open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
පොම්පදෝරු බටගොයා

**පොම්පදෝරු බටගොයා** (*Treron sp.*) යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ *Treron* ගණයට අයත් පරෙවි සංකීර්ණයකි. මෙම පක්ෂීන් දකුණු සහ අග්නිදිග ආසියාවේ වනාන්තරවල පුළුල්ව ව්‍යාප්ත වී ඇත. බොහෝ අධිකාරීන් විසින් පොම්පදෝරු බටගොයා විශේෂ ගණනාවකට බෙදා වෙන්කොට ඇත. එම විශේෂ පහළ ලැයිස්තුගත කොට ඇත:

## ව්‍යාප්තිය සහ වාසස්ථාන
මෙම විශේෂ නිවර්තන දකුණු ආසියාවේ වනාන්තරවල ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව සිට පිලිපීනය සහ මොලුක්කා දූපත් තෙක් නැගෙනිහර ප්‍රදේශවල හමුවේ. ඉන්දියාව තුළ මොවුන් වියුක්ත ගහන ලෙසින් බටහිර ඝාට්ස්, නැගෙනිහර ඝාට්ස්වල ඇතැම් ප්‍රදේශ, ඊසානදිග ඉන්දියාව සහ අන්දමන් දූපත්වලින් හමුවේ.

## වර්ගීකරණය
පොම්පදෝරු බටගොයන්ගේ ව්‍යාප්තිය විශේෂයෙන්ම වියුක්ත ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, ඇතැම් විශේෂ විශිෂ්ට ය. බොහෝ අධිකාරීන් විසින් මෙම සංකීර්ණය විශේෂ සයකට බෙදා වෙන්කොට දක්වයි:

* ශ්‍රී ලංකා බටගොයා (*Treron pompadora*) - ශ්‍රී ලංකාව. ඒකදර්ශීය වේ.
* අළු-මූණත් බටගොයා (*Treron affinis*) - ඉන්දියාවේ බටහිර ඝාට්ස්. ඒකදර්ශීය වේ.
* අන්දමන් බටගොයා (*Treron chloropterus*) - අන්දමන් සහ නිකෝබාර් දූපත්. ඒකදර්ශී වේ.
* අළු-හිසැති බටගොයා (*Treron phayrei*) - ඊසානදිග ඉන්දියාව සහ නේපාලය, චීනයේ යුනාන් දක්වා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ සහ ඉන්දුචීනය (ක්‍රා දේශ සන්ධියේ උතුර) ඔස්සේ දකුණු ප්‍රදේශ. ඒකදර්ශී යැයි බහුලව පිළිගැනේ. ඇතැම්හු මෙය *conoveri* උපවිශේෂයක් ලෙස හඳුනාගනිති.
* පිලිපීන බටගොයා (*Treron axillaris*) - පිලිපීනය. *amadoni*, *canescens* සහ *everetti* යන උපවිශේෂ ඇතුළත් ය.
* බුරු බටගොයා (*Treron aromaticus*)  - ෆ්ලෝරස් මුහුද සහ බුරුහි කුඩා දූපත්, ඉන්දුනීසියාව. ඒකදර්ශී වේ.

## විස්තරය
පොම්පදෝරු බටගොයන් සංකීර්ණයේ විශේෂ සියල්ල තරබාරු මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පරවි විශේෂ වේ. දිගින්  පමණ වන මොවුන්ගෙන් ඇතැම් විශේෂ සැලනිය යුතු ලෙස ප්‍රමාණයෙන් විශාල ය. (නිදසුන් ලෙස *chloropterus* විහේෂය ආසියානු මහාභූමියේ පක්ෂීන්ට වඩා තරමක් විශාල වීම දැක්විය හැක) එමෙන්ම, *aromaticus* පිරිමි පක්ෂීන් සහ *axillaris* කාණ්ඩයේ ඇතැම් සාමාජිකයින්ගේ පිටැවුරුමට ඉහළින් අළු පැහැ පටියක් දැකගත හැක.

බොහෝ පක්ෂීන්ගේ පාද රතු පැහැයට හුරු ය. නමුත් *axillaris* කාණ්ඩයේ පක්ෂීන්ගේ පාද අළු පැහැති ය. ඇස් මදටිය පැහැයට හුරු රතු පැහැ හෝ තද හෝ ඉතා දීප්තිමත් පැහැ නිල් පැහැ විය හැක. (උපවිශේෂය අනුව වෙනස් වේ) හොටය සුදු පැහැයටු හුරු අළු පැහැති අතර, අඳුරු, ලා කොළ හෝ නිල් පැහැ පාදමක් සහිත ය. නමුත් *axillaris* කාණ්ඩයේ පක්ෂීන්ගේ හොටයේ පාදම රතු පැහැති ය.

File:TreronPhayrei.jpg|*T. phayrei* (ඉහළ පිරිමි, පහළ ගැහැනු)
File:OsmotreronAromaticaKeulemans.jpg|*T. aromaticus* (ඉදිරිපස පිරිමි, පසුපස ගැහැනු)
File:OsmotreronAxillaris.jpg|*T. axillaris* (ඉදිරිපස පිරිමි, පසුපස ගැහැනු)
File:Thimindu 2009 12 31 Kaudulla Pompadour Green Pigeon 2.jpg|*T. pompadora* (පිරිමි)
File:Treron pompadora affinis.JPG|*T. affinis* (පිරිමි)

## හැසිරීම
පොම්පදෝරු බටගොයා සංකීර්ණයේ සියලු විශේෂ සාමාන්‍යයෙන් තනි තනි වශයෙන් හෝ කුඩා කණ්ඩායමක් ලෙස හැසිරෙයි. පියාසැරි වේගවත් සහ ඍජු එකකි. පරවියන්ට ලාක්ෂණික වන ක්‍රමානුකූල අත්පුඩි වැනි පියාපත් ගැටෙන නාදය මොවුන් තුළ ද දැකගත හැක. ශාක බීජ සහ ඵල ගණනාවක් මත යැපේ. ගසක් මත කෝටු කැබලි ආධාරයෙන් තනන කැදැල්ලෙහි සුදු පැහැ බිත්තර දෙකක් දමයි.

## ආශ්‍රේයයන්
* 
*Collar, N.J. 2011. Species limits in some Philippine birds including the Greater Flameback Chrysocolaptes lucidus. Forktail number 27: 29-38.
*Rasmussen, P.C., and J.C. Anderton. 2005. Birds of South Asia: the Ripley guide. Lynx Edicions and Smithsonian Institution.
රාවන සොයුරෝ

රාවණ සොයුරෝ යනු ස්වාධීන ඉතිහාස ගවේශණක කරනු ලබන සංවිධානයකි. 

## ඇරැඹුම 
## රාවණ සොයුරෝ නයුවෝ 
ධම්මික හෙට්ටිආරච්චි 

      

## සැබැඳුම් තතු 
**ඉ-ලිපි යොමුව**: ravana@ruhunuyaka.com

## ඇසුර 
*http://ravanabrothers.com
දිගම සිංහල ගීත ලැයිස්තුව

ප්‍රවර්ගය: රාවන සොයුරෝ
වාර්තාගත ඉතිහාසය

[thumb|right|325px| අක්රෝටීරි, [සැන්ටොරීනි හීදී සොයාගත් පුවරු වල ලිනිය ඒ කොටා ඇති අයුරු.]]

thumb| පුවරුව මත කැටරූ 92 ක මුළු ගණනක් අඩංගු පැලේන්කේ කැටරූ.

**වාර්තාගත ඉතිහාසය** හෝ **ලිඛිත ඉතිහාසය** යනු, ලිඛිත වාර්තාවක් සහ අනෙකුත් ලේඛනගත සන්නිවේදන මත පදනම්වූ   ඓතිහාසික ආඛ්‍යානයකි. පුරාකථාගත, වාචික හෝ පුරාවිද්‍යාත්මක ජනශ්‍රැතියන් වැනි, අතීතය පිළිබඳ අනෙකුත් ආඛ්‍යානයන් වෙතින් වාර්තාගත ඉතිහාසය වෙන් කොට හඳුනාගත හැකි වෙයි.

පුළුල් ලෝක ඉතිහාසය සැලකූ විට, වාර්තාගත ඉතිහාසය ඇරඹෙනුයේ  පුරාතන ලෝකයෙහි ක්‍රිපූ 4වන සහස්‍රය ආශ්‍රිත වාර්තාවන් සමගින් වන අතර, ලිවීමේ ක්‍රමයන්හී සොයැගැනුම මෙය හා එකට සිදුවී ඇත.

වාර්තාගත ඉතිහාසයෙහි අර්ථ නිරූපණය බොහෝවිට විශ්වාස තබනුයේ,  ‍ඓතිහාසික විධික‍්‍රමය මත හෝ, පර්යේෂණය සඳහා ප‍්‍රාථමික මූලාශ‍්‍ර සහ අනෙකුත් සාක්ෂියන් භාවිතා කොට ඉන්පසු අතීතය පිළිබඳ විස්තර සටහන් ලිවීමට ඉතිහාසඥයින් විසින් භාවිතා කරන ශිල්පක්‍රම සහ  මාර්ගෝපදේශ ගොන්න මත වෙයි.
බියෝ-සවා නියමය

භෞතික විද්‍යාවෙහි, විශේෂිත වශයෙන් විද්‍යුත්චුම්බකත්වයෙහි, **බියෝ–සවා නියමය** යනු,  විද්‍යුත් ධාරාවක් විසින් ජනනය කරනු ලබන චුම්බක ක්ෂේත්‍රය විස්තර කෙරෙන සමීකරණයකි. එය විසින් විද්‍යුත් ධාරාවෙහි විශාලත්වය, දිශාව, දිග සහ සමීපත්වය වෙතට චුම්බක ක්ෂේත්‍රයෙහි සම්බන්ධය දක්වයි. චුම්බක ස්ථිතික  සන්නිකර්ෂණයෙහි මෙම නියමය වලංගු වන අතර, ඇම්පියර්ගේ  පරිපථීය නියමය සහ චුම්බකත්වය පිළිබඳ ගවුස්ගේ නියමය යන දෙක සමගම එය සංගත වෙයි.  එය නම් කර ඇත්තේ, 1820 වසරෙහිදී මෙම සම්බන්ධතාවය සොයා ගත් ජොන්-බැප්ටිස්ට් බියෝ සහ ෆිලික්ස් සවා යන්නන් අනුව යමිනි.
වායුගෝලීය පීඩනය

සමහරවිට **වායුපීඩමානීය පීඩනය** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, **වායුගෝලීය පීඩනය** යනු, පෘථිවියෙහි වායුගෝලය (හෝ වෙනත් ග්‍රහලෝකයක එවැන්නක් තුල) පවතින පීඩනය වෙයි.
අභිධර්ම පිටකය

අභිධර්මය බුදු හිමි ප්‍රථම වරට දේශනා කළේ තාවතිංස දෙව්ලොවේ වැඩවසන මාතෘ දිව්‍යරාජයාටයි.
රතතුය

රැටටුයල් පික්සාර් විසින් නිෂ්පාදනය හා Buena Vista Pictures Distribution විසින් නිකුත් කර ඇති 2007 3D පරිගණක සජීවිකරණ සුඛාන්ත චිත්රපටයකි. එය බ්රැඩ් බැද්  විසින් අධ්යක්ෂණය කළ අතර බ්රැඩ් ලුවිස් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලදි. චිත්රපටය $ මිලියන 150 ක ඩොලර්  ටේල් සහ හොඳම චලන චිත්ර චිත්රපට සඳහා ඔස්කාර්, ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සහ විවිධ සම්මාන කීපයක් දිනා ගැනීමට සමත් විය.

## කුමන්ත්රණයක්
Remy නමින් මී සෑම විටම කෝකියෙක් වෙන්න සිහින දකිමින් සිටී.  ඉරනම ඔගස්ටස් Gusteau ඇති ආපනශාලා යටතේ ප්රංශ කාණු කිරීමට Remy ගියා. එහි දී ඔහු Linguini නමින් තරුණ කුණු පිරිමි ළමයා හමුවෙයි, සහ Remy හොඳ විශේෂ කිරීමට ඔහුට උපකාර, නමුත් ඔහුගේ දක්ෂතා සූපවේදී ස්කිනර් සඳහා සොයා ඇති අතර ඔහු ක්ෂණික ආහාර අවන්හලක නිර්මාණය කිරීමට අවශ්යය.

## සිංහල අනුවාදය
සිංහල භාෂාව අනුවාදය 'හිරු ටීවී' රූපවාහිනී දින තිරගත 2013 . 

{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
|- bgcolor="#C6E2FF"

! **වාත්තු** || **ඉංග්‍රිසි අනුවාදය** || **සිංහල අනුවාදය** 
|-
| රැමි || පතොන් ඔස්වල්ත් || පසන් රණවීර
|-
| ලින්ගුඉනි || ලු රොමනො || පසිඳු සමරවීර
|-
| කොලෙත් || ජනෙත් ගරොෆලො || මධුභාෂිනී කිරිඇල්ල
|-
| ස්කින || ඉඅන් හොල්ම් || කුමාර රණපුර
|-
| ඔගස්ටස් ගුස්තො || බ්රැඩ් ගරෙත් || සීලරත්න සෙනරත්
|-
| ජන්ගො || බ්රයන් දෙනෙහි || රවින්ද්‍ර කෝදාගොඩ
|-
| යගො || පිතර් ඔ තුල් || උලපනේ ගුණසේකර
|-
| ඉමිල් || පිතර් සොන් || අජිත් මංජුල
|-
| අමතර හඬ || ? || රෝහණ බෝගොඩ

සුදේව හෙටිටිආරච්චි

සුමිත් ගෝමස්

රංජිත් රූබසිංහ

තිස්සක සෙනරත්

නිමල් ජයසිංහ

ප්‍රීති දිසානායක

රවිඳු චන්ද්‍ර ගාමිණී

තිළිණි මිහිරාණි

රුවන් ඒකනායක

හෂිනිකා කරලියද්ද

අරුණ කුමාර කුසලසිරි

එරන්දා ගයන්දා

දිලීපා පෙරවි

ඉරේෂා ලක්මාලි

|-

## නිෂ්පාදකයන්
හඬකැවීම් අධීක්‍ෂණය: කසුන් ජයවර්ධන

හඬකැවීම් අධ්‍යක්‍ෂණය: දයාල් බණ්ඩාර, සුරංග මෙන්ඩිස්

හඬකැවීම් සහය අධ්‍යක්‍ෂණය: ඉඳුනිල් චතුරංහ, හේෂාන් හඳුවල

වධායක නිෂ්පාදනය: විරාජ් වැලිවත්ත

පරිවර්තනය: කේ ඒල් ඒ රමණි වික්‍රමසිංහ

පරිගණක සජිවිකරණය: ඩිලාන් පුෂ්පිත
ලෝකයෙහි ඉතිහාසය

[thumb| ක්‍රියුපෙ 10,000 සිට ක්‍රිව 2000 දක්වා [ලෝක ජනගහණය (සිරස් (ජනගහණය) පරිමාණය ලඝුගණක වෙයි)]]

**ලෝකයෙහි ඉතිහාසය** (හෝ **ලෝක ඉතිහාසය**) විසින් විස්තර කෙරෙනුයේ, ලීවිමේ ක්‍රමය සොයැගැනුමෙහි ආරම්භයෙහි සිට, පුරා විද්‍යාත්මක සහ ලිඛිත ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයනය තුලින් නිශ්චය කෙරෙන පරිදී, **මානව වර්ගයාගේ ඉතිහාසය** (හෝ **මානව ඉතිහාසය**) වෙයි. නූතන මානවයන් මීට වසර 300,000 කට පෙර අප්‍රිකාවේ දී පරිණාමය වූ අතර, මුල් කාලීනව ඔවුහු දඩයමෙන් සහ ඵලවැල රැස් කිරීමෙන් ජීවත් වූහ. අවසන් හිම යුග සමයේ දී ඔවුන් අප්‍රිකාවෙන් පිටතට සංක්‍රමණය වීම ඇරඹූ අතර, වසර 12,000 කට පමණ පෙර හිම යුගය නිමා වන විට මිනිසුන් මුළු පෘථිවිය පුරාවටම ව්‍යාප්ත වී තිබුනි. ඊට සුළු කලකට පසුව බටහිර ආසියාවේ සිදු වූ නවශිලා විප්ලවයත් සමග මිනිසුන් විසින් පළමු වරට විධිමත්ව සත්ව පාලනය සහ ගොවිතැන් කිරීම ඇරඹුනි. මෙහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස ඔවුන් සංචාරක දිවි පෙවෙතින් ඈත් වී ස්ථාවර ජනාවාස ගොඩ නැගීමට පෙළඹුනි. මානව සමාජයන් වඩ වඩාත් සංකීර්ණ වීමත් සමග ඔවුන් හට ගිණුම්කරණයෙහි සහ ලිවීමේ ක්‍රමයන්ගෙ වුවමනාව ඉස්මතු වුනි.

## ආශ්‍රිත
මෝඩ ගඩොල්

**මෝඩ ගඩොල්** () යනු ගඩොල් විශේෂයකි. 

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* ගඩොල්
* බිස්කට් ගල්
* ඉංජිනේරු ගල්

ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
ශාන්තිනාථ දේවාලය, ඛජුරාහෝ

**ශාන්තිනාථ දේවාලය** (හෙවත් ශාන්තිනාථ මන්දිරය) යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝවේ පිහිටි ජෛන දේවාලයකි. මෙය ජෛන තීර්ථංකර ශාන්තිනාථ වෙනුවෙන් පුදකොට ඇත.

ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම දේවාලය ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත. මෙම දේවාලය ඇතුළු ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස සැලකේ.

## ඉතිහාසය 
ශාන්තිනාථ දේවාලයේ ආදිනාථගේ ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි ක්‍රි.ව. 1027-1028 අතර කාලයට අයත් අභිලේඛනය්ක දැකගත හැක. මෙම අභිලේඛනය වර්තමානයේ බදාමයට යට වී ඇත. මුල් දේවාලය අතිශයින් නවීකරණයට ලක්ව ඇති අතර, එය වර්තමානයේ ඛජුරාහෝවේ ප්‍රධාන ජෛන වන්දනා මධ්‍යස්ථානය ‍බවට පත්ව ඇත.

## ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය 
වර්තමානයේ දේවාල ව්‍යූහය තුළ නූතන නවීකරණයන් සිදුකොට තිබුණ ද, දේවාලයේ මධ්‍යය පැරණි ය. එහි පැරණි ප්‍රතිමා තැන්පත් කළ වන්දනා කුටි සහිත දිගටි ගෘහයකින් සමන්විත ය.

## ප්‍රතිමා 
දේවාලයේ ගර්භගෘහය තුළ 4.3 උසැති ශාන්තිනාථගේ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ලැබේ. 11වන සියවසට අයත් මීටර 4.5ක් උසැති ආදිනාථ ප්‍රතිමාවක් ඇතුළු පැරණි ජෛන ප්‍රතිමා ගණනාවක් මෙම දෙවොල තුළ දැකගත හැක. ඉන් එක් කැටයමක දැක්වෙන මහාවීරගේ දෙමාපියන්ගේ රූ කලාත්මක ගුණයෙන් පිරිපුන් ය.

Khajuraho ni05-04.jpg
Shantinath Jain Temple Khajuraho 04.jpg
Shantinath Jain Temple Khajuraho 05.jpg

## ආශ්‍රේයයන් 
### ග්‍රන්ථාවලිය 
* 
* 
*
බිස්කට් ගල්

**බිස්කට් ගල්** යනු ගඩොල් විශේෂයකි. 

## ආශ්‍රිත
* ගඩොල්
* මෝඩ ගඩොල්
* ඉංජිනේරු ගල්

ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
ශ්‍රී ලංකා කායුරු තිරාසිකයා

**ශ්‍රී ලංකා කායුරු තිරාසිකයා** හෙවත් **පෙතිගෝමර වල් අවිච්චියා** (*Zoothera imbricata*) යනුවෙන් හැඳන්වෙන්නේ ටුර්ඩිඩේ කුලයට අයත් තිරාසික පක්ෂියෙකි. මෙම පක්ෂියා සංක්‍රමණික-නොවන නේවාසික අභිජනන පක්ෂියකු වන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිතදිග තෙත්බිම්වලින් හමුවේ.

*Zoothera imbricata* යන විද්‍යාත්මක නාමය හිමි මෙම පක්ෂියා අතීතයේ සැලකුණේ කායුරු තිරාසිකයාගේ ප්‍රභේදයක් ලෙසයි. පසුව කායුරු තිරාසිකයා යනු පක්ෂි සමූහයක් හෝ බොහෝවිට උපරිවිශේෂයක් යැයි සොයාගැනිණි. එම සමූහයට ඉහත විශේෂය ද ඇතුළුව *Z. lunulata*, *Z. heinei*, *Z. machiki*, *Z. talaseae*, *Z. margaretae* වැනි විශේෂ ද අයත් විය. මෙම *Z. imbricata* විශේෂය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා අතර දිගු හොටයක් දරයි. පහළ පෙදෙස බොරත් පැහැයක් ගනියි.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
*අන්තර්ජාල පක්ෂි එකතුව
ලක්ෂ්මි දේවාලය, ඛජුරාහෝ

**ලක්ෂ්මී දේවාලය** (දේවනගරි: लक्ष्मी मंदिर) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ බිසව වන ලක්ෂ්මී දෙවඟන වෙනුවෙන් පුදකළ දෙවොලකි.

මෙම ව්‍යූහය ඉන්දියාවේ ලෝක උරුම අඩවියක් වන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයට අයත් එක් ස්මාරකයකි.

## පිහිටීම
මෙම දේවාලය පිහිටියේ ඛජුරාහෝවේ බටහිර දේවාල සමූහය තුළ ය. දේවාල සංකීර්ණය තුළ මෙය පිහිටියේ වරාහ දේවාලයට උතුරිනි. එසේම එය ලක්ෂ්මණ දේවාලයට මුහුණලා ඉදිකොට ඇත.

ඛජුරාහෝ යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා ගම්මානයකි.

## ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය 
දේවාල ගොඩනැගිල්ල ඉදිකොට ඇත්තේ සමචතුරස්‍ර හැඩැති වේදිකාවක් (*චබුතාරා*) මත ය. මෙහි කුඩා ගර්භගෘහයක් දැකගත හැක.

මෙහි පැති සහ පසුපස බිත්තිවල කිසිදු ප්‍රතිමාවක් දක්නට නොලැබේ.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* ම.ප්‍ර. සංචාරක වෙබ්අඩවිය, මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත සංචාරක කර්මාන්තයේ නිල වෙබ්අඩවිය, ඛජුරාහෝ
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, ඛජුරාහෝ නාමාවලි පිටුව - ඡතර්පූර්
රත්පිට මහ-කෑරලා

**රත්පිට මහ-කෑරලා** (*Chrysocolaptes stricklandi*) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පිසිඩේ කුලයට අයත් පක්ෂි විශේෂයකි. මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික යැයි සැලකේ. ඇතැම් අවස්ථාවල දී මෙම විශේෂය ලේපිට මහ-කෑරලාගේ උපවිශේෂයක් ලෙස සලකා තිබිණි.

## ආශ්‍රේයයන්
*Rasmussen, P.C., and J.C. Anderton. 2005. Birds of South Asia. The Ripley guide. Volume 2: attributes and status. Smithsonian Institution and Lynx Edicions, Washington D.C. and Barcelona.
ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලය

**ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලය** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි නටබුන් වූ ශිව දේවාලයකි.

ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලයේ ඉදිකිරීම් ක්‍රි.ව. 900‍ට පමණ අයත් යැයි සැලකිය හැක. මෙය චෞසත් යෝගිනී දේවාලයෙන් පසුව ඛජුරාහෝවේ පවතින දෙවන පැරණිතම දේවාලය ‍වේ. මෙම දේවාල දෙකම තනා ඇත්තේ ග්‍රැනයිට්වලිනි. මෙම දේවාලය ඉදිවූයේ වැලිගල් (ඛජුරාහෝවේ සෙසු දේවාලවල භාවිතයට ගැනුණු) භාවිතය හඳුන්වා දුන් නමුත්, ග්‍රැනයිට් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතී නොතිබූ යුගයක ලෙස සැලකේ.

ලාල්ගුවන් දේවාලය ඉදිකොට ඇත්තේ වර්තමානයේ ලාල්ගුවන් සාගර් යනුවෙන් හඳුන්වන ජලාශයේ ඉවුරේ ය. ඛජුරාහෝවේ ‍පසුකාලීන දේවාල හා සැසඳීමේ දී, මෙය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා අතර සැලැස්ම ද චාම් ය. මෙහි බිම් සැලැස්ම සහ ආකෘතිය යාබද බ්‍රහ්ම දේවාලයට සමාන වේ. මෙහි පිරමිඩාකාර පියස්සක් වේ. දොරකඩෙහි ඇති එකම ‍කැටයම් වජ්‍ර හැඩැති මෝස්තරයන් ය.

වර්තමානය වන විට මෙම දේවාලය නටබුන් බවට පත්ව ඇත. මෙහි ගර්භගෘහයේ වක්‍රරේඛීය ශිඛරය ඇද වැටී ඇත. පිවිසුම් ද්වාරය දක්නට නැත. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම ගොඩනැගිල්ල ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස නම්කොට තිබේ.

## ආශ්‍රේයයන් 
### ග්‍රන්ථාවලිය 
* 
* 
* 
*
චතුර්භූජ් දේවාලය (ඛජුරාහෝ)

**චතුර්භූජ් දේවාලය** (දේවනගරි: चतुर्भुज मंदिर) යනු විෂ්ණු දෙවියන්ට පුදකළ දෙවොලකි.

## පිහිටීම
මෙම දේවාලය පිහිටියේ ඛජුරාහෝවේ ජටාකාරා ගම්මානය අසල ය. මෙම ගම්මානය හේතුවෙන් දේවාලය ජටාකාරි දේවාලය ලෙස ද හඳුන්වයි.

ඛජුරාහෝවේ දකුණුදිග පෙදෙසේ පිහිටි බැවින් මෙම දේවාලය දක්ෂිණ දේවාල සමූහය යටතට වර්ග කොට ඇත.

## ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
මෙම දේවාලය සක්මන් මළුවක් නොමැති ගර්භගෘහයක්, අන්තරාලයක්, මණ්ඩපයක් සහ ප්‍රවේශ ද්වාර මණ්ඩපයකින් සමන්විත ය. දෙවොල “චබුතාරා” ආකාරයේ මණ්ඩපයක් මත ගොඩනගා ඇත.

බිත්ති වටා ප්‍රතිමාවලින් යුත් කැටයම් තීරු තුනක් දැකගත හැක. (පිටත බිත්තියේ පින්තූරය බලන්න)

## ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව
දෙවොලේ ඇති ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව අත් සතරක් ඇති විෂ්ණු ප්‍රතිමාවකි. (රූපය බලන්න) එය මීට 2.7ක් උසැති ය. මෙම ප්‍රතිමාව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ ප්‍රියතම දිශාව වන දකුණු දිශාවට මුහුණලා ඇති, මෙවැනි ආකාරයේ දකුණට මුහුණලා ඇති සැලසුමක් කාම්බෝජයේ අංකෝර් වට්හි දැකගත හැක.

## ගැලරිය

Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Photographed 10-03-2012.JPG|චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Main Idol.JPG|ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව (විෂ්ණු), චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Roof.JPG|පියස්ස, චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Ganga-Yamuna 01 Sculpture; Photographed on 10-March-2012.JPG|ගංගා-යමුනා ප්‍රතිමාව, චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Ganga-Yamuna 02 Sculptures; Photographed on 10-March-2012.JPG|ගංගා-යමුනා ප්‍රතිමාව, චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Outer Wall. Photographed 10-March-2012.JPG|පිටත බිත්තිය, චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Chaturbhuj Temple, Shiva Sculpture; Photographed 10-March-2012.JPG|පිටත බිත්තියේ ඇති ශිව ප්‍රතිමාවක්; චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* ම.ප්‍ර. සංචාරක වෙබ්අඩවිය, මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත සංචාර සංස්ථාවේ නිල වෙබ්අඩවිය, ඛජුරාහෝ
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, ඛජුරාහෝ නාමාවලි පිටුව - ඡතර්පූර්
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, චතුර්භූජ් දේවාලය, ඛජුරාහෝ
බීජමණ්ඩල්

**බීජමණ්ඩල්** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඛජුරාහෝව අසල ජට්කාරා ගම්මානයේ පිහිටි නටබුන් වූ දේවාලයකි. මෙය තවමත් සම්පූර්ණයෙන් කැනීම් කටයුතුවලට සහ ගවේෂණ කටයුතුවලට භාජනය කොට නැත. මෙහි දිග මීටර 34.60ක් වන අතර, එය ඛජුරාහෝවේ විශාලතම දේවාලය වන කන්දාරියා දේවාලයට (මීටර 30) ද වඩා දිගින් වැඩි බව පෙනේ.

බීජමණ්ඩල් යන්න විදිශාවේ වූ නටබුන් දේවාලයක් සඳහා ද භාවිතා වේ.

ඛජුරාහෝවේ බීජමණ්ඩල් දේවාලය චතුර්භූජ් දේවාලය ආසන්නයේ පිහිටා ඇත.1999දී මෙය සංචාරකයන්ට විවෘත කරන ලදී.

ඛජුරාහෝවේ දේවාල 85ක් පැවති බව සඳහන් වෙතත් ඉන් දක්නට ලැබෙන්නේ දේවාල 22ක් පමණි. බීජමණ්ඩල් ද එසේ අනාවරණය කරගැනීමට ඇති දේවාල ගණනාව අතුරින් එකකි. ප්‍රදේශයේ ගම්වාසීන්ට අනුව මෙම ව්‍යූහයේ විශාල ප්‍රදේශයක් පොළොවෙන් යට වී පවතින අතර, එහි ශිඛරය සුදු පාෂාණයෙන් දැක්වේ. ගම්වාසීන් අතීතයේ සිටම මෙම ශිඛරය මත තෙල් පහනක් දල්වා පූජා පවත්වන බැව් කියැවේ.

කනිංහැම් සහ ෆානිකාන්ත මිෂ්රා විසින් සලකන්නේ මෙම දේවාලය ග්‍රහපති කෝකල්ල අභිලේඛනයේ දැක්වෙන වෛද්‍යනාත් දේවාලය බවයි.

ඛජුරාහෝව අවට භූමි භාගයේ වූ ගවේෂණය නොකළ පස් ගොඩැලි 18 අතුරින් එකකි, මෙම දෙවොල. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට සෙසු ගොඩැලිවල කැනීම් කටයුතු සිදුකිරීමට අධිකාරිත්වයක් නොමැත.

## මේවාත් බලන්න
* ඛජුරාහෝ
* ග්‍රහපති කෝකල්ල ශිලා ලේඛනය

## ආශ්‍රේයයන්
පෘථිවියෙහි වායුගෝලය

[thumb| 402–424 කිමී (250–263 සැත) ප්‍රමාණයක උසක පවතින *[ජාත්‍යන්තර අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය |අයිඑස්එස්* තුල සිට අභ්‍යවකාශයෙන් පෙනෙන ආකාරයට පෘථිවියට  නිල් පැහැ  ප්‍රභා මණ්ඩලයක් ලබා දෙනුයේ වායුගෝලයෙහි පවතින වායු විසින් අනෙකුත් තරංග ආයාමයන්ට වඩා වැඩියෙන් නිල් ආලෝකය ප්‍රකිරණය කෙරෙන නිසාය.]]

thumb|පරිමාව අනුව පෘථිවියෙහි වායුගෝලයෙහි සංයුතිය. පහළ පයි සටහන වෙතින් නියෝජනය වන්නේ සාමුහික ලෙසින් වායුගෝලයෙන්  0.038% ක පමණ (2014 වසරෙහි සාන්ද්‍රණය පරිදි  CO2 විසින්  0.043% ක ප්‍රමාණයක්) ප්‍රමාණයක් සකස් කරනු ලබන අංශුමාත්‍ර වායූන් වෙති. මෙම ප්‍රමාණයන් විවිධ වසර වලින් ලබා ගත් ඒවා වන අතර (ප්‍රධාන වශයෙන් 1987 වසර වෙතින් වන අතර,  සහ මීතේන් 2009 වසර වෙතින්) එක් මූලාශ්‍රයක් නිරූපණය නොකරයි.

thumb|75px|පෘථිවියෙහි වායුගෝලයෙහි රූප සටහනක් (ස්තරයන් පරිමාණයට සටහන් කර ඇත). පෘෂ්ඨයෙහි සිට ස්තර ගෝලයෙහි මුදුනට දුර වන්නේ පෘථිවියෙහි අරයෙන්  1% කට මදක් අඩුවෙන් පමණක් වෙයි.

**පෘථිවියෙහි වායුගෝලය** යනු,  පෘථිවි ග්‍රහලෝකය වටා පවතින සහ පෘථිවියෙහි ගුරුත්වය විසින් රඳවා තබා ගන්නා,  පොදු වහරෙහි **වාතය** ලෙසින් හැඳින්වෙන  වායු ස්ථරය වෙයි. පෘථිවියෙහි වායුගෝලය විසින්, පාරජම්බුල සූර්ය විකිරණය අවශෝෂණය කිරීමෙන් පෘථිවිය මත ජීවය ආරක්ෂා කිරීම, තාපය රඳවා තබාගැනීම (හරිතාගාර ආචරණය) මගින් පෘෂ්ඨය උණුසුම් කිරීම, සහ දහවල සහ රාත්‍රිය අතර උෂ්ණත්ව අන්තයන් ( දෛනික උෂ්ණත්ව විචලනය) ඌනනය කිරීම යන දේවල් සිදුකරයි.
රාජපක්ෂ කැබිනට් මණ්ඩලය

**රාජපක්ෂ කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  2005 සිට 2015 දක්වා ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් නායකත්වය සැපයුනු  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 2005 නොවැම්බර් මාසයෙහිදී පැවති  ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව තැනුණු එය අවසන් වූයේ 2015 ජනවාරි මාසයෙහි පැවති ජනාධිපතිවරණයෙහිදී විපක්ෂයෙහි ජයග්‍රහණය හා සමගය.
## කැබිනට් අමාත්‍යවරු
දෙවන සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**දෙවන සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1970 සිට 1977 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක විසින් නායකත්වය සපයන ලද ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1970 මැයි මස පැවති  පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටවනු ලැබූ එය විසුරුවා හරින ලද්දේ 1977 ජූලි මාසයෙහි පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී විපක්ෂයෙහි ජයග්‍රහණය හා සමගිනි. දෙවන සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය තුලදී ලංකාව විසින් බ්‍රිතාන්‍යය හා සමග පැවති අවසන් යටත්විජිත බැඳීම් බිඳලමින් 1972 මැයි මාසයෙහිදී පාර්ලිමේන්තු ජනරජයක් බවට පත්විය.  ශ්‍රී ලංකාව ලෙසින් රට ප්‍රතිනම්ගත කෙරිණි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු
තුන්වන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**තුන්වන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1965 සිට  1970 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය ඩඩ්ලි සේනනායක විසින් නායකත්වය සැපයුනු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1965 මාර්තු මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටවනු ලැබූ එය විසුරුවා හරින ලද්දේ 1970 මැයි මාසයෙහිදී පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේහිදී විපක්ෂයේ ජයග්‍රහණය හා සමගිනි.
පළමුවන සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**පළමුවන සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1960 සිට 1965 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක විසින් නායකත්වය සැපයුණු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය.  1960 ජූලි මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටවුනු එය විසුරුවන ලද්දේ 1965 මාර්තු මස පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී විපක්ෂය ලද ජයග්‍රහණය සමගිනි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු
විජේතුංග කැබිනට් මණ්ඩලය

**විජේතුංග කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1993 සිට 1994 දක්වා ජනාධිපති ඩී. බී. විජේතුංග විසින් නායකත්වය සැපයුනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. විජේතුංග මහතාගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයා වූ රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා 1993 මැයි මාසයෙහිදී ඝාතනය වීමෙන් පසුව තැනුණු එය,  අවසන් වූයේ  1994 නොවැම්බරයෙහිදී  පැවති 1994 ජනාධිපතිවරණය තරග නොකිරීමට විජේතුංග මහතා තීරණය කිරීමත් හා සමගිනි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු 
## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රේමදාස කැබිනට් මණ්ඩලය

**ප්‍රේමදාස කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු, 1989 සිට 1993 දක්වා ජනාධිපති රණසිංහ ප්‍රේමදාස විසින් නායකත්වය සැපයුනු  ශ්‍රී ලංකාවෙහි රජයේ  කැබිනට් මණ්ඩලය විය. 1989 ජනවාරි මාසයෙහි පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව තැනුණු එය අවසන් වූයේ 1993 මැයි මාසයෙහිදී ප්‍රේමදාස මහතා ඝාතනය වීම සමගිනි.
ජයවර්ධන කැබිනට් මණ්ඩලය

thumb|left|280px|1977 කැබිනට් අමාත්‍යවරුන් - ශ්‍රී ලංකාව
**ජයවර්ධන කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,   1977 සිට 1989 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය (පසුව ජනාධිපති) ජේ. ආර්. ජයවර්ධන විසින් නායකත්වය සැපයුනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1977 ජූලි මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටුවනු ලැබූ එය අවසන් වූයේ  1989 ජනවාරි මාසයෙහිදී ජයවර්ධන මහතාගේ දෙවන ධූර දැරීමේ සීමාව අවසන් වීම සමගිනි. ශ්‍රී ලංකාව  පාර්ලිමේන්තු ජනරජයක සිට වර්තමාන විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයක් දක්වා  වෙනස්වීම ජයවර්ධන කැබිනට් මණ්ඩලය පැවති කාලය තුලදී සිදුවිය.

## කැබිනට්-නොවන අමාත්‍යවරු 
## නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු 
## දිස්ත්‍රික් අමාත්‍යවරු 
## ආශ්‍රිත
ඩී. එස්. සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**ඩී. එස්. සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1947 සිට 1952 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය ඩී. එස්. සේනානායක විසින් නායකත්වය සැපයුනු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1947 සැප්තැම්බර මාසයෙහිදී පැවති  පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටවුනු එය විසුරුවා හැරුණේ 1952  මාර්තු මාසයෙහිදී සේනානායක මහතාගේ මරණය හා සමගිනි. සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් 1948 පෙබරවාරි මාසයෙහිදී ලංකාව නිදහස කරා මෙහෙයවීය.

## කැබිනට් මණ්ඩල සාමාජිකයෝ 
[thumb|right| ඩී. එස්. සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය:(වම-දකුණ) [සී. සුන්දරලිංගම්; ජෝර්ජ් ඊ. ද සිල්වා; එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක; ටී. බී. ජයා; අග්‍රාණ්ඩුකාර හෙන්රි මොන්ක්-මේසන් මුවර්; ඩී. එස්. සේනානායක; ඔලිවර් ගුණතිලක; අග්‍රවිනිශ්චයකාරවරයා ජෝන් හොවර්ඩ්; ඩඩ්ලි සේනානායක; ජෝන් කොතලාවල; ජේ. ආර්. ජයවර්ධන; ඒ. රත්නායක සහ ලලිත රාජපක්ෂ]]

## පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරු 
## මෙයද බලන්න 
* කැබිනට් මණ්ඩල කාර්යාලය (ශ්‍රී ලංකාව)

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1947 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදු කල සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:1952 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදු කල විසංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය: 1952 වසරෙහිදී විසංස්ථාපිත කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:1947 වසරෙහිදී සංස්ථාපිත කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය 
ප්‍රවර්ගය:හයවන ජෝර්ජ් රජුගේ අමාත්‍ය මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ අමාත්‍ය මණ්ඩල
සිරිසේන කැබිනට් මණ්ඩලය

**සිරිසේන කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු, ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන විසින් නායකත්වය සැපයෙන, ශ්‍රී ලංකාවෙහි  15වන මධ්‍යම ආණ්ඩුව  වෙයි. ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව, 2015 ජනවාරි මාසයෙහිදී එය පිහිටුවන ලදි. 2019 ජනවාරි 11 දින වන විට,  කැබිනට් මණ්ඩලයෙහි සාමාජිකයන් 30 දෙනෙකු– ජනාධිපතිවරයා, අග්‍රාමාත්‍යවරයා සහ අමාත්‍යවරු 28 දෙනෙකු– සිටියහ. කැබිනට් මණ්ඩලයෙහි සාමාජිකයන් නොවන කැබිනට්-නොවන අමාත්‍යවරු පස්දෙනෙකුද, රාජ්‍ය අමාත්‍යවරු 17 දෙනෙකු සහ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු අටදෙනෙකුද සිටියහ.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු
අමාත්‍යවරු පත්කෙරෙන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි 43(1) ඡේදය ප්‍රකාරව වෙයි.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
කුමාරතුංග කැබිනට් මණ්ඩලය

**කුමාරතුංග කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු, 1994 සිට 2005 දක්වා  ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විසින් නායකත්වය සැපයුනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1994 නොවැම්බර් මාසයෙහිදී කුමාරතුංග මහත්මිය  ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් තේරී පත්වූ විට තැනුණු එය අවසන් වූයේ 2005 නොවැම්බර් මාසය වන විට ඇයගේ  දෙවන ධුර වාරයෙහි තනතුරු ධූර සීමාව අවසන් වූ විටය. 1978 වසරෙහිදී විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසුව, ශ්‍රී ලංකාවෙහි දේශපාලනය තුල සහවාස කාලපරිච්ඡේදයක් පැවති   එකම සැලකියයුතු අවස්ථාව කුමාරතුංග කැබිනට් මණ්ඩලය තුලදී දක්නට ලැබිණි. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි/පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණෙහි නායිකාව වූ ජනාධිපති කුමාරතුංගට, 2001 සහ 2004 අතරතුර කාලයෙහිදී, ඇයගේ විරුද්ධවාදීන්වූ  එක්සත් ජාතික පක්ෂය/එක්සත් ජාතික පෙරමුණ සමගින් බලය බෙදා ගැනීමට සිදුවිය.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු 
## ව්‍යාපෘති අමාත්‍යවරු 
## නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරු 
## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1994 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි සිදුවූ සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:2005 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි සිදුවූ විසංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:1994 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:2005 වසරෙහිදී විසංස්ථාපනය කෙරුණු කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩල
රැටටූයි (චිත්‍රපටය)

***රැටටූයි*** යනු, බුවනා විස්ටා පික්චර්ස් ඩිස්ට්‍රිබියුෂන් වෙතින් නිකුත් කල සහ පික්සාර්  විසින් නිෂ්පාදිත 2007 ඇමරිකානු පරිගණක- සජීවීකෘත ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි. එය පික්සාර් විසින් නිෂ්පාදනය කෙරුණු අටවන චිත්‍රපටය වන අතර එහි සම-රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය යං පිංකවා වෙතින් එම කාර්යය 2005 දී භාරගත් බ්‍රැඩ් බර්ඩ් විසින් විය.

ඉංග්‍රීසි භාෂාව අනුවාදය 2007 ජූනි මාසයේ තිරගත විය, සහ සිංහල භාෂාව අනුවාදය හිරු ටීවී රූපවාහිනී දින තිරගත 2013.

## කුමන්ත්‍රණයක්
රෙමී නමින් මී සෑම විටම කෝකියෙක් වෙන්න සිහින දකිමින් සිටී.  ඉරනම ඔගස්ටස් ගුස්ටෝ ඇති ආපනශාලා යටතේ ප්රංශ කාණු කිරීමට රෙමී ගියා. එහි දී ඔහු ලින්ගුවීනි නමින් තරුණ කුණු පිරිමි ළමයා හමුවෙයි, සහ රෙමී හොඳ විශේෂ කිරීමට ඔහුට උපකාර, නමුත් ඔහුගේ දක්ෂතා සූපවේදී ස්කිනර් සඳහා සොයා ඇති අතර ඔහු ක්ෂණික ආහාර අවන්හලක නිර්මාණය කිරීමට අවශ්යය.

## හඬවල්
## නිෂ්පාදකයන්
හඬ කැවීම් අධීක්‍ෂණය: කසුන් ජයවර්ධන

හඬ කැවීම් අධ්‍යක්‍ෂණය: දයාල් බණ්ඩාර සහ සුරංග මෙන්ඩිස් 

විධායක නිෂ්පාදනය: විරාජ් වැලිවත්ත

හඬ කැවීම් සහය අධ්‍යක්‍ෂණය: හේෂාන් හඳුවලගේ සහ ඉඳුනිල් චතුරංග

පරිවර්තනය: කේ. එල්. ඒ. රමණි වික්‍රමසිංහ

පරිගණක සජිවීකරණය: ඩිලාන් පුෂ්පිත

## ආශ්‍රේයයන්
ඉරානයෙහි ජනාධිපතිවරයා

**ඉරානයෙහි ජනාධිපතිවරයා** (පර්සියානු: رییس‌جمهور ایران *රයිස් ජොම්හූර් ඊරාන්*) යනු,  ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයෙහි රජයෙහි ප්‍රධානියා වෙයි.
දෙවන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**දෙවන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු, 1960 වසරෙහිදී  අග්‍රාමාත්‍ය ඩඩ්ලි සේනානායක විසින් නායකත්වය සැපයුනු  ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1960 මාර්තු මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටුවනු ලද එය විසුරුවා හැරුණේ 1960 ජූලි මාසයෙහිදී පැවති  පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී විපක්ෂය ලද ජයග්‍රහණය හා සමගිනි.
ඉරාන ජනාධිපතිවරණය, 2017

2017 මැයි 19 දිනදී ඉරානයෙහි  **ජනාධිපතිවරණය** පැවැත්වුනු අතර, ඉරානයෙහි එවන් මැතිවරණයක් පැවැත්වුනු දෙළොස්වන වතාව විය. පළාත්පාලන මැතිවරණයද එවිටම පැවැත්විණි.

අපේක්ෂකයන්ගේ ලියාපදිංචිය සිදුවූයේ 2017 අප්‍රේල් 11සිට 15 දක්වා දිනවලදීය. වත්මන් ධූරන්දර ජනාධිපති හසාන්  රෝහානී හට යළි-මැතිවරණයකට මුහුණ දීමට සුදුසුකම් සහිත විය.
ඩෙන්සිල් පීරිස්

**ඩෙන්සිල් පීරිස්** (ඉංග්‍රීසි: **Denzil Peiris**)යනු  ලේක් හවුස් ඔබ්සෝවර් ඉංග්‍රීසි පත්‍රයේ ප්‍රධාන කර්තෘ විය.

## ජීවන සටහන් 
ගම්පහ උපත ලද ඩෙන්සිල් පීරිස් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.

## ආශ්‍රිත
* ඩෙන්සිල් පීරිස් ගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු මාධ්‍යවේදීන්
* ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම තරුණ මාධ්‍යවේදිනියට ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් ජනමාධ්‍ය ශිෂ්‍යත්වයක් 
* ජාතියේ 85 වසරක පිය සටහන් සියැ’සින් දුටු සාක්ෂිකරු
* පර්සියාවේ සයිරස් සේම නිදහස අගය කළ පත්තර ලෝකයේ සයිරස් 

    
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
බාස්කින්-රොබින්ස්

"බාස්කින්-රොබින්ස්" මාලාවක් අයිස් ක්රීම් ආයතන ස්වභාවය ගෝලීය බව, බර්ට් බාස්කින් වේ සහ Irv රොබින්ස් 1953 දී පිහිටුවන ලදී. අයිස් ක්රීම් නිෂ්පාදනය කරන කවර Glendale, කැලිෆෝනියාවේ. සමාගම 5,800 ක අයිස්ක්රීම්, 2,800 වන ශාඛා විශාල එක්සත් ජනපදය ලබා ගත විය සමග ලෝකයේ බොහෝ විශේෂඥ පරාසයක වේ. Baskin Robbins ලොව පුරා රටවල් 30 කට අධික සංඛ්යාවක් අයිස් ක්රීම් බෙදා හැරීම වේ. සමාගම කැන්ටන්, මැසචුසෙට්ස් හි පිහිටුවා ගන්නා ලදී.

මෙම සමාගම විසින්  "රසයන් 31" යන ප්‍රචාරණ පාඨය භාවිතා කරන බව දන්නා කරුණක් වන අතර, එසේ කිරීමට හේතුව පාරිභෝගිකයන් හට මාසයක් තුල එක් එක් දිනයන් තුලදී වෙනස් රසයන් අත්විඳිය හැකිය යන අදහස ඉදිරිපත් කිරීමටය. 

## ජාත්‍යන්තර
බෑස්කින් රොබින්ස් වෙළෙඳකුටි ඇති රටවල් දැක්වෙන සිතියමක් |thumb

එ.ජ. වෙතින් පිටත රටවල් 50ක පමණ වෙළෙඳසැල් 7,300 ක් පමණ බෑස්කින්-රොබින්ස් සතුව ඇති අතර, මෙම රටවල් අතර  ආර්මේනියාව, ඇරුබා, ඕස්ට්‍රේලියාව, අසර්බයිජාන්, බහරේන්, බංග්ලාදේශය, බෙලාරූස්, කැනඩාව, චීනය, කොලොම්බියාව, කුරකාවෝ, ඩෙන්මාර්කය, ඩොමිනිකන් ජනරජය, ඉක්වදෝරය, ඊජිප්තුව, ජෝර්ජියාව, හොන්ඩූරස්, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, අයර්ලන්තය, ජපානය, කසක්ස්තානය, කුවේටය, ලැට්වියාව, ලෙබනනය, මලයාසියාව, මාලදිවයින, මුරුසිය, මෙක්සිකෝව, නේපාලය, ඕමානය, පැනමාව, පිලිපීනය, පෘතුගාලය, පුවටෝ රිකෝ, කාටාර්, රුසියාව, සවුදි අරාබියාව, සිංගප්පූරුව, දකුණු අප්‍රිකාව, දකුණු කොරියාව, ස්පාඤ්ඤය, ශ්‍රී ලංකාව, සින්ට් මාර්ටන්, තායිවානය, තායිලන්තය, යුක්‍රේනය, එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්, එක්සත් රාජධානිය, වියට්නාමය සහ යෙමනය වෙති. 

## බාහිර සබැඳි 
* බාස්කින්-රොබින්ස් නිල වෙබ් අඩවිය
ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන

**ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන** (1942 අගෝස්තු 23 – 1943 පෙබරවාරි 2) නාසි ජර්මනිය සහ එහි මිත්‍රපක්ෂය විසින් සෝවියට් සංගමයට එරෙහිව සටන් කර දකුණු රුසියාවේ ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් (වර්තමානයේ  වොල්ගොග්‍රාඩ් ) නගරයේ පාලනය ලබාගැනීම සඳහා සිදු කළ දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ප්‍රධාන සටනකි.

## ඓතිහාසික සසුබිම 
## මූලාශ්‍ර 
### පාද සටහන්
### උපුටා දැක්වීම්
ප්‍රවර්ගය:ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන
2017 මැන්චෙස්ටර් රංග භූමි බෝම්බ ප්‍රහාරය

2017 මැයි 22 වන දින එංගලන්තයේ මැන්චෙස්ටර් පිහිටි මැන්චෙස්ටර් රඟහලදී පැවත්වූ ඇමෙරිකානු ගායිකා අරියානා ග්‍රැන්ඩේගේ ප්‍රසංගයක් අවසානයේ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරයක් එල්ල වන ලදී. 22හැවිරිදි ලිබියානු සම්බවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික සල්මාන් අබෙඩි, ලෙස පොලීසිය විසින් හඳුනාගත් ප්‍රහාරකයා, ප්‍රසංගයට සහභාගී වූවන් රඟහලෙන් පිටවන අවස්ථාවේදී පිපිරීම සිදුකර තිබුණි. ප්‍රහාරය මගින් පුද්ගලයෝ 23 දෙනෙකු (ප්‍රහාරකයා ඇතුළු) ජීවිතක්ෂයට පත්ව, තවත් 64 දෙනෙකු තුවාල ලැබීය.

## මූලාශ්‍ර
පළමුවන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**පළමුවන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1952 සිට 1953 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය ඩඩ්ලි සේනානායක විසින් නායකත්වය සැපයුනු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1952 මාර්තු මාසයෙහිදී වූ සේනානායක මහතාගේ පූර්වප්‍රාප්තික ඩී. එස්. සේනනායක මහතාගේ අභාවය සමගින් පිහිටුවුනු එය විසුරුවා හරින ලද්දේ  1953 ඔක්තොම්බර් මාසයෙහිදී වූ සේනානායක මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීම හා සමගිනි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු 
## පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරු 
## මෙයද බලන්න 
* කැබිනට් කාර්යාලය (ශ්‍රී ලංකාව)
* හර්තාලය 1953

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1952 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදු කල සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:1953 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදු කල විසංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:1953 වසරෙහිදී විසංස්ථාපිත කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:1952 වසරෙහිදී සංස්ථාපිත කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය
ප්‍රවර්ගය:දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ අමාත්‍ය මණ්ඩල
-ස්තාන්

thumb|400px| -*ස්තාන්* යන උපසර්ගය අඩංගු වන නාමයන් සහිත රටවල් වල සිතියමක්

පර්සියානු බසින්  '*-*ස්තාන්'''* ( *-'') නමැති උපසර්ගය විසින්  "එහි ප්‍රදේශය" හෝ  "රට" යන අර්ථය ගෙන දෙයි.

## රටවල් 
## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:උපසර්ග
ප්‍රවර්ගය:ස්ථාන නාම අවයව ශබ්දාර්ථ
ප්‍රවර්ගය:පර්සියානු වචන සහ  වාක්‍යාංශ
පුරාණ ලෝකය

[thumb|300px| "පුරාණ ලෝකයෙහි" සිතියමක් ( [ටොලමිගේ ලෝක සිතියම|ටොලමිගේ ලෝක සිතියමෙහි 15වන-සියවස පිටපතක් තුල)]]

ඇමරිකාවන් හා සම්බන්ධතා ඇති කර ගැනුමට පෙර යුරෝපියානුවන් විසින් දැන සිටි ලෝකයෙහි කොටස ලෙසින් සාමුහිකව සැලකෙන  අප්‍රිකාව, යුරෝපය, සහ ආසියාව (අප්‍රිකා-යුරේසියාව) හැඳින්වීමට බටහිර ලෝකයෙහිදී **පුරාණ ලෝකය** යන පදය භාවිතා වෙයි.
මහේන්ද්‍ර සුවඳරත්න

**මහේන්ද්‍ර සුවඳරත්න** (ඉංග්‍රීසි: **Mahendra Suwandaratna**) (තවද: රංජන් මහේන්ද්‍ර සුවඳරත්න (English: **Ranjan Mahendra Suwandaratna**) යනු  ජනාධිපති නීතිඥ වරයෙකි.

## ජීවන සටහන් 
මහේන්ද්‍ර සුවඳරත්න  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.  

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු නීතිඥයින් හා විනිශ්චයකාරවරුන්

* ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතීඥවරුන් 25 දෙනෙකු ජනාධිපති නීතීඥවරුන් ලෙස පත්කරයි

* මෛත්‍රී නව ජනාධිපති නීතිඥවරුන් 25 ක්‌ පත්කරයි 

  
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
දහනායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**දහනායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1959 සිට 1960 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය ඩබ්. දහනායක විසින් නායකත්වය සැපයුණු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1959 සැප්තැම්බර් මාසයෙහිදී දහනායක මහතාගේ පූර්වප්‍රාප්තික එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය සමගින් පිහිටවනු ලැබූ එය විසුරුවන ලද්දේ 1960 මාර්තු මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී විපක්ෂය ලද ජයග්‍රහණය හා සමගිනි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු 
## පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරු 
## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ඩඩ්ලි වීරමන්

මේජර් ජෙනරල් **ඩඩ්ලි වීරමන්** (ඉංග්‍රීසි: **Dudley (Saranath) Weeraman**) psc යනු  ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු අණදෙන නිලධාරී ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව (ඉංජිනේරු නඩත්තු - උතුරු මැද බාර), හිටපු මිලිටරි ඇටෑෂේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය තනතුර හොබවයි.

මේජර් ජෙනරල් 'ඩඩ්ලි වීරමන්  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* අයිරින් කුණාටුවෙන් අමෙරිකාවට ඩොලර් බිලියන 10ක හානියක් ?

* NEWLY PROMOTED GENERALS ACCORDED WITH GUARD OF HONOURS AT HOME OF SAPPERS

* EMBASSY OF SRI LANKA COORDINATES STUDENT WASHINGTON VISIT FOR PROJECT ‘COMMON BOND’

* Nalanda College Colombo - Sri Lanka Army

  
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
පාර්වති දේවාලය, ඛජුරාහෝ

**පාර්වතී දේවාලය** (දේවනගරි: पार्वती मंदिर) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශිව දෙවියන්ගේ භාර්යාව වන පාර්වතී දේවියට කැපකළ දෙවොලකි. එසේම ඉදිරි බිත්තියේ (ගර්භගෘහයේ දොරටුවේ පසෙකින්) ශෘංගාරාත්මක ප්‍රතිමා ගණනාවක් දැකගත හැක.

## ගැලරිය

Image:Khajuraho India, Parvati Temple 01.JPG|පාර්වතී දේවාලය (චිත්‍රගුප්ත දේවාලයේ සිට පෙනෙන පරිදි), ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Parvati Temple 03.JPG|පාර්වතී දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.
Image:Khajuraho India, Parvati Temple 02.JPG|පාර්වතී දේවාලය, ඛජුරාහෝ, ඉන්දියාව.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* ම.ප්‍ර. සංචාරක වෙබ්අඩවිය, මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත සංචාරක සංස්ථාවේ නිල වෙබ්අඩවිය,  ඛජුරාහෝ
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, ඛජුරාහෝ සඳහා නාමාවලි පිටුව - ඡතර්පූර්
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, පාර්වතී දේවාලය, ඛජුරාහෝ
ජවාරි දේවාලය, ඛජුරාහෝ

ඉන්දියාවේ ඛජුරාහෝවේ **ජවාරි දේවාලය** යනු හින්දු දේවාලයක් වන අතර, එය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් වන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයේ කොටසකි. ක්‍රි.ව. 975 සහ 1100 පමණ කාලය අතරතුර මෙය නිර්මාණය වන්නට ඇත.

## පිහිටීම
මෙම දේවාලය ඛජුරාහෝවේ නැගෙනහිර පෙදෙසේ පිහිටා ඇත.

## ගැලරිය

Image:Khajuraho India, Javari Temple, Photographed on 10-March-2012.JPG|
Image:Khajuraho India, Javari Temple, Main Idol, Photographed on 10-March-2012.JPG|ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව
Image:Khajuraho India, Javari Temple, Makar Arch, Photographed on 10-03-2012.JPG|මකර තොරණ
Image:Khajuraho India, Javari Temple, Roof , Photographed on 10-03-2012.JPG|දේවාලයේ පියස්ස

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* ම.ප්‍ර. සංචාරක වෙබ්අඩවිය, මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත සංචාරක සංස්ථාවේ නිල වෙබ්අඩවිය, ඛජුරාහෝ
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දොපර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, ඛජුරාහෝ නාමාවලි පිටුව - ඡතර්පූර්
* ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, භෝපාල් කොට්ඨාසය, ජවාරි දේවාලය, ඛජුරාහෝ
ශ්‍රී ලංකා සිළු මහ කවුඩා

**ශ්‍රී ලංකා කවුඩා** (*Dicrurus lophorinus*) හෙවත් **ශ්‍රී ලංකා සිළු මහ කවුඩා** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Dicruridae කුලයට අයත් පක්ෂි විශේෂයකි. මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය. මුලින් සිතාසිටියේ මෙය පිතිපෙඳ මහ කවුඩාගේ උපවිශේෂයක් ලෙසයි.

මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් පහතරට වනාන්තර සහ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර වේ.

## වර්ගීකරණය 
*Dicrurus lophorinus* Vieillot, 1817 අතීතයේ ඒක විශේෂික *Dissemurulus* හෝ *Dissemuroides* යටතේ ඇතුළත් කොට තිබිණි. මෙය *D. paradiseus* උපරි විශේෂයක් ලෙස සැලකිණි. නමුත් වලිගයේ රූප විද්‍යාව සහ හඬ අනුව මොවුන් වෙනස් වේ. මොවුන්ගේ වර්ගීකරණ තත්ත්වය පැහැදිළි කරදීමට අණුක-ප්‍රවේණි විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන අවශ්‍ය විය. *D. paradises*ගේ *ceylonicus* ඇතැම් අන්තර් ශ්‍රේණික දර්ශ සාමාන්‍යයෙන් තෙත් සහ වියළි කලාපය අතර සීමාවේ වාර්තා විය. නමුත් වර්තමානයේ විශේෂාන්තර මුහුම් ද සිදුවිය හැක. එයට හේතුව උචිත වාසස්ථාන මෙම පාරිසරික විද්‍යාත්මක කලාප දෙක අතර නොවීමයි. වර්තමානයේ මෙය විශේෂ දෙකක් ලෙස බෙදා වෙන්කොට ඇත.

## ව්‍යාප්තිය 
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ නිරිතදිග ප්‍රදේශවල දැදුරු ඔයේ සිට වලවේ ගඟ තෙක් දක්නට ලැබේ.

## හඳුනාගැනීම
* ලෝහක නිල් හෝ කොළ පැහැයට හුරුනිල් දිස්නය සහිත කළු පිල්කළඹ
* හිස්වැස්මක වැනි වක්වූ සිළුව
* ගැඹුරින් දෙබල් වූ වලිගය
* රතු ඇස්
* ලිංගික ද්වීරුපිකතාවක් නැත.

## හැසිරීම
සෙසු කවුඩන් මෙන්ම වනාන්තර පක්ෂියකු වන මෙම විශේෂය වන මායිම්, වගාබිම් සහ වනවැස්ම සහිත ගෙවතුවල දැකගත හැක. බොහෝ කවුඩන් මෙන් උස් ලැගුම්වල සිට මොවුන් කෘමීන් මත යැපේ. වෙනත් පක්ෂීන්ගේ නාද අනුකරණය (අනුයෑම) සිදුකරන මොවුන්ගේ හඬ ‍බොහෝවිට ලෝහයකින් පහර දෙන්නාක් වැනි ශබ්දයකි.

## ආශ්‍රේයයන්
*Rasmussen, P.C., and J.C. Anderton. 2005. Birds of South Asia. The Ripley guide. Volume 2: attributes and status. Smithsonian Institution and Lynx Edicions, Washington D.C. 
* http://www.ceylonbirdclub.org/ceylon_bird_club_search.php?id=48
ශ්‍රී ලංකා නිලන-මැසිමාරා

**ශ්‍රී ලංකා නිලන-මැසිමාරා** (*Eumyias sordida*) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මැසිමාරා හෙවත් Muscicapidae කුලයට අයත් කුඩා රිටිලගු පක්ෂියෙකි.

මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍ය කඳුකරය‍ට ආවේණික නේවාසික අභිජනන පක්ෂියෙකි.

නිලන-මැසිමාරාගේ ව්‍යාප්තිය 600mට වඩා උසින් වැඩි පතනශීලී කඳුකර වනාන්තරවල සිදුවේ. එසේවුව ද 900mට අඩු වනාන්තරවල සුලබ නැත. මොවුන් ප්‍රධාන ප්‍රජනන සමය මාර්තු සහ අප්‍රේල් සමය වේ. නමුත් වර්ෂයේ පසුකාලීනව දෙවන ප්‍රජනන සමයක් ද ඇත.

පාසි ආදිය හොඳින් ගොනුකර කෝප්පාකාර කැදැල්ලක් තනාගනියි. මෙම ස්ථානය බොහෝවිට හොඳින් සෙවණ සහිත ගල් ගැටිත්තක් වැනි ස්ථානයක පිහිටයි.  සාමාන්‍යයෙන් දුඹුරු තිත් සහිත රෝස පැහැ බිත්තර දෙකක් හෝ තුනක් දමයි.
 සහ කළු ගෙලැසි රදමාරා නිරූපිත සිතුවමක්]]

මෙම විශේෂය 15 cm පමණ දිගැති ය. හැඩයෙන් තිත් මැසිමාරාට සමාන අතර ගීයක් වැනි මිහිරි උස් නාදයක් නිකුත් කරයි. පරිණත පක්ෂීන් අළු පැහැයට හුරු නිල් පැහැයක් ගන්නා අතර, උදරය සුදු පැහැයට හුරු ය. පුළුල් කළු හොටය සහ ඇස අතර කළු ලපයක් දක්නට ලැබේ. මෙයට ඉහළින් සහ පහළින් දීප්තිමත් නිල් පැහැයක් දැකගත හැක. ගැහැනු සහ පිරිමි සතුන් පෙනුමින් සමාන නමුත්, ගැහැනු සතුන් මඳක් අඳුරු පැහැති ය.

අපරිණත නිලන-මැසිමාරාවන් දුඹුරු පැහැති අතර, හිසෙහි, පිටිකයෙහි අතිශයින් තිත් සහිත ස්වභාවයකින් යුක්ත ය. ඔවුන්ගේ ලයලා පඬු පැහැති ය. ඔවුන්ගේ පියාසර පිහාටු පුළුල් ලෙස නිල්-අළු පැහැයෙන් මායිම් වී ඇත.

වනාන්තර වාසස්ථානයක ජීවත් වුව ද, දැකගැනීමට සාපේක්ෂව පහසු පක්ෂියෙකි. ප්‍රධාන වශයෙන් පියාඹන කෘමීන්, කුරුමිණියන්, දළඹුවන් සහ අනෙකුත් කෘමීන් මත යපේ. නමුත් ගෙඩි වර්ග ද ආහාරයට ගනියි.

## සංස්කෘතිය
මෙම පක්ෂියාගේ රුව ශ්‍රී ලංකා රුපියල් 50 බැංකු නෝට්ටුවේ (2010 මාලාව) දක්නට ලැබේ. ඉංග්‍රීසි බසින් **Dull-blue flycatcher ** නම්වන මෙම පක්ෂියා *ශ්‍රී ලංකා අඳුරු නිල් මැසිමාරා* යනුවෙන් ද හැඳින්වේ.

## ආශ්‍රේයයන්
* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
මැන්චෙස්ටර් රංග භූමිය

**මැන්චෙස්ටර් අරීනා** හෙවත් **මැන්චෙස්ටර් රංග භුමිය** යනු,  එංගලන්තයෙහි මැන්චෙස්ටර් නගරයෙහි, නගර කේන්ද්‍රයට උතුරින් සහ මැන්චෙස්ටර් වික්ටෝරියා දුම්රිය ස්ථානයට පාර්ශවික ලෙසින් ඉහළින් ගුවන් අයිතිවාසිකම් අවකාශයෙහි පිහිටි ගෘහස්ත රංග භූමියකි.

## 2017 බෝම්බ පිපිරවීම
2017 මැයි 22 දිනදී ඇමරිකානු ගායිකා-ගීත රචක අරියානා ග්‍රන්ඩේ විසින් සිදු කල  ඩේන්ජරස් වුමන් ටුවර්  ප්‍රසංගය අවසානයෙහිදී රංග භූමියට පිටත මහජන අවකාශයෙහිදී, මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පිපිරවීමක් සිදු විය. 

## ආශ්‍රිත
### පුස්තක නාමාවලිය
*
*

## බාහිර සබැඳි 
*
*මැන්චෙස්ටර් අරීනා  ආසන පැනවීමෙහි සැලසුම්

ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තයෙහි ගෘහස්ත රංග භූමි
ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තයෙහි බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තයෙහි ගෘහස්ත අයිස් හොකි ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:මැන්චෙස්ටරයෙහි සංගීත අංග පැවැත්වෙන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය: මැන්චෙස්ටරයෙහි ක්‍රීඩා අංග පැවැත්වෙන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය: බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තයෙහි බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩාව
ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තයෙහි ප්‍රදර්ශන සහ සමුළු පැවැත්වෙන මධ්‍යස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:ඩාට්ස් ක්‍රීඩාව පැවැත්වෙන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:අන්ෂුට්ස් විනෝදාස්වාද  සමාගම
ප්‍රවර්ගය:රෙස්ට්ලිං මල්ලව පොර ක්‍රීඩාව කරන ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය: 1995දී පිහිටවූ විවධ උත්සවාංග පැවැත්වෙන ස්ථාන
වන්නි ගල්

**වන්නි ගල්** එසේත් නැතිනම් **රජරට ලොකු ගඩොල්** යනු ගඩොල් විශේෂයකි. 

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* ගඩොල්
* මෝඩ ගඩොල්
* ඉංජිනේරු ගල්

ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
ඩේන්ජරස් වුමන් ටුවර්

**ඩේන්ජරස් වුමන් ටුවර්** යනු,   *ඩේන්ජරස් වුමන්* (2016) නම් වූ ඇයගේ තුන්වන මැදිරි ඇල්බමයට සහාය සඳහා, අරියානා ග්‍රන්ඩේ නම් ඇමරිකානු ගායිකාව විසින් සිදුකෙරුණු තුන්වන ප්‍රසංග චාරිකාවයි.
කාරුවකී

**කෞර්‍යවකී (චාරුවකී, කාරුවකී**) යනු මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ තෙවන අධිරජ අශෝකගේ දෙවන බිසවයි.
කාරුවකී හෙවත් කෞර්වකී (චාරුවකී)  අශෝක රජුගේ දෙවන බිසව විය. අශෝක අධිරාජයාගේ ප්‍රථම බිසව වී ඇත්තේ දේවි නැමැති සාමාන්‍ය යුවතියකි. විවාහ වී ඇත්තේ අශෝක රජ වීමට ප්‍රථමව අශෝකයන් බාල වියේදීය.ඇයට තිවාල නමින් පුත්‍රයෙකු සිටි අතර අශෝකගේ ප්‍රියතම බිසවයි. කෞර්වකී අශෝක ආදර කතාන්දරය ඇරඹී ඇත්තේද ඔවුන්ගේ බාල වයසේ සිටමය.
කෞර්වකී අශෝකගේ ප්‍රියතම බිසව ලෙස හැදින්වෙන්නේ අශෝක ඔහුගේ සෙල්ලිපිවල ඇය ගැන පමණක් සදහන් කර ඇති නිසාය. අශෝකව බෞද්ධයෙකු බවට පත් කළේ ද කෞර්වකී බිසව බව සදහන් වේ. ඇය ඉතාමත් යහපත් බිසවක් ලෙස ඉතිහාසයේ සදහන්‍ ය.
අශෝකගේ මරණයෙන් පසු ඇය ඉතාමත් ශෝකානුකූල හා අති සරල දිවියක් ගත කරන්නට ඇත යැයි සැලකේ.සමහර විට කෞර්වකී අශෝක අධිරජුගේ අහ මෙහෙසිය වන්නට ඇතැයි කියාද විශ්වාස තිබේ. 

මෙම කෞර්‍යවකී යනු කාලිංග දේශයෙහි රාජකුමරිය වේ.

## ආශ්‍රේයයන්
සිංගප්පූරුවෙහි කාන්තාවෝ

**සිංගප්පූරුවෙහි කාන්තාවන්**, විශේෂයෙන්  සිංගප්පූරුවෙහි ශ්‍රම බලකායට අවතීර්ණවූවන්, මුහුණ දෙන කාර්යයක් වන්නේ සිංගප්පූරු සමාජයෙහි සහ ආර්ථිකයෙහි ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික සහ වර්තමාන භූමිකාවන් සමතුලනය කර ගැනීමයි.
මධ්‍යම ආසියාව

බටහිරින් කැස්පියන් මුහුදෙහි සිට නැගෙනහිරින් චීනය දක්වාද  සහ දකුණෙන් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි සිට උතුරෙන්  රුසියාව දක්වාද **මධ්‍යම ආසියාව** විහිදෙයි. මෙම ප්‍රදේශය තුල ඇති රටවල් පහේම නාමයන් කෙළවර වන්නේ "එහි භූමිය" යන අර්ථය සහිත "-ස්තාන්" නම් පර්සියානු උපසර්ගය වෙතින් වන බැවින්   කථා ව්‍යවහාරයෙහිදී එය  "ස්තාන්යන් " ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. 

මධ්‍යම ආසියාවෙහි පූර්ව සෝවියට් සමූහාණ්ඩු වූයේ  කසක්ස්තානය (ජනගහණය මිලියන 17), කියර්ගිස්තානය (මිලියන 5.7), ටජිකිස්තානය (මිලියන 8.0), ටර්ක්මෙනිස්තානය (මිලියන 5.2), සහ උස්බෙකිස්තානය (මිලියන 30) වන අතර, ඒවා විසින් ප්‍රදේශයට මිලියන 66 පමණ මුළු ජනගහණයක් ලබා දෙයි.

මධ්‍යම ආසියාව ඓතිහාසික වශයෙන් සැලකූ විට එහි පශු අනුචාරී ජනතාව වෙත සහ  සේද මාවත සමග සමීපයෙන්  බැඳී පැවතිණි.

## සටහන් 
## ආශ්‍රිත 
## තවදුරටත් කියවීම් 
* 
* චවු, එඩ්වඩ්. "සෙන්ට්‍රල් ඒෂියාස් පයිප්ලයින්ස්: ෆීල්ඩ් ඔෆ් ඩ්‍රීම්ස් ඇන්ඩ් රියෑලිටි", *පයිප්ලයින් පොලිටික්ස් ඉන් ඒෂියා: ද ඉන්ටර්සෙක්ෂන් ඔෆ් ඩිමාන්ඩ්, එනර්ජි මාර්කට්ස්, ඇන්ඩ් සප්ලයි රූට්ස්* තුල. ආසියානු පර්යේෂණ පිළිබඳ ජාතික කාර්යාංශය, 2010.


ප්‍රවර්ගය:ආසියාවේ කලාප
ප්‍රවර්ගය: ජෛවවිවිධත්ව උච්ච ස්ථාන
කොතලාවල කැබිනට් මණ්ඩලය

**කොතලාවල කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1953 සිට 1956 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය ජෝන් කොතලාවල විසින් නායකත්වය සැපයුනු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1953 ඔක්තොම්බර් මාසයෙහිදී කොතලාවල මහතාගේ පූර්වප්‍රාප්තික ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීම හා සමගින් පිහිටුවුනු එය විසුරුවා හැරුණේ 1956 අප්‍රේල් මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී විපක්ෂය ලද ජයග්‍රහණය හා සමගිනි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු 
## පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරු
## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය
ප්‍රවර්ගය:දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ අමාත්‍ය මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:1953 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි වූ  සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:1956 වසරෙහිදී ලංකාවෙහිවූ විසංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය: 1953 වසරෙහිදී සංස්ථාපිත කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය: 1956 වසරෙහිදී විසංස්ථාපිත කැබිනට් මණ්ඩල
ජපානයෙහි විවාපත්වීම

ජපානයෙහි විවාපත්වීම යනු ගෘහස්ථය කේන්ද්‍රගතව පැවැත්වෙන නෛතික සහ සමාජීය සංස්ථානයකි. පවුල් ලියාපදිංචි ලියැවිලි තුල ඔවුන්ගේ තත්ත්වය වෙනස් කිරීමෙන් අනතුරුව, යුවලක් නෛතික වශයෙන් විවාපත් බවට සැලකෙන අතර උත්සවයක අවශ්‍යතාවයක් පැන නොනගියි. බොහෝ විවාහයන් සිදු කෙරෙනුයේ එක්කෝ ෂින්තෝ සම්ප්‍රදායයන්ට අනුව හෝ නැතිනම් ක්‍රිස්තියානි-ශෛලියෙහි දේවස්ථාන විවාහ ලෙසින් හෝ වශයෙනි.

සහකරුවා/සහකාරිය සොයාගන්නා ක්‍රමය පරිදී, සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් විවාහයන් මාදිළි දෙකකට වර්ගීකරණය කෙරුනු මුත්—*ඔමියායි*, යන්නෙන් අදහස් වූයේ යෝජනා කල හෝ යෝජනාත්මක හඳුන්වා දීමක් ඇසුරෙන් හටගත් යන්න වූ අතර, *රෙන්නායි* වෙතින් අදහස් වූයේ සැමියා හා බිරිය හමුවී ඔවුනතරෙහි විවාහ වීමට තීරණය කිරීම යන්න විය—පශ්චාත්-යුද්ධ දශකයන්හීදී මෙම විලක්ෂණය වඩාත් අල්පතර ලෙසින් අරුත්බර වූයේ,  ආදරය පිළිබඳ බටහිර අදහස් විසින් විවාහය පිළිබඳ ජපාන අනුබෝධය වෙනස්කිරීමකට ලක් කල බැවිනි. 

## ඉතිහාසය 
ජපානයෙහි විවාපත්වීමෙහි සංස්ථානය, අවසන් සහස්‍රය තුලදී අත්‍යන්ත වෙනසකට ලක් විය. පළමුව මධ්‍යතන යුගයෙහිදී  චීන කොන්ෆියුසියස් වාදය වෙත දේශජ ව්‍යවහාරයන් අනුවර්තනය වූ අතර, ඉක්බිතිව නූතන යුගයෙහිදී ස්වාර්ථවාදය වෙත මෙන්ම, ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමානත්වය, ප්‍රේමාන්විත ආදරය සහ, න්‍යෂ්ටික පවුල යන බටහිර සංකල්ප වෙතද  අනුවර්තනය වනු දක්නට ලැබුණි. වරෙක කුඩා රදළ පෙළැන්තියකට පමණක් සීමිතවූ  චාරිත්‍ර, මහත් බහුජන සම්මතවාදයකට ලක්වූයේ ජනගහණය වඩාත් වැඩි සීඝ්‍රතාවයකින් නාගරීකරණයට ලක් වීම නිසාවෙනි.

### හෙයියන් සමය (794–1185) 
[thumb|[හිකාරු ගෙන්ජි |ගෙන්ජිගේ පුතු  ලිපියක් කියවයි. *ගෙන්ජි මොනොගාටරි එමාකී*, 12වන සියවස අත්ලේඛ්‍යපත්‍රය, ගොතෝ කෞතුකාගාරය.]]

ජපාන ඉතිහාසයෙහි හෙයියන් සමය සනිටුහන් කලේ එහි සම්භාව්‍ය යුගයෙහි මස්තකප්‍රාප්තිය වන අතර, ඒ වන විට  අපරිමාණ අධිරාජ්‍ය රාජසභාව විසින් එය සහ එහි සංස්කෘතිය හෙයියන්-කියෝ (නූතන කියොතෝ) තුල සංස්ථාපනය කොට තිබුණි. විස්තාරිත පංති ක්‍රමයක් යටතේ හෙයියන් සමාජය සංවිධානය වී තිබුණු අතර, විවාපත්වීමෙහි අරමුණ වූයේ හැකි විශිෂ්ටතම තත්ත්වයෙහි පවතින පෙළැන්තියෙන් උසස්තම පංතිය උරුම කොට ගන්නා දරුවන් බිහි කිරීමයි. එය උත්සවාකාර හෝ අනිවාර්යයෙන් ස්ථීර හෝ නොවීය.  අඳුරු වැටුනු පසු හමුවීම සඳහා පිළියෙල කිරීමට පෙර වංශවත්හූ මාස හෝ අවුරුදු ගණනක කාලසීමාවක් තුල ලියුම් සහ කාව්‍යයන් හුවමාරු කර ගත්හ. කිසියම් පුරුෂයෙක් එකම ස්ත්‍රීය රාත්‍රි තුනක කාල සීමාවක හමු වුනි නම් ඔවුන් විවාහ වූයේ යැයි සැලකෙන අතර බිරියගේ මවුපියෝ යුවල සඳහා භෝජන සංග්‍රහයක් පැවැත්වූහ. පහළ-පෙළැන්තියේ බොහෝ අයවළුන්, එක් සහකරුවකු සමගින් ස්ථීර විවාහයක පත්වූ අතර, සැමියන් විසින් අඹුවන් තම ගෘහයන් වෙත කැඳවාගෙන යෑමට කටයුතු පිළියෙල කලේ, ඔවුන්ගේ සුතනයන් හට  සුජාතකත්වය හිමි වන බවට සහතික වනු සඳහාය. උසස්-පෙළැන්තියෙහි වංශවතුන් සමහරවිට බහු භාර්යාවන් හෝ උපභාර්යාවන් හෝ තබා ගත්හ. වංශවතුන්ගේ බිරියන් ඔවුන්ගේ පියවරුන්ගේ ගෘහයන්හී රැඳී සිටි අතර, සැමිවන් විසින්  පීතෘත්වය පිළිගත්තේ චාරිතානුකූල ත්‍යාග පිරිනැමීමක් තුලිනි. 

හෙයියන් විවාහය ඉල්ලා සිටීමේ ආකාර මෙන්ම, ප්‍රේමාතූර කූටෝපායයන්ගේ උගුල්ද, එම යුගයෙහි සාහිත්‍යය තුල, විශේෂයෙන් *ද ටේල් ඔෆ් ද බැම්බු කටර්*, *සැරෂිනා දිනපොත*, *ද පිලෝ බුක්*, සහ *ද ටේල් ඔෆ්  ගෙන්ජි* තුල පැහැදිලිව දැක්වෙයි.

### එඩෝ සමය (1600-1868) 
thumb|"වෙඩිං." *ජැපෑන් ඇන්ඩ් ජැපනීස්* (1902) පොත වෙතින්, පි. 62.

thumb|"ජැපනීස් ඇට් හෝම්." *ජැපෑන් ඇන්ඩ් ජැපනීස්* (1902) පොත වෙතින්, පි. 71.
පිටතඹල උපබස්සා

**පිටතඹල උපබස්සා** (*Glaucidium castanotum*) (බොහෝ අවස්ථාවල *Glaucidium castanonotum* ලෙස වැරදියට සඳහන් කෙරේ) මුහුණු මඬල ප්‍රධාන වශයෙන් දුඹුරු පැහැ අතර, ඇස් කහ පැහැති ය. සුදු පැහැ ගෙලපටියක් ඇත.  

## ව්‍යාප්තිය සහ වාසස්ථාන
පිටතඹල උපබස්සා ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ පොදු නේවාසික පක්ෂියෙකි. මෙම විශේෂය කිතුල්ගල සහ සිංහරාජය වැනි ස්ථානවල දී පහසුවෙන් නිරීක්ෂණය කළ හැක. මෙම විශේෂයේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ ලෙග්ගේ ඓතිහාසික වාර්තා අනුව, මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු අර්ධය, විශේෂයෙන්ම කොළඹ අවට පහතරට තෙත් කලාපීය කඳුකර ප්‍රදේශවල ද හමුවන බව සඳහන් වේ. මෑතක දී මෙම විශේෂයේ ගහනය ශීඝ්‍රයෙන් හායනය වී ඇති අතර, වර්තමානයේ හමුවන්නේ තෙත් කලාපයේ සහ මුහුදු මට්ටමෙන් අඩි 6500ට ඉහළ කඳුකර ප්‍රදේශවල පමණි.

## චර්යාව
මෙම විශේෂය දෛනික විශේෂයක් වන අතර, දිවා කාල, විශේෂයෙන්ම සන්ධ්‍යාවෙහි නිතර දැකගත හැක. පියාසැරිය ගැඹුරු තරංගීය ස්වභාවයක් ගනියි. මෙම විශේෂය ගසක ලැගි කුඩා පක්ෂීන් සහිත රැළවල් තුළ ද දැකගත හැක . සාමාන්‍යයෙන් බෑවුම් සහිත කඳුකර ප්‍රදේශවල උස් ගස්වල මුදුන්වල මෙම පක්ෂීන් හැසිරෙන බැවින් නිරීක්ෂණය කිරීම දුෂ්කර විය හැක. ප්‍රධාන වශයෙන්ම කුරුමිණියන් වැනි කෘමීන් මත යැපෙන අතර, මීයන්, කුඩා කටුස්සන් සහ කුඩා පක්ෂීන් ද, විශේෂයෙන්ම පැටවුන්ට ආහාර දෙන අවධියේ ආහාරයට ගනියි. නාදය මන්දගාමී ය.එය *ක්‍රාව්-ක්‍රාව්* ආකාරයේ හඬකි. දිගු දුරක් පුරා පැතිර යයි. මොවුන් ගසක බෙණයක් තුළ බිත්තර දෙකක් දමයි.

## සංස්කෘතිය තුළ
ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙම පක්ෂියා සිංහල බසින් *පිටතඹල වන බස්සා*, *මූකලන් බස්සා* වැනි නම්වලින් ද ඉංග්‍රීසි බසින් **Chestnut-backed owlet** යනුවෙන් ද හඳුන්වයි.

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන්
*  Database entry includes a brief justification of why this species is near threatened
* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
පහතරට මූකලන් තෙලිස්සා

:***පොදු නම්:** පහතරට මූකලන් තෙලිස්සා; Lowlands hump-nosed pit viper.

***Hypnale zara*** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික විෂැති තෙලිස්සන් විශේෂයකි. මෙම විශේෂය විවිධ වර්ණවලින් යුත් සිරුර සහ අඩුවෙන් ඉහළට නැවුණු හොඹුව හේතුවෙන් *Hypnale nepa''ගෙන් වෙන්කර හඳුනාගත හැක. මෙතෙක් මෙහි කිසිදු උපවිශේෂයක් හඳුනාගෙන නැත.

## ව්‍යාප්තිය
ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිතදිග තෙත් කලාපයේ පාදක කඳුවල පහතරට වැසි වනාන්තරවල සිට සිට මධ්‍ය උස්බිම් දක්වා හමුවේ‍.

## පරිසරය
නිශාචර සර්පයෙකි.

## විස්තරය
ගැටිති වැනි නෙරීම්වලින් ඇතිවන කුඩා කොරපොතු 10-19ක් පමණ හොඹුවේ අයිනේ දැකගත හැක. අන්තර්නාසා සිහ පූර්වලලාට පෙදෙස දක්වා විෂමජාතීය කුඩා කොරපොතු 18-39 පමණ දැකගත හැක. ඇසවටා කොරළ 6කි. තොල්වලට ඉහළින් 7-8කි. ඇලපතෙහි නෞතලාකාර කොරල ඇත. උදරීයව කොරපොතු 134-157 පමණ සංඛ්‍යාවක් හමුවේ. උපපෞච්ඡ පෙදෙසේ 34-51 පමණ පැවතිය හැක.

පෘෂ්ඨයේ වර්ණය කහපැහැ දුඹුරු සිට අඳුරු දුඹුරු පැහැය දක්වා විචලනය විය හැක. ඇතැම්විට තද රතු පැහැති ය. අර්ධ-ඕවලාකාර හෝ අර්ධ-ත්‍රිකෝණාකාර පැල්ලම් පේළි දෙකක් කශේරුක ප්‍ර‍දේශයේ දී මුණගැසේ. ඇස සහ කොපුල හරහා අඳුරු රේඛාවක් විහිදේ. බඳ පෘෂ්ඨීය පෙදෙසට වඩා ලා පැහැති ය. ඇතැම්විට දීප්තිමත් අළු පැහැ විය හැක.

## ප්‍රජනනය
අණ්ඩුජලාබුජ ය.

## මේවාත් බලන්න
* ක්‍රොටැලයින් විශේෂ සහ උපවිශේෂ ලැයිස්තුව
* 
* 
* දර්ප දෂ්ටනය

## ආශ්‍රේයයන්
* http://www.catalogueoflife.org/col/details/species/id/13207836 

## බාහිර සබැඳි
* http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Hypnale&species=zara
* http://apjtm.net/admin/picture/UploadFile/20111231153236944.pdf
* 
* http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?enlarge=0000+0000+1011+1564
* http://biodiversityofsrilanka.blogspot.com/2014/05/lowland-hump-nosed-pit-viperpahatharata.html
එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය** යනු,  1956 සිට 1959 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක  විසින් නායකත්වය සැපයුනු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1956 අප්‍රේල් මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටුවුනු එය විසුරුවා හරින ලද්දේ 1959 සැප්තැම්බර මාසයෙහිදී සිදුවූ බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය හා සමගිනි.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු 
## පාර්ලිමේන්තු ලේකම්වරු 
## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1956 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදුවූ සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:1959 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදුවූ විසංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය: 1959 වසරෙහිදී විසංස්ථාපනය කෙරුණු කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය: 1956 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු කැබිනට් මණ්ඩල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය
ප්‍රවර්ගය:දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ අමාත්‍ය මණ්ඩල
ශ්‍රී ලංකා දෑ-දෙමලිච්චා

**ශ්‍රී ලංකා ‍දෑ-දෙමලිච්චා** (*Pomatorhinus melanurus*) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික පැරණි ලෝක දෙමලිච්චන් විශේෂයකි. අතීතයේ මෙම විශේෂය ඉන්දියානු දෑ-දෙමලිච්චාගේ උපවිශේෂයක් ලෙස සැලකිණි. මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කඳුකර කලාපයේ බටහිර කොටසේ හමුවේ. *holdsworthi* ප්‍රභේදය පහතරට වියළි කලාපයේ සහ නැගෙනිහර කඳුකර ප්‍රදේශයේ ද හමුවේ.

## සංස්කෘතිය තුළ
මෙම පක්ෂියාගේ රුව රුපියල් 4.50 ශ්‍රී ලංකා තැපැල් මුද්දරයේ දක්නට ලැබේ.
.]]

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* අන්තර්ජාල පක්ෂි එකතුව