open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සිංහල අළුත් අවුරුද්ද රචනා

අවුරුදු නිවාඩුව උදා වීමත් සමගම සිංහල දෙමළ ලමුන්ගේ සිත ප්‍රබෝධයෙන් පිනා යයි. ඒ ලඟ ලඟ එන සිංහල දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද සැමරීමේ සතුටිනි. කොවුලාගේ නාදය පරිසරය පුරා රැව්පිළිරැව් දෙද්දී ලඟ එන අලුත් අවුරුද්දට මිනිසා පමනක් නොව පරිසරය ද සූදානම් වේ.

සිංහල හා දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද අයත් වන්නේ සමාජයේ ජන කොට්ඨාශයක් ලෙස එම සමාජයට අනුගතව සමරනු ලබන උත්සවයක් ලෙසය.සිංහල හා දෙමළ අලුත් අවුරුද්ද චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වලට මුල තැනක් දෙන  උත්සවයකි.නොනගතය යනු ජීවිතයට විවේකය අවශ්‍ය බව මතක් කර දෙන චාරිත්‍රයකි.අලුත් අවුරුද්දේ අලුත් ඇදුම් ඇදීම, අලුත් මුට්ටියක කිරිබතක් ඉවීම ආදිය පිරිසිදු බව හා නැවුම් බව ප්‍රකට වන චාරිත්‍රකි.මේ සියලුම චාරිත්‍ර තුලින් වැසියන්ගේ ජීවිතවලට ගෙන එන්නේ විචිත්‍රත්වයකි.

අලුත් අවුරුද්දට මුලු ගම ම සැණකෙළියක් බඳු ය.එරබදු ගස මලින් බරවී පරිසරය රක්ත වර්ණයෙන් සරසයි. ගස්වැල් පලබර වී සතුන් කඩිසර කරවයි.පසෙකින් රතිඤ්ඤා වෙඩි හඩයි.තව අතකින් ක්‍රීඩා කරන ලමයිගේ ඔල්වරසන් හඬයි.අලුත් අවුරුදු අසිරිය විඳිමින් ගතකරන මේ සමය මිනිස්සුගේ මනස පිරිසිදු කරයි.  

- tharu

ප්‍රවර්ගය:සිංහල රචනා
ශ්‍රී ලංකා මිහිකත රූ රැජිණ

ලෝක ම්ට්ටමේ තරඟයක් වූ **මිහිකත රූ රැජිණ** උළෙල නියෝජනය කිරීම සඳහා එක් එක් වසර වලදී සුදුසුකම් ලබන ශ්‍රී ලාංකික යුවතිය **ශ්‍රී ලංකා මිහිකත රූ රැජිණ** ලෙස හඳුන්වයි.

ටීවී දෙරණ නාලිකාව විසින් පවත්වන *දෙරණ වීට් මිස් ශ්‍රී ලංකා ෆොර් මිස් එර්ත්* රූ රැජිණ තරඟයෙන් ජයග්‍රහණය කරන රූමතිය, එම වසරේ පවත්වන මිහිකත රූ රැජිණ තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරයි. *මිහිකත රූ රැජිණ* තරඟයට අමතරව *දෙරණ වීට් මිස් ශ්‍රී ලංකා ෆොර් මිස් එර්ත්* තරඟය, මිස් ග්ලෝබ් ඉන්ටර්නැෂනල්. ටොප් මොඩ්ල් ඔෆ් දි වර්ල්ඩ්, මිස් ඉන්ටර්කොන්ටිනෙන්ටල් පැජන්ට් සහ ලෝක සංචාරක රූ රැජිණ (Miss Tourism World) යන තරඟ සඳහාද, සිය නියෝජනය තහවුරු කරයි.

## ජයග්‍රාහිකාවන්
## මේවාද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකා විශ්ව රූ රැජිණ
*ශ්‍රී ලංකා ලෝක රූ රැජිණ

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* නිල වෙබ් අඩවිය 
* පැජන්ට්පොලිස්

ප්‍රවර්ගය:රූප සෞන්දර්යය හෝ කඩවසම් බව හෝ තේරීමේ ශ්‍රී ලංකා තරඟ
පූජා උමාශංකර්

**පූජා ගෞතමී උමාශංකර්**, බොහෝවිට දන්නා **පූජා** යනු ඉන්දු-ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් සහිත නිළියකි, ඇය දෙමළ, සහ සිංහල,තෙලිගු, මලයාලම් සහ අමටුර් සිනමාවේ ජනප්‍රිය නිළියකි. ඇය වඩාත් ජනප්‍රියත්වයට පත් වූයේ , බාලා'ගේ *නාන් කඩවුල්* චිත්‍රපටයෙනි. එහි දී  පූජා ඉදිරිපත් කළ දෑස් අඳ සිඟන්නියකගේ චරිතය සඳහා දක්ෂිණ ෆිල්ම්ෆෙයා සම්මාන සහ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්ත සිනමා සම්මාන ලැබීය. ඇය සිංහල සිනමාවෙහි සාර්ථක නිළියක් වූයේ *අංජලීකා* (2006), *ආසයි මං පියාඹන්න* (2007), *සුවඳ දැණුනා ජීවිතේ* (2010) සහ *කුස පබා* (2012), චිත්‍රපට රඟපෑමෙනි.

## මුල් අවදිය
පූජා සන්ධ්‍යා නම් ශ්‍රී ලාංකික සිංහල කාන්තාවකට හා ඉන්දියානු කන්නඩිග බ්‍රාහ්මින් වන ශ්‍රින්ගරි හි චික්මගලූර් දිස්ත්‍රික්කයේ, කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ එච්.ආර්. උමාශංකර් නම් ව්‍යාපාරිකයෙකු හට දාව, ජුනි 25 දින ශ්‍රී ලංකාවේදී පූජා උපත ලැබුවාය.

ශ්‍රී ලංකාව තුලදී සිය පෙරපාසල් අධ්‍යාපනය හමාර කල පූජා, පසුව ඉන්දියාව වෙත සංක්‍රමණය වූවාය. එහිදී අඩ්ලූර් හී Poornapragnya වෙතිනුත්, පසුව මයිසෝර් (Mysore) හී නිර්මලා කන්‍යාරාමය වෙතිනුත් ඇය සිය අධ්‍යාපන කටයුතු හැදෑරුවාය.

## පෞද්ගලික ජීවිතය
පූජා ශ්‍රී ලාංකික නිරූපන ශිල්පියෙකු වූ දීපක් ශන්මුගනාදන් සමඟින් 2014 දී විවාහය ගිවිස ගැනීය.

## වෘත්තීය දිවිය
පූජා හඳුන්වා දෙනු ලැබූයේ ඇයගේ මිතුරෙකු වූ කැමරාකරණ ශිල්පී පසුව අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු වූ ජීවා, විසිනි.

### පුංචි තිරයේ
කලෙයිඥර් ටීවී, හා සන් ටීවී හී ජනප්‍රිය රියැලිටි නර්ථන වැඩසටහනක් වූ *ආටම් පාටම් කොන්ඩාටම් (Aatam Paatam Kondatam)* හා ටීවී දෙරණ "සිටි සිටි ඔෆ් ඩාන්ස්" හි විනිශ්චයකාරවරියක ලෙසද පූජා කටයුතු කර තිබෙයි.

## රංගනයන්
## ටෙලිනාට්‍යය
## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සැබැඳි
* 
* Official Facebook Page of Pooja Umashankar

ප්‍රවර්ගය:1981 උපත්
අප්‍රිකානු සමාජවාදය

සම්භාව්‍ය සමාජවාදයට වඩා වෙනස්, **අප්‍රිකානු සමාජවාදය** යනු  "සාම්ප්‍රදායික" අප්‍රිකානු ක්‍රමයක් භාවිතයෙන් ආර්ථික සම්පත් හවුලේ භුක්ති විදීම පිළිබඳ දිට්ඨියකි. 1950 ගණන් සහ 1960 ගණන් වල බොහෝ අප්‍රිකානු දේශපාලනඥයෝ, අප්‍රිකානු සමාජවාදය වෙත ලැදියාව ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කර සිටියද, මෙම පදය පිළිබඳ අර්ථ දැක්වීම සහ අර්ථ නිරූපණය බෙහෙවින් විවිධ ස්වරූපයන් ගති. මෙය එසේ වූයේ, අප්‍රිකානු සමාජවාදය තනි චින්තකයෙකු වෙතින් පැන නැගුණක් නොවන නිසාය. අප්‍රිකානු සමාජවාදයේ අර්ථ දැක්වීමේ එක් නිදසුනක්, 1962 දී ඝානා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඩි ග්‍රෆට් ජොන්සන් විසින් ප්‍රකාශ කර සිටියේ පහත උපමා වාක්‍යය ඇසුරෙන් වචනයෙන් කැටි කොට දක්වමිණි: ***එය අප්‍රිකානු විතත-පවුල් ක්‍රමය තවද පැහැදිලි ලෙසින් විස්තර කර දැක්වීමකි***. 

## මෙයද බලන්න
*තුන්වන ලෝක වාදය
*සර්ව-අප්‍රිකානු වාදය
*අරාබි සමාජවාදය
*මෙලනීසියානු සමාජවාදය
*උබුන්ටු
*උජමා
*හරාම්බි
*තුන්වන ජාත්‍යන්තර සිද්ධාන්තය

## සටහන්
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාවේ දේශපාලනය
ප්‍රවර්ගය:සමාජවාදය
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකානු සහ කළු ජාතිකවාදය
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාවේ සමාජවාදය
මීරිගම

**මීරිගම** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා තිබෙන නගරයකි. එය කොළඹ සිට කිලෝමීටර 57 ක හා, මීගමුව සිට කිලෝමීටර 34 ක දුරින් පිහිටා තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම අග්‍රාමාත්‍යවරයා වූ ඩී.එස්. සේනානායක මහතාගේ උපන්බිම වන්නේද මීරිගමයි.

මීට අමතරව සිංහ රෙජිමේන්තු හමුදා පුහුණු කඳවුර සහ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට අයත්, ප්‍රධාන රේඩාර්පළ පිහිටුවා තිබෙන්නේද මීරිගම තුල වෙයි.

## මීරිගම ධාවන පථය
මීරිගම ඉදිකොට තිබෙන, සුපිරි ධාවන පථය (Super Race Track), මෝටර්සයිකල් හා කාර් ධාවන තරඟ පැවැත්වීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබේ. කිලෝමීටර 1.4 ක් දිග හා මීටර් 30 ක් පළල මීරිගම ධාවන පථය, අක්කර 11 ක පමණ විහිදුණු භූමි ප්‍රමාණයක ඉදිකොට තිබෙයි.

## සංචාරක ආකර්ෂණ
*බෝතලේ වෙල මැද අම්බලම - මෙරට දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය මීරිගම බෝතලේ ග්‍රාමයෙහි පිහිටා තිබෙයි.
*බෝතලේ වලව්ව - ඩී.එස්.සේනානායක මහතා විසූ වලව්ව.

## ප්‍රදේශයේ පිහිටි පාසල්
* ඩඩ්ලි සේනානායක ආදර්ශ මහා විද්‍යාලය.
* ශ්‍රි විිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිිමලවංශ කණිෂ්ඨ විද්‍යාලය
* ඩී.එස්.සේනානායක මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය.
* බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය, මීරිගම.
* කන්දගමුව මහා විද්‍යාලය.
* හේනේපොල කණිෂ්ඨ විද්‍යාලය.
* බෝතලේ කණිෂ්ඨ විද්‍යාලය.
* කීනදෙනිය මහා විද්‍යාලය.
* තවලම්පිටිය මහ විද්‍යාලය.
* 

## වෙබ් පිටු 
* මීරිගම

== සමාජ මාධ්‍ය කණ්ඩායම ==

* මීරිගම | MIRIGAMA
* මීරිගම අපි

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය

**ගලහිටියාව මධ්‍ය  විද්‍යාලය**, ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, ගණේමුල්ල නගරයේ පිහිටා ඇති මධ්‍ය විද්‍යාලයකි.

## ඉතිහාසය
1944 වසරේ මැයි මස 01 දිනදී ආරම්භ කරනු ලැබූ ගලහිටියාව මධ්‍ය විද්‍යාලය, එකල අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයාව සිටි ආචාර්ය .සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නන්ගර මහතා විසින් ක්‍රියාවට නංවන ලද නිදහස් අධ්‍යාපන ක්‍රමය යටතේ පිහිටුවනු ලැබූ මුල්ම මධ්‍ය  විද්‍යාල 54 අතුරින් බිහි වූ 12වන මධ්‍ය විද්‍යාලය වෙයි.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*GCC ආදි සිසුන්ගේ නිල වෙබ්අඩවිය galahitiyawappa.com 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍ය මහා විද්‍යාල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
යුදෙවු-ක්‍රිස්තියානි

සහ ක්‍රිස්තියානි ආගම දෙකෙහිම පිලිගන්නා දස පනත සඳහන් පුවරුවක්]]

## ආශ්‍රිත ලිපි
* ඒබ්‍රහමීය ආගම්
ප්‍රවර්ගය:යුදෙවු-ක්‍රිස්තියානි
උජමා

thumb|upright|ජූලියස් නියරේරෙ
***උජමා*** යනු,  1961දී බ්‍රිතාන්‍යය වෙතින් එය නිදහස දිනා ගැනුමෙන් පසුව ටැන්සානියාවේ ක්‍රියාත්මක වූ  ජූලියස් නියරේරෙගේ සමාජ සහ ආර්ථික  සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති සඳහා පදනම සැපයූ සංකල්පයයි. අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු ක්වාන්සා උත්සවයෙහි මූලධර්ම හතෙන් එකක් ලෙසින්ද එය භාවිතා වීමට පටන්ගෙන ඇත. "එකමුතුව", "ඒකතාව", "එක් විතත පවුලක් ලෙසින් ඔබගේ රටවැසියන් හා සමග එකමුතුවීම " යන අර්ථ එයට ඇත.

## ඉතිහාසය 
1967දී, ජනාධිපති නියරේරෙ විසින්,   අරූෂා ප්‍රකාශනය නම්වූ, ඔහුගේ සංවර්ධන සැලසුම් පිටපත ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එය තුලින් නියරේරෙ විසින්  අප්‍රිකානු සංවර්ධන ආකෘතියක අවශ්‍යතාවය  පෙන්වා දෙමින්,  අප්‍රිකානු සමාජවාදයට අඩිතාලම දැමිණි.
කුරුණෑගල ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල නගර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන **කුරූණෑගල ඔරලෝසු කණුව** එරට ඇති පැරණිතම ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ. 

## ඔරලෝසු කණුවෙහි ආකෘතිය
සම්පූර්ණයෙන් වාගේ සිමෙන්ති හා කළු ගලින් නිර්මාණය කොට තිබෙන මෙම ඔරලෝසු කණුවහි මූලික හැඩය චතුරස්‍රාකාර ස්වරූපයක් ගෙන තිබෙයි. 

එහි පහළ, සිව් දිශා වෙතට ඉදිකරන ලද දොරටු හතරක් වන අතර, ඉන් තුනකම ඔරලෝසු කණුව පිහිටුවීමේ අභිප්‍රාය හා ලෝක යුද්ධයෙන් මියගිය භටයින්ගේ නම් දැක්වෙන සටහන් දැක්වීමට යොදා ගෙන තිබෙයි. කුණුවෙහි ඉහලින් සිව් දිශාවන්හී 1922 වර්ෂය සටහන් කොට තිබෙයි.

ඔරලෝසු කණුවහි ඇතුළත, එහි ඉහළට නැඟීම වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද පඩිපෙළක් වන අතර, ඉන් පඩි 4ක් කොන්ක්‍රීට් වලින්ද, ඉතිරි පඩි 29ක් ලී වලින්ද සාදා ඇත.

## යුධ ස්මාරකයක් වශයෙන්
ක්‍රි.ව. 1914-1918 I වන ලෝක යුද්ධයේදී එක්සත් රාජධානිය වෙනුවෙන් සටන්වැද මියගිය වයඹ පළාතේ භටයින් සහ ඉංග්‍රීසි ජාතික භටයින් 07 දෙනෙකු සිහිකිරීම වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද්දකි. ඔරලෝසු කණුවෙහි ඉංග්‍රීසි, සිංහල හා දෙමළ භාෂා ත්‍රිත්වයෙන්ම සටහන් කොට තිබෙන වගන්තිය, ඒ බැව් සනාථ කරයි. (පහත දක්වා ඇති)

ක්‍රි.ව. 1914 - 1918 මහ යුද්ධයේදී අධිරාජ්‍ය උදෙසා වයඹ පළාත වෙනුවෙන් ගොස් ජීවිත දානය කළ වීර පුරුෂයන් සිහිවීම පිණිසයි.

පළමු ලෝක යුද්ධයේදී මියගිය භටයින් 11 දෙනෙකුගේ (ලාංකිකයින් තිදෙනෙකු ඇතුළු) නම් සඳහන් වන සටහනක් සහ දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී මියගිය ඉංග්‍රීසි ජාතික භටයින් 07 දෙනෙකුගේ නම් දැක්වෙන සටහනක්ද මෙහි පවතී.

කුරූණෑගල ඔරලෝසු කණුව, කොළඹ නගරයේ ඉදිකොට තිබෙන යුද ස්මාරකයටත් වඩා පැරණි ස්මාරකයක් ලෙස හැඳින්වෙයි. එසේම යුධ ස්මාරකයක සිංහල හා දෙමළ භාෂා ද්විත්වයෙන්ම පාඨ දැක්වෙන එකම අවස්ථාව ලෙසද මෙය සඳහන් වෙයි. (නමුත් කොළඹ යුද ස්මාරකයේ සිංහල හා දෙමළ වචන දෙකක් ඇති බව සඳහන්ය).

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධ ස්මාරක
ගාලු කොටුව ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ගාලු කොටුව කොටු බැම්මෙහි පිහිටුවා තිබෙන **ගාලු කොටුව ඔරලෝසු කණුව** මෙරට ඉදිකොට තිබෙන පැරණිතම ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ. 

බැලූ බැල්මට ලන්දේසීන් විසින් ඉදිකරන ලද ගාලු කොටු බැම්මත්, ඔරලෝසු කණුවත් එකම කාලයකදී සිදුකල නිර්මාණයන් ලෙස දෘෂ්‍යමාන වූවත්, *ගාලු කොටුව ඔරලෝසු කණුව* පසුකාලීනව ඊට එකතු කරන ලද, දේශීය සිංහල ධනපතියකුගේ ධන පරිත්‍යාගයක් යටතේ ඉදි වූවකි.

## ඉතිහාසය
19 වන සියවසේ අවසන් සමය තුල, මෙරට ගාලු දිසාවේ ජනතාවට සේවය කරමින් ඉමහත් ජනතා ප්‍රසාදයක් දිනාසිටි, ඉංග්‍රීසි ජාතික වෛද්‍යවරයෙක්‌ වූ පීටර් ඩැනියෙල් ඇන්ටනීස්‌ මහතා සිය සේවා කාලය නිමාකරමින් සමුගැනීමට සූදානම් වූ අවස්ථාවේදී, ඔහුගේ සේවය අගයා යම් දෙයක් සිදු කල යුතු යැයි එකල ගාල්ලේ ජන ප්‍රධානීහූ සාකච්ඡා සිදු කළහ. එහිදී පැමිණි යෝජනාවකට අනූව, පීටර් ඩැනියෙල් මහතාගේ සේවය අගයා ඔරලෝසු කණුවක්‌ ඉදිකිරීම සුදුසු යැයි තීරණය විණි.

මෙවැනි ඔරලෝසු කණුවක් ඉදිකිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රුපියල් තුන්දහස්‌ පන්සියයක්‌ පමණ වියදම් වෙතැයි ඇස්ථමේන්තු කල අතර, එම මුදල් ප්‍රමාණය ගාලු නාගරික ජනතාවගෙන් අයකර ගැනීමට මුලදී තීරණය විණි. නමුත් එසේ සිදු කිරීම සුදුසු නොවන බව පවසමින් වාසල මහ මුදලි කළුහත් සැම්සන් ද ආබ්‍රේව් විජය ගුණරත්න රාජපක්‍ෂ මහතා, එම මුදල් ප්‍රමාණය තමා විසින් දැරීමට සූදානම් බව දන්වා සිටින ලදී.

ඒ අනූව වැඩ කටයුතු සිද්ධ වෙමින්, ගාලු කොටුවේ ඉදිවූ මෙම ඔරලෝසු කණුව 1883 වසරේදී වෛද්‍ය පීටර් ඩැනියෙල් ඇන්ටනීස්‌ මහතා අතින් විවෘත කෙරුණි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
මෙල්බර්න් නගර මධ්‍යය

**මෙල්බර්න් නගර මධ්‍යය** (සමහරවිට "මධ්‍යම නගරය", සහ ව්‍යවහාර භාෂාවෙන් සරල ලෙසින්  "නගරය" ලෙසින් හැඳින්වෙන) යනු, ඕස්ට්‍රේලියාවේ වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තයේ, මෙල්බර්න්හී ප්‍රදේශයකි.

## ආශ්‍රිත
**සටහන්:**
අරාබි සමාජවාදය

**අරාබි සමාජවාදය** (, *අල්-ඉසිටිරකීයා අල්-අරාබියා*) යනු,  සර්ව-අරාබිවාදයේ සහ  සමාජවාදයේ සංරසීකරණය මත පදනම්වූ දේශපාලන මතවාදයකි. බාත්වාදයෙහි සහ අරාබි බාත් පක්ෂයෙහි ප්‍රධාන ආදිකර්තෘ, මිසිල් අෆ්ලක් විසින්, "අරාබි සමාජවාදය" යන පදය නිමැවුයේ, ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී ව්‍යාපාරය වෙතින් ඔහුගේ සමාජවාදී මතවාද අනුවාදය වෙන් කොට හඳින්වීමටය.
පිලිප් ගුණවර්ධන

thumb|දොන් පිලිප් ගුණවර්ධන

ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෙකු වන **දොන් පිලිප් රූපසිංහ ගුණවර්ධන** (11 ජනවාර 1901 – 26 මාර්තු 1972) විසින් ශ්‍රී ලංකාවට ට්‍රොට්ස්කිවාදය හඳුන්වා දුන් අතර, 'සමාජවාදයේ පියා' ලෙසින් සහ 'බොරළුගොඩ සිංහයා' ලෙසින් හැඳින්වෙයි.ලංකා සමසමාජ පක්ශයේ නයකයෙකි.

ලංකා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සහ ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙකු වන ඔහු 1956 සිට 1959 දක්වා S.W.R.D. බණ්ඩාරනායක යටතේ කෘෂිකර්ම හා ආහාර අමාත්‍යවරයා ලෙසද, ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා යටතේ 1965 සිට 1970 දක්වා ජාතික ආණ්ඩුවේ කර්මාන්ත හා ධීවර අමාත්‍යවරයා ලෙසද කටයුතු කළේය.

ප්‍රවර්ගය:1901 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1972 මරණ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
සුමානය

**සුමානය** හෙවත් **සතිය** යනු කාලය මැනීමේ ඒකකයකි. දවස ට වඩා දීර්ඝ වන අතර මාසය ට වඩා කෙටිය. සාමාන්‍යයෙන් වැඩකරන දවස් (සතියේ දවස්) සහ විවේක දවස් (සති අන්ත දවස්) තීරනය වන්නේ සුමාන පාදක චක්‍රයකිනි. වර්තමානයේ බොහෝ සමාජයන් භාවිතා කරන්නේ දවස් 7ක සුමාන සම්මතයකි.

## දවස් හතේ සුමාන
### යුදෙවු ක්‍රිස්තියානි දිනදසුන් වල සුමානය
යුදෙවු-ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායේ වත්මන් සහ අතීත සියළු දින දසුන්වල සුමානයට දවස් 7කි.
* සඳුදා
* අඟහරුවාදා
* බදාදා
* බ්‍රහස්පතින්දා
* සිකුරාදා
* සෙනසුරාදා
* ඉරිදා
දවස මධ්‍යම රාත්‍රිෙයන්  ඇරඹී  මධ්‍යම රාත්‍රිෙයන් අවසන් වන බැවින් සුමානයද නිතැතින්ම  මධ්‍යම රාත්‍රියකින්  ඇරඹී  මධ්‍යම රාත්‍රියකින්  අවසන්වේ.

### සිංහල දින දසුනේ සුමානය
සිංහල දින දසුන් ක්‍රමය අනුව  සුමානයට දවස් 7කි.
*සඳුදා

*කුජදා

*බුධදා

*ගුරුදා

*කිවිදා

*ශනිදා

*රිවිදා

හිරු උදාව සමග දවස ඇරඹී පසුදුනට හිරු උදාව සමග අවසන් වන බැවින් සුමානයද නිතැතින්ම  හිරු උදාවක් සමග දවස ඇරඹී හිරු උදාවකින් අවසන්වේ .

## වෙනත් දින ගනන් වල සුමාන
### දවස් තුනේ සුමාන
### දවස් හතරේ සුමාන
### දවස් පහේ සුමාන
### දවස් හයේ සුමාන
### දවස් අටේ සුමාන
### දවස් නමයේ සුමාන
### දවස් දහයේ සුමාන
### දවස් දහතුනේ සුමාන
## සුමානයේ දිනගණ විචල්‍ය වන දින දසුන්
## ආශ්‍රිත ලිපි 
*Determination of the day of the week
*GPS week number
*සතියෙහි දිනවල නම්
*Workweek and weekend

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සුමාන
ප්‍රවර්ගය:කාලය මැනීමේ ඒකක
හෙයිලේ සෙල්ලාසි

## ආශ්‍රිත ලිපි
* රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය

ප්‍රවර්ගය:අධිරජවරු
ප්‍රවර්ගය:දෙවිවරු
අලුත්ගම

**අලුත්ගම** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාත තුල කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. බස්නාහිර පළාතේ දකුණු මායිම වන බෙන්තර ගඟ මුහුදට වැටෙන්නේ **අලුත්ගම** නගරය ආසන්නයෙනි. කොළඹ නගරයේ සිට ගාලු පාරේ කි.මී. 61 ක් පැමිණි විට **අලුත්ගම** නගරයට පිවිසිය හැක. 

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ඒබ්‍රහමීය ආගම්

(ඉහලම), ක්‍රිස්තියානි කුරුසය (මැද), ඉස්ලාම් crescent moon with star (පහලම)]]

බටහිර ආසිය‍ානු සම්භවයක් සහිත ඒකදේවවාදී විශ්වාසයන් පොදුවේ  **ඒබ්‍රහමීය ආගම්** ලෙස හැඳින්වේ.

## අමතර අවධානයට 
* Abraham's family tree
* Abrahamic Family House, a complex in Abu Dhabi built in the spirit of Abrahamic unity
* Abrahamites
* Yahwism
* Noahidism
* Ancient Semitic religion
* Center for Muslim-Jewish Engagement
* Christianity and Islam
* Christianity and Judaism
* Christianity and other religions
* Gnosticism
* Interfaith dialogue
* Islamic–Jewish relations
* Islam and other religions
* Jewish views on religious pluralism
* Judeo-Christian ethics
* List of burial places of Abrahamic figures
* Mandaeism
* Messianism
* Manichaeism
* Yazidism
* Milah Abraham
* Nigerian Chrislam
* People of the Book
* Sabians
* Table of prophets of Abrahamic religions
* Zoroastrianism

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
### උපහරණ 
## භාහිර සබැඳි 
*

ප්‍රවර්ගය:ඒබ්‍රහමීය ආගම්
කුජදා

**කුජ දින** එසේත් නැත්නම් **කුජදා** යනු සූර්ය දවසකි. සඳුදා සහ බුදදා අතර දවස වේ. කුජදා හිරු උදාවේ ඇරඹෙන මෙම දවස බුදදා හිරු උදාව සමග අවසන වේ.

## රාහු කාලය 
මෙදින රාහුකාලය ඔරලෝසු වේලාවෙන් 3:00 සිට 4:30 දක්වා වේ. මෙම වේලාව දිවා රාත්‍රී දෙකටම අදාල වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* අඟහරුවාදා
* රාහු කාලය

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දවස්
සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය

**සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය** (; *සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම මග* ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, නේ වින් සහ හමුදාව විසින් නායකත්වය සැපයුනු  1962 රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණය විසින්  යූ නූ බලයෙන් නෙරපීමෙන් පසුව, 1962 සිට 1988 දක්වා බුරුමයේ සමාජවාදී රජයේ මතවාදයයි. වඩාත් විශේෂිතව පවසතොත්, සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය යනු, බුරුමය තුල විදේශ ආභාෂය අවම කරවන  සහ හමුදාවේ භූමිකාව ඉහළ නංවන  ආර්ථික සංවර්ධන සැලැස්මක පිටපතක් ලෙසින් විප්ලවීය මණ්ඩලය විසින්, කුමන්ත්‍රණයෙන් මද කලකට පසුව  1962 අප්‍රේල් මස ලියන ලද ආර්ථික නිබන්ධයකි.  සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය විද්වතුන් විසින් විස්තර කෙරුණේ, ආසියාවේ වරෙක මහත් සෞභාග්‍යයෙන් වැජඹුනු රටක් ලොව දූගීතම රටක් බවට පෙරළු, විදේශභීතික, මිථ්‍යා විශ්වාසී සහ  "දුක්ඛිත ආසමර්ථයක්" ලෙසිනි.  කෙසේවෙතත්, රටෙහි අභ්‍යන්තර ස්ථාවරත්වය ඉහළ නැංවීමටද, අනෙකුත් අග්නිදිග ජාතීන් වෙත බලපෑම් ඇතිකල සීතල යුද්ධ අරගලයන්හී, රටක් වශයෙන්  බුරුමය පැටලවීම වැලක්වීමට මෙය මෙහෙවර ඉටු කලා විය හැක.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන විද්‍යාව
ජාතික සාමය සහ නීතිය රැකිමේ මණ්ඩලය

**ජාතික සාමය සහ නීතිය රැකිමේ මණ්ඩලය** (; ) හෝ **NPOMC** (คสช.) යනු, යුද්ධ හමුදාව විසින් තායිලන්තයේ බලය අත්පත් කරගත්  2014 තායි රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණයට පසුව වර්තමානයේ තායිලන්තය  පාලනය කරන  ජුන්ටාව වෙයි.

## ආශ්‍රිත
රස්තෆාරි

ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
* රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය
* රස් තෆාරි මැකොනන් හෙවත් හෙයිලේ සෙල්ලාසි
පැය

**පැය** යනු කාලය මැනීමේ ඒකකයකි.

## ඔරලෝසු පැය
මධ්‍යන්‍ය සූර්ය දවසකින් 1/24 හෝරාවක් () හෙවත් ඔරලෝසු පැයක්වේ. මෙහි h සංකේතය වෙි. ඔරලෝසු පැයකට මිනිත්තු වලින් නම් 60ක්ද තප්පර වලින් නම් 3 600ක්ද ඇත.

## බැබිලෝනියානු පැය
## උදයාදී පැය 26 විනාඩි 36
සූර්ය දවසකින් 1/60 සිංහල පැය හෙවත් උදයාදී පැයක් පැයක්වේ.සිංහල පැයකට විනාඩි වලින් නම් 24ක්ද තප්පර වලින් නම් 1 440ක්ද ඇත.

## ජුලියානු දවස් ක්‍රමයේ පැය
ඛාන් ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කොළඹ ඉදිකොට තිබෙන **ඛාන් ඔරලෝසු කණුව**, ඉන්දියාවේ බොම්බෙයි (Bombay) හී ඛාන් පවුල විසින් මෙරට ඉදිකරන ලද ඔරලෝසු කණුවක් වේ. එය පිට කොටුව වෙළඳපළ පිවිසුම ආසන්නයට වන්නට ඉදිකොට තිබෙයි.

## ඉතිහාසය
ඛාන් ඔරලෝසු කණුව 20 වන සියවසේ මුල් සමයේදී, ෆ්‍රම්ජී භිඛාජි ඛාන් (Framjee Bhikhajee Khan) පවුල විසින් ඉදි කරනු ලැබුවකි. ඔරලෝසු කණුවෙහි දක්වා තිබෙන සටහනකින් ඒ බැව් තහවුරු කරයි.

*This clock tower and fountain was erected to the memory of Framjee Bhikhajee Khan by his sons Bhikhajee and Munchershaw Framjee Khan as a token of affectionate gratitude and dedicated through the Municipal Council to the citizens of Colombo on the fourth day of January 1923, the 45th anniversary of his death.*

*ෆ්‍රම්ජී භිඛාජි ඛාන් පියාණන් වෙත ආදරණීය කෘතගුණ දැක්වීමේ සංඛේතයක් වශයෙන්, මෙම ඔරලෝසු කණුව හා දිය උල්පත (ජල මල), ඔහුගේ පුතුන් විසින්, මහ නගර සභාව හරහා කොලඹ පුරවැසියන් වෙනුවෙන්, 1923 වසරේ ජනවාරි මස සිව් වන දින, එනම් ඔහුගේ මරණයට වසර 45 ක් සැපිරෙන කල, ඉදිකොට නිම කරන ලදී.*

ඔරලෝසු කණුව සමග සක්‍රීය ජල මලක්ද ඉදිකෙරුණත්, එය තව දුරටත් ක්‍රියාත්මකව නොමැති බව සඳහන් වෙයි.

## ඔරලෝසු කණුවෙහි ආකෘතිය
දල වශයෙන් සිව් මහල් ගොඩනැගිල්ලක උසකින් යුත් මෙම ඔරලෝසු කණුව, පිට කොටුව වෙළඳපළ පිවිසුම ආසන්න වටරවුමෙහි ඉදිකොට ඇත.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
කණ්ඩලම

**කණ්ඩලම** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පිහිටා තිබෙන ගම්මානයකි.

## සංචාරක ආකර්ෂණ
*කණ්ඩලම වැව - කණ්ඩලමෙහි පිහිටා ඇති පුරාණ වැවක් වේ. එය උස මීටර 21 (අඩි 69) ක් හා පළල මීටර 1600 (අඩි 5200) ක් පමණ වන වේල්ලකින් සමන්විතය. ජලාශයෙන් එක්රැස් කර ගන්නා ජලය, කලාපයෙහි ජල සම්පාදන කටයුතු වෙනුවෙන් භාවිතා කරනු ලබයි.
*කණ්ඩලම හෝටලය - ප්‍රසිද්ධ තරු 5හේ හෝටලයක් වන කණ්ඩලම හෝටලය, වැව් තාවුල්ලෙහි ඉදිකොට තිබේ.
*කළුදිය පොකුණ පුරාවිද්‍යා භූමිය - කණ්ඩලමෙහි පිහිටි එෙතිහාසික පුරාවිද්‍යා භූමියකි.

## බාහිර සබැඳි
*ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව
අලිෆුෂි

**අලිෆුෂි** (දිවෙහි: އަލިފުށި) යනු, රා අතොළුවෙහි පිහිටි එක් ජනාවාසී දිවයිනකි.

මෙම දිවයින කීර්තිමත් වන්නේ වඩු කාර්මිකයන් සහ බෝට්ටු තනන්නන් සඳහාය.
යසෝදරා දේවී බාලිකා විද්‍යාලය

**යසෝදරා දේවී බාලිකා විද්‍යාලය**, ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ නගරය තුල පිහිටා තිබෙන ජනප්‍රිය බාලිකා පාසලකි.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
කැමොලොපාඩිලිඩ්ස්

**කැමොලොපාඩිලිඩ්ස් ** යනු,  209P/ලීනියර් නම් ධූමකේතුව ආශ්‍රිතව ඇතිවන  උල්කාපාත වර්ෂාවකි.
බදුල්ල ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ බදුල්ල නගර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන **බදුල්ල ඔරලෝසු කණුව** මෙරට යටත් විජිත සමයේ ඉදිකරන ලද පැරණිතම ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ. එය රජ වීදිය, බස් නැවතුම්පළ ආසන්නයට වන්නට ඉදිකොට තිබෙයි.

## ඔරලෝසු කණුවෙහි ආකෘතිය
ඔරලෝසු කණුවහි මූලික හැඩය චතුරස්‍රාකාර ස්වරූපයක් ගන්නා අතර, එහි වහලය යටත් විජිත සමයේ වාස්තු විද්‍යාත්මක ශෛලිය සිහි ගන්වයි. ඔරලෝසු කණුව ක්‍රි.ව. 1932 දී ඉදිකරන ලද්දක් බැව් එහි දැක්වෙන පුවරුවක සටහන් කොට තිබෙයි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල
කාව්‍ය

**කාව්‍ය** යනු ඉංගිරිසියෙන් poems යන අර්ථය දෙන ලේඛන විශේෂය හඳුන්වයි. එසේ නමුත් ඉපැරණි සංස්කෘත අර්ථයන්ට අනුව කාව්‍ය යන්න යටකී කවිය හෙවත් පද්‍ය යන වර්තමාන තේරුම ඉක්මවා යයි. මන්ද යත්, පද්‍ය කාව්‍ය, ගද්‍ය කාව්‍ය, ද්‍රෘෂ්‍ය කාව්‍ය, චම්පු කාව්‍ය වැනි සියලු කලාංගයන් හැඳින්වීම සඳහා කාව්‍ය යන්න එකල භාවිත වූ හෙයිනි. ඒ අනුව වර්තමාන අර්ථයේ කවියත්, ගද්‍ය සාහිත්‍යත්, නාට්‍යත්, ගද්‍ය පද්‍ය දෙකොටසෙහිම සම්මිශ්‍රණයක් සේ ගැනෙන චම්පු කාව්‍යත් එකල පොදුවේ කාව්‍ය ලෙස හැඳින්වූ බව ප්‍රත්‍යක්ෂ වේ. එසේ නමුත් මෙහිදී අප කාව්‍ය ලෙස සලකා බලන්නේ **කවිය** යනුවෙන් නූතන අර්ථයෙන් ගැනෙන poems යන්නෙහි සිංහල සූචිතයයි. 

ආරම්භක අවධියේ සිට කාව්‍ය යන්න තුළින් හැඟවුම් කරනු ලැබූවේ තාලයකට ගැයිය හැකි, නිශ්චිත විරිතක් නිශ්චිත මාත්‍රා ප්‍රමාණයක් හා නිශ්චිත යතියක් සහිත නිර්මාණයි.
එවන්නකට උදාහරණයක් ලෙස පහත සඳහන් සිංහල ජන කවිය ගෙන බලමු.

මැද වත්තේ සෙල්ලම් පාරකි    යන්ට
මල් පිපිලා සුවඳේ බැරුවා      ඉන්ට
නෙලාගන්න බෑ අත රිදෙනව    අපට
සාදු සාදු මල් පිපියන් සොඳ     රුවට

සමුද්‍ර ඝෝෂ විරිත නම් සුප්‍රකට විරිතට අනුව ලියා ඇති පහත සඳහන් සැළලිහිණි සංදේශ කාව්‍යය ද ගෙන බලන්න. 

මනහර නා මෙනවියනිඳ ළවැලි       පිට
ගෙන මිණි වෙණ තත් නියගින් මැද   රුවට
කන එව කියන බුදු ගුණ ගී මියුරු   කොට
සැනහෙව කැළණි ගඟ බඩ මද කලක්  සිට

එසේ නමුත් පසුකාලීන යුගය වනවිට කාව්‍යෙයහි අර්ථය නිශ්චිත තනුවක් සහිත ගැයිය හැකි නිර්මාණය යන්නෙන් වෙනස්වී පුළුල් අර්ථයකින් භාවිත විය. මන්ද යත් නිසදැස් කවිය 
යනුවෙන් කාව්‍යමය උපශානරයක් නිර්මාණය වීම නිසාය. නිසදැස් කවිය බටහිර කවිය තුළ නිෂ්පන්න වූවාය යන්න සාමාන්‍ය පිළිගැනීම වුවත් ඉපැරණි චීන කවි හා ජපන් හයිකු කවි වැනි
ලෝතයේ සෙසු ප්‍රදේශයන්ට අයත් කාව්‍යන් තුළද නිදහස් කවියට සමාන ලක්ෂණ නිරෑපණය වන බව ඇතැම් උගත්හු පවසති. ප්‍රවීන ශ්‍රීලාංකීය කිවිවර ලාල් හෑගොඩ මහතාගේ පහත කවිය
ගෙන බලන්න.

නෙත් කැලුම් ගටා
සඳුන් අරටුව දැල්වූයෙ නුඹයි

විහිදෙන්නෙ හෙමින්
ඒ සුවඳ බිඳයි

සිරවෙන්න රිසිසේ
ඒ සුවඳ කුටියේ
මුදවන්න ඒ
ශ්වේත සළුව රහසේ

නිසදැස් කාව්‍යය සඳහා බැලූ බැල්මට පෙනෙන ජනප්‍රිය විරිතක් නැති බව සැබවි. එසේ නමුත් ඒ සඳහාද ඊටම ආවේනික රිද්මයක් තිබේ.යතියක් තිබේ.ශබ්ද මාධූර්යයක් තිබේ. සිංහල නිසදැස් කවියේ ආරම්භකයා ලෙස සැලකෙන ජී.බී.සේනානායක මහතා මෙම මුල් නිර්මාණයන් පළ කළ පලිගැනීම (1946) නම් පොතෙහි මෙසේ පවසන්නේ එහෙයින්ය.

*මේ පොකෙහි පද්‍යාවලීන්ගේ විලාසයෙන් එන නිර්මාණ මා සලකන්නේ ගද්‍යටත් පද්‍යටත් අතර ඇති නිබන්ධන විශේෂයක් හැටියටය. ඒවා කියවිය යුත්තේ ගද්‍ය කියවන ආකාරයටය. එසේ නමුත් පද සංඝටනාවේදී ශබ්ධ මාධූර්යය පිළිබඳ දක්වන සැලකිල්ල ගද්‍ය කියවීමේදී ඒ අරබයා දක්වන සැලකිල්ලට වඩා වැඩි විය යුතු ය.*

ජී.බී.සේනානායක මහතාගේම අලුත ගෙනා මනමාලි නම් කවිය ගෙන ඔහු පවසන කතාව තේරුම්ගැනීමට උත්සාහ කරමු.

හිස නමා ගති ඈ
සිහින් රතැඟිලි පටලවා ගති,
සතියකට පෙර ගෙනා වර
විළිබර ය මගෙ රන්වන් මනාලිය.

දැල් තිර අස්සෙන්
පෙනෙයි ඈ
ඔබ යනු මොබ එනු
පට පිළී ගෙන අබරණ පෙට්ටි ගෙන.

ඇසෙයි නොපෙනෙන විටත්
සාලයෙන් කාමරයට
කාමරෙන් සාලයට
යන පා හඬ.

මා වෙත එතත් ඈ
වුවමනාවන් කිසිත් නැතිවද,
නොරැඳෙයි, පලායෙයි.

ගෑ විලවුනෙහි,
නැත,රන්වන් සමෙහි
සුවඳ නොව‍
හෙළන සුස්මෙහි සුවඳ ය ඒ
ඈ බඳ සුවඳ
දැනෙන්නෙ මට විතරද?

පෙනෙයි ඈ
ඇසෙයි
දැනෙයි
මට ගේ හැම තැන.

ඒ අනුව නූතන අර්ථයට අනුව කවිය යනු තනුවකට කියවිය හැකි හෝ වේවා කියවිය නොහැකි හෝ වේවා සුවිශේෂ සාහිත්‍යමය ලඝුලේඛන ක්‍රමයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

                                                                                                           **-පී.එන්.බී විජේකෝන්**

ප්‍රවර්ගය:කාව්‍ය
ලෝක තෙත්බිම් දිනය

**ලෝක තෙත්බිම් දිනය** සෑම වසරකම පෙබරවාරි 2 වනදා සමරනු ලැබේ.

## දිනය තෝරා ගැනීම
1971 වසරේ ඉරානයේ රැම්සාර් නුවරදී, ජාතීන් 21 ක් විසින් තෙත්බිම් සම්බන්ධ රැම්සාර් සම්මුතියට අත්සන් කල දිනය, එනම් පෙබරවාරි 2 වන දිනය, ලෝක තෙත්බිම් සැමරුම් දිනය ලෙස තෝරා ගෙන තිබෙයි.

## තෙත්බිම් දිනය සැමරීම
ලොව ප්‍රථම වතාවට තෙත්බිම් දිනය සමරනු ලැබුවේ, 1997 වර්ෂයේදීයී. එතැන් පටන් සෑම වසරකදීම, රජයේ කාර්යාංශ, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන සහ විවිධ තරාතිරම් වල පුරවැසි කණ්ඩායම් විසින්, තෙත් බිම් වල වටිනාකම් හා ප්‍රතිලාභ පිළිබඳවත්, විශේෂයෙන් රැම්සාර් සම්මුතිය ගැනත් සම්බන්ධ පොදු දැනුවත් කිරීම් සිදුකරනු ලැබේ. මේ ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රවර්ධනය සඳහා රැම්සාර් මහලේකම් කාර්යාලයද, අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය හා ආධාර සපයයි.

## බාහිර සබැඳි
*ramsar.org - වර්ල්ඩ් වෙට්ලන්ඩ්ස් ඩේ පෝර්ටල්

ප්‍රවර්ගය:පාරිසරික දැනුවත් කිරීමේ දින
කණ්ඩලම වැව

**කණ්ඩලම වැව** ශ්‍රී ලංකාවේ දඹුල්ල ප්‍රදේශයේ කණ්ඩලම ගම්මානයේ පිහිටා ඇති පුරාණ වැවකි. එය උස මීටර 21 (අඩි 69) ක් හා පළල මීටර 1600 (අඩි 5200) ක් පමණ වන වේල්ලකින් සමන්විත වෙයි. ජලාශයෙන් එක්රැස් කර ගන්නා ජලය, කලාපයෙහි ජල සම්පාදන කටයුතු වෙනුවෙන් භාවිතා කරනු ලැබෙයි.

ජලාශයෙහි උපරිම දිග කිලෝ මීටර 4.8 ක් සහ උපරිම පළල කිලෝ මීටර 2.3 පමණ වන අතර, වර්ග කිලෝමීටර 102 ක පමණ ප්‍රදේශයක එය පැතිර පවතියි. ජලාශයෙහි සමස්ථ ජල ධාරිතාවය ඝන මීටර 33300000ක් පමණ වෙයි. 

ජලාශය අවට වූ සුන්දර වටපිටාව හා වසර පුරාම ජලය රැඳී තිබීම හේතුවෙන්, කණ්ඩලම ජලාශය වත්මන් ජල මූලාශ්‍රයක් හඳුනාගෙන තිබෙයි.

## නම
දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ සැතපෙන බුදු පිලිමයේ කණ් සඟලට පිදූ භූමියක ඉදිකල නිසා කණ්ඩලම නම ලැබී ඇති.
## අතීතය
### ඉදිකිරීම
ඉදිකිරීම පිලිබඳ විස්තර ඉතිහාසයේ සඳහන් ‍නොවේ. ලම්බකර්ණ රජ පෙළපතට අයත් රජෙකුගේ කාලයේදී සිදුකල ඉදිකිරීමක් සේ සැලකේ.

### විනාශ කිරීම
කාලිංග මාඝ නම් ආක්‍රමණිකයා විසින් විනාශකල රජරට වැවු අතරට කණ්ඩලම වැවද අයත් විය.

## ප්‍රතිසංස්කරණය
ක්‍රි.ව. 1951 සහ 1957 කාලය තුල ප්‍රතිසංස්කරණය සිදුකරන ලදී. එහිදී පහත කටයුතු සිදුකෙරිනි.
* වැවු බැම්ම ප්‍රත්සංස්කරණය සහ දිගින් වැඩිකිරීම
* වැව විනාශව පැවති කාලය තුල වැවු තාවුල්ලේ පදිංචිව සිටි ජනතාව වැවෙන් පෝෂණය වන කොටසේ පදිංචි කරවීම

## වැවේ තාවල්ලේ හෝටලයක් ඉදිකිරීම
## ආශ්‍රිත ලිපි
* දඹුල්ල රජමහා විහාරය
* වැව
* හෙරිටන්ස් කණ්ඩලම
* ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
* 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය
ප්‍රවර්ගය:වැව්
හින්දුස්තාන් ඇම්බැසැඩර්

thumb|නවදිල්ලි මහ ලේකම් ගොඩනැගිල්ලේ උතුරු කාණ්ඩය පිටත ගාල් කර ඇති නිල හින්දුස්තාන් ඇම්බැසැඩර් මෝටර් රථ

**හින්දුස්තාන් ඇම්බැසැඩර්** යනු, ඉන්දියාවේ  හින්දුස්තාන් මෝටර්ස් සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කෙරුණු මෝටර් රථයකි. මුලින්ම 1956 සිට 1959 දක්වා එක්සත් රාජධානියේ කව්ලි, ඔක්ස්ෆර්ඩ්හී මොරිස් මෝටර්ස් සමාගම විසින් තැනුනු මොරිස් ඔක්ස්ෆර්ඩ් III මාදිළිය මත පදනම්ව, එහි වැඩිදියුණු කිරීම් හෝ වෙනස්කම් කිහිපයක් සහිතව කෙරුණු මෙම මෝටර් රථ නිෂ්පාදනය 1958 සිට අඛණ්ඩව සිදු කෙරිණි.

එහි බ්‍රිතාන්‍ය සම්භවයන් තිබුණද, නියත වශයෙන්ම ඉන්දියානු මෝටර් රථයක් ලෙස ඇම්බැසැඩර් සැලකුණු අතර එය  "ඉන්දියානු මාර්ගයන්හී රජු" යන සුරතල් නාමයෙන් හැඳින්විණි.  හින්දුස්තාන් මෝටර්ස් විසින් මෙම මෝටර් රථය නිපදවනු ලබන්නේ,  බටහිර බෙංගාලයේ,  කොල්කතා අසබඩ පිහිටි, එහි උත්තර්පර කම්හලෙහිය. . 

නරේන්ද්‍ර මෝඩි වැනි, සමහරක් කැපී පෙනෙන දේශපාලනඥයෝ, හින්දුස්තාන් ඇම්බැසැඩර් රථය භාවිතා කරති. 

2014 මැයි වන විට, හින්දුස්තාන් මෝටර්ස් විසින් ඇම්බැසැඩර් රථ නිෂ්පාදනය අත්හිටුවන ලදි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මෝටර් රථ
වින්ධ්‍යා කඳු වැටිය

thumb|275px|මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ වින්ධ්‍යා කඳු

**වින්ධ්‍යා කඳු වැටිය** () යනු,  උතුරු ඉන්දියාව ( ඉන්දු-ගංගාමය තැන්න) සහ දකුණු ඉන්දියාව ලෙසින් ඉන්දියානු අර්ධද්වීපය භූගෝල විද්‍යාත්මකව වෙන් කරන,  බටහිර-මධ්‍යම ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයෙහි පිහිටි,  පැරණි රවුම් කඳු සහ හෙල් වැටියකි.

## හැඳින්වීම 
කඳු වැටියේ බටහිර දිග කෙළවර පිහිටියේ, රාජස්තාන් සහ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් යන නූතන ප්‍රාන්තයන්ගේ මායිම අසල, ගුජරාට් අර්ධද්වීපයේ නැගෙනහිර කෙළවරෙහි, ගුජරාට් ප්‍රාන්තයෙහි වෙයි. උප-මහාද්වීපය තුලට නිසි ලෙස පිවිසෙමින්, නැගෙනහිර සහ උතුරු දිශාවන්ට දිවෙන කඳු වැටිය, ගංගා නම් ගඟ අසලම පිහිටි මිර්සාපූර්  දක්වා පැමිණෙයි.එය ඉන්දියාවේ දෙවන විශාලතම කදු වැටියයි
බාලසිංහම් නඩේසන්

**බාලසිංහම් නඩේසන්** යනු එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයේ 2007 වර්ෂයේ අගභාගයේ සිට 2009 වර්ෂය දක්වා, එනම් ඔහු මියගිය වසර තෙක්, දේශපාලන අංශ නායකයා වශයෙන් කටයුතු කල පුද්ගලයා වෙයි. ඔහු එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයට අයත් පොලීසියේ ප්‍රධානියා ලෙසද කටයුතු කරන ලදී.

## මුල් අවධිය
මුල් කාලයේදී නඩේසන්, ශ්‍රී ලංකා රජයේ පොලිස් නිළදාරියෙකු වශයෙන් සේවය කල බව සඳහන් වෙයි. සිංහල කාන්තාවක් විවාහ කර ගෙන සිටි ඔහු, 1983 කොළඹ කලු ජූලි කලබලවලින් අනතුරුව, ශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවය අතහැර එල්ටීටීඊ සංවිධානයට එකතු විය.

## එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානය සමග
1992 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය අර්ධද්වීප කලාපය තුල පිහිටුවන ලද, එල්ටීටීඊ පොලිසියේ ප්‍රධානියා වශයෙන් නඩේසන් කටයුතු කරන ලදී. 2002 වසරේදී නෝර්වේ රාජ්‍යය විසින් මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස ගෙනා සටන් විරාම ගිවිසුමත් සමග, නැගෙනහිර තුලද නව පොලිස් ස්ථාන පිහිටුවීම පිළිබඳ අධීක්ෂණය ඔහු විසින් සිදු කෙරුණු බව පැවසෙයි. එසේම විදෙස් රටවල් වල පැවැති රැස්වීම් බොහොමයකට එල්ටීටීඊය නියේජනය කරමින්, නඩේසන් සහභාගී වූ බව සඳහන්ය.

පසුකාලීනව ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව විසින් එල්ල කල ගුවන් ප්‍රහාරයක් හේතුවෙන් මියගිය එස්. පී. තමිල්සෙල්වන්ගෙන් පසු, එල්ටීටීඊයේ දේශපාලන අංශයේ නායකයා බවට නඩේසන් පත්විය.

## මරණය
ශ්‍රී ලංකා හමුදාව විසින් දෙමළ කොටීන්ගේ අවසන් බලකොටුව යටත් කර ගැනීමත් සමග, එනම් 2009 මැයි 18 දිනදී නඩේසන් ඝාතනයට ලක්විය.

## මේවාද බලන්න
*දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ
ප්‍රවර්ගය:එල්.ටී.ටී.ඊ. නායකයෝ
බුද්ධි මාරඹේ

මහාචාර්ය බුද්ධි මාරඹේ පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ කීර්තිමත් මහාචාර්‍ය වරයෙකි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* සී.අයි.සී. හෝල්ඩිංස් පී.එල්.සී.
* පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය
යටියන්තොට

**යටියන්තොට** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාත තුල කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
රැම්සාර් සම්මුතිය

]]

**රැම්සාර් සම්මුතිය** (**අන්තර්ජාතිකව වැදගත් වන තෙත් බිම් පිළිබඳව සම්මුතිය**) යනු, තෙත්බිම් සංරක්ෂණය කිරීම සහ ඒවා තිරසාර ලෙස භාවිතයට ගැනීම වෙනුවෙන්, ජාත්‍යන්තරව සකසා ගන්නා ලද සම්මුතියකි. තෙත්බිම් බලයෙන් අල්ලාගැනීම, වර්ථමානයේදී හා අනාගතයේදී තෙත්බ්ම් විනාශයට පත් වීම වැළැක්වීම හා, තෙත් බිම් හී මූලික පාරිසරික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාකාරීත්වයන් සහ ඒවායේ ආර්ථික, සංස්කෘතික, විද්‍යාත්මක සහ වින්දනීය වටිනාකම් හඳුනාගැනීම සඳහා, මෙම ගිවිසුම නිර්මාණය කොට ගෙන තිබෙයි. 1971 වසරේදී ගිවිසුම අත්සන් කල ස්ථානය වූ, ඉරානයේ රැම්සාර් (ramsar) නගරයේ නමින්, මෙම සම්මුතිය නම් කර ඇත.

## සම්මුතියට එළැඹීම
1971 පෙබරවාරි 2 වන දින ඉරානයේ රම්සාර් හී, එරට පරිසර දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වනු ලැබූ සමුළුවකට සහභාගී වූ ජාතීන් විසින්, මෙම සම්මුතිය මුල්ම වරට වැඩිදියුණු කොට ක්‍රියාත්මක කල යුතු දෙයක් ලෙස සම්මත කර ගන්නා ලදී. 1975 දෙසැම්බර් 21 වන දින සිට මෙම සම්මත කර ගත් ගිවිසුම, බලාත්මක කිරීම ආරම්භ වුණි.

රැම්සාර් සම්මුතිය සතුව නිත්‍ය කාරක සභාවක්, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික සමාලෝචන කමිටුවක් සහ මහලේකම් කාර්යාලයක් පවතියි. මෙහි මූලස්ථානය ස්විට්සර්ලන්තයේ, Gland හී පිහිටුවා තිබෙයි.

## රැම්සාර් තෙත්බිම්
මේ වන විට (2013 නොවැම්බර් 2) අන්තර්ජාතිකව වැදගත් වන ලොව පුරා වූ තෙත් බිම් කලාප 2,168 පමණ ප්‍රමාණයක් (හෙක්ට්යාර් 206,632,105 පමණ වපසරියක), රැම්සාර් තෙත් බිම් ලෙස නම් කොට තිබෙයි.

### ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ බූන්දල හා මාදු ගඟ අවට තෙත් බිම් ප්‍රදේශය, මෙම ගිවිසුමට යටත් මෙරට පවතින රැම්සාර් තෙත් බිම් කලාප වෙයි.

## ගිවිසුම්ගත පාර්ශ්වකරුවන්
1971 වසරේදී ජාතීන් 21ක් දෙනෙකුගේ එකඟතාවකින් ආරම්භ කරන ලද මෙම සම්මුතියට, 1999 වර්ෂය වන විට සාමාජිකයියෝ 119 දෙනෙකුත්, මේ වන විට, සාමාජිකයෝ 168 දෙනෙකුත් සම්බන්ධව සිටිති. සෑම වර්ෂ තුනකට වතාවක් මෙම සම්මුතියට අදාලව සමුළුවාර (Conference of the Contracting Parties (CCP)) පැවැත්වෙන අතර, ඉන් ප්‍රථම සමුළුව 1980 වසරේදී ඉතාලියේ, Cagliari හීදී පවත්වනු ලැබිණි. 1982 වසරේ පැරිස් සමුළුවාරයේදී හා 1987 Regina සමුළුවාරයේදී, රම්සාර් සම්මුතියෙහි මුල් එකඟතාවලට සංශා්ධන කිහිපයක් එක් කෙරුණි.

## ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහකරුවන්
ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහකරුවන් (International Organization Partners (IOPs)) ලෙස හඳුන්වනු ලබන ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර සංවිධාන පහක් සමග, රැම්සාර් සම්මුතිය සමීප ලෙස කටයුතු කරයි. ඒවා නම් Birdlife International, පරිසර සංරක්ෂණය සඳහා වූ අන්තර්ජාතික එකමුතුව (International Union for Conservation of Nature (IUCN)), ජාත්‍යන්තර ජල කළමණාකරන ආයතනය (International Water Management Institute (IWMI)), Wetlands International සහ WWF International (World Wide Fund for Nature) යන සංවිධාන වෙයි. 

විශේෂඥ තාක්ෂණික උපදෙස් ලබාදීම, ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයන් සඳහා දායක වීම හා මූල්‍යමය ආධාර ලබාදීම වැනි දෑ මගින්, මෙම ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහකරුවන්, රම්සාර් සම්මුතියට සිය දායකත්වය ලබා දෙයි. මීට අමතරව ඔවුහූ, රම්සාර් සම්මුති සමුළුවාරයන්හීදී නිරික්ෂණ සාමාජිකයින් ලෙසත්, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික සමාලෝචන කමිටුවේදී පූර්ණ සාමාජිකයින් ලෙසත් ක්‍රියා කරයි.

## මේවාද බලන්න
* ලෝක තෙත්බිම් දිනය
* තෙත්බිම්

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* තෙත් බිම් පිළිබඳව රම්සාර් සම්මුතිය
* රැම්සාර් ස්ටෑන්ඩිං කොමිටී ඇඩ්‍රස් ක්ලයිමේට් චේන්ජ්

ප්‍රවර්ගය:1971 ඉරානය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ගිවිසුම්
චුම්බක ක්ෂේත්‍රය

චුම්බක ක්ෂේත්‍රය මෙහි දැක්වේ. චුම්බක ක්ෂේත්‍රය ක්ෂේත්‍ර රේඛා මගින් නිරූපණය වන අතර එමගින් විවිධ ලක්ෂ්‍යවලදී ක්ෂේත්‍රයේ දිශාව නිරූපනය කෙරේ. ]]

විද්‍යුත් ධාරාවලින් සහ චුම්බක ද්‍රව්‍යවලින් ඇතිවන චුම්බක බලපෑම **චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක්** ලෙස හැඳින්වේ. චුම්බක ක්ෂේත්‍රය දෛශික රාශියක් බැවින් යම් ලක්ෂ්‍යයක චුම්බක ක්ෂේත්‍රය විශාලත්වය සහ දිශාව යන ද්විත්වයම ඇසුරින් දක්වයි. චුම්බක ක්ෂේත්‍රය යන පදය එකිනෙකට වෙනස් එහෙත් ඉතා ළඟින් සම්බන්ධවූ ක්ෂේත්‍ර දෙකක් සඳහා යොදාගනු ලැබේ. ඉන් එක් ක්ෂේත්‍රයක්  අකුරින්ද අනෙක  අකුරින්ද  නිරූපනය කරන අතර එවා SI ඒකක ක්‍රමය යටතේ පිළිවෙලින් ටෙස්ලා වලින් සහ මීටරයට ඇම්පියර් වලින් මනිනු ලැබේ.

චුම්බක ක්ෂේත්‍ර, චලනය වන විද්‍යුත් ආරෝපණ සහ මූලිකාංශුවල මූලික ක්වොන්ටම් ගුණයක් වන බමනය සහ සම්බන්ධවූ නිසග චුම්බක ඝූර්ණයන් නිසා ඇතිවේ. විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේදී විද්‍යුත් සහ චුම්බක ක්ෂේත්‍ර එකම වස්තුවක සහසම්බන්ධ අංග දෙකක් ලෙස සලකන අතර එය විද්‍යුත් චුම්බක ආතානකය නමින් හැඳින්වේ. මෙම ආතානකය විද්‍යුත් සහ චුම්බක ක්ෂේත්‍රවලට වෙන්වී ඇතිබව නිරීක්ෂකගේ සහ ආරෝපණයේ සාපේක්ෂ ප්‍රවේගය මත රඳාපවතී. ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේදී විද්‍යුත් චුම්බක ක්ෂේත්‍රය ක්වොන්ටීකෘතව ඇතැයි සලකන අතර, විද්‍යුත් චුම්බක අන්තර්ක්‍රියාවන් ෆෝටෝන හුවමාරුව නිසා සිදුවෙතැයි සලකයි.
රත්නපුර ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ රත්නපුරය නගර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන **රත්නපුරය ඔරලෝසු කණුව** මෙරට ඉදිකොට තිබෙන පැරණිතම ඔරලෝසු කණු අතුරින් එකක් වේ. 

## අතීතය
1920 මුල් ගණන් වලදී, දේශීය යුධ අනුස්මරණ කමිටුව (Local War Memorial Committee) විසින් ක්‍රියාවට නංවන ලද ව්‍යාපෘතියක් යටතේ, රත්නපුරය නගර මධ්‍යයෙහි මෙම ඔරලෝසු කණුව ඉදිකරන ලදී.

ඔරලෝසු කණුවට සුදුසු ආකෘතියක් තෝරා ගැනීම පිණිස, එම කාලයේදී නිර්මාණ තරඟයක් පවත්වා ඇති අතර, එම තරඟයේ ත්‍යාගය වශයෙන් රුපියල් 300 ක මුදලක් පිරිනැමූ බව සඳහන් වේ. තරඟය සඳහා ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ ඔරලෝසු නිර්මාණ ආකෘති 10 ක් අතුරින් හොඳම ත්‍රිත්වයක් තෝරා, ඒ අතරිනුත් වඩා සුදුසු ආකෘතිය දිස්ත්‍රික් ඉංජිනේරුවරයා විසින් තෝරා ගත් බව පැවසෙයි. 

ඔරලෝසු සඳහා යූරෝ (£) 300 ක මුදලක් වියදම්ව තිබෙන අතර, ඒවා ලන්ඩනයේ ටයිම්ස් සප්ලයි ඒජන්සිය (Times Supply Agency) වෙතින් රැගෙන ආ බව සඳහන් වෙයි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධ ස්මාරක
ජයලත් ජයවර්ධන

**රූබන් කැනිස්ටස් ජයලත් ජයවර්ධන**(**වෛද්‍ය. ජයලත් ජයවර්ධන**) (1953 අගෝස්තු 16– 2013 මැයි 30) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි දේශපාලඥවරයෙකි. ඔහු 1994 වර්ෂයේ පැවැති මැතිවරණයේදී, විපක්ෂය වූ එක්සත් ජාතික පක්ෂය යටතේ තරඟ වැදෙමින්, ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසීමට වරම් හිමි කර ගන්නා ලදී.

ජයවර්ධන මහතා මෙරට සිටි මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයෙකු ලෙසද ප්‍රකටය.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* ප්‍රසිඩන්ට් පුට්ස් අ ලයිෆ් ඇට් රිස්ක්: ද ජයලත් ජයවර්ධන කේස්, ද යූඑන් හියුමන් රයිට්ස් කොමිටී ඩිසිෂන්ස්  *Article 2*, Vol 4, issue 4
* ඒෂියන් ලීගල් රිසෝස් සෙන්ටර්, 2005-08-17.  Retrieved 2006-12-01
* ශ්‍රී ලංකා - ඇටෑක්ස් ඔන් ජස්ටිස් 2000  ජාත්‍යන්තර නීතිවේදීන්ගේ කොමිසම, 2001-08-13.  Retrieved 2006-12-01

ප්‍රවර්ගය:1953 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2013 මරණ
චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාට

[thumb| [ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටය එහි සඹිපතම චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාට දෙක වන M32, සහ  M110 සමග.]]
[thumb| විශාලතම චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාටය සහ, [ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩය|ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩයෙහි සතරවන විශාලතමය වන, මහා මැගලැනික් වලාව.]]

ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා,  විශාල චක්‍රාවාටයක් වටා  කක්ෂගතව පවතින චක්‍රාවාට **චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාට** නම්වේ.  චක්‍රාවාටයක් තැනී ඇත්තේ, එකිනෙක හා සම්බන්ධ නොවූ වස්තූන් විශාල සංඛ්‍යාවකින් ( තාරකා, ග්‍රහලෝක සහ, නිහාරිකා වැනි) වුවද,  එක් එක් සංරචක වස්තුවෙහි පිහිටුම් ස්ථානයන්හී (ස්කන්ධය අනුව) භරිත මධ්‍යකය නිරූපන්‍ය කරන්නාවූ ස්කන්ධ කේන්ද්‍රයක් එයට ඇත.  මෙය, අප එදිනෙදා භාවිතා කරන වස්තූන් අරභයා වුවද, ඒවායේ සියළු සංරචක පරමාණු වල පිහිටුම් වල භරිත මධ්‍යකය වන්නාවූ ස්කන්ධ කේන්ද්‍රයක් ඇති ලෙසින්ම වෙයි.

කක්ෂගතව ඇති චක්‍රාවාට යුගලයක, එක් චක්‍රාවාටයක් අනෙකට වඩා සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් කුඩා නම්, විශාලතමය "ප්‍රාථමිකය" ලෙසින්ද කුඩාතමය චන්ද්‍රිකාව ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි.  කක්ෂගත චක්‍රාවාට දෙකම බෙහෙවින් එකම ප්‍රමාණයෙන් යුතු නම්, එවිට ඒවායින් නිර්මානය වන්නේ ද්ව්‍යංගි පද්ධතියකි.

සමහරක් දිශාවලින් චක්‍රාවාට එකිනෙකා මුණගැසෙන විට ඒවා අන්තර්ක්‍රියාකාරක විය හැක: ගැටීම, ඒකාබද්ධය, එකිනෙකා ඉරා දැමීම හෝ, සමහරක් සංරචක වස්තූන් මාරු කර ගැනීම. මෙවන් අවස්ථාවන්හිදී, එක් චක්‍රාවාටයක් අවසන් වන්නේ කුමන තැනකින්ද සහ අනෙකක් ඇරඹෙන්නේ කුමන තැනකින්ද යන්න පැවසීම අපහසු වෙයි. චක්‍රාවාට අතර "ගැටීම්" වලදී, එක් චක්‍රාවාටයක ඇති වස්තූන් වෙනත් චක්‍රාවාටයක ඇති වස්තූන් සමග ගැටීම් අනිවාර්යයෙන්ම සිදු නොවන්නේ, චක්‍රාවාටයන්හී බොහෝ විට ඇත්තේ හිස් අවකාශය නිසාය. ඒ වෙනුවට, සමීප පදාර්ථ වලාවන් විසින් එකිනෙකා විපරිමාණ කිරීම සිදු විය හැකි අතර, එක් චක්‍රාවාටයකින් ස්කන්ධ ගොන්නක් තවත් චක්‍රාවාටයකට ගෙන යෑම සිදු විය හැක.

[frame|center|අපගේ චක්‍රාවාටය වන, [ක්ෂීරපථය|ක්ෂීරපථයෙහි, **චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාට**.]]

## මූලාශ්‍ර
## මෙයද බලන්න 
* අන්තර්ක්‍රියාකාරක චක්‍රාවාටය
* වාමන චක්‍රාවාටය
* චක්‍රාවාටමය උදම
* සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටය

*
කොළඹ කොටුව පැරණි ප්‍රදීපාගාරය සහ ඔරලෝසු කණුව

**කොළඹ කොටුව පැරණි ප්‍රදීපාගාරය සහ ඔරලෝසු කණුව** ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි, ඔරලෝසු සවිකරන ලද එකම ප්‍රදීපාගාරය වේ. ප්‍රදීපාගාරයක් වූවත් එය වර්ථමානය වන විට අක්‍රීය කොට තිබෙන අතර, ඒ වෙනුවට එය ඔරලෝසු කණුවක් ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනේ. කණුව, කොළඹ කොටුවේ චැතම් වීදිය හා ජනාධිපති මාවත අසල හන්දියෙහි පිහිටුවා ඇත. 

මෙම ප්‍රදීපාගාර ලාම්පුව සහිත ඔරලෝසු කණුව, ලංකාවේ ඉදිකරන ලද මුල්ම ප්‍රදීපාගාරය ලෙසද සැලකේ. එසේම කොළඹ සිට පිට පළාත්වලට ප්‍රධාන මාර්ගවල දුර මනිනු ලබන්නේද මෙහි සිට බැව් සඳහන්ය.  

## අතීතය
1860 වසරේදී මුලින්ම ඔරලෝසු කණුවක් ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනීම උදෙසා මෙම කුළුණ ඉදිකලත්, පසුව 1865 වසරේදී ඊට ප්‍රදීපාගාර ලාම්පුවක් සවි කල බව පැවසෙයි. 1913 වසරේදී මෙහි වූ මුල් ඔරලෝසුව ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. 

පසුකාලීනව කණුව අවට ඉදිකරන ලද උස් ගොඩනැගිලි හේතුවෙන්, ප්‍රදීපාගාර ආලෝකයට බාධා පැමිණීම නිසා, 1952 වර්ෂයේදී කණුවෙහි වූ ප්‍රදීපාගාර ලාම්පුව භාවිතා කිරීම නවත්වා දමන ලදී. ඒ වෙනුවට නව ප්‍රදීපාගාරයක් කොළඹ, ගල්බොක්ක ස්ථානයේ පිහිටුවන ලදී.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රදීපාගාර - ශ්‍රී ලංකා
විලියම් ෆ්‍රැන්සිස් ඩෝසන්

කපිතාන් **විලියම් ෆ්‍රැන්සිස් ඩෝසන් (කැප්ටන් ඩෝසන්)** (උපත ???? - මරණය 1829 මාර්තු 28) යනු බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික මහාමාර්ග ඉදිකිරීම් ශිල්පියෙකි. බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ (වර්ථමානයේ - ශ්‍රී ලංකාව)  බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් 1820 වර්ෂයේදී ලංකාවේ ඉදිකල මුල්ම තාර දැමූ මහා මාර්ගය වූ, කොළඹ-මහනුවර මහා මාර්ගයේ ඉදිකිරීම් අධීක්ෂණ කටයුතු භාරව සිටි පුද්ගලයා වූවේද කැප්ටන් ඩෝසන් වේ.

## මරණය
කොළඹ-මහනුවර මහා මාර්ගයේ ඉදිකිරීම් 1820 වසරේදී ආරම්භ වී කෙරීගෙන ගියත් එය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර, හදිසියේ ඇතිවූ අසනීප තත්වයක් නිසා කැප්ටන් ඩෝසන් 1829 මාර්තු 28 වැනි දිනදී මිය යන ලදී. ඔහුගේ මරණය විෂ සහිත සර්පයෙකුගේ දශ්ඨ කිරීමක් නිසා සිදුවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

### ස්මාරකයක් ගොඩනැංවීම
මාර්ගය ඉදිකිරීමේදී කැප්ටන් ඩෝසන් විසින් සිදුකරන ලද ඉමහත් කැපකිරීම් සිහිකරනු වස්, කොළඹ-මහනුවර මහා මාර්ගයේ කඩුගන්නාව ගල බිඳි ස්ථානයට (කපොල්ල) ආසන්නව ස්මාරකයක් ඉදිකිරීමට පසුකාලීනව පියවර ගැණුනි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.ව. 1829 මරණ
ඩෝසන් කුළුණ

කපිතාන් ඩෝසන් සිහිකරනු වස් බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන් විසින් එවකට බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව වූ ශ්‍රී ලංකාවේ  කොළඹ-මහනුවර මාර්ගයේ කඩුගන්නාව පිහිටි කපොල්ල ආසන්නයෙන් ඉදිකොට තිබෙන ධවල ස්මාරක කණුව **ඩෝසන් කුළුණ** ලෙස හඳුන්වයි.

## අතීතය
බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මෙරට ඉදිකල මුල්ම මහා මාර්ගය වූ, කොළඹ-මහනුවර මාර්ගයේ වැඩ කටයුතු 1820 වර්ෂයේදී අරඹන ලදී. එම මාර්ගයේ වරකාපොල සිට අඹන්පිටිය දක්වා වූ සැතපුම් 11 ක් පමණ දුර ප්‍රමාණයක ඉදිකිරීම් මේජර් තෝමස් ස්කිනර්ගේ (Thomas Skinner) අධීක්ෂණය යටතේද, මාර්ගයේ ඉතිරි සම්පූර්ණ දුර ප්‍රමාණයේ ඉදිකිරීම් කැප්ටන් ඩෝසන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේද සිදුකිරීමට නියමිතව තිබුණි.

මාර්ගයේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ වී වැඩකටයුතු දිගටම කෙරීගෙන ගියත් අවාසනාවකට මෙන් එය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර, කැප්ටන් ඩෝසන් හදිසියේ අසනීප වීම නිසා ඔහුට ප්‍රතිකාර කරනු පිණිස කොළඹට රැගෙන යන ලදී. කෙසේ වූවත් 1829 මාර්තු 28 වැනි දින කොළඹදී කැප්ටන් ඩෝසන් අභවප්‍රාප්ත වූ අතර, ඔහුගේ මරණය විෂ සහිත සර්පයෙකුගේ දශ්ඨ කිරීමක් නිසා සිදුවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

## ස්මාරකයක් ගොඩනැංවීම 
මාර්ගය ඉදිකිරීමේදී කැප්ටන් ඩෝසන් විසින් සිදුකරන ලද කැපකිරීම් ඇගයීමකට ලක්කල යුතු යැයි සිතූ ඔහුගේ මිතුරෝ පිරිසක්, ඊට අදාල යෝජනාවක් එවක ආණ්ඩුකාරවරයා වෙතට ඉදිරිපත් කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. කැප්ටන් ඩෝසන් විසින් මාර්ගය ඉදිකරන කාලයේ සිටි බාන්ස් ආණ්ඩුකාරවරයා ඒ වන විට නික්ම ගොස් සිටියත්, ඉන් පසුව පැමිණි සර් රොබට් හොර්ටන් (Sir Robert Horton) ආණ්ඩුකාරවරයා, කැප්ටන් ඩෝසන් විසින් සිදු කරන ලද වටිනා සේවය දැකහඳුනාගනිමින්, ඉදිරිපත් කරන ලද එම යෝජනාවට සිය අනුමැතිය ලබා දෙන ලදී.

මේ අනූව වැඩකටයුතු සිද්ධවෙමින්, කැප්ටන් ඩෝසන් වෙනුවෙන් ඉදිකරනා ස්මාරකය, කඩුගන්නාව ගල බිඳි ස්ථානයට (කපොල්ල) ආසන්නව පිහිටුවීමට සැලසුම් කල අතර ඊට මුල් ගල තැබීම, එංගලන්තයේ වෙලින්ටන් ආදිපාදිවරයා අනුස්මරණය කරනු වස් ලන්ඩනයේ හයිඩ් පාක්හී තැනූ කුළුණට මුල් ගල තැබූ දිනයේම සිදු කරන ලදී. ඉදිකර නිමකරනු ලැබූ ඩෝසන් කුළුණෙහි උස, ලන්ඩන් වෙලින්ටන් කුළුණේ උසට (අඩි 200) සමානවම තනා ඇති බැව් සඳහන් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* කඩුගන්නාව අම්බලම
* ජාතික දුම්රිය කෞතුකාගාරය, කඩුගන්නාව

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිහිවටන සහ ස්මාරක
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ කුළුණු

ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඒමන්ති මාරඹේ

ශ්‍රී ලංකාවේ දිවයින පුවත්පතේ ලේඛීකාවකි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* දිවයින (පුවත්පත)
* බුද්ධි මාරඹේ
මහා මැගලැනික් වලාව

** මහා මැගලැනික් වලාව** (LMC) යනු, සමීපයේ පිහිටි චක්‍රාවාටයක් සහ, ක්ෂීරපථයෙහි චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාටයකි.  කිලෝපාර්සෙක් 50 කට මදක් අඩු දුරකින් පිහිටි (≈163,000 ආලෝක වර්ෂ), ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයට (M31), ක්ෂීරපථයට සහ, ට්‍රයැන්ගුලම් චක්‍රාවාටයට (M33) පසුව ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩයෙහි සතරවන විශාල චක්‍රාවාටය   LMC වෙයි.

බොහෝවිට LMC සැලකෙනුයේ අක්‍රමවත් වර්ගයේ චක්‍රාවාටයක් ලෙසින් වන අතර ( නාසා බහිර්චක්‍රාවාටීය දත්තසමුදාය විසින් එහි හබල් අනුක්‍රම වර්ගය Irr/SB(s)m ලෙසින් ලැයිස්තුගත කරයි).  එහි මධ්‍යයේ ඉතාමත් ප්‍රමුඛ බඳපටියක්  LMC විසින් පෙන්නුම් කරමින් කියාපාන්නේ, එය පෙරදී බඳපටියක් සහිත සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටයක්ව තිබී ඇති බවකි. LMCහී අක්‍රමවත් පෙනුම බොහෝවිට ක්ෂීරපථය සහ සුළු මැගලැනික් වලාව (SMC) යන දෙකෙන්ම එල්ල වූ උදම් අන්තර්ක්‍රියාවන්හී ප්‍රතිඵලයක් විය හැක.

ඩොරාඩෝ සහ මෙන්සා යන තාරකා මණ්ඩල අතර මායිමේ මැදිවී සිටිමින්, දක්ෂිණ අර්ධගෝලයෙහි රාත්‍රී අහසේ මද දීප්තියැති "වලාවක්" ලෙසින් එය දිස්වන අතර, පෘථිවියෙහි සිට එය දිස්වන්නේ පසළොස්වක චන්ද්‍රයා මෙන් 20 ගුණයකට වැඩි පළලකිනි. 

## ඉතිහාසය
thumb| මහා මැගලැනික් වලාවේ කුඩා කොටසක්
ක්‍රිව 964 දී පමණ, ඔහුගේ  *බුක් ඔෆ් ෆික්ස්ඩ් ස්ටාර්ස්* නමැති ග්‍රන්ථය තුලින්, පර්සියානු තාරකා විද්‍යාඥ `අබ්ද් අල්-රහ්මන් අල්-සුෆී (පසුව යුරෝපයේදී හැඳින්වුනේ "ඇසෝෆි" ලෙසිනි) විසින් මහා මැගලැනික් වලාවේ ප්‍රථම ලිඛිත සඳහන වාර්තා කරයි.  

ඊළඟ සටහන්ගත නිරික්ෂණය හමුවන්නේ, ඔහුගේ තුන්වන මුහුදු ගමන පිළිබඳ  1503–4 කාලයේදී ඇමරිගෝ වෙස්පුචී විසින් ලිවූ ලිපියකිනි. මෙම ලිපියේදී ඔහු "දීප්තිමත් දෙකක් සහ අඳුරු එකක් වශයෙන් වියන් තුනක් " පිළිබඳව සඳහන් කරයි; "දීප්තිමත්" යන්නෙන් මැගලැනික් වලාවන් දෙකද, "අඳුරු" යන්නෙන් කෝල්සැක් ද අදහස් කරයි. 

ඔහුගේ 1519 වසරෙහි මුහුදු ගමනෙහිදී ෆර්ඩිනෑන්ඩ් මැගැලැන් විසින් LMC නිරික්ෂණය කල අතර, ඔහුගේ ලේඛන නිසා  LMC පිළිබඳ දැනුවත්බවක් පොදු බටහිර සමාජයෙහි ඇතිවුනි. චක්‍රාවාටයට වර්තමානයෙහි ඔහුගේ නම තබා ඇත.

## ජ්‍යාමිතිය
මහා මැගලැනික් වලාව, සාමාන්‍යයෙන් සැලකෙන්නේ අක්‍රමවත් චක්‍රාවාටයක් ලෙසිනි. කෙසේවෙතත්, එය බඳපටි ව්‍යුහයක්  පෙන්වන අතර, බොහෝ විට යළි-වර්ගීකරණය කෙරෙනුයේ මැගලැනික් -වර්ගයේ වාමන සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටයක් ලෙසිනි.

මහා  මැගලැනික් වලාව සතුව මධ්‍යම බඳපටියක් සහ සර්පිලාකාර බාහුවක් තිබේ.  මධ්‍යම බඳපටිය ඇද ගැසුණු බවක් පෙනෙන්නට ඇති අතර මධ්‍යයට වඩා, නැගෙනහිර හා බටහිර අග්‍ර ක්ෂීරපථයට සමීප වෙයි.  2014දී, හබල් අභ්‍යාවකාශ දුරේක්ෂයෙහි මිනුම් තුලින් තිර්ණය කල හැකි වූයේ LMC සතුව  වසර මිලියන 250 ක භ්‍රමණ කාලාවර්තයක් ඇති බවයි. 

බොහෝ කලක් තිස්සේ LMC සැලකුණේ, අප සමග එක් දුරක පිහිටි තලීය චක්‍රාවාටයක් ලෙසිනි. කෙසේ වෙතත්, 1986දී, කෝල්ඩ්වෙල් සහ  කෝල්සන්  සොයා ගත්තේ, LMC හී ඊසාන දිග කොටසෙහි ක්ෂේත්‍ර සෙෆියඩ් විචල්‍ය තරු, නිරිත දිග කොටසෙහි සෙෆියිඩ් තරු වලට වඩා ක්ෂීරපථයට සමීපයෙන් පිහිටි බවයි. වඩාත් මෑතකදී, LMC හී ක්ෂේත්‍ර තරු සඳහාවූ  මෙම ආනතික ජ්‍යාමිතිය,  සෙෆියඩ් තරු,  මධ්‍යයේ වන හීලියම්-දහනය කරන රතු ගොමු තරු  සහ රතු යෝධයා ශාඛාවෙහි අග්‍රය යන ස්ථාන තුන වෙත සිදු කල  නිරික්ෂණයන්ගෙන් සහතික කර ගන්නා ලදි.  මෙම ලියවිලි තුනම පෙන්නුම් කලේ  ~35° ක ආනතියක් වන අතර, මුහුණට-මුහුණ චක්‍රාවාටයක නම් ආනතිය 0° ක් වෙයි.

## සටහන්
රම්බොඩ ඇල්ල

**රම්බොඩ ඇල්ල** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුස්සැල්ලාව ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති මීටර් 109ක් උසැති දිය ඇල්ලක් වේ. උස අනූව එය ශ්‍රී ලංකාවේ 11වන ස්ථානයත්, ලෝකයේ 729වන ස්ථානයත් හිමි කර ගනියි.

## මේවාද බලන්න
* ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

## ආශ්‍රිත
## මූලාශ්‍ර
*  
*  

## බාහිර සබැඳි
* රම්බොඩ ෆෝල්ස් 
* රම්බොඩ ෆෝල්ස් පික්චර්ස් 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
හැරී පොට' (චරිිතය)

**හැරී ජේමිස් පොට**' හැරී පොට' කථා මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතයයි.
වායු සමන

පරිසරයේ ඇති උෂ්ණත්වය,ආර්ද්‍රතාවය,පිරිසිදුතාවය යන භෞතික රාශීන් පාලනය කර මිනිසාට වඩාත් සුදුසු එසේම කර්මාන්තයයන්ට අවශ්‍යය පරිදි යොදා ගැනීම වායු සමනය කිරිම යනුවෙන් හදුන්වනු ලැබේ.
ප්‍රධාන වශයෙන් Human Comport Air condition සහ Industrial Air condition යනුවෙන් කොටස් කර ඇත.මිනිසාගේ සුව පහසුව සදහා භාවිතා කරනු ලබන වායු සමන Human Comport Air condition system ලෙසත් කර්මාන්ත අශ්‍යයතාවය සදහා භාවිතයට ගන්නා වායු සමන පද්ධති Industrial Air condition system ලෙසත් හදුන්වනු ලබයි.

## ආශ්‍රීත වෙනත්  ලිපි 
ශීතකාරක වල ඇති අහිතකර තත්වයන් හා ඊට පිලියම් 
වායු සමන යන්ත්‍රයක අමතර කොටස් 
වායු සමන සහ ශීතකරණ යන්ත්‍රයක ප්‍රධාන කොටස් සහ ඒවයේ කාර්‍යයන්  
ස්ථානයට ගැලපෙන ආකාරයට වායු සමන යන්ත්‍රයක් තෝර ගන්නේ කොහොමද??  
ශීතකරණයේ  අළුත් වැඩියාව සදහා අවැසි ප්‍රධාන උපකරණ
ශීතකරණය හදුන්වාදීම
ගෘහ ශීතකරණය(Home Refregirator)
ශීතකාරක(Refrigerants)
සම්පිඩකය.(Compressor )
වාෂ්පීකරණය (Evaporator)
සනීකාරකය(Condenser)
කේෂීය නළය (Capillary Tube)
ශීතකාරක(Refrigerants) 
ශීතකරණ පුහුණුවට මග
ශීතකරණ පුහුණුව විඩියෝපට
ශීතකරණ පුහුණුවට වැදගත් 
වෙනත්

ප්‍රවර්ගය:දේශගුණය
ප්‍රවර්ගය:විදුලි උපාංග​
බේකර්ස් ඇල්ල

**බේකර්ස් ඇල්ල** ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා තිබෙන සුන්දරම දියඇලි වලින් එකක් වේ. බෙලිහුල් ඔයේ අතු ගංගාවකින් හටගන්නා මෙම දියඇල්ල, හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයේ පිහිටා ඇත.

දියඇල්ලෙහි සමස්ත උස මීටර් 20 ක් පමණ වෙයි. බේකර්ස් ඇල්ල සොයාගත්, ප්‍රකට ගවේෂකයෙකු වූ ශ්‍රීමත් සැමුවෙල් බේකර්ගේ නාමයෙන් මේ දියඇල්ල නම්කොට තිබේ. 

## මේවාද බලන්න
* ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*  

* බේකර්ස් දියඇල්ල 

* ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
ලක්ෂපාන ඇල්ල

උසින් මීටර් 126 ක් පමණ වන **ලක්ෂපාන ඇල්ල** උස අනූව ශ්‍රී ලංකාවේ  8වැනි හා ලෝකයේම 625වැනි ස්ථානයේ පසුවන දියඇල්ල වෙයි. එය නුවරඑළිය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ හැටන්හී පිහිටා ඇත.

කෙහෙල්ගමු ඔයට සම්බන්ධවන ස්ථානයට ආසන්න මස්කෙළිය ඔයෙන් ලක්ෂපාන දියඇල්ල නිර්මාණය වී තිබෙයි.

## ජනශ්‍රැති
පැරණි ජනශ්‍රැතියකට අනූව බුදුන් වහන්සේ ශ්‍රී පාදස්ථානයට වැඩම කරන අතරතුරදී, මෙහි සිට ඉරුණු සිවුර පිරියම් කර ගත් බව පැවසෙයි.

## මේවාද බලන්න 
* ශ්‍රී ලංකාවේ දියඇලි

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*  

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
සබරගමු කඳු

ගොංගල සහ කුකුළුගල සබරග මු කඳු අතරින් ප්‍රධානතම කඳු වේ.
අබ්දුල් ෆටා අල්-සිසී

**අබ්දුල් ෆටා සයීද් හුසෙයින් කාලිල් අල්-සිසී** ( , උපත 19 නොවැම්බර් 1954) යනු, ඊජිප්තුවේ ජනාධිපති ලෙසින් තේරී පත්වූ තැනැත්තේය. ඊජිප්තු හමුදා ආඥාපති වරයෙකු වූ ඔහු 2012 අගෝස්තු 12 සිට 2014 මාර්තු 26 දක්වා එහි ප්‍රධාන හමුදා ආඥාපති ලෙසත් ඊජිප්තුවේ ආරක්ෂක ඇමති ලෙසත් ක්‍රියා කළේය. හමුදා ප්‍රධානියා ලෙස ජනාධිපති මොහොමඩ් මොර්සි හා ඔහුගේ රජයට තරයේ ම විරුද්ධ ව ක්‍රියා කළ ඔහු මොහොමඩ් මොර්සි ධූරයෙන් පහ කිරීමේ දී ප්‍රධානත්වය ගෙන කටයුතු කළේය. අල්-සිසී පසුව ඊජිප්තුවේ ආරක්ෂක අමාත්‍යධූරය දරමින් ම ඊජිප්තුවේ ප්‍රථම නියෝජ්‍ය අගමැති බවට පත් විය. 2014 මාර්තු 26 වන දින තමාට 2014 ජනාධිපතිවරණය ට තරඟ වැදීම ට ඇති බව නිවේදනය කළ අල්-සිසී හමුදාවෙන් ඉල්ලා අස් විය.

## පූර්ව ජීවිතය සහ හමුදා අධ්‍යාපනය
අල්-සිසී, 1954 නොවැම්බර් 19 දින කයිරෝ හි දී උපත ලැබීය. ඔහු අල්-අසාර් මස්ජිදයේ සිට කෙටි දුරකින් පිහිටා ඇති මුස්ලිම්, ජුදා හා ක්‍රිස්තියානි ජනයා වාසය කළ චතුරස්‍රයක පිහිටි ගමාලියා හි හැදී වැඩුණේ ය.

## මූලාශ්‍ර
මාතර ඔරලෝසු කණුව

ශ්‍රී ලංකාවේ, මාතර බළකොටුවේ කොටුපවුර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන **මාතර ඔරලෝසු කණුව**, ලන්දේසීන් විසින් ලන්දේසි ලංකාවේ ඉදිකරනු ලැබූ පැරණි ඔරලෝසු කණුවකි. 

## අතීතය
ක්‍රි.ව.  1765 දී ලන්දේසීන් විසින්, මෙම ඔරලෝසු කණුව නිමවන ලදී. නමුත් සමහර මූලාශ්‍රයන්, මෙම ඔරලෝසු කණුව ක්‍රි.ව.  1883 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නිමවන ලද්දක් බැව් සඳහන් කරයි.

## නඩත්තුව
ඔරලෝසු කණුව හා පැරණි මාතර බළකොටුව, පත්ව සිටි බලධාරීන් විසින් කලින් කලට නඩත්තු කොට ගෙන ගිය බව තොරතුරු දැක්වෙයි. වාරයන් කිහිපයකදී ඔරලෝසු වල ඇතිවූ යම් යම් දෝෂ පිලිසකර කරවූ බවද සඳහන්ය.කෙසේ නමුත් ඔරලෝසු කණුවේ මුල් ආකෘතිය එක් අවස්ථාවකදීවත් වෙනස්කමකට භාජනය නොකල බව පැවසෙයි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
බෝතලේ ඉහලගම

**බෝතලේ ඉහලගම** නොහොත් **ඉහලගම ග්‍රාමය** පිහිටා ඇත්තේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේය. මෙය ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ මීරිගම ප්‍රාදේශීය සභාවට අයත් ග්‍රාමයකි. මෙය මීරිගම සිට කිලෝ මීටර 4 සහ වරකාපොල සිට කිලෝ මීටර 7 දුරකින් පිහිටා ඇත. බෝතලේ ඉහලගම යනු ඩී.එස්. සේනානායක උපන් භූමිය පිහිටි ග්‍රාමයයි.

## ආකර්ෂණීය ස්ථාන
* උණුදිය ඇල්ල
* කිනිතුලගල ආරණ්‍ය

## විහාර
බෝතලේ ඉහලගමට පහලගමට සහ මැදගම යන ග්‍රාම සියල්ලේම පදිංචිව ඉන්නා මිනිසුන්ට යා හැකි පහසුම පන්සල ලෙස **බෝතලේ ශ්‍රී ගෝටාභය විහාරය** නම් කල හැක. ඉතා දීර්ඝ අතීතයක් ඇති මෙම විහාරස්ථානයේ දැනට පිරිවෙනක්ද ඇත. එය **ශ්‍රී නාලන්ද පිරිවෙන** ලෙස හැදින්වේ.

## පාසල්
*බෝතලේ කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය.

## ආශ්‍රිත
1501

__NOTOC__
**1501** වසර (MDI) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
දෙවන රැම්සීස් රජ

**දෙවන රැම්සීස් රජ** පුරාතන මිසරයේ පාරාවෝ කෙනෙක්.

ඔහු ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ව වහල්භාවයට පත් කළ බයිබලයේ නික්මයාම පොතේ සඳහන් පාරාවෝ ය.

## මූලාශ්‍ර
පළමුවන සෙති රජ

මෙන්මාට්රේ **පළමුවන සෙති** (හෝ ග්‍රීක බසින් **පළමුවන සෙතොස්**) යනු, ඊජිප්තියානු නව රාජධානියෙහි ඊජිප්තුවෙහි දහනවවන රාජවංශයෙහි පාරාවෝවරයෙක් වූ අතර, පළමුවන රැම්සීස් රජුගේ සහ සිත්රේ බිසවගේ පුත්‍රයා මෙන්ම, දෙවන රැම්සීස් රජුගේ පියා විය.

## මූලාශ්‍ර
පේරාදෙණිය

**පේරාදෙණිය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාත තුල මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ මහනුවරට ආසන්නව පිහිටා තිබෙන උපනගරයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන පැරණිතම විශ්වවිද්‍යාලය වූ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය හා කෘෂිකර්ම දෙපාර්ථමේන්තුව පිහිටුවා තිබෙන්නේද පේරාදෙණිය තුල වෙයි.

## සංචාරක ආකර්ෂණ
*පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය - පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය ශ්‍රි ලංකාවේ පිහිටි උද්භිත උද්‍යාන පහ අතුරින් ප්‍රධානම උද්භිත උද්‍යානය ලෙස සැලකෙයි.

## බාහිර සබැඳි
*පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ඇස්ප්‍රීන්

## හැදින්වීම
මෙය NSAIDs කාන්ඩයට අයත් වේදනා නශකයකි. විශේෂයෙන් කුඩා ප්‍රමාණයේ වේදනා සඳහා යොදා ගනී. තවදුරටත් සැලකුව හොත් එයට එහි ඇති ඇන්ටි-ප්ලේට්ලට් ගුණය නිසා හෘද  රෝග සඳහාත්  බහුලව යොදා ගනී.
දියලුම ඇල්ල

**දියලුම ඇල්ල** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති
 දියඇලි අතර, උස අනූව තුන්වන ස්ථානය (මීටර 171) ලබා ගන්නා දිය ඇල්ල වේ. එය උස අනූව එය ලෝකයේ 361ක් වන ස්ථානයේ පසුවෙයි.

බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ කොළඹ-බදුල්ල මහාමාර්ගයෙහි කොස්ලන්ද ග්‍රාමයට කිලෝ මීටර 6 ක් පමණ දුරින් මෙම දියලුම ඇල්ල පිහිටා තිබේ. දිය ඇල්ල නිර්මාණය වී තිබෙන්නේ පූනගල ඔයෙනි.

## ජනප්‍රවාද
ප්‍රකට ඉතිහාසඥයෙකු වූ ආචාර්ය ආර්.එල්. බ්‍රොහියර් ට අනුව, දියලුම දිය ඇල්ල සමග තරුණ රජකෙනෙකු සහ කුලයෙන් අඩු කාන්තාවක් සම්බන්ධ ශෝකාන්තයක් වෙලී පවතී.

## දියලුම ඇල්ල තරණය
2003 ජූලි මස 26 වැනි දිනදී බඹරකන්ද ඇල්ල තරණය කල, දුමින්ද නම් තරුණයෙකු මෙම දියලුම ඇල්ලෙන් බැස වාර්තාවක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කල අවස්ථාවේදී ලිස්සා වැටීමෙන් මරණයට පත්විය. 

## මේවාද බලන්න
* ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි