කොබෝලීල (Bauhinia)

**Bauhinia** /boʊˈhɪniə/[4] , සර්ව නිවර්තන කලාපීය විහිදුමක් සහිත වන ෆැබේසියේ ( Fabaceae, කොබෝලීල) කුලයේ සෙසල්පිනියොය්ඩේ (Caesalpinioideae) උපකුලයේ සපුෂ්පික ශාක විශේෂ 500 කට වැඩි ගණනක් ඇතුළත් ගණයකි. මෙම ගණය ස්විස් - ප්‍රංශ උද්භිදවේදීන් වන බෝහින් සහෝදරයන් සිහි කරමින් නම් කර ඇත. 

බොහෝ විශේෂ ගණනක් විශේෂයෙන් ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව, වියට්නාමය සහ දකුණු පෙරදිග වීනය තුළ **ඕකිඩ් ගස්** ලෙස පුළුල් නිවර්තන වගාවන් ලෙස කර ඇත. අනෙකුත් පොදු නම් අතරට **කඳුකර කළුවර** (mountain ebony) සහ **කච්නාර්** (kachnar - ඉන්දියාවේ සහ පාකිස්තානයේ) ඇතුළත් වේ. එක්සත් ජනපදයේ දී හවායි, වෙරලබඩ කැලිෆෝනියා, ටෙක්සාස්, ලුසියානා, සහ ෆ්ලොරිඩා ප්‍රාන්තවල වැවේ. Bauhinia × blakeana හොන්කොන් හි නිල රාජ්‍ය ලාංඡනයයි. ඕකිඩ් මලේ සමමිතික රුවක් හොන්කොන් ජාතික ධජයේ සහ හොන්කොන් ගුවන් සේවයේ ගුවන් තදබද සන්නිවේදනයේ ගුවන්විදුලි ඇමතුම් සංඥාව ලෙස “බොහීනියා“ භාවිතයට ගැනේ.

## විස්තරය 
Bauhinia ගස් දර්ශීය වශයෙන් මීටර් 6-12 ක් තරම් උසට වැවෙන අතර එහි අතුපතර මීටර් 3-6 ක් තරමට විහිදෙයි. දෙබෙදි පත්‍ර සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර් 10-15 ක් තරම් විශාල වේ.

පොදුවේ රතු, රෝස, දම්, තැඹිලි, හෝ කහ පාටින් යුත් නිබඳවම පාහේ සුවඳවත් මල්වල පෙති පහ විශ්කම්භය සෙන්ටිමීටර් 7.5-12.5 ක් පමණ වේ. සිසිරයේ අග මල් හට ගැනීම පටන් ගන්නා අතර ගිම්හානයේ මුල දක්වාම සිදු වේ. විශේෂය අනුව බොහීනියා මල්, දීප්තිමත් රතු උද්දීපන සහිතව මැජෙන්ටා, ලා දම්, රෝස හෝ සුදු පැහැය ගැනීම සාමාන්‍යය වේ.

## වගාව 
බීජ හෝ ඉති වලින් බොහීනියා ප්‍රචාරණය සිදුවේ. ආම්ලික පසට රුචි ඒවා ලවණ මිශ්‍ර පස ප්‍රිය නොකරයි. හොඳින් හිරු එළියට නිරාවරණය වන විට ඉතා කැමැත්තෙන් වැඩෙන මේ ගස් අඩ එළියේ දී වැවෙනු හැකිය. ගිම්හානයේ දී ජලය දැමීම අවශ්‍ය වේ; සිසිරයේ දී මැද මට්ටමේ ආර්ද්‍රතාවක් පවත්වා ගැනීම සුදුසු වේ.
thumb|Bauhinia acuminata මල - ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
thumb|*Bauhinia racemosa* මල් සහ කරල්, ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
thumb|*Bauhinia tomentosa*   මල්, ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.

## විශේෂ 
### පිළිගත් විශේෂ 
Bauhinia ගණයට යටත් පිරිසෙයින් මෙම විශේෂ ඇතුළත් වේ:

### අවිනිශ්චිත නාමකරණ තත්ත්ව යටතේ වන විශේෂ 
පහත සඳහන් විශේෂ වල නාමකරණය නිරාකරණය කර නැත:

* *Bauhinia cookii* Rose
* *Bauhinia corymbosa* Roxb. ex DC.
* *Bauhinia crocea* Drake
* *Bauhinia cucullata* Desv.
* *Bauhinia cumingiana* (Benth.) Fern.-Vill.
* *Bauhinia damiaoshanensis* T.C. Chen
* *Bauhinia depauperata* Glaz.
* *Bauhinia dobbierum* Rose
* *Bauhinia dubia* G. Don
* *Bauhinia eriophora* Ten.
* *Bauhinia esmeraldasensis* Wunderlin
* *Bauhinia eximia* Miq.
* *Bauhinia fabrilis* (de Wit) K. Larsen & S.S. Larsen
* *Bauhinia farec* Desv.
* *Bauhinia geniculata* Wunderlin
* *Bauhinia grahami* Steud.
* *Bauhinia grandifolia* Steud.
* *Bauhinia herrerae* (Britton & Rose) Standl. & Steyerm.
* *Bauhinia holzei* F.Muell.
* *Bauhinia hostmanniana* Miq.
* *Bauhinia hypochrysa* T.C. Chen
* *Bauhinia hypoglauca* Tang & F.T. Wang ex T.C. Chen
* *Bauhinia indica* Ladd ex Loud
* *Bauhinia isopetala* Griff.
* *Bauhinia jenningsii* Paul G. Wilson
* *Bauhinia leichhardtii* F.Muell.
* *Bauhinia lingyuenensis* T.C. Chen
* *Bauhinia longiracemosa* Hayata
* *Bauhinia longiseta* Fróes
* *Bauhinia longistipes* T.C. Chen
* *Bauhinia longistyla* Benth.
* *Bauhinia maculata* Ten.
* *Bauhinia maglesia* Lindl.
* *Bauhinia malacotrichoides* R.S. Cowan
* *Bauhinia marlothii* Engl.
* *Bauhinia marowijnensis* Kleinh.
* *Bauhinia montana* Lanza
* *Bauhinia mucora* Bolle
* *Bauhinia ovatifolia* T.C. Chen
* *Bauhinia parkinsonii* C.E.C.Fisch.
* *Bauhinia paucinervata* T.C. Chen
* *Bauhinia persichii* F.Muell.
* *Bauhinia pinnata* Blanco
* *Bauhinia platisiliqua* Steud.
* *Bauhinia platysiliqua* Perr. ex DC.
* *Bauhinia polyacantha* Steud.
* *Bauhinia polyantha* Vogel
* *Bauhinia purpurea* Wall.
* *Bauhinia pyrrhocarpa* Hochst.
* *Bauhinia quinnanensis* T.C.Chen
* *Bauhinia reniformis* Royle ex Baker
* *Bauhinia rubescens* Pers.
* *Bauhinia ruficarpa* Desv.
* *Bauhinia scortechinii* Prain ex King
* *Bauhinia sellowiana* Vogel
* *Bauhinia siamensis* K.Larsen & S.S.Larsen
* *Bauhinia sirindhorniae* K.Larsen & S.Larsen
* *Bauhinia stenoscypha* Baker
* *Bauhinia strychnoidea* Prain ex King
* *Bauhinia subclavala* Benth.
* *Bauhinia superba* Steud.
* *Bauhinia tamarindacea* Delile
* *Bauhinia tenuis* Span.
* *Bauhinia teysmanniana* Scheff.
* *Bauhinia timorensis* Decne.
* *Bauhinia timoriana* Steud.
* *Bauhinia timoriensis* Baker
* *Bauhinia trichosepala* (L.P.Queiroz) Wunderlin & Eilers
* *Bauhinia tuichiensis* Cayola & A. Fuentes
* *Bauhinia umbriana* Britton & Killip
* *Bauhinia vahlii* Villar
* *Bauhinia venustula* T.C. Chen
* *Bauhinia welwischii* Oliv.

### දෙමුහුන් ප්‍රභේද 
දෙමුහුන් විශේෂ එකක් දැකිය හැකිය:
* *Bauhinia* ×*blakeana* S. T. Dunn (*Bauhinia variegata* × *Phanera purpurea*)—Hong Kong Orchid Tree

### අසංයෝගී ගණ 
Barklya, Gigasiphon, Lasiobema, Lysiphyllum, Phanera, Piliostigma, Schnella, සහ Tylosema ගණවල විශේෂ ඇතැම් විට Bauhinia (sensu lato)යටතේ ඇතුළත් කර ඇත.

## ඡායාරූප භවන - මයිල *Bauhinia racemosa* 

File:Jhinjheri (Bauhinia racemosa) trunk in Hyderabad, AP W IMG 7058.jpg|කඳ, ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Jhinjheri (Bauhinia racemosa) leaves & trunk in Hyderabad, AP W IMG 7059.jpg|කොළ සහ කඳ ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Jhinjheri (Bauhinia racemosa) leaves & fruit pods in Hyderabad, AP W IMG 7117.jpg|කොළ සහ කරල් ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Jhinjheri (Bauhinia racemosa) trunk in Hyderabad, AP W IMG 7118.jpg|කඳ ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia racemosa (Jhinjheri) old & new leaves with flower buds W IMG 7405.jpg|පැරණි සහ අළුත් කොළ සමග මල් පොහොට්ටු ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia racemosa (Jhinjheri) flowers & fruits W IMG 7477.jpg|මල් සහ කරල් ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia racemosa (Jhinjheri) flowers & fruits W IMG 740580.jpg|මල් සහ කරල් ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia racemosa (Jhinjheri) bark W IMG 7404.jpg|කඳ ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.

## ඡායාරූප භවන - පෙතන් *Bauhinia tomentosa* 

File:Bauhinia tomentosa (Camel foot tree) in Hyderabad, AP W IMG 9481.jpg|ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia tomentosa (Camel foot tree) in Hyderabad, AP W IMG 9480.jpg|ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia tomentosa (Camel foot tree) in Hyderabad, AP W IMG 9479.jpg|ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Bauhinia tomentosa (Camel foot tree) in Hyderabad, AP W IMG 9477.jpg|ඉන්දියාවේ හයිද්‍රාබාද් වලිනි.
File:Nepali Bauhinia.jpg|නේපාලයේ පන්ච්කාල් වලිනි.
File:Bauhinia tomentosa at Chennai.jpg|ඉන්දියාවේ චෙන්නායි වලිනි.

## ආශ්‍රිත ලේඛන 
* The Lovely Plants 

## බාහිර සබැඳි 
* "*Bauhinia*". Integrated Taxonomic Information System.&nbsp;