ජයලත් මනෝරත්න

කලා සූරි කලා කීර්ති ආචාර්ය **කෙසෙල්ගස්පේ මනතුංග ජයලත් මනෝරත්න** (උපත 1948 ජූනි 12 - විපත 2020 ජනවාරි 12), හෙවත් **ජයලත් මනෝරත්න**, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. ඔහු වෘත්තියෙන් කථිකාචාර්යවරයකු මෙන්ම අධ්‍යක්ෂවරයකු සහ නිෂ්පාදකවරයකු ද විය. නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා අති බහුකාර්ය නළුවෙකු වන මනෝරත්න OCIC (සිනමා සහ ශ්‍රව්‍ය දෘශ්‍ය සඳහා ජාත්‍යන්තර කතෝලික සංවිධානය), ජනාධිපති, සරසවිය, රයිගම් ටෙලීස්, සුමති සහ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය හා නාට්‍ය උළෙලවලදී විවිධ සම්මාන දිනා ඇත. *සොක්‍රටීස්* සහ *ද්විත්ව* වේදිකා නාට්‍යහි රංගනය වෙනුවෙන් ඔහු 1991 සහ 1992 දී හොඳම වේදිකා නළුවා විය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකේය වේදිකාවේ ආධිපත්‍යය දැරූ නළුවන් පස් දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස විචාරකයන් විසින් සලකනු ලැබේ.

ඔහු 2020 ජනවාරි 12 වන දින වයස අවුරුදු 71 දී පිළිකාවක් සඳහා ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය.

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
මනෝරත්න 1948 ජුනි 12 වන දින දෙහිපේ, නුවරඑළිය හි දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාල පුත්‍රයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ කුඩා කාලය ඉතා සතුටින්, අම්මා තාත්තාගේ පමණක් නොව අයියලා අක්කලාගේ අසීමිත ආදරයට වගේ ම අවධානට ලක් ව ගෙවුනා වූ සුන්දර ළමාවියකි. ඉතා අලංකාර කඳුවැටි අතරේ පිහිටි නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ දෙහිපේ නම් සුන්දර ග්‍රාමයේ උපත ලද මෙතුමා වචනයේ පරිසමාප්තයෙන්ම ගැමියෙකි. ඔහුගේ පියා කෙසෙල්ගස්පේ මනතුංග පෙරේරා ලොරි රථ රියදුරෙකු වූ අතර මව අගලකොටුව හේරත් මුදියන්සේලාගේ ලීලා කුමාරි ගෘහණියකි. ඔවුන්ගේ ජීවනෝපාය වූයේ ගොවිතැන යි. ඔහු දෙහිපේ ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන් සහ පොරමඩුල්ල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරුවා. ජයලත්ට මනතුංග සෙනෙවිරත්න, මනතුංග විජේරත්න සහ මනතුංග ආරියරත්න යන සහෝදරයන් තිදෙනෙකු ද ඉන්ද්‍රා කුමාරි සහ මල්ලිකා කුමාරි යන සහෝදරියන් දෙදෙනකු ද සිටිති.

කුඩා කාලයේදීම ඔහුගේ සංගීත ගුරුවරයා වූ සුනිල් ශ්‍රියානන්ද ඔහුගේ හැකියාවන් හඳුනාගෙන රංගනයට සහ ගායනයට යොමු වීමට ඔහුව දිරිමත් කළේය. ඔහුගේ පාසල් කාලය තුළ ඔහු සිංහල සාහිත්‍ය සංගමයේ ලේකම් (1965), රංග ශාලාවේ සභාපති (1966), සිංහල සංගමයේ සභාපති (1967-68) සහ කමිටු සාමාජික වැනි අධ්‍යාපනික මෙන්ම විෂය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් කිහිපයකම නිරත විය. නාට්‍ය මණ්ඩලය සහ ගාන්ධර්ව සභාව (1969). මනෝරත්න 1965-66 කාලයේ පිරිමි නේවාසිකාගාරයේ ශිෂ්‍ය නායකයා විය. 1966 දී ඔහු විද්‍යාලීය අන්තර් මලල ක්‍රීඩා ශූරතාවලියේ ජ්‍යෙෂ්ඨතම වටිනාම ක්‍රීඩකයා බවට පත් විය. උත්පලා විවාහ වී සිටින්නේ ශිවංක පෙරේරා සමඟ වන අතර භානුක විවාහ වී සිටින්නේ හිරන්‍යා දුලාෂිනී ගමආරිය සමඟයි.

1980 දී ඔහු සිය මංගල නාට්‍ය *මහගිරි දඹ* නිෂ්පාදනය කළේය. නාට්‍ය නිෂ්පාදනය කරන නිෂ්පාදකවරයකුගේ දියණිය ප්‍රධාන නිළියට ගත යුතුය කියන අදහසේ සිටින අයකු සමඟ වැඩ කරන අධ්‍යක්ෂවරයකු අතර ඇතිවන ගැටුමක් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වී ඇති මේ නාට්‍යයේ රඟපෑ නළු නිළියන් අතර අද කලා ලෝකයේ දක්ෂ රංගන ශිල්පීන් රැසක් සිටියා. හේමසිරි ලියනගේ, විජේරත්න වරකාගොඩ, චිත්‍රා වරකාගොඩ, සුනිලා අබේසේකර, නිශ්ශංක දිද්දෙණිය, ජය ශ්‍රී චන්ද්‍රජිත්, ලාල් කුලරත්න, සෝමපාල පතිරගේ, සුවිනීතා පෙරේරා ඒ අතර සිටි කිහිප දෙනෙක්. මෙහි සංගීතය නිර්මාණය කළේ ප්‍රවීණ සංගීතඥයකු වූ ඔස්ටින් මුණසිංහයි. ස්වත්‍රන්ත්‍ර නාට්‍යය නිර්මාණයක් වූ මෙහි ඔහු රඟපාන ලද්දේ "ගුරුජි" නම් ප්‍රධාන චරිතයයි.

ඔහුගේ එකම පරිවර්තන නාට්‍යය 1985 දී නිෂ්පාදනය කරන ලද *පුත්‍ර සමාගම* හරහා පැමිණියේය. එය ඇලෙක්සැන්ඩර් වැම්පිලොව්ගේ "වැඩිහිටි පුත්‍රයා" රුසියානු නාට්‍යයේ අනුවර්තනයකි. මෙහි මුලින්ම රඟපාන ලද්දේ අජිත් ජිනදාස, ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්, රත්නා ලාලනී ජයකොඩි, චාන්දනී සෙනෙවිරත්න, සම්පත් කෙන්නකෝන්, ජය ශ්‍රී චන්ද්‍රජිත් යන පිරිසයි. මෙහි සංගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ලක්ෂමන් විජේසේකරයි. මෙහිත් ප්‍රධාන චරිතය රඟපාන ලද්දේ ද මනෝරත්නම ය. මේ නාට්‍යයට රාජ්‍ය නාට්‍ය උලෙළේදී හොඳම නළුවා ලෙස ජයලත් මනෝරත්නටත්, හොඳම සහය නළුවා ලෙස ජය ශ්‍රී චන්ද්‍රජිටත් සම්මාන හිමි වූහ. 1988 දී ඔහු ජනප්‍රිය *තලමල පිපිලා* නාට්‍ය නිෂ්පාදනය කළ අතර එහි සංගීතය නිර්මාණය කරන ලදදේ ප්‍රවීණ සංගීත අධ්‍යක්ෂ රෝහණ වීරසිංහයි. මනෝරත්නගේ ගමේ පරිසරය අලළා නිර්මාණය වුණු වේ නාට්‍ය යේ මුලින්ම රඟපාන ලද්දේ මනෝරත්න ඇතුළු රත්නා ලාලනී, ලාල් කුලරත්න, සම්පත් තෙන්න‍කෝන්, සරත් චන්ද්‍රසිරි, බණ්ඩාර ඇහැලියගොඩ, ජගත් බෙනරගම ඇතුළු නළු නිළි පිරිසයි.

1993 දී *අන්දරේලා* නිෂ්පාදනය කළේය. මනෝරත්නගේ පළමු වාර්තාමය භූමිකාවද ගෙන එන්නේ *අන්දරේලා* නාට්‍යය හරහාය. හාස්‍යෝත්පාදක චරිතයක් වූ අන්දරේගේ චරිතය අලළා නිර්මාණය වුණු *අන්රේලා* නාට්‍යය රාජ්‍ය පාලකයා ඇතුළු රාජ්‍ය තන්ත්‍රයේ යම් යම් කටයුතු හාස්‍යයට ලක් කරමින් කළ නිර්මාණයකි. 1995 වසරේ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උලෙළේ හොඳම පිටපත ලෙස ද, හොඳම සංගීතය ලෙස රෝහණ බැද්දගේට ද සම්මාන හිමි වෙයි. 1996 දී ඔහු *ගුරු තරුව* සහ 1998 දී *සඳ ගිර* නිෂ්පාදනය කළේය. *ගුරු තරුව* නාට්‍යය සඳහා 1997 වසරේ රාජ්‍ය නාට්‍ය සම්මානය හිමිවිය. ඒ වගේම හොඳම සංගීතය ලෙස ප්‍රවීණ සංගීත අධ්‍යක්ෂ රංජිත් බාලසූරිය‍ටත්, හොඳම රචනයටත් ඒ වසරේම සම්මාන හිමිකර ගැනිණි‍. එහි "සාහිත්‍ය ගුරුතුමා" ලෙස මනෝරත්න රඟපෑ අතර සුමින්ද සිරිසේන, ලාල් කුලරත්න, ධර්මප්‍රිය ඩයස්, සරත් චන්ද්‍රසිරි, සම්පත් තෙන්නකෝන්, දයාදේව එදිරිසිංහ, ජගත් පද්මසිරි, ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න, සෝමපාල පතිරගේ, රත්නා ලාලනී ජයකොඩි, ජගත් බෙනරගම, ආදි නළු නිළි පිරිස රඟපෑමෙහි නිරත වූහ. 

ඉන් අනතුරුව *කනේරු මල්* (2000), *ලෝකය තනි යායක්* (2005), *මකරා ප්‍රතිනිර්මාණය* (2007), *සුදු රතු හොරු* (2008), *බුරුවා මහත්තයා* (2012), *සෙල්ලම් නිරිඳු* (2013) සහ *හඳ නිහඬ* (2016) ඇතුළු බොහෝ ශානරවල නාට්‍ය ඔහු අඛණ්ඩව නිෂ්පාදනය කළේය. *ලෝකය තනි යායක්* මහගමසේකරගේ ප්‍රබුද්ධ කාව්‍ය සංග්‍රහය ඇසුරෙන් මනෝරත්න නිර්මාණය කරන ලද ‍මෙහි මාදනී මල්වත්ත හා මනෝරත්න ඇතුළු අවශේෂ නළු නිළියෝ රැසක් රංගනයෙන් සහභාගි වූහ‍‍‍. මෙහි සංගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ප්‍රවීණ සංගීතඥ නවරත්න ගමගේයි. 1980 සිට 2016 දක්වා අඛණ්ඩව වසර 26 තුළ ඔහු නාට්‍ය 15කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කළේය.

## රූපවාහිනී වෘත්තිය
මනෝරත්න සිය රූපවාහිනී ජීවිතය ආරම්භ කළේ පරාක්‍රම නිරිඇල්ලගේ *ඇබැද්දිය* නාට්‍යයෙන්. ඉන්පසුව *දූ දරුවෝ*, *සින්දුයි බින්දුයි*, *ගම්පෙරළිය* වැනි මාලා රැසක් හරහා ඔහු තම හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කළේය. *දූ දරුවෝ* ටෙලිනාට්‍යයේ “පුන්සිරි” ලෙස ඔහු කළ රංගනය අතිශයින් ජනප්‍රිය විය. ඔහු *බෝඩිම* ටෙලිනාට්‍යයේ සහ "රම්‍ය සුරම්‍ය" ටෙලිනාට්‍යයේ කළ හාස්‍ය චරිත අතිශයින් ජනප්‍රිය විය. 2005 දී මනෝරත්න ශ්‍රී ලාංකේය ටෙලිනාට්‍ය ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට ත්‍රිත්ව චරිත නිරූපණය කළේ ඔහු විසින්ම අධ්‍යක්ෂණය කර තිර රචනය කරන ලද *තුන්පත් රටාවක ලස්සන* නම් වූ කුඩා නාට්‍යයක සමගය. 2006 දී ඔහු *මගේ කවිය මට දෙන්න* කතා මාලාව අධ්‍යක්ෂණය කළේය.

රංගනයට අමතරව *සෙක්කු ගෙදර*, *රන්සිරිගේ සංග්‍රාමය*, *මගේ කවිය මට දෙන්න*, *ඊයේ අද සහ හෙට* වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා රැසක් ද මනෝරත්න අධ්‍යක්ෂණය කළේය. මේ අතරම *තාත්තේ අපි ආවා*, *බාප්පගේ පැමිණිම*, *ඇගේ අවුරුද්ද*, *රජ තුන් කට්ටුව*, *නිදහස*, *සීට්ටුව*, *දෙන්න දෙමල්ලෝ*, *සතුරු මිතුරු*, *දුප්පතුන්ද ආදරය කරති*, *සන්තාපය* සහ *බුද්ධ පුත්‍ර* වැනි ඒකාංගික ටෙලිනාට්‍ය ද අධ්‍යක්ෂණය කළේය. එතැන් සිට, ඔහු නාට්‍ය, ආදර, ත්‍රාසජනක සහ හාස්‍යජනක ප්‍රභේද ගණනාවක් හරහා චිත්‍රපට 30 කට වැඩි ගණනක රඟපා ඇත. නාට්‍ය ජීවිතයට ඔහු කළ දැවැන්ත දායකත්වය නිසාම ඔහු කලාසුරි සහ කලා කීර්ති සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූවෙකි. ඔහුගේ කැපී පෙනෙන චිත්‍රපට අතරට *සූරිය අරණ*, *හෝ ගානා පොකුණ*, *භේරුන්ඩ පක්ෂියා* සහ *වලාපටල* ඇතුළත් වේ, එහිදී ඔහු බොහෝ උත්සවවලදී හොඳම නළුවා සහ හොඳම සහාය නළුවා ලෙස මනෝරත්නයන් සම්මාන ලැබීය.

## අසනීපය සහ මරණය
මනෝරත්න කලක සිට මොළයේ පිළිකාවකින් පීඩා වින්දේය. 2018 නොවැම්බර් 13 වන දින, ඔහු කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලකට පස්වරු 2.00 ට ඇතුළත් කර මොළයේ ගෙඩියක් සඳහා ශල්‍යකර්මයකට භාජනය කරන ලදී. ශල්‍යකර්මයෙන් පසුව අසනීප තත්ත්වය උත්සන්න වූ විට කෙටි කාලයක් නාට්‍යවල වැඩ කළා. ඔහු 2019 මැද භාගයේ සිට මහරගම අපේක්ෂා පිළිකා රෝහලෙන් දිගටම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගත්තේය. 2020 ජනවාරි 12 වන දින ඔහු රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය. අවසන් කටයුතු 2020 ජනවාරි 15 ​​වන දින සිදු කර බොරලැස්ගමුවේදී ආදාහනය කරන ලදී.

## රංගන කුසලතා
### කැපී පෙනෙන වේදිකා නාට්‍ය
**අහස් මාලිගා*
**අන්දරේලා*
**අන්දිරාලේ නාඩගම*
**අංගාර ගඟ ගලා බසී*
**අපේ පාන්ති කාමරය*
**අපි ගෙවන්නේ නෑ*
**අසාත මන්තරේ*
**ඇස්ෆා ගුඩුං*
**බුරුව මහත්තයා*
**චිත්‍රගේ ප්‍රේම කතාව*
**දෙබිඩ්ඩෝ*
**දිවෙස් හෙළනු මැන*
**දොන් ජුවාන්*
**දුන්න දුනු ගමුවේ*
**ද්විත්ව*
**එලොව ගිහින් මෙලොව ආවා*
**ගජමන් පුවත*
**ගුරු තරුව*
**හඳ නිහඬ*
**හිරු නැති ලොව*
**හොරු සමඟ හෙළුවෙන්*
**ජසයා සහ ලෙන්චිනා*
**කනේරු මල්*
**ලෝකය තනි යායක්*
**ලුසින්ඩේ*
**මල වළලු*
**මා වනි බිලින්ද*
**මධුර ජවනිකා*
**මධුර පුර*
**මඟුල් ප්‍රස්ථාව*
**මහා ගිරි දඹ*
**මහේ හේනේ කතාව*
**මහ හේනේ රීරි යකා*
**මහාසාර*
**මකරා*
**මනමේ*
**මායාදේවි*
**මේඝා*
**මෝදර මොල*
**නාග ගුරුලා*
**නරි බෑනා*
**නරිය සහ කේජු*
**නෙළුම් පොකුණ*
**ඔත්තුකාරයා*
**පේමතො ජායති සෝකෝ*
**පෙරහර එනවෝ*
**පොකුරු වැස්ස*
**පුත්‍ර සමාගම*
**රාස්ස සහ පරස්ස*
**රත්තරන් ප්‍රතිනිර්මාණය*
**රටු හට්ටකාරි*
**රයිනෝසිරස්*
**සහතික නොකල මරණයක්*
**සඳ ගිර*
**සපිරිවර මතින්*
**සත සහ සතා*
**සතුරු මිතුරු*
**සෙල්ලම් නිරිඳු*
**සේරාදේ සීතා*
**සිහින සප්පුව*
**සිංහබාහු*
**සිරි සඟබෝ*
**සොක්‍රටීස්*
**සුභසාධක’’
**සුභ සහ යස*
**සුද්දෙක් ඔබ අමතයි*
**සුදු රෙදි හොරු*
**තාරාවෝ ඉගිලෙති*
**තවත් උදේසනක්*
**තල මල පිපිලා*
**උක්දඬු ගින්න''
*'වාසුදේව'
**වෙස්සන්තර*
**යාත්‍රා*

### තෝරාගත් රූපවාහිනී කතාමාලා
* *ඇබැද්දිය*
* *අරුංගල්*
**බෝඩිම*
**බුමුතුරුණු*
*'දෙයියෝ සාක්කි'
* *දෙවෙනි යුද්ධය*
* *දෙවෙනි ගමන* 
**දූ දරුවෝ*
* *දොරටු රකින්නෝ*
* *දුම්රිය අන්දරය*
*''ඊයේ අද සහ හෙට'
**ගල් පිළිමය සහ බොල් පිළිමය*
* *ගජමන් නෝනා*
**ගම්පෙරළිය*
**ගංගා සහ නිශ්ශංක*
**හත් පන*
* *හිරු සඳු හමුවේ*
*'හිරුට මුවාවෙන්'
**ඉරට හඬන මල් 2*
* *ජීවිතය දකින්න*
**කන්දේ ගෙදර*
**මඩොල් දූව*
* *මගේ කවිය මට දෙන්න*
**මැණික් නදිය ගලා බසී*
**මන් නැතිදා*
* *මිනිස්සු*
**මොරගිරි කන්ද"
**නොමැරෙනා මිනිත්තු*
**නොපිපෙන මල්*
* *පස්සේ ගෙනා මනමාලි* (1989)
**පටීලගේ කතාව*
* *පවර මෙනුවර*
**පුංචි පැටවු*
* *රම්‍ය සුරම්‍ය*
**රන්කැටි දෝණි*
* *රෝද හතරේ මනමාලයා*
**සබඳ එළියස්*
**සකිසඳ එළියස්*
**සමනලී*
* *සඳ අමාවකයි*
**සඳර වන්දනා*
**සසර සඳ*
**සරදියෙල්*
* *සෙදෝනා*
**සෙනෙහසට අමන්ත්‍රානායක*
**සිඳුයි බින්දුයි*
**සූරිය කුසුම*
* *තුන්පත් රටක ලස්සන*
* *උතුවන්කන්දේ සූර සරදියෙල්*
* *වීදුරු මල්*
* *විනිවිඳිමි*
**විසිතුන්වෙනි හෝරාව*
* *වලාකුළු*
* *වනබිමේ සිරකරුවෝ*
* *වර්ණ*
**වැටත් නියරත්*
* *වැටෙන් එහා*

### ගුවන්විදුලි නාට්‍යයන්
* *තරුවංසරණයි* 
* *බෂ්මන්තර*

### කතුවරයකු ලෙස
**දොළොස් මහේ පහන*
**දවස තවමත් තරුණයි*
**මිනිහට නින්ද යන්ඩ ඇති*
**පියදාස සහ කුමාරිය*
**සිඳු බිංදු*
**සිංහල නාට්‍යයේ ප්‍රසංගික කලාත්මක වර්ධනය*
**වහි එනතුරු*

### චිත්‍රපට
## සම්මාන
ඔහු දේශීය වේදිකා නාට්‍ය උළෙලවල් සහ රූපවාහිනී උත්සවවලදී රංගනය සහ අධ්‍යක්ෂණය යන දෙඅංශයෙන්ම සම්මාන කිහිපයක් දිනාගෙන ඇත.
* රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන - ඔහුගේ "අන්දරේලා" සහ "ගුරු තරුව" කෘති දෙක සඳහා || 

### සුමති සම්මාන
|-
|| 2002 ||| *සඳ අමාවකයි* || හොඳම නළුවා || 
|-
|| 2004 ||| *රම්‍යා සුරම්‍යා* || හොඳම පිටපත || 

### හිරු රන් සිනමා සම්මානය
|-
|| 2016 ||| *හෝ ගානා පොකුණ* || හොඳම විකට නළුවා || 

### දෙරණ සිනමා සම්මාන
|-
|| 2016 ||| *හෝ ගානා පොකුණ* || හොඳම සහය නළුවා || 

### සිග්නීස් සම්මාන
|-
|| 1988 ||| *මංගල තෑග්ග* || හොඳම සහය නළුවා || 
|-
|| 2016 ||| *හෝ ගානා පොකුණ* || හොඳම සහය නළුවා || 

### ජනාධිපති සිනමා සම්මාන
|-
|| 2006 ||| *භේරුණ්ඩ පක්ෂියා* || හොඳම සහය නළුවා || 
|-
|| 2017 ||| *හෝ ගානා පොකුණ'' || හොඳම සහය නළුවා || 

## යොමුව
## බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා