open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2024 ගෝෆා නායයෑම්

thumb| ප්‍රදේශයේ චන්ද්‍රිකා දර්ශනය (2018)
2024 වර්ෂයේ ජූලි මස 21 - 22 දිනවල, ඉතියෝපියාවේ දකුණු ඉතියෝපියාවේ ප්‍රාදේශීය ප්‍රාන්තයේ ගම්මාන දෙකක් නායයෑම් දෙකකින් වැළලී 257 දෙනෙකු මිය ගොස් 12 දෙනෙකුට තුවාල සිදු විය. දෙවන නාය යාමෙන් පළමු නාය යාමේ දී උදව් කිරීමට පැමිණි අය වැළලී ගියහ. මෙය ඉතියෝපියානු ඉතිහාසයේ මාරාන්තිකම නායයෑම් වේ.

## පසුබිම 
දකුණු ඉතියෝපියාවේ ප්‍රාදේශීය ප්‍රාන්තයේ, පිහිටි ගෝෆා ප්‍රදේශ‌යේ  ආසන්න වශයෙන්  අඩිස් අබාබා අගනුවර සිට, මෝටර් රථයෙන් පැය 10 ක් පමණ ගත වන ගමනක්. ප්‍රදේශවාසීන්ගේ ප්‍රකාශවලට අනුව නායයෑම් සිදුවූ ප්‍රදේශය ග්‍රාමීය, දුෂ්කර හා කඳුකර ප්‍රදේශය ‍කි. කලාපයේ පස අස්ථායී බව දන්නා අතර නායයෑම් සහ අධික වර්ෂාව සෑම වසරකම මාරාන්තික සිදුවීම් වලට තුඩු දෙයි. 2016 වර්ෂයේ දී, දකුණු ඉතියෝපියාවේ වොලයිටා හි මේ දිනවල පවතින අධික වර්ෂාව හේතුවෙන් සිදු වූ නායයෑම් නිසා පුද්ගලයන් 41 දෙනෙකු මිය ගොස් ඇත. 2024 වර්ෂයේ මැයි මාසයේ දී, ජූලි සිද්ධිය වූ ප්‍රදේශයේම නාය යාමකින් පුද්ගලයින් 50 දෙනෙකු මිය ගිය හ.

## සිද්ධිය 
ගෙසා ගෝෆා හි කෙන්චෝ-ෂචා ප්‍රදේශයේ අධික වර්ෂාවෙන් පසුව, පළමු නායයාම ජූලි මස 21 සවස සිදු වූ අතර, නිවාස හතරක් වැළලී ගියේ ය. නාය යෑම් අතර අසල ගම්මාන දෙකක් වැළලී ගියේ ය.

පිරිමින් 148 ක් සහ කාන්තාවන් 81 ක් ඇතුළුව මියගිය අය අතර ප්‍රදේශයේ පරිපාලක ද වේ.  ජූලි මස 23 වන දින, ගෝෆා කලාපයේ ජාතික ආපදා ප්‍රතිචාර ඒජන්සියේ ප්‍රධානී මාර්කොස් මෙලේස් රොයිටර් පුවත් සේවයට පැවසුවේ පළමු ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් තවමත් සිරුරු ගොඩ ගනිමින් සිටින බව යි. එදිනම අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 10 දෙනෙකුවත් සුන්බුන් අතර සිරවී සිටිය දී බේරාගෙන තිබුණි.

පළමු ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් වාර්තා කළේ පවුල් වින්දිතයින්ගේ සිරුරු හඳුනාගෙන හිමිකම් කියන අතර, හිමිකම් නොගත් දේහයන් එම ස්ථානයේම තැන්පත් කර ඇති බව යි. ස්වේච්ඡා සේවකයෙක් *ඇඩිස් ස්ටෑන්ඩර්ඩ් වෙත* පැවසුවේ ගොඩගත් සිරුරු පසුව භූමදාන කිරීමේ උත්සවයක් සඳහා කූඩාරමක එකතු කළ බව යි. ප්‍රතිචාර දැක්වූවන් අතර යන්ත්‍ර සූත්‍ර නොමැති වීම සෙවීමේ උත්සාහයන්ට බාධාවක් වූ බව වාර්තා වේ. ආපදා තත්ත්වය හේතුවෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 15,515 දෙනෙකු පීඩාවට පත්ව සිටින බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානුෂීය කටයුතු සම්බන්ධීකරණ කාර්යාලය ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, අඛණ්ඩව පවතින වර්ෂාපතනය හේතුවෙන් තවදුරටත් එවැනි සිදුවීම් ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇති මෙම පුද්ගලයින් සඳහා කඩිනම් ඉවත් කිරීම් අවශ්‍ය බව පැවසී ය.

## ප්‍රතිචාරය 
සමාජ මාධ්‍ය ජාලාවල, අගමැති අබි අහමඩ් කණගාටුව ප්‍රකාශ කළ අතර හදිසි සේවා යොදවා ඇති බව ප්‍රකාශ කළේ ය. ඔහු ජූලි මස 26 වැනිදා නාය ගිය ස්ථානයට ගියේ ය. ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු සභාව ජූලි මස 27 සිට 29 දක්වා ශෝක කාලයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 

අප්‍රිකානු සංගමයේ ප්‍රධානී මූසා ෆාකි මහමත් සමාජ මාධ්‍ය ජාලා ඔස්සේ සිය සහයෝගය ප්‍රකාශ කරමින් කියා සිටියේ අතුරුදහන් වූවන් සොයා ගැනීමට සහ අවතැන් වූවන්ට උපකාර කිරීමට දරන ප්‍රයත්නයන් අඛණ්ඩව පවතින බව යි.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ප්‍රධානී ටෙද්‍රස් ඇඩ්හැනොම් විපතට පත් පවුල් වෙත සිය ශෝකය ප්‍රකාශ කළ අතර ක්ෂණික සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතා සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානේ කණ්ඩායමක් යවා ඇති බව සඳහන් කළේ ය.

සංවර්ධනය පිළිබඳ අන්තර් රාජ්‍ය අධිකාරියේ විධායක ලේකම් වර්ක්නෙහ් ගෙබෙය්හු, තවදුරටත් ව්‍යසනයන් වළක්වා ගැනීම සඳහා දේශගුණික විපර්යාසවල අඛණ්ඩ බලපෑම් මධ්‍යයේ සුපරීක්ෂාකාරීව සහ ආරක්ෂක ක්‍රමවේදවලට අනුකූල වන ලෙස ඉල්ලා සිටියේ ය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඇසළ අව දොළොස්වක

**ඇසළ අව දොළොස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඇසළ මාසයේ විසිහත්වන (27) තිථියයි. එසේම ඇසළ මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දොළොස්වන (12) තිථියයි. ඇසළ මාසය අවසන් වීමට, එනම් නිකිණි මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි තුනක් (3) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* ඇසළ
* අව දොළොස්වක
* පොසොන් අව දොළොස්වක
* නිකිණි අව දොළොස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* ඇසළ පුර දොළොස්වක

## මූලාශ්‍ර 
දොළොස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
නිකිණි පුර පෑළවිය

**නිකිණි පුර පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ පළමුවන (1) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිනවයක් (29) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* පුර පෑළවිය
* ඇසළ පුර පෑළවිය
* බිනර පුර පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
රාඝවන් (නළුවා)

**රාඝවන්** ( මලයාලම් : රාඝවන් ; උපත 1941 දෙසැම්බර් 12) යනු තෙළිඟු සහ කන්නඩ චිත්‍රපට ඇතුළුව මලයාලම් චිත්‍රපට 100කට අධික ප්‍රමාණයක රඟපා ඇති ඉන්දියානු නළුවෙකි .  

2000 දශකයේ මුල් භාගයේ සිට ඔහු මලයාලම් සහ දෙමළ රූපවාහිනී කතාමාලාවල වඩාත් ක්‍රියාකාරී වේ. ඔහු *කිලිප්පට්ටු* (1987) චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂණයට පිවිසි අතර, ඔහු කේරළ ප්‍රාන්ත රූපවාහිනී සම්මාන සහ ඒෂියානෙට් ටෙලිවිෂන් සම්මාන ලාභියා ද වේ . 

## මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය 
රාඝවන් උපත ලැබුවේ කන්නූර් දිස්ත්‍රික්කයේ තලිපරම්බා හි ය . ඔහු සිය පාසල් අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ කොසිකෝඩ් හි මූතේදත් උසස් පාසලටය .  උසස් ද්විතියික අධ්‍යාපනය නිම කිරීමෙන් පසු ඔහු තාගෝර් නාට්‍ය කණ්ඩායමේ සේවය කළේය. 

ඔහු ගාන්ධිග්‍රාම් ග්‍රාමීය ආයතනයෙන් ග්‍රාමීය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ උපාධිය හැදෑරීය . ඔහු දිල්ලි ජාතික නාට්‍ය පාසලෙන් ඩිප්ලෝමාව ලබා ගත්තේය . ඔහුගේ පළමු චිත්‍රපටය 1968 දී *Kayalkarayil චිත්‍රපටයයි.* 

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
ඔහු 1974 සිට ශෝභා සමඟ විවාහ වූ අතර, ඔවුන්ට පුතෙකු සිටී, ජිෂ්ණු රාඝවන්,  ඔහු නළුවෙකු සහ දියණියක් වන ජ්‍යෝත්ස්නා ය.

## චිත්‍රපටකරණය 
### රූපවාහිනී කතා මාලා 
## යොමු කිරීම් 
## බාහිර සබැඳි 
*

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1941 උපත්
බල්ගේරියානුවෝ

**බල්ගේරියානු ජනයා** එසේත් නැත්නම් **බල්ගේරියානුවෝ** (, , ) යනු, යුරෝපීය රටක් වන බල්ගේරියාවට ස්වදේශික වන ජන කොටසකි.

## අමතර අවධානයට 
*Balkan–Danubian culture
*Macedonian Bulgarians
*Macedonians (ethnic group)
*Thracian Bulgarians

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
මානවවේදය

**මානවවේදය** () යනු මිනිසුන්, මිනිස් හැසිරීම් සහ සමාජයන් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* 
* Christian anthropology, a sub-field of theology
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Philosophical anthropology, a sub-field of philosophy
* 
* 

### ලැයිස්තු 
* 
* 
* 

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Open Encyclopedia of Anthropology.
* 

(AIO)
ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න

**ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න**, ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙකි.

### ටෙලි නාට්‍ය 
* *අංකල් සෑම්*
* *ආදර වැස්ස*
* *කියාදෙන්න ආදරේ තරම්*
* *පිනි*
* *පැහැසරා*
* *බේකරි ගෙදර*
* *මායාවී*
* *රන්තරු*
* *සිහින පියාපත්*
* *සුන්දර චන්දරේ*
මේනක රාජපක්ෂ

**මේනක රාජපක්ෂ** ලාංකික රංගන ශිල්පියෙකි. සිංහල සිනමාවේ හා පුංචිතිරයේ කටයුතු කරයි. මොහු
මුතු කිරිල්ලි ටෙලි නිර්මානයෙන් වඩා ජනපිය වූවේය. රංගන ශිල්පිනියක වන නෙහාරා රාජපක්ෂ මොහුගේ බිරිදයි.

### ටෙලිනාට්ටය
* *අම්මාවරුනේ*
* *ආදරෙයි අහස තරම්*
* *නිල් අහස*
* *පබළු පාලම*
* *මුතු කිරිල්ලි*
* *වහින්න මුතු වැස්සක්*
* *සත්රල පෙළ*
* *සඳ මුදුනට*
* *සංසාර සක්මන*
* *සිටු මැදුර*
* *සුසුමට පවා රහසින්*
දියගැසූ හුණු

**දිය ගැසූ හුණු** (කැල්සියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් හෙවත් සාම්ප්‍රදායිකව අළු හුණු ලෙසින් හැඳින්වෙන) යනු Ca(OH)2 යන රසායනික සූත්‍රය දරන පිළිස්සූ හුණු ජලය සමග ප්‍රතික්‍රියා කොට සාදන සංයෝගයයි.

මේවා නිෂ්පාදනයේදී අධික තාපයක් පිට වේ.

CaO + H2O → Ca(OH)2
ජපන් ජනයා

යනු ජපන් දූපත් සමූහයට ස්වදේශික වන ජන කණ්ඩායමක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Ethnic issues in Japan
* Foreign-born Japanese
* Japantown
* List of Japanese people
* Nihonjinron
* Demographics of Japan
** Burakumin
** Dekasegi
* Azumi people, an ancient group of peoples who inhabited parts of northern Kyushu
* Emishi, a group of people who lived in the northeastern Tōhoku region of Japan

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* CIA The World Fact Book 2006 
* The Association of Nikkei & Japanese Abroad
* Discover Nikkei – Information on Japanese emigrants and their descendants
* Jun-Nissei Literature and Culture in Brazil (archived)
* The Ministry of Foreign Affairs of Japan
* The National Museum of Japanese History
* Japanese society and culture
* Dekasegi and their issues living in Japan  (archived)
ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරය

**ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරය** යනු 2019 මාර්තු 15 වැනිදා නවසීලන්තයේ ක්‍රයිස්ට්චර්ච් නුවර මුස්ලිම් පල්ලි දෙකක් ඉලක්ක කර සිදුවූ සමූහ වෙඩි තැබීම් දෙකකි. වෙඩි ප්‍රහාර දෙකම තනි වෙඩික්කරුවෙකු විසින් සිකුරාදා යාඥා මෙහෙය අතරතුරදී සිදු කරන ලදී. ප.ව. 1:40 ට පමණ රිකාටන් හි අල් නූර් පල්ලියේත්, ප.ව. 1:52 ට පමණ නගරයේ අනෙක් පස වූ ලින්වුඩ් ඉස්ලාම් මධ්‍යස්ථානයේත් වෙඩි තැබීම් සිදුවිය. ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයින් 51 දෙනෙකු මරණයට පත් වූ අතර, 40 දෙනෙකු තුවාල ලැබීය.

අපරාධකරු බ්‍රෙන්ටන් ටැරන්ට් නමැති 28 හැවිරිදි සුදු ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතිකයෙක් විය. ඈෂ්බර්ටන් හි පිහිටි තුන්වැනි මුස්ලිම් පල්ලියක් වෙත සිය රථය පදවන අතරතුර පොලීසිය විසින් ටැරන්ට් අත් අඩංගුවට ගනු ලැබීය. ඔහු සිය පළමු වෙඩි ප්‍රහාරය ෆේස්බුක් ඔස්සේ සජීවීව විකාශය කළ අතර, එය අන්ත-දක්ෂිණාංශික ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් අන්තර්ජාලය හරහා සජීවීව විකාශනය කෙරුනු ප්‍රථම අවස්ථාව විය. 2020 මාර්තු 26 වැනිදා, ටැරන්ට් මිනීමැරීම් 51 කටත්, මිනීමැරීමට තැත් කිරීම් 40 කටත්, ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක නිරතවීමටත් තමා වරදකරු බව පිළිගන්නා ලදී. 2020 අගෝස්තු මස ඔහුට ක්ෂමා විරහිත ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඩුවම නියම වූ අතර, නවසීලන්තයේ එවැනි දඬුවමක් නියම වූ පළමු අවස්ථාව එය විය.

සුදු ජාතිකවාදය, සංක්‍රමණ විරෝධය සහ සුදු ස්වෝත්තමවාදී මතවාද ප්‍රහාරයට ප්‍රධාන හේතු විය. ටැරන්ට් තමා "පාරිසරික ෆැසිස්ට්වාදියෙක්" ලෙස හඳුන්වාගත් අතර, අන්ත-දක්ෂිණාංශික කුමන්ත්‍රණ න්‍යායක් වන "මහා ප්‍රතිස්ථාපනය" පිලිබඳ මත පල කර ඇත. ප්‍රහාරය දේශපාලනඥයන් සහ ලෝක නායකයන් විසින් හෙලා දකිනු ලැබූ අතර, නවසීලන්තයේ එවකට අග්‍රාමාත්‍ය වූ ජසින්ඩා ආර්ඩන් එය "නව සීලන්තයේ අඳුරුතම දින වලින් එකක්" යැයි සඳහන් කළාය.
නිකිණි පුර අටවක

**නිකිණි පුර අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ අටවන (8) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිදෙකක් (22) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* චන්ද්‍ර මාස
* පුර අටවක
* පුර අටවක පෝය
* ඇසළ පුර අටවක
* බිනර පුර අටවක
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
නිකිණි පුර අටවක පෝය

නිකිණි පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **නිකිණි පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක පෝය
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
4.1
පයෝලස නාලිකාව

මිනිසාගේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය සතු කෘත්‍ය ඉටු කිරීම සදහා සැකසුනු වසා නාලිකාවක් වශයෙන් පයෝලස නාලිකාව හදුන්වාදීමට හැකිය.ක්ෂුද්‍රාන්තයේදී ජීරණයට ලක් වූ ලිපිඩ, මේද අම්ල හා ග්ලිසරෝල් බවට පත් වූ පසු පයෝලස නාලිකාවට ඒවා අවශෝෂණය වේ.ඉන් පසු වසා පද්ධතිය ඔස්සේ ඒවා රුධිර සංසරණ පද්ධතියට ඇතුලු වේ.
රුසියානු ෆෙඩරල් රාජ්‍ය සංඛ්‍යාන සේවය

**ෆෙඩරල් රාජ්‍ය සංඛ්‍යාන සේවය** (, , abbreviated as **Rosstat**) යනු රුසියාවේ රජයේ සංඛ්‍යාලේඛන ඒජන්සිය වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* List of national and international statistical services

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
* Official website 
* Official website  
* Interstate Statistical Committee of the Commonwealth of Independent States
නිකිණි පුර සැටවක

**නිකිණි පුර සැටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ සයවන (6) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහතරක් (24) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්ෂ දෙහස් පන්සිය හැට අටේ (2568) මහනුවර දළදා පෙරහැරේ "ප්‍රථම කුඹල් පෙරහැර", නිකිණි පුර සැටවක දිනක යෙදී තිබිණි.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* පුර සැටවක
* ඇසළ පුර සැටවක
* බිනර පුර සැටවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
6
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
කඩොලාන කෞතුකාගාරය

ලෝකයේ දැනට පවතින කඩොලාන කෞතුකාගාර ගණන 1කි.ශ්‍රී ලංකාවේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ කල්පිටිය නම් නගරයේය.එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඩග්ලස් තිසේරා නම් කලපු ධීවරයා ය.ඔහු දැනට ලංකා සුදීස සංගමයේ සභාපති දුරයේ කටයුතු කරයි.ඒ වගේම ඔහු කඩොලාන කෞතුකාගාරයේ අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කරයි .්්්්
පුත්තලම කොටුව

පුත්තලම කල්පිටියේ පිහිටි ලන්දේසින් විසින් සාදා තිබෙන බලකොටුවක් ය.

මුලින්ම පෘතුගීසින් විසින් අල්ලාගෙන තිබූ කල්පිටිය , පෘතුගීසින් එලවා ලන්දේසින් විසින් යටත් කර ලංකාරජුට පල්ලියක් සාදනවා යැයි පවසා ,බලකොටුවක් ඉදි කලෝය.පිටතින් පල්ලියක් සේ පෙනෙන මෙම බලකොටුව ආසන්න ප්‍රදේශයට සිංහල ජාතිකයන්ට ඇතුළත් වීමට නොදුන් බව පැවසේ.මෙම බලකොටුව සෑදීමට සිංහල ජාතිකයන් ව යොදා නොගත් බවද පොත පත වල සඳහන් වේ.මෙම පල්ලිය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ලන්දේසි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අනුවයි . 1795 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් කල්පිටිය මුහුදු තීරයේ රැකවල් ගෙන සිටි නිසා යුද්ධයකින් තොරව පුත්තලම කොටුව ඉංග්‍රීසීන්ට භාර දුන්නෝය.
නිකිණි පුර නවවක

**නිකිණි පුර නවවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ නවවන (9) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිඑකක් (21) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* පුර නවවක
* ඇසළ පුර නවවක
* බිනර පුර නවවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* නිකිණි අව නවවක

## මූලාශ්‍ර 
9
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ආර්ය ජාතිය (නාසිවාදය)

**ආර්ය ජාතිය** (ඉංග්‍රීසි: *Aryan race*) යනු 19 වැනි ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී ඉදිරිපත් කෙරුනු ව්‍යාජවිද්‍යාත්මක මානව වර්ගීකරණයකි. එයට අනුව ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපානු ජනයාගෙන් පැවත එන්නන් ආර්ය ජාතියට අයත් වෙයි. 'ආර්ය' යනු ඉන්දු-ඉරාන භාෂාවල ඇති 'උතුම්' වැනි අරුතක් දෙන වචනයකි. මානවවිද්‍යාත්මක, ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි මගින් මෙම සංකල්පයට සහය නොදැක්වේ.

ආර්ය සංකල්පයට අනුව ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපානු භාෂාව කතා කළ පුද්ගලයින් සෙසු මනුෂ්‍යන්ට උත්තරීතර වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් පැවතගෙන එන්නන්ගෙන් සමන්විත 'ආර්ය ජාතිය' ද අනෙක් මිනිසුන්ට වඩා උසස් වේ. මෙම 'ආර්ය ජාතිය' කොකේසියන් ජාතියෙහි උප වර්ගයක් ලෙස සැළකුනි. ඊට අමතරව කොකේසියන් ජාතියට සෙමිටික් සහ හැමිටික් ජනවර්ගද අයත් විය. නවීන ජානවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් වලට අනුව මෙකී වර්ගීකරණයන්ට ජීවවිද්‍යාත්මක පදනමක් නැති බව වර්තමානයේ පිළිගැනේ.

19 වැනි ශතවර්ෂයේදී, ආතර් ඩි ගොබිනෝ, රිචඩ් වැග්නර් සහ හූස්ටන් ස්ටුවර්ට් චැම්බලින් වැනි වර්ගවාදී සහ යුදෙව් විරෝධී ලේඛකයන් විසින් 'ආර්ය ජාතිය' යන යෙදුම භාවිතයට ගැනුනි. ඔවුන් විසින් ප්‍රචලිත කෙරුනු විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය පසු කාලීන නාසි මතවාද වලට පදනම් සපයන ලදී. නාසිවාදීන් ආර්ය ජාතිය 'උසස් ජාතිය' (ජර්මානු: *Herrenrasse*; ඉංග්‍රීසි: *Master race*) ලෙස සළකන ලද අතර, ආර්ය නොවන ජනවර්ග පහත් ජාතීන් ලෙස සැළකුනි. ආර්ය නොවන පුද්ගලයින් 'උපමිනිසුන්' (ජර්මානු: *Untermensch;* ඉංග්‍රීසි: *Subhuman*) ලෙස හැදින්වූ අතර, ඔවුන් ආර්ය ජාතියෙහි පැවැත්මට තර්ජනයක් බවත්, එනිසා ඔවුන් විනාශ කර දැමිය යුතු බවත් නාසිවාදීහු විශ්වාස කළහ. මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර නාසීන් විසින් පහත් යැයි සැලකුනු යුදෙව්, ස්ලාව්, රෝමා ඇතුලු ජනවර්ගවලට අයත් මිනිසුන් මිලියන ගණනක් සමූල ඝාතනය කිරීමයි.
සේන සහ ගුත්තික

සේන සහ ගුත්තික අශ්ව වෙළඳාම සඳහා මෙරටට පැමිණි දෙදෙනෙකු වන අතර සූරතිස්ස රජතුමාගෙන් රාජ්‍ය පැහැරගෙන තිබේ. දකුණු ඉන්දියානු දෙමළ ආක්‍රමණිකයන් දෙදෙනෙකුවූ සේන සහ ගුත්තික විසින් සූරතිස්ස රජු පරාජය කොට සටනේදී මරා දමා, සිංහල සිංහාසනය පැහැරගෙන අනුරාධපුරයේ ඒකාබද්ධ පාලකයන් වූ අතර, ශ්‍රී ලංකා‍ව තුල දෙමළ පාලනයක් පිළිබඳව ඓතිහාසිකව වාර්තා වන පළමුවන අවස්ථාව මෙය වෙයි. සිංහල පාලනය, ක්‍රිපූ 215 දී යළි සංස්ථාපනය කෙරිණි.

ක්‍රිස්තු පූර්ව 215 දී පමණ අසේල කුමරු විසින් මොවුන් පරාජය කොට නැවත රාජ්‍ය බලය සිංහල යන් හට ලබා ගත්තේය
කටුවන්නාව ආසනඝරය

ශ්‍රී ලංකාවේ කටුවන්නාව ප්‍රදේෂයේ පිහිටා ඇති  ආසනඝරකි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* සිරිවර්ධන නුවර

ප්‍රවර්ගය:ආසනඝර
නිකිණි පුර දොළොස්වක

**නිකිණි පුර දොළොස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ දොළොස්වන (12) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දහඅටක් (18) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්ෂ දෙදහස් පන්සිය හැට නවය (2569) මහනුවර ඇසළ පෙරහැර මංගල්‍යයේ තෙවැනි රන්දෝලි පෙරහැර පැවැත්වීමට යෙදී ඇත්තේ නිකිණි පුර දොළොස්වක තිථිය ලත් බුද දිනක දී ය.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* පුර දොළොස්වක
* ඇසළ පුර දොළොස්වක
* බිනර පුර දොළොස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඇ (දොළොස්වක)
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ජපන් ජනයා ලැයිස්තුව

මෙය **ප්‍රසිද්ධ ජපන් ජනයා ලැයිස්තුවකි**.

මෙම ලැයිස්තුවට ඇතුළු කිරීමට නම් අදාළ පුද්ගලයාට විකිපීඩියා ලිපියක් පැවතිය යුතු අතර එහි ඔවහු ජපන් ජාතිකයකු බව සඳහන් විය යුතුය.

## වාස්තුවේදියෝ  
## කලාකරුවෝ  
## ක්‍රීඩකයෝ  
## කතුවරු  
## සමාගම් නිර්මාතෲවරු  
## අධ්‍යාපනවේදියෝ  
## අධිරාජ්‍යයෝ  
## ඉතිහාසඥයෝ  
## හමුදා නායකයෝ  
### සමුරායිවරු  
## සංගීතඥයෝ  
## අමතර අවධානයට 
*List of people by nationality

## මූලාශ්‍ර
Microsoft Copilot

**මයික්රොසොෆ්ට් කොපිලොට් ය**නු මයික්රොසොෆ්ට් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද උත්පාදක කෘතිම බුද්ධි චැට්බොට් එකකි. විශාල භාෂා ආකෘතියක් මත පදනම්ව, එය 2023 පෙබරවාරි මාසයේදී මයික්රොසොෆ්ට් හි අත්හිටුවන ලද කෝර්ටානා සඳහා ප්රාථමික ආදේශකයක් ලෙස දියත් කරන ලදී.

මයික්රොසොෆ්ට් බිං සහ මයික්රොසොෆ්ට් එජ් සඳහා බිල්ට් විශේෂාංගයක් ලෙස බිං චැට් නමින් මෙම සේවාව හඳුන්වා දෙන ලදී. 2023 දී, මයික්රොසොෆ්ට් සිය විවිධ චැට්බොට් නිෂ්පාදන හරහා කොපිලොට් වෙළඳ නාමය ඒකාබද්ධ කිරීමට පටන් ගත් අතර, සම-නියමු උපමාව ශක්තිමත් කළේය. එහි Build 2023 සමුළුවේදී මයික්රොසොෆ්ට් විසින් කොපිලොට් වින්ඩෝස් 11 ට ඒකාබද්ධ කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බව නිවේදනය කළ අතර එමඟින් පරිශීලකයින්ට කාර්ය තීරුව හරහා කෙලින්ම ප්රවේශ වීමට ඉඩ සලසයි. 2024 ජනවාරි මාසයේදී, වින්ඩෝස් යතුරු පුවරු සඳහා කැපවූ කොපිලොට් යතුරක් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.

කොපිලොට් මයික්රොසොෆ්ට් ප්රොමිතියස් ආකෘතිය භාවිතා කරයි, OpenAI හි GPT-4 මූලික විශාල භාෂා ආකෘතිය මත ගොඩනගා ඇති අතර එමඟින් අධීක්ෂණය සහ ශක්තිමත් කිරීමේ ඉගෙනුම් ක්රම දෙකම භාවිතා කරමින් සූක්ෂම ලෙස සකස් කර ඇත. කොපිලොට්ගේ සංවාදාත්මක අතුරුමුහුණත ශෛලිය චැට්ජීපීටී වලට සමානය. මූලාශ්ර උපුටා දැක්වීමට, කවි නිර්මාණය කිරීමට, ගීත ජනනය කිරීමට සහ බොහෝ භාෂා සහ උපභාෂා භාවිතා කිරීමට චැට්බොට් සමත් වේ.

මයික්රොසොෆ්ට් විසින් කොපිලොට් ක්රියාත්මක කරන්නේ ෆ්රීමියම් ආකෘතියක් මත ය. එහි නිදහස් මට්ටමේ පරිශීලකයින්ට බොහෝ විශේෂාංග වෙත ප්රවේශ විය හැකි අතර, අභිරුචි චැට්බොට් නිර්මාණය ඇතුළු නව විශේෂාංග සඳහා ප්රමුඛතා ප්රවේශය "මයික්රොසොෆ්ට් කොපිලොට් ප්රෝ" ගෙවුම් දායකත්ව සේවාව යටතේ ගෙවන ග්රාහකයින්ට සපයනු ලැබේ. මයික්රොසොෆ්ට් කොපිටිලොට් හි නොමිලේ අනුවාදයේ පෙරනිමි චැට්බොට් කිහිපයක් ලබා ගත හැකිය, සම්මත කොපිලොට් චැට්බොට් මෙන්ම මයික්රොසොෆ්ට් ඩිසයිනර් ඇතුළුව, පෙළ ඉඟි මත පදනම්ව රූප උත්පාදනය කිරීම සඳහා එහි රූප නිර්මාපකයා භාවිතා කිරීමට නැඹුරු වේ.

## පසුබිම (Back Ground) 
2019 දී මයික්රොසොෆ්ට් සමාගම OpenAI සමඟ හවුල් වූ අතර සංවිධානයට ඩොලර් බිලියන ගණනක් ආයෝජනය කිරීමට පටන් ගත්තේය. එතැන් සිට, විවෘතAI පද්ධති මයික්රොසොෆ්ට් වෙතින් Azure මත පදනම් වූ සුපිරි පරිගණක වේදිකාවක් මත ක්රියාත්මක විය. 2020 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, මයික්රොසොෆ්ට් සමාගම නිවේදනය කළේ එය OpenAI හි GPT-3 සඳහා තනිකරම බලපත්ර ලබා දී ඇති බවයි. අනෙක් අයට තවමත් එහි පොදු API වෙතින් ප්රතිදානය ලබා ගත හැකිය, නමුත් යටින් පවතින ආකෘතියට ප්රවේශය ඇත්තේ මයික්රොසොෆ්ට් සමාගමට පමණි.

2022 නොවැම්බර් මාසයේදී OpenAI විසින් GPT-3.5 මත පදනම් වූ චැට්බොට් එකක් වන චැට්ජීපීටී දියත් කරන ලදී. චැට්ජීපීටී එය නිකුත් කිරීමෙන් පසු ලොව පුරා අවධානය දිනා ගත් අතර එය වෛරස් අන්තර්ජාල සංවේදනයක් බවට පත්විය. 2023 ජනවාරි 23 වන දින මයික්රොසොෆ්ට් විසින් OpenAI හි බහු-අවුරුදු එක්සත් ජනපද ඩොලර් බිලියන 10 ක ආයෝජනයක් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. පෙබරවාරි 6 වන දින, ගූගල් විසින් බාර්ඩ් (පසුව ජෙමිනි ලෙස නැවත හංවඩු ගසනු ලැබේ), චැට්ජීපීටී වැනි චැට්බොට් සේවාවක් ප්රකාශයට පත් කරන ලද අතර, චැට්ජීපීටී තොරතුරු සඳහා යන මූලාශ්රයක් ලෙස ගූගල් හි ස්ථානයට තර්ජනයක් විය හැකි බවට බිය විය. බහු මාධ් ය ආයතන සහ මූල් ය විශ්ලේෂකයින් ගූගල් විස්තර කළේ ප් රතිවාදී මයික් රොසොෆ්ට් හි සැලසුම් කර ඇති පෙබරවාරි 7 ඉසව්ව කොපිලොට් නිරාවරණය කිරීම මෙන්ම මයික් රොසොෆ්ට් වෙත "අල්ලා ගැනීම" ක් රීඩා කිරීමෙන් වැළකී සිටීමසඳහා බාර්ඩ්ගේ නිවේදනය "ඉක්මන් කිරීම" ලෙසය.
ඇන්ඩෲ ජොන්සන්

**ඇන්ඩෲ ජොන්සන්** (දෙසැම්බර් මස 29, 1808ජූලි මස 31, 1875) යනු 1865 වර්ෂයේ සිට 1869 වර්ෂය දක්වා එක්සත් ජනපදයේ 17 වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස සේවය කළ ඇමරිකානු දේශපාලනඥයෙකි. ඒබ්‍රහම් ලින්කන්ගේ ඝාතනයෙන් පසු ඔහු ජනාධිපති ධූරයට පත් වූයේ එවකට උප ජනාධිපතිව සිටි බැවිනි. ජොන්සන් ඩිමොක්‍රටික් පාක්ෂිකයෙකු වූ අතර ඔහු සිවිල් යුද්ධය අවසන් වීමත් සමඟ නිලයට පැමිණ ජාතික සංගම් පක්ෂ ටිකට් එකෙන් ඒබ්‍රහම් ලින්කන් සමඟ තරඟ කළේ ය. කලින් වහල්භාවයේ සිටි මෙන්ම හිටපු කොන්ෆෙඩරේට්වරුන්ට සමාව දුන් අලුතින් නිදහස් වූ පුද්ගලයින්ට ආරක්ෂාවක් නොමැතිව වෙන් වූ රාජ්‍යයන් ඉක්මනින් යුනියන් වෙත ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමට ඔහු කැමති විය. මෙය රිපබ්ලිකන් ආධිපත්‍යය දරන කොන්ග්‍රසය සමඟ ගැටුමකට තුඩු දුන් අතර, 1868 වර්ෂයේ දී නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් ඔහුගේ දෝෂාභියෝගය අවසන් විය. සෙනෙට් සභාවේදී ඔහු එක ඡන්දයකින් නිදහස් විය.

ජොන්සන් දරිද්‍රතාවයේ උපත ලැබූ අතර කිසි දිනෙක පාසල් නොගිය අයෙකි. ඔහු ඇඳුම් මසන්නෙකු ලෙස ආධුනිකයෙකු වූ අතර ටෙනසිහි ග්‍රීන්විල් හි පදිංචි වීමට පෙර මායිම් නගර කිහිපයක සේවය කළ අතර 1835 වර්ෂයෙ හි ටෙනසි නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට තේරී පත් වීමට පෙර ඇල්ඩර්මන් සහ නගරාධිපති ලෙස සේවය කළේ ය. ටෙනසි සෙනෙට් සභාවේ කෙටි කාලයක් සේවය කිරීමෙන් පසුව, ජොන්සන් 1843 වර්ෂයේ දී නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට තේරී පත් වූ අතර එහිදී ඔහු වසර දෙකක වාර පහක් සේවය කළේ ය. ඔහු වසර හතරක් ටෙනසිහි ආණ්ඩුකාරවරයා වූ අතර 1857 වර්ෂයේ දී ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් සෙනෙට් සභාවට තේරී පත් විය. ඔහුගේ කොන්ග්‍රස් සේවා කාලය තුළ, ඔහු 1862 වර්ෂයේ දී ඔහුගේ සෙනෙට් ආසනයෙන් ඉවත් වූ වහාම සම්මත කරන ලද හෝම්ස්ටෙඩ් පනත සම්මත කිරීමට උත්සාහ කළේය. දකුණු වහල් රාජ්‍යයන් ටෙනසි ඇතුළු ඇමරිකාවේ කොන්ෆෙඩරේට් ප්‍රාන්ත පිහිටුවීමට වෙන් වූ නමුත් ජොන්සන් යූනියන් සමඟ ස්ථිරව සිටියේය. ඔහුගේ ප්‍රාන්තය වෙන්වීම ගැන දැනගත් වහාම තම ආසනය ඉල්ලා අස් නොවූ කොන්ෆෙඩරේට් ප්‍රාන්තයකින් වාඩි වී සිටින එකම සෙනෙට් සභිකයා ඔහු විය. 1862 වර්ෂයේ දී, ලින්කන් ඔහුව ටෙනසිහි හමුදා ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කළේ ඉන් වැඩි කොටසක් නැවත අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව ය. 1864 වර්ෂයේ දී, ජොන්සන් තම නැවත තේරී පත්වීමේ ව්‍යාපාරයේ ජාතික සමගිය පිළිබඳ පණිවිඩයක් යැවීමට කැමති වූ ලින්කන්ගේ සහකරු ලෙස තර්කානුකූල තේරීමක් වූ අතර 1864 වර්ෂයේ ජයග්‍රාහී මැතිවරණයකින් පසු උප ජනාධිපති බවට පත්විය.
ප්‍රවර්ගය:1808 උපත්
යෝග ව්‍යායාමයක් ලෙස

thumb|288x288පික්|මැලේසියාවේ යෝග
**ව්‍යායාමයක් ලෙස යෝග** යනු ප්‍රධාන වශයෙන් ඉරියව් වලින් සමන්විත වන අතර එය බොහෝ විට ගලා යන අනුපිළිවෙලින් සම්බන්ධ වන අතර සමහර විට හුස්ම ගැනීමේ ව්‍යායාම සමඟ සම්බන්ධ වන අතර නිතර විවේකයෙන් වැතිරීමෙන් හෝ භාවනාවෙන් අවසන් වේ. මෙම ස්වරූපයෙන් යෝගා ලොව පුරා, විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදයේ සහ යුරෝපයේ හුරුපුරුදු වී ඇත. එය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ මධ්‍යතන යුගයේ හත යෝග වෙතින් වන අතර, එය සමාන ඉරියව් භාවිතා කළ නමුත් එය සාමාන්‍යයෙන් "යෝග" ලෙස හැඳින්වේ. විද්වතුන් යෝග ව්‍යායාමයක් ලෙස ලබා දී ඇත, **නවීන ඉරියව් යෝග**  සහ **අන්තර් ජාතික ඇන්ග්ලෝෆෝන් යෝග** ඇතුළු විවිධ නම් ඇත.

ඉරියව්ව *යෝග සූත්‍ර* II.29 හි විස්තර කර ඇත්තේ යෝගයේ අෂ්ටාංගය වන අවයව අටෙන් තුන්වැන්න ලෙස ය. සූත්‍රය II.46 එය *ස්ථාවර සහ සුවපහසු* ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත, නමුත් වැඩිදුර විස්තර කිරීමක් හෝ ඉරියව් ලැයිස්තුවක් ලබා දී නොමැත.thumb| එළිමහන් යෝග ප්‍රජා පන්තියක සිටින කාන්තාවන්, ටෙක්සාස්, 2010|201x201පික්යෝගයේ පැරණි සම්ප්‍රදායන් කිසිවක් තුළ ඉරියව් කේන්ද්‍රීය නොවීය; යෝගේන්ද්‍ර සහ කුවලයානන්ද ඇතුළු යෝගා ගුරුවරුන් විසින් 1920 වර්ෂ වල දී ඉරියව් පුරුදු පුනර්ජීවනය කරන ලද අතර ඔවුන් එහි සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ අවධාරණය කළහ. සූර්ය නමස්කාර් (සූර්‍යයාට ආචාර කිරීම) හි ගලා යන අනුපිළිවෙල 1920 වර්ෂ වල දී අවුන්ද්හි රාජා, භවන්රාඕ ශ්‍රීනිවාස්රාඕ පාන්ත් ප්‍රතිනිධි විසින් පුරෝගාමී විය. එය සහ ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩාවේ භාවිතා වන බොහෝ ස්ථාවර ඉරියව් 1930 වර්ෂය සිට 1950 වර්ෂය දක්වා මයිසූර් හි යෝගා ගුරුවරයා වන ක්‍රිෂ්ණමාචාරියා විසින් යෝගයට ඇතුළත් කරන ලදී. ඔහුගේ සිසුන් කිහිප දෙනෙකු යෝගා පිළිබඳ බලගතු පාසල් සොයා ගියහ: පට්ටභි ජෝයිස් විසින් අෂ්ටාංග විනයස යෝගය නිර්මාණය කරන ලද අතර, එය බල යෝගයට හේතු විය. BKS Iyengar විසින් Iyengar යෝග නිර්මාණය කරන ලද අතර, ඔහුගේ 1966 වර්ෂයේ  *ලයිට් ඔන් යෝග* පොතෙහි නවීන යෝග ඉරියව් කට්ටලයක් නිර්වචනය කළේය; සහ ඉන්ද්‍රා දේවි හොලිවුඩයේ බොහෝ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින්ට ව්‍යායාමයක් ලෙස යෝග ඉගැන්වී ය. 20 වැනි සියවසේ ආරම්භ කරන ලද අනෙකුත් ප්‍රධාන පාසල් අතර බික්‍රම් යෝග සහ සිවානන්ද යෝග ඇතුළත් වේ. යෝග ව්‍යායාමයක් ලෙස ඇමරිකාව සහ යුරෝපය පුරා ව්‍යාප්ත වූ අතර පසුව ලොව පුරා ව්‍යාප්ත විය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්
ප්‍රවර්ගය:ව්‍යායාම
ප්‍රවර්ගය:ශාරීරික ව්‍යායාම
අවන්ති අපොන්සු

**අවන්ති අපොන්සු**, ශ්‍රී ලාංකික නිළියකි.

## ටෙලි නාට්‍ය 
* *ඉතින් ඊට පස්සේ*
* *ගිරිකුල*
සිම්වාස්ටැටින්

{{තොරතුරුකොටුව බෙහෙත්|verifiedrevid=464391842|image=Simvastatin.svg|width=200|alt=|image2=Simvastatin3Dan.gif|width2=200|alt2=|tradename=Zocor, other|Drugs.com=|MedlinePlus=a692030|DailyMedID=Simvastatin|pregnancy_AU=D|routes_of_administration=By mouth|ATC_prefix=C10|ATC_suffix=AA01|legal_AU=S4|legal_UK=POM|legal_US=Rx-only|legal_EU=Rx-only|bioavailability=5%|protein_bound=95%|metabolism=Liver (CYP3A4)|elimination_half-life=2 hours for simvastatin and 1.9 hours for simvastatin acid|excretion=Kidney 13%, faecal 60%

|IUPHAR_ligand=2955|CAS_number_Ref=|CAS_number=79902-63-9|PubChem=54454|DrugBank=DB00641|ChemSpiderID_Ref=|ChemSpiderID=49179|UNII_Ref=|UNII=AGG2FN16EV|KEGG_Ref=|KEGG=D00434|ChEBI_Ref=|ChEBI=9150|ChEMBL_Ref=|ChEMBL=1064

|IUPAC_name=(1*S*,3*R*,7*S*,8*S*,8a*R**R*,4*R*)-4-hydroxy-6-oxotetrahydro-2*H*-pyran-2-yl]ethyl}-3,7-dimethyl-1,2,3,7,8,8a-hexahydronaphthalen-1-yl 2,2-dimethylbutanoate|C=25|H=38|O=5|smiles=O=C(O[C@@H]1[C@H]3C(=C/[C@H](C)C1)\C=C/[C@@H]([C@@H]3CC[C@H]2OC(=O)C[C@H](O)C2)C)C(C)(C)CC|StdInChI_Ref=|StdInChI=1S/C25H38O5/c1-6-25(4,5)24(28)30-21-12-15(2)11-17-8-7-16(3)20(23(17)21)10-9-19-13-18(26)14-22(27)29-19/h7-8,11,15-16,18-21,23,26H,6,9-10,12-14H2,1-5H3/t15-,16-,18+,19+,20-,21-,23-/m0/s1|StdInChIKey_Ref=|StdInChIKey=RYMZZMVNJRMUDD-HGQWONQESA-N}}

**සිම්වාස්ටැටින්**, වෙනත් අය අතර **Zocor** යන වෙළඳ නාමය යටතේ විකුණනු ලැබේ, ස්ටැටින්, ලිපිඩ අඩු කරන ඖෂධ වර්ගයකි. එය අධික ලිපිඩ මට්ටම අඩු කිරීම සඳහා ව්යායාම, ආහාර සහ බර අඩු කිරීම සමඟ භාවිතා වේ. බරපතල අතුරු ආබාධ මාංශ පේශි බිඳවැටීම, අක්මා ගැටළු සහ රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යාම ඇතුළත් විය හැකිය. ගන්නා විට වර්ධනය වන දරුවාට හානියක් වන බවට සාක්ෂි ඇති අතර එය මව්කිරි දෙන අය විසින් භාවිතා නොකළ යුතු ය. සිම්වාස්ටැටින් සාමාන්‍ය ඖෂධයක් ලෙස ලබා ගත හැකි එය ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අත්‍යවශ්‍ය ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත. වර්ෂ 2021 දී, එය එක්සත් ජනපදයේ 30 ට වඩා වැඩි වශයෙන් නිර්දේශ කරන ලද දහසයවන වඩාත් සුලභ ඖෂධ විය.මිලියන බෙහෙත් වට්ටෝරු.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ECHA InfoCard ID from Wikidata
List of athletics events

*
*
*
*
*
*
*

හොයන්න

*

*

* ගිණුමක් තනන්න
* පිවිසෙන්න

*
*

*
*
*

= මළල ක්‍රීඩා ඉතිහාසය =

* පිටුව
* සාකච්ඡාව

* කියවන්න
* සංස්කරණය
* ඉතිහාසය බලන්න

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*
*

විකිපීඩියා වෙතින්

ක්‍රි. පූ. 776 පැවති පළමු ඔලිම්‍පික් ක්‍රීඩා උළෙලේ එකම මළල ක්‍රීඩා අංශය වූයේ ධාවන පථයක දිවෙන ඇවිදීමේ තරඟයයි. නැතහොත් “ස්ටේඩ්” දිවීමේ තරඟයයි.

ශාස්ත්‍රීය යුගය තුළ යුරෝපයේ වෙනත් ක්‍රීඩා අංශයන් පැවතුණි.

පැන්හෙල්ලෙනික් ක්‍රීඩා

* පයිතියාන් ක්‍රීඩා (ආරම්‍භය ක්‍රි. පූ. 527 ) අවුරුදු 04 කට වරක් “ඩෙල්පි” හිදී පැවැත්වුණි.
* “නෙමීයන්” ක්‍රීඩා (ආරම්‍භය ක්‍රි. පූ. 516) අවුරුදු 02 කට වරක් ආර්ගෝලිඩ් හිදී පැවැත්වුණි.
* ඉස්තමියන් ක්‍රීඩා ( ආරම්‍භය ක්‍රි. පූ. 523) අවුරුදු 02 කට වරක් කෝයින්ත් හිදී පැවත්වුණි.

### රෝමන් ක්‍රීඩා 
[සංස්කරණය]
රෝම එම්රුස්කන් ජාතිකයන්ගේ ක්‍රීඩා කෞශල්‍යය නැගී සිටීම ශ්‍රීක මුලාරම්‍භයට වඩා කැපී පෙනුණි.

ගොක් ටියුටන් හා සෙල්ට්‍ස් යන ජාතිකයෝ රෝම ජාතිකයින්ට වඩා ඉසව්‍ සඳහා සතුටින් සහභාගි වූහ. කෙසේ වුවත් මෙම තරඟ ප්‍රතිවාදී පුහුණු තරඟ ලෙස සැලකුණි. මධ්‍යකාලීන යුගයේදී රදලයන්ගේ පුතුන් අශ්වයන් පැදීම අශ්වයන් හා පොර බැදීම ආයුධ පුහුණුවට අමතරව දිවීමේ තරඟ බර ඉසිලී‍ම පැනීම සහ මල්ලව පොර යන තරඟ ඉසව්‍ පුහුණු කරවන ලදී. නිළ හා නිළ නොවන ක්‍රීඩාගාරයන්හි දී මෙම තරඟ මිතුරු හා ප්‍රතිවාදී තරඟ යන ලක්ෂණ දෙකෙන්ම පවත්වනු ලැබීය.

19 වන ශතවර්ෂය වන විට සංවිධානයේ විධිමත් බවක් ඇති විය. එය පාසල් පද්ධතියට විධිමත් ක්‍රීඩා හා ව්‍යායාම්‍ එක්කිරීමෙන් සිදු කෙරුණි. මෙවැනි විධිමත් ක්‍රීඩා පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක කළ පාසල් අතර සැන්ඩ්‍හර්ස්හි Royal Military College මුල් තැන ගනී. ඒ 1812 සිට 1825 දක්වා වර්තාගත ප්‍රථම ( රැස්වීම) සංවිධානය කරනු ලැබු‍ෙව් රෝයල් Shrewsbury School Hunt විසින් ෂ්‍රොප්ස්යර්හි පුෂ්බරි ( Shrews bury) හිදී ය. මෙම රැස්වීම පිළිබඳ විස්තර දැක්වෙන ලිපිපෙළක් ඉන් වසර 60 කට පසු C.T. රොබින්සන් විසින් පල කෙරුණි. ඔහු 1838 සිට 1841 දක්වා ඔහු එම පාසලේ සිසුවෙකු විය. 1849 දී “ The Royal Military Academy” විසින් තරඟයක් සංවිධානය කරනු ලැබූ අතර ඒ පිළිබඳ විධිමත් රැස්වීම්‍ මාලාව පවත්වනු ලැබු‍ෙව්‍ 1850 දී ඔක්ස්පර්ඩ්‍ හි “Exeter College” විසිනි. වර්තමාන මළල ක්‍රීඩා අංග වලදී සියලු ධාවන තරඟ සිදු කළ හැකි මීටර් 400 ධාවන පථයක් යොදා ගන්නා අතර පිටියේ තරඟ බොහෝ විට පවත්වනුයේ ඇතුළු පිටියේ නැතහොත් ඇතුළු ධාවන පථයේය.

1896 දී පැවති ප්‍රථම ඔලිම්‍පික් ක්‍රීඩා සඳහා ද මළල ක්‍රීඩා ඇතුළත් කෙරුණි. කාන්තා ඉසව්‍ සඳහා ප්‍රථමවරට අවසරය ලැබුණේ 1928 දීය.

1912 දී අන්තර් ජාතික පරිපාලන ආයතනක් පිහිටුවිණි. එය IAAF ලෙස හැඳින්වුණු අතර 1983 එම ආයතනය විසින් බාහිර ලෝක ශූරතා තරඟ ආරම්‍භ කෙරුණි. එසේම ප්‍රාදේශීය ක්‍රීඩා තරඟ ද පෑන් ඒෂියන් ක්‍රීඩා තරඟ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය ක්‍රීඩා තරඟ සේම වෘත්තීමය ගෝල්ඩන් ලීග් තරඟාවලිය IAAF ලෝක ශූරතා අවසන් මළල ක්‍රීඩා තරඟ, ලෝක ගෘහස්ථ ශූරතා තරඟාවලිය යනාදීය මේ අතර වේ. ඹලිම්පික් ශූරතා තරඟාවලියේ දී ක්‍රීඩාව ඉතා උණුසුම්‍ වන අතර එය වෙනත් මට්‍ටමක
තාක්ෂණවේදය සඳහා විද්‍යාව

මෙය ජීව විද්‍යාව, හෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ගණිතය සහ තොරතුරු තාක්ෂණය යන විෂයන්ගේ දායකත්වායන් නිර්මාණය වූවකි
නිකිණි අව පෑළවිය

**නිකිණි අව පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ දහසයවන (16) තිථියයි. එසේම නිකිණි මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පළමුවන (1) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දහහතරක් (14) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්ෂ දෙදහස් පන්සිය හැට හත (2567) වසරේ මහනුවර පෙරහර නිම කිරීමේ සන්දේශය, ජනපති අතට පත්කිරීම නිකිණි අව පෑළවිය දා සිදුවිය.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* අව පෑළවිය
* ඇසළ අව පෑළවිය
* බිනර අව පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
පැලෙන්කුරෝ

## ආශ්‍රිත ලිපි
* සැන් බැසිලියෝ දි පැලෙන්කු
නුසන්තරා (නගරය)

නුසන්තරා යනු ඉන්දුනීසියාවේ අනාගත අගනුවරයි. එය බෝර්නියෝ දූපතේ නැගෙනහිර වෙරළේ පිහිටා ඇති අතර නැගෙනහිර කලිමන්තාන් පලාතට අයත් වේ. මෙම නව නගරය එරට නිදහස් දිනයට සමගාමීව, 2024 අගෝස්තු 17 දින නිල වශයෙන් ඉන්දුනීසියාවේ අගනුවර බවට පත් වීමට නියමිතව තිබූ නමුත්, ඉදිකිරීම් කටයුතු වල ප්‍රමාදය නිසා එය සිදු නොවීය. ඉන්දුනීසියාව නිදහස ලැබූ 1945 වසරේ සිට මේ දක්වාම එරට අගනුවර වන්නේ ජකාර්තා නගරයයි.

ඉන්දුනීසියාවේ අගනුවර ජකාර්තා නගරයෙන් වෙනත් ස්ථානයකට ගෙන යාමේ කලක සිට පැවති අවශ්‍යතාව 2017 වසරේදී ජනාධිපති ජොකෝ විඩෝදෝ ගේ රජය විසින් නැවත ඉදිරිපත් කරන ලදී. ජකාර්තා නගරයේ අධික ජනාකීර්ණත්වය සහ ගිලා බැසීම මීට ප්‍රමුඛ හේතු විය. නුසන්තරා නගරය නිර්මාණය කිරීම 2022 ජූලි මස ආරම්භ විය. නව අගනගර ව්‍යාපෘතිය අදියර පහකින් ඉදිකෙරෙන අතර ඒ සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 35 ක් ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

2024 අගෝස්තු 12 දින පළමු වරට රජයේ කැබිනට් රැස්වීමක් නුසන්තරා නගරයේදී පැවැත්වුණි. අගෝස්තු 17 දින පළමු වරට රාජ්‍ය නිදහස් උත්සවයද එහිදී පැවැත්වුණි. 

## මූලාශ්‍ර
නිකිණි පසළොස්වක

**නිකිණි පසළොස්වක** එසේත් නැත්නම් **නිකිණි පුර පසළොස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ පසළොස්වන (15) තිථියයි. නිකිණි මාසයේ පුර පක්ෂයේ අවසාන තිථිය වන මෙය පෝය දිනයක් ද වෙයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පසළොසක් (15) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්ෂ දෙදහස් පන්සිය හැට හත (2567) මහනුවර අවසන් රන්දෝලි පෙරහැර සිදුවූයේ නිකිණි පුර පසළොස්වක දිනකයි.
* බුද්ධ වර්ෂ දෙදහස් පන්සිය හැට අට (2568) මහනුවර අවසන් රන්දෝලි පෙරහැර සිදුවූයේ නිකිණි පුර පසළොස්වක දිනකයි.
* ආනන්ද හිමියන් රහත් වූයේ නිකිණි පුර පසළොස්වක දිනක දී ය..

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* පසළොස්වක
* පුර පසළොස්වක
* වෙසක් පසළොස්වක පෝය
* ඇසළ පුර පසළොස්වක
* බිනර පුර පසළොස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
නිකිණි පසළොස්වක පෝය

**නිකිණි පසළොස්වක පෝය**,  යනු නිකිණි මස පසළොස්වක තිථියට අනුරූපී පෝය දිනයයි. මෙම දිනය ශ්‍රී ලංකාවේ නිවාඩු දිනයකි.

## වැදගත්කම 
ශාසනික වැදගත් කමින් යුත් උතුම් පෝය දිනයක් වශයෙන් නිකිණි පුනු පොහෝ දිනය හැඳින්විය හැකි ය. භික්ෂූන් වහන්සේ මෙන් ම කාරුණික සැදැහැති දායකයන් විසින් ද උදාර පෞරාණික බුද්ධ නියමයක් ඉටුකරන පෝය දිනයක් ලෙස නිකිණි පුර පසළොස්වක් පොහෝ දවස සලකනු ලැබේ. ශාසනය ආරක්ෂාවීමට, ගුණ ධර්ම වර්ධනයට භික්ෂූන් වහන්සේත් ගිහියාත් අතර අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවක් තිබිය යුතු ය.

ගිහි පැවිදි දෙපක්ෂය තුළින් සිදුවිය යුතු යුතුකම් නියම අවස්ථාවන් හි නිසිලෙස ඉටුවිය යුතුය. නිකිණි පුනු පොහෝ දිනය භික්‍ෂූන්වහන්සේ හා ගිහියා අතරත් අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවක් ඇතිව ගිහි පැවිදි දෙපක්‍ෂය තුළින් යුතුකම් ඉටු වෙන දිනයක් වශයෙන් සඳහන් කළ හැකිය.

ශාසන ප්‍රතිපත්ති වලට අනුව භික්ෂූන් වහන්සේලාට වස් එළඹීමට දින දෙකක් නියම ව ඇත. පෙරවස පසුවස වශයෙන් ඒ දින දෙක හඳුන්වනු ලැබේ. ඇසළ පුනු පොහෝ දිනයෙහි පෝය කොට, ඇසළ අවපෑලවිය දිනයෙහි පෙරවස් එළඹිය යුතු ය. නිකිණි පුනු පොහෝ දා පෝය කොට නිකිණි අවපෑළවිය දා පසු වස් එළඹිය යුතු ය. අවුරුද්දේ එළැඹෙන හේමන්ත, ගිම්හාන, වස්සාන යන ඍතු තුනෙන් මේ උදාරතර ශාසනික කාර්යයන් නියම ව ඇත්තේ වස්සාන ඍතුවට යි. වස්සාන කාලයෙහි නියමිත දිනයන් හි භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් පෙරවස් හෝ පසුවස් හෝ එළඹීම අනිවාර්යයෙන් ම කළ යුතු ය. එය බුද්ධ නියමය යි. මේ දෙදිනෙන් එක් දිනක හෝ වස් එළඹීම නො කළ භික්ෂුවට න භික්ඛවෙ වස්සං න උපගන්තබ්බං යො න උපගච්ජෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්ස යනුවෙන් මහණෙනි, වස් නො එළඹිය යුතු නොවේ. යමෙක් වස් නො එළඹෙන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ. යැයි මහා වග්ගයේ වස්සුපනායිකක්ඛන්ධකයෙහි දී බුදුහු වදාරා ඇත්තා හ. ඒ වස් විසීමේ දීත් පෙරවස් එළඹීම ප්‍රධාන වශයෙන් කළ යුතුය. පසු වස් එළඹිය යුත්තේ යම්කිසි කරදරයක් නිසා පෙරවස් එළඹීමට නො හැකි වූ භික්ෂූන් විසිනි. කඨින චීවර ලබා ගැනීමේ අයිතිය ඇත්තේ පෙරවස් වැස මහා පවාරණයෙන් පවාරණය කරන ලද භික්ෂූන්ට පමණකි. ඒ වස් එළඹීමත් ගස් යට, එළි මහන්වල, ඡත්‍ර යට, රුක් වෙළෙප්හි, ගස් සිදුරෙහි, සොහොන් කිළියෙහි ආදි ස්ථාන වල නො එළඹිය යුතුය. “න භික්ඛවෙ අසේනාසනිකෙන වස්සං උපගන්තබ්බං යො උපගච්ජෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්ස” යනුවෙන් ‘මහණෙනි! සෙනසුන් නැත්තහු විසින් වස් නො එළඹිය යුතුය. යමෙක් එළඹෙන්නේ නම්, දුකුළා ඇවැත් වේ යැයි’දේශනා කොට ඇත. වහලක් හා දොරක් ඇති සෙනසුනක් ම සොයා ගෙන නියමිත දිනයෙහි වස් එළඹීම භික්ෂුව විසින් කළ යුතුය.

වස් විසීමට සෙනසුනක් කරවා දෙන දායක කාරකාදී කෙනෙකුන් නැතිනම් උපකාරකයන් සොයාගෙන හෝ සෙනසුනක් කරවා ගත යුතු බවත් උපකාරකයන් ද සොයා ගන්නට නො හැකි නම් තමා විසින් ම හෝ සකස් කරගෙන වස් එළඹිය යුතු බවත් වදාරා ඇත. කොතරම් සැලකිල්ලකින් මේ ශාසන ප්‍රතිපත්ති රැකිය යුතු ද යනු මේ බුද්ධ නියමයෙන් පැහැදිලි වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* පෝය
* පසළොස්වක
* පුර පසළොස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පොහොය දොළහේ වැදගත්කම

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:පසළොස්වක පෝය
ඊ, පසළොස්වක පෝය
4.2
දැඩි පුද්ගල සින්ඩ්‍රෝමය

**දැඩි-පුද්ගල සින්ඩ්‍රෝමය** ( **SPS** ) යනු දැඩි වූ මාංශ පේශි සහ ගැස්ම හරහා කාලයත් සමඟ නරක අතට හැරෙන සංලක්ෂිත ස්නායු ආබාධයකි.   එය මූලික වශයෙන් ශරීරය, අත් සහ කකුල් වලට බලපායි. 

## යොමු කිරීම්
Ancient Ceylon Mathematics

The great ancient Chronicle of the Sinhalese the Mahavansa and the Dipavansa provide  a reader with many clues about the mathematics known to the ancient world. The Dipavansa gives us the words used for the power of tens.

හෙළ ගණන් ක්‍රමය දශම ආකාරයෙන් පහසුවෙන් ලිවීමට නොහැකි තරම් විශාල හෝ කුඩා සංඛ්‍යා ප්‍රකාශ කිරීමේ ක්‍රමයකි.

දස දහයක් සියයක් වේ (බිංදු 2)
සිය දහයක් දහසක් වේ (බිංදු 3)
දහස් සියය ලක්ෂය වේ (බිංදු 5)
ලක්ෂ සියය කෝටිය වේ (බිංදු 7)
කෝටි කෝටියක් ප්‍රකෝටිය වේ
ප්‍රකෝටි කෝටියක් කෝටිප්‍රකෝටිය වේ
කෝටිප්‍රකෝටිය කෝටිය නහුතයක් වේ
නහුත කෝටිය නින් නහුතය වේ
නින් නහුත කෝටිය කුත නහුතය වේ
කුත නහුත කෝටිය කම්බයක් වේ
කම්බ කෝටිය විෂ්කම්බයක් වේ
විෂ්කම්බ කෝටිය අබබයක් වේ
අබබ කෝටිය අටටයක් වේ
අටට කෝටිය අහබයක් වේ
අහබ කෝටිය කුමුදයක් වේ
කුමුද කෝටිය සමුගන්දියක් වේ
සමුගන්දි කෝටිය උත්පලයක් වේ
උත්පල කෝටිය කුණ්ඩරිකයක් වේ
කුණ්ඩරික කෝටිය පද්මයක් වේ
පද්ම කෝටිය කථානයක් වේ
කථාන කෝටිය මහ කථානයක් වේ
මහ කථාන කෝටිය අසංකයක් වේ
Weighted voting

**Weighted voting** යනු ඡන්ද විමසීම් ආකාරයකි. සෑම ඡන්දයකටම සමාන බලය සහිත ක්‍රමය මෙහි විරුද්ධ ක්‍රමය වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
*Corporatism
*Demeny voting
*Electoral college
*Preference voting
*Plural voting
*Prussian three-class franchise
*Vicente Blanco Gaspar

## මූලාශ්‍ර
වන් මෑන්, වන් වෝට්

in Atlantic City, New Jersey, 1964, when delegates of the Mississippi Freedom Democratic Party attempted to be seated; they had been excluded from the regular Democratic Party of the state and general voting by Mississippi's racial segregation and discriminatory voter registration practices.]]

**වන් මෑන්, වන් වෝට්** (), යනු සෑම ඡන්දයකටම සම වටිනාකම දෙනු ලබන ඡන්ද විමසීම් ආකාරයකි.

## අමතර අවධානයට 
* Democracy Index
* Democratization
* Electoral College
* Anonymity (social choice)
* Proportional representation
* Universal suffrage

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර
ෆ්‍රැන්ක්ලින් ඩෙලානෝ රෝසවෙල්

**ෆ්‍රැන්ක්ලින් ඩෙලානෝ රූස්වෙල්ට්** (1882-1945), යනු ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද රාජ්‍යයේ හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකි.

## නම 
* 

## අමතර අවධානයට 
* Cultural depictions of Franklin D. Roosevelt
* August Adolph Gennerich – his bodyguard
* List of Allied World War II conferences
* *Sunshine Special* (automobile) – Roosevelt's limousine
* Air Mail scandal

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Franklin D. Roosevelt Presidential Library and Museum
* Franklin Delano Roosevelt Memorial, Washington, DC
* Full text and audio of a number of Roosevelt's speeches – Miller Center of Public Affairs
* 
* Franklin Delano Roosevelt: A Resource Guide from the Library of Congress
* 
** "Life Portrait of Franklin D. Roosevelt", from C-SPAN's *American Presidents: Life Portraits*, October 11, 1999
* *The Presidents: FDR* – an *American Experience* documentary
* *Franklin Delano Roosevelt: Selections from His Writings*
* 
* 
* 



ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
ජින්නා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ

**ජින්නා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ** (පෙර ක්වායිඩ්-ඊ-අසාම් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ නම් වූ) (IATA: KHI, ICAO: OPKC) පාකිස්තානයේ විශාලතම ජාත්‍යන්තර සහ දේශීය ගුවන් තොටුපළ වේ. එය සින්ද්හි කරච්චි හි පිහිටා ඇති අතර එය පොදුවේ ජින්නා පර්යන්තය ලෙසද හැඳින්වේ.

## සිදුවීම් 
* 1929 අප්‍රේල් 7 වන දින, බොම්බායට යන තැපෑල සමඟ ගුවන් යානයක් ගොඩ බැස්සවීමත් සමඟ, කරච්චි ගුවන් තොටුපළ බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ වාණිජ ගුවන් ගමනක් සඳහා භාවිතා කළ පළමු ගුවන් තොටුපළ බවට පත් විය.
* 1980 අගෝස්තු 19 වන දින Saudia Flight 163 එහි පළමු අදියර සඳහා කරච්චි සිට රියාද් දක්වා පියාසර කරන ලදී. යානය ජෙඩා වෙත සිය දෙවන අදියර ආරම්භ කරන විට ගින්නක් හටගත්තේය. ගුවන් යානය ගොඩ බැස්සවූ නමුත් සියළු දෙනා මිය ගියහ.
* පෑන් ඇම් බෝයිං 747 වර්ගයේ ක්ලිපර් එම්ප්‍රස් ඔෆ් ද සීස් නම් වූ පෑන් ඇම් ෆ්ලයිට් 73 නම් ගුවන් යානය 1986 සැප්තැම්බර් 5 වැනි දින පැහැර ගන්නා ලදී. පකිස්තානයේ කරච්චි නුවරදී ගුවන් යානය පැහැර ගැනීම නිසා පුද්ගලයන් 20 දෙනෙක් මිය ගියහ.
* 2020 මැයි 22, පකිස්ථාන ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවයේ 8303 ගුවන් යානය

## යොමු කිරීම් 
* පකිස්ථාන ගුවන් ගමන් බලපත්‍රය සඳහා අවසර ලත් ගුවන් ගමන් බලපත්‍ර නියෝජිතයා
* ගුවන් ගමන් යැවීමේ මධ්‍යස්ථානය
* OPIS ISB ඉස්ලාමාබාද් ගුවන් තොටුපල දත්ත
* OPRN රාවල්පිණ්ඩි ගුවන් තොටුපල දත්ත
* OPKC KHI කරච්චි ගුවන් තොටුපල දත්ත
* OPLA LHE ලාහෝර් ගුවන් තොටුපල දත්ත
* OPRK RYK Rahim Yar Khan ගුවන්තොටුපල දත්ත

## වෙනත් වෙබ් අඩවි 
* ජින්නා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපලේ නිල වෙබ් අඩවිය
* පැරණි නිල වෙබ් අඩවිය
* පකිස්තාන ගුවන් සේවා    ලදී
කරච්චිය

[thumb| ක්වායිඩ්-ඊ-අසාම් [මෙහොමඩ් අලිජින්නා|මුහම්මද් අලි ජින්නාගේ සොහොන් ගෙය]]
thumb| කරච්චි නගරයේ දිස්ත්‍රික් රජයේ ලාංඡන
**කරච්චි** (  ), (  ) පාකිස්තානයේ විශාලතම නගරය මෙන්ම සින්ද් පළාතේ අගනුවර වේ. 1958 වන තෙක් එය පාකිස්තානයේ අගනුවර ද විය. එය ආලෝකයේ නගරය යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. එය ලෝකයේ තිබෙන විශාලතම මෙගාසිටි වලින් එකකි.  2017 වන විට කරච්චියේ මිලියන 17.63 ක ජනතාවක් ජීවත් වන ලදී.  එය මුස්ලිම් ලෝකයේ විශාලතම නගරයයි.

කරච්චි නුවරට දිස්ත්‍රික්ක පහක් ඇත: දකුණ, නැගෙනහිර, බටහිර, මධ්‍යම සහ මාලිර් දිස්ත්‍රික්ක ඒවායේ නම් වේ. මේ නුවර පාකිස්තානයේ මූල්‍ය හා වාණිජ මධ්‍යස්ථානයයි.

## අදාළ පිටු 
* ඉස්ලාමාබාද්
* ලාහෝර්
* පෙෂාවර්
* ක්වෙටා

## යොමු කිරීම්
ක්රෝන්ගේ රෝගය

**ක්‍රෝන්ගේ රෝගය** යනු මුඛයේ සිට ගුදය දක්වා ආමාශ ආන්ත්‍රික පත්‍රිකාවේ ඕනෑම කොටසකට බලපාන ගුද මාර්ගයේ ප්‍රදාහ රෝග තත්ත්ව (IBD) වර්ගයකි.   ආමාශ ආන්ත්‍රයික පත්‍රිකාවෙන් පිටත අනෙකුත් සංකූලතා රක්තහීනතාවය, සමේ කුෂ්ඨ, ආතරයිටිස්, ඇසේ දැවිල්ල සහ තෙහෙට්ටුව ඇතුළත් විය හැක. 

සමස්ත අවදානමෙන් අඩක් පමණ ජාන 70කට වඩා සම්බන්ධ වන ජාන විද්‍යාවට සම්බන්ධ වේ. දුම්කොළ දුම් පානය කරන්නන් අතර ක්‍රෝන්ගේ රෝගය වර්ධනය වීමේ සම්භාවිතාව දුම් නොබොන්නන් හා සසඳන විට තුන් ගුණයකි. එය බොහෝ විට ආරම්භ වන්නේ ආමාශ ආන්ත්‍ර ප්‍රදාහයෙන් පසුවය. සමාන රෝග ලක්ෂණ සහිත අනෙකුත් තත්වයන් වන්නේ වේදනාත්මක බඩවැල් රෝගය සහ බෙචෙට්ගේ රෝගයයි.

ක්‍රෝන්ගේ රෝගය සඳහා දන්නා ප්‍රතිකාරයක් නොමැත. ප්‍රතිකාර විකල්පයන් රෝග ලක්ෂණ සඳහා උපකාර කිරීමට, සමනය කිරීමට සහ නැවත ඇතිවීම වැලැක්වීමට අදහස් කෙරේ. රෝගය අලුතින් හඳුනාගත් අය තුළ, රෝග ලක්ෂණ ඉක්මනින් සමනය කිරීම සඳහා කෙටි කාලයක් සඳහා කෝටිකොස්ටෙරොයිඩ් භාවිතා කළ හැකි අතර, නැවත ඇතිවීම වැලැක්වීම සඳහා භාවිතා කරන මෙතොට්‍රෙක්සෙට් හෝ තයෝපුරින් වැනි තවත් ඖෂධයක් භාවිතා කළ හැකිය. ක්‍රෝන්ගේ රෝගය ඇති පුද්ගලයන් සඳහා දුම්පානය නතර කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.  සෑම වසරකම මෙම රෝගය ඇති පුද්ගලයන් පස් දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් රෝහලට ඇතුළත් වන අතර, රෝගය ඇති අයගෙන් අඩකට වසර දහයක කාලයක් තුළ යම් අවස්ථාවක ශල්‍යකර්මයක් අවශ්‍ය වේ. ශල්‍යකර්මය හැකිතාක් අඩුවෙන් භාවිතා කළ යුතු අතර, සමහර විවරයන්, ඇතැම් බඩවැල් අවහිරතා සහ පිළිකා සඳහා ශල්‍යකර්ම කිරීම අවශ්‍ය වේ. රෝගය ආරම්භ වී වසර අටකට පසු සහ ඉන් පසුව වසර කිහිපයකට වරක් කොලොනොස්කොපි මගින් බඩවැලේ පිළිකා සඳහා පරීක්ෂා කිරීම නිර්දේශ කෙරේ.

ක්‍රෝන්ගේ රෝගය යුරෝපයේ සහ උතුරු ඇමරිකාවේ පුද්ගලයන් 1000 ගෙන් 3.2කට පමණ බලපායි; එය ආසියාවේ සහ අප්‍රිකාවේ අඩු වශයෙන් දක්නට ලැබේ. එය ඓතිහාසික වශයෙන් සංවර්ධිත ලෝකයේ බහුලව දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, 1970 ගණන්වල සිට, විශේෂයෙන්ම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ලෝකයේ රෝගීන්ගේ අනුපාත වැඩි වෙමින් පවතී. වේදනාත්මක බඩවැල් රෝගය හේතුවෙන් 2015 දී 47,400 ක් මිය ගිය අතර, ක්‍රෝන්ගේ රෝගය ඇති අයගේ ආයු අපේක්ෂාව තරමක් අඩු වී ඇත. එය නව යොවුන් වියේ සහ යොවුන් වියේ දී ආරම්භ වීමට නැඹුරු වන නමුත් එය ඕනෑම වයසකදී සිදු විය හැකි අතර පිරිමි සහ ගැහැණු පාර්ශව සමානව රෝගයට ගොදුරු වේ.
නිකිණි අව විසේනිය

**නිකිණි අව විසේනිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නිකිණි මාසයේ විසිවන (20) තිථියයි. එසේම නිකිණි මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පස්වන (5) තිථියයි. නිකිණි මාසය අවසන් වීමට, එනම් බිනර මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දහයක් (10) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* නිකිණි
* අව විසේනිය
* ඇසළ අව විසේනිය
* බිනර අව විසේනිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
5, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
බේස් හන්ටා

**ජෝනාස් එරික් ඇල්ට්බර්ග්** (; උපත 22 දෙසැම්බර් 1984), වෘත්තීයමය වශයෙන් බේස් හන්ටා ලෙස හැඳින්වේ, ස්වීඩන් ගායකයෙක්, වාර්තා නිෂ්පාදකයෙක්, ගීත රචකයෙක් සහ DJ වේ. ඔහුගේ වේදිකා නාමයෙන් දැක්වෙන පරිදි, බේස් හන්ටා bass-heavy eurodance, ට්රාන්ස් සහ ඉලෙක්ට්රොනික පොප් සංගීතය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ය.

හැල්ම්ස්ටැඩ් හි ඉපදී හැදී වැඩුණු ඔහු 2006 දී මැල්මෝ වෙත පදිංචියට ගියේ ය. තරුණ යොවුන් වියේ දී, බාෂුන්ටර් ඔහුගේ මව දිව ගිය ගීතිකා කණ්ඩායමක ගායනා කළේ ය. ඔහු වයස අවුරුදු 17 දී සංගීතය නිෂ්පාදනය කිරීමට පටන් ගත් අතර පසුව ඔහු සිය වෘත්තීය ජීවිතයේදී දේශීය ස්ථානවල රඟ දැක්වීමට පටන් ගත්තේය. 2006 දී, ඔහු *Extensive Music* සහ *Warner Music ස්වීඩනය* යන ලේබල් සමඟ අත්සන් කර වාණිජ නිකුතු ආරම්භ කිරීමට මාස කිහිපයකට පෙර නොමිලේ බාගත කිරීම සඳහා "Boten Anna" ස්වයං-නිදහස් කළේ ය. ඔහුගේ 2007 ගීතය "Now You're Gone" Bazzheadz විශේෂාංගයෙන් Bazzheadz ගේ "Now You're Gone" මත පදනම් වූ අතර එය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් පද රචනා සහිත "Boten Anna" හි තනුව භාවිතා කරයි.

බේස් හන්ටා චිත්‍රාගාර ඇල්බම පහක් පටිගත කර ඇත: ''The Bassmachine (2004), LOL (2006), Now You're Gone – The Album (2008), Bass Generation (2009)* සහ *Calling Time (2013)*. ඔහුගේම සංගීතයට අමතරව, ඔහු *El Capon, Mange Makers* සහ *Lana Scolaro* සඳහා ලියා ඇත. ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය රියැලිටි රූපවාහිනී වැඩසටහනක් වන *Celebrity Big Brother* හි හත්වන කතා මාලාවට, ස්වීඩන් ක්‍රීඩා වැඩසටහන වන Fångarna på fortet හි කථාංග සහ බ්‍රිතාන්‍ය රූපවාහිනී ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහනක් වන *Weakest Link* හි කථාංගයකට සහභාගී වී ඇත.

ඔහුගේ සම්මාන අතර යුරෝපීය බෝඩර් බ්‍රේකර්ස් සම්මානය, මියුසික්ෆෝර්ලග්ගාර්නාස් ප්‍රිස්, ටෙලියා සම්මානය සහ බීටී ඩිජිටල් සංගීත සම්මානය සඳහා නාමයෝජනා, ග්‍රැමි දෙකක්, එම්ටීවී යුරෝපයේ සංගීත සම්මානයක් සහ රොක්බ්ජෝර්නන් ඇතුළත් වේ. 2009 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද Svenska Dagbladet සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, ඔහු වාර්තා මිලියන 3කට වඩා අලෙවි කර ඇත.

## ළමා අවධිය 
ජෝනාස් එරික් ඇල්ට්බර්ග් 1984 දෙසැම්බර් 22 වන දින Halmstad හි උපත ලැබුවේ Gunhild Elisabet (මිය ගිය 2016), ගුරුවරයෙකු සහ පාසල් විදුහල්පතිවරයෙකු  මෙන්ම ස්වීඩන් ගුරු සංගමයේ සහ Karl Göran සඳහා වූ වෘත්තීය සමිති නියෝජිතයෙකි. Altberg, ඔහු ඉදිකිරීම් සමාගමක සේවය කළේ ය. ඔහුට බාල සොහොයුරෙක් සිටී, ජෝකිම්; පවුල ජීවත් වූයේ ටිලෝසැන්ඩ් අසල ය. ඔහුගේ නව යොවුන් වියේ මැද භාගයේදී ඔහු ඔහුගේ මව දිව ගිය ගීතිකා කණ්ඩායමක ගායනා කිරීමට පටන් ගත්තේ ය. ඔහු රොක් සංගීත කණ්ඩායමක වසර දෙකක් ගායනා කළ අතර එහිදී ඔහු පර්යේෂණාත්මක සංගීතයට හුරු විය. ඔහු  තාක්ෂණික විශේෂීකරණයක් සහිත ද්විතීයික පාසල,ඔහු 2005 දී ද්විතීයික පාසල අවසන් කළ අතර, පසුව ඔහු විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ නමුත් ඔහුගේ අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ නොකළේ ය.

## ගීතාවලිය 
### ස්ටූඩියෝ ඇල්බම  
* *The Bassmachine* (2004)
* *LOL * (2006)
* *Now You're Gone – The Album* (2008)
* *Bass Generation* (2009)
* *Calling Time'' (2013)

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 



ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1984 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ස්වීඩනය
නිකිණි අව අටවක පෝය

නිකිණි අව අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **නිකිණි අව අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක, අව, පෝය
ප්‍රවර්ගය:අව අටවක
4.3
ශ්‍රී ලංකාව තුළ වසර ලැයිස්තුව

මෙය **ශ්‍රී ලංකාව තුළ වසර** ලැයිස්තුවකි.

## අනුරාධපුර කාල පරිච්ඡේදය (377 BC–1017 AD) 
## පොළොන්නරුව කාල පරිච්ඡේදය (1017–1232)
## සංක්‍රාන්ති කාල පරිච්ඡේදය (1232–1597)
## මහනුවර කාල පරිච්ඡේදය (1597–1815)
## බ්‍රිටිෂ් සිලෝන් කාල පරිච්ඡේදය (1815–1948)
## ශ්‍රී ලංකාව (1948–වර්තමානය)
## අමතර අවධානයට 
* ශ්‍රී ලංකාව වටසන
* ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ කාල රේඛාව
ශ්‍රී ලංකාව තුළ 2000 වසර

** ශ්‍රී ලංකාව තුළ 2000 වසර** තුළ සිදුවූ සිදුවීම් ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වෙයි.

## තනතුරුදාරියෝ 
*ජනාධිපති: චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග
*අගමැති: සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක (අගෝස්තු 9 දක්වා); රත්නසිරි වික්‍රමනායක (අගෝස්තු 10 සිට)
*අගවිනිසුරු: සරත් එන්. සිල්වා

### ආණ්ඩුකාරවරු 
* මධ්‍යම පළාත – ස්ටැන්ලි තිලකරත්න (2000 දක්වා); ටියුඩර් දසනායක (පෙබරවාරි 1 සිට)
* උතුරු මැද පළාත – ගී එම් එස් සමරවීර 
* North Eastern Province – අශෝක ජයවර්ධන  
* වයඹ පළාත – සිරිපාල ජයවීර 
* සබරගමුව පළාත – සී එන් සාලිය මැතිව් 
* දකුණු පළාත – ආනන්ද දසනායක
* ඌව පළාත – සිරිසේන අමරසිරි 
* බස්නාහිර පළාත – K. Vignarajah (ජනවාරි 2 දක්වා); පද්මනාදන් රාමනාදන් (ජනවාරි 21 සිට)

### මහ ඇමතිවරු 
* මධ්‍යම පළාත – නන්දිමිත්‍ර ඒකනායක (නොවැම්බර් 6 දක්වා); සරත් ඒකනායක (නොවැම්බර් 6 සිට)
* උතුරු මැද පළාත – බර්ටි ප්‍රේමලාල් දිසානායක
* වයඹ පළාත – එස් බී නාවින්න
* සබරගමුව පළාත – ආතාවුද සෙනෙවිරත්න (ඔක්තෝබර් දක්වා); අශෝක ජයවර්ධන (ඔක්තෝබර් සිට)
* දකුණු පළාත – මහින්ද යාපා අබේවර්ධන 
* ඌව පළාත – සමරවීර වීරවන්නි
* බස්නාහිර පළාත – සුසිල් ප්‍රේමජයන්ත් (නොවැම්බර් 9 දක්වා); රෙජිනෝල්ඩ් කුරේ (නොවැම්බර් 9 සිට)

## සිදුවීම් 
*2000-12-25: සුළි කුණාටුවක් හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ විශාල හානියක් සිදු විය. මෙය 1978 වසරට පසුව ශ්‍රී ලංකවට බලපෑ විශාලතම චණ්ඩ මාරුතය විය.

## සටහන් 
:a.  Gunaratna, Rohan. (1998). Pg.353, ''Sri Lanka's Ethnic Crisis and National Security'', Colombo: South Asian Network on Conflict Research. 

## මූලාශ්‍ර 


Sri Lanka
ආනන්ද (බහුරුත්හරණය)

**ආනන්ද** යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැකිය:

## ජනයා 
*ආනන්ද හිමියෝ, බුද්ධශ්‍රාවකයා
*ආනන්ද කුමාරස්වාමි 
*ආනන්ද සමරකෝන්

## ස්ථාන
*ආනන්ද විද්‍යාලය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවේ පාසැලක්
ලොස් ඇන්ජලීස්

**ලොස් ඇන්ජලීස්,** බොහෝ විට එහි මුලකුරු **LA** ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරයයි. නගර සීමාව තුළ දළ වශයෙන් මිලියන 3.9 පදිංචිකරුවන් 2020 වර්ෂය වන විට, එය නිව් යෝර්ක් නගරයට පමණක් පිටුපසින් එක්සත් ජනපදයේ දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය වේ; එය දකුණු කැලිෆෝනියාවේ වාණිජ, මූල්‍ය සහ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ද වේ. ලොස් ඇන්ජලීස් ජනවාර්ගික හා සංස්කෘතික වශයෙන් විවිධ වූ ජනගහනයක් ඇති අතර, මිලියන 13.2 ක ජනතාවක් වෙසෙන අගනගරයක ප්‍රධාන නගරය වේ. ලොස් ඇන්ජලීස් සහ රිවර්සයිඩ්-සැන් බර්නාඩිනෝ අගනගර ප්‍රදේශ ඇතුළත් වන ග්‍රේටර් ලොස් ඇන්ජලීස්, මිලියන 18 කට අධික පදිංචිකරුවන්ගෙන් යුත් අගනගරයකි.

නගරයේ නිසි බහුතරයක් බටහිරින් පැසිෆික් සාගරයට යාබදව දකුණු කැලිෆෝනියාවේ ද්‍රෝණියක පිහිටා ඇති අතර අර්ධ වශයෙන් සැන්ටා මොනිකා කඳුකරය හරහා උතුරු දෙසින් සැන් ෆර්නැන්ඩෝ නිම්නය දක්වා විහිදෙන අතර නගරයට නැගෙනහිරින් සැන් ගේබ්‍රියෙල් නිම්නයට මායිම් වේ. එය වර්ග සැතපුම් 469 (කි.මී. 1,210) පමණ ආවරණය වන අතර, 2022 වර්ෂය වන විට ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 9.86 පදිංචිකරුවන් සිටින එක්සත් ජනපදයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය වන ලොස් ඇන්ජලීස් ප්‍රාන්තයේ ප්‍රාන්ත ආසනය වේ. එය 2022 වර්ෂය වන විට මිලියන 2.7 කට අධික නරඹන්නන් සමඟ එක්සත් ජනපදයේ වැඩිපුරම සංචාරය කරන සිව්වන නගරය වේ.

ලොස් ඇන්ජලීස් බවට පත් වූ ප්‍රදේශය මුලින් වාසය කළේ ස්වදේශික ටොංවා ජනයා වන අතර පසුව ජුවාන් රොඩ්‍රිගස් කැබ්‍රිලෝ විසින් 1542 වර්ෂයේ දී ස්පාඤ්ඤයට හිමිකම් කීවේ ය. මෙම නගරය 1781 වර්ෂයේ සැප්තැම්බර් මස 4 වන දින ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුකාර ෆෙලිපේ ඩි. නේව් යටතේ යාංගා ගම්මානයේ ආරම්භ කරන ලදී. එය මෙක්සිකානු නිදහස් යුද්ධයෙන් පසුව 1821 වර්ෂයේ දී මෙක්සිකෝවේ කොටසක් බවට පත් විය. 1848 වර්ෂයේ දී, මෙක්සිකානු-ඇමරිකානු යුද්ධය අවසානයේ, ලොස් ඇන්ජලීස් සහ අනෙකුත් කැලිෆෝනියාවේ ග්වාඩලුප් හිඩාල්ගෝ ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස මිල දී ගෙන එක්සත් ජනපදයේ කොටසක් බවට පත් විය. කැලිෆෝනියාව රාජ්‍යත්වය ලබා ගැනීමට මාස පහකට පෙර 1850 වර්ෂයේ අප්‍රේල් මස 4 වන දින ලොස් ඇන්ජලීස් මහ නගර සභාවක් ලෙස සංස්ථාගත කරන ලදී. 1890 වර්ෂයේ තෙල් සොයා ගැනීම නගරයට වේගවත් වර්ධනයක් ගෙන ආවේ ය. නැගෙනහිර කැලිෆෝනියාවෙන් ජලය සපයන ලොස් ඇන්ජලීස් ජලධරය 1913 වර්ෂයේ දී නිම කිරීමත් සමඟ නගරය තවදුරටත් පුළුල් විය.

ලොස් ඇන්ජලීස් පුළුල් පරාසයක කර්මාන්ත සහිත විවිධ ආර්ථිකයක් ඇත. කොවිඩ්-19 වසංගතයෙන් පසු චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී නිෂ්පාදනයේ දැඩි , ලොස් ඇන්ජලීස් තවමත් ඇමරිකානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයේ විශාලතම කේන්ද්‍රස්ථානයකි, ආදායම අනුව ලොව විශාලතම; නගරය සිනමා ඉතිහාසයේ වැදගත් ස්ථානයකි. එය ඇමරිකාවේ කාර්යබහුලම බහාලුම් වරායක් ද ඇත. 2018 වර්ෂයේ දී, ලොස් ඇන්ජලීස් අගනගරයේ දළ නාගරික නිෂ්පාදනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.0 කට වඩා වැඩි විය. එය නිව් යෝර්ක් සහ ටෝකියෝවට පසු ලෝකයේ තුන්වන විශාලතම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සහිත නගරය බවට පත් කරයි. ලොස් ඇන්ජලීස් 1932 වර්ෂයේ සහ 1984 වර්ෂයේ ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලට සත්කාරකත්වය ලබා දුන් අතර 2028 වර්ෂයේ දී ද සත්කාරකත්වය දරනු ඇත. කොවිඩ්-19 වසංගතයෙන් පසු ලොස් ඇන්ජලීස් නගරයෙන් ව්‍යාපාරික නික්මයාමක් තිබියදීත්, නගරයේ නාගරික හරය ෆ්‍රෑන්ක් ගෙරි විසින් නිර්මාණය කරන ලද ලොව විශාලතම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සමඟ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස විකාශනය වෙමින් පවතී.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
දූෂණය

**දූෂණයක්** යනු කිසියම් පුද්ගලයෙකුගේ කැමැත්තෙන් තොරව ඔවුන් සමග ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමයි. අපරාධකරු විසින් තම ශරීර ශක්තිය භාවිත කර වින්දිතයා යටපත් කිරීමෙන් හෝ තම අධිකාරී බලය අවභාවිත කිරීමෙන් හෝ වෙනත් බලහත්කාරකමක් භාවිතයෙන් පුද්ගලයෙකු දූෂණයට ලක් කළ හැක. එමෙන්ම, නීත්‍යනුකූලව ලිංගික අනුමතියක් ලබා දිය නොහැකි පුද්ගලයෙකු, උදාහරණ ලෙස මානසික ආබාධයකින් පෙළෙන හෝ නීත්‍යනූකූල වයසට නොඑළෙඹුනු තැනැත්තෙකු සමග සිදු කරන ලිංගික සංසර්ගය ද දූෂණයක් වේ. ලිංගික දූෂණ අති මහත් බහුතරයක් සිදුවන්නේ කාන්තාවන්ට එරෙහිව නිසා, දූෂණය වෙනුවට බොහෝ විට **ස්ත්‍රී දූෂණය** යන යෙදුම භාවිත කෙරේ. එහෙත් ඕනෑම ලිංගික සමාජභාවයක් සහිත පුද්ගලයෙකු දූෂණයට ලක් විය හැක.

විවිධ අධිකරණ බල ප්‍රදේශවල, දූෂණ පිළිබඳ පැමිණිලි, නඩුවිභාග සහ විනිශ්චය ලබාදීමේ අනුපාතයන් විවිධ වේ. 2008 වර්ෂයෙහි විවිධ රටවල පොලීසි විසින් වාර්ථා කෙරුනු දූෂණ සිදුවීම් අනුව, අසර්බයිජානයෙහි දූෂණ අනුපාතය ජනගහනයෙන් ලක්ෂයට දූෂණ 0.2 ක් වූ අතර, බොට්ස්වානා හී එය ලක්ෂයට 92.9 ක් විය. මධ්‍යස්ථ අගය වූයේ ලිතුවේනියාවේ ලක්ෂයට 6.3 යි.

ලෝකය පුරා වාර්තාවන දූෂණ ඇතුලු අනෙකුත් ලිංගික ප්‍රචණ්ඩතා අති මහත් බහුතරය පිරිමින් විසින් ගැහැණුන්ට එරෙහිව සිදු කෙරේ. දූෂණ බහුතරයක් සිදුකෙරෙන්නේ වින්දිතයා හඳුනන පුද්ගලයින් විසින් වන අතර නාදුනන පුද්ගලයින් විසින් සිදු කෙරෙන දූෂණ සාපේක්ෂව විරලය. බන්ධනාගාර තුලදී පිරිමින් විසින් පිරිමි මත සහ ගැහැණුන් විසින් ගැහැණු මත සිදු කෙරෙන දූෂණ සුලභ අතර ඒවා වාර්තා වනුයේ කලාතුරකිනි.

ඉතා පුළුල් ලෙස පැතිරුනු සහ ක්‍රමානුකූලව සිදු කෙරෙන දූෂණ (උදා, යුධ කාලවල සිදුවන දූෂණ) සහ ලිංගික වහල්භාවය වැනි තත්වයන් ජාත්‍යන්තර යුධ ගැටුම් අතරතුර ඇති විය හැක. මෙවැනි ක්‍රියාකාරකම් මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ සහ යුධ අපරාධ ලෙස සැලකේ. කිසියම් වාර්ගික කණ්ඩායමක් විනාශ කිරීමේ අරමුණින් සිදු කෙරෙන වර්ග සංහාරයක් අතරතුර දූෂණය කිරීම් ද සිදු විය හැක.

දූෂණයට ලක් වූ පුද්ගලයින් දරුණු ලෙස කම්පනයට ලක් වීමට සහ පශ්චාත් උපඝාත ක්ලමථය (PTSD) වැනි රෝගී තත්වයන්ට ගොදුරු වීමට ඉඩ ඇත. එමෙන්ම දූෂණය අතරතුර වින්දිතයාට බරපතල තුවාල සිදු විය හැකි අතර, ගැබ්ගැනීමේ සහ ලිංගාශ්‍රිත රෝග බෝවීමේ අවධානමද ඇතිවේ.
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links