open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Walking Dead (season 11)

AMC හි ඇමරිකානු පශ්චාත්-එළිදරව් ත්‍රාසජනක රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන ද වොකින් ඩෙඩ් හි එකොළොස් වන සහ අවසාන වාරය 2021 අගෝස්තු 22 වන දින තිරගත වීමට නියමිත අතර එය කථාංග 24 කින් සමන්විත වේ. ෆ්‍රෑන්ක් ඩාරබොන්ට් විසින් රූපවාහිනිය සඳහා වැඩි දියුණු කරන ලද මෙම කතා මාලාව රොබර්ට් කිර්ක්මන්, ටෝනි මුවර් සහ චාලි ඇඩ්ලාර්ඩ්ගේ නම් සහිත විකට පොත් මාලාව මත පදනම් වේ. විධායක නිෂ්පාදකයින් වන්නේ කර්ක්මන්, ඩේවිඩ් ඇල්පර්ට්, ස්කොට් එම්. ජිම්පල්, ඇන්ජෙලා කැන්ග්, ග්‍රෙග් නිකොටෙරෝ, ජෝශප් ඉන්කප්‍රෙරා, ඩෙනිස් හත් සහ ගේල් neන් හර්ඩ් වන අතර, කැං ඇගේ තුන්වන සහ අවසාන වාරය සඳහා නිරූපිකාවක් ලෙස කටයුතු කරයි.

මෙම සමය විකට පොත් මාලාවේ #175-193 නිකුතුවලින් කරුණු අනුවර්තනය කරන අතර උසස් උපකරණ ඇති විශාල ප්‍රජාවක් සහ විවිධ ජනාවාස වල ජීවත් වන පනස් දහසකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් වන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය සමඟ කණ්ඩායමේ හමුවීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.

sanush herath
ප්‍රවර්ගය:The walking dead (tv siries) seosones
ප්‍රවර්ගය:Introduction articles
ප්‍රසන්න හේවගේ

**රියර් අද්මිරාල් ප්‍රසන්න හේවගේ** (ඉංග්‍රීසි: **Prasanna Hewage**) USP යනු  ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා දකුණු නාවික විධානයේ ආඥාපති.

රියර් ඇඩ්මිරල් ප්‍රසන්න හේවගේ  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* දකුණු නාවික විධානයේ ආඥාපති ලෙස රියර් අද්මිරාල් ප්‍රසන්න හේවගේ වැඩ භාර ගනී 

* නාලන්දා රණවිරු උපහාර 2020

 
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රසාද් එදිරිසිංහ

මේජර් ජෙනරල් **ප්‍රසාද් එදිරිසිංහ** (ඉංග්‍රීසි: **Prasad Edirisinghe**)  VSV,, RSP, USP, psc යනු  ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු ජෙනරල් ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල ආරක්ෂක විශ්ව විද්‍යාල දක්ෂිණ මණ්ඩපාධිපති.

මේජර් ජෙනරල් ප්‍රසාද් එදිරිසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 

## ආශ්‍රිත
* කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු හමුදා නිලධරයන්

* කොතලාවල ආරක්‍ෂක විශ්ව විද්‍යාලයේ සංවර්ධන කටයුතු රැසක්  

* Major General EADP Edirisinghe psc BA (Defence) MPA 

* නාලන්දා රණවිරු උපහාර 2020

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
කාල විස්තාරණය

[දකුණ|thumb|300x300පික්| වැඩ කරන ඔරලෝසු දෙකක් විවිධ ත්වරණයන්ගෙන් පසු විවිධ වේලාවන් වාර්තා කරන්නේ ඇයි දැයි කාල විස්තාරණය පැහැදිලි කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, ගත වූ සෑම පෘථිවි මාස 12 කටම තත්පර 0.01 ක් පසුගාමී වෙමින් [ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය|ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයෙ හි කාලය මන්දගාමී වේ. ජීපීඑස් චන්ද්‍රිකා වැඩ කිරීමට නම් පෘථිවියේ පද්ධති සමඟ නිසි ලෙස සම්බන්ධීකරණය කිරීම සඳහා අවකාශයේ කාලය නැවීම සැළකිල්ලට ගෙන ඒවා සකස් කළ යුතුය. ]]
සාපෙක්ෂතාවාදයේදී, **කාල විස්තාරණය** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඔරලෝසු දෙකක ගත වී ඇති කාලය දැක්වීමේදි පෙන්වන කාල වෙනසයි. මෙය සිදුවන්නේ ඔරලෝසු දෙක අතර සාපේක්ෂ ප්‍රවේගයේ වෙනස නිසා හෝ ඔරලෝසු දෙක පිහිටි ස්ථානයන් හි ඇති ගුරුත්ව විභවයේ වෙනස නිසායි.

සංචලනය වෙන ඔරලෝසුවක් සහ නිරීක්ෂකයෙක් අතර වෙනස්වන දුර ප්‍රමාණය නිසා ඇතිවෙන සංඥා ප්‍රමාදයට හානිපූරණය කිරීමෙන් පසුව (ඩොප්ලර් ආචරණය), නිරීක්ෂකයාට පෙනෙන්නේ ගමන් කරන ඔරලෝසුවේ කාලය ගතවීම පෙන්වන්නේ, තමා ලඟ ඇති ඔරලෝසුවකට වඩා හෙමින් බවයි. මීට අමතරව, විශාල වස්තුවකට ආසන්නව (එනම් අඩු ගුරුත්ව විභවයක) පිහිටි ඔරලෝසුවක් 'ගතවූ කාලය' දක්වන්නේ, එම විශාල වස්තුවට ඈතින් තිබෙන ඔරලෝසුවකට වඩා අඩුවෙනුයි.

සාපේක්ෂතාවාදයට අදාල මෙම පුරෝකථිතයන් අත්හදා බැලීම මගින් නැවත නැවත ඔප්පු කර තිබේ. එමෙන්ම ඒවා GPS සහ Galileo වැනි චන්ද්‍රිකා යාත්‍රණයන් මෙහෙයවීමේදි ප්‍රායෝගිකව ද යොදා ගැනේ. කාල විස්තාරණය විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන්ගේ ද නිතර දක්නට ලැබේ.

## මූලාශ්‍ර
සාමවේද

**සාමවේද** (සංස්කෘත:सामवेद) තනු හා ගීතිකා වලින් සමන්විත වේදයයි. එය පුරාණ වෛදික සංස්කෘත ග්‍රන්ථයක් වන අතර හින්දු ආගමේ ශුද්ධ ලියවිලි වල කොටසකි. එය පද 1,549 කින් සමන්විත පූජනීය ලියවිල්ලකි. පද 75 ක් හැර අන් සියල්ලම ඍග් වේදයෙන් ලබාගෙන ඇත. සාමවේදයෙහි සංශෝධනයන් තුනක් නොනැසී පවතින අතර, වේදයේ විවිධ අත්පිටපත් ඉන්දියාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් සොයාගෙන ඇත.

එහි මුල් කොටස් ඍග් වේදික යුගයේ තරම් අතීතයේ සිට පැවත එන බව විශ්වාස කෙරෙන අතර පවත්නා සම්පාදනය, වෛදික සංස්කෘතයේ පශ්චාත්- ඍග් වෛදික මන්ත්‍ර යුගයේ සිට ක්‍රි.පූ. ක්‍රි.පූ. 1200 සහ 1000 හෝ තරමක් පසුව දළ වශයෙන් සමකාලීනව අතර්වවේද සහ  යජුර්වේදය සමඟ සමකාලීන වේ.

සාමවේදය තුළ කාවැදී ඇත්තේ පුළුල්ව අධ්‍යයනය කරන ලද චන්දෝග්‍ය උපනිෂද් සහ කේන උපනිෂද් ය. එය ප්‍රාථමික උපනිෂද් ලෙස සලකනු ලබන අතර හින්දු දර්ශනයේ ෂඩ් දර්ශනයන්ට , විශේෂයෙන් වේදාන්ත දර්ශනයට බලපෑම් ඇති කරයි. එමෙන්ම සාමවේදය පසුකාලීන ඉන්දියානු සංගීතයට වැදගත් අඩිතාලමක් දැමීය.

## කාලනිර්ණය සහ ඓතිහාසික සන්දර්භය 
මයිකල් විට්සෙල් පවසන්නේ සාමවේදය සහ වෙනත් වෛදික ග්‍රන්ථ සඳහා නියත කාලනිර්ණයක් නොමැති බවයි. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ සංහිතා කොටස ඍග් වේදයෙන් පසුව;  ක්‍රි.පූ. 1200 සිට 1000 දක්වා විය හැකි බවයි. 

සාමවේද ගීතිකා ගායනා කිරීමේ ක්‍රම දුසිමක් පමණ තිබුණි. ෆ්‍රිට්ස් ස්ටාල්ට අනුව එය “ඍග් වේද සංගීතයට සකසා ඇත”. එය පැරණි තනු සහ  ඍග් වේදයේ පද වල සංයෝජනයකි.

## ආශ්‍රේයයන්
දෙවන පුලකේශින්

**දෙවන පුලකේශින්** (IAST: Pulakeśin, ‍රාජ්‍ය. ක්‍රි.ව. 610–642) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වාතාපියෙහි (වර්තමාන ඉන්දියාවේ කර්ණාටක හි බාදාමි) චාලුක්‍ය රාජවංශයේ වඩාත්ම ප්‍රකට පාලකයායි. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ දී, චාලුක්‍ය රාජධානිය ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ ඩෙකාන් ප්‍රදේශයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක ව්‍යාප්තව පැවතිණි.

A son of the Chalukya king Kirttivarman I, Pulakeshin overthrew his uncle Mangalesha to gain control of the throne. He suppressed a rebellion by Appayika and Govinda, and decisively defeated the Kadambas of Banavasi in the south. The Alupas and the Gangas of Talakadu recognized his suzerainty. He consolidated the Chalukya control over the western coast by subjugating the Mauryas of Konkana. His Aihole inscription also credits him with subjugating the Latas, the Malavas, and the Gurjaras in the north.

The most notable military achievement of Pulakeshin was his victory over the powerful northern emperor Harsha-vardhana, whose failure to conquer the Chalukya kingdom is attested by the Chinese pilgrim Xuanzang. In the east, Pulakeshin subjugated the rulers of Dakshina Kosala and Kalinga. After defeating the Vishnukundina ruler, he appointed his brother Vishnu-vardhana as the governor of eastern Deccan; this brother later established the independent Eastern Chalukya dynasty of Vengi. Pulakeshin also achieved some successes against the Pallavas in the south, but was ultimately defeated, and probably killed, during an invasion by the Pallava king Narasimhavarman I.

Pulakeshin was a Vaishnavite, but was tolerant of other faiths, including Shaivism, Buddhism, and Jainism. He patronized several scholars, including Ravikirtti, who composed his Aihole inscription.

## References
### Bibliography 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Titanoboa

thumb|titanoboa ගේ ඇට කැබල්ලක්
Titanoboa යනු වඳ වී ගොස් ඇති අති විශාල සර්ප විශේෂයකි.මෙම සර්ප විශේෂය මීට වසර මිලියන 60 කට පමණ පෙර දකුණු ඇමරිකාවේ ජීවත් වූහ.මෙම සර්ප විශේෂය දිගින්  12.8 m (42 ft) පමණ වුණු අතර බර 1,135 kg  පමණ විය.මෙම සත්ත්ව විශේෂය දැනට ලොව හදුනාගත් විශාලතම සර්ප විශේෂය වේ.
කාදම්බරී දේවී

**කාදම්බරී දේවී** (5 ජූලි 1859 — 21 අප්‍රේල් 1884) ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජ්‍යෝතීරින්ද්‍රනාථ් ඨාකූර්ගේ භාර්යාව සහ දේබේන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර්ගේ ලේලියයි. 1868 ජූලි 5 දින විවාහ වන විට ඇගේ වයස අවුරුදු 9ක් වූ අතර, ඇගේ සැමියා ඇයට වඩා වසර දහයක් වැඩිමහල් විය. ඔහු ඇයට අධ්‍යාපනයට අවස්ථාව සලසා දුන්නේ ය. ඇය සිය මස්සිනා වූ රබීන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර් හා සමවයස් කාණ්ඩයේ පසුවූවා ය.

ඇය සිය නිර්මාණාත්මක ප්‍රතිපෝෂණය සහ අදහස් මඟින් රබීන්ද්‍රනාථ්ගේ කවි හැඩගැස්වූවා ය. එසේම ඇය ඔහුගේ හොඳම මිතුරිය ද විය. ඇය සහ ඨාකූර් අතර තිබූ සම්බන්ධය මතභේදාත්මක අතර, එය ඛේදාන්තයක් බැව් පෙනීයයි.

නොදන්නා හේතූන් මත, 1884 අප්‍රේල් 21 දින ඇය සියදිවි හානිකරගත්තා ය. මේ වන විට රබීන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර්ගේ විවාහය සිදුවී මාස හතරකි. ඇගේ මරණය පිළිබඳ ඨාකූර් පවුල නිහඬ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළහ.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* https://m.youtube.com/watch?list=PLEJ8D7mRSBafh9G0B82n0ilmuRQbYYjtd&v=qDUdC_4XxuE
* *The Telegraph*. Spotlight on the women in Tagore’s life. 7 May 2004.
ජොහාන් සෙබස්තියන් බාක්

**ජොහාන් සෙබස්තියන් බාක්** (මාර්තු 21, 1685 - ජූලි 28, 1750) 18 වන සියවස ආරම්භයේදී බැරොක් යුගයේ සිටි ජර්මානු සංගීත යෙකි. ඔහු බටහිර ඉතිහාසයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම සංගීතඥයෙකු ලෙස සැලකේ. මොසාර්ට්, බීතෝවන් සහ වැග්නර් වැනි සංගීතඥයින්ට බැච් බලපෑම් කළ අතර ඔහු ඔහුගේ කාලයේ සංගීතය උසස් තලයකට ගෙන ආවේය. බැච්ගේ සංගීතය එහි සුන්දරත්වය, සංකීර්ණත්වය, දීප්තිය, බුද්ධිය සහ චිත්තවේගී ශක්තිය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ඔහුගේ සංගීතයේ ගුණාත්මකභාවය හේතුවෙන් වෘත්තීය නිර්මාපකයින් බොහෝ විට ඔහුව හඳුන්වන්නේ බටහිර ඉතිහාසයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම නිර්මාපකයෙකු ලෙස ය. බැච්ගේ සංගීතය ලොව පුරා ප්‍රසංගය, අධ්‍යනය හා රස විඳීම සිදු කෙරේ.

## යොමුව 
ප්‍රවර්ගය:ජර්මානුවන්
ප්‍රවර්ගය:සංගීතඥයන්
රග්බි

thumb|රග්බි ක්‍රිඩා කර්න ආකාරය
රග්බි ලෝක කුසලානය අන්තර්ජාතික රග්බි කමිටුව මඟින් සංවිධානය කරනු ලබන ජාත්‍යන්තර රග්බි යූනියන් තරඟයක් වන අතර එය 1987 සිට සෑම අවුරුදු 4කට වරක් පවත්වාගෙන එනු ලැබේ. ජයග්‍රහයකයින් හට විලියම් වෙබ් එලිස් කුසලනය ප්‍රධානය කරනු ලැබේ. එම කුසලනය විලියම් වෙබ් එලිස් නම් රග්බි පාසල් ශිෂ්‍යයාට පසුව නම් කර ඇති අතර, ඔහු තරඟයක් අතරතුරේදී බෝලය අහුලා ගැනීමෙන් රග්බි ෆුට්බෝල් හඳූන්වාදුන් බවට ප්‍රචලිත මතයක් පවතී. එංගලන්තයේ පැවති 2015 රග්බි ලෝක කුසලානය ජයග්‍රහණය කිරීමත් සමඟ දැනට නවසීලන්තය මෙම කුසලානයේ හිමිකරුවෝ වෙති. 2019 රග්බි ලෝක කුසලානය ජපානයේදී පැවැත් වුණා

= ***විශේෂ*** =
රග්බි - තරමක තරුණ කැඳවා කළ හැකි බව වදාළා. ඒ කෙසේ වුවත්, පාපන්දු වෙන් හා සංවර්ධන, තමන්ගේ ම මාර්ගයක් යන්න, එය ම වර්ග විශාල සංඛ්යාවක් ලබාගෙන ඇත. ඒවා අතර ප්රධාන වෙනස්කම් කාලීන හෝ ක්ෂේත්ර ක්රීඩකයන් ප්රමාණය මත පදනම් වී ඇත. වසර 2016 දී ඔලිම්පික් ක්රීඩා වැඩසටහන ඇතුළත් කරන ලද රග්බි-7 වඩාත් සාර්ථක වර්ගය,. වෙනත් දේ අතර, ක්රීඩාව හිම හෝ වෙරළ මත ධාවනය කල හැකි අතර, එය වෙනම ක්රීඩාව සලකා බලනු ඇත.

එසේම, බොහෝ ගිහි බොහෝ විට රග්බි හා ඇමරිකානු පාපන්දු ව්යාකූල. කැනේඩියානු විශේෂ මෙන් අග බ්රිතාන්ය ක්රීඩාවේ කලින් ආකෘති වලින් පරිණාමය, නමුත් දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වාධීන ක්රීඩාවකි. උදාහරණයක් ලෙස, පාපන්දු, විෙශේෂ හිස් ආවරණ සහ රග්බි නොවන බව අනෙකුත් දැඩි උපකරණ අදාළ වේ.

= ඉතිහාසය =
මේ ක්රීඩාවට නම් සහ වර්ග විශාල මුදලක්. එය සමහර විට නිසා ඉතා සමාන නීති රීති සහ අරමුණු, ඇමරිකානු පාපන්දු සමඟ ව්යාකූල බොහෝ විට ද වේ. ඒ කෙසේ වුවත් රග්බි - එය එංගලන්තයේ ආරම්භ වන බව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනම ක්රීඩාව ය.

නමුත් ෙම් පන්දුව ක්රීඩාව ජනප්රිය විය ඇල්බියන් මධ්යකාලීන යුගයේදී, මෙම ක්රීඩා විනය පෙනුම නිල දිනය සැලකේ ඉකුත් අප්රේල් 7 වැනි දා 1823 අවුරුද්දේ. එම දවසේ, වෝටර්ලු දී ජයග්රහණය සැමරීම ගෞරවය උත්සව සමයේ, ක්රීඩාව සියලු නීති රීති උල්ලංඝනය කරමින් රග්බි නගරයේ අවුරුදු 16 ක් වයසැති පදිංචි පන්දුව ඔහුගේ අතේ උදුරාගෙන සතුරා "යන පදනම" ගියා. Uilyam Vebb එලිස් නිර්මාතෘ බවට පත් කරනවා පමණක් නොවේ
තෙවන ලෝක යුද්ධය

thumb|250x250පික්| තුන්වන ලෝක යුද්ධය න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් බවට පත්වනු ඇති බව ප්‍රකට උපකල්පනයකි. මෙවැනි ගැටුමකින් මනුෂ්‍ය වර්ගයා වඳ වී යාමටද හැකියව ඇත.
**තෙවන ලෝක යුද්ධය** (**WW3**) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධ වලින් පසුව ලොව පුරා ඇතිවිය හැකි මහා පරිමාණ යුද්ධයකි. 1941 සිටම මෙවැනි ලෝක යුද්ධයක් ගැන අදහස් ඉදිරිපත් වී ඇත. යම් පිරිසක් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇතිවූ කුඩා පරිමාණ යුද්ධ තුන් වෙනි ලෝක යුද්ධය ලෙස සළකන අතර, සමහර පිරිස් විශ්වාස කරන්නේ තුන් වෙනි ලෝක යුද්ධය ඊට පෙර පැවති ලෝක යුද්ධවලට වඩා විශාල සහ විනාශකාරී වනු ඇති බවයි.

දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසාන කාලයේදි න්‍යෂ්ටික අවි නිෂ්පාදනය සහ භාවිත කිරීමත් සමග රටවල් ගණනාවක් ඒවා නිෂ්පාදනය කිරීම ආරම්භ කරන ලදි. මේ නිසා තෙවැනි ලෝක යුද්ධය මගින් පෘතුවි ශිෂ්ඨාචාරයට සහ පෘතුවියේ ජීවයට තර්ජනයක් වන න්‍යෂ්ටික ව්‍යසනයක අවධානමක් ගැන උපකල්පනය කරන ලදි. තවත් ප්‍රධාන ගැටලුවක් වූයේ ජීව විද්‍යාත්මක ආයුධ යි. සිතාමතා හෝ අත් වැරදීමකින් නිදහස්වන ජීව ආයුධ වලින් විශාල ජීවිත සංඛ්‍යාවක් විනාශ විය හැක. දියුණු තාක්ෂණයේ ආධාරයෙන් සිදුවන මෙවැනි විනාශකාරි සිදුවීමක් මගින් පොළොවේ මතුපිට ජීවයට අහිතකර තත්වයකට පත් වීමට ඉඩ තිබේ.

දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය (1939-1945) ආරම්භ වීමට පෙර සිදුවූ පලමුවන ලෝක සංග්‍රාමය (1914-1918) හඳුන්වනු ලැබුවේ "**සියලු යුද්ධ අවසන් කිරීම සඳහා කරන ලද යුද්ධය**" ලෙසයි. ඒ, එවැනි ප්‍රමාණයේ ලෝක සංග්‍රාමයක් නැවත ඇතිවිය හැකි බවට කිසිවෙකු විස්වාස නොකරන ලද බැවිනි. යුද්ධ දෙක අතර පැවති 1918-1939 අන්තර් යුධ කාලයේදි පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමය හඳුවන්වන ලද්දේ "**මහා යුද්ධය**" නමිනි. 1939 දී දෙවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹීමත් සමග "*ලෝකයට තවත් යුද්ධයක අවශ්‍යතාවයක් ඇති වන්නෙ නැතැ*" යි යන මතය බිඳ වැටුනි.

1945 සීතල යුද්ධය ආරම්භ වීම හා න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය සෝවියට් සංගමයට පැතිර යාම සමග තෙවන ලෝක යුද්ධයක් ඇතිවීමේ හැකියාව ඉහළ ගියේය. සීතල යුධ සමයේදී තෙවන ලෝක යුද්ධයක් ගැන රටවල් ගණනාවක් විසින් පූර්වාපේක්ෂා කරන ලදි.

කෙසේ නමුත් දෙවන හා පලමු ලෝක යුද්ද වැනි නොව තෙවන ලෝකයුද්දයක් පැමිණියහොත් සිදුවිය හැකි විනාශය සිතාගැනීමට බැරි තරම් වේ.වර්තමානයේදි අප ලෝකයේ දැවැන්ත රටවල් දෙකක් වන රුසියාව සහ යුක්‍රේනය රටවල් මුහුන දෙමින් ති⁣බෙන තත්වය හමුවේ ලෝකයේ සෙසුරටවල්ද පාර්ෂව කරුවන් ලෙස යුද්දයට සම්බන්ද වුවහොත් එම තත්වය තෙවන ලෝකයුද්දයක් දක්වා වර්දනය වීමේ ඇති ශීඝ්‍රතාවය වැඩිය.නමුත් ලෝකයේ පිහිටුවා ඇති සාමසංවිදාන මගින් හෝ වෙනත් ගැටුම් සමතන ක්‍රියාවලි බලවේගයක් ඔස්සේ හෝ වර්තමාන මෙම යුද තත්වය ව්‍යාප්තිය අවම කරලීමට හැකිනන් එය ලෝකයක් වශයෙන් අප ලබනා විශාල ජයග්‍රහණයකි.

## වැඩිදුර කියවීම සඳහා 
* හන්ටිංටන්, සැමුවෙල් (1996). නිව් යෝර්ක් *හි ශිෂ්ටාචාරයේ ගැටුම සහ ලෝක නියෝගය සයිමන් සහ ෂස්ටර් ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීම.*ISBN&nbsp;978-0-684-84441-1 
ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික රණකාමය
රොටර්ඩෑම් වරාය

## *රටක භූමිය මත වරාය නගරයක් ඉදිරියේ සිය ආර්ථිකය වැඩිදියුණු කිරීම. රොටර්ඩෑම් - නෙදර්ලන්තයේ, රොටර්ඩෑම් වරාය යුරොපයේ ලොකුම වරාය වන අතර ලොකයේ 10 වෙනියට ලොකුම වරාය වේ.* 
රොටර්ඩෑම් වරායේ බොහෝ වරායන් සමන්විත වේ. ඔවුන් එක් එක් එහි ම නම සහ ගණනාවක් ඇත, ඒ නිසා ඔවුන් ව්යාකූල කළ නොහැකිය. මීට අමතරව, එය දුම්රිය හරහා මුළු රටම සහ අනෙකුත් රටවල් වෙත පණිවිඩයක් ඇත.

617.000 ක් පමණ මේ නගරයේ ජීවත් වන ජනතාවගේ නිරන්තර අංකය, එය පමණක් ඇම්ස්ටර්ඩෑම් වෙත ජනගහනය දෙවන නෙදර්ලන්තයේ විශාලතම නගර වලින් එකක්,, එසේ.
thumb|422x422පික්|රොටර්ඩෑම් වරාය
වරාය පවා කියවන බව ආදර්ශ පාඨය ඇත: 
## . සටනේ දී ශක්තිමත්"
කාබුල් බිඳවැටීම (2021)

**කාබුල් බිඳවැටීම** යනු,  තලෙයිබාන් හමුදා විසින් 2021 අගෝස්තු 15 දිනදී ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි අගනුවර වන කාබුල් අල්ලාගැනීමය. එය ඇෆ්ගන් රජයට එරෙහිව 2021  මැයි මාසයෙහිදී ඇරඹුනු හමුදාමය ආක්‍රමණයක මස්තකප්‍රාප්තිය විය. ජනාධිපති අෂ්රෆ් ගානි රටෙන් පලා යෑමෙන් පැය කිහිපයකට පසුව මෙම අල්ලා ගැනීම සිදු විය.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
2021 තලෙයිබාන් ආක්‍රමණය

**2021 තලෙයිබාන් ආක්‍රමණය** යනු, තලෙයිබාන් සංවිධානය සහ ඔවුන්ගේ මිත්‍ර සටන්කාමී කණ්ඩායම් විසින් ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය ජනරජය සහ එහි මිත්‍ර පාර්ශවයන්ට එරෙහිව 2021 මැයි 1 දින ඇරඹුනු අවසාන ප්‍රධාන ආක්‍රමණය වන අතර, එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ජර්මනිය සහ රුසියාව  ඇතුළුව බොහෝ රජයන් විමතියට පත් විය. තලෙයිබාන් ජයග්‍රහණය විසින් දේශීය හා ජාත්‍යන්තර ලෙසින් පුළුල් ව්‍යාකූලතා ඇති කරලීය.

## ආශ්‍රිත
අක්ෂ බලවතුන්

**අක්ෂ බලවතුන්** යනු දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී මිත්‍ර පාර්ශවයට එරෙහිව සටන් කළ රටවල් කිහිපයකින් සමන්විත හමුදා සන්ධානයකි. මෙයට ප්‍රධාන වශයෙන් නාසි ජර්මනිය, ඉතාලි රාජධානිය සහ ජපන් අධිරාජ්‍යය අයත් විය. 1936 දී ජර්මනිය සහ ඉතාලිය අතර ගිවිසුමකින් ආරම්භ වූ මෙම සන්ධානය 1945 දී මිත්‍ර පාර්ශවය විසින් පරාජයට පත් කරන ලදී. යුරෝපය තුල තවමත් සාමාන්‍යයෙන් "අක්ෂය" ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ජර්මනිය සහ ඉතාලිය අතර ඇතිවූ සන්ධානය පමණක් වුවද, යුරෝපයෙන් පිටදී එයට ජපානය ද ඇතුලත් වේ. 

1942 වර්ෂයේ අක්ෂය බලය අතින් උච්ච අවස්ථාවට පත් වූ අතර ඔවුන් විසින් යුරෝපයේ, උතුරු අප්‍රිකාවේ සහ නැගෙනහිර ආසියාවේ විශාල ප්‍රදේශයක් අත්පත් කර ගන්නා ලදී. මිත්‍ර පාර්ශවය මෙන් නොව, අක්ෂ පාර්ශවයේ රටවල් අතර සැළකිය යුතු සහයෝගයක් හා සම්බන්ධීකරණයක් නොතිබූ අතර ඔවුන්ගේ සමහර අදහස් ද එකිනෙකාට පරස්පර විය. 

ප්‍රවර්ගය:අක්ෂ බලවතුන්
ප්‍රවර්ගය:20 වන සියවසේ හමුදාමය සන්ධාන
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්–ඉතාලි සබඳතා
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි–ජපාන සබඳතා
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්–ජපාන සබඳතා
ප්‍රවර්ගය:දෙවන ලෝක යුද්ධය
ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය ජනරජය

**ඇෆ්ගනිස්තාන් ඉස්ලාමීය ජනරජය** යනු, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි යුද්ධය අතරතුර 2004  සිට 2021 දක්වා ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි පැවති ඉස්ලාමීය ජනරජයක් විය. 2001 වසරෙහිදී  එක්සත් ජනපදය විසින් ඇෆ්ගනිස්තානය ආක්‍රමණය කිරීම සමගම  තලෙයිබාන්-නායකත්වය සහිත ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය එමීර් රාජ්‍යය වෙතින් රටෙහි බොහෝ කොටස් අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව 2004 වසරෙහිදී මෙය සංස්ථාපනය කෙරිණි. 2021 අගෝස්තු 15 දිනදී රටෙහි බහුතර කොටසක පාලනය එය වෙතින් ගිලිහී ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය එමීර් රාජ්‍යය සතු විය. එහි බල ප්‍රදේශයෙන් බොහෝ කොටසක් අහිමි වීමෙන් පසුව වුවද, ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීම එය වෙත හිමිවී ඇති අතර, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි එකම නෛතික රාජ්‍යය බවට හිමිකම් පායි. 

කාබුල් නගරය අහිමි වීමෙන් පසුව වුවද, තලෙයිබාන් හමුදා විසින් රටෙහි සමහරක් ප්‍රදේශ වල පාලනය නතු කර ගෙන සිටි අතර, සිවිල් යුද්ධය දිගටම පැවතිනි. මෙය විසින් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ගැටළුකාරී  මානව හිමිකම් සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් වාර්තා දිගටම පවත්වා ගෙන ගිය අතර, දෙපාර්ශවය විසින්ම, සිවිල් වැසියන් මරාදැමීම, පැහැරගෙන යෑම සහ වධහිංසා පැමිණවීම වැනි බොහෝ විෂමාචාර සිදු කෙරිණි. ඇමරිකානු හමුදාමය සහ ආර්ථික ආධාර වෙත රජයෙහි පුළුල් විශ්වාස්‍යතාව නිසා, සමහරුන් විසින් මෙම දේශය වර්ගීකරණය කෙරුණේ ඇමරිකානු සේවාදායක රාජ්‍යයක්  ලෙසින් වන අතර, චිරස්ථායි නිදහස මෙහෙයුමෙහි සමාප්තියට පසුව, ග්‍රාමීය ගම්බද පෙදෙස් වල පාලනය එය වෙතින් ක්‍රමයෙන් ගිලිහී ගියේය.  

ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි එකම නෛතික රජය තමන් බවට මෙම ජනරජයෙහි රජය දිගටම හිමිකම් පායි. 2021 අගෝස්තු 17 දිනදී, පළමුවන උප ජනාධිපති අම්රුල්ලා සලේ විසින් විරෝධතා ක්‍රියාන්විතයන්හී කඳවුර පිහිටි පන්ෂීර් නිම්නයෙහි සිට  ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි විධිවිධාන දක්වමින් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි වැඩබලන ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් තමන් ප්‍රකාශයට පත් කර ගන්නා ලද අතර එහි සිට තලෙයිබාන් සංවිධානයට එරෙහිව හමුදාමය ක්‍රියාන්විතයන් දිගටම පවත්වා ගෙන යන බවට ප්‍රතිඥා දුන්නේය.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
සිවා සේනායි

සිවා සේනායි යනු 2016 ඔක්තෝම්බර් 12 දින පිහිටුවන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ හිං හින්දු අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි දේශපාලන කණ්ඩායමකි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිටපු නිලධාරියෙකු වූ මරාවන්පුලවු සච්චිතානන්දන් එම සංවිධානයේ නිර්මාතෘ වන අතර එම සංවිධානයේ දිරිගැන්වීම ලැබී තිබේ. සිවා සේනායි විසින් 2017 දෙසැම්බර් මාසයේදී ශී‍්‍ර ලාංකික වන්දනා කරුවන්ට තමිල්නාඩුව ඉන්දියාව හි චිදම්බරම් වන්දනාවේ යාමට අවස්ථාව සැලසීමේ මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කළේය. මෙම කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකාව තුළ ගව ඝාතනයට එරෙහිව ක්‍රියාකාරීව පෙනී සිට ඇත.

## යොමු කිරීම් 
## බාහිර සම්බන්ධක 
* 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු ආගම
ඇෆ්ගනිස්තානය වෙතින් පුද්ගලයින් ඉවත්කිරීම (2021)

ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි යුද්ධය සහ 2021 තලෙයිබාන් ආක්‍රමණය වෙතින් නේටෝ හමුදාවන් ඉවත්කරගැනීම් මධ්‍යයෙහි, විදේශ පුරවැසියන් සහ සමහරක් අනාරක්ෂිත ඇෆ්ගන් පුරවැසියන් රටින් ඉවත්කරගැනීමෙහි ආයාසයන් පුළුල් ලෙසින් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි දියත් කරන ලදි. 2021 අගෝස්තු 15 දිනදී කාබුල් බිඳවැටීම සහ ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය ජනරජය බිඳවැටීම සමගින්, රටින් පිටව යෑමට තිබූ තලෙයිබාන්-පාලනයට නතු නොවූ එකම මාර්ගය වූයේ නේටෝ හමුදා දහස් ගණනකින් ආරක්ෂාව සැපයුනු හමිඩ් කර්සායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ පමණකි.
හමිඩ් කර්සායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ

**HKAIA** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,**හමිඩ් කර්සායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ** (; ; ),  පිහිටා ඇත්තේ ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි කාබුල් නුවර නගර මධ්‍යයෙහි සිට   දුරිනි.  ගුවන්යානා සියයකට වඩා අධික ප්‍රමාණයක් සඳහා නැවතුම් සැපයිය හැකි මෙය, දේශයෙහි ප්‍රධානජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළවල් අතරින් එකක් ලෙසින් සහ විශාලතම හමුදා මූලයන් අතරින් එකක් ලෙසින් ක්‍රියා කරයි. **කාබුල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ** ලෙසින් හා දේශීය වශයෙන් **කාජෙ රවාෂ් ගුවන්තොටුපොළ** ලෙසින් මෙය පූර්වයෙහි හැඳින්වුනු අතර, සමහරක් ගුවන් ප්‍රවාහන සමාගම් විසින් දැනුදු අපරෝක්ත නාමයෙන් නිල වශයෙන් හැඳින්වෙයි. හිටපු ජනාධිපති හමිඩ් කර්සායි වෙත බුහුමන් ලෙසින් 2014 වසරෙහිදී ගුවන්තොටුපොළට වර්තමාන නම ලබා දෙන ලදි. ඇෆ්ගනිස්තාන ජාතික මන්ත්‍රණ මණ්ඩලය සහ එවකට ජනාධිපති අෂ්රෆ් ගානිගේ කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් මෙම තීරණයට එලඹෙන ලදි.
2021 කාබුල් ගුවන්තොටුපොළ ප්‍රහාරය

2021  අගෝස්තු 26 දිනදී දේශීය වේලාවෙන් පැය 17:50 ට  (13:20 UTC), ඇෆ්ගනිස්තානය වෙතින් පුද්ගලයින් ඉවත්කිරීම අතරතුර, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි කාබුල් නුවර, හමිඩ් කර්සායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ තුල ඇබේ දොරටුව සමීපයෙහි මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පිපිරවීමක් සිදු විය. මෙම ප්‍රහාරයෙන් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිවිල් වැසියන් 169 ක් සහ ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද හමුදාවේ 13 දෙනෙකු ඇතුළුව අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 182 ක් ජීවිතක්ෂයට පත් වූ අතර,

## මූලාශ්‍ර
සිංහල–පෘතුගීසි යුද්ධ

සිංහල - පෘතුගීසි යුද්ධය යනු 1527 සිට 1658 දක්වා පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව සිංහල රාජධානි සහ ඔවුන්ගේ සහචරයින් අතර ශ්‍රී ලංකාවේ සංක්‍රාන්ති හා උඩරට යුගයේ පැවති ගැටුම් මාලාවකි. සොළොස් වන සියවසේ අර්බුදය (1521-1597) ආරම්භ වූයේ සිංහල රාජධානිය බෙදූ විජයබා කොල්ලයෙනි, පසුව කෝට්ටේ කේන්ද්‍ර කර ගත්හ. රට සහෝදරයන් තිදෙනෙකු ලෙස බෙදී ගිය අතර එහි අනුප්‍රාප්තික යුද්ධ මාලාවක් ඇති විය. ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි පෘතුගීසීන් බොහෝ දුරට අහම්බයක් වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ අභ්‍යන්තර කටයුතු වලට මැදිහත් වී දිවයිනේ මුහුදු ප්‍රදේශ පාලනය කර එහි ලාභදායී විදේශ වෙළඳාම පාලනය කිරීමට උත්සාහ කළේ ද මේ අවස්ථාවේදී ය.

බෙදුණු රාජධානි අතර පැවති දේශපාලන එදිරිවාදිකම් සූරාකමින්, සේවාදායක පාලකයින් රාජධානි කිහිපයක සිංහාසනයට පත් කිරීම සහ වෙනත් ප්‍රදේශ සෘජුවම පාලනය කිරීම තුළින් පෘතුගීසීන් දිවයිනේ සිය බලපෑම පුළුල් කළහ. මෙම කූට උපක්‍රම මඟින් 1551 සිට කෝට්ටේ රාජධානිය පාලනය කිරීමට ඔවුන්ට හැකි වූ නමුත් එහි ප්‍රධාන ප්‍රතිලාභියා වූයේ 1521 සිට 1587 දක්වා කාලය තුළ ලංකාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ ආවරණය වන පරිදි ව්‍යාප්ත කිරීමට හැකි වූවාය. අනතුරුව සීතාවක පළමුවන රාජසිංහ රජු පෘතුගීසීන් දිවයිනෙන් පලවා හැරීමට උත්සාහ කළ නමුත් 1587-88 දී කොළඹ වටලෑමේදී දැඩි අලාභ හානි සිදු විය. අලුතින් යටත් කරගත් බොහෝ ප්‍රදේශ සීතාවකට එරෙහිව කැරලි ගැසූහ. බෙදුනු හා අසංවිධානාත්මක ප්‍රතිවාදී රාජධානි පෘතුගීසි ව්‍යාප්තිය සඳහා පහසු ඉලක්ක බවට පත් විය. මිලිටරි ගැටුම් මාලාවකින් සහ දේශපාලන උපක්‍රම මාලාවකින්, පෘතුගීසීන් යාපනය (1591), රයිගම (1593) සහ සීතාවක (1593) යන රාජධානි පාලනය කළහ.

1592 දී පෘතුගීසීන් විසින් මහනුවර රාජධානියේ සිංහාසනය මත සේවාදායක පාලකයෙකු පත් කළ නමුත් සැක කටයුතු අවස්ථාවන්හිදී ඔහු මිය ගිය අතර ඔවුන්ට ඉවත් වීමට සිදු විය. ශ්‍රී ලංකාවේ අවසාන ප්‍රධාන රාජධානිය යටත් කර ගැනීමට උත්සාහ කළ පෘතුගීසීන් 1594 දන්තුරේ ව්‍යාපාරයේදී මහනුවර වෙත පූර්ණ හමුදා ආක්‍රමණය දියත් කළහ. උඩරට ගරිල්ලා යුද්ධයෙන් ඔවුන්ගේ මුළු හමුදාවම අතුගා දැමීමත් සමඟ පෘතුගීසීන්ට මෙම ආක්‍රමණය ව්‍යසනයක් විය. යුද්ධය ඇණහිටීමකට ලක් වූ අතර, මහනුවර අල්ලා ගැනීමට පෘතුගීසීන් ගත් උත්සාහයන් පුන පුනා ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, අනෙක් අතට පෘතුගීසීන් දිවයිනෙන් පලවා හැරීමට උඩරට හමුදාවන්ට නොහැකි විය. පෘතුගීසීන්ගේ බල ප්‍රදේශය සහ උඩරට රාජධානිය යන දෙඅංශයේම කැරලි මාලාවක් 1621 දී දෙපාර්ශ්වයම එකඟතාවයකට ගෙන ඒමට හේතු විය. ගිවිසුමෙන් මහනුවර නිල වශයෙන් පෘතුගාලයේ යටත් විජිතයක් බවට පත් වූ නමුත් යථාර්ථයේ දී එහි ස්වාධීනත්වය පවත්වා ගෙන යන ලදී. මෙමගින් දෙපාර්ශවයටම තම තමන්ගේ ප්‍රදේශයන්හි කැරලි මර්දනය කිරීමට හැකි වූ අතර ඊළඟ අවුරුදු දාහත තුළ ඔවුන් අතර  ruජු ගැටුම අවසන් විය. 1621 දී වන්නි අධිපතීන් යටත් කර ගැනීමට ද පෘතුගීසීන්ට හැකි විය. 

## ආශ්‍රිත 
* List of captains of Portuguese Ceylon
* List of captain-majors of Portuguese Ceylon
* List of captain-generals of Portuguese Ceylon
* Forts in Sri Lanka

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
### උපහරණ 
ප්‍රවර්ගය:සෙංකඩගල රාජධානිය

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ යුදමය ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධිත ගැටුම්
ප්‍රවර්ගය:කන්ද උඩරට ඉතිහාසය
ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ස්ත්‍රී දූෂණය

ස්ත්‍රී දූෂණය, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයකි. මානව අයිතිවාසිකම් සංවිධාන බොහෝ ගණනක් විසින් රටෙහි ස්ත්‍රී දූෂණ නීති සහ ඒවායෙහි බලාත්මක කිරීම විවේචනයට ලක් කරති.

## අර්ථදැක්වීම
ස්ත්‍රී දූෂණය යනු, සාමාන්‍යයෙන් ලිංගික සංවාසය හෝ අනෙකුත් ආකාරයෙහි ලිංගික ප්‍රවේශනය ඇතුළත් වන ලිංගික අඩන්තේට්ටම් වර්ගයක් වන අතර එම තැනැත්තාගේ එකඟතාවය නොමැතිව යම් තැනැත්තෙකුට එරෙහිව මෙම වරද සිදු කෙරෙයි.

## පැවැත්ම
ඇෆ්ගන් ස්වාධීන මානව අයිතිවාසිකම් කොමිසම (AIHRC) පරිදී, 2013 වසර වන විට, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචන්ඩත්වය වාර්තාගත ඉහළ මට්ටමකට පැමිණ තිබුණි. කන්‍යාභාවය කාන්තාවකට ගෞරවයක් ලෙස සලකන ලද අතර, කාන්තාවක් ගර්භනී බවට පත්වූවද, දූෂකයා විසින් ඇය විවාහ කර ගැනීමෙහි අවස්ථා විරල වෙයි. මෙලෙසින් කාන්තාවක් "අශුද්ධ" වීම නිසා දඬුවම් ලබන්නීය. බලධාරීන් විසින් මෙවන් අවස්ථා  අනාචාරය ලෙසින් සලකති.

## ඇෆ්ගන් නීතිය 
2018 වන විට, ඇෆ්ගනිස්තානය සඳහා නායකත්වය සැපයූවේ ජනාධිපති අෂ්රෆ් ගානි විසිනි. 2015 වන විට, ස්ත්‍රී දූෂණ වින්දිතයන් හෝ අවදානම් කණ්ඩායම් හෝ වෙත සෘජු අවධානය ලක් කෙරෙන හෝ ඔවුන් ආරක්ෂා කරන හෝ කිසියම් නීතියක් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි නොතිබුණි. 2009 වසරෙහිදී ඇෆ්ගන් ජනාධිපති හමිඩ් කර්සායි යටතේ ෂියා පවුල් නීතිය ඇෆ්ගනිස්තානය විසින් බලාත්මක කලද,  ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ස්ත්‍රී දූෂණය යනු අපරාධයකි.

## පවතින සංඛ්‍යානයන් සහ අපකීර්තිය
ඇෆ්ගනිස්තානය තුල ස්ත්‍රී දූෂණය යනු අපරාධයක් වන අතර නෛතික වශයෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වුවද, වාර්තා වීම ප්‍රයෝගික වශයෙන් ඉතා විරල වන්නේ, ඔවුන් එය වාර්තා කලහොත් කාන්තාවන් ලක් වන මහත් අවදානම නිසාය.

## ඇෆ්ගනිස්තානය වෙත සෝවියට් ආක්‍රමණය 
ඇෆ්ගන්-සෝවියට් යුද්ධය අතරතුර මුජහිඩීන් සොයමින් රට තුල ගුවන් සංචාරයෙහි යෙදෙන විට, සෝවියට් හමුදා විසින් ඇෆ්ගන් කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන ගියහ.
Dinosarayo

**ඩයිනසෝරයන්** යනු වසර මිලියන 160 ක් පමණ කාලයක් ට්‍රයෑසික් යුගයේ අග භාගයේ සිට (වසර මිලියන 230 කට පමණ පෙර) ක්‍රිටේසියස් යුග‍යේ අග භාගය අතර (වසර මිලියන 65 කට ප්‍රථම) කාලසීමාව තුළදී භෞමික පරිසර පද්ධති වල ජීවත් වු වඩාත් ප්‍රමුඛතම පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව කොට්ඨාශය වේ. මොවුන්ගෙන් බහුතරයක් ක්‍රිටේසියස් - තෘතියික නෂ්ඨ වීමේ අවධි වල දී වඳවී යාමට ලක්වුණි.

1862 දී ආකියොප්ටෙරික්ස් වරුන්ගේ සොයාගැනීමත් සමගම ඩයිනෝසෝරසයන් සහ පක්ෂීන් අතර සම්බන්ධතාවයක් ඇති බවට මුල් වරට සොයාගැනුනි. ආකියොප්ටෙරික්ස් ජීවින්ගේ සොයාගැණුනු පොසිල භවනය වු පිහාටු මගින් ඔවුන්ගේ සමකාලීන කුඩා විලෝපීය ඩයිනෝසොරසයන් වන කොම්ප්සෝග්නැතස් ජීවින්ගෙන් පැහැදිලිවම වෙන්කර හඳුනාගැණුනි. 1970 දී සිට සිදුකරන ලද සමීක්ෂණ වලින් සොයාගත් පරිදි තේරෝපොඩ් ඩයිනෝසෝරසයින් යනු පක්ෂීන්ගේ වඩාත් සමීපතම පුර්වජයන්ය. කෙසේ නමුත් බහුතරයක් පාෂාණි ධාතු විද්‍යාඥයින්ට අනුව පක්ෂීන් යනු දැනට ජීවත්ව පවතින එකම ඩයිනෝසෝරසයක් වන අතර ඇතැම් අය විශ්වාස කරන අන්දමට ඩයිනෝසෝරසයන් සහ පක්ෂීන් එකම ජීවි කාණ්ඩයක් යටතේ වර්ගි කරණය කල යුතුය. කිඹුලන් යනු ඩයි‍නෝසෝරසයන්ට සමීප ඥාතිකමක් දක්වන දැනට ජීවත්ව පවතින තවත් ජීවි විශේෂයක් වන අතර ඔවුන් දෙවර්ගයම ආකෝසෝරියා නම් කාණ්ඩයෙහි සාමාජිකයින්ය. ආකෝසෝරියාවන් යනු උභය ජීවි විශේෂයක් වන අතර ඔවුන් පර්මියානු යුගයේ අගභාගයේදී මුල් වරට ඇති වු අතර ට්‍රයෑසික යුගයේ මැද භාගයේදී ප්‍රමුඛත්වයට පත්වුණි.

20 වන ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේදී පමණ විද්‍යඥයින් සහ මහජනතාව විශ්වාස කල අන්දමට ඩයිනෝසෝරසයන් යනු මන්දගාමි, දියුණු මොළයක් නොමැති සිසිල් රුධිරයක් සහිත ජීවින්ය. කෙසේ නමුත් 1970 සිට සිදු කරන ලද සමීක්ෂණ ප්‍රතිඵල මගින් ඔවුන් සක්‍රිය ජීවීන් වන අතර ඔවුනට ඉතා ඉහළ පරිවෘත්තියක් සහ සාමාජීය අන්තර්ක්‍රියා සඳහා අනුවර්තනය වීමේ හැකියාවක් ඇති බවට සොයා ගැණුනි. මෙලෙස මුල් අවධි වලදි ඇති කර ගන්නා ලද ආකල්ප වල වෙනස්කම් ‍වලට හේතු වුයේ තේරෝපොඩ් ඩයිනෝසෝරසයන් මගින් පක්ෂීන් ඇති වු බවට වු සාක්ෂීය.

ඩයිනෝසෝරසයන්ගේ මුල්ම පොසිල 19 වන ශත වර්ෂයේ මුල් අවධි වලදී හඳුනාගත් අවස්ථාවේ සිටම ලොව පුරා කෞතුකාගාර වල විශාල වශයෙන් පිහිටා තිබෙන මෙම ඩයිනෝසෝරසයන්ගේ සැකිලි සඳහා වඩාත් වැඩි ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණයක් ලැබුණි. ඩයිනෝසෝරසයන් ලෝකයෙහි සංස්කෘතියෙහි කොටසක් බවට පත් වු අතර කුඩා ළමුන් සහ වැඩිහිටියන් අතර අඛණ්ඩව මේ වන තෙක් ජනප්‍රියත්වයට ලක්ව ඇත. මෙම ජීවින් වඩාත් හොඳින් අලෙවි වන ග්‍රන්ථ සහ චිත්‍රපට වලට (ජුරාසික් පාක්) මාතෘකා සැපයු අතර ඔවුන් පිළිබඳව සිදු කරන නව සොයා ගැනීම් මාධ්‍යයන් මගින් අඛණ්ඩව ආවරණය කරයි.

ඩයිනෝසෝරස යන යෙදුම ඇතැම් අවස්ථා වලදී අවිධිමත් ලෙස ප්‍රාග්ඓතිහාසික යුගයේදී විසු අනෙකුත් උරගයින් වන Pelycosaur dimetrdon, පිහාටු සහිත pterosaurs, ජලජ ichthyosaurs, plesiosaurs සහ Mosasaurs වරුන් හැඳින්වීමට යොදා ගැණුනි. කෙසේ නමුත් මෙයින් එක් කාණ්ඩයක්වත් ඩයිනෝසෝරසයන් නොවීය.

ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ කථා ව්‍යවහාරයේදී “dinosaur” යන යෙදුම යල්පැන ගිය හෝ අසාර්ථක පුද්ගලයෙක් හෝ දෙයක් පිළිබඳව විග්‍රහකිරීමට ඇතැම් විට යොදා ගැනේ. මෙම යෙදුම යොදා ගැනීමට වඩාත් හේතුවක් වුයේ ඩයිනෝ සෝරසයන් මන්ද ගාමි සහ සිසිල් රුධිරයකින් යුක්ත ජීවින් බවට හැඳින්වීමත් සමගය.
චාලුක්‍ය රාජවංශය

**චාලුක්‍ය රාජවංශය** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 6වන සහ 12වන සියවස් අතර කාලයේ දකුණු සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ විශාල ප්‍රදේශයක පාලනය ගෙනගිය සම්භාව්‍ය ඉන්දියානු රාජවංශයකි. මෙම යුගයේ දී ඔවුහු එකිනෙකා හා සම්බන්ධ නමුත්, වෙනස් වූ රාජවංශ තුනක් ලෙසින් පාලනය ගෙනගොස් තිබේ. "බාදාමි චාලුක්‍යයන්" යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන මෙහි ආදිතම රාජවංශය, වාතාපි (වර්තමාන බාදාමි) කේන්ද්‍ර කරගනිමින් 6වන සියවසේ මැද භාගයේ පාලනය ගෙනගොස් තිබේ. පරිහානියට පත්වෙමින් තිබූ බනවාසි හි කදම්බ රාජධානිය වෙතින් ස්වාධීනත්වය ලද බාදාමි චාලුක්‍යයෝ දෙවන පුලකේශින් රජු යටතේ ප්‍රමුඛත්වයට පත්වූහ. දෙවන පුලකේශින්ගේ මරණින් පසු, නැගෙනහිර ඩෙකානයෙහි නැගෙනහිර චාලුක්‍යයෝ ස්වාධින රාජධානියක් ගොඩනගා ගත්හ. ඔවුහු වෙංගිය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් 11වන සියවස පමණ තෙක් පාලනය ගෙනගියහ. බටහිර ඩෙකානයෙහි  western Deccan, the rise of the Rashtrakutas in the middle of the 8th century eclipsed the Chalukyas of Badami before being revived by their descendants, the Western Chalukyas, in the late 10th century. These Western Chalukyas ruled from Kalyani (modern Basavakalyan) until the end of the 12th century.

The rule of the Chalukyas marks an important milestone in the history of South India and a golden age in the history of Karnataka. The political atmosphere in South India shifted from smaller kingdoms to large empires with the ascendancy of Badami Chalukyas. A Southern India-based kingdom took control and consolidated the entire region between the Kaveri and the Narmada rivers. The rise of this empire saw the birth of efficient administration, overseas trade and commerce and the development of new style of architecture called "Chalukyan architecture". Kannada literature, which had enjoyed royal support in the 9th century Rashtrakuta court found eager patronage from the Western Chalukyas in the Jain and Veerashaiva traditions. The 11th century saw the patronage of Telugu literature under the Eastern Chalukyas.

## මේවාත් බලන්න 
* නැගෙනහිර චාලුක්‍යයෝ
* බටහිර චාලුක්‍යයෝ
* චාලුක්‍ය චෝළයෝ
* හොයිසල අධිරාජ්‍යය
* චෝළ රාජවංශය
* Kamboi
* කාම්බෝජ

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
### **ග්‍රන්ථ** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### **වෙබ්** 
* 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි 
* 
* 
* 
* 
* 
* Chalukyas of Kalyana (973–1198 CE) by Dr. Jyotsna Kamat
*
ඉරාකයෙහි සහ ලෙවන්තයෙහි ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය– කෝරසාන් පළාත

**ඉරාකයෙහි සහ ලෙවන්තයෙහි ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය– කෝරසාන් පළාත** (; **ISIL–KP** හෝ **ISKP**) යනු,  දකුණු ආසියාවෙහි සහ මධ්‍යම ආසියාවෙහි සක්‍රීය ඉරාකයෙහි සහ ලෙවන්තයෙහි ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයෙහි (ISIL) ශාඛාවකි.
ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතිය

**SLIPS** ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන **ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතිය** යනු පරිගණක භාවිතා කරමින් බැංකු අතර සිදුවන ගණුදෙනු පියවීම් පද්ධතිය යි

 
අයිතිය - සීමාසහිත ලංකා ක්ලියර් (පුද්ගලික) සමාගම

පවත්වාගෙන යාම - ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව

මංගත නො වන අඩු ව‍ටිනාකමක් ඇති අරමුදල් හුවමාරු ක්‍රමයක් ලෙස 1993 වර්ෂයේ දී මහ බැංකුව විසින් ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතිය හඳුන්වා දෙනු ලැබී ය. ලංකාක්ලියර් (පුද්ගලික) සමාගම  පිහිටුවීමත් සමඟ, 2002 වසරේ දී ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතියේ මෙහෙයුම් කටයුතු ලංකාක්ලියර් (පුද්ගලික) සමාගම වෙත පවරන ලදි. පූර්ව අනුමැතියක් සහිත අඩු වටිනාකමක් ඇති ගෙවීම් (සෘජු හර සහ බැර පැවරුම්) ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතිය හරහා සිදු කරනු ලබයි. ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතිය,  2010 වසරේදී, T+0 පදනම මත ගනුදෙනු පියවීමට පහසුකම් සැලසීම සඳහා මංගත අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධතියක් ලෙස වැඩි දියුණු කරන ලදි. බහුපාර්ශ්වීය ශුද්ධ පියවීම් පදනම මත විද්‍යුත් මාධ්‍යයන් මෙහි ගනුදෙනු නිෂ්කාශනය  කරයි.  සෑම ව්‍යාපාරික දිනක දී ම දෙ වරක් තත්කාලීන දළ පියවීම් පද්ධතිය මගින් ශ්‍රී ලංකා අන්තර් බැංකු ගෙවීම් පද්ධති ගනුදෙනුවලට අදාළ අන්තර් බැංකු ශුද්ධ ශේෂයන් පියවනු ලබයි.

## මේවා ද බලන්න 
* ලංකාපේ
* ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථිකය
* http://www.lankaclear.com/ 
## References
දකුණු අප්‍රිකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1993

දකුණු අප්‍රිකාව ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ නැවත ස්ථාපිත වීමත් සමඟ එහි ජාතික කණ්ඩායම 1993 දී ශ්‍රී ලංකාවේ මංගල සංචාරයක නිරත වූ අතර ටෙස්ට් තරග 3 කට ක්‍රීඩා කළේය. තරඟ 2 ක් සමව තරග 1-0ක් ලෙස දකුණු අප්‍රිකාව තරගාවලිය ජයග්‍රහණය කළේය.

## පුහුණු තරග 
### ශ්‍රී ලංකා මණ්ඩලයේ සභාපතිගේ XI එරෙහිව දකුණු අප්‍රිකාව 
### ශ්‍රී ලංකා මණ්ඩලයේ සභාපතිගේ XI එරෙහිව දකුණු අප්‍රිකාව 
## ටෙස්ට් තරගමාලාවේ සාරාංශය 
### 1 වන ටෙස්ට් තරගය 
### 2 වන ටෙස්ට් තරගය 
### 3 වන ටෙස්ට් තරගය 
## එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) 
ප්‍රතිඵලයක් නොමැතිව තරගමාලාව 1-1 ලෙස සම විය.

### පළමු එක්දින තරගය 
### 2 වන එක්දින තරගය 
### 3 වන එක්දින තරගය 
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
ප්‍රවර්ගය:දකුණු අප්‍රිකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාර
ටයිටන් (චන්ද්‍රයා)

**ටයිටන්** යනු සෙනසුරු ග්‍රහයාගේ විශාලතම චන්ද්‍රයා මෙන්ම සෞරග්‍රහ මණ්ඩයලයේ දෙවැනියට විශාලම ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාව ය. එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙහි සැලකිය යුතු ඝන වායුගෝලයක් සහිත එකම චන්ද්‍රයා  ලෙස සැළකේ. එමෙන්ම පෘථිවියට අමතරව මතුපිට ද්‍රවයන් පවතින බවට පැහැදිළි සාක්ෂි ඇති එකම ග්‍රහ වස්තුව එය වේ.

සෙනසුරුට අයත් උපග්‍රහයන්ගෙන් ගුරුත්වාකර්ෂනය හේතුවෙන් ගෝලාකාර හැඩයක් ගත් චන්ද්‍රයන් 7ක් ඇති අතර, ටයිටන් එයින් එකකි. එය පෘථිවියෙහි චන්ද්‍රයාට වඩා 50% ක් විශාල වන අතර (විෂ්කම්භයෙන්) එහි ස්කන්ධය සඳෙහි ස්කන්ධයට වඩා 80% කින් වැඩි ය. බ්‍රහස්පති ගේ ගැනිමීඩ් චන්ද්‍රයාගෙන් පසුව සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දෙවැනියට විශාලතම චන්ද්‍රයා වන ටයිටන් බුධ ග්‍රහයාටත් වඩා විශාල ය. ටයිටන් නිරන්තරයෙන් ම *ග්‍රහලොවක්-වැනි උපග්‍රහයෙකු* ලෙස හැඳින්වෙයි.

1655 දී ඕලන්ද ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ ක්‍රිස්ටියාන් හයිගන්ස් විසින් සොයාගත් ටයිටන්, සෙනසුරුගේ පලමුවැනියටම සොයාගත් උපග්‍රහයා විය. එමෙන්ම පෘථිවියේ චන්ද්‍රයා සහ බ්‍රහස්පතිගේ ගැලීලියානු චන්ද්‍රයන් ගෙන් පසුව සොයාගත් හයවෙනි ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාව ටයිටන් ය. ටයිටන් සෙනසුරුගේ අරය මෙන් විසි ගුණයක් දුරින් සෙනසුරු වටා කක්ෂ ගත වී ඇත.
එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාව

**එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාව** (**USAF**) යනු එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ ගුවන් සේවා ශාඛාවයි. මුලදී එක්සත් ජනපද හමුදාවේම කොටසක් ලෙස ඇරඹුනුද, එය පසුව 1947 සැප්තැම්බර් 18 දා *1947 ජාතික ආරක්ෂක පනත* සම්මත වීමත් සමගම වෙනම ශාඛාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය. එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදාවන්ගෙන් දෙවැනියට පැරණිම ශාඛාව ගුවන් හමුදාව වේ.
ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව කමාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව

**ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවේ කමාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව** යනු ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවේ ඇති විශේෂ මෙහෙයුම් ඒකක දෙකින් එකකි. ඒ ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදා විශේෂ බලකා රෙජීමේන්තුවට අමතරව යි. කමාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුවේ සංවිධානික සහ මෙභෙයුම් ව්‍යූහය බ්‍රිතාන්‍ය විශේෂ ගුවන් සේවාව (SAS) ට සමානය. රෙජිමේන්තු හතරකින් යුක්ත මෙහි එක් රෙජිමේන්තුවකට භටයින් 140කගෙන් සමන්විත ප්‍රති-ත්‍රස්තවාදී ඒකකයක් ඇති අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි මෙහෙයුම්වලදී ප්‍රමුඛව ක්‍රියා කරන ඒකකයකි. එය 1980 දී ගණේමුල්ලේදී නිර්මාණය විය.
කාදම්බරී (2015 චිත්‍රපටය)

***කාදම්බරී*** (2015) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සුමන් ඝෝෂ් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සහ රාකේශ් සිංහ් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද බෙංගාලි චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සිදුකරන ලද්දේ බික්‍රම් ඝෝෂ් විසිනි. මෙය රබීන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර්ගේ නෑනණ්ඩිය වූ කාදම්බරී දේවීගේ චරිතාපදානය වන අතර, කොංකොනා සේන් ශර්මා සහ පරම්බ්‍රත චැටර්ජී මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය සිදුකරති.

## චරිත නිරූපණය 
* කොංකොනා සේන් ශර්මා, කාදම්බරී දේවී ලෙස
* පරම්බ්‍රත චැටර්ජී, රබීන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර් ලෙස
* කෞශික් සේන්, ජ්‍යෝතිරින්ද්‍රනාථ් ඨාකූර් ලෙස
* තිතාස් භෞමික්, ඥානදානන්දිනී දේවී ලෙස
* සංජොයි නාග්, දේබේන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර් ලෙස
* ශ්‍රීකාන්තෝ ආචාර්ය, සත්‍යේන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර් ලෙස
*ශ්‍රීලේඛා මිත්‍රා, බිනෝදිනී දාසි ලෙස

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි 
*
ලක්‍ෂය

100,000 යන ගණන, ලක්‍ෂය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි. 

100,000 = 1000 * 100 (දහසේ ඒවා සියයක්)
යුරෝපියානු සංගමයෙහි සාමාජික රාජ්‍යය

යුරෝපියානු සංගමයෙහි සාමාජික රාජ්‍යයන් 27,

# ඔස්ට්රියාව 
# බෙල්ජියම
# බල්ගේරියාව
# ක්‍රොඒෂියාව
# සයිප්‍රසය
# චෙක් ජනරජය
# ඩෙන්මාර්කය
# එස්තෝනියාව
# ෆින්ලන්තය
# ප්රංශය
# ජර්මනිය
# ග්‍රීසිය
# හංගේරියාව
# අයර්ලන්තය
# ඉතාලිය
# ලැට්වියාව 
# ලිතුවේනියාව 
# ලක්සම්බර්ග්
# මෝල්ටාව
# නෙදර්ලන්තය
# පෝලන්තය
# පෘතුගාලය
# රුමේනියාව
# ස්ලෝවැකියාව
# ස්ලොවේනියාව
# ස්පා .් .ය
# ස්වීඩනය
බිලියනය

බිලියනය (1,000,000,000) යනු මිලියනයේ (1,000,000) ඒවා දහසකි (1,000).
ජපාන සහල්

**ජපාන සහල්** යනුවෙන් අදහස් වන්නේ ජපොනිකා සහල් වලට අයත්  කෙටි-ධාන්‍ය බීජ වගා ප්‍රභේද කිහිපයක් වන අතර එය අතරට සාමාන්‍ය සහල් (*උරුචිමයි*) සහ ඇලෙනසුළු සහල් (*මොචීගොමේ*) අයත් වෙයි.
කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ

**කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ** යනු ශ්‍රී ලාංකික සිංහල ගායකයෙකි. ඔහු 2006 නොවැම්බර් 13 සිට 2015 ජනවාරි 27 දක්වා කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ  ආණ්ඩුකාරවරයා වශයෙන් කටයුතු කළේය. 
කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ (උපත හේරත් මුදියන්සේලාගේ කරුණාරත්න) යනු ජනප්‍රිය හා කීර්තිමත් ශ්‍රී ලාංකික ගායන ශිල්පියෙකි, ඔහු 2006 සහ 2015 අතර කාලය තුළ උතුරු මැද පළාතේ ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස සේවය කළේය.

ඔහු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ කුඩා ගම්මානයක් වන දිවුල්ගනේ හි පරම්පරා ගණනාවක් ජීවත් වූ ගොවි පවුලක උපත ලැබීය. 

1980 දී ඔහු රජරට සේවය ගුවන් විදුලි නාලිකාවට බඳවා ගන්නා ලදී. 1982 දී ඔහු ගුවන් විදුලි නාලිකාවේ විභාගයක් සමත් වී "රජරට සේවය" හි ගායකයෙකු ලෙස තෝරාගෙන තිබුණි. ඔහු "දිවුල්ගනේ" යන නම ලබා ගත්තේ මේ කාලයේදීය.

1990 දී ඔහු සිය පළමු ඇල්බමය වන එසට අසුවන මයිමේ නිකුත් කළ අතර එය සාර්ථක වූ අතර ඉක්මනින්ම රටේ වඩාත්ම ඉල්ලුමක් ඇති කලාකරුවෙකු බවට පත්විය. 

එසට අසුවන මයිමේ 1994 දී පමණ දෙවන ඇල්බමය වන නෙතට උලෙලක් නිකුත් කරන ලදී. ඔහුගේ තුන්වන ඇල්බමය වන නිල් දියවර  1998 දී නිකුත් කරන ලද අතර පසුව 2001 දී සංහිඳ පාමුල නිකුත් කරන ලදී. එතැන් සිට ඔහු තරු එළිය දිගේ සහ මේ සිහින හරි පුදුමයි යන තවත් ඇල්බම දෙකක් නිකුත් කර ඇත.
## ගායන දිවිය 
### ඇසට අසුවන මායිමේ ඇල්බමය 
### නෙතට උළෙලක් ඇල්බමය 
### නිල් දියවර ඇල්බමය 
## වෙනත් අදාළ ලිපි
* ගුණදාස කපුගේ
## ආශ්‍රීත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ
බංග්ලාදේශයෙහි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය

**බංග්ලාදේශයෙහි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය** පළමුවෙන් හඳුන්වාදුන්නේ 1700 සිට 1947 දක්වා බ්‍රිතාන්‍යය විසින් දකුණු ආසියාව පාලනය කරන විට වන අතර, උපමහාද්වීපයෙහි පළමුවන බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත අතරින් බංග්ලාදේශය එකක් විය. එකල බ්‍රිතාන්‍යයෙහි ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවති වෙස්ට්මිනිස්ටර් මාදිළියෙහි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය එවිට බංග්ලාදේශයට හඳුන්වා දෙන ලදි. 1971 දෙසැම්බර් 16 දිනදී පාකිස්තානය වෙතින් බංග්ලාදේශය නිදහස ලබා ගත් විට, බංග්ලාදේශය විසින් එහි දේශපාලන ක්‍රමයට පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හඳුන්වා දෙන ලදි; කෙසේවෙතත්, 1975 වසරෙහිදී ඇතිවූ හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් විසින් මෙම ක්‍රියාවලිය නවත්වන ලදි.
බංග්ලාදේශයෙහි ජාතික අයවැය 2021-2022

2021 ජූනි 3 දිනදී මුදල් අමාත්‍යවර මුස්තෆා කමල්  විසින් **බංග්ලාදේශයෙහි ජාතික අයවැය 2021-2022** ඉදිරිපත් කරන ලදි. 2021 ජූලි 1 දිනයෙන් ආරම්භව, 2022 ජූනි 30 දිනයෙන් කෙළවර වන මුදල් වර්ෂය සඳහා මෙම ජාතික අයවැය ඉදිරිපත් කෙරිණි. කොරෝනා ව්‍යාප්ත වසංගතය මධ්‍යයෙහි ඉදිරිපත් කෙරුණු දෙවැනි අයවැය මෙය විය.
සූම්(මෘදුකාංග)

ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග
ප්‍රවර්ගය:තොරතුරු තාක්ෂණය
රෞරවය

අෂ්ඨ මහා නරක අතුරින් සිව් වන නරකය වන මෙම නරකයේ උපත ලබන සත්ත්වයෝ ඉතා විෂ දුමකින් පිළිස්සෙන බැවින් නිතරම වේදනාවෙන් හඬන බව ධර්මයේ සඳහන් වේ. මෙම නිරය **දූම රෝරුව** හෙවත් **රෞරව නිරය** ලෙස හැඳින්වේ.

සතුන් මැරීම, සොරකම් කිරීම, මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය, ජල මූලාශ්‍ර කෙළසීම වැනි අකුසල කර්ම කළවුන් කර්මානුරූපීව මෙම නිරයේ උපත ලබති. පාපී පුද්ගලයන්ට අල්ලස් දී ඔවුන් ලවා විවිධ දුසිරිත් සිදු කර ගත්තවුන්ද මෙම මහා නිරයේ පැසෙති.

මිනිස් හට හාරසියයක් අවුරුදු තුසිත පුරයේ දෙවියන්ට එක් දවසක් වෙයි. එදවසින් හාරදහසක් අවුරුදු එහි දෙවියන්ට ආයුෂ ය. ඒ දිව්‍යායුෂ රෞරව නරකයේ එක් දවසක් වෙයි. එදවසින් හාරදහසක් අවුරුදු ඒ නරකයෙහි ආයුෂ ය. මිනිස් ලොව වර්ෂ ප්‍රමාණයෙන් වර්ෂ පණස්හත් කෝටි හැටලක්‍ෂයක් මේ නිරයට එක් දිනයකි. එබඳු දින 30ක් මාසයකි. මාස 12ක් අවුරුද්දකි. එබඳු වසර හාරදහසක් රෞරව නරකයේ පරමායුෂ වන්නේ ය.
ජාත්‍යන්තර සාක්ෂරතා දිනය

**ජාත්‍යන්තර සාක්ෂරතා දිනය** යනු සෑම වසරකම සැප්තැම්බර් 8 වන දින සමරනු ලබන ජාත්‍යන්තර සැමරුමකි. එය යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින් 1966 ඔක්තෝබර් 26 දින එහි 14 වන මහා සභා සැසිවාරයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මුල් වරට මෙම දිනය සමරනු ලැබ ඇත්තේ 1967 වර්ෂයේ දී වේ. සාක්ෂරතා දිනයේ අරමුණ වන්නේ පුද්ගල, ප්‍රජාව සහ සමාජය වශයෙන් සාක්ෂරතාවයේ වැදගත්කම ඉස්මතු කිරීමයි.

## යොමු 
## බාහිර සම්බන්ධක 
* 
* එක්සත් ජාතීන්ගේ පිටුව
* යුනෙස්කෝවේ සාක්ෂරතා ද්වාරය
* යුනෙස්කෝ ඵලදායි සාක්ෂරතා පුහුණු දත්ත ගබඩාව
මිස්ටර් ක්වීන්

***රැජින මහත්මිය*** () යනු 2020-2021 දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතා මාලාවක් වන අතර එය ෂින් හයි-සන් සහ කිම් ජුන්ග්-හ්යුන් රංගනයෙන් දායක වේ. එය 2020 දෙසැම්බර් 12 සිට 2021 පෙබරවාරි 14 දක්වා රූපවාහිනියේ විකාශය විය.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැදුම්
*  
* 

ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය:කොරියානු-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
පෙන්ට්හවුස්: ජීවිතයේ යුද්ධය

***පෙන්ට්හවුස්: ජීවිතයේ යුද්ධය*** () යනු ලී ජි-අහ්, කිම් සෝ-යෝන්, ඉයුජින්, අම් කි-ජූන්, යූන් ජොන්ග්-හූන් සහ පාක් යූන්-සියොක් යන රංගනයෙන් දායක වූ දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතා මාලාවකි. එය ඔක්තෝබර් 26, 2020 දින එස්බීඑස් හි තිරගත විය.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැදුම්
*  
* 

ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
ප්‍රවර්ගය:කොරියානු-භාෂා රූපවාහිනී වැඩසටහන්කරණය
1995–96 ඕස්ට්‍රේලියානු තුන්කොන් ක්‍රිකට් තරගාවලිය

**1995-96 ලෝක තරගාවලිය** යනු ඕස්ට්‍රේලියාව ශ්‍රී ලංකාව සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් වල සහභාගීත්වයෙන් පැවති එක්දින ජාත්‍යන්තර එක්දින ක්‍රිකට් තරගාවලියකි. ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අවසන් වටයට සුදුසුකම් ලැබූ අතර ඕස්ට්‍රේලියාව 2-0 ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. ශ්‍රී ලංකාව සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම **1984-85 තරග වාරයෙන් පසුව ප්‍රථම වතාවට තුන්කොන් තරඟාවලියට තරඟ කළහ**

## සංචිත 
## ප්‍රසාද ලකුණු වගුව 
## මූලික වටය 
### 1 වන තරගය 
### 2 වන තරගය 
### 3 වන තරගය 
### 4 වන තරගය 
### 5 වන තරගය 
### 6 වන තරගය 
### 7 වන තරගය 
### 8 වන තරගය 
### 9 වන තරගය 
### 10 වන තරගය 
### 11 වන තරගය 
### 12 වන තරගය 
## අවසාන තරග 
ඕස්ට්‍රේලියාව හා ශ්‍රී ලංකාව සමඟ පැවති අවසන් මහා තරග 3 න් 2-0 ක් ලෙස ඕස්ට්‍රේලියාව ජයග්‍රහණය දිනා ගත්තේය. (3 වන තරගය පැවැත්වූයේ නැත.)

### 1 වන අවසන් තරගය 
### 2 වන අවසන් තරගය 
## බාහිර සම්බන්ධක 
* ක්‍රික්ඉන්ෆෝ හි තරගාවලි පිටුව

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ ක්‍රිකට්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් තරග සංචාරය 1995–96

ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1996 අප්‍රේල් මාසයේදී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සංචාරය කළ අතර එකම එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගයක් ක්‍රීඩා කළේය. ඒ 1996 අප්‍රේල් 13 දින ට්‍රිනිඩෑඩ්හි පෝර්ට් ඔෆ් ස්පේන් හි ක්වීන්ස් පාක් ඕවල් ක්‍රීඩාංගණයේදී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව ය. ක්වීන්ස් පාක් ඕවල් ක්‍රීඩාංගණයේදී ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කිරීම ආරම්භ කර වසර 100 සැමරීම නිමිත්තෙන් මෙම තරගය පැවැත්විණි. 

ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 35 කින් ජයග්‍රහණය කළ අතර එහි නායකත්වය අර්ජුන රණතුංගට හිමි විය . කෝට්නි වොල්ෂ් විසින් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිළ මෙහෙය වීය.

## පුහුණු තරගය 
## එක්දින තරග සාරාංශය 
## යොමුව 
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් තරග සංචාර
තලෙයිබාන් විසින් සිදුකෙරෙන යුද්ධ අපරාධ

1990 ගණන් වලදී තලෙයිබාන් සංවිධානයෙහි සම්ප්‍රාප්තිය හා අනතුරුව **තලෙයිබාන් විසින් සිදුකෙරෙන යුද්ධ අපරාධ** අතර, එය විසින් ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය එමීර් රාජ්‍යය පවත්වාගෙන යන ලද කාලසීමාවෙහිදී සිවිල් වැසියන්ගේ බාහිරාධිකරණ මරාදැමීම ,

## සිවිල් වැසියන් බාහිරාධිකරණ ලෙසින් මරාදැමීම 
### ඇෆ්ගනිස්තාන ඉස්ලාමීය එමීර් රාජ්‍යය (1996–2001)
1988 අගෝස්තු 8  දිනදී, එය විසින් හමුදාමය ලෙසින් මසාර්-ඉ-ෂරීෆ් යටත් කරගැනීමෙහිදී,  තලෙයිබාන් විසින් 10:30 පමණ සිට මධ්‍යහ්නය දක්වා සිවිල් වැසියන් වෙඩි තබා ඝාතනය කිරීම දිව කපා දැමීම ආදිය සිදු කල අතර, ඔවුන් බොහෝ ලෙසින් හසාරාවරු, සහ සමහරක් ටජීක්වරු සහ උස්බෙක්වරු වූහ. මෙම මරාදැමීම් අගෝස්තු 13 හෝ14 දක්වා දිගටම පැවතිණි.

## ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වය
2015 වසරෙහිදී කුන්දූස් හිදී, තලෙයිබාන් හමුදාවන් විසින් සමූහ දූෂණයද සිදු කරමින් ස්ත්‍රීන් දූෂණය කලහ . කාන්තාවන්ට ප‍්‍රජනන සෞඛ්‍යය සේවා ලබා දීමෙහි වරදට, එක් කාන්තාවන් තලෙයිබාන් විසින් සමූහ දූෂණයට ලක් කොට මරා දැමිණි.

## නීතිමය විමර්ශන
### ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය 
2017 සහ 2018 තුලදී වින්දිතයින් වෙතින් තොරතුරු රැස්කිරීම, විමර්ශනයක් ආරම්භ කිරීමට 2019 දී ඉල්ලා සිටීම, ඉල්ලා සිටීම නිෂ්ප්‍රභා කිරීම, සහ  එම ඉල්ලීම නිෂ්ප්‍රභා කිරීම ඉවත දැමීම යන්නෙන් පසුව, ඇෆ්ගනිස්තානය තුල ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය (ICC) විසින් විමර්ශනයක් සිදු කිරීමට 2020 වසරෙහිදී බලය පැවරිණි. විමර්ශනයෙහි සැලකිල්ල යොමුවූයේ තලෙයිබාන් සහ අනුබද්ධිත අවිගත් කණ්ඩායම් විසින් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි යුද්ධයෙහිදී සිදුකල යුද්ධ අපරාධ, ඇෆ්ගන් ජාතික ආරක්ෂක හමුදාව විසින් සිදුකල යුද්ධ අපරාධ, සහ එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදා සහ එක්සත් ජනපද මධ්‍යම ඹත්තු සේවය (CIA) විසින් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි, පෝලන්තයෙහි, රුමේනියාවෙහි සහ ලිතුවේනියාවෙහි සිදුකල යුද්ධ අපරාධ යන දේ සන්දර්භයෙන්, 2003 මැයි 1 දින සිට සිදුවූ යුද්ධ අපරාධ සහ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ පිළිබඳවයි.

### ඇෆ්ගන් ස්වාධීන මානව අයිතිවාසිකම් කොමිසම 
2021 ජූලි 14 දිනදී තලෙයිබාන් විසින් ස්පින් බොල්ඩක් අල්ලාගැනුම විමර්ශනය කිරීමෙන් පසුව "විශ්වසනීය දේශීය මූලාශ්‍ර", සහ සාක්ෂිකරුවන් සහ වින්දිතයන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් හා පැවැති සම්මුඛ සාකච්ඡා අනුසාරයෙන් ඇෆ්ගන් ස්වාධීන මානව අයිතිවාසිකම් කොමිසම (AIHRC) විසින් කෙටි වාර්තාවක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. AIHRC විසින් සොයාගත්තේ තලෙයිබාන් හමුදා විසින් ජාත්‍යන්තර මානවවාදී නීතියට පටහැනිව යමින් සිවිල් වැසියන් 40 දෙනෙකු මරා දමා පෞද්ගලික දේපොළ කොල්ල කෑ බවයි.

## මෙයද බලන්න
*ඉරාකයෙහි සහ ලෙවන්තයෙහි ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය– කෝරසාන් පළාත#වගකීම භාරගත් සහ ප්‍රෝක්ත ප්‍රහාර

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි යුද්ධ අපරාධ
ප්‍රවර්ගය:තලෙයිබාන්
ගස් ග්‍රිසම්

**වර්ජල් අයිවන් "ගස්" ග්‍රිසම්** (1926 අප්‍රේල් 3 - 1967 ජනවාරි 27) යනු එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ ගුවන් නියමුවෙක් සහ නාසා ආයතනයෙන් තෝරාගත් මර්කරි 7 ගගනගාමී කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි. ඔහු ජෙමිනි ව්‍යාපෘතියේ සහ ඇපලෝ වැඩසටහනේ අභ්‍යාවකාශගාමියෙක් විය. අභ්‍යාවකාශයට ගමන් ගත් දෙවැනි ඇමරිකානුවා මෙන්ම දෙවරක් අභ්‍යාවකාශයට ගමන් කිරීමට ලැබුණු දෙවැනි ඇමරිකානුවාද ඔහුය. 

ග්‍රිසම් දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සහ කොරියානු යුද්ධයේ සටන් කළ සොල්දාදුවෙක් මෙන්ම යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවෙක් සහ ගුවන් හමුදා පරීක්ෂන නියමුවෙක්ද වෙයි. දෙවන ලෝක යුධ සමයේ දී ග්‍රිසම් එක්සත් ජනපද හමුදාවේ ගුවන් බලකායට ආධුනික භටයෙක් ලෙස බැඳුනි. හමුදා සේවයෙන් ඉවත් වූ පසු ඔහු පර්ඩූ විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුල් වී 1950 දී යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු උපාධියක් ලබාගත්තේය. ඉන් පසු නැවත ගුවන් හමුදාවට බැඳුනු ඔහු කොරියානු යුද්ධයේදී යුධ මෙහෙයුම් සියයකට පමණ සහභාගී වී ඇත. නැවත එක්සත් ජනපදයට පැමිණි ග්‍රිසම් ට ටෙක්සාස් හී බ්‍රයන් ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයේ පියාසැරි උපදේශක තනතුරක් ලැබුණි. ඉන් පසු ඔහු එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ තාක්ෂනික ආයතනයෙන් වසරක් තුළ ගගනයාන්ත්‍රික උපාධියක් ලබා ගත්තේය. කැලිෆෝනියාවේ එඩ්වර්ඩ්ස් ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයෙන් පරීක්ෂණ ගුවන් නියමු පුහුණුවක් ලැබූ ඔහු ඔහියෝ හී රයිට්-පැටර්සන් ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයේ පරීක්ෂන නියමුවෙක් ලෙස ක්‍රියා කළේය.

මර්කරි 7 ගගනගාමින් අතරට තෝරාගන්නා ලද ග්‍රිසම්, ඇමරිකාව විසින් 1961 ජුලි 21 දා දියත් කරන ලද දෙවන උප-කක්ෂීය අභ්‍යවකාශ පියාසැරිය වූ මර්කරි-රෙඩ්ස්ටෝන් 4 මෙහෙයුමේ නියමුවා විය. පියාසැරියෙන් අනතුරුව පොළොවට පැමිනීමේදී ඔහු සිටි කැප්සූලයේ දොර නියමිත වේලාවට පෙර පුපුරා විවර විය. අත්ලාන්තික් සාගරයට පතිත වූ කැප්සූලයට ජලය පිරුණු නමුදු ගළවාගැනීමේ හෙලිකොප්ටර් මගින් ඔහුව බේරා ගන්නා ලදී. ඔහුගේ ඊලඟ මෙහෙයුම වූයේ ජෙමිනි ව්‍යාපෘතිය යටතේ වූ ජෙමිනි 3 මෙහෙයුමයි. පෘථිවිය වටා කක්ෂයක තුන් වරක් ගමන් කළ ජෙමිනි 3, 1965 මාර්තු 23 සාර්ථකව නැවත පොළොවට පැමිණෙන ලදි. *AS-204* නොහොත් ඇපලෝ 1 මෙහෙයුමේ අණ දෙන නිළධාරියා ලෙස පත්වූ ග්‍රිසම්, 1967 ජනවාරි 28 වැනිදා ෆ්ලොරීඩාවේ කෙනඩි තුඩුවේ දී පූර්ව-පියාසැරි පරීක්ෂනයක් අතරදී සිදුවූ අනතුරකින් ඔහුගේ අනෙක් සගයන් දෙදෙනාත් (එඩ්වර්ඩ් වයිට් සහ රොජර් චැෆී) සමග මරණයට පත් විය.
ප්‍රවර්ගය:ඇපලෝ වැඩසටහන
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ගගනගාමීන්
මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරය

**මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයක්** යනු ප්‍රහාරකයා විසින් තමාටද මරණය අත්වන අන්දමින් සිදුකරන ඕනෑම සාහසික ප්‍රහාරයක් ය. මෙවැනි ප්‍රහාරයන් ඉතිහාසය පුරාවටම සිදුවී ඇත. ඓතිහාසික උදාහරණ ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසාන සමයේ දී (1944-1945) ජපාන හමුදාවන් සිදුකල කමකාසි ගුවන් යානා ප්‍රහාර ද, ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධ සමයේ දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය සිදු කළ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරද, වර්තමාන උදාහරණ ලෙස සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර හා 2019 පාස්කු ඉරිදා බෝම්බ ප්‍රහාර දැක්විය හැකිය.

1981 සිට 2015 සැප්තැම්බර් දක්වා රටවල් 40 ක මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර 4,814 ක් සිදුවී ඇති අතර ඒවායින් මිනිසුන් 45,000 කට අධික ප්‍රමාණයකගේ දිවි අහිමි විය. 1980 දශකය තුල ලෝකය පුරා සාමාන්‍යයෙන් වසරකට මෙවැනි ප්‍රහාර තුනක් පමණ සිදු වූ අතර, 90 දශකය වන විට මසකට එක් ප්‍රහාරයක් පමණ ද, 2001-2003 වනවිට සතියකට එක් ප්‍රහාරයක්ද, 2003 සිට 2015 දක්වා දිනපතාම මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර සිදුවන තත්වයට පත්විය.

අනෙක් වර්ගයේ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර වලට වඩා මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර මරණීය සහ විනාශකාරි වන්නේ ඒවා අපරාධකරුවාට ආයුධ සඟවාගැනීමට, අවසාන මොහොතේ වුවත් සැලසුම් සීරුමාරු කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙන නිසාය. එමෙන්ම ඒවාට දුරස්ථ පාලක හෝ කාල ප්‍රමාදයට අනුව අනුව ක්‍රියාකරන පිපිරීම් වල අවශ්‍යතාවයක් නැත. තවද පලායාමේ සැලසුම් හෝ ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් අවශ්‍යය නැත. 1982 සිට 2006 දක්වා සිදුවූ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර අතරින් මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයන් වූයේ 4% ක් පමණි. නමුත් ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර වලින් සිදුවූ මරණයන්ගෙන් 32% ක් පමණ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාර වලින් සිදුවූ ඒවා ය (මරණ 14,599 ක්). ලොව මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයන්ගෙන් 90% ක්ම සිදුවී ඇත්තේ ඇෆ්ගනිස්තානයේ, ඉරාකයේ, ඊශ්‍රායලයේ, පලස්තීන කලාපයේ, පාකිස්ථානයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ යි.

මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරකයෙකු හට විවිධාකාරයේ අරමුණු තිබිය හැක. කමකාසි ගුවන් නියමුවන් ක්‍රියා කළේ ඔවුන්ට ලැබුනු හමුදා ආඥාවන්ට අනුවයි. අනෙකුත් මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරකයන්ට සාමාන්‍යයෙන් ඇත්තේ ආගමික හෝ ජාතිවාදී අරමුණු යි.
කාල් සේගන්

**කාල් එඩ්වඩ් සේගන්** (1934 නොවැම්බර් 9 – 1996 දෙසැම්බර් 20) යනු ඇමරිකානු තාරකා විද්‍යාඥයෙක්, ග්‍රහ විද්‍යාඥයෙක්, අජටාකාශ විද්‍යාඥයෙක්, තාරකා භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, අභ්‍යවකාශ ජීව විද්‍යාඥයෙක්, කතුවරයෙක් සහ විද්‍යා ප්‍රචාරකයෙකි. ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රචලිත විද්‍යාත්මක දායකත්වයන් වන්නේ පාරභෞම ජීවය ගැන සිදු කළ පර්යේෂණ ය. විකිරණ භාවිත කර මූලික රසායනිකයන්ගෙන් ඇමයිනෝ අම්ල නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා ඔහු සිදු කළ පරීක්ෂණ ඉන් විශේෂ ය. අභ්‍යවකාශයට යැවුනු පළමු භෞතික පණිවුඩය සේගන් විසින් එකලස් කරන ලදී. ඒ පයනියර් ඵලකය සහ වොයේජර් ස්වර්ණමය තැටිය ය. එම පණිවුඩයන් සොයාගත හැකි පාරභෞමික ජීවියෙකු වේනම් ඔවුන්ට එය තේරුම් ගත හැකි වේයැයි විශ්වාස කෙරේ. සිකුරු ග්‍රහයාගේ අධික මතුපිට උෂ්ණත්වයට හේතුව හරිතාගාර ආචරණය බවට සේගන් ඉදිරිපත් කළ උපකල්පිතය වර්ථමානයේ පිළිගැනේ.

මුලින් හාවර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර මහාචාර්යවරයෙක් ලෙස ක්‍රියා කළ සේගන්, පසුව කෝර්නෙල් විශ්ව විද්‍යාලයේ තාරකා විද්‍යා සහ අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු ලෙස ක්‍රියා කළේය. විද්‍යාත්මක ලිපි 600 කට වඩා ප්‍රකාශයට පත් කළ සේගන් ග්‍රන්ථ 20 කට අධික ප්‍රමාණයක කර්තෘ, සමකර්තෘ හෝ සංස්කාරක ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු විසින් ප්‍රසිද්ධ විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ත රැසක් රචනා වූ අතර *ද ඩ්‍රැගන්ස් ඔෆ් ඊඩන්*, *කොස්මොස්*, ''බ්‍රොකා'ස් බ්‍රේන්* සහ *පේල් බ්ලූ ඩොට්* යනු එයින් කිහිපයකි. එමෙන්ම 1980 විකාශය වූ *කොස්මොස්: අ පර්සනල් වොයේජ්* නම් සම්මානලාභී රූපවාහිනී වැඩසටහනේ සම-කර්තෲ සහ පසුබිම් කථිකයා වූයේ සේගන් ය. ඇමරිකානු පොදු රූපවාහිනි විකාශන ඉතිහාසයේ වැඩිම වරක් නැරඹූ වැඩසටහන් මාලාව වූ *කොස්මොස්* රටවල් 60 ක ප්‍රේක්ෂකයන් මිලියන 500 ගණනක් විසින් නරඹා ඇත. 1985 දී ඔහු *කන්ටැක්ට්'' නම් විද්‍යා ප්‍රබන්දය රචනා කළ අතර, 1997 දී එය ආශ්‍රයෙන් චිත්‍රපටයක් නිර්මාණය කෙරුනි.

සේගන් විද්‍යාත්මක සංශයවාදය සහ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අතර පාරභෞම බුද්ධිය සෙවීම (SETI) සඳහා අනුග්‍රහය දැක්විය. ඔහු තම වෘත්තිය ජීවිතයෙන් වැඩි කාලයක් ගත කළේ කෝර්නෙල් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙකු ලෙසයි. සේගන් විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයට දැක්වූ දායකත්වය හේතුවෙන් ඔහුට විශාල සම්මාන ප්‍රමාණයක් සහ අගයකිරීම් හිමිවිය. ඒ අතර නාසා ආයතනයේ මහජන සේවා ගෞරව පදක්කම, ජාතික විද්‍යා ඇකඩමියේ මහජන ශුභසාධන පදක්කම, ප්‍රබන්ධ නොවන නිර්මාණ සඳහා වූ පුලිට්සර් ත්‍යාගය, එමී සම්මානය (දෙවරක්), පීබොඩි සම්මානය මෙන්ම හියුගෝ සම්මානයද විශේෂ වේ. සේගන් තුන් වරක් විවාහ වූ අතර ඔහුට ළමයින් පස් දෙනෙක් විය. මයිලෝඩිස්ප්ලාසියා රෝගයෙන් පීඩා විදි ඔහු නියුමෝනියාව හේතුවෙන් 1996 දෙසැම්බර් 20 වැනිදා (වයස 62) මරණයට පත් විය.