open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ව්ලැඩිමීර් මික්හායිලෝවිච් කොමාරෝව්

thumb|1964 දී ව්ලාඩිමීර් මික්හායිලෝවිච්ට ගරු කිරීමට නිකුත් කළ තැපැල් මුද්දරයක්
**ව්ලැඩ්ටීර් මික්හායිලොවිච් කොමාරෝව්** සෝවියට් අජටාකාශගාමියෙකි. ඔහු අභ්‍යාවකාශ මෙහෙයුමක දී මියගිය බව තහවුරු කෙරුණු පළමු මිනිසාය. ඒ සොයුස් මෙහෙයුමේ දීය. වරකට වඩා අභ්‍යවකාශයට ගිය පළමු සෝවියට් අභ්‍යවකාශ ගාමියා ද ඔහුය.
ඔහු සෝවියට් අජටාකාශගාමියකු වීමට තෝරාගනු ලැබුවේ 1960 දී පළමු සෝවියට් අජටාකාශගාමී කණ්ඩායම සමඟය. වොස්ටොක් 4 දී පවෙල් පොපෝවිච්ගේ සහායකයා වීමෙන් අනතුරුව ඔහුගේ පළමු අජටාකාශ පියාසැරිය සිදුවූයේ වොස්ක්හොඩ් 1 මෙහෙයුමේ දීය.
ඔහුගේ දෙවන පියාසැරිය වූ සෝයුස් 1 දී ඔහු ආපසු පැමි‍ණීමේ දී පැරෂුටය ක්‍රියා විරහිත වී යානය කැබලි වීම නිසා මිය ගියේය.
ගැටුමට මොහොතකට පෙර සෝවියට් පුරෝගාමී ඇලෙක්සි කොසිජින් කොමොරෝව්ට පැවසුයේ ඔහුගේ රට ඔහු පිළිබඳ ආඩම්බර වන බවය.
ඉස්තාන්බුල්හි ඇමරිකානු ජාතික ආරක්ෂක ඒජන්සියේ සවන්දීම් ඒකකය පවසන පරිදි කොමාරෝව්ගේ පිළිතුර ඇසී නොමැත. නමුත් පැවති කටකතාවලින් පැවසෙන්නේ ඔහු අභ්‍යාවකාශ යානයේ සැලසුම්කරුවන්ට හා පාලකයන්ට ශාප කරමින් මිය ගිය බවයි. සත්‍ය කවරක් වුව ද, බටහිර ජර්මනියේ පටිගත කිරීම් මධ්‍යස්ථානයකින් කොමාරෝව්ගේ සංක්ෂිප්ත වදන් කිහිපයක් අඩංගු ටේප් පටියක් සෝවියට් අණ දීම් - මිණීම් මධ්‍යස්ථානය වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදුව පැවසෙන්නේ එහි “මරා දැමුවා” යන වචනය අඩංගු බවයි. එය කොමොරෝව්ගේ කැළඹුණ හා අපහැදිලි පණිවිඩ හුවමාරු සමඟ මුසු විය. එය පටිගත කිරීම අවසාන නැතහොත් අවසානයට කාක්ෂික කිහිපයකට පෙර සිදු කර ඇත.
කොමාරෝව්, වැලන්ටීනා යකොව්ලෙව්නා කිසෙලියෝවා හා විවාහ වී සිටි අතර ඔවුන්ට යුව්ජෙනි හා ඉරිනා නම් දරුවන් දෙ‍දෙනෙකු සිටියෝය.

## භාහිර සබැඳි
* 

ප්‍රවර්ගය:රුසියානු ජනයා
මැරතන්

thumb|නුතන - දවස මැරතන් ධාවකයින්

**මැරතන්** යනු දීර්ඝ දුරක් ධාවනය කරන ඉසව්වකි. ඒ සඳහා සම්මත දුර වනුයේ මීටර් 42195කි. (සැතපුම්26 යාර 385) සාමාන්‍ය‍යෙන් මෙය මාර්ග ධාවන තරඟයකි. පුරාවෘත්තයට අනුව මෙම ධාවන තරඟයට මැරතන් යන නම ලැබුනේ පණිවිඩ කරුවකු ලෙස මැරතන් යුද්ධයේදී ක්‍රියාකල ග්‍රීක සොල්දාදුවකු වන "පිහිඩිපීඩ්" නිසාය. ප්‍රථමයෙන්ම 1896 දී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට මැරතන් ධාවන තරඟය එක් වූ නමුත් මේ සඳහා දුර ප්‍රමාණය ප්‍රමිතිගත කරන ලද්දේ 1921 දීය. අවුරුද්දක් තුළ දී මැරතන් ධාවන තරඟ 800කට වඩා ලොව පුරා පවත්වනු ලබයි. ඒවාට තරඟකරුවන් විශාල ප්‍රමාණයක් විනෝදය පිණිස සහභාගී වේ. විශාල මැරතන් තරඟ සඳහා දස දහස් ගණන් පිරිසකට වුවද සහභාගී විය හැක.

ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
ජාතික ක්‍රීඩාව

ජාතික ක්‍රීඩාවක් යනු සංස්කෘතිය තුළ අන්තර්ගත ජනප්‍රිය කොටසක් හෝ රටක හෝ ජාතියකට වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව ලෙස සලකනු ලැබේ. ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි ‘ජාතික විනෝදාංශය’ යන යෙදුම බහුලව භාවිතා වේ. 

## ජනතාව විසින් පිලිගැනීම නිසා
ජාතික ක්‍රීඩාව යනු කුමක්ද යන්න විග්‍රහ කරන නිල මිණුම් දණ්ඩක් සාමාන්‍යයෙන් නොමැති වුවත්, බොහෝ ජාතික ක්‍රීඩාවන්හි පොදුවේ දැක ගත හැකි සාමාන්‍ය ලක්ෂණ කිහිපයක් වේ.

*ක්‍රීඩාවේ නීතිරීති හා පරමාර්ත එම රට ඉතාමත් විස්තර සහිතව දැනගෙන සීටීම.
*රට හෝ ජාතිය විසින් එම ක්‍රීඩාව ‍බොහෝ ලෙස ක්‍රීඩා කිරීම හෝ නැරඹීම.
*රට හෝ ජාතිය තුළ එම ක්‍රීඩාව සම්බන්ධව දීර්ඝ ඉතිහාසයකින් යුත් ජනප්‍රිය තත්වයක් හෝ අතිමහත් වර්තමාන ජනප්‍රියත්වයක් පැවතීම.

## රජය නිල නියෝගයක් නිකුත්කිරීම නිසා
සමහර රටවල කිසියම් ක්‍රීඩාවක් රජයේ නියෝගය පරිදි නිල ජාතික විනෝදාංශය බවට පත්විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව මෙන්ම කැනඩාවේ ලැක් රෝස් හා  අයිස් හොකී ක්‍රීඩා දැක්විය හැකිය.

(1994) ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බේස්බෝල් ක්‍රීඩාව සහ ජපානයේ සුමෝ පොර වැනි දීර්ඝ ඉතිහාසයකින් යුත් ක්‍රීඩා ඇති අනෙකුත් රටවල එම ක්‍රීඩාව නිළ නොවන “නිල” ජාතික විනෝදාංශය ලෙස සාමාන්‍යයෙන් සලකනු ලැබේ. මෙම ලිපිය සාමාන්‍යයෙන් සියලුම රටවල ක්‍රීඩාවට ඇති ජනප්‍රියත්වය සලකා නිර්මණය කරන ලදී.
ක්‍රීඩා ඉතිහාසය

## ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය
මීට අවුරුදු 30000 පෙර අතීතයේ අඳින ලද ගුහා චිත්‍ර ප්‍රංශය, අප්‍රිකාව , හා ඕස්ට්‍රේලියාව යන රටවල්වලින් සොයා ගෙන ඇත. මෙම චිත්‍ර තුළින් එකල පැවති ශාන්තිකර්ම , වත්පිළිවෙත් , බහු ශිල්පය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයනු ලැබේ. මෙම ගුහා චිත්‍රවල පැවැත්ම තුළින් ඔවුන් ඒ සඳහා දැක් වූ කැමැත්තත්, දක්ෂතාවයත් මැනවින් පිළිබිඹු කෙරේ. නමුත් මෙහි ප්‍රාණවත් බව පවත්වා ගැනීම සඳහා ඔවුන් දැරූ දුෂ්කර ක්‍රියා කලාපයන් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් නොවේ. එමෙන්ම මේවා තුළින් මිනිසුන් තම විවේකී කාලය ගත කළ ආකාරය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයනු ලැබේ. එමෙන්ම මොවුන් විසින් කරන ලද විවිධ ක්‍රියාකාරකම් හා ශාන්තිකර්ම පිළිබඳ ඉතා හොඳින් හා පැහැදිලිව මෙ‍ම ගුහා චිත්‍ර තුළින් පෙන්නුම් කෙ‍රේ. එම නිසා මෙම මූලාශ්‍ර තුළින් එකල පැවති ක්‍රීඩා පිළිබඳ සෘජු සාක්ෂි යාන්තමින් සොයා ගෙන ඇත. ඒ තුළින් මේ කාලයේ පවතින ඊට සමාන ක්‍රීඩාවල සමහර ක්‍රියාකාරකම් සාධාරණ ලෙස තක්සේරු කොට තිබේ.

හවායන් දූපත් වලට ගිය ප්‍රථම බටහිර අමුත්තා ලෙස සඳහන් වන්නේ කැප්ටන් කුක්ය. ඒ 1778 දීය ඔහු එහිදී එම දූපත් වාසීන්ගේ, ජලය මත ලිස්සා යාමේ ක්‍රීඩාව ගැන සඳහන් කර ඇත.යුරෝපා ජාතිකයින් පැමිණීමට පෙර මෙම දූපත් වාසීන් ලක්‍රොස් වර්ගයේ පන්දු තරඟ , දිවීමේ තරඟ හ‍ා තවත් ශාරීරික ව්‍යායාම ඇති කරන ක්‍රීඩා වල යෙදීඇත. ඉතා පැරණි මයාන් හා ඇස්ටෙක් ශිෂ්ටාචාරිකයන් ක්‍රීඩා සංවිධාන කිරීම් , පන්දු තරඟ පැවැත්වීම කර ඇත. එකල පැවති සමහරක් ක්‍රීඩාංගන අද වෙන තුරුත් නොවෙනස්ව පවතී.මේවා සහ අනිකුත් ඓතිහාසික ප්‍රභවයන් අනුව සැලකීමේ දී ක්‍රීඩාවේ ආරම්භය ලෝක ව්‍යාප්ත මානව වර්ගයාගේ ආරම්භයත් සමඟම ඇතිවී ඇති බව උපකල්පනය කිරීම සාධාරණය.

## කාන්තා ක්‍රීඩා ඉතිහාසය
අතීතයේදී කාන්තා ක්‍රීඩා තරඟ බොහෝ සමාජයන් විසින් උදහසට ලක් කෙරිණි. 19 වන 20 වන ශත වර්ෂවලදී ඉංශ්‍රීසි පොදු පාසල් පසුබිම හරහා දියත් කෙරුණු පිතෘමුලික සමාජයෙන් කාන්තා ක්‍රීඩා බොහෝ සේ අධෛර්ය කෙරිණි. උදා : 1896 පැවති ඔලිම්‍පික් තරගවලදී කාන්තා සහභාගීත්වයෙන් නිළ වශයෙන් සිදු නොවුණි.
	
නමුත් 20 වන ශතවර්ෂයේදී කාන්තා සහභාගිත්වයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති වුවද ක්‍රීඩා ලෝලීන් හෝ මලල ක්‍රීඩාවන් සදහා සහභාගිත්වය පිරිමි සහභාගිත්වයට වඩා සාමාන්‍යයෙන් අඩු විය. පිහිනුම්‍හා ව්‍යායාම්‍ක්‍රීඩා ( දිගාදුම්‍ක්‍රීඩා) සදහා වැඩි නැඹුරුවක් පැවතුන අතර පිරිමි තරඟ සැසදී‍ෙම්‍දී ඒවායේ තරගකාරිත්වය අඩු විය. 
	
1972 සම්‍මත වු Title ix පනතට අනුව කාන්තා අයිතිවාසිකම්‍රැකෙන පරිදි කාන්තා සහභාගිත්වය කැපී පෙනෙන ලෙස වර්ධනය කරන ලදී. මෙහිලා ප්‍රධාන කාර්යය වුයේ ලිංග භේදය තුරන් කර සැමට සමාන අයිතිවාසිකම්‍ලබා දීමයි.
	
ක්‍රීඩා අරමුදල් සපයන ආයතනද මෙම ලිංග භේදයේ එතෙක් පැවති තත්වය වෙනස් කළෝය. විශේෂයෙන්ම 1787 පිහිටවු Marylebone Cricket Club ( Mcc)  හා Leander Rawing Club 1818  පිහිට වු 20 වන ශතවර්ෂය අග වන විට සිය දොරටු කාන්තාවන් සදහා විවෘත කෙරිණි. එසේ විවෘත කෙරුණේ එක්සත් රාජධානියේ ලොතරැයි ක්‍රීඩා අරමුදලේ අවශ්‍යතාවය අනුවයි. (United Kingdom Lottery Sports Fund)
කොළොම්බියා අභ්‍යාවකාශ ෂටලයේ අනතුර

කොළොම්බියා අභ්‍යවකාශ ෂටලය මෙම ඛේදවාචකයට ලක්වුණේ 2003 පෙබරවාරි පළමුවන දින ෂටලය පෘථිවි වායු ගෝලයට ඇතුළු වන මොහොතේදීය. ටෙක්සාස්හි ඉහළ අහසේදී යානය කොටස්වලට වෙන් වූ අතර එහි වූ ගගනගාමීන් සත් දෙනාම මරණයට පත් විය. ඒ කොළොම්බියා ෂටලයේ විසිඅට වන මෙහෙයුම (STS-107) අතරවාරයේදීයි. 1986 චැලේන්ජර් ෂටලය විනාශ විමෙන් පසුව අභ්‍යවකාශ ෂටල වැඩසටහනේ සිදුවූ දෙවන ව්‍යසනය මෙය විය. 

කොළොම්බියා ඛේදවාචකයට හේතුව වූයේ දියත් කිරීමේදී සිදුවූ හානියකි. එහිදී “රයිට් බයිහෙඩ් ෆෝම් රෑම්ප්” නමින් හැඳින්වෙන කුඩා (බ්‍රීෆ් කේසයක විශාලත්වය ගත්) ෆෝම් පරිවාරකයක් අභ්‍යාවකාශ ෂටලයේ බාහිර ටැංකියෙන් (ප්‍රධාන ඉන්ධන ටැංකිය) වායුගතික බල හේතුවෙන් කැඩී වෙන්වීය. එහි සුන්බුන් වම් තටුවේ පිටදාරයේ අංක 7 දරණ වැර ගැන්වූ කාබන් පියන මත වැදුණු අතර එය ෂටලයේ තාප පරිවාරක පද්ධතියට හානි කළේය. (TPS) කොළොම්බියා කක්ෂ ගතව සිටියදීම සමහර ඉන්ජිනේරුවන් මෙම හානිය ගැන සැක කළද නාසා කළමණාකරුවෝ පරීක්ෂණ කටයුතු සීමා කළේ, ගැටළුව සොයා ගත්තද ගගනගාමීන් හට එය විසඳීමට තිබූ හැකියාව අල්ප බැවිනි. යානය පෘථිවි වායුගෝලයට නැවත ඇතුල්වීමේදී, හානි වූ ප්‍රදේශයෙන් උණුසුම් වායූන් තටුව අභ්‍යන්තරයට ගමන් කිරීමට ඉඩ සැලසුනු අතර, මේ නිසා තටුවේ අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය බිඳ වැටී යානය අස්ථායි වී අවසානයේ විනාශ වීමට හේතු විය.

නාසා ෂටල ආරක්ෂක රේගුලාසි මගින් බාහිර ටැංකි පෙණ වැගිරීම හා පසුව සිදුවන සුන් බුන් ෂටලයේ ගැටීම ආදිය දියත් කිරීමට පෙර තීරණය කළ යුතු ආරක්ෂක ඵලයක් බව සඳහන් වුවද ඉන්ජිනේරුවන්ගේ අසාර්ථක “පෙරන වැගිරීම් ගැටළුව” අධ්‍යයන නිසා  නිරතුරුවම මෙවැනි දියත් කිරීම් සිදුවිය. ෂටල දියත් කිරීම් වැඩි ප්‍රමාණයක මෙවැනි පෙණ වැගිරීම් හා තාප පියන සිරීමකට ලක්වීම් (ආරක්ෂක රේගුලාසි උල්ලංගනය වන ආකාරයට) වාර්තා විය. ටෙක්සාස්, ලුසියානා, ආකන්සා ප්‍රාන්තවල සිදුකෙරුණු අති විශාල භූමි පරීක්ෂාවන් මගින් ගගනගාමීන්ගේ ශේෂයන් හා ෂටල සුන්බුන් විශාල ප්‍රමාණයක් සොයා ගන්නා ලදී. කොළොම්බියා හදිසි අනතුරු පරීක්ෂා කිරීමේ මණ්ඩලය (Columbia Accident Investigation Board) විසින් නිකුත් කරන ලද නිර්දේශයන් තාක්ෂණික හා සංවිධානාත්මක යන අංශ දෙකටම බලපෑවේය. අභ්‍යවකා‍ශ ෂටල වැඩසටහන අවුරුදු දෙකකින් පසුබෑමකට ලක්වූ අතර මෙය සැසැඳිය හැක්කේ චැලෙන්ජර් ඛේදවාචකය නිසා සිදුවූ ප්‍රමාදය සමග පමණි. මෙයට සමගාමීව අන්තර්ජාතික අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ගොඩනැගීම් කටයුතුවලට ද නැවතීමේ තිත තැබුණු අතර, STS-114 මෙහෙයුම තෙක් ගගනගාමීන් මාරුකිරීම හා ද්‍රව්‍ය සැපයීම වැනි කාර්‍යයන් සම්පූර්ණයෙන්ම රුසියානු ෆෙඩරල් අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සිය හට පැවරුනි.

thumb|left|250px|
ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩාව

thumb|Two crews racing in Lagan Head of the River. The closer boat is being overtaken by the boat on the far side.
thumbnail

එකිනෙකාට එරෙහිව ගංඟාවක, වැවක හෝ මුහුදක කෙරෙන තරඟයක් ලෙස **ඔරු පැදීමේ ක්‍රීඩාව** හැඳින්විය හැකිය. බෝට්ටුව වේගයෙන් ඉදිරියට ගෙන යන්නේ ජලයට එරෙහිව හබල් ගෑමෙනි. ක්‍රීඩකයන්ගේ කාය ශක්තිය මත තරඟකාරීව සිදුකෙරෙන මෙම ක්‍රීඩාව ඉතා ඉහල විනෝදාස්වාදයක් ගෙන දේ. මෙය පැරණිම ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා අතරින් එකකි. එක්සත් ජනපදයේ, ඔස්ට්‍රේලියාවේ හා කැනඩාවේ උසස් පාසැල් , ක්‍රීඩා අතර මෙය නාවික පිරිසක් එකතුව කෙරෙන ක්‍රීඩාවක් ලෙස හඳුන්වයි.

## අමතර අවධානයට 
* Glossary of rowing terms
* Rowing at the Summer Olympics
* The Championship Course
* World Sculling Championship (Professional)

;International Rowing Federation events
* Rowing World Cup
* World Rowing Championships
* World Rowing Junior Championships

;College/university rowing
* College rowing (United States)
* Harvard–Yale Regatta
* The Boat Race
* The Great Race (rowing) (New Zealand)
* University rowing (UK)
* U.S. intercollegiate rowing champions
* Varsity (rowing regatta) (Netherlands)

## මූලාශ්‍ර 
### සටහන් 
### පාද සටහන් 
## භාහිර සබැඳි 
* World Rowing – website of the World Rowing Federation
* River & Rowing Museum  – Rowing Museum in Henley on Thames
* How Rowing Really Works
* The Physics of Rowing
* The maximum speed of rowing boats

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
සෙරීනා විලියම්ස්

**සෙරීනා ජැමේකා විලියම්** (1981 සැප් 26 උපන්) ලෝකයේ නො 1. තත්වය හිමි කර ගෙන සිටින අමෙරිකානු කාන්තා ටෙනිස් ක්‍රීඩිකාවයි .ඇය පළමු වරට ලොව අංක 1 ක්‍රීඩිකාව බවට පත් වූයේ 2002, ජුලි 8 වන දිනයි. 2013, පෙබරවාරි 18 වන දින ඇය නැවතත් මෙම ස්ථානය හිමිකර ගත්තාය. $60 මිලියන වඩා ත්‍යාග මුදල් දිනා ඇති; ඇමෙරිකානු විවෘත, WTA Tour Championships සහ ඔලිම්පික් කාන්තා ශූරතාවය යන සියල්ල ජයග්‍රහණය කර ඇති එකම කාන්තා ක්‍රීඩිකාව ඇයයි.

ඇය ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ඒකල ශූරතා 18 ක් සහ ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් යුගල ශූරතා 13ක් ලබා ගත්තාය. ඔලිම්පික් යුගල තරඟ 3කදී  රන් පදක්කම් 3ක් සහ ඔලිම්පික් ඒකල රන් පදක්කමක් දිනා ගත්තාය. ඇය වර්තමානයේ ඉහළම ගරුත්වයක් ලබන කාන්තා ක්‍රීඩිකාවයි. කාන්තා යුගල තරඟයකදි ඔලිම්පික් රන් පදක්කමකටද හිමිකම් කීවාය.ගැහැනු හෝ පිරිමි හෝ වේවා ඔවුන් අතරින් ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් සම්මානය පිට පිට හතර වරක් හිමි කර ගත් අවසාන ක්‍රීඩිකාව ඇයයි. 2005 දි 'ටෙනිස්' සඟරාව ඇය පසුගිය හතලිස් වසර පුරා බිහිවු හොඳම ටෙනිස් ක්‍රීඩකයන් අතුරෙන් 17 වැනි ස්ථානය ලබා සිටින බව වාර්තා කළාය. 

කලක් ලොව අංක 1 ටෙනිස් ක්‍රීඩිකාව බවට පත්ව සිටි වීනස් විලියම්ස්ගේ බාල සොහොයුරිය ඇයයි. සෙරිනා වර්තමානයේ ෆ්ලොරිඩාවේ පාම් බීච් ගාර්ඩ්න්හි බැලන් (Ballen) දූපතේ වාසය කරන්නීය.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ටෙනිස් ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ඉලක්කයට වෙඩි තැබීම

**ඉලක්කයට වෙඩි තැබීම** එසේත් නැත්නම් **වෙඩි තැබීමේ ක්‍රීඩාව** (), නිවැරදිතාවය, ඉලක්කය යනාදි ලක්ෂණ ඇතුලත් විශේෂ සාමාර්ථය දැක්විය යුතු තරඟකාරී ක්‍රීඩා ගණයට ඇතුළත් වෙයි. මේ සඳහා ගිනි අවි සහ වායූ තුවක්කු වැනි විවිධාකාර වර්ගයේ ආයුධ පාවිච්චි කරනු ලැබේ. (වැඩි විස්තර සඳහා දුනු හී පාවිච්චි කරමින් කරන විදීමේ ක්‍රීඩා ගැන තොරතුරු ඇතුළත් "Archery" බලන්න) දඩයම් කිරීමද, විදීමේ නැතහොත් වෙඩි තැබීමේ (Shooting) ක්‍රීඩාවකි. පණ ඇති පරෙවියන්ට විදිමද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ඉසව්වක් විය. (1900 දී ඇල්බේට් හි එක්වතාවක් ) ගිණි අවි හෝ ඉලක්කය ප්‍රයෝජනයට ගන්නා වර්ගයේ ක්‍රීඩාවක් ලෙස වෙඩි තැබීමේ හෝ විදීමේ ක්‍රීඩාව වර්ග කර ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* List of shooting sports organizations
* Shooting sports in Canada
* Shooting ranges in the United States
* Shooting ranges in Norway
* Shooting ranges in Switzerland
* Shooting targets
* Air travel with firearms and ammunition
* Plinking
* Shot grouping
* Schützenverein

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Get Inspired: How to get into Shooting - BBC Sport
* How to get into shooting - Shooting UK
* How To Get Started | NRA Explore
* Get the Best Sports Air Rifle & Pistols From Precihole Sports
* Everything You Need To Know About Paintball Games
රාජකීය – තෝමස් මහා ක්‍රිකට් තරගය

*තරඟාවලියේ ස්වභාවය		-	වාර්ෂික ටෙස්ට් තරඟය
*සහභාගි වන්නේ			-	රාජකීය විද්‍යාලය - ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය

රෝයල් - තෝමියන් යනු කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය සහ ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විදුහල අතර පැවැත්වෙන වාර්ෂික ක්‍රිකට් තරඟා වලියයි. (රාජකීය විද්‍යාලය - කිසිදු ආගමකට අයත් නොවන රජයේ පාලනය යටතේ පවතින්නකි. සිසුන් ප්‍රමාණය 7000 ක් පමණ වේ. ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය පෞද්ගලික ඇංග්ලිකන් ක්‍රිස්තියානි පාසලකි. 4500 ක් පමණ පිරිමි සිසුන් සිටිති.) මෙම තරඟාවලිය ලෝකයේ, මෙතෙක් නොකඩවා, බාධාවක් නොමැතිව කෙරෙන, දිගු කාළයක් පැවති ලෝකයේ දෙවැනි තරඟය ලෙස හැඳින්වෙන අතර 'අලු බඳුන' තරඟා වලියටද වඩා පැරණි, අවුරුදු 143 ක් එක දිගට පැවති තරඟයක් ලෙසද හැඳින්වේ. මුල්ම තරඟය 1879 දී ඇරඹුනේ කොළඹ ඇකඩමිය හා ශාන්ත තෝමස් කොලීජිය අතරයි. මෙයට ගුරුවරු මෙන්ම ශිෂ්‍යයෝද සහභාගී වී ඇත. 1880 සිට ඉදිරියට අවසර දෙන ලද්දේ පාසැල් සිසුන්ට පමණි. දින 3 කට වඩා පැවැත්වෙන එකම පාසැල් ක්‍රිකට් තරඟය මෙයයි.

### ත්‍යාග 
මෙම තරඟය පැවැත්වෙන්නේ 'ජාතියේ පියා' නම් විරුදා වලිය ලත් ඩි.ඇස්.සේනානායක අනුස්මරණ පළිහ සඳහාය. නිදහස් ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍ය වරයා වශයෙන් පත් වූ අතිගරු ඩි.ඇස්.සේනානායක අහම්බෙන් මෙන් 1901 දී සහ 1902 දී ශාන්ත තෝමස් තොප්පිය පැලැන්දේය. මෙම පලිහ පළමු වරට ප්‍රදානය කළේ 1928 දීය.

### ඉතිහාසය 
thumb|තෝමස් ධජය 129 වෙනි තරඟාවලියේදී.

 
'නිල් මහ සටන' (Battle of the blues) නමින් වූ තරඟාවලිය උත්සවශ්‍රීයෙන් ඇළලෙයි. අලංකාර කුඩාරම්, කොඩි වලින්ද, බයිලා ගායන හා නැටුම් කණ්ඩායම් වලින්ද යුක්තය. මෙම කණ්ඩායම් නගරයේ විදී පුරාද, ක්‍රීඩාංගනයේද ක්‍රීඩාව පැවැත්වෙන දිනයේද ඊට පෙරාතුවද දැක ගත හැක. තරඟය බ්‍රහස්පතින්දා, සිකුරාදා සහ සෙනසුරාදා දිනවල පැවැත්වේ. සාම්ප්‍රදායිකව තරඟය පැවැත්වෙන දින වල පාසැල් වසනු ලැබේ. ඒ සිසුනට තරඟ සඳහා සහභාගී වීමට හැකි වනු පිණිසය, තරඟයට පළමු දිනයේ පාසැල් දෙකේම ළමයි නගරය පුරා පාපැදි වලින් සංචාරය කරති. ඊට සංගීත කණ්ඩායම් ද ඇතුලත්ය. මෙම පෙරහැර  අලංකාර ලෙස සරසා ඇත. මේවා කරන්නේ තම තමන්ගේ කණ්ඩායමට සහයෝගය දැක්වීම පිණිසය. කැපී පෙනෙන දෙයක් වන්නේ රාජකීයයන්ගේ සිරිත අනුව ශාන්ත තෝමස් ධජයෙන් වැසුනු මිනී පෙට්ටියක් ඉහත කී පාපැදි පෙරහැරේ ගෙන යාමය. තරඟ පැවැත්වෙන දින වල ගීත ගායනා කරන කණ්ඩායම් මෝටර් රථවල පුරවා ගෙන වේගයෙන් වීථි සංචාරය කරනු දැකීම සුලභ දර්ශනයකි. තරමක් නිර්භීත අධාර කරුවෝ ශිෂ්‍යාවන්ගේ පාසැල් වලට පැන ගීත ගයති. රළු ලෙස හැසිරෙති. මෙවැනි ක්‍රියා පාසැලේ ප්‍රධානින්ගේ අප්‍රසාදයට හේතුවේ. සමහර විට ආරක්ෂාව සඳහා පොලීසියද කැඳවනු ලැබේ. 
	
බාල මහලු, පිරිමි,ගැහැණු පමණක් නොව පාසැල් වලට සම්බන්ධයක් නැති අය පවා මෙම තරඟාවලිය එන තෙක් පුල පුලා බලා සිටිති. තරඟයෙන් ආශ්වාදයක් විඳිති. මෙය එක් සිද්ධියකට වඩා ආදී ශිෂ්‍යයින්ට සහ වර්ථමාන ශිෂ්‍යයින්ට එකතු වී විනෝද වීමට ලැබෙන අවස්ථාවකි. 70, 80 වයස් වල පසුවන ආදී ශිෂ්‍යයින්ද මෙම  තරඟ වලට පැමිණ තමන්ගේ අතීතය සමරා පැරණි මිතුරන් හමු වී විනෝද වෙති. විදේශගත වූ බොහෝ දෙනාද ආපසු ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණිමට මෙම කාලය තෝරා ගන්නේ "රෝයි - තෝ" තරඟය නැරඹීමටයි.
ක්‍රීඩා පාලන ඒකක

නොයෙක් ස්වරූපයෙන් ක්‍රීඩා පාලන ඒකක තිබේ. එහෙත් වැදගත් කරුණ නම් ඒවායේ ක්‍රමවත් ක්‍රියාකාරීත්වයක් තිබිය යුතු වීමයි.  එය  නීති රීති කඩ කිරීම් සම්බන්ධයෙන් විනය පරීක්ෂණයක් විය හැකිය.
	
මෙම පාලන ඒකක වලට විවිධ අරමුණු තිබේ.  ඔවුන් සමහර විට ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා වැනි ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ තරඟ වලදී එක් තරඟ මාලාවක් ආවරණය කරනවා විය හැක. නැතහොත් ජාතික මට්ටමේදි රග්බි පාපන්දු ලීගය වැනි එක් ක්‍රීඩාවක් පමණක් ආවරණය කරනවා වෙන්නට පුලුවන. එකම ක්‍රීඩාවක් සඳහා ජාතික මට්ටමේ පාලන ඒකක, ජාත්‍යන්තර ඒකක වලට සම්බන්ධ කර ගැනීමට හෝ නොගැනීමට ද පුලුවන. 
	
පළමු ජාත්‍යන්තර ෆෙඩරේෂනයන් 19 සියවසේ අගභාගයේදි ආරම්භ කරන ලදි.
ක්‍රීඩාවේදී ඇතිවන තුවාල

ක්‍රීඩා තුවාල යනු ක්‍රීඩාවලට සහභාගී වීමේදි ඇති වන තුවාලය. බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී මෙවැනි තුවාල ඇතිවන්නේ කිසියම් ක්‍රීඩාවක යෙදෙද්දි ශරීරයේ කිසියම් අවයවයක් හෝ කොටසක් වැඩිපුර පාවිච්චි කිරීමේ හේතුවෙනි. උදාහරණයක් වශයෙන් ධාවකයෙකු, ධාවනයෙහි යෙදෙද්දී ඇති වන දණ හිස් වේදනාව ද ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකු ක්‍රීඩා කිරීමේදි නැවත නැවතත් වැලමිටට ඇති වන පීඩාවද පෙන්වා දිය හැක. වෙනත් ආකාරයේ තුවාල යමක් මත තදින් ගැටීමේදි ඇති විය හැක. මෙහිදි අස්ථියක් බිඳීම හෝ අස්ථි බන්ධනයක් ඉරීයාම බොහෝ විට සිදු වේ. 

වෘත්තියමය ක්‍රීඩාවන්හීදි තුවාල ඇති වීම සාමාන්‍ය දෙයකි. බොහෝ ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් වලට ක්‍රීඩා පුහුණු කරුවන් සිටින අතර වෛද්‍යවරු සමග සමීප සබඳතාවක්ද පවතී. කෙටි කාලීනව ලබා ගන්නා විජයග්‍රහණයන් උදෙසා ක්‍රීඩකයෙකුගේ දිගු කාලීන සෞඛ්‍ය තත්වය තර්ජනයට ලක් වන වන පරිද්දෙන් ක්‍රීඩා කණ්ඩායම් ගන්නා තීරණ සමහර විට වාද විවාද වලට භාජනය වේ.

## ක්‍රීඩාවලදී සිදුවන ආබාධ සහ ප්‍රතිකාර
ක්‍රීඩාවලදී සිදුවන ආබාධ ප්‍රධාන වශයෙන් ශාරීරික ආබාධ හෝ උද්වේගකාරී බව නිසා ඇති වන ආබාධ ලෙස දැක්විය හැකිය. 

ශාරීරික ආබාධ නිතර ඇතිවන්නේ පාපන්දු  ක්‍රීඩාව ආශ්‍රීතවය. එයට හේතුව එම ක්‍රීඩාව තුළ දක්නට ලැබෙන ගැටීම්‍ස්වරූපය නිසාවෙනි. මෙහිදී සිදුවන ආබාධයන් සුළු සීරීම්‍තුවාල සිට හිසට සිදුවන දරුණු ආබාධ දක්වා පුළුල් ‍ෙව්‍. 

සුළු සීරීම්‍ආබාධයකදී පටක අතර සුළු ලේ ගැලීමක් සිදුවන මාංශ පේෂීන්ගේ පෙරළීමකදී ඇට හාවී තිබෙන බැමි පටකයන්හි ඉරීමක් සිදු විය හැකිය. මුල් අවධියේදී මෙම ආබාධ සඳහා ශරීරය දක්වා ප්‍රතිචාර ක්ෂණික වන අතර පසුව එම තත්වය දරුණු ඉදිමුන් සහිත ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වයක් බවට පත් ‍ෙව්‍.

සියළු ශාරීරික ආබාධ සෛල හා පටකවලට හානිදායක අතර මැරුණු සෛල මගින් නිකුත් කරන රසායනික සංයෝග නිසා අධික ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වයක් හටගනී. එසේම කුඩා ලේ වහනය හානි වී විවෘත වීමෙන් පටක අතර ලේ වහනයකට හේතු ‍ෙව්‍. ස්වභාවයෙන්ම නිපදවන ලබන ලේ කැටිගැසී‍ෙම්‍ ක්‍රියාවලිය නිසා ‍ෙව්‍දනාව සමනය වන අතර ශරීරය නිල් පැහැ පැල්ලම්‍ගැසීමක් ද සිදු ‍ෙව්‍.

‍ෙව්‍දනාව සමනය වී‍ෙම් මුල් අවධිය වන්නේ වේදනාකාරී හා දැවිලිමය ස්වරූපයයි. මුල් අවධියේ ඇති වන මෙම අධික ‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වය ‍ෙව්‍දනාව සමනය කිරී‍ෙම් ක්‍රියාවලිය පමා කරනු ලබයි. මෙම ‍‍ෙව්‍දනාකාරී තත්වය මග හැරිය හැකි නම්‍ක්‍රීඩා ආබාධවල ප්‍රතිකාර ‍ෙව්‍ගවත් කිරීමට හැකියාව ඇත.

මෙම පීඩාකාරී ‍ෙව්‍දනකාරී තත්වය ඉදිමීම දැවිලි සහිත බව, රත්පැහැ ගැන්වීම හා අක්‍රීය බව යන විවිධාකාරයට මතුවෙයි. මෙම තත්වය දින පහක් වැනි කාලයක් පවතින අතර වැඩි ප්‍රතිකාර දෙවනුව තීරණය කරනු ලබයි. 

මෙම  දෙනු ලබන ප්‍රතිකාර අනුව පහත සඳහන් ලෙස වර්ගීකරණය කළ හැකිය.

R – Rest 			- විවේකය
I  –  Ice 			- අයිස්
C – Compression 		– සම්පීඩනය (මිරිකීම)
E – Elevation		- උස් කිරීම
R – Referral			- යොමුකරවීම

T – Talk			- කථනය
O – Observe			- නිරීක්ෂණය
T – Touch			- ස්පර්ෂය
A – Active movement	- ක්‍රියාකාරී චලනයන්
P – passive movement	- අක්‍රීය චලනයන්
S – Skills test 		- කුසලතා පරීක්ෂණ

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Sports_injury

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව
රග්බි ලීගය

### සාමාන්‍ය තොරතුරු 
* මූලාරම්භය	-	1985 දී එංගලන්තයේ, යෝර්ක්ෂයර් හි හඩර්ස්ෆීල්ඩ්.
* ලෝක ව්‍යාප්ත පාලන අධිකාරිය	-	රග්බි ලීග් ඉන්ටර් නැෂනල් ෆෙඩරේෂන්.

### ජාත්‍යන්තර රග්බි ලීගය 
*ටෙස්ට් රටවල- ඕස්ට්‍රේලියාව,කුක් දිවයින්, එංගලන්තය, ෆිජී, ප්‍රංශය, මහා බ්‍රිතාන්‍යය, නවසීලන්තය, පැපුවා නිව් ගිනියා, රුසියාව, සැමෝවා,  දකුණු අප්‍රිකාව - ටොංගා.
	
		
### ලෝක කුසලානය-ජාතීන් තුන 
*ප්‍රධාන තරඟ	-	වර්ල්ඩ් ක්ලබ් චැලෙන්ජ් ද ඈෂස්, ඇන්සැක් ටෙස්ට් (ANSAC) චැලේන්ජ් කප්.

### දේශීය රග්බි ලීගය 
*ප්‍රධාන තරඟ	-	නැෂනල් රග්බි ලීගය (ඕස්ට්‍රලේශියා) 
			සුපර් ලීග් (යුරෝපය)
			ස්ටේට් ඔෆ් ඔරිජින්(ඕස්ට්‍රේලියා) 
			ප්‍රංශ රග්බි ලීග් ශූරතාවය (ප්‍රංශය) 
			බාර්ටර් කාඩ් කුසලාන (නවසීලන්තය)

### රග්බි ලීග් පාපන්දු 
රග්බි ලීග් පාපන්දු යනු තදින් එකට බැඳුනු ක්‍රීඩා කණ්ඩායමක් දිගු ගෝලාකාර පන්දුවක් රැගෙන එක් කණ්ඩායමකට 13 ක් සහිතව හතරැස් තණ පිට්ටනියක කණ්ඩායම් දෙකක් එක් වී කරන ක්‍රීඩාවකි. රග්බි ලීග් යනු රග්බි පාපන්දුව සහ රග්බි යූනියන් දෙකේ ප්‍රධාන කෝඩ් (Code) දෙකෙන් එකකි. මෙයින් ලීග් කෝඩ් බ්‍රිතාන්‍යයේ, ඕස්ට්‍රේලියාවේ, නවසීලන්තයේ සහ ප්‍රංශයේ බොහෝ ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. මෙම රටවල එම ක්‍රීඩාව වෘත්තිය මට්ටමෙන් කරනු ලැබේ. රග්බි ලීගය පැපුවා නිව්ගිනියාවේද ප්‍රසිද්ධය. එහි ජාතික ක්‍රීඩාව ලෙසද සැලකේ.පැපුවා නිව්ගිනියාවේ බොහෝ ජාතික මට්ටමේ ක්‍රීඩකයින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ රග්බි ලීගයේද කැපි පෙනෙන ක්‍රීඩකයෝ වෙති. රුසියාව එක්සත් ජනපදය හා ලෙබනන් යන රටවල මෙම ක්‍රීඩාව කෙරෙන්නේ අඩු මට්ටමකිනි.

1895 දී නදර්න් රග්බි ෆුට් බෝල් යන නමින් හැඳින් වූ ඉංග්ලිෂ් රග්බි ෆුට්බෝල් සංගමයෙන් වෙන් වූ කණ්ඩායමක් මුල්කර ගෙන රග්බි ලීග් යන නම එයට ලැබුනේය. මුලදි මෙම කණ්ඩායම් දෙකම එකම නීතියකට අනුව ක්‍රීඩා කළහ. 1907 දී සහ 1908 දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ රග්බි යුනියන් ප්‍රමුඛ කොට ගත් රග්බි ෆුට්බෝල් යූනියන් වෙතින් පෙර කී ආකාරයටම කණ්ඩායමක් වෙන් විම වන තෙක් ඔව්හු එසේ ක්‍රීඩා කළහ. ඉන්පසු රග්බි ෆුට් බෝල් ලීගයන් යනුවෙන් හැඳින්වුනු සංගම් ආරම්භ වූ අතර එයින් නවීකරණය කරන ලද නදර්න් යූනියන් නීතී රීති හඳුන්වා දෙනු ලැබිනි. එසේ කරන ලද්දේ රග්බි ෆුට්බෝල් වල නව ස්වරූපයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහාය. මෙම 'නදර්න් යූනියන්' පසුව එහි නම රග්බි ෆුට්බෝල් ලීග් යනුවෙන් වෙනස් කළේය. ඒ 1922 වර්ෂයේදීය. එපරිදි කාලයක් ගත වන විට එම ක්‍රීඩාව 'රග්බි ලීග්' යනුවෙන් හැඳින්වීම ආරම්භ විය. ඊළඟ දශක කිපය තුල රග්බි ආකෘතින් දෙකේම රෙගුලාසි ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වෙනස් විය. දැන් රග්බි ලීග් සහ රග්බි යූනියන්  යනු පැහැදිලි ලෙසම වෙනම ක්‍රීඩාවන්ය.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩා ඇඳුම්

thumb|ක්‍රීඩා_ඇඳුම්
පාපැදි ධාවන තරඟ වලදි තද ඇඳුම් (Tights) ආරක්ෂක හිස් වැසුම් සහ විශේෂ පාවහන් පාවිච්චි කරනු ලැබේ.
	
ක්‍රීඩා ඇඳුම් යනු පාවහන්ද ඇතුලුව ක්‍රීඩා සහ ව්‍යයාම කිරීමේදි අඳිනු ලබන ඇඳුම් පැළඳුම් යනාදියයි.
	
ක්‍රීඩාවට විශේෂ වූ ඇඳුම් වලට කෙටි කලිසම්, ට්‍රැක් සූට් (Track suit) ටී ෂර්ට්, පෝලෝ කමිස සහ පුහුණු කරන්නන්ගේ ඇඳුම් ආදිය ඇතුළත් වේ. විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද ඇඳුම් වලට වෙට් සූට් (Wet suit) සහ සැලොපෙට්ස්ද ඇතුලත්වේ. එයට ජොක් ස්ට්‍රැප් වැනි යට ඇඳුම්ද ඇතුලත් වේ. සාමාන්‍ය ඇඳුම් මෝස්තර වලදීද ක්‍රීඩා ඇඟලුම් බොහෝ විට අඳිනු ලැබේ.
	
බොහෝ ක්‍රීඩාවන් සඳහා ක්‍රීඩකයන් ඇඳුම්වල විවිධාකාර අයිතමයන්ගේ සංකලනයක් අඳිති. උදාහරන ක්‍රීඩා පාවහන්, පෑන්ට්ස් සහ කමීස ආදී වශයෙනි. සමහ‍ෙරක් ආරක්ෂක හිස් වැසුම් සහ අමෙරිකන් පාපන්දු ක්‍රීඩකයන් පාවිච්චි කරන අංගාරක්ෂක වැනි ඇඳුම් අඳිති.
ස්කොෂ් ක්‍රීඩාව

thumb|ස්කොෂ් පිත්ත සහ බෝලය. 

thumb|කණ්නාඩි පසුබිම සහිත ක්‍රීඩාගාරය තුල ක්‍රීඩකයින්. 

thumb|ලෝක ස්කොෂ් ෆෙඩරේෂනය මගින් විශේෂයෙන් නම් කරනු ලැබූ අන්තර්ජාතික ස්කොෂ් ඒකල තරඟ ක්‍රීඩා ගාරය.

**ස්කොෂ්** හෙවත් බෝල-බිත්ති ටෙනිස් ක්‍රීඩාව යනු දැල් සහිත පිත්තක් යොදා ගෙන කරන ක්‍රීඩාවකි. කලින් එය නම් කරන ලද්දේ 'ස්කොෂ් රැකට්ස්' යනුවෙනි. මවි ක්‍රීඩාව වූ රැකට්ස් වලදී පාවිච්චි කළ තද බෝලය සමඟ සැසඳීමේදි මේ සඳහා යොදා ගන්නා බෝලය මෘදුය. මෙම ක්‍රීඩාව දෙදෙනෙකු සමඟ හෝ යුගල ක්‍රීඩාවක් වශයෙන් හතර දෙනෙකුද සමග කෙරෙන ක්‍රීඩාවකි. නියමිත ප්‍රමිතියකින් යුතු පිත්තක්ද මැද කුහරයක් තිබෙන රබර් බෝලයක්ද යොදා ගෙන හතර වටේ බිත්ති යෙදූ ක්‍රීඩාගාරයක මෙම ක්‍රිඩාව කරනු ලැබේ. ස්කොෂ් ක්‍රීඩාව වර්ග කර තිබෙන්නේ සන්ධි වලට විශේෂයෙන් දණහිස් වලට වැඩි පීඩනයක් දෙන ක්‍රීඩාවක් වශයෙනි.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩාවේ තාක්ෂණය

මළල ක්‍රීඩකයෙකුගේ සෞඛ්‍ය මළල ක්‍රීඩකයෙකුගේ ශිල්පීය ක්‍රම හෝ භාණ්ඩවල ගති ලක්ෂණ සැලකුවද ක්‍රීඩා‍ෙව්‍දී තාක්ෂණය වැදගත් ස්ථානයක් ගනී. 

### උපකරණ 
ක්‍රීඩා‍ව බෙහෝ තරඟකාරී බවට පත්ව ඇති නිසා  වඩා හොඳ උපකරණවල අවශ්‍යතාවය වැඩි වී ඇත. ගොල්ෆ් පිති පාපන්දු හිස් ආවරණ ‍ෙබ්‍ස් බොල්  පිති සහ අනෙකුත් සෑම උපකරණයකම සැලකිය යුතු වෙනස්කම්‍ සිදු වී ඇත්තේ නව තාක්ෂණය හඳුන්වා දීමෙන් පසුවය.

### සෞඛ්‍ය 
මනුෂ්‍ය ශරීරය පිළිබඳ දැනීම ගැඹුරුවීමත් සමඟ මළල ක්‍රීඩකයන්ගේ විභවතාව වැඩි දියුණු වී‍ෙම් පරාසය පෝෂණයේ සිට තුවාලවලට ප්‍රතිකාර කිරීම දක්වා වර්ධනය වී ඇත. වයස වැඩිවන තෙක් ක්‍රීඩා කිරීමට ඉක්මනින් තුවාල සුව කර ගැනීමට සහ මීට පෙර පරම්‍පරාවලට වඩා ප්‍රතිඵලදායක ලෙස පුහුණු වීමට මළල ක්‍රීඩකයන්ට හැකි වී ති‍ෙබ්‍.

### උපදෙස් 
වැඩිදියුණු වෙමින් පවතින තාක්ෂණය ක්‍රීඩා පිළිබඳ පර්යේෂණ පැවැත්වීමට අළුත් අවස්ථා නිර්මාණය කරන ලදී. මින් පෙර අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකිව තිබු ක්‍රීඩාවේ අංගයන් විශ්ලේෂණය කිරීමේ හැකියාව ඇති වී තිබේ. මලල ක්‍රීඩකයෙකුගේ චලනයන්ගේ නිරූපණයන් පාවිච්චි කල හැකි වීම හෝ උසස් කම්පියුටර් තාක්ෂණය මගින් ශාරීරික ආදර්ශයන්ගේ දර්ශනයන් අනුකරණය කිරීමට ඇති හැකියාව මගින් මළල ක්‍රීඩකයෙකු හට ඔවුන් කරමින් සිටින දේ හා ඔවුන්ට ඔවුන් විසින්ම වැඩි දියුණු වීමට ඇති හැකියාව තේරුම් ගැනීමට පුළුවන්කම ලැබී තිබේ.

http://en.wikipedia.org/wiki/Sports#Technology
මල්ලව පොර

මල්ලව පොර ක්‍රීඩාව යනු ප්‍රතිවාදීන් දෙදෙනෙකු අතර ආයුධ භාවිතයෙන් තොරව සිය ශරීර ශක්තිය උපයෝගී කරගෙන සිය ප්‍රතිවාදියාව මෙල්ල කිරී‍ෙම්‍ ක්‍රීඩාවයි.මෙහිදී ප්‍රතිවාදියාව මෙල්ල කිරීම සඳහා උපයෝගී කරනු ලබන තාක්ෂණයන් අතර ප්‍රතිවාදියාව දැඩිව ග්‍රහණයට ලක් කිරීම ඔහුව සිරකර ගැනීම හා සිය ශරීර ශක්තිය උපයෝගී කර ගැනීම වැනි දෑ දැකිය හැකිය. සාමාන්‍යයෙන් සටනකදී මෙම තාක්ෂණයන්ගෙන් බැහැරව සටන් කිරීම විවිධ ආබාධයන් ඇති වීමට හේතු ‍ෙව්‍.මෙම ක්‍රීඩා‍ෙව් මුලික ප්‍රතිපත්ති ආත්ම ආරක්ෂාව සඳහා කෙරෙන සටන් ක්‍රම හා හමුදාවේ මුහුනට මුහුනලා ඉතා ලඟින් සිදු කෙරෙන ස‍ටන් වලට සමානව පවතී.විවිධ ස්වරූපයේ මල්ලව පොර තරඟ ලොව පුරා පැතිර තිබෙන අතර ඒවා සතුව දීර්ඝ ඉතිහාසයක්ද ඇත. ක්‍රීඩාවක් වශයෙන් මල්ලව පොර ක්‍රීඩා කිරීම ඔලිම්‍පික් ක්‍රීඩා අතරට එක් වුයේ මීට අවුරුදු සිය ගණනකට පෙරය.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩාව අලෙවිය

thumb|240px|right|ක්‍රීඩාව අලෙවිය
thumb|240px|right|

ක්‍රීඩා කණ්ඩායම්, ලීගයන් හා ක්‍රීඩා ඉසව් වැනි ක්‍රීඩා නිෂ්පාදන සහ ක්‍රීඩා නොවන නිෂ්පාදන (උදා: සිගරට්, බීර, දුරකථන සේවා) ආදිය විකිණීම සඳහා අලෙවි මුලධර්ම සහ එවා ක්‍රියා‍ෙව් යෙදවීම ස්පෝර්ට් මාකටින් (එක්සත් ජනපදයේදී නම්: ස්පෝර්ට්ස් මාකටින් - Sports marketing) නැතහොත් "ක්‍රිඩා අලෙවිය" යන යෙදුමෙන් හැඳින්වේ. මෙම අලෙවි ක්‍රියාවලිය ක්‍රීඩාව සමඟ විවිධ ආයතන හරහා සිදුවේ. 

වෘත්තිය පුහුණුකරුවන් සහ ක්‍රීඩකයින් උදෙසා ගණු දෙනු හා කොන්ත්‍රාත් කළමණාකරනය කළ පළමු ක්‍රීඩා කළමණාකරන ආයතනයන් බිහි වීම ඇරඹුනේ 1960 දශකයේ සහ 1970 දශකයේ මුල් භාගයේදිය. ඒ මාර්ක් මැක්කොමැක්ගේ ඉන්ටර්නැෂනල් මැනේජ්මන්ට් ගෲප් (IMC), බොබ් වුල්ෆ් (වුල්ෆ් ඇසෝසියේෂන්) සහ ඩොනල්ඩ් ඩෙල්ගේ ප්‍රොසර්ව් (proserv) ආයතන සමගිනි.

ස්වීඩනයේ වර්ල්ඩ්ස් ක්ලාස් ඉවෙන්ට්ස් මගින් ක්‍රීඩා අලෙවියේ සාර්ථක සහ නව හැඩයක් වූ "ලොකයේ ශක්තිමත්ම මිනිසා සුපර් තරඟාවලිය" ක්‍රියාත්මක කරයි.

මෙයට සමානව ප්‍රථම පූර්ණ සේවා ක්‍රීඩා අලෙවි ව්‍යාපාර සහ අනුග්‍රාහකත්ව නියෝජිතායතනයන් 1970 ගණන් වල මැදභාගයේ දී මිලිස්පෝර්ට් LLS (දැනට මාර්කටින් ආර්ට්හි එක් පාර්ශවයක්) සහ ප්‍රොසර්ව් සමග ආරම්භ කෙරුනේය. මෙය ක්‍රීඩකයන් කළමණාකරනයෙන් ඔබ්බට ක්‍රීඩා තරඟ සහ අනුග්‍රාහකයින් සමඟ ගණුදෙනු කිරීම දක්වා පුළුල් විය.

ක්‍රීඩා වෙළඳාමේ අති විශාල වර්ධනයක් සිදු වූයේ 1984 ලොස් ඇන්ජලීස් හි පැවැත්වුනු ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙල සමඟිනි. එහිදී අනුග්‍රාහකයින් ඔවුන්ගේ වෙළඳ භාණ්ඩ විකිණීම සඳහා එය වේදිකාවක් කර ගත්හ. උදාහරණයක් වශයෙන් කොකාකෝලා සමාගම ඩොලර් මිලියන 30 කට ආසන්න මුදලක් ඔවුන්ගේ නිල අනුග්‍රාහකත්වය වෙනුවෙන් වැය කළහ.

1984 ඔලිම්පික් උළෙලේ ප්‍රධාන සංවිධායක වූ පීටර් උබෙරොත් (Perer Ueberroth) ක්‍රිඩාව අලෙවි කිරීමේ ඇති බලය ප්‍රදර්ශනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් අගැයීමට පාත්‍ර වන පුද්ගලයෙකු විය. ඔහු ඊට පෙර ට්‍රාන්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් එයාර් ලයින් සහ ට්‍රාන්ස්පොරේෂන් කොන්සල්ටන්ට්ස් හි ජ්‍යෙෂ්ඨ විධායක නිලධාරී තනතුර ඉසිලුවේය. ඔලිම්පික් වලින් පසු උබෙරොත් මේජර් ලිග් බේස්බෝල් (1984-89) හි කොමසාරිස් ලෙස සේවය කළේය. වර්තමානයේ එක්සත් ජනපද ඔලිම්පික් කමිටුවේ මණ්ඩල ප්‍රධානියා ලෙස සේවය කරයි.

කර්මාන්ත ව්‍යාපාර සම්බන්ධ ප්‍රකාශනයක් වූ ස්පෝට්ස් බිස්නස් ජර්නල් නම් ප්‍රකාශනයට අනුව අද කාලයේ ක්‍රීඩාව අලෙවි කිරීම යනු ඩොලර් බිලියන 250 ක් වටිනා කර්මාන්තයකි. ක්‍රීඩා අලෙවිය නමැති ව්‍යාපාරයට ක්‍රීඩා සම්බන්ධ දැන්වීම්, ක්‍රීඩකයන් නිර්දේශ කිරීම, පහසුකම් ගොඩනැංවීම, ක්‍රීඩා උපකරන සහ බලපත්‍ර ලත් වෙළඳ භාණ්ඩ, ක්‍රීඩා තරඟ ඉසව් කළමණාකරණය සහ අලෙවි සේවා, අනුග්‍රාහකත්වය සහ ප්‍රවේශ පත්‍ර විකිණීම, මාධ්‍ය ප්‍රචාරණ අයිතීන්, සහ ක්‍රීඩාවට සම්බන්ධ වෙබ් අඩවි ඇතුලත් මාධ්‍යයන්, පොත්පත් සඟරා සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා ආදිය ඇතුලත්වේ.

ඊ මේල්, වෙබ්, වොයිස් මැසේජින්, ස්ට්‍රීමිං වීඩියෝ සහ ජංගම දුරකථන ආදී නව සන්නිවේදන ක්‍රම උපයෝගි කර ගනිමින් ක්‍රීඩා අලෙවි ක්ෂේත්‍රයේ අභියෝග හා අලුත් අවස්ථා උදාවි ඇත. 

ක්‍රීඩා අලෙවි කර්මාන්තයේ නැගී එන ක්‍රීඩකයෙක් වන්නේ රෙවලූෂන් නම් චිකාගෝ මූලස්ථානය කර ගත් ක්‍රීඩා අලෙවි සහ සන්නිවේදන ඒජන්සියයි. එය 2005 දී NCCA සමග හවුලක් ප්‍රකාශ කළේ, 2006 NCCA අංක 1 කාණ්ඩයේ පිරිමි බාස්කට් බෝල ශූරතාවයේ අර්ධ අවසාන සහ අවසාන තරඟයන්ට සුවිශේෂී ආගන්තුක සත්කාර පිරිනැමීම සඳහාය. RCE Dome හැරුණු විට NCCE විසින් "ද ටෝරනමන්ට් ක්ලබ්" වෙත සුවිශේෂී සහ පහසු සත්කාරයන් ප්‍රදානය කළ බව ක්‍රීඩා තරඟ ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට සනිටුහන් කළේය.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩාව අලෙවිය
ටෙනිස්

**ටෙනිස් ක්‍රීඩාව** යනු කේවල (තනි) හෝ යුගල වශයෙන් කෙරෙන ක්‍රීඩාවකි. මෙහි දී ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් කෙඳිවලින් නිමවන ලද පිත්තක් (racquet) හා ලෝමමය කවරයකින් වැසුණු රබර් බෝලයක් භාවිතා කරන අතර ප්‍රතිවාදී පිටියට දැලට උඩින් බෝලය පතිත කිරීම කරයි.
ටෙනිස් ක්‍රීඩාවේ මූලාරම්භය එක්සත් රාජධානිය වන අතර 19 වන ශත වර්ෂයේ දී තණ පිටියක කෙරෙන ක්‍රීඩාවක් ලෙස ඇරඹුනි. ලෝකයේ අනිත් රටවල් අතර පැතිරීමට පෙර ඉංග්‍රීසි කතා කරන ඉහළ පැලැන්තියේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් අතරට මෙය ප්‍රචලිත විය. අද ටෙනිස් ක්‍රීඩාව කළ හැකිය. රැකට්ටුව නිවැරදිව භාවිතා කළ හැකි සියළු දෙනාටම සේම, රෝද පුටුවක යන ආබාධිතයින්ට වුව ද මෙය ක්‍රීඩා කළ හැකිය. එක්සත් ජනපදයේ ද ක්‍රීඩා සංගමය විසින් ජාතික මට්ටමේ විද්‍යා පීඨයක් මේ සඳහා පිහිටුවා ඇත.
1970 දී හඳුන්වා දුන් තරඟ සම වූ අවස්ථාවක දිනුම්කරුවා තේරීමේ නීතිය හැරෙන්නට 1890 දී හඳුන්වා දුන් නීති රීති අදටත් එලෙසින්ම පවතී. මෑතක දී එක් කරන ලද ක්ෂණික නැවත විකාශය තාක්ෂණයෙන් ක්‍රීඩකයාට සිය ලකුණු පිළිබඳ අභියෝග කිරීමට නිත්‍යානුකූලව හැකිව ඇත.
මිලියන ගණනින් සිටිනා ටෙනිස් ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් අතර සේම මිලියන ගණනක් නරඹන ක්‍රීඩාවක් බවට ද මෙය පත්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම (Grand Slam) තරඟාවලිය , ඕස්ට්‍රේලියානු, ප්‍රංශ හා එක්සත් රජධානි විවෘත තරඟද, විම්බල්ඩන් ටෙනිස් ශූරතා තරඟයද නරඹන්නන් අතර ඉතා ජනප්‍රියයි. මෑත වසරවලදී නැ‍ගෙනහිර යුරෝපයේ හා ඈත පෙරදිග ‍රටවල ද මෙම ක්‍රීඩාව පැතිරීම විශේෂත්වයකි.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ප්‍රෝටීන

thumb|හිමොග්ලොබින්හි ක්‍රමානුරූපයකි. රතු හා නිල් පටි මගින් ග්ලොබීන් ප්‍රෝටීනය  නිරූපණය කරන අතර කොළ පැහැති කොටස් මගින් හීම් කාණ්ඩ නිරූපණය වේ.
කාබෝහයිඩ්‍රේට මෙන්ම ඉතා විශාල ව්‍යුහමය කර්තව්‍යයක් ප්‍රෝටීන මගින් සිදුවේ. ඇක්ටින් හා මයෝසීන්වල චලනය කංකාල පේශිවල සංකෝචනය සඳහා නිතැතින්ම හේතුවේ. බොහෝමයක් ප්‍රෝටීන කිසියම් අණුවක හෝ අණු කාණ්ඩයකට විශේෂිතව බැඳී ඇති අතර ඔවුන්ට බැඳෙන දෙය  ඉතාමත් සුවිශේෂීව තෝරා ගනු ලබයි. ප්‍රතිදේහ යම් කිසි විශේෂිත අණුවකට සබැඳි ප්‍රෝටීන් සඳහා උදාහරණයකි. ප්‍රතිදේහ යොදා ගෙන සිදුකරන enzyme-linked immunosorbent assayපරීක්ෂණ (ELISA) ජීව අණු සෙවීමට නුතන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී භාවිතා වන වඩාත් සංවේදී ක්‍රමයකි. කෙසේ  වුවත් වඩාත්ම වැදගත් ප්‍රෝටීන වර්ගය වන්නේ එන්සයිමයි. මෙම පුදුම සහගත අණු උපස්ථර ලෙස හඳුන්වන විශේෂිත ප්‍රතික්‍රියක අණු හඳුනා ගන්නා අතර ඒවා අතර ප්‍රතික්‍රියාව උත්ප්‍රේරණය කරයි. එන්සයිම මගින් ප්‍රතික්‍රියාවේ සක්‍රීයන ශක්තිය අඩු කරන අතර ප්‍රතික්‍රියාව 1011 ගුණයකින් වේගවත් කරයි.  තනිව සිදු වීමට සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 3000 ක් පමණ  ගත වන ප්‍රතික්‍රියාවක් එන්සයිම ඇතිවිට තත්ත්පරයකටත් වඩා අඩු කාලයක දී සිදුවේ. ක්‍රියාවලිය අවසානයේ දී එන්සයිම එලෙසම පවතින අතර නව උපස්ථර කොටසක් සමග නව ප්‍රතික්‍රියාවක් උත්ප්‍රේරණය කිරීම ආරම්භ කරයි. විවිධ නවිකාරක භාවිතයෙන් එන්සයිමවල ක්‍රියාවලිය පාලනය කළ හැකි අතර එමගින් සෛලයක ජීව රසායනය පාලනය කළ හැකිය. 

සාරාංශයක් ලෙස ගත් කළ ප්‍රෝටීන් යනු ඇමයිනෝ අම්ල දාමයකි. ඇමයිනෝ අම්ල කාණ්ඩ 4 කට බැඳුණු කාබන් පරමාණුවකින් යුක්ත වේ. එකක් ඇමයිනෝ ඛණ්ඩයක් වෙයි. –NH2 අනික කාබොක්සිලික් අම්ල කාණ්ඩයක් වෙයි. –COOH (නමුත් කායික තත්ව මත මේවා   -NH-3  හා –COO- ලෙස පවතී) තෙවැන්න හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් වෙයි. හතර වැනි කාණ්ඩය “-R” මගින් සංකේතවත් කරන අතර එක් එක් අම්ලය සඳහා මෙම කාණ්ඩය වෙනස් වෙයි. සම්මත ඇමයිනෝ අම්ල වර්ග විස්සක් පවතී. මෙයින් සමහරක් ඒ ලෙසට හෝ නවීකරණය වී හෝ භාවිතා වේ. උදාහරණ ලෙස ග්ලුටමේට් වැදගත් නියුරෝන සම්ප්‍රේෂකයක් ලෙස ක්‍රියාකරයි. 

ඇමයිනෝ අම්ල  (1) උදාසීන ලෙස (2) භෞතික තත්ව යටතේ පතින ආකාරයෙන් (3) ඩයිපෙප්ටයිඩයක් ලෙස එකට එකතු වීමෙන් යන තුන් ආකාරයෙන් සාකච්ඡා කළ හැකිය.

ඇමයිනෝ අම්ල පෙප්ටයිඩ් බන්ධන මගින් එකිනෙකට සම්බන්ධ විය හැකිය. මෙම විජලන සංස්ලේෂණයේ දී ජල අණුව ඉවත්වන අතර පෙප්ටයිඩ් බන්ධනය එක් ඇමයිනෝ අම්ලයක නයිට්‍රජන් පරමාණුවක් හා අනෙක් කාබොක්සිලීන් කාණ්ඩයේ කාබන් පරමාණුවක් සම්බන්ධ කරයි. ඵලය ලෙස ලැබෙන අණුව ඩයි පෙප්ටයිඩ් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. කෙටි දාම ඇමයිනෝ අම්ල (තිහට අඩු) පෙප්ටයිඩ ‍හෝ පොලි පෙප්ටයිඩ් ලෙස හඳුන්වයි. ඉතා දිගු දාම ප්‍රෝටීන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස වැදගත් රුධිර මස්තු ප්‍රෝටීනයක් වන ඇල්බියුමින්හි ඇමයිනෝ අම්ල කොටස් 585 ක් අඩංගුවේ. 

ප්‍රෝටීන බිඳ වැට්ටවීමට ද මේ හා සමාන ක්‍රමයක් භාවිතා වේ. පළමුව එය එහි සංරචක ඇමයිනෝ අම්ල බවට ජල විච්ජේදනය වේ. ඇමයිනෝ අයන ලෙස  (NH4+) රුධිරයේ ඇති නිදහස් ඇමෝනියා (NH3) ජීවය සඳහා හානිදායකය.  එමනිසා එය පිට කිරීමට ක්‍රමයක් තිබිය යුතුය. සතුන්ගේ අවශ්‍යතා මත වෙනස් සතුන්ගේ වෙනස ක්‍රියා පිළිවෙත් මේ සඳහා දායක වේ. ඒක සෛලික පටක කෙළින්ම ඇමෝනියා පරිසරයට මුදා හරී. එලෙසින්ම අස්ථික මත්ස්‍යයා ඇමෝනියා ජලය මුදාහරින අතර ඒවා ඉතා ඉක්මණින් ජලයේ දිය වේ. සාමාන්‍යයෙන් ක්ෂීරයින් යූරියා චක්‍රය හරහා ඇමෝනියා යුරීයා බවට පරිවර්තනය කරයි.
විනෝදාංශමය මෙහෙයුම් පද්ධති සංවර්ධනය

කෙටියෙන් OSDev ලෙස හැඳින්වෙන, මෙහෙයුම් පද්ධති නිර්මාණය විනෝදාංශයක් ලෙස, කල්ලි වශයෙන් කෙරෙන්නක් බවට පක්ව ඇත.ලිනක්ස් වැනි මෙහෙයුම් පද්ධති නිමවී ඇත්තේ විනෝදාංශමය මෙහෙයුම් පද්ධති ව්‍යාපෘතිවල  ප්‍රතිඵලයක් ලෙසිනි. මෙහෙයුම් පද්ධතියක් සැලසුම් කිරීම හා නිපැයීමට හැකියාව හා අධිෂ්ඨානය අවශ්‍ය අතර මෙම වදන මූලික “හෙලෝ වර්ල්ඩ්” ඇරඹුම් ලෝඩරයක සිට සම්පූර්ණ අංගවලින් යුත් කර්නලයක් (Kernal) දක්වා සියලු දේ ආවරණය කරයි. මෙයට එක් හොඳ උදාහරණයක් වන්නේ මිනික්ස් (Minix) මෙහෙයුම් පද්ධතියයි; ඉගැන්වුම් මෙවලමක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලද එය ලිනක්ස් පැමිණීමට පෙර විනෝදාංශකරුවන් අතර ඉතා ජනප්‍රිය වූවකි.
ධාවන තරග

## ධාවන තරඟයේ ආරම්භය
ධාවන තරගයන්හි ආරම්භය සිදු වුයේ ස්වයංක්‍රීය පෙට්‍රල් වාහන සොයා ගැනීමත් සමගය. ඊට පෙර පැවතියේ අශ්වයන් හෝ ගවයන් විසින් ඇදගෙන යන තිරික්කල් තරග වැනිදෑය. පළමු තරගය 1894 දී සංවිධානය කරනු ලැබුවේ Le perit journal නම් පැරීසියේ සඟරාව විසිනි. එය හැකියාවන්ගේ විශ්වාසී බව මැන බැලීමටය. නමුත් ධාවන තරඟය පැරිස් වෙනුවට රෝචන් (Rouen) ලෙස 1894 මාරු විය . තරගකරුවන් වූයේ ‘කාල් බෙන්ස්’ (karl benz’s) බෙන්ස් ඇන්ඩ් සි (Benz and cie) Gottlieli daimler (ගොට ලෙයිබ් ඩෙම්ලර්) හා විල්හෙල්ම් මේබැච් යන කර්මාන්තවල වාහනය.

ඊට වසරකට පසු එනම්,1895 දී ප්‍රථම නියම ධාවන තරගය ප්‍රංශයේදී පැවැත්වුණි. ඒ පැරිසියේ සිට බොර්ඩෙක්සි (Bordeaux) දක්වාය. එහිදී ප්‍රථමයා ලෙස Emili Levasser (එමිලි ලෙවැසර්) පැමිණි අතර ඔහු තරග නුසුදුස්සකු වූයේ ඔහුගේ වාහනයේ නියමිත ආසන ගණන නොතිබීම නිසාය.

ජාත්‍යන්තර තරගයන් ආරම්භ වූයේ ‘ගෝර්ඩ්න්’ බෙනට් කුසලාන (gorden bennet cup auto recinz) තරගයත් සමගය.

එක්සත් ජනපදයේ පැවති ප්‍රථම කාර් තරගය වූයේ ඉවැන්ස්මිත්, ඉල්ලි නොයිස් හිදීය. ඒ 1882 නොවැම්බර් 28 සැතපුම් 54 – 36 දක්වා (කි.මී 87 – 48) තරගයක් ලෙසිනි. එහිදී පැය 10 මිනිත්තු 23 ක් වාර්තා කරමින් ප්‍රෑන්ක් ඩුයේ ජය ගත්තේය. ඒ පෙට්‍රල් වාහන තුනක් හා එක් විද්‍යුත් කාරයක් පරදවමිනි. ප්‍රථම කුසලාන තරගය වූයේ ‘Vanderbilt cup’ වැන්ඩර් බිල්ට් කුසලානයයි.
තුන් පිම්ම

**තුන් පිම්ම** ජවන හා පිටිය අංගයක් ලෙස තුන් පිම්ම සැලකිය හැකිය. මීට පෙර එය හැඳින්වූයේ "hop, step and jump" යනුවෙන් තරඟකරුවන් අනුගමනය කරන්නාවූ පියවර අනුව. ක්‍රීඩකයන් පථයක් මත දුව විත් ලකුණු කරන ලද යම් කිසි ස්ථානයක සිට සිය පිම්ම ක්‍රියාත්මක කරනු ඇති. පිම්මේ ප්‍රමාණය මනිනුයේ මෙම ලෑල්ල හෝ සලකුණු කරනු ලැබූ ස්ථානයේ සිටයි. ආරම්භක ස්ථානය ලකුණු කර ඇති ලෑල්ලේ මැටිවලින් හෝ මෙලෙක් තීරුවලින් අලවා සකසා ඇත. එය ක්‍රීඩකයින් සිය සීමාව ඉක්මවා පියවර තබන්නේ දැයි සලකුණු කර ගැනීමටයි. පළමු පතිත වීම කළ යුත්තේ ආරම්භක පියවර තැබූ පාදයෙන්මය. ඊළඟ පියවර, පියවර තැබීමයි. ඒ විරුද්ධ පය භාවිතයෙන් ඉන්පසු වැලි පිරුණු වලකට පැනීම සිදු කෙරේ. මෙම වල දුර පැනීම සඳහා පිළයෙල කරන්නා වූ වලටම සමානය. ආරම්භක පියවර සීමාව ඉක්මවා තැබීම, වලට පිටතින් පැනීම, හෝ නියමිත කාල සීමාව (සාමාන්‍යයෙන් විනාඩිය) ඇතුළත් පිම්ම කිරීමට උත්සාහ නොකිරීම ක්‍රීඩකයාගේ පිම්ම අවලංගු වීමට හේතු වේ.
 - Gwangju 2015 - Men's Triple Jump Final, Dmitrii SOROKIN (RUS 17.29) wins Gold.]]
1896 පැවැති නූතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා තරඟයේ සිටම තුන්පිම්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා අංගයකි. ඊට අමතරව පළමු ඔලිම්පික් ශූරයා වූයේ ද තුන් පිම්ම අංගය කළ ජේම්ස් කොනොල්ලි ක්‍රීඩකයාය. 1996 කාන්තා තුන් පිම්ම අංගය ද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා අංග අතරට එක්විය. එහි දී එළිමහන් සේම ගෘහස්ථ ශූරතාවයන් යන අංග 2 ක ටම ඇතුළත්ය.

මෙම පිම්ම සාර්ථක කර ගැනීමට ක්‍රීඩකයා තුළ වේගය, ජවය, රිද්මය හා නොපසුබට බව යන ගුණාංග වර්ධනය වී තිබිය යුතුය. එහෙත් ‍සීමා සහිත දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයන්ට වුව ද තාක්ෂණය දියුණු කිරීමෙන් මෙය කළ හැකිය. මීටර් 13 හා 14 ඉක්මවා සාර්ථක පිම්මක් සඳහා ක්‍රීඩකයාට තත්පර 12ක් ඇතුළත මීටර් 100 ක් දිවීමේ හැකියාව ඇති වේගයක් සහ බර පිළිබඳ පුහුණුවීම් plyometrics සහ තාක්ෂණ ක්‍රියාකාරකම් සම්පූර්ණ කළ  යුතු වේ. විශේෂ දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයන් සඳහා අවශ්‍ය කරන සුදුසුකම් ඇත්නම් සාර්ථකව ජාත්‍යන්තර තලයට  ළඟාවිය හැකිය. එසේ විශේෂිත දක්ෂතා ඇති ක්‍රීඩකයෙකි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික තුන්පිමි ක්‍රීඩකයා. ඔහුගේ දුර මීටර් 16.50 ක් ද වේගය 11.5 ක් ද වේ. (මීටර් 100ට)

ලෝක වාර්තා තබා ඇති පිරිමි ක්‍රීඩකයා වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ජොනතන් ඒඩ්වර්ඩ් (Jonathan Edwards) ඔහුගේ දුර මීටර් 18.29 අතර කාන්තා ශූරතාවය යුක් රේන් ජාතික ඉනෙස්සා ක්‍රැවෙනටිස් විසින් (15 – 50m) තබා ඇත. ලෝක ගෘහස්ථ ශූරතාවය දිනාගනු ලැ‍බුවේ කියුබානු ජාතික ඇලිසර් වූටියා  (Aliecer Urrutia) සහ ස්වීඩන් ජාතික ක්‍රිස්ටියන් ඔල්සන් (Christian Olsson) විසින් මීටර් 17.83 සම වාර්තා තබා ඇත. එසේම ගෘහස්ථ ලෝක කාන්තා ශූරතාවය දිනා ඇත්තේ රුසියානු ජාතික මටියානා ලෙබෙඩෙවා (Tatyana Lebedeva) විසින් 2004 IAAF  ලෝක ශූරතා තරඟාවලියේ දීය.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
වීනස් විලියම්

thumb
**වීනස් එබනි ස්ටාර් විලියම්ස්** ඇමරිකානුවකු ලෙස 1980 ජුනි 17 දින උපත ලැබුවාය. ඇය වෘත්තීය ටෙනිස් ක්‍රීඩාවේ අංක 01 දිනාගත් ක්‍රීඩිකාව වන අතර “විම්බල්ඩන්” ටෙනිස් ශූරිය ද වේ.

මේ වන විට ඇය ඔලිම්පික් රන් පදක්කම් දිනා ඇති අතර “Grand Slam” තරගාවලිය 14 වතාවක් දිනා ඇත. එය සය වතාවක් තනි තරග (කේවල) ලෙස ද, කාන්තා යුගල තරග හයක් ද, මිශ්‍ර යුගල තරග දෙකක් ද ඊට ඇතුළත්ය. ඇය හිටපු අංක 01 ටෙනිස් ශූරියගේ වැඩිමහල් සොයුරිය වන අතර විලියම් සහෝදරියෝ ටෙනිස් ක්‍රීඩාවට ලෝ පතලය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1980 උපත්
වොලිබෝලය

[thumb|[වෙරළ වොලිබෝල් සඳහා “මිකායා” නැමති පන්දු නිළ වශයෙන් භාවිතා කරයි.]]

සාමාන්‍යයෙන් කෙරෙන අනිකුත් වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව සඳහා නිළ වශයෙන් වොලිබෝලය පාචිච්ච් කරයි.

වොලිබෝල් කාණ්ඩ 3ක් ඇත.

#පිළිගත් ගෘහස්ථ වොලිබෝල්
#තරුණ ගෘහස්ථ වොලිබෝල්
#වෙරළ වොලිබෝල්

සියළුම වොලිබෝල රවුම් හැඩයෙන් යුත් හුලං පිරුණු අවකාශයක් තුළ සම් තට්ටු 18 කින් යුත් බොලයකි. සෑම කොටසක්ම තට්ටු තුනකින් හෝ පේළි තුනකින් යුක්ත වේ. පිළිගත් වොලිබෝලයකින් (ගෘහස්ථ වැඩිහිටි) සහ සුදුපාට හෝ පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි වර්ණ තුනකින් සමන්විත වේ. බාල වයස් කාණ්ඩ සඳහා ඇති වොලිබෝලය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවට තනා ඇති අතර ළමයින්ට එය පහසුවෙන් පාචිච්ච් කළ හැකිය. බෝහෝ දෙනෙකු විශ්වාස නොකලත් සාමාන්‍ය වොලිබෝලය හා වෙරළ වොලිබෝලය බරින් එක හා සමාන වේ. වෙනසකට ඇත්තේ බීච් බෝලය තරමක ප්‍රමාණයෙන් වැඩි වීමත්, වඩා මෘදු වීම හා දීප්තිමත් වර්ණයන්ගෙන් යුතු වීමත්ය. 

## ගති ලක්ෂණ
## ප්‍රධාන වෙළඳ නාම 
තරගකාරී වොලිබෝල් වෙළඳ නාම කිහිපයක් භාවිතයේ ඇත. ඒවා අතර පහත වෙළඳ නාම ඇතුළත් වන අතර ඒවාට සීමා ද නොවේ.

*“ටකිකාරා”  Tachikara
*“මෝල්ටන්” Molten
*“විල්සන්” Wilson
*“මිකාසා” Mikasa
*“බේඩන්”  Baden
*“ස්පේල්ඩින්ග්” Spalding

බොහෝ වර්ගීකරණයන් නැවත කුඩා කොටස්වලට විනෝදාස්වාද ක්‍රීඩා සඳහා යොදා ගනු පිණිස වෙන්කරනු ලැබේ.
මහා පිපිරුම

thumb

මහා පිපුරුම් ආකෘතියට අනුව විශ්වය ව්‍යාප්ත වූයේ අධික ලෙස ඝනත්වයකින් හා තාප තත්වයක සිට අතර දැනුදු ව්‍යාප්ත වේ. අභ්‍යාවකාශ ව්‍යාප්ත වෙනවා යන්න විස්තර කිරීමට පොදු හා වැදගත් සදෘශ්‍යයක් වන්නේ අභ්‍යවකාශය, පිපෙන බනිස් ගෙඩියක වූ වියලි බෝංචි කරලක්  මෙන්, ඒ සමඟ මන්දාකිණි රැගෙන යාමයි. කෙසේ නමුත් සාමාන්‍ය සාපේක්ෂිත අභ්‍යාවකාශ විද්‍යා , අභ්‍යාවකාශයට කිසියම් හෝ “‍රසායනිකත්වයක්” ආරෝපණය නොකරයි.

මහා පිපුරුම යනු ස්වධීන නිරීක්ෂණ ගණනක් මඟින් හොඳ සංකළණයකින් ලැබෙන *විශ්වයේ* අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාත්මක ආකෘතියයි.  දී එඩ්වින් හබල් විසින් මන්දාකිණි අතර දුරවල් ඒවායේ වර්ණාවලියේ විස්ථාපනවලට සමානුපාතික බව ගැනීමෙන් පසුව විශ්වය ව්‍යාප්ත වන බව දැක්වීමට එම උදාහරණය යොදා ගන්නා ලදී. දැන් විශ්වය ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී නම් අතීතයේ දී එය කුඩා, වැඩි ඝනත්වයෙන් හා වැඩි උෂ්ණත්වයෙන් යුක්ත විය යුතුය. මෙම අදහස ඉතා අධික ඝනත්ව හා උෂ්ණත්ව දක්වාම විස්තර සහිතව සලකා ඇති අතර එයින් ඇතිවන නිගමනය ඉතාමත් සමීපව නිරීක්ෂිත දේ තහවුරු කරයි.

## ඉතිහාසය
උපහාසාත්මකව, බිග් බෑන්ග් යන වදන හඳුන්වා දු‍න්නේ ෆ්‍රෙඩ් ‍හොයිල් (Fred Hoyle) ඔහු විසින් නිවැරදි යයි විශ්වාස නොකළ සිද්ධාන්තයක් පහත් කොට සැලකීමට කරන ලද එතරම් වැදගත්කමක් නැති ප්‍රකාශයක දීය. කෙසේ නමුත් 1964 දී අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍ර තරංග පසුබිම පිළිබඳ සොයා ගැනීම, මහා පිපිරුම සඳහා වූ නොපිලිගත නොහැකි ආධාරයක් විය. දුරස්ථ මන්දිකිණි වලින් වූ ආලෝක වර්ණාවලි විශ්ලේෂණ හෙලි කරන්නේ, හබල් නීතිය මඟින් විස්තර කරන සබඳතාවයක දී , දිගු තරංග ආයාම දෙසට වූ විස්ථාපන එක් එක් ගැලැක්සීය දුරවල්වලට සමානුපාතික වන බවයි. මෙය විශ්වය තවමත් ප්‍රසාරණය වන බව දැක්වීමට යොදා ගනී. තවදුරටත් , 1964 දී අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍ර තරංග පසුබිම විකිරණය (cosmic microwave background radiation) සොයා ගැනීම, ප්‍රසාරණය නිසා විශ්වය ඉතා උණුසුම් හා ඉහල ඝනත්වයකින් යුත් මුල් තත්වයකින් සිසිල් වූ බවට ප්‍රබල සාක්ෂියක් සපයයි. අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍ර තරංග පසුබිම සොයා ගැනීම, මහා පිපිරුම බොහෝ දුරට විශ්වයේ නිර්මාණය වීම විස්තර කරන බව භෞතිකඥයන් , තාරකා විද්‍යාඥයන් හා තාරකා භෞතිකඥයන් විසින් පිළි ගැනීමට බොහෝ සෙයින් ඉවහල් විය.

## සනාත කිරීම
තවදුරටත් මහා පිපිරුමට සහාය දෙන සාක්ෂි, විශ්වයේ වූ සැහැල්ලු මූලද්‍රව්‍යවල සාපේක්ෂ සමානුපාතය මඟින් ඇති විය. විශ්වය පුරාවට වූ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් වල නිරීක්ෂිත බහුලත්වය, මහා පිපිරුම් න්‍යෂ්ටික සංස්ලේෂණයට අනුව තාර්කිකව හා ප්‍රමාණාත්මක විස්තර කර ඇති පරිදි විශ්වයේ වේගයෙන් ප්‍රසාරණය හා සිසිලනය සිදු වූ ප්‍රථම මිනිත්තු කිහිපයේ සිදු වූ න්‍යෂ්ටික ක්‍රියාවලියෙන් උත්පාදිත මෙම මූලද්‍රව්‍යවල ගණනය කරන ලද අනුමාන සමඟ සමීපවම ගැලපිනි.

## ගැටලු
කෙසේ නමුත් මහා පිපුරුමෙන් පමණක් විස්තර නොකළ විශ්වයේ රහස් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස විශ්වයේ එක් දිශාවකට ආලෝක වර්ෂ බිලියන 12 ක් දිග ප්‍රදේශයක් ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ආලෝක වර්ෂ බිලියන 12ක් දිග ප්‍රදේශයට වඩා ස්වල්ප වෙනස් වීම් දක්වයි. නමුත් විශ්වය වසර බිලියන 13.7 ක් පමණ පමණක් පැරණි නිසා මෙම ප්‍රදේශ කිසි විටෙක හේතු කාරකව සම්බන්ධ වී ඇතැයි දර්ශනය වේ. එසේ නම් ඒවා එතරම් සමාන වූයේ ඇයි? 1981 ඇලන් ගත්ගේ (Alan Guth) විශ්වීය පිම්ඹීම පිළිබඳ සිද්ධාන්තය , කෙටියෙන් ඉතාමත් මුල් කාලීන විශ්වයේ අතිශය දර්ශීය ප්‍රසාරණයේ අහඹු පිපිරීමක්, මෙම ක්ෂිතිජ ගැටලුවට හා මහා පිපිරුම මඟින් පැහැදිලි නොවූ තවත් ගැටලු ගණනක් සඳහා විසඳුම් සැපයීය. “ගත්”ගේ සිද්ධාන්තයට අනියම් සහයන් ලැබී තිබුණත් මහා පිපුරුම මෙන් සමීපව හා හොඳින් සහය ලැබී නැත.

ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
ග්‍රාහක - ගවේෂණය

අභ්‍යාවකාශ ගවේෂණ යුගයවන තෙක් ග්‍රාහක වළල්ලේ වස්තූන් අතිවිශාල දූරේක්ෂවලට පවා හරිහැටි දර්ශනය නොවූ අතර එහි හැඩය හෝ පැතිර පවතින ප්‍රදේශය අභිරහසක්ව පැවතුණි. පොළවේ ස්ථාපනය කරන ලද හොඳම දුරේක්ෂවලට හා පෘථිවි කක්ෂගත හබල් අභ්‍යාවකාශ දූරේක්ෂයට පවා අති විශාල ග්‍රාහකවල වුවද අනාවරණය කරගත හැකිවූයේ මතුපිට පෘෂ්ඨයේ සුළු දත්ත ප්‍රමාණයක් වූ අතර බොහෝ ඒවා අපැහැදිලි ඡායා මාත්‍රයක් පමණක් විය. ඒවායේ වර්ණාවලි දත්තවලින් හා ආලෝක වක්‍රවලින් (භ්‍රමණයත් සමග සිදුවන තීව්‍රතා වෙනස්වීම්) පවා අනුමාන කරගත හැකි වූයේ ඒවායේ හැඩය හා සංයුතිය පිළිබඳව සීමාසහිත කරුණු ප්‍රමාණයක් පමණි. රේඩාර් ඡායාරූපකරණය මගින් ග්‍රාහකවල හැඩය හා කක්ෂීය, භ්‍රමණ පරාමිතීන් පිළිබඳව නිවැරදි දත්ත ලබා ගත හැකි අතර පෘථිවියට වඩාත් සමීප ග්‍රාහකවල මෙය වඩාත් හොඳින් සිදුකළ හැක. 

ප්‍රථමයෙන් ග්‍රහක හැඩති වස්තූන්වල සමීප ජායාරූපයක් ගනු ලැබුයේ 1971 දී මැරිනර් 9 අඟහරුගේ කුඩා චන්ද්‍රයින් දෙදෙනාවන ෆෝබෝස් හා ඩීටෝස් ඡායාරූප කිරීමත් සමගවන අතර ඒවා බොහෝ දුරට අඟහරු විසින් ග්‍රහණය කර ගන්නා ලද ග්‍රාහක ලෙස සැලකේ. මෙම ඡායාරූප මගින් බොහෝ ග්‍රාහකවල අවිධිමත් හැඩයන් පෙන්ණුම් කෙරුණු අතර පසුව වොයෝජර් ගවේෂණවලින් ගන්නා ලද වායුගෝලයන්ගේ (gas giants) කුඩා චන්ද්‍රයින්ගේ ගන්නා ලද ඡායාරූප මගින් ද මෙය දැක්වුණි.

thumb|ප්‍රථමයෙන් සමීප ඡායාරූපයක් ගන්නා ලද සත්‍ය ග්‍රාහකය වූ 951 ග්‍රැස්පා

ප්‍රථමයෙන් සමීප ඡායාරූපයක් ගන්නා ලද සත්‍ය ග්‍රාහකය වූයේ 951 ග්‍රැස්පා  ය. ඒ 1991 දීය. පසුව 1993 දී 243 - අයිඩා හා චන්ද්‍රයා වූ ඩැක්ටිල්ගේද ඡායාරූප ගත් අතර මේ සියල්ල බ්‍රහස්පතිට වූ ගැලීලියෝ ගවේෂණ ගමන් මගෙහි (Galileo probe en route) ඡායාරූප ගත කරන ලදී.

ප්‍රථමයෙන්ම පිළිගත් ඇස්ටෝරයිඩයක් ලෙස ගවේෂණ කරණු ලැබුවේ නියර් ෂූමාකර්ය. එය ඡායාරූප ගත කරන ලද්දේ 253-මැතිල්ඩේ මගින් 1997 දී වූ අතර එය පසුව 433 - එරොස්හි කක්ෂයට ඇතුළු වී අවසානයේදී 2001 දී එය මතට ගොඩ බැස්වූයේය.

9969 බ්‍රේසිලි (1999 දී ඩීප් ස්පේස් 1 මගින්) හා 5535 ඇනීෆ්‍රෑන්ක් (2002 දී ස්ටාර්ඩස්ට් මගින්) ඇතුළුව තවත් ඇස්ටොරයිඩ, වෙනත් ගමනාන්තයක් කරා යන අභ්‍යවකාශ යානා මගින් කෙටි අධ්‍යයනයන්ට ලක් කරන ලදී. 

2005 සැත්තැම්බර්හිදී ජපන් අභ්‍යවකාශ යානයක් වන හයබුසා (Hayabusa) 25143-ඉටොකාවා අධ්‍යයනය කිරීම පටන් ගත් අතර ඉදිරි කාලයේදී එහි සාම්පල පෘථිවියට එවනු ඇත. නමුත් යානයෙහි පාලන රෝද 3 න් 2 ක හටගත් දෝෂ නිසා සූර්ය ශක්තිය ලබාගැනීම පිණිස නියම දිශානනියකට පැමිණීමට අපහසු වීමද ඇතුළු හිරිහැර රාශියකට පත්වීමට හයබුසාට සිදු විය. එය 2008  දී හා 2010 දී 2867-ස්ටෙයින්ස් අධ්‍යයනය කරනු ඇත. 

2007 සැත්තැම්බර්හිදී නාසා ආයතනය ඩොවින් මෙහෙවර දියත් කළ අතර එය වාමන ග්‍රහලොවක් වන සිරස් හා 4 - වෙස්ටා ග්‍රාහක කක්ෂගත වී බොහෝ දුරට 2 පෙලාස් කරාද තම මෙහෙවර දීර්ඝ කරනු ඇත. 

පෘථිවියේ දුර්ලභ හෝ අවසාන වූ මූලද්‍රව්‍ය ලබාගැනීම හා අභ්‍යාවකාශ වාසස්ථාන තැනීම පිණිස අමුද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීමේ ප්‍රභවයන් ලෙස අනාගතයේදී ග්‍රාහක භාවිතා කරණු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. (ඇස්ටෝරයිඩ ජනපදකරණය බලන්න) පෘථිවියේ සිට ගෙනයාමට බර වැඩි‍ හෝ වියදම් වැඩි අමුද්‍රව්‍ය යම් දිනක ග්‍රාහක කැණීම් මගින් ලබාගනු ඇති අතර අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථාන ආදිය ගොඩ නැගීමට ඒවා යොදා ගනු ඇත.

http://en.wikipedia.org/wiki/Asteroid#Exploration
අභ්‍යවකාශ ගමන්වල ඉතිහාසය

thumb|සියොල්කොවිස්කි “මනුෂ්‍ය අභ්‍යවකාශ ගමන්වල පියා”

තාත්වික අභ්‍යවකාශ ගමන් පිළිබඳ තාත්වික යමක් යෝජනා කිරීමේ ගෞරවය හිමිවනුයේ “කොන්ස්තන්තියන් සියොල් කොවිස්කිටය” ඔහුගේ සුප්‍රසිද්ධ ග්‍රන්ථය වූ ප්‍රතික්‍රියමය යෙදුම් උපක්‍රමය මගින් අන්තරීක්ෂ අවකාශය ගවේෂණය කිරීම” 1903 දී ප්‍රකාශයට පත් විය. නමුත් මෙම න්‍යායාත්මක ග්‍රන්ථය රුසියාවෙන් පරිබාහිර අභ්‍යවකාශ ක්ෂේත්‍රයක් තුළට වැඩි බලපෑමක් එල්ල කළේය.

1919 දී රොබට් එච්. ගොඩාඩ් විසින් ප්‍රසිද්ධ කරන ලද “සීමාන්තික උසකරා පිවිසුමට ක්‍රමවේදයක්” නැමති පත්‍රය සමග අභ්‍යවකාශ ගමන් ඉන්ජිනේරු තාක්ෂණය අතින් සිදුවිය හැකිදෙයක් බවට පත්විය. 

ද්‍රව ඉන්ධන රොකට්ටු සඳහා විසර්ජන නැසින්න පිළිබඳව වූ ඔහුගේ යෙදුම් අන්තර් ග්‍රහලෝක චාරිකා ප්‍රායෝගික කිරීමට බොහෝ සේ දායක විය. මෙම ප්‍රකාශන පත්‍රය පසුකලෙක අභ්‍යවකාශ ගමන්වල ප්‍රබල භූමිකාවක් රඟ පෑ හර්මන් ඔබර්ත්ට සහ වර්නර් වොන් බ්‍රවුන්ට බොහෝ සේ බලපෑවේය.

අභ්‍යවකාශයට පිවිසි ප්‍රථම රොකට්ටුව 1942 ඔක්තෝබර් 03 වැනි දින පරීක්ෂණ ගමනක යෙදුන ජර්මාණු V – 2 රොකට්ටුවේ මූලාකෘතියකි. පෘථිවිය වටා කක්ෂගත වූ ප්‍රථම කෘත්‍රීම චන්ද්‍රිකාව වූ ස්පුට්නික් -1 චන්ද්‍රිකාව සෝවියට් රුසියාව විසින් 1957 ඔක්තෝබර් 04 වැනි දින ගුවන්ගත කරන ලදී. 

ප්‍රථම මනුෂ්‍ය අභ්‍යවකාශ ගමන වොස්ටෝක් -1 විය . 1961 අප්‍රේල් 12 වැනි දින ගුවන් ගත කෙරුණු මෙම යානය මගින් රුසියානු ගගනගාමී යූරි ගගාරින් පෘථිවිය වට‍ා  එක් වටයක් ගමන් ගත්තේය. 

තවමත් අභ්‍යවකාශයට පිවිසීමට යොදා ගන්නා ප්‍රායෝගික ක්‍රමවේදය රොකට්ටුවයි. කෙටිදුර ඉහිලුම් ජෙට්යානා වැනි අනෙක් තාක්ෂණයන් තවමත් ඊට පියවර ගණනක් පසුපසින් සිටී.
සූර්යාගේ ව්‍යුහය

thumb|සූර්යාගේ ව්‍යුහය පිළිබඳ නිරූපණය

සූර්යයා යනු ප්‍රධාන අනුක්‍රමණයේ තාරකාවකි. සමස්ත සූර්යග්‍රහ මණ්ඩලයේ ස්කන්ධයෙන් 99% පමණ සූර්යාට අයත් වේ. සූර්යා ආසන්න වශයෙන් ගෝලාකාර ව්‍යුහයකි. සූර්යා තරමක්  පැතලි ගෝලාකාරය , එනම් සූර්යාගේ ධ්‍රැවීය විෂ්කම්භය හා සමකාසන්න විෂ්කම්භය අතර 10km (6mi) පමණ වෙනසක් පවතී. සූර්ය සම අවස්ථාවේ නොව ප්ලාස්මා අවස්ථාවේ පවතින නිසා එය තම අක්ෂය වටා පරිභ්‍රමණය වන විට විවිධ ස්ථානවල එකිනෙකට වෙනස් චලිත වේග‍යන් දක්වයි. (එනම් සූර්යාගේ සමකයේ දී භ්‍රමණ වේගය එහි ධ්‍රැවයේ භ්‍රමණ වේගයට වඩා වැඩිය) සමකයේදී ආසන්න වශයෙන් සූර්යාගේ භ්‍රමණ කාලය දින 25ක් වන අතර ධ්‍රැව ප්‍රදේශවලදී එම දින 35ක් පමණ වේ.  කෙසේ වෙතත් පෘථිවිය සූර්යා වටා සිදුවන භ්‍රමණය නිසා පෘථිවියේ උස්බිම් නිරන්තරයෙන් වෙනස්වීම නිසා පෘථිවියේ සිට පැහැදිලිව සූර්යාගේ සමකාසන්න භ්‍රමණ කාලය දින 28 ලෙස නිරීක්ෂණය කළ හැක. සූර්යාගේ මෙම භ්‍රමණය නිසා ඇතිවන කේන්ද්‍රාපසාරක බලපෑම නිසා එහි භ්‍රමණයේ සිදුවන වේගය අඩාල වීම සමකාසන්නයේ එහි පෘෂ්ඨික ගුරුත්වය නිසා එයට සිදුවන බලපෑම මෙන් මිලියන 18 ගුණයක් අඩුවෙනි. තවද අනෙකුත් ග්‍රහ වස්තූන් විසින් සූර්යා කෙරෙහි ඇති කරන ආකර්ශන බලපෑම එහි හැඩයට බලනොපායි.

ඝන ග්‍රහ වස්තුවලට මෙන් සූර්යායාට නිශ්චිත මායිමක් නැත. සූර්යාගේ කේන්ද්‍රයේ සිට දුර වැඩිවෙත්ම එහි අඩංගු වායුවල ඝනත්වය ආසන්න වශයෙන් ඝාතීයව අඩුවීම සිදුවේ. නමුත් සූර්යයාට ඉතා පැහැදිලි අභ්‍යන්තර සැකිල්ලක් පවතී. සූර්යාගේ අරය එහි කේන්ද්‍රයේ සිට ප්‍රකාශ ගෝලයේ කෙළවරට මණිනු ලැබේ. ප්‍රකාශ ගෝලය යනු සූර්යාගේ බාහිරයෙන්ම පවතින සැලකිය යුතු තරම් ආලෝකය හෝ විකිරණ පිට කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් උෂ්ණත්වයක් හෝ ඝනත්වයක් නොමැති වායු ස්ථරයකි. ප්‍රකාශ ගෝලය පියවි ඇසට ‍ෙබාහෝ පහසුවෙන් නිරීක්ෂණය කළ හැක. සූර්ය මාධ්‍යය, එහි සමස්ත පරිමාවෙන් 10% පමණ වුවද එය සමස්ත ස්කන්ධයෙන් 40% පමණ වේ. 

සූර්යා අභ්‍යන්තරය එක්වර නිරීක්ෂණය කළ නොහැක. තවද සූර්යයා විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණයන්ට ස්වභාවයෙන්ම පාරාන්ධ වස්තුවකි. භූකම්පන විද්‍යාව භූමි කම්පාවකදී නිකුත් වන තරංග පෘථිවියේ අභ්‍යන්තරය ගැන ගවේෂණය කිරීමට යොදාගනු ලබන්නා සේම සූර්ය භූකම්පන විද්‍යාවේ දී සූර්යාගේ අභ්‍යන්තරයේ හටගන්නා පීඩන තරංග එහි අභ්‍යන්තරය ගවේෂණය කිරීමට යෙදාගනී. තවද පරිගණක ප්‍රතිනිරූපණය කිරීම් ද සූර්ය අභ්‍යන්තරය ගවේෂණය කිරීමට සෛද්ධාන්තික ක්‍රමවේද ලෙස යොදාගනී.
:M_{\odot}=( 1.98892\ \pm\ 0.00025 )\ \times10^{30}\hbox{ kg}

## ප්‍රධාන කොටස්
සූර්යයා ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් තුනකට බෙදා වෙන් කර දැක්විය හැක. එනම්,
# න්‍යෂ්ඨික ප්‍රතික්‍රියා සිදුවන හරය
# විකිරණ කලාපය
# සංවහන කලාපය

## හරය
සූර්යයාගේ බලශක්ති නිපැයුම් මධ්‍යස්ථාන වශයෙන් හැඳින්විය හැක.
සූර්ය අරයෙන් කාලක (1/4) ප්‍රමාණය හරය ලෙස හැඳින්වේ.
* සූර්ය අරයෙන් කාලක ප්‍රමාණය තුල සූර්ය ස්කන්ධයෙන් හරි අඩක් ගැබ්ව ඇත.
* හරයේ උෂ්ණත්වය කෙල්වින් මිලියන 15ක් පමණ වේ.
* හරයේ පීඩනය වායුගෝල (පෘථිවියේ මුහුදු මට්ටමේ සාමාන්‍ය පීඩනය) බිලියන 250ක පීඩනයට සමානය.
මෙම තත්ත්ව න්‍යෂ්ඨක විලයනය සඳහා ඕනෑවටත් වඩා ප්‍රමාණවත් යැයි සැලකේ.

### සූර්යයා ශක්තිය නිපදවන ආකාරය
:

ප්‍රවර්ගය:හිරු
සූර්ය පද්ධතියේ ග්‍රහ වස්තු

400px|thumb|left|සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ කලාප : අභ්‍යන්තර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලය , ග්‍රහක වළල්ල , දැවැන්ත ග්‍රහ ලෝක (ජෝවියන්ස්) හා කුයිපර් වළල්ල , ප්‍රමාණ හා කක්ෂ පරිමාණයට නොවේ.

හිරු වටා කක්ෂවල ගමන් කරන වස්තු කාණ්ඩ 3කට වෙන් කෙරේ. 
*ග්‍රහලෝක, 
*කුරු ග්‍රහලෝක හා 
*කුඩා සෞර ග්‍රහ මණ්ඩල වස්තු.
### ග්‍රහලෝකය
ග්‍රහලෝකයක් යනු ගෝලාකාර හැඩයකට පත්වීමට තරම් ස්කන්ධයෙන් යුත් එහි වටපිටාව කුඩා වස්තූන්ගෙන් තොර කර ගත් සූර්යයා වඩා කක්ෂයක චලනයේ යෙදෙන ඕනෑම වස්තුවකි. මෙම අර්ථ දැක්වීමට අනුව සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයට හඳුනාගත් ග්‍රහලෝක අටක් ඇත. බුධ, සිකුරු, පෘථිවිය, අඟහරු , බ්‍රහස්පති, සෙනසුරු , යුරේනස් හා නෙප්චූන් , 1930 දී සොයා ගැනීමේ සිට 2003 දක්වා ප්ලූටෝ සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ නව වැනි ග්‍රහයා ලෙස සැලකීය. නමුත් 20 වන සියවසේ අග භාගයේ දී හා 21 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී බාහිර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ප්ලූටෝට සමාන වස්තු ගණනාවක් බාහිර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ප්ලූටෝට සමාන වස්තු ගණනාවක් සොයා ගනු ලැබීය. ඒ අතරින් ප්ලූටෝට වඩා මඳක් විශාල ඒරිස් විශේෂ වේ. 2006 අගෝස්තු 24 වන දා අන්තර්ජාතික තාරකා විද්‍යාත්මක සංගමය ප්‍රථම වරට ග්‍රහලෝකය යන්න අර්ථ දැක්වූ අතර ඉන් ප්ලූටෝ ග්‍රහලෝක යන්නෙන් ඉවත් වී ඒරිස් හා සෙරස් සමඟ කුරු ග්‍රහලෝක යන නව කාණ්ඩයට එකතු විය. කුරු ග්‍රහලෝකවල ඒවායේ වට පිටාව කුඩා වස්තූන්ගෙන් තොර කරගත යුතු නොවේ. කුරු ග්‍රහලෝක ලෙස නම් විය හැකි අනෙකුත් වස්තුන් නම් සෙඩ්නා, ඔ(ර්)කස් හා ක්වෝර්ය. සූර්යයා වටා කක්ෂයේ ඉතිරිව ඇති අනෙකුත් වස්තු කුඩා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය වස්තු (SSSBs) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. 
ස්වභාවික චන්ද්‍රිකා යනු සූර්යා වෙනුවට වෙනත් ග්‍රහලෝක , කුරු ග්‍රහලෝක සහ කුඩා සෞරග්‍රමණ්ඩලීය වස්තුවටා කක්ෂ ගතව පවතින චන්ද්‍රයන් වේ.

තාරකා වි‍ද්‍යාඥයන් සාමාන්‍යයෙන් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දුරවල් මනිනු ලබන්නේ තාරකා විද්‍යා ඒකක (AU) වලිනි. තාරකා විද්‍යා ඒකක එකක් යනු පෘථිවිය හා හිරු අතර ඇති සමීපම දුරයි. දළ වශයෙන් මෙය 149,598,000 km (93,000,000mi) වේ. ප්ලූටෝ දළ වශයෙන් හිරුගේ සිට 38AU වන අතර බ්‍රහස්පති 5.2AU වේ. අන්තර් තාරකා දුරවල් සඳහා වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ඒකකය ආලෝක වර්ෂය , දළව 63.240AU පමණ වේ. සූර්යයාගේ සිට වස්තුවකට ඇති දුර එහි වර්ෂයක කාලය තුළ වෙනස් වීමට ලක් වේ. හිරුට වඩාත් සමීපතම අවස්ථාව එහි උප‍හේලිකය ලෙස හඳුන්වන අතර දුරස්ථව අවස්ථාව සූර්ය දුරකය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

අනියම් ලෙස , සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය සමහරක් විට කොටස්වලට වෙන් කරනු ලැබේ. අභ්‍යන්තර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයට භූගෝලීය ග්‍රහලෝක හතරක් හා ප්‍රධාන ග්‍රහක වළල්ල අයත් වේ. සමහරෙක් බාහිර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ග්‍රහක වළල්ලෙන් පිට සියලු දේ ලෙස අර්ථ දක්වනු ලැබේ. අනෙකුත් අර්ථ දැක්වීම්වල එය නෙප්චූන්ට එපිටින් පිහිටි ප්‍රදේශය ලෙස හඳුන්වන අතර වායු දැවැන්තයන් හතර දෙනා වෙන් වූ මධ්‍ය කලාපයක්