරීමට වුවද, එය 1962 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය සංක්‍රමණික පනතේ වචන සංශෝධනය කළේ විශේෂයෙන් බැහැර නොකළ එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල සියලුම පුරවැසියන්ට අදාළ වන ආකාරයටය, බොහෝ යටත් විජිතවාදීන් ද ඇතුළුව. මෙය අනුගමනය කළේ 1971 ආගමන පනතෙනි, එමඟින් එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල පුරවැසියන් වර්ග දෙකකට ඵලදායී ලෙස බෙදා ඇත, නමුත් ඔවුන්ගේ පුරවැසිභාවය එලෙසම පැවතුනි: එක්සත් රාජධානියේම (හෝ නිශ්චිත සුදුසුකම් ලත් සම්බන්ධතාවයක් ඇති) පැට්‍රියල්වරු, එක්සත් රාජධානියට නොමිලේ ඇතුළුවීමේ, පදිංචි වීමේ සහ වැඩ කිරීමේ අයිතිවාසිකම් රඳවා ගත්; සහ යටත් විජිතවල (හෝ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත දෙමව්පියන්ට විදේශ රටවල) උපත ලැබූ අය, ඔවුන්ගෙන් එම අයිතිවාසිකම් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 1983 ජනවාරි 1 වන දින සිට බලාත්මක වූ 1981 බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්ව පනත, බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත තත්ත්වය අහෝසි කළ අතර, යටත් විජිතවාදීන්ට එක්සත් රාජධානියේ සහ යටත් විජිතවල සම්පූර්ණ බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය අහිමි කළ අතර, එය බ්‍රිතාන්‍ය යැපෙන ප්‍රදේශ පුරවැසිභාවය සමඟ ප්‍රතිස්ථාපනය කළේය, එයට ඕනෑම තැනක වාසය කිරීමට හෝ වැඩ කිරීමට අයිතියක් නොතිබුණි. මෙය බර්මියුඩියානුවන් සහ පැරණි බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදීන් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් ලෙස සිටි අනෙකුත් බොහෝ දෙනෙකුට බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවයේ අයිතිවාසිකම් නොමැතිව ඉතිරි කළේය.

1615 දී බර්මියුඩාව වර්ජිනියාවෙන් වෙන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලන්ඩන් සමාගමේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ සමර්ස් දූපත් වල වතුයාය සඳහා ලන්ඩන් නගරයේ සමාගමට ලබා දුන් රාජකීය ප්‍රඥප්තියේ මෙම අයිතිවාසිකම් තහවුරු කරන ලදී: 

රාජකීය ප්‍රඥප්තියකින් පුරවැසි අයිතිවාසිකම් නියම කර ඇති එකම ප්‍රදේශය බර්මියුඩාව නොවේ. ශාන්ත හෙලේනා සම්බන්ධයෙන්, 2001 ජූලි 10 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ප්‍රදේශ පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ සාමි මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ විවාදයේදී විට්ලිහි බියුමොන්ට් සාමිවරයා මෙසේ පැවසීය: 

හොංකොං චීනයට භාර දුන් පසු එක්සත් රාජධානිය සහ ඉතිරි සියලුම ප්‍රදේශ සඳහා තනි පුරවැසිභාවයක් ලබා දීම කොන්සර්වේටිව් බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ ප්‍රකාශයට පත් නොකළ අභිප්‍රාය බව කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයේ සමහර පසුපෙළ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රකාශ කළහ. 1997 වන විට කම්කරු පක්ෂය රජයේ සිටි බැවින් මෙය එසේ දැයි කිසි විටෙකත් දැනගත නොහැක. 1981 බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්ව පනත මගින් යටත් විජිතවලට අයහපත් ලෙස සලකනු ලැබූ බව කම්කරු පක්ෂය මැතිවරණයට පෙර ප්‍රකාශ කර තිබූ අතර, එක්සත් රාජධානිය සහ ඉතිරි ප්‍රදේශ සඳහා තනි පුරවැසිභාවයක් ලබා දෙන බවට එහි මැතිවරණ ප්‍රකාශනයේ කොටසක් ලෙස ප්‍රතිඥාවක් ලබා දී තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් කරුණු ප්‍රමුඛස්ථානය ගත් අතර, කම්කරු පක්ෂයේ පළමු රජයේ ධුර කාලය තුළ මෙම කැපවීම ක්‍රියාත්මක නොවීය. බොහෝ හිටපු යටත් විජිත ආණ්ඩුකාරවරුන් අසුන් ගත් සාමි මන්ත්‍රී මණ්ඩලය (බර්මියුඩාවේ හිටපු ආණ්ඩුකාර ලෝඩ් වැඩින්ටන් ඇතුළුව), ඉවසීම නැති වී තමන්ගේම පනතක් ඉදිරිපත් කර සම්මත කර, පසුව 2001 දී තහවුරු කිරීම සඳහා එය පොදු මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට භාර දුන්නේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 2002 දී බ්‍රිතාන්‍ය යැපෙන ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ප්‍රදේශ ලෙස නම් කරන ලදී ('යැපෙන ප්‍රදේශ' යන යෙදුම පැරණි යටත් විජිතවල, විශේෂයෙන් ධනවත් සහ ස්වයංපෝෂිත බර්මියුඩාවේ දැඩි කෝපයක් ඇති කළේය, මන්ද එය බ්‍රිතාන්‍ය යැපෙන ප්‍රදේශ පුරවැසියන් 'බ්‍රිතාන්‍ය නොවන' බව පමණක් නොව, බ්‍රිතාන්‍යයට සහ 'සැබෑ බ්‍රිතාන්‍ය ජනතාවට' ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය පහත් සහ පරපෝෂිත බව ඇඟවූ බැවිනි). ඒ අතරම, කම්කරු පක්ෂය එක්සත් රාජධානිය, කිරීටයේ යැපෙන ප්‍රදේශ සහ ඉතිරි සියලුම ප්‍රදේශ සඳහා තනි පුරවැසිභාවයකට නැවත පැමිණෙන බවට පොරොන්දු වුවද, බ්‍රිතාන්‍ය යැපෙන ප්‍රදේශ පුරවැසිභාවය, බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ප්‍රදේශ පුරවැසිභාවය ලෙස නම් කරන ලදී, ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් සහ ජිබ්‍රෝල්ටාර් හැර අනෙකුත් ප්‍රදේශ සඳහා පෙරනිමි පුරවැසිභාවය ලෙස පැවතුනි (ඒ සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය තවමත් පෙරනිමි පුරවැසිභාවයයි). කෙසේ වෙතත්, 1981 බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකත්ව පනත මගින් බ්‍රිතාන්‍ය යැපුම් ප්‍රදේශවල පුරවැසිභාවය දරන්නන්ට එරෙහිව එක්සත් රාජධානියේ පදිංචි වීමට සහ වැඩ කිරීමට ඇති බාධක ඉවත් කරන ලද අතර, බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය ලබා ගත හැකි වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය ලෙස සටහන් කර ඇති පුරවැසිභාවය සහිත දෙවන බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීමෙන් පමණි (2002 ට පෙර විදේශ ගමන් බලපත්‍ර නීති සංශෝධනය කිරීම අවශ්‍ය වූ බැවින්, බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් තිබීම නීති විරෝධී විය). 2021 මාර්තු මාසයේදී, රජය විදේශිකයන් සඳහා නව වීසා ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කළ අතර, එමඟින් අවම වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 2.5 ක් "දේපල වෙළඳාම්, බර්මියුඩා රජයේ බැඳුම්කර, දිවයිනේ ණය සහන අරමුදලට හෝ බර්මියුඩා භාර අරමුදලට දායකත්වයක් සහ පුණ්‍ය කටයුතු" සඳහා ආයෝජනය කිරීමෙන් පදිංචිය ලබා ගත හැකිය. කම්කරු අමාත්‍ය ජේසන් හේවර්ඩ්ට අනුව, කොවිඩ් වසංගතය හේතුවෙන් රටේ ණයෙන් කොටසක් නිදහස් කිරීම සඳහා මෙම පියවර ගත යුතුව තිබුණි.  

### පරිපාලන අංශ 
බර්මියුඩාව පැරිෂි නවයකට සහ සංස්ථාපිත මහ නගර සභා දෙකකට බෙදා ඇත.

බර්මියුඩාවේ පැරිෂි නවය නම්:

* ඩෙවොන්ෂයර්
* හැමිල්ටන්
* පැජට්
*පෙම්බ්‍රෝක්
*සැන්ඩිස්
*ස්මිත්ස්
*සවුත්හැම්ප්ටන්
*ශාන්ත ජෝර්ජ්
*වෝර්වික්

බර්මියුඩාවේ සංස්ථාපිත මහ නගර සභා දෙක වන්නේ:

* හැමිල්ටන් (නගරය)
* ශාන්ත ජෝර්ජ් (නගරය)

බර්මියුඩාවේ අවිධිමත් ගම්මාන දෙක නම්:

* ෆ්ලැට්ස් ගම්මානය
* සමර්සෙට් ගම්මානය

වෝර්වික් හි ජෝන්ස් ගම්මානය, කජු නගරය (ශාන්ත ජෝර්ජ්), ක්ලේටවුන් (හැමිල්ටන්), මිඩ්ල් ටවුන් (පෙම්බ්‍රෝක්) සහ ටකර්ස් නගරය (ශාන්ත ජෝර්ජ්) අසල්වැසි ප්‍රදේශ වේ (ටකර්ස් නගරයේ මුල් ජනාවාසය 1920 ගණන්වලදී ගොල්ෆ් පිටියකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද අතර අද ප්‍රදේශයේ ඇති නිවාස ස්වල්පය බොහෝ දුරට කාසල් වරායේ හෝ යාබද අර්ධද්වීපයේ ජල මායිමේ පිහිටා ඇත); ඩැන්ඩි නගරය සහ උතුරු ගම්මානය ක්‍රීඩා සමාජ වන අතර හාබර් වීව් ගම්මානය කුඩා පොදු නිවාස සංවර්ධනයකි.

### ජාත්‍යන්තර සබඳතා 
බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ප්‍රදේශයක් ලෙස, බර්මියුඩාවට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ආසනයක් නොමැත; විදේශ කටයුතු පිළිබඳ කටයුතුවලදී එය බ්‍රිතාන්‍යය විසින් නියෝජනය කරනු ලැබේ. විදේශයන්හි ආර්ථික අවශ්‍යතා ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා, බර්මියුඩාව ලන්ඩනයේ සහ වොෂින්ටන්, ඩී.සී. හි නියෝජිත කාර්යාල පවත්වාගෙන යයි. බර්මියුඩාවේ පූර්ණ කාලීන රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නියෝජනයක් ඇත්තේ එක්සත් ජනපදය සහ පෘතුගාලය පමණි (එක්සත් ජනපදය කොන්සල් ජනරාල්වරයෙකු පවත්වාගෙන යන අතර පෘතුගාලය කොන්සල් කාර්යාලයක් පවත්වාගෙන යයි), රටවල් 17 ක් බර්මියුඩාවේ ගෞරවනීය කොන්සල්වරුන් පවත්වාගෙන යයි. බර්මියුඩාව එක්සත් ජනපදයට සමීප වීම බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිවරුන් සහ එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරුන් අතර සමුළු සම්මන්ත්‍රණ සඳහා ස්ථානයක් ලෙස එය ආකර්ශනීය කර තිබුණි. සීතල යුද්ධයේදී සෝවියට් සංගමය සමඟ සබඳතා සාකච්ඡා කිරීම සඳහා අගමැති වින්ස්ටන් චර්චිල්ගේ බල කිරීම මත පළමු සමුළුව 1953 දෙසැම්බර් මාසයේදී පැවැත්විණි. සහභාගී වූවන් අතර චර්චිල්, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩ්වයිට් ඩී. අයිසන්හවර් සහ ප්‍රංශ අගමැති ජෝසප් ලැනියෙල් ඇතුළත් විය. 1957 දී දෙවන සමුළු සමුළුවක් පැවැත්විණි. සූවස් ඇළ සම්බන්ධයෙන් පසුගිය වසරේ ඇති වූ ගැටුම සම්බන්ධයෙන් ආතතීන් තවමත් ඉහළ මට්ටමක පැවති බැවින්, බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති හැරල්ඩ් මැක්මිලන් ජනාධිපති අයිසන්හවර්ට පෙර පැමිණියේය. ජනාධිපති ජෝන් එෆ්. කෙනඩි සමඟ තුන්වන සමුළුව සඳහා මැක්මිලන් 1961 දී නැවත පැමිණියේය. බර්ලින් තාප්පය ඉදිකිරීමෙන් පැන නගින සීතල යුද්ධ ආතතීන් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා රැස්වීම කැඳවන ලදී. බලවතුන් දෙදෙනා අතර බර්මියුඩාවේ පැවති මෑත කාලීන සමුළු සමුළුව 1990 දී සිදු වූ අතර, එහිදී බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිනි මාග්‍රට් තැචර් එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝර්ජ් එච්. ඩබ්ලිව්. බුෂ් හමුවිය. සර්ගසෝ මුහුද ආරක්ෂා කිරීමේ උත්සාහයන් සඳහා බර්මියුඩාව තවත් අධිකරණ බල ප්‍රදේශ කිහිපයකට සම්බන්ධ වී ඇත. 2013 සහ 2017 දී බර්මියුඩාව එක්සත් රාජධානියේ විදේශ ප්‍රදේශ සංගමයේ සභාපතිත්වය දැරීය.

#### ග්වාන්ටනාමෝවේ හිටපු රැඳවියන් හතර දෙනෙකුට සරණාගතභාවය පිරිනැමීම 
2009 ජුනි 11 වන දින, කියුබාවේ එක්සත් ජනපද ග්වාන්ටනාමෝ බොක්ක රැඳවුම් කඳවුරේ රඳවා සිටි උයිගුර් ජාතිකයන් සිව්දෙනෙකු බර්මියුඩාවට මාරු කරන ලදී. මෙම සිව්දෙනා 2001 දී ඇෆ්ගනිස්ථානයට එල්ල කරන ලද ඇමරිකානු ගුවන් බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් පලා යාමෙන් පසු පකිස්ථානයේදී අල්ලා ගන්නා ලද සරණාගතයින් යැයි කියාගත් උයිගුර් ජාතිකයන් 22 දෙනා අතර විය. තලේබාන් හමුදාවට සහාය වීම සඳහා පුහුණුව ලබා දුන් බවට ඔවුන්ට චෝදනා එල්ල විය. 2005 හෝ 2006 දී ග්වාන්ටනාමෝවෙන් නිදහස් කිරීම සඳහා ඔවුන් ආරක්ෂිත යැයි නිදහස් කරන ලදී, නමුත් එක්සත් ජනපද දේශීය නීතිය ඔවුන් නැවත ඔවුන්ගේ පුරවැසිභාවය ඇති රට වන චීනයට පිටුවහල් කිරීම තහනම් කළේය, මන්ද චීනය ඔවුන්ගේ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීමට ඉඩ ඇති බව එක්සත් ජනපද රජය තීරණය කළ බැවිනි. 2008 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, පිරිමින් සියලු සැකයන්ගෙන් නිදහස් කරන ලද අතර වොෂින්ටනයේ විනිසුරු රිකාඩෝ උර්බිනා ඔවුන් නිදහස් කිරීමට නියෝග කළේය. එක්සත් ජනපදයට ඔවුන් ඇතුළත් කර ගැනීමට කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ විරෝධය ඉතා ප්‍රබල වූ අතර

#### බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකාව, බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සහ කැරිබියානු ප්‍රජාව 
බ්‍රිතාන්‍ය රජය මුලින් බර්මියුඩාව උතුරු ඇමරිකාව සමඟ කාණ්ඩගත කළේය (එහි සමීපත්වය සැලකිල්ලට ගෙන, බර්මියුඩාව වර්ජිනියා ජනපදයේ දිගුවක් ලෙස ස්ථාපිත කර ඇති අතර, බර්මියුඩාවෙන් ජනාවාස වී ඇති ආසන්නතම ගොඩබිම වන කැරොලිනා ජනපදය සමඟ). 1783 දී මහාද්වීපික ජනපද දහතුනක (වර්ජිනියා සහ කැරොලිනා ඇතුළුව) නිදහස බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් පිළිගැනීමෙන් පසුව, බර්මියුඩාව සාමාන්‍යයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් කලාපීය වශයෙන් කාණ්ඩගත කරන ලද්දේ මැරිටයිම්ස් සහ නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ ලැබ්‍රඩෝ (සහ වඩාත් පුළුල් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකාවේ කොටසක් ලෙස), කැරිබියන් දූපතට වඩා බර්මියුඩාවට සැලකිය යුතු ලෙස ආසන්නවය.

1783 සිට 1801 දක්වා, බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකාව ඇතුළු බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය, ස්වදේශ කාර්යාලය සහ ස්වදේශ ලේකම් විසින් පරිපාලනය කරන ලදී, පසුව 1801 සිට 1854 දක්වා යුද්ධ කාර්යාලය (එය යුද්ධ සහ යටත් විජිත කාර්යාලය බවට පත් විය) සහ යුද්ධ සහ යටත් විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම් (යුද්ධ සඳහා රාජ්‍ය ලේකම් නැවත නම් කරන ලද පරිදි) විසිනි. 1824 සිට, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය යුද්ධ හා යටත් විජිත කාර්යාලය විසින් පරිපාලන දෙපාර්තමේන්තු හතරකට බෙදා ඇති අතර, ඒවා අතර උතුරු ඇමරිකාව, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්, මධ්‍යධරණී සහ අප්‍රිකාව සහ නැගෙනහිර යටත් විජිත ඇතුළත් වන අතර, උතුරු ඇමරිකානු දෙපාර්තමේන්තුවට බර්මියුඩාව ඇතුළත් වේ. යටත් විජිත කාර්යාලය සහ යුද කාර්යාලය, යටත් විජිත සඳහා රාජ්‍ය ලේකම් සහ යුද සඳහා රාජ්‍ය ලේකම් යන සියල්ල 1854 දී වෙන් කරන ලදී. එතැන් සිට 1867 කැනඩාවේ ඩොමීනියන් සම්මේලනය දක්වා, බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සහ විදේශීය ස්ථානවල හමුදා පරිපාලනය බර්මියුඩා ස්ථානය ඇතුළුව උතුරු ඇමරිකාව සහ උතුරු අත්ලාන්තික් කලාපය සහිත දිස්ත්‍රික්ක නවයකට බෙදා ඇත. 1862 වන විට යටත් විජිත කාර්යාලය බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකාවේ යටත් විජිත අටක් අධීක්ෂණය කළ අතර එයට බර්මියුඩාව වෙන වෙනම ඇතුළත් විය. 1867 වන විට, 1833 දී යටත් විජිතකරණය කරන ලද ෆෝක්ලන්ත දූපත් වල දකුණු අත්ලාන්තික් සාගර දූපත් සමූහයේ පරිපාලනය, උතුරු ඇමරිකානු යටත් විජිත කාර්යාලයේ දෙපාර්තමේන්තුවේ විෂය පථයට එකතු කරන ලදී. 1867 දී බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකානු යටත් විජිත බොහොමයක් කැනඩාවේ ඩොමීනියන් රාජ්‍යය පිහිටුවීමෙන් පසුව, බර්මියුඩාව සහ නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්තය උතුරු ඇමරිකාවේ එකම බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත ලෙස පැවතුනි (ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් ද උතුරු ඇමරිකානු යටත් විජිත කාර්යාලය විසින් පරිපාලනය කරන ලදී). බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් පරිපාලනය කරන ලද භූමි ප්‍රමාණය අඩු කිරීම යටත් විජිත කාර්යාලය නැවත සංවිධානය කිරීමට හේතු විය. 1901 දී, යටත් විජිත කාර්යාලයේ දෙපාර්තමේන්තු වලට බර්මියුඩාව කොටසක් වූ උතුරු ඇමරිකානු සහ ඕස්ට්‍රේලියානු දෙපාර්තමේන්තුව ඇතුළත් විය. 1907 දී, නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් ජනපදය නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් ඩොමීනියන් බවට පත් වූ අතර, බර්මියුඩාවේ අධිරාජ්‍ය බලකොටුව ඉතිරිව ඇති එකම බ්‍රිතාන්‍ය උතුරු ඇමරිකානු යටත් විජිතය ලෙස ඉතිරි විය.

වර්ග සැතපුම් 21 ට අඩු භූමි ප්‍රමාණයක් සහ 17,535 ක ජනගහනයක් සහිත බර්මියුඩාවට තනිවම අධිරාජ්‍ය පරිපාලන කලාපයක් සෑදිය නොහැකි විය. 1908 වන විට, යටත් විජිත කාර්යාලයට දෙපාර්තමේන්තු දෙකක් ඇතුළත් විය (එකක් ඩොමීනියන් සහ ආරක්ෂිත ව්‍යාපාර අධීක්ෂණය කරන අතර අනෙක යටත් විජිත): ක්‍රවුන් ජනපද දෙපාර්තමේන්තුව බර්මියුඩාව මෙන්ම ජැමෙයිකාව, ටර්ක්ස් දූපත්, බ්‍රිතාන්‍ය හොන්ඩුරාස්, බ්‍රිතාන්‍ය ගයනා, බහමාස්, බර්මියුඩා, ට්‍රිනිඩෑඩ්, බාබඩෝස්, වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත්, ලීවර්ඩ් දූපත්, ෆෝක්ලන්ඩ් දූපත් සහ ශාන්ත හෙලේනා ඇතුළත් බටහිර ඉන්දීය අංශයකින් සමන්විත විය.

1867 දී කැනේඩියානු සම්මේලනයෙන් පසුව, බර්මියුඩාවේ බ්‍රිතාන්‍ය දේශපාලන, නාවික සහ හමුදා ධූරාවලිය කැනේඩියානු රජයෙන් වඩ වඩාත් වෙන් විය (උතුරු ඇමරිකාව සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ස්ථානය සඳහා රාජකීය නාවික මූලස්ථානය නෝවා ස්කොටියා හි හැලිෆැක්ස් හි ගිම්හාන කාලය සහ බර්මියුඩා හි ශීත කාලය ගත කළ නමුත් රාජකීය නාවික තටාකාංගනය සමඟ වසර පුරා බර්මියුඩාවේ පදිංචි විය, හැලිෆැක්ස් අවසානයේ 1907 දී රාජකීය කැනේඩියානු නාවික හමුදාවට මාරු කරන ලදී, සහ බර්මියුඩා ගැරිසන් ඇමරිකානු නිදහස් යුද්ධයේදී නිව්යෝර්ක් හි හමුදා අණදෙන නිලධාරියා යටතේ තබා ඇති අතර, ඉන් පසුව නෝවා ස්කොටියා අණදෙන නිලධාරියාගේ කොටසක් විය, නමුත් 1860 ගණන්වල සිට වෙනම බර්මියුඩා අණදෙන නිලධාරියා බවට පත් වූ අතර මේජර් ජෙනරාල් හෝ ලුතිනන් ජෙනරාල් බර්මියුඩාවේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී. බර්මියුඩාවේ ආණ්ඩුකාරවරයාගේ සිවිල් භූමිකාව ද පුරවයි), සහ බර්මියුඩාව බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි (1825 සිට 1839 දක්වා නෝවා ස්කොටියා ආසනයට අනුයුක්ත කර තිබූ බර්මියුඩාවේ ස්ථාපිත එංගලන්ත පල්ලිය) පහසුව සඳහා කණ්ඩායම්ගත කර ඇති බව වැඩි වැඩියෙන් වටහා ගන්නා ලදී. 1879 දක්වා නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ බර්මියුඩා රදගුරු පදවිය, බර්මියුඩාවේ එංගලන්ත පල්ලියේ සිනොඩ් එක පිහිටුවන තෙක් සහ බර්මියුඩා රදගුරු පදවියක් නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් රදගුරු පදවියෙන් වෙන් කරන තෙක්, නමුත් 1919 දක්වා නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ බර්මියුඩා රදගුරු පදවිය යටතේ කාණ්ඩගත කර තිබුණි, නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ බර්මියුඩා යන දෙකටම තමන්ගේම බිෂොප්වරයෙකු ලැබෙන තෙක්. 1907 දී නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් ඩොමීනියන් තත්ත්වය ලබා ගත් අතර, බර්මියුඩාවට ආසන්නතම අනෙකුත් ප්‍රදේශ තවමත් බ්‍රිතාන්‍ය රාජධානිය තුළ පැවතුනි (1952 දී ඩොමීනියන් වෙනුවට ඩොමීනියන් සහ බොහෝ යටත් විජිත පූර්ණ දේශපාලන නිදහස කරා ගමන් කළ පදයකි) බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත ලෙස.

වෙනත් නිකායන් අතරට නෝවා ස්කොටියා හෝ කැනඩාව සමඟ බර්මියුඩාව ද ඇතුළත් විය. එංගලන්ත පල්ලිය රෝමානු කතෝලික පල්ලියෙන් වෙන් කිරීමෙන් පසුව, එංගලන්තයේ (පසුව බ්‍රිතාන්‍යය) සහ බර්මියුඩා ඇතුළු එහි යටත් විජිතවල, 1791 රෝමානු කතෝලික සහන පනත දක්වා, රෝමානු කතෝලික නමස්කාරය තහනම් කරන ලද අතර, පසුව විසිවන සියවස දක්වා සීමාවන් යටතේ ක්‍රියාත්මක විය. රෝමානු කතෝලික නමස්කාරය ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු, බර්මියුඩාව 1953 දක්වා නෝවා ස්කොටියා හි හැලිෆැක්ස් අගරදගුරු පදවියේ කොටසක් වූ අතර, පසුව එය බර්මියුඩා දූපත් වල අපෝස්තලික ප්‍රාන්තය බවට පත් විය. බර්මියුඩාවේ පළමු අප්‍රිකානු මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් පල්ලියේ සභාව (1885 දී හැමිල්ටන් පල්ලියේ ඉදිකරන ලද ශාන්ත ජෝන් අප්‍රිකානු මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් පල්ලිය) මීට පෙර කැනඩාවේ බ්‍රිතාන්‍ය මෙතෝදිස්ත එපිස්කෝපල් පල්ලියේ කොටසක් විය.

20 වන සියවසේදී සැලකිය යුතු බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දියානුවන් සංඛ්‍යාවක් බර්මියුඩාවට සංක්‍රමණය වූ අතර, සමහරු සුදුසුකම් ලත් භූමිකාවන් පුරවා ප්‍රජාවට ඒකාබද්ධ වූ නමුත් තවත් බොහෝ දෙනෙක් කම්කරුවන් ලෙස සේවය කළ අතර බොහෝ විට අපරාධකරුවන් හෝ රැකියා සඳහා තරඟ කරමින් "ජම්ප් අප්" ලෙස සමච්චලයට ලක් කර ශ්‍රම පිරිවැය අඩු කළහ. මෑත දශක කිහිපය තුළ, බටහිර ඉන්දියානුවන් ද බර්මියුඩාවේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සමඟ සම්බන්ධ වීමට පටන් ගත්හ. බර්මියුඩා පොලිස් සේවයට දේශීයව බඳවා ගැනීම් ලබා ගැනීමේදී මුහුණ දීමට සිදු වූ දුෂ්කරතාවය නිසා බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලින් කොස්තාපල්වරුන් බඳවා ගැනීම දිගු කලක් තිස්සේ සිදු වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පුළුල් ප්‍රජාව පිළිබිඹු නොකරන බලකායේ වාර්ගික සංයුතිය පිළිබඳ විවේචන ඇති විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 1966 දී බර්මියුඩා පොලිස් බලකාය (එවකට එය නම් කරන ලද පරිදි) බාබඩෝස් හි කොස්තාපල්වරුන් හත් දෙනෙකුගෙන් ආරම්භ වී බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය පොලිස් බලකායන්ගෙන් කොස්තාපල්වරුන් බඳවා ගැනීම ද ආරම්භ කළේය. බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් වලින් බඳවා ගැනීමේ පුරුද්ද දිගටම පැවතුනද, එය සම්පූර්ණයෙන්ම සාර්ථක යැයි නොසැලකේ. "1971 වසර සඳහා බර්මියුඩා වාර්තාව" වාර්තා කළ පරිදි:

බොහෝ බර්මියුඩියානුවන් බටහිර ඉන්දියානුවන් කෙරෙහි දැක්වූ සාම්ප්‍රදායික විරෝධය නොතකා, සහ බර්මියුඩාව කැරිබියානු කලාපයේ නොතිබුණද, බර්මියුඩාව 2003 ජූලි මාසයේදී කැරිබියන් ප්‍රජාවේ (CARICOM) ආශ්‍රිත සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය.

CARICOM යනු 1973 දී පිහිටුවන ලද කැරිබියන් මුහුදේ හෝ ඒ ආසන්නයේ ජාතීන්ගේ සමාජ-ආර්ථික සමූහයකි. අනෙකුත් බාහිර සාමාජික රාජ්‍යයන් අතර දකුණු ඇමරිකාවේ සමුපකාර ගයනා ජනරජය සහ සුරිනාම් ජනරජය සහ මධ්‍යම ඇමරිකාවේ බෙලීස් ඇතුළත් වේ. CARICOM හි සහකාර සාමාජිකයෙකු වන ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් සහ CARICOM හි පූර්ණ සාමාජිකයෙකු වන බහමාස් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටා ඇත, නමුත් කැරිබියන් මුහුදට ආසන්නව පිහිටා ඇත. එක්සත් ජනපදය වැනි අනෙකුත් අසල ජාතීන් හෝ ප්‍රදේශ සාමාජිකයින් නොවේ (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ පුවර්ටෝ රිකෝ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයට නිරීක්ෂක තත්ත්වය තිබුණද, එක්සත් ජනපද වර්ජින් දූපත් 2007 දී CARICOM සමඟ සබඳතා සොයන බව නිවේදනය කළේය). බර්මියුඩාවට කැරිබියානු කලාපය සමඟ අවම වෙළඳාමක් ඇති අතර, ආර්ථික වශයෙන් ඒ සමඟ එතරම් පොදුත්වයක් නැත, කැරිබියානු මුහුදේ සිට දළ වශයෙන් කිලෝමීටර 1,600 (සැතපුම් 1,000) පමණ වේ; එය ප්‍රධාන වශයෙන් කලාපය සමඟ සංස්කෘතික සබඳතා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා CARICOM හා සම්බන්ධ විය.

සමහර විද්වතුන් අතර, "කැරිබියන්" යනු සමාජ-ඓතිහාසික කාණ්ඩයක් විය හැකි අතර, එය සාමාන්‍යයෙන් වහල්භාවයේ උරුමය (කැරිබියන් සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ බෙදාගත් ලක්ෂණයක් වන බර්මියුඩාවක්) සහ වතු පද්ධතිය (බර්මියුඩාවේ නොතිබුණි) මගින් සංලක්ෂිත සංස්කෘතික කලාපයක් ගැන සඳහන් කරයි. එය අසල්වැසි මහාද්වීපයේ දූපත් සහ කොටස් වැළඳ ගන්නා අතර, විදේශයන්හි කැරිබියන් ඩයස්පෝරාව ඇතුළත් කිරීමට ව්‍යාප්ත විය හැකිය.

CARICOM හා සම්බන්ධ වීමට තීරණය කරන විට රජයේ පක්ෂය වූ PLP, දශක ගණනාවක් තිස්සේ බටහිර ඉන්දියානුවන් සහ ඔවුන්ගේ පරම්පරාවන් විසින් ආධිපත්‍යය දරන ලදී. බර්මියුඩාවේ කළු දේශපාලනඥයන් සහ කම්කරු ක්‍රියාකාරීන් අතර බටහිර ඉන්දියානුවන්ගේ කැපී පෙනෙන භූමිකාවන් බර්මියුඩාවේ පක්ෂ දේශපාලනයට පෙර සිදු වූ අතර, එය E. F. ගෝර්ඩන් විසින් නිදර්ශනය කරන ලදී. අභාවප්‍රාප්ත PLP නායිකා ඩේම් ලොයිස් බ්‍රවුන්-එවාන්ස් (ඔහුගේ දෙමාපියන් සහ ආච්චිලා සීයලා 1914 දී නෙවිස් සහ ශාන්ත කිට්ස් සිට බර්මියුඩාවට සංක්‍රමණය විය) සහ ඇගේ ට්‍රිනිඩෑඩියානු-උපත ලද සැමියා වන ජෝන් එවන්ස් (1976 දී බර්මියුඩාවේ බටහිර ඉන්දියානු සංගමය සම-ආරම්භ කළ) මෙම කණ්ඩායමේ ප්‍රමුඛ සාමාජිකයින් විය. පරම්පරාවකට පසු, PLP දේශපාලනඥයන් අතරට අගමැතිවරුන් වන ආචාර්ය එවර්ට් බ්‍රවුන් (ජැමෙයිකාවේ හැදී වැඩුණු, ජැමෙයිකානු සීයා සහ සීයා දෙදෙනෙකු සිටින) සහ එඩ්වඩ් ඩේවිඩ් බර්ට් (ඔහුගේ මව ජැමෙයිකානු ජාතිකයෙකි), නියෝජ්‍ය අගමැති වෝල්ටර් රොබන් (ශාන්ත වින්සන්ට් සහ ග්‍රෙනඩින්ස් හි මැතිව් රොබන්ගේ පුත්‍රයා), සහ සෙනෙට් සභික රොල්ෆ් කොමිසින්ග් (ට්‍රිනිඩෑඩියානු සංගීතඥ රුඩොල්ෆ් පැට්‍රික් කොමිසින්ග්ගේ පුත්‍රයා) ඇතුළත් විය. ඔවුන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සමඟ බර්මියුඩියානු සංස්කෘතික සම්බන්ධතා අවධාරණය කර ඇත. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සමඟ පවුල් සම්බන්ධතා නොමැති කළු සහ සුදු යන දෙඅංශයෙන්ම බොහෝ බර්මියුඩියානුවන් මෙම අවධාරණයට විරුද්ධ වී ඇත.

CARICOM හා සම්බන්ධ වීමට ගත් තීරණය බර්මියුඩියානු ප්‍රජාව සහ දේශපාලනඥයන් අතර විශාල විවාදයක් සහ සමපේක්ෂනයක් ඇති කළේය. බර්මියුඩියානු පුවත්පත් දෙකක් වන The Royal Gazette සහ The Bermuda Sun විසින් පවත්වන ලද මත විමසුම්වලින් පෙනී ගියේ බර්මියුඩියානුවන්ගෙන් පැහැදිලි බහුතරයක් CARICOM හා සම්බන්ධ වීමට විරුද්ධ බවයි.

1968 සිට 1998 දක්වා රජයේ සේවය කළ UBP, CARICOM හා සම්බන්ධ වීම බර්මියුඩාවේ අවශ්‍යතාවලට අහිතකර බව තර්ක කළේය, එහි දී:

* බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සමඟ බර්මියුඩාවේ වෙළඳාම නොසැලකිය හැකි ය, එහි ප්‍රධාන ආර්ථික හවුල්කරුවන් වන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ එක්සත් රාජධානියයි (එයට කැරිබියානු දූපත් වෙත සෘජු ගුවන් හෝ නැව් සම්බන්ධතා නොමැත);
* CARICOM තනි ආර්ථිකයක් කරා ගමන් කරයි;
* කැරිබියානු දූපත් සාමාන්‍යයෙන් බර්මියුඩාවේ දැනටමත් රෝගාතුර වූ සංචාරක කර්මාන්තයට තරඟකරුවන් වේ; සහ
* CARICOM හි සහභාගීත්වයට සැලකිය යුතු මුදල් ආයෝජනයක් සහ රජයේ නිලධාරීන්ගේ කාලය ඇතුළත් වන අතර එය වෙනත් තැනක වඩා ලාභදායී ලෙස වැය කළ හැකිය.

### පොලිසිය 
බර්මියුඩාවේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රධාන වශයෙන් බර්මියුඩා පොලිස් සේවය විසින් සපයනු ලබන අතර රේගු දෙපාර්තමේන්තුව සහ ආගමන දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ ද සහාය වේ. ඇතැම් කාලවලදී නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන පුද්ගලයින්ට සහාය වීම සඳහා රාජකීය බර්මියුඩා රෙජිමේන්තුව කැඳවිය හැකිය.

### හමුදා සහ ආරක්ෂක 
"බටහිර ජිබ්‍රෝල්ටාර්" සහ "බර්මියුඩා බලකොටුව" ලෙස කලක් හැඳින්වූ පැරණි අධිරාජ්‍ය බලකොටු ජනපදයක්, බ්‍රිතාන්‍ය ස්වෛරී රාජ්‍යයේ කොටසක් ලෙස බර්මියුඩාව ආරක්ෂා කිරීම බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ වගකීමකි.

ජනාවාසයේ පළමු සියවස් දෙක තුළ, බර්මියුඩාවෙන් ක්‍රියාත්මක වූ බලවත්ම සන්නද්ධ හමුදාව වූයේ එහි වෙළඳ නැව් බලඇණිය වූ අතර, එය සෑම අවස්ථාවකදීම පෞද්ගලිකකරණයට යොමු විය. බර්මියුඩා රජය ස්වේච්ඡා කාලතුවක්කු භටයින් විසින් මෙහෙයවන ලද දේශීය (පාබල) මිලීෂියාවක් සහ ශක්තිමත් වෙරළබඩ කාලතුවක්කු බැටරි පවත්වාගෙන ගියේය. ඉංග්‍රීසි සිවිල් යුද්ධය අතරතුර බර්මියුඩාව රාජකීය පැත්තට නැඹුරු වූ අතර, 1649 දී ඔහුගේ පියා වන I වන චාල්ස් ඝාතනය කිරීමෙන් පසු II වන චාල්ස් රජු ලෙස පිළිගත් යටත් විජිත හයෙන් පළමුවැන්නා වූ අතර, 1650 ඔක්තෝබර් 30 වන දින සම්මත කරන ලද බාබඩෝස්, වර්ජිනියා, බර්මියුඩා සහ ඇන්ටෙගෝ සමඟ වෙළඳාම තහනම් කිරීම සඳහා රම්ප් පාර්ලිමේන්තුව විසින් ඉලක්ක කරන ලද අයගෙන් එකකි. "හමුදාව" (මිලිෂියා සහ වෙරළබඩ කාලතුවක්කු) පාලනය කිරීමත් සමඟ, යටත් විජිතයේ රාජකීයයන් ආණ්ඩුකාර කපිතාන් තෝමස් ටර්නර් බලයෙන් පහ කර, ඔහු වෙනුවට ජෝන් ට්‍රිමින්හැම් තෝරා ගත් අතර, විලියම් සේල් යටතේ එලියුතෙරන් වික්‍රමාන්විතයන් ලෙස බහමාස් පදිංචි කිරීම සඳහා එහි පාර්ලිමේන්තු නැඹුරුවක් ඇති ස්වාධීන පුද්ගලයින් බොහෝ දෙනෙකු පිටුවහල් කළහ. බර්මියුඩාවේ බාධක පරය, වෙරළබඩ කාලතුවක්කු බැටරි සහ මිලීෂියාව රාජකීය ජනපද අල්ලා ගැනීම සඳහා 1651 දී අද්මිරාල් ශ්‍රීමත් ජෝර්ජ් අයිස්කියුගේ අණ යටතේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් යවන ලද බලඇණියට වඩා බලවත් ආරක්ෂාවක් සැපයීය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බර්මියුඩියානුවන් සාමයක් සාකච්ඡා කරන තෙක් පාර්ලිමේන්තු නාවික හමුදාවට මාස කිහිපයක් බර්මියුඩාව අවහිර කිරීමට සිදුවිය.

ඇමරිකානු විප්ලවීය යුද්ධයෙන් පසු, බර්මියුඩාව රාජකීය නාවික හමුදාවේ උතුරු ඇමරිකානු ස්ථානයේ (පසුව උතුරු ඇමරිකාව සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ස්ථානය ලෙසත්, පසුව එය අනෙකුත් ස්ථාන අවශෝෂණය කර ගත් විට ඇමරිකාව සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ස්ථානය ලෙසත් හැඳින්විණි) බටහිර අත්ලාන්තික් මූලස්ථානය ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, රාජකීය නාවික හමුදාව නිත්‍ය සොල්දාදුවන් විසින් ආරක්ෂා කරන ලද කඳවුරක් සහ නැව් තටාකාංගනයක් ස්ථාපිත කළ පසු, 1812 යුද්ධයෙන් පසු මිලීෂියා විසුරුවා හරින ලදී. 19 වන සියවස අවසානයේ, යටත් විජිතය හමුදා බලකොටුව සඳහා රක්ෂිතයක් පිහිටුවීම සඳහා ස්වේච්ඡා ඒකක ඇති කළේය.

උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ හුදකලා පිහිටීම නිසා, 20 වන සියවසේ ලෝක යුද්ධ දෙකෙහිම මිත්‍ර පාක්ෂිකයින්ගේ යුද ප්‍රයත්නයට බර්මියුඩාව අත්‍යවශ්‍ය වූ අතර, එය ට්‍රාන්ස්-අත්ලාන්තික් රථ පෙළ සඳහා මාර්ෂල් ස්ථානයක් මෙන්ම නාවික ගුවන් කඳවුරක් ලෙසද සේවය කළේය. දෙවන ලෝක යුද්ධය වන විට, රාජකීය නාවික හමුදාවේ නාවික බලඇණිය සහ රාජකීය ගුවන් හමුදාව යන දෙකම බර්මියුඩාවේ සීප්ලේන් කඳවුරු ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටියහ.

1940 මැයි මාසයේදී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය එක්සත් රාජධානියෙන් බර්මියුඩාවේ කඳවුරු අයිතිවාසිකම් ඉල්ලා සිටියද, බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති වින්ස්ටන් චර්චිල් මුලින් ඇමරිකානු ඉල්ලීමට එකඟ වීමට අකමැති විය, 1940 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, කඳවුරු විනාශ කරන්නන් සඳහා වන ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස, එක්සත් රාජධානිය බර්මියුඩාවේ එක්සත් ජනපද කඳවුරු අයිතිවාසිකම් ඒ සඳහා යමක් ලබා නොගෙනම ලබා දුන්නේය. බර්මියුඩා සහ නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් මුලින් ගිවිසුමට ඇතුළත් නොවූ නමුත් දෙකම එයට එකතු කරන ලද අතර, ඒ වෙනුවට එක්සත් රාජධානියට කිසිදු යුද ද්‍රව්‍යයක් නොලැබුණි. ගිවිසුමේ එක් කොන්දේසියක් වූයේ, එක්සත් ජනපද හමුදාව විසින් ඉදිකරන ලද ගුවන් තොටුපළ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ එක්සත් රාජධානිය විසින් ඒකාබද්ධව භාවිතා කරනු ඇති බවයි (එය යුද්ධයේ කාලසීමාව සඳහා වූ අතර, 1943 දී RAF ප්‍රවාහන විධානය ඩැරල්ස් දූපතේ සිට එහි ස්ථානගත කරන ලදී). යුද්ධය අතරතුර එහි ගුවන්, ගුවන් යානා නාශක සහ වෙරළ කාලතුවක්කු වත්කම් සම්බන්ධීකරණය කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද හමුදාව 1941 දී බර්මියුඩා කඳවුරු විධානය ස්ථාපිත කළේය. එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව 1942 සිට 1945 දක්වා ඕර්ඩන්ස් දූපතේ සබ්මැරීන් කඳවුරක් ක්‍රියාත්මක කළේය.

1941 දී ආරම්භ කරන ලද ඉදිකිරීම් වර්ග කිලෝමීටර 5.8 (වර්ග සැතපුම් 2.2) භූමි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත ගුවන් කඳවුරු දෙකක ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූ අතර, බොහෝ දුරට මුහුදෙන් ගොඩ ගන්නා ලදී. වසර ගණනාවක් තිස්සේ, බර්මියුඩාවේ කඳවුරු එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදා ප්‍රවාහන සහ ඉන්ධන පිරවීමේ ගුවන් යානා සහ සතුරු සබ්මැරීන සඳහා අත්ලාන්තික් සාගරයේ මුර සංචාරයේ යෙදෙන එක්සත් ජනපද නාවික ගුවන් යානා විසින් භාවිතා කරන ලදී, පළමුව ජර්මානු සහ පසුව සෝවියට්. නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටි ප්‍රධාන ස්ථාපනය වන කින්ඩ්ලි ගුවන් හමුදා කඳවුර 1970 දී එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට මාරු කරන ලද අතර නාවික ගුවන් කඳවුර බර්මියුඩා නැවත නම් කරන ලදී. නාවික ගුවන් කඳවුරක් ලෙස, කඳවුර අස්ථිර සහ යොදවා ඇති USN සහ USAF ගුවන් යානා මෙන්ම සංක්‍රාන්ති හෝ යොදවා ඇති රාජකීය ගුවන් හමුදාව සහ කැනේඩියානු හමුදා ගුවන් යානා යන දෙකම දිගටම පවත්වාගෙන ගියේය.

දිවයිනේ බටහිර පැත්තේ පිහිටි මුල් NAS බර්මියුඩාව, 1960 ගණන්වල මැද භාගය දක්වා මුහුදු ගුවන් යානා කඳවුරක්, නාවික ගුවන් කඳවුර බර්මියුඩා ඇනෙක්ස් ලෙස නම් කරන ලදී. එය ප්‍රමාණය අනුව එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව, එක්සත් ජනපද වෙරළාරක්ෂක බලකාය සහ නේටෝ යාත්‍රා ප්‍රවාහනය සඳහා විකල්ප නැංගුරම් සහ ඩොකේජ් පහසුකම් සපයන ලදී. නාවික පහසුකම් බර්මියුඩා (NAVFAC බර්මියුඩා) ලෙස හැඳින්වෙන අතිරේක එක්සත් ජනපද නාවික සංකීර්ණයක්, සබ්මැරීන හඳුනාගැනීමේ SOSUS ස්ථානයක්, ටියුඩර් හිල් ප්‍රදේශයේ කැනේඩියානු හමුදා සන්නිවේදන පහසුකමක් අසල ඇනෙක්ස් හි බටහිර දෙසින් පිහිටා තිබුණි; එය 1954 දී එක්සත් ජනපද හමුදා වෙරළ කාලතුවක්කු බංකරයකින් පරිවර්තනය කරන ලද අතර 1995 දක්වා ක්‍රියාත්මක විය. වසර 99 කට බදු දී තිබුණද, සීතල යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු කඳවුරු වසා දැමීමේ රැල්ලක කොටසක් ලෙස එක්සත් ජනපද හමුදා 1995 දී ඉවත් විය.

ශාන්ත ජෝර්ජ් හි කොන්වික්ට් බොක්කෙහි පැරණි රාජකීය නාවික කඳවුරේ යුධ කාලීන නාවික කඳවුරක් වන HMCS සෝමර්ස් අයිල්ස් ක්‍රියාත්මක කළ කැනඩාව, මෙම කාලය තුළ දූපත් වල බටහිර කෙළවරේ ඩැනියෙල්ස් හෙඩ් හි ගුවන් විදුලි සවන්දීමේ ස්ථානයක් ද ස්ථාපිත කළේය.

1950 ගණන්වලදී, දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසුව, රාජකීය නාවික තටාකාංගනය සහ හමුදා බලකොටුව වසා දමන ලදී. කුඩා රාජකීය නාවික හමුදා සැපයුම් කඳවුරක් වන එච්එම්එස් මලබාර්, තටාකාංගණ ප්‍රදේශය තුළ අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වූ අතර, රාජකීය නාවික හමුදාවේ නෞකා සහ සබ්මැරීන සංක්‍රමණය කිරීමට සහාය වූ අතර, එය ද 1995 දී ඇමරිකානු සහ කැනේඩියානු කඳවුරු සමඟ වසා දමන ලදී.

බර්මියුඩියානුවන් පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේ සහ දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී බ්‍රිතාන්‍ය සන්නද්ධ හමුදාවන්හි සේවය කළහ. දෙවැන්නාගෙන් පසුව, බර්මියුඩාවේ ඉහළම නිලයේ සොල්දාදුවෙකු වූ මේජර්-ජෙනරාල් ග්ලින් චාල්ස් ඇන්ග්ලිම් ගිල්බට්, රාජකීය බර්මියුඩා රෙජිමේන්තුව සංවර්ධනය කිරීම සඳහා මූලික විය. බහමියානු-උපත ලද අද්මිරාල් ලෝඩ් ගැම්බියර් සහ බර්මියුඩියානු-උපත ලද රාජකීය මැරීන් භට බ්‍රිගේඩියර් ඒ. ජෝන් හාවි ඇතුළු තවත් බර්මියුඩියානුවන් සහ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් ගණනාවක් ඔහුට පෙර ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලයන් දක්වා පැමිණ සිටියහ. මිත්‍ර පාක්ෂික සිසිලි ආක්‍රමණයේදී තුවාල ලැබීමෙන් පසු, වයස අවුරුදු 38 දී බ්‍රිගේඩියර් තනතුරට උසස් කරන ලද විට, හාවි ලාබාලතම රාජකීය මැරීන් භටයා බවට පත්විය. (හැමිල්ටන්හි) කැබිනට් ගොඩනැගිල්ල ඉදිරිපිට ඇති සොහොන බර්මියුඩාවේ මහා යුද්ධයේ මියගිය අයට උපහාරයක් ලෙස ඉදිකරන ලදී (පසුව උපහාරය බර්මියුඩාවේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේ මියගිය අයට ද දීර්ඝ කරන ලදී) සහ වාර්ෂික අනුස්මරණ දින සැමරුම් ස්ථානයයි.

අද, නාවික සහ හමුදා කැඩෙට් බළකාය හැරුණු විට, බර්මියුඩාවේ ඉතිරිව ඇති එකම හමුදා ඒකකය වන්නේ රාජකීය බර්මියුඩා රෙජිමේන්තුව වන අතර එය 19 වන සියවස අවසානයේ මුලින් පිහිටුවන ලද ස්වේච්ඡා ඒකකවල එකතුවකි. රෙජිමේන්තුවේ පූර්වගාමීන් ස්වේච්ඡා ඒකක වුවද, 2018 වන තෙක් නවීන ආයතනය ප්‍රධාන වශයෙන් බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගැනීම මගින් පිහිටුවන ලදී: ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ පිරිමින්ට වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ වූ පසු වසර තුනක්, මාස දෙකක අර්ධකාලීන සේවයක් කිරීමට අවශ්‍ය විය. 2018 ජූලි 1 වන දින බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගැනීම අහෝසි කරන ලදී.

2020 මුල් භාගයේදී රාජකීය බර්මියුඩා රෙජිමේන්තුව බර්මියුඩා වෙරළාරක්ෂක බලකාය පිහිටුවන ලදී. එහි පැය 24 පුරා රාජකාරි සේවයට සෙවීම් සහ ගලවා ගැනීම, මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී මෙහෙයුම්, දේශසීමා පාලනය සහ බර්මියුඩාවේ සමුද්‍රීය අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ. බර්මියුඩා වෙරළාරක්ෂක බලකාය රාජකීය බර්මියුඩා රෙජිමේන්තුවේ සහ බර්මියුඩා පොලිස් සේවයේ ඉතිරි කොටස් සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කරනු ඇත.

## යොමු කිරීම්