open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ස්ඵටීකකරණය (ඉංජිනේරුමය දෘෂ්ටි කෝණයෙන්)

රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී ස්ඵටීකකරණය සිදු වන්නේ ස්ඵටීකකාරකයක් තුළ දීය. ස්පටීකරණය ඒකක ක්‍රියාවලියක් වන අතර එමඟින් දී ඇති ද්‍රාවකයක් තුළ රසායනික සංයෝගයක් දියවී අදාළ තත්ත්ව යටතේ දී අවක්ෂේප වී කලාප 2 අතර සාර්ථක වෙන් කිරීමක් සිදු කරයි.

එම නිසා ස්පටීකරණය අවක්ෂේපනයේ දර්ශනයක් වන අතර එය සිදු කර ගනු ලබන්නේ ද්‍රාවණයක ඇති ද්‍රාවකයක ද්‍රාවණ තත්ත්ව වෙනස් කිරීමෙනි.

     
## ස්ඵටීකකරණයේ ඉතිහාසය 
ස්පටිකීකරණය පුරාතන ඒකක ක්‍රියාවලිවලින් එකකි. අපගේ ආදි මුතුන් මිත්තන් විසින් මුල්වරට සූර්ය විකිරණ නිසා වියළීමට ලක් වී ගල් මතුපිටවල තැන්පත් වූ සෝඩියම් ක්ලෝරඩ්(ලුණු) භාවිතා කළ බවට උපකල්පනය කළ හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය අදටත් නූතන සූර්ය පොකුණුවල දී භාවිතා කරනු ලැබේ.

තීන්ත නිෂ්පාදනයේ දී ද ස්පටීකරණ ක්‍රියාවලි භාවිතා කරන ලදී. මෙම ද්‍රව්‍ය සමහරක් විට නිෂ්පාදනය කරනු ලැබූවේ අඩු හෝ වැඩි ස්වභාවික බ්‍රයින් ද්‍රාවක ස්පටීකරණය මඟිනි.

වඩා නූතන කාලයේ දී වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වන රසායනික කර්මාන්තවලට ස්ඵටීකරණයේ ගතිකය පිළිබඳ දැඩි ඉගෙනීමක් අවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම මෙම ඒකක ක්‍රියාවලිය වර්තමානයේ දී බොහොමයක් කර්මාන්ත නිෂ්පාදනවල දී භාවිතා කරයි. ද්‍රාවණවලින් ස්ඵටීකරණයෙන් නිපදවන ද්‍රව්‍යවලට උදාහරණ කීපයක් වන්නේ මේස ලුණු, සීනි, සෝඩියම් සල්ෆේට් හා යූරියාය.

ස්ඵටීකකරණ තාක්ෂණය නව ක්‍රියාවලි සමඟ ක්‍රමයෙන් වැඩි දියුණු වී ඇත. සරල ටැංකියක් තුළ දී සිසිලනය, වාෂ්පීකරණය හෝ Ph අගය වෙනස් කිරීම තුළින් ස්ඵටික ලබා ගනු ලැබේ. වර්තමානයේ දී අඛණ්ඩ යන්ත්‍ර නිෂ්පාදනයේ ගති ලක්ෂණවල සැලකිය යුතු ස්ථිර බවක් ඇති කරයි. නූතන ස්පටීකාරකවල මුල් ආකෘති අතර වූයේ කැලන්ඩ්‍රියා ආකාරයයි. වර්තමානයේ දී එය සුක්‍රෝස් හා ඔස්ලෝ නිපදවීමට සම්මත ස්පටීකාරකය බවට පත්ව ඇත. ඔස්ලෝ යන නම ලැබී ඇත්තේ නෝර්වේහි අගනුවර නිසා වන අතර මෙය නිපදවා ඇත්තේ සූර්ය පොකුණුවලට නොගැලපෙන දේශගුණවල දී ලුණු නිපදවීමට නිසා එම නිෂ්පාදන බහුල වශයෙන් නෝර්වේ හි දී භාවිතා වන නිසාය. ඔස්ලෝ වර්ගය ස්ඵටීකකරණ නිෂ්පාදනය පාලනය කිරීම සඳහා විශේෂයෙන් නිපදවන ලද පළමු ස්ඵටීකකාරකය වේ.
තැනුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

තැනුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී සලකණු ලබන්නේ අධිවේගී මාර්ග, පාලම්, ගුවන් තොටුපළවල්, දුම්රිය මාර්ග, ගොඩනැඟිලි, වේලි හා ජලාශ තැනීම, සැලසුම් කිරීම හා කළමණාකරණයයි. එවැනි ව්‍යාපෘති තැනීම සඳහා ඉංජිනේරු හා කළමණාකරණ නියමයන් හා ව්‍යාපාර අනුක්‍රමණ, ආර්ථික විද්‍යාව හා මනුෂ්‍ය හැසිරීම පිළිබඳ දැනුමක් අවශ්‍යයි. තැනුම් ඉංජිනේරුවරුන් තාවකාලික ව්‍යුහ සැලසුම් කිරීම, තත්ත්ව ආරක්ෂණය හා තත්ව පාලනය(QA/QC) , ගොඩනැඟිලි හා වැඩ බිමෙහි සැකැස්ම සමීක්ෂණය, වැඩ බිමක දී ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීම, කොන්ක්‍රීට් මිශ්‍රණය සැලසුම් කිරීම, වියදම තක්සේරු කිරීම, සැලසුම්කරණය හා දින නියම කිරීම, ආරක්ෂක ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ද්‍රව්‍ය සම්පාදනය, උපකරණ තොරා ගැනීම හා වියදම් ඉංජිනේරු විද්‍යාල හා අය වැය පාලනය වැනි වැඩ කටයුතුවල නිරත වේ.

## තැනීම් වෘත්තීය කාර්ය භාරය 
එක්සත් ජනපදයේ තැනුම් කර්මාන්ත අධ්‍යාපනයේ සියලු වර්ග හා මට්ටම් සමඟ මිලියන ගණනකට රැකියා අවස්ථා සපයයි. එක්සත් ජනපදයේ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතයෙන් 14%කට දායකත්වය ලබා දෙන්නේ මෙම තැනීම් අංශයයි. තැනීම් කාර්යාල හා ව්‍යාපෘති වැඩ බිම්වල දී භාවිතා වන සැලසුම් සංකල්ප බොහෝමයක් සපයා දෙනු ලබන්නේ තැනුම් ඉංජිනේරු විද්‍යාව  මඟිනි. ව්‍යාපෘති සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා තැනුම් ඉංජිනේරුවන් විසින් වාස්තු විද්‍යාඥයින්, ඉංජිනේරුවරුන් හා අනෙකුත් තැනුම්කරුවන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද සැලසුම් හා විශේෂතා මත කටයුතු සිදු කරයි. 20 වන සියවසේ බොහෝමයක් ව්‍යුහ පළමුව සැලසුම් කර ඉන්පසුව පරීක්ෂා කිරීම් හා ගොඩනැංවීම පරිකල්පනය කිරීම තුළින් එය සැලසුම් හා විශේෂිතවලට අනුව නිපදවා ඇති බවට ඉංජිනේරු කාර්ය මණ්ඩලය විසින් තහවුරු කරනු ලබයි. 21 සියවසේ ව්‍යුහ සංයුක්තව සැලසුම් කිරීම හා ඉදි කිරීම සිදු කර ඇති අතර එමඟින් සැලසුම් කිරීමේ ක්‍රියාවලියට බලපෑම් එල්ල කිරීම සඳහා වූ වැඩ බිම් සලකා බැලීම් හා ඉදි කිරීම් ක්‍රමවලට ඉඩ ලබා දෙයි.

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
පස් වැඩ (ඉංජිනේරු විද්‍යාව)

බිම් වැඩ යනු පස් හෝ පාෂාණ විශාල ප්‍රමාණ වලින් චලනය කිරීම හරහා නිර්මාණය වු ඉංජිනේරුමය කටයුත්තකි.
   
       
ඉංජිනේරුවරුන් චලිතයේ දුර අවම කර ගන්නා අතර කැපීම්වලින් ලබාගත් පාෂාණ පිරවුම්වලට ගැලපෙන බව සහතික කර ගැනීමට ජෛව තාක්ෂණික ඉංජිනේරු විද්‍යාව (පස් තරල භාවය හා ඝර්ෂණය වැනි) හා පරිමා තක්සේරුව සමග සම්බන්ධ වී වැඩ කටයුතු සිදු කළ යුතුය. අතීතයේදී එවැනි ගණනය කිරීම් සිදු කළේ සිම්සන්ගේ රූල වැනි ක්‍රම සමගින් රූටන රූලක් යොදා ගනිමිනි. වර්තමානයේදී ඒවා පරිගණකයක් හා ඒ සදහා විශේෂිත වු මෘදුකාංග මගින් සරලවම ඉටුකර ගත හැකිය.

චලනය කිරීමට ඇති ඉතා විශාල ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය නිසා (විශාල වේලි වැනි කටයුතු වලදී කියුබික් අඩි මිලියන ගණනක් එහා මෙහා ගෙන යාමට සිදුවේ. එය ස්ක්‍රැපර් හා ලෝඩර්, නිෂ්පාදන ට්‍රක් රථ, ග්‍රේඩර, ඩෝසර, බැකෝ හා ඩ්‍රැග් ලයින් ස්කැවේටර් වැනි අනෙකුත් බිම් චලන යන්ත්‍ර වල දියුණුවත් සමග පරිණාමනයකට භාජනය විය.

සාමාන්‍ය බිම් වැඩ අතරට මහා මාර්ග, වේලි, ඇළ මාර්ග, බැමි හා ගැටි ඇතුළත් වෙයි.

යුධ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී බිම් වැඩ යනු වඩාත් විශේෂිත ලෙස පස්වලින් සාදන ලද ආරක්ෂක බැමිය. පස් එතරම් ශක්තිමත් නොවුණත් විශාල ව්‍යුහ තැනීම සදහා අති විශාල ප්‍රමාණවලින් ලබා ගැනීමට තරම් ලාභ දායිව පවති. අතීත බිම් වැඩ ආරක්ෂිත ව්‍යුහ සදහා උදාහරණ අතරට අගල් පිඩැලි, තාප්ප, මාලිගා හා කදු බලකොටු අයත් වෙයි. නූතන උදාහරණ වලට අගල් හා පස් වැටි ඇතුළත් වේ.
  

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

thumb|

විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව (සමහරක් විට විදුලි හා ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව ලෙස හඳුන්වන) යනු විද්‍යුතයේ, ඉලෙක්ට්‍රොනික් හා විද්‍යුත් චුම්භකත්වයේ යෙදීම් ගැන අධ්‍යයනය කරන ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයයි. 19 වැනි සියවසේ පසු භාගයේ දී විද්‍යුත් ටෙලිග්‍රාෆ් හා විද්‍යුත් ජව සැපයුම් වානිජකරණය වීමෙන් පසුව මෙම ක්ෂේත්‍රය මුල්වරට වැදගත් රැකියාවක් බවට පත් විය. වර්තමානයේ දී මෙම ක්ෂේත්‍රය ජවය, ඉලෙක්ට්‍රොනික්, පාලන පද්ධති, සංඥා සැකසීම හා සන්නිවේදනය යන ඒවා ඇතුළත් උප අංශ ගණනක් ආවරණය කරයි.
         
විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවට ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව ඇතුළත් වීම හෝ නොවීම සිදු විය හැකිය. එක්සත් ජනපදයෙන් පිට දී මේ සඳහා වෙනස්කම් යොදා ඇත. එහිදී විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු ජව සම්ප්‍රේෂණ හා මෝටර පාලන පද්ධති වැනි මහා පරිමාණයේ විද්‍යුත් පද්ධතිවල ගැටලු සමඟ වැඩ කටයුතු කරන අංශයක් වන අතර ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු පරිගණක හා සංගෘහිත පරිපථ ඇතුළත් කුඩා පරිමාණ ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධති සමඟ කටයුතු කරන විෂය ක්ෂේත්‍රය වේ. මෙම වෙනස්කම පිළිබඳව බලන තවත් අන්තයක් නම් විදුලි ඉංජිනේරුවරුන් සාමාන්‍යයෙන් ශක්තිය සම්ප්‍රේෂණය සඳහා විදුලිය යොදා ගැනීම සමඟ සළකනු ලබන අතර ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරුවරුන් තොරතුරු සම්ප්‍රේෂණය සඳහා විදුලිය යොදා ගැනීම සමඟ සළකනු ලැබේ.

විද්‍යුත් ඉංජිනේරුවරුන් ජව පද්ධති සැලසුම් කරයි. තවද සංකීර්ණ ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථ සැලසුම් කරයි.
thumb|

ප්‍රවර්ගය:ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව
සෙරමික් (පිඟන් මැටි)

**සෙරමික්** යන වදන ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ κεραμικός යන ග්‍රීක වදනෙනි. මෙම වදන මඟින් තාපයේ ක්‍රියාවෙන් නිෂ්පාදනය වූ අකාබනික, අලෝහ ද්‍රව්‍ය ආවරණය කරයි. 1950 ගණන් දක්වා මේවායින් වඩාත් වැදගත් වූයේ සිමෙන්ති හා වීදුරු සමඟ පිඟන් බඩු , ගඩොල්, පිඟන් ගඩොල් හා එවැනි දේ බවට පත් කළ සාම්ප්‍රදායික මැටි වර්ගයි. මැටි මත පදනම් වූ පිඟන් මැටිවලින් තැනු පිඟන් බඩු පිළිබඳ ලිපියේ විස්තර කර ඇත. සෙරමික් හා ලෝහ යන දෙකෙන්ම සංයුක්ත ද්‍රව්‍යයක් සර්මෙට් (cermet) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සෙරමික් යන වදන නාම විශේෂණයක් හා සෙරමික් ද්‍රව්‍ය හෝ සෙරමික් නිෂ්පාදිත හැඳින්වීම සඳහා නාම පදයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය. තවද සෙරමික් යන්න සෙරමික් ද්‍රව්‍යවලින් භාණ්ඩ තැනීමේ කලාව හඳුන්වන ඒක නාම පදයක් ලෙස ද භාවිතා කළ හැකිය. සෙරමික් ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය හා භාවිතයේ තාක්ෂණය සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ කොටසකි. 

බොහොමයක් සෙරමික් මැටි දෘඪ, සවිවර හා භංගුරය. සෙරමික් පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් හා වැඩි දියුණු කිරීමවලට මෙම ලක්ෂණ හා බැඳුණු ගැටළු නිරාකරණය කිරීමේ ක්‍රම හා ද්‍රව්‍යවල ශක්තිමත් බව වැඩි කිරීම මෙන්ම නව යෙදීම් පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ. 

පරීක්ෂා කිරීම හා ද්‍රව්‍ය සඳහා ඇමරිකානු සංගමය (ASTM)  සෙරමික් පිළිබඳව පහත පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත. ස්පටීකරණ හෝ ආංශිකව ස්පටීකරණ ව්‍යුහවල හෝ වීදුරුවල ඔප දමන ලද හෝ ඔප නොදමන ලද වස්තු ඇති අතර එම වස්තු අකාබනික අලෝහ මූලද්‍රව්‍යවලින් නිපදවී ඇත.එමෙන්ම මේවා  සිසිලනය වීමේ දී ඝනීභවනය වන ද්‍රව වී ඇති ස්කන්ධයකින් හෝ තාපයේ ක්‍රියාවෙන් උත්පාදනය වී හා පරිණත වී ඇත.
විදුලිබල ශක්ති ව්‍යාප්තිය

**විදුලිබල ශක්ති ව්‍යාප්තිය** යනු රටක් තුල විදුලිබල ශක්තිය ජනනය කිරීමේ හා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේ ප්‍රවර්ධනය තුලින් විදුලිබල ශක්තිය මුළු රට පුරා දිවිගෙවන සමස්ත ජනයාගේ  පරිභෝජනය සඳහා උපයෝජ්‍ය වන පරිදී ව්‍යාප්ත කිරීම වන අතර 1880 ගණන් වල මැද භාගයේ සිට 1940  දක්වා කාලය තුලදී එක්සත් ජනපදය, එංගලන්තය හා අනෙකුත් රටවල මෙය සිදුකර නිමා කර ඇති අතර සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මෙය සිදු වෙමින් පවතියි.
   
## විද්‍යුත් ග්‍රිඩය 
මෙම වදන වඩාත් විශේෂිතව භාවිතා කරන ලද්දේ නිවාස හා ව්‍යාපාර සඳහා විද්‍යුත් ජවය සැපයීමට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් සහිත ක්‍රියාවලි හැඳින්වීමටය. විද්‍යුතනය සඳහා අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම්වලට ජව බලාගාර, දිගු සම්ප්‍රේෂණ රැහැන්, උපපොළවල් හා අවසාන පරිශීලකයන්ට වූ කෙටි බෙදා හැරීම් රැහැන් ඇතුළත් වේ.
  

**රටවල්** 

විශාලතම විද්‍යුතන ව්‍යාපෘතිවලින් එකක් වූයේ 1920 ආරම්භ වී 1931 දී අවසාන වූ රුසියාවෙහි ක්‍රියාත්මක වූ GOELRO සැලසුමයි.

එක්සත් ජනපදයේ දී 1935 ග්‍රාමීය විද්‍යුත් පරිපාලනය ආරම්භ වීමත් සමඟ පුළුල්ව පැතිරුණු ග්‍රාමීය විද්‍යුතනය ආරම්භ වූ අතර එය දේශීය ග්‍රාමීය විද්‍යුත් සමූපකාරයන් සමඟ සම්බන්ධ විය.

## විද්‍යුතන පුරෝගාමී 
* සිඩ්නි මැක්මත් 
* ටෙන්සි නිම්න අධිකාරිය

## ප්‍රවාහනයේ විද්‍යුතනය 
ප්‍රවාහනයේ විද්‍යුතනය යනු සම්පූර්ණයෙන්ම පෙට්‍රෝලියම් වාහන වෙනුවට දෙමුහුම් (Hybrid) හෝ විද්‍යුත් වාහන භාවිතයයි.
ආහාර ඉංජිනේරු ශිල්පය

ආහාර ඉංජිනේරු ශිල්පය යනු ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීම හා සැකසීමේ ක්‍රියාවලිවලට සම්බන්ධ ඉංජිනේරු ශිල්පයයි. කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරු ශිල්පයේ යෙදීම් හා ආහාර ද්‍රව්‍ය සඳහා වූ රසායනික ඉංජිනේරුමය න්‍යායන්ද මීට ඇතුළත් වන නමුත් ඒවාට පමණක් සීමා නොවේ. නමුත් ශාක හා සතුන්ගේ ජානමය වැඩි දියුණු කිරීම ආහාර ඉංජිනේරුවරයෙකුගේ කාර්යයක් නොවේ.

ආහාර ඉංජිනේරු ශිල්පය යනු ඉතා පුළුල් පරාසයක් සහිත ක්‍රියාවලියකි.එහි දැනුම් හා ක්‍රියාවලි අතර පහත ඒවා වේ.

* ආහාර නිපදවීම සඳහා යන්ත්‍ර හා ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීම
* ආහාර නිෂ්පාදනයේ දී ආහාර ආරක්ෂා කිරීමට හා සංරක්ෂණය කිරීමට ක්‍රම සැලසුම් කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීම
* ආහාර නිෂ්පාදනය පිළිබඳ වූ ජෛව තාක්ෂණික ක්‍රියාවලි
* ආහාර ඇසුරුම් ද්‍රව්‍ය තෝරා ගැනීම හා සැලසුම් කිරීම
* ආහාර නිෂ්පාදනයේ තත්ත්ව පාලනය

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යාව

**අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යාව** යනු අපේක්ෂා කර ඇති පරිදි ක්‍රියාත්මක නොවෙමින් හෝ කිසිසේත්ම ක්‍රියාත්මක නොවෙමින් ද්‍ පුද්ගලික ආපදා හෝ දේපල අලාභහානි සිදු කරන්නාවූ රව්‍ය, නිෂ්පාදන, ව්‍යුහ හෝ සංරචක පිළිබඳ පර්යේෂණ පැවැත්වීමයි. බිඳ වැටීම්වල ප්‍රතිඵල, නිෂ්පාදන වගකීම් පිළිබඳ නීතිය මඟින් පරිශීලනය කරනු ලැබේ. මෙම විෂය සිවිල් නීති නඩුවල දී වඩා බහුලව භාවිතා වන අතර අපරාධ නීති නඩුවල දී ද භාවිතා විය හැකිය. සාමාන්‍යයෙන් අධිකරණ ඉංජිනේරු විද්‍යා පර්යේෂණයක අරමුණ වන්නේ සංරචකයක ජීවිත කාලය හෝ කාර්යඵලය වැඩි දියුණු කිරීමේ හෝ අනතුරක තොරතුරු තීරණය කිරීමට උසාවියට සහාය දැක්වීමේ හෝ අරමුණින් යුතුව වරද හෝ වරද සිදු වීම සොයා ගැනීමයි. තවද එයට බුද්ධිමය දේපල පිළිබඳ පැමිණිලි ගැන විභාග කිරීම ද ඇතුළත් විය හැකිය. (විශේෂයෙන් පේටන්ට් බලපත්‍ර)
    
## අධිකරණ සමීක්ෂණ ක්‍රම 
අධිකරණ සමීක්ෂණවල දී භාවිතා වන ක්‍රමවලට ප්‍රතිලෝම ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ඇසින් දුටු සාක්ෂි විභාග කිරීම, කාලීන සම්මත පිළිබඳ ප්‍රායෝගික දැනීම මෙන්ම ආපදාවට ලක්වූ සංරචකය පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළත් වේ. කැඩුණු නිෂ්පාදිත ද්‍රව්‍යයක බිඳීම් මතුපිට ද්‍රව්‍ය බිඳුණු ආකාරය හා බිඳ වැටීමට පෙර වූ ද්‍රව්‍යයේ ක්‍රියාකාරීත්වය ගැන බොහෝමයක් තොරතුරු සපයයි. බිඳීම් මතුපිට පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම ෆ්‍රැක්ටොග්‍රැෆි ලෙස හඳුන්වයි. උදාහරණ ලෙස බලවත් ආයාසය සාමාන්‍යයෙන් ලාක්ෂණික බිඳීම් මතුපිටක් නිර්මාණය කරන අතර එමඟින් බිඳ වැටීමට හේතුව ගැන නිෂ්චය කිරීමට ඉඩ ලබා දෙයි. මෙවැනි බොහෝමයක් පර්යේෂණවල මූලික අභිමතාර්ථය වන්නේ භෞතික හා රසායනික තාක්ෂණික ක්‍රම යොදා ගනිමින් බිඳ වැටුණු කොටස පරීක්ෂා කර බිඳ වැටුම් යාන්ත්‍රණය හඳුනාගැනීමයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සමහරක් විට මූලික හේතු විශ්ලේෂණය ලෙස හඳුන්වයි. මලින වීම තවත් බහුල බිඳ වැටුම් ආකාරයක් වන අතර මලින වීමට අනුබල දෙන පරිසරයෙහි ඇති ක්‍රියාකාරී ද්‍රව්‍ය හඳුනා ගැනීම සඳහා සුපරික්ෂාකාරී විශ්ලේෂණයක් අවශ්‍ය වේ. ගිනි මඟින් ඇති වන අනතුරුවලින් වැදගත් සාක්ෂි විනාශ කරන නිසා විශේෂයෙන් ඒවා අභියෝගාත්මක පර්යේෂණ වේ. නමුත් අවශ්‍ය තරම් වේලා ඇතිව නැවැත්වීමට හැකි වුව හොත් එමඟින් හේතු සොයා ගැනීමට පහසුවෙන්ම හැකිවනු ඇත. ගිනි තැබීමක් ගැන සැක කිරීමක දී ගිනි සමීක්ෂණ කිරීම විශේෂිත හැකියාවක් වේ. නමුත් එය උදාහරණ ලෙස වැරදි ඉන්ධන නළ අනතුරට හේතු වන වාහන අනතුරු ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ දී ද වැදගත් වේ.

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව

thumb|180px

## ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අවයව
ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව , ප්‍රතිසංයෝජිත DNA තාක්ෂණය , ජාන නවීකරණය / හැසිරවීම (GM ) හා ජාන සවි කිරීම යන වදන් ව්‍යවහාර වන්නේ පටකවල ජාන ඍජුවම හැසිරවීමටය. ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව සාම්ප්‍රදායික අභිජනනයට වඩා වෙනස් වෙයි. අභි ජනනයේදි සිදු කරන්නේ පටක වල ජාන වක්‍රව හැසිරවීමයි. නමුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව ජාන වල ව්‍යුහය හා ගති ලක්ෂණ සෘජුවම වෙනස් කිරීමට හා අනු ක්ලෝනිකරණයට හා පරිවර්තනයේදී තාක්ෂණික ක්‍රම යොදා ගනී. ජාන ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳව උනන්දු වන්නන් සොයා ගෙන ඇත්තේ එය වගා තාක්ෂණය දියුණු කිරීම, නවීකරණය කරන ලද බැක්ටීරියා භාවිතයෙන් සංශ්ලේෂිත මිනිස් ඉන්සියුලින් නිපදවීම, චීන හැමෙස්ටරයාගේ ඩිම්බ සෛල තුළ එරිත්‍රෝපොයිටීන් නිපදවීම හා පර්යේෂණ සදහා ඔනොකොමවුස් (පිළිකා මීයන්) වැනි නව වර්ගයේ පර්යේෂණාත්මක මීයන් නිපදවීම යනාදි ක්ෂේත්‍රවලින් සාර්ථකත්වය අයත් කර ගෙන ඇති බවයි. 

ප්‍රෝටීන් අනුක්‍රමණ ජාන ලෙස හඳුන්වන DNA වල කොටසක් මගින් විශේෂිත කර ඇති නිසා එම ප්‍රෝටීනවල නව ආකාර ජාන නිපද විය හැකිය. ඒ DNA අනුක්‍රමය වෙනස් කිරීමෙනි.

ප්‍රවර්ගය:ව්‍යුහාත්මක ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ශ්‍රේෂ්ඨතම ඉංජිනේරුමය ජයග්‍රහන

එක්සත් ජනපදයේ ඉංජිනේරු විද්‍යාව සම්බන්ධයෙන් වූ ජාතික ඇකඩමිය විසින් මෙම ශත වර්ෂය තුළ ලද ශ්‍රේෂ්ඨතම ඉංජිනේරුමය ජයග්‍රහණ 20 ඇතුළත් කර  ලැයිස්තුවක් සකස් කර ඇත. එය විද්‍යුත්කරණයේ සිට පදාර්ථමය විද්‍යාවල දියුණු වීම් දක්වා පරාසගත වේ. ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වීම සඳහා මූලික අවශ්‍යතාවය වූයේ අදාළ වැඩි දියුණු කිරීම ජීවන තත්ත්වයට අධික බලපෑමක් කළේ ද නැත් ද යන්නයි. (1800 හඳුන්වා දෙන ලද ගුවන් යානා විසින් 20 සියවසේ සමාජයට අධික බලපෑමක් එල්ල කළේ යැයි තීරකවරුන්ට දැනුනි නම් එය ද ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වීමට ඉඩ තිබුණි.)
    
සම්පූර්ණ ලැයිස්තුව පහත දැක්වේ.
 
* විද්‍යුතනය
* රථවාහන
* ගුවන් යානා
* ජල සැපයීම හා බෙදා හැරීම
* ඉලෙක්ට්‍රොනික්
* ගුවන් විදුලිය හා රූපවාහිනිය
* යන්ත්‍රගත කරන ලද කෘෂිකර්මාන්තය
* පරිගණක
* දුරකථනය
* වායුසමීකරණ සහ ශීතකරණය
* අධි වේගී මාර්ග
* අභ්‍යාවකාශ යානා
* අන්තර්ජාලය
* රූපගත කිරීම (Imaging)
* ගෘහස්ථ උපකරණ
* සෞඛ්‍ය තාක්ෂණය
* පෙට්‍රෝලියම් හා පෙට්‍රෝ රසායනික තාක්ෂණික ක්‍රම
* ලේසර් හා ප්‍රකාශ තන්තු
* න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණික ක්‍රම
* පදාර්ථමය විද්‍යාව

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
IEEE

## ඉතිහාසය IEEE 
IEEE යනු වෘත්තීයවේදී සංගමයකි එය එක්සත් ජනපදයේ නිව්යෝර්ක්හි  1963 දී රේඩියෝ ඉංජිනේරුවරුන්ගේ ආයතනයේ (IRE, 1912 දී ආරම්භ කරන ලද) හා විදුලි ඉංජිනේරුවරුන්ගේ ඇමරිකානු ආයතනයේ (AIEE, 1884 දී ආරම්භ කරන ලද) ඒකාබද්ධ කිරීම් මඟින් මෙය ආරම්භ වන ලදී.

AIEE හි මූලික උනන්දුව තිබුණේ රැහැන් සහිත සන්නිවේදනය (ටෙලිග්‍රාෆ් හා ටෙලිෆෝන්) හා ආලෝක හා ජව පද්ධති පිළිබඳවය. IRE වැඩි වශයෙන් සැලකිල්ලට බඳුන් කළේ රේඩියෝ ඉංජිනේරු විද්‍යාවයි. එය ආරම්භ වී තිබුණේ කුඩා සංවිධාන 2කින් වන අතර ඒවා රැහැන් රහිත හා ටෙලිග්‍රාෆ් ඉංජිනේරුවරුන්ගේ සංගමය හා රැහැන් රහිත ආයතනයයි. 1930 දශකයේ දී ඉලෙක්ට්‍රොනික් තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරුවන් IRE හි සාමාජිකයන් බවට පත් වුණු නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝන නළ තාක්ෂණයේ යෙදීම් අතිශයින් විස්තීර්ණ වීමත් සමඟ IRE හා AIEE වෙන් කරන තාක්ෂණික සීමාවන් වෙන් කර ගැනීමට නොහැකි බවට පත් විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව සංවිධාන දෙක ක්‍රමයෙන් තරඟකාරී වූ අතර 1961 දී IRE හා AIEE හි නායකත්වය විසින් සංවිධාන දෙක එකතු කිරීමට තීරණය කරන ලදී. 1963 ජනවාරි 1 වනදා මෙම සංවිධාන දෙක නිල වශයෙන් IEEE ලෙස ලෝකයා ඉදිරියට පැමිණුනි.
  
IEEE හා එය ඇති කිරීමට මූලික වූ සංවිධානවල කැපී පෙනෙන සභාපතිවරුන් අතරට එලිහු තොම්සන් (AIEE, 1889-1890) , ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල් (AIEE, 1891-1892) , චාල්ස් ප්රෝටස් ස්ටෙයිම්මෙට්ස් (AIEE, 1901-1902) , ලී ඩි ෆොරස්ට් (IRE, 1930), ෆ්රෙඩ්රික් E. ටර්මන් (IRE,1941), විලියම් R. හෙවුලට් (IRE,1954), අර්නස්ට් වෙබර් (IRE, 1959; IEEE, 1963) , හා අයිවන් ගෙටිං (IEEE, 1978)
ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව

**ක්ෂුද්‍ර ඉංජිනේරු විද්‍යාව** යනු සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර් 1 ට වඩා අඩු විෂ්කම්භයෙන් යුත් නාල (ක්ෂුද්‍ර නාල) හෝ උප මිලිමීටර් මාන ඇති අනෙකුත් ව්‍යුහ වැනි කුඩා පරිමාතුළ රසායනික හෝ භෞතික ක්‍රියාවලි සිදු කිරීමේ විද්‍යාවයි. මෙම ක්‍රියාවලි කාණ්ඩ නිෂ්පාදනයට ප්‍රතිවිරුද්ධ පරිදි එනම් සාමාන්‍යයෙන් අඛණ්ඩ ගලායාම් ක්‍රමයකට සිදු කරන අතර ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව රසායනික නිෂ්පාදනය සදහා මෙවලමක් බවට පත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් ප්‍රතිදානයක් ලබාදෙයි. මේ නිසා ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව ඉතා කුඩා මුළු පදාර්ථ ප්‍රමාණ සමග කටයුතු කරන ක්ෂුද්‍ර රසායනික විද්‍යාව සමග පටලවා නොගත යුතුය.
          
ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියාකාරක හෝ ක්ෂුද්‍ර ප්‍රතික්‍රියාකරක තුළ සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා සමග සම්බන්ධ වන ක්ෂුද්‍ර ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ උප ඒකක ක්ෂුද්‍ර ප්‍රතික්‍රියා තාක්ෂණය ලෙස හදුන්වනු ලැබේ.

ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියාකාරක හෝ ක්ෂුද්‍ර ප්‍රතික්‍රියාකාරකවලට ආවේණික වාසියකි. එනම් එමගින් පෘෂ්ඨ වර්ගඵලයට පරිමාව දරණ විශාල අනුපාතය නිසා වැඩි දියුණු වීමෙන් ඇති තාප හුවමාරුව හා ස්කන්ධ හුවමාරුවයි. උදාහරණ ලෙස විලයන ක්‍රියාවලියක දිග පරිමාණය ක්ෂුද්‍ර නාළයක හෝ ඊට වඩා දිගින් අඩු එකකට සන්සන්දනය කළ හැකි අතර ඉතා කුඩා කාලයක් තුළදී (සාමාන්‍යයෙන් මිලි තත්ත්පර කිහිපයක් තුළදී) කාර්යක්ෂමව ප්‍රතික්‍රියාකාරක මිශ්‍ර කරගත හැකිය. හොඳින් තාප සන්නයන කරන ද්‍රව්‍ය අදාල ප්‍රතික්‍රියාව සදහා නිවැරදි උෂ්ණත්ව පාලනයක් සපයයි. උදාහරණ ලෙස අධික තාපදායක ප්‍රතික්‍රියාවක් (ප්‍රතික්‍රියා නාළ වලින් තරළමය අතින් වෙන් කර ඇති) ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියා කාරකයේ අඩංගු විට සම්පුර්ණයෙන්ම පාහේ සමෝෂ්ණ වන පරිදි සිදු කළ හැකිය. එම නාල වලදී අවශ්‍ය තරම් උස් තාප ධාරිතාවයකින් යුතු සිසිල් ද්‍රව්‍යක ගලායාම පවත්වා ගනු ලැබේ. සමෝෂ්ණ නොවන ක්‍රියාවලියක් සිතා මතාම අයත් කර ගැනීම සඳහා ක්ෂුද්‍ර ව්‍යුහ ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල උෂ්ණත්වය නිරන්තරයෙන් වෙනස් කිරීමද සිදු කළ හැකිය.

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
න්‍යෂ්ටීකරණ

thumb
න්‍යෂ්ටීකරණ යනු කුඩා කලාපයක වන කලාප මාරුවීම. කලාප මාරුවීම ද්‍රවයකින් බුබුලු හෝ ස්ඵටික ඇතිවීමක් විය හැකිය. සංතෘප්ත වාෂ්පවල ද්‍රව බිඳිති ඇතිවීම හෝ සංතෘප්ත ද්‍රව තුළ වායුමය බුබුලු ඇති වීම ද න්‍යෂ්ටීකරණයෙහි ලක්ෂණයකි. ස්ඵටික හා අස්ඵටික ඝන ද්‍රව්‍යවල නිදහස් කොටස් න්‍යෂ්ටීකරණයේදී ද වැදගත් වේ. උදාහරණයක් ලෙස අර්ධ සන්නායක කර්මාන්තවල න්‍යෂ්ටීකරණය සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ ද්‍රව හෝ වාෂ්ප අඩංගු මතුපිට වල්මත් වූ න්‍යෂ්ටීකරණ ප්‍රදේශවලදීය. අවලම්භනය වූ අංශු හෝ බුබුලු ද න්‍යෂ්ටීකරණ ප්‍රදේශ සපයයි. මෙය විෂමජාතීය න්‍යෂ්ටීකරණය ලෙස හඳුන්වයි. අපේක්ෂිත න්‍යෂ්ටීකරණ ප්‍රදේශයක් රහිතව සිදුවන න්‍යෂ්ටීකරණ ය සමජාතීය න්‍යෂ්ටීකරණය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සමජාතීය න්‍යෂ්ටීකරණය නිසඟව හා අහඹු ලෙස සිදුවන නමුත් ඒ සඳහා මාධ්‍ය අධිකව තාපවත් කිරීම හෝ සිසිලනය කිරීම අවශ්‍යය. න්‍යෂ්ටීකරණය , වළාකුළු ඇති වීම වැනි ක්‍රියාවලිවලදී හා බුබුලු කුටීරය හා වළාකුළු කුටීරය වැනි උපකරණවලදී ඇතුලත් වේ.
අණුක නිර්මාණකරණය

අණුක නිර්මාණය යනු අණු නිපදවීමයි. එහිදී ඉතා කුඩා පරිමාණයන්ගෙන් එකලට ඉතාමත් උචිත ආදර්ශ සකසන සාමාන්‍යයෙන් ස්වාභාවිකව දක්නට නොමැති ඉතාමත් පටු පරාසයන් තුළ පවත්නා තත්වයන්ට ඔරොත්තු දෙන ස්ථිර නව අණුක නිර්මාණ විය හැකිය.
  
මෙය අද ඉතා අපහසු කාර්යයක් වන අතර ඒ සඳහා අතින්ම ක්‍රියා කරවන ඉතා සූක්ෂම අන්වීක්ෂයක් (ස්කෑනින් ටනලින්) භාවිතා කළ යුතු වේ. අවස්ථානුකූලව ඔවුන් අතරින්ම අනු පිටපත් සෑදීමට අනුකාරක අණු නිර්මාණය වේ යැයි බලාපොරොත්තු වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ දී රසායනික නිර්මාණකරණයේ වඩාත්ම නිරවද්‍ය ආකාරයක් දැකිය හැකි අතර ප්‍රෝටීන නිර්මාණකරණයද එයට අඩංගු වේ. එනම් ජිව රසායන විද්‍යාවේ දී ස්වාභාවිකව සිදුවන ක්‍රියාවලියේ දී ප්‍රෝටීන නිර්මාණය කිරීම වේ.

ප්‍රවේනික ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන ජාන නවීකරණයේ දීටත් වඩා පාලනයක් ඉන් ලබා දෙන අතර එය ජීව රසායන විද්‍යාවේ පෙන්නුම් කරන ආකාරය කෙරෙහි තදින්ම විශ්වාස තැබිය යුතු අතර ජාන, ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනයට ඉතා සුළු බලයක් ඇත.

අණුක නිර්මාණකරණය ඖෂධවේදී පර්යේෂණයන්හි දී සහ ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාවේ දී  වැදගත් කොටසක් ගනී.

1990 ගණන්වලදී ඉතාම සූක්ෂ්ම සහ පිකෝ තත්පරයට ලේසර් වන නව කාබන් නැනෝ ටියුබ්වල යෙදවීම් යනාදියේ පහළවීම් (සොයා ගැනීම්) ඉතා විශාල වශයෙන් මෙම පළපුරුදු අණුක නිපදවීමට පොළඹවන අතර එය 2000 දශකයේ දී පමණ වාණිජමය යාථාර්තයක් බවට පෙරමුණ ගැනේ.

එය තවත් දියුණු වීමෙන් එය කාර්මික නිර්මාණ තරඟයට ද එක්වන බවක් දක්නට ලැබේ. එමෙන්ම ඒවා නිතරම එක සමාන කුඩා යන්ත්‍ර ලෙසට දක්වනු ලැබේ. අණුකයේ කාර්මික සංස්ලේෂණයේ මූලික සිද්ධාන්ත ඊට සමාන්තර ක්‍රියා වන එක් රසායනික සංශ්ලේෂණය සහ ප්‍රභාසංස්ලේෂණය (ජීවීන් විසින්ම සිදු කරන ක්‍රියාවලි 2) සහ එහි මූලික සිද්ධාන්තය ගත් කළ එය මෙම ක්ෂේත්‍රයේ අවසාන ඉලක්කයයි. මෙය අණුක එක්රැස් කරන්නෙකුට මඟ පෙන්වයි. එය කේ. එරික් ඩෙක්ස්ලර්, රැල්ෆ් ම’කල් සහ රොබට් ෆ්‍රෙයිටස් වැනි සමහර අයට අනුව kg පරිමාණ නැනෝ කම්හලක උපාංග එක් රැස් කරන්නන් විශාල සංඛ්‍යාවක් කරන කාර්යය කිරීමට ඊට  හැකියාවක් ඇත.

අණුක නිර්මාණකරණය සමහර විටක නැනෝ තාක්ෂණය නම් හඳුන්වයි. නැනෝ මීටර පරිමාණයට යොමු වීමේ දී එහි මූලික ක්‍රියාවලියේ මෙහෙයවීමක් කළ යුතුය.
               
මෙම පදය අනුමාන ලෙස ගැනෙන අතර කෙසේ වෙතත් මෙම අවිනිෂ්චිත පදය අනෙකුත් තාක්ෂණයන් සමඟ එකතු වීමේ දී හෝ හවුල් වීමේ දී X කිරණ සමතල මුද්‍රණය වැනි තම නිදහසේ පාවෙන අයන හෝ අණු නිර්මාණයට භාවිතා නොකෙරේ.

අණුක නිර්මාණකරණයේ අනාගත අභිවෘද්ධිය විශාල වාසි රැසක් මෙන්ම වගකීම් රැසක් ද දරණ බවට පෙර නිමිති පහළ කරයි. මේ තාක්ෂණ පිළිබඳ වඩාත් විපරම් සහිත දැකීමක් සඳහා වැඩිදුරට සාකච්ඡාවක් සඳහා නැනෝ තාක්ෂණවේදය ලිපිය බලන්න. මේ සම්බන්ධව වඩාත් විදහා දැක්වෙන්නේ අණුක එක් රැස් කරන්නා වේ.

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
බහු අවයවික

බහුඅවයවික යනු පුනරාවර්තී ව්‍යුහ ඒකක හෝ ඒක අවයවක වලින් සමන්විත හා විශාල අණුක ස්කන්ධවලින් යුත් අණුවලින් සැදුම්ලත් අණු මේනමින් හැඳින්වේ. මෙම ඒක අවයවක එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇත්තේ සහ සංයුජ රසායනික බන්ධන වලිනි. මෙම වදන ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ ග්‍රීක පොලු, πολυ,(බොහොමයක්) හා මෙරෝස් μέρος, ( කොටස් ) යන වදන් වලිනි. බහුඅවයවික සඳහා උදාහරණ ලෙස ප්ලාස්ටික් , DNA හා ප්‍රෝටීන අයත් වේ. වඩා සරල උදාහරණයක් වන පොලිප්‍රොපිලීන් හි පුණරාවර්තී ඒකකය දකුණු පැත්තෙහි දක්වා ඇත.

කෘතීම බහුඅවයවික සෑම විටම ඒක අවයවිකවලින් සෑදී ඇත.

 
  
 
විශේෂයෙන් සඳහන් කර නොමැති නම් දත්ත දී ඇත්තේ ඒවායේ සම්මත තත්ත්වවල තිබෙන ද්‍රව්‍යය සඳහාය. ( සෙලසියස් අංශක 25 , 100 kPa )
thumb|පොලිප්‍රොපිලීන්
බහුඅවයවික, මෙම වදන විවිධ ගුණ හා කාර්ය භාරයයන්ගෙන් යුත් ස්වාභාවික හා කෘත්‍රීම ද්‍රව්‍යය විශාල ප්‍රමාණයක් හැඳින්වීම සඳහා යෙදේ. ස්වාභාවික බහු අවයවක ද්‍රව්‍යය අතරට ශතවර්ෂ ගණනක් තිස්සේ භාවිතා කළ ෂෙලැක් හා ඇම්බර්ද ඇතුළත් වේ. ප්‍රෝටීන් ( උදාහරණ ලෙස හිසකෙස්, සම හා අස්ථි ව්‍යුහයේ කොටසක් ) වැනි ජෛව බහුඅවයවික හා න්‍යෂ්ටික අම්ල ජෛවීය ක්‍රියාවලිවල වැදගත් භූමිකාවක් රඟපායී. ලී හා කඩදාසිවල ප්‍රධාන සංඝටකය වූ සෙලියුලෝස් වැනි තවත් ස්වාභාවික බහුඅවයවික රාශියක් පවතී. කෘත්‍රීමව සංශ්ලේෂණය කළ බහුඅවයවික වන්නේ බේක් ලයිට්, නියෝප්‍රීන්, නයිලෝන් ,PVC (පොලිවයනයිල් ක්ලෝරයිඩ් ) , පොලිස්ටරීන් , පොලි ඇක්රිලෝනයිට්‍රයිඩ් හා PVB ( පොලි වයනයිඩ් බියුටයිරල්) ය. බහුඅවයවික රසායන විද්‍යාව හා බහුඅවයවක විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවලදී අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
බහු අවයවීකරණය

ඇල්කීන බහු අවයවීකරණයට උදාහරණයක් වන්නේ පොලිස්ටයිරීන් සෑදීමයි.

බහු අවයවික රසායනයේ දී බහු අවයවීකරණය නම් ත්‍රිමාණ ජාලයක් සැදීමයි. නැතහොත් බහු අවයව දාම සෑදීමට ඒක අවයවයක ඇති අණු එකිනෙක සමඟ රසායනිකව ප්‍රතික්‍රියා කරවීමේ ක්‍රියාවලියයි. බහු අවයවීකරණයේ විවිධ ආකාර තිබෙන අතර ඒවා කාණ්ඩවලට වෙන් කිරීමට විවිධ පද්ධති ඇත.
    
ප්‍රධාන කාණ්ඩ වන්නේ,

*ආකලන බහු අවයවීකරණය 
* සංගනන බහු අවයවීකරණය

## හැඳින්වීම 
තනි ඒක අවයවක මඟින් සෑදුණු බහු අවයවික සහ අවයව කිහිපයකින් සැදි බහු අවයවික

රසායනික සංයෝගවල දී බහු අවයවීකරණය, සංකීර්ණ නාමයෙන් වෙනස් විවිධ ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණ හරහා සිදුවේ. එයට හේතුව ප්‍රතික්‍රියාකරන සංයෝගවල වූ ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ හා VSEPR සිද්ධාන්තය මඟින් විස්තර කර ඇති පරිදි ඊට ආවේණික ත්‍රිමාණ බලපෑම්ය. වඩා සරල බහු අවයවීකරණයේ දී, කාබන් පරමාණු අතර σ බන්ධන නිසා සාපේක්ෂව ස්ථායී ඇල්කීන සාපේක්ෂව සරල ඛණ්ඩක ප්‍රතික්‍රියා හරහා බහු අවයවක සාදයි. ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස කාබොනයිල් පරමාණුවෙහි ආදේශ ඇතුළත් වඩා සංකීර්ණ ප්‍රතික්‍රියාවලට ප්‍රතික්‍රියා කරන අණු බහු අවයවීකරණය වන ආකාරයට අනුව වඩා සංකීර්ණ සංශ්ලේෂණයක් අවශ්‍ය වේ.
     
ඇල්කීන යම්තාක් දුරකට සරල ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණ තුළින් සාදා ගත හැකිය. එමනිසා ඒවා ඛණ්ඩක ප්‍රතික්‍රියාවලට ලක්වීමේ දී නල එලීම, පරිවරණය කිරීම හා හැසිරීම වැනි වාණිජ ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිවල දී ප්‍රයෝජනවත්වේ. වසරකට ටොන් ගණනක් නිපදවෙන පොලිඑතිලීන් හා පොලිවයනයිල් ක්ලෝරයිඩ් (PVC) වැනි සංයෝග සෑදිය හැකිය. එම PVC වැනි බහු අවයවික, ඒවා පුනරාවර්තිත දිගු දාම හෝ ව්‍යුහවලින් සමන්විත නිසා ඒක බහු අවයවික ලෙස හඳුන්වන අතර එක් අණුවකට වඩා අඩංගු බහු අවයවික සහ බහු අවයවික ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
           
ෆෝමැල්ඩිහයිඩ් හයිඩ්‍රේට් හෝ සරල ඇල්ඩිහයිඩ වැනි අනෙකුත් ඒක අවයවවලට වඩා අඩු උෂ්ණත්ව (> -8000C) වල දී බහු අවයවීකරණය වී ට්‍රිමර්ස් සෑදේ. එනම් වළලු චක්‍රීය ව්‍යුහ තැනීමට චක්‍රීය විය හැකි හෝ තවදුරටත් ප්‍රතික්‍රියා වී ටෙට්‍රා මාර්ස් සාදන එක අවයව 3 කින් යුත් අණු හෝ එක අවයව 4 කින් යුත් සංයෝගය හෝ අනෙක් අතිරේක සංයෝග හෝ කුඩා අණුවලදී පොලිගොමර්ස් ලෙස හඳුන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් ෆෝමැල්ඩිහයිඩ් අතිශයින් ක්‍රියාකාරී ඉලෙක්ට්‍රොෆයිලයක් නිසා එය අර්ධ ආම්ලික අතරමැදිවලට නියුක්ලියෝෆිලික ආකලනයට ඉඩ සලස්වයි. අර්ධ ආම්ලික අතරමැදි සාමාන්‍යයෙන් සාපේක්ෂව අඩු ස්ථායීතාවයක් පෙන්වන මධ්‍ය තත්වයේ අඩු ආයු කාලයක් සහිත සංයෝග වන අතර අවට ඇති අනෙකුත් අණු සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර වඩා ස්ථායී බහු අවයවක සංයෝග සාදයි.

අවශ්‍ය තරම් නවීකරණය නොවූ හා අනවශ්‍ය තරම් සීඝ්‍රතාවකින් සිදුවන බහු අවයවීකරණ අතිශය අන්තරාදායක විය හැක. මෙම සංසිද්ධිය අන්තරාදායක බහු අවයවීකරණය ලෙස හඳුන්වන අතර එමඟින් ගිනි ගැනීම් හා පිපිරීම් ඇති විය හැකිය.

## බලන්න
බහු අවයවික
විශිෂ්ට පරිමාව

: \nu = \frac{V}{m} = \frac{1}{\rho} 

විශිෂ්ඨ පරිමාව (v) යනු පදාර්ථයක ඒකක ස්කන්ධයක් මඟින් අයත් කර ගන්නා පරිමාවයි. එය ඝනත්වයේ ප්‍රතිලෝමයට සමාන වේ. විශිෂ්ට පරිමාව පහත ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැක.

මෙහි V පරිමාව වන අතර m හා ρ යනු පිළිවෙලින් අදාල පදාර්ථයේ ස්කන්ධය හා ඝනත්වයයි.

පරිපූර්ණ වායුවක් සඳහා

මෙහි R යනු විශිෂ්ඨ වායු නියතයයි, M යනු මෞලික ස්කන්ධය, T යනු උෂ්ණත්වය හා P යනු වායුවේ පීඩනය වේ.

සමහරක් විට විශිෂ්ඨ පරිමාව යන්න මෞලික පරිමාව 
යනුවෙන් හැඳින්වීමට යෙදේ.
රැන්කයින් චක්‍රය

**රැන්කයින් චක්‍රය** යනු තාපය කාර්ය බවට හරවන තාප ගතික චක්‍රයකි. සංවෘත පුඩුවකට තාපය බාහිරව සපයන අතර එහිදී සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තරලය ලෙස යොදා ගන්නේ ජලයයි. මෙම චක්‍රය ලොව පුරා භාවිතා වන විද්‍යුත් ජවයෙන් 86%ක් පමණ උත්පාදනය කරයි. සියලු සූර්ය තාපය, ජෛව ස්කන්ධ, ගල් අඟුරු හා න්‍යෂ්ටික ජව බලාගාර මෙයට ඇතුළත් වේ. මෙය ස්කොට්ලන්ත වාසී මහා ප්‍රාඥයකු වූ විලියම් ජෝන් මැකර්න් රැන්කයින් නමින් නම් කර ඇත.
  
## විස්තරය 
රැන්කයින් චක්‍රයේ දී භාවිතා වන ප්‍රධාන උපකරණ 4 හි භෞතික සැලසුම් මෙසේය.

රැන්කයින් චක්‍ර බොහෝමයක් ජව උත්පාදක බලාගාරවල හමුවන හුමාල තාප එන්ජින්වල ක්‍රියාකාරීත්වයේ ආදර්ශනයක් විස්තර කරයි. රැන්කයින් චක්‍රය යොදා ගන්නා ජව බලාගාරවල බහුලව භාවිතා කරන තාප ප්‍රභව වන්නේ ගල් අඟුරු, ස්වාභාවික වායු , තෙල් හා න්‍යෂ්ටික ප්‍රභවයි.

රැන්කයින් චක්‍රය සමහරක් විට ප්‍රායෝගික කානොට් චක්‍රය ලෙස ද හැඳින්වේ. පරිපූර්ණ ටර්බයිනයක් භාවිතා කළ විට, TS රූප සටහන කානොට් චක්‍රය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම ආරම්භ කරයි. ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ වායු වෙනුවට තරලය මත පීඩනය යෙදීමට පොම්පයක් යොදා ගැනීමයි. මෙයට සම්පීඩකයක් තුළ ඇති වායුව සම්පීඩනය කරනවාට වඩා සිය ගුණයකටත් වඩා තරම් අඩු ශක්තියක් අවශ්‍යයි.

රැන්කයින් චක්‍රයේ කාර්යක්ෂමතාවය සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාත්මක වන තරලයෙන් සීමා වේ. පීඩනය අතිශයෙන් අර්බුදකාරී තත්ත්වයකට පත් නොවී චක්‍රය ක්‍රියාත්මක විය හැකි උෂ්ණත්ව පරාසය අතිශයින් කුඩා වේ. ටර්බයිනවලට ඇතුළු කිරීමෙන් පසු උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් සෙල්සියස් අංශක 565 ක් (මල නොකන වානේවල ප්‍රසාරණ (creep) සීමාව) වන අතර සංඝනීකාරක උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 30 පමණ වේ. මෙය නූතන ගල් අඟුරු බලාගාරයක 42% ක් වු නියම කාර්යක්ෂමතාව හා සංසන්දනාත්මකව බලන කල 63% ක පමණ සෛද්ධාන්තික කානොට් කාර්යක්ෂමතාවයක් ලබා දෙයි. මෙම ටර්බයිනවලට ඇතුළු කරන උෂ්ණත්වය (වායු ටර්බයින හා සංසන්දනාත්මකව) අඩු නිසා රැන්කයින් චක්‍රය සංයුක්ත චක්‍රීය වායු ටර්බයින ජව බලාගාරවල පාගල් චක්‍රය ලෙස නිරන්තරයෙන් යොදා ගනී.

රැන්කයින් චක්‍රයේ දී ක්‍රියාත්මක වන තරලය සංවෘත පුඩුවක් අනුගමනය කරන අතර එය නැවත භාවිත වේ. ජව බලාගාරවලින් නිරන්තරයෙන් ඉවත් වන සේ පෙනෙන ජල වාෂ්ප ජනනය වන්නේ සිසිලන පද්ධතිය මඟිනි. එයින් ප්‍රයෝජනවත් කාර්යයක් සඳහා පරිවර්තනය කළ නොහැකි අපතේ යන තාපය නිරූපණය කරයි. හුමාලය , සිසිල් සංතෘප්ත වාතය සමඟ ගැටෙන තෙක් නොපෙනී පවතින අතර ගැටීමේ දී එය ඝනීභවනය වී සිසිලන අටළු තුළින් නිකුත් වනවා සේ පෙනෙන සුදු පැහැති වළාකුළු නිර්මාණය කරයි. රැන්කයින් චක්‍ර තුළ දී බොහෝමයක් ද්‍රව්‍ය භාවිතා කළ හැකි මුත් ඒ සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිත කරන්නේ ජලයයි.එහි වූ විෂ දායක නොවීම හා ප්‍රතික්‍රියාකාරී නොවන රසායන ද්‍රව්‍ය බහුලතාව, අඩු පිරිවැය හා තාප ගතික ගුණ වැනි ගුණයන් ඊට හේතු වේ.
                       
අනෙක් චක්‍ර හා බැලීමේ දී එහි ඇති මූලික වාසියක් වන්නේ සම්පීඩක අදියරේ දී පොම්පය ක්‍රියාත්මක කිරීමට සාපේක්ෂව අඩු කාර්යයක් අවශ්‍ය වීමයි. එසේ වීමට හේතුව එම ලක්ෂ්‍යයේ දී ක්‍රියාත්මක වන ද්‍රව්‍යය එහි ද්‍රව කලාපයේ පැවතීමයි. තරලය ද්‍රවය බවට පත් කිරීමෙන් පොම්පයෙන් ටර්බයින ජවය දළ වශයෙන් 1%ක් පමණක් භාවිතා කරන අතර එමනිසා සැබෑ චක්‍රය සඳහා වඩා විශාල කාර්යක්ෂමතාවයක් සපයයි. අඩු තාපය ප්‍රමාණය එකතු වන නිසා මෙම වාසිය යම්තාක් දුරට නැති වේ. උදාහරණයක් ලෙස වායු ටර්බයිනවල සෙල්සියස් අංශක 1500 ක පමණ ඇතුළත් කිරීමේ උෂ්ණත්වයක් පවතී. කෙසේ නමුත් හුමාල චක්‍රවල හා ගෑස් ටර්බයිනවල කාර්යක්ෂමතාවය බොහෝ දුරට හොඳින් ගැලපේ.
විදුලි සංදේශය

විදුලි සංදේශනය යනු සන්නිවේදනය සඳහා යම් කිසි දුරකට සංඥා සම්ප්‍රේෂණයයි. මුල් කාලයේ දී මෙයට දුම් සංඥා භාවිතය, බෙර, ධජ සංඥා,ඡායා චිත්‍ර ඇතුළත් විය. නූතන කාලයේ දී විදුලි සංදේශනයට දුරකථන, රූපවාහිනී, ගුවන් විදුලි හා පරිගණක වැනි ඉලෙක්ට්‍රෝනික සම්ප්‍රේෂක භාවිතය ඇතුළත් වේ.  විදුලි සංදේශ ක්ෂේත්‍රයේ මුල් කාලීන හඳුන්වා දෙන්නන් අතරට ඇන්ටෝනියෝ මියුසි, ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල්, ගුග්ලි එල්මෝ මාර්කෝනි හා ජෝන් ලොගී බෙයාර්ඩ් ඇතුලත් වේ. විදුලි සංදේශ ලෝක ආර්ථිකයේ වැදගත් කොටසක් වන අතර දළ ලෝක නිෂ්පාදිතයෙන් 3%කට වඩා මඳක් අඩුවෙන් විදුලි සංදේශ කර්මාන්තයේ ආදායම පවතී. 
   
=මූලික සංකල්ප=
 
### ටෙලිකොමිනිකේෂන් නාමය ඇතිවූ අයුරු  
ටෙලිකොමිනිකේෂන් යන වදන télécommunication යන ප්‍රංශ වදනෙන් උපුටා ගෙන ඇත. එහි අරුත දුර යන්න හඟවන Tele යන ග්‍රීක වදනින් හා බෙදා ගැනීම යන්න හඟවන communicare යන ලතින් වදනින් සමන්විත වේ. télécommunication  යන ප්‍රංශ වදන 1904 දී ප්‍රංශ ජාතික ඉංජිනේරුවකු හා නවකතාකරුවෙකු වූ එඩෝර්ඩ් එස්ටවුනි විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. 
     
### විදුලි සංදේශ පද්ධතියක මූලික අවයව 
විදුලි සංදේශ පද්ධතියක් මූලික අවයව 3කින් සමන්විත වේ. 

*	තොරතුරු ලබා ගෙන ඒවා සංඥා බවට හරවන සම්ප්‍රේෂකය 
*	සංඥාව ගෙන යන සම්ප්‍රේෂක මාධ්‍යය හා 
*	සංඥාව ලබා ගෙන එය නැවතත් ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි තොරතුරු බවට හරවන ආදායකය යනු ඒවාය.

උදාහරණයක් ලෙස ගුවන් විදුලි විකාශනයේ දී විකාශන කුළුණ සම්ප්‍රේෂකය වන අතර නිදහස් අවකාශය සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍ය වේ. ගුවන් විදුලිය ආදායකයයි. බොහෝ විට විදුලි සංදේශ පද්ධති එකම උපකරණය සම්ප්‍රේෂකය හා ආදායකය ලෙස කටයුතු කරන දෙමං පද්ධතියක් වේ. උදාහරණ ලෙස ජංගම දුරකතන දැක්විය හැකිය. 
  
දුරකතන මාර්ගයක් වන විදුලි සංදේශනය තැනකින් තැනකට වූ සන්නිවේදනයක් ලෙස හැඳින්වේ. මෙයට හේතුව එය එක් සම්ප්‍රේෂකයක් හා එක් ආදායකයක් අතර සිදු වීමයි. ගුවන් විදුලි විකාශනයක් හරහා වන විදුලි සංදේශනය විකාශන සන්නිවේදනය ලෙස හැඳින්වේ. එයට හේතුව එහිදී සන්නිවේදනය සිදු වන්නේ අධි බල සම්ප්‍රේෂකයක් හා විශාල ආදායක සංඛ්‍යාවක් අතර වීමයි.

## සටහන්
රනිල් වික්‍රමසිංහ

**රනිල් වික්‍රමසිංහ**, (, දෙමළ: ரணில் விக்கிரமசிங்க; උපත 1949 මාර්තු 24 ) යනු ශ්‍රී ලංකික දේශපාලනඥයෙක් වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ අට වැනි විධායක ජනාධිපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු හිටපු ආරක්ෂක අමාත්‍ය, මුදල් අමාත්‍ය, තාක්ෂණ අමාත්‍ය සහ කාන්තා, ළමා කටයුතු සහ සමාජ සවිබල ගැන්වීමේ අමාත්‍යවරයකු ද වේ. ඔහු 1994 සිට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නායකයාය. ඔහු 1993 සිට 1994 දක්වා, 2001 සිට 2004 දක්වා, 2015 සිට 2018 දක්වා, 2018 සිට 2019 දක්වා සහ 2022 දී ආණ්ඩු හයකට නායකත්වය දෙමින් වෙනම කාල පහකදී ශ්‍රී ලංකාවේ අගමැති ලෙස කටයුතු කර තිබේ. ඔහු 1994 සිට 2001 දක්වා සහ 2004 සිට 2015 දක්වා විපක්‍ෂ නායක ලෙසද කටයුතු කළේ ය.

## අධ්‍යාපනය
කොළඹ රාජකීය විදුහලේ ආදි සිසුවෙකු වන රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා පසුව කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ නීති පීඨයට තේරී පත්වී නීතිඥයෙකු ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.

ශ්‍රී ලාංකීය විශ්ව විද්‍යාලයකින් උපාධියක් ලබා මෙරට අග්‍රාමාත්‍ය ධූරය ඉසිලූ එකම පුද්ගලයාද රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා ය

## මුල් අවධිය
1970 වසරේ මැද භාගයේදී කැළණිය ආසනයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයා ලෙස කටයුතු කළ වික්‍රමසිංහ මහතා පසුව බියගම ආසනයේ ප්‍රධාන සංවිධායක ධූරයට පත් කෙරුණි.

ජේ.ආර්. ජයවර්ධන රජයේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ සිටි ලාබාලතම අමාත්‍යවරයා වූයේ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතායි. එහිදී ඔහු දැරුවේ තරුණ කටයුතු හා රැකීරක්ෂා අමාත්‍ය ධූරයයි.

## මැතිවරණ පොරොන්දු 
## අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස
### පළමුවර
රණසිංහ ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිවරයා එල්.ටී.ටී.ඊ.ය විසින් ඝාතනය කිරීමෙන් පසුව 1993 මැයි 07 වනදා රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා මෙරට අගමැතිවරයා ලෙස පළමු වතාවට පත් කෙරුණි.

### දෙවනවර
2001 මැතිවරණ ජයග්‍රහණයෙන් පසුවද හෙතෙම මෙරට අගමැතිවරයා ලෙස පත්විය.

### තෙවනවර
2015 ජනවාරි 9 දිනදී, රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා මෙරට අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස තුන් වන වරටත් තෝරා පත් කෙරුණි.

### **සිව්වනවර** 
2015 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් පසු මෙරට අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයට සිවන වරටත් පත් කෙරුණි.

## පුද්ගලික දිවිය
1949 වසරේදි එස්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ මහතා සහ නාලිනි වික්‍රමසිංහ යන මහත්මියට දාව දෙවන පුතු ලෙස උපන් රනිල් ශ්‍රියාන් වික්‍රමසිංහ මහතා , කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ, ඉංග්‍රීසි අධ්‍යන අංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරියක් වන මෛත්‍රී වික්‍රමසිංහ මහත්මිය සමග 1994 වසරේදි  විවාහ දිවියට එළඹිය.

## මෙයද බලන්න
* ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පවුල්

## සටහන් 
## ආශ්‍රිත ලිපි 
* ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය ලයිස්තුව
* ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය
* ශ්‍රී ලංකාවේ විපක්ෂ නායක

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි 
* රනිල් වික්‍රමසිංහ,ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමෙන්තුව
* එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ නිල වෙබ් අඩවිය 
* රනිල් වික්‍රමසිංහ 

ප්‍රවර්ගය:1949 උපත්

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ ආදි සිසුවෝ

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කැබිනට් අමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යාව

සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු සෙරමික් ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය හා භාවිතා කිරීම පිළිබඳ වූ තාක්ෂණික ක්‍රමයයි. බොහෝමයක් ඉංජිනේරුමය යෙදුම් අමුද්‍රව්‍ය ලෙස සෙරමික් ගති ලක්ෂණවලින් වාසි ලබා ගනී. පිඟන් මැටිවල ගති ලක්ෂණ ලෝකය පුරා ඉංජිනේරුවරුන්ගේ අවධානයට ලක් වී ඇති අතර එහි විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ද්‍රව්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව, රසායනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව, යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා අනෙකුත් බොහෝමයක් ක්ෂේත්‍රවලට අයත් ඉංජිනේරුවරුන් සිටී. තාපයට ප්‍රතිරෝධී ලෙස සැලකෙන මෙම පිඟන් මැටි, ලෝහ හා බහු අවයවික වැනි ද්‍රව්‍යවලට කළ නොහැකි බොහොමයක් කාර්යයන් ඉටු කිරීම සඳහා යොදා ගනී.
 
සෙරමික් ඉංජිනේරු විද්‍යා වැඩසටහන් උපාධිධරයෙකුට නිෂ්පාදන, පර්යේෂණ පුළුල් පරාසයක අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍ර විවර වේ. 

මෙයට පතල් කැනීම, වායු අභ්‍යාවකාශය,ඖෂධ, පිරිපහදු කිරීම්, ආහාර කර්මාන්තය, රසායනික කර්මාන්තය, ඇසුරුම් කිරීමේ විද්‍යාව, ඉලෙක්ට්‍රොනික්, කර්මාන්තමය විදුලිය හා සම්ප්‍රේෂණ විදුලිය අයත්වේ. ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අනෙකුත් උපාධිධරයන්ට සත්‍ය පරිදි සෙරමික් ඉංජිනේරුවරුන් සඳහා රැකියාව තීරණය කිරීමට සීමා හෝ මායිම් නොපවතී.

සාම්ප්‍රදායික පිඟන් මැටි අමුද්‍රව්‍යවලට සාමාන්‍යයෙන් මැටි ලෙස හඳුන්වන බෙටොනයිට්, කෞලිනයිට් හා රිහොලයිට් වැනි ඇළුමිනෝ සිලිකේට ඇතුලත් වේ. අනෙකුත් සාම්ප්‍රදායික ද්‍රව්‍යවලට ඇලුමිනියම් ඔක්සයිඩ් හෝ ඇලුමිනා අයත් වේ. අවසාන වශයෙන් තවත් සාම්ප්‍රදායික සෙරමික් අමුද්‍රව්‍යයක් වන්නේ වැලි ලෙස සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පවතින සිලිකා හෝ සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ්ය. 
 
උසස් පිඟන් මැටි ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති වඩා නූතන පිඟන් මැටි ද්‍රව්‍ය අතරට සිලිකන් කාබයිට් හා ටංග්ස්ටන් කාබයිට් ඇතුලත් වේ. මේ දෙකම පතල් කැනීමේ දී තැනීම හෝ තෙල් හෝ වායු ළිඳවල්වල දී විදීම වැනි අධි පීඩන යෙදුම්වල දී භාවිතා වේ. 

උසස් සෙරමික් විදුලි හා විද්‍යුත් කර්මාන්තය, ඖෂධ හා ප්‍රකාශ තන්තු වැනි ක්‍රියාවලි හා නිෂ්පාදන සමඟ ද සම්බන්ධ වේ. 

ප්‍රවර්ගය: ඉංජිනේරු විද්‍යාව
DNA නැනෝ තාක්ෂණය

DNA නැනෝ තාක්ෂණය යනු නැනෝ තාක්ෂණයේ උප අංශයකි. එහි දී DNA හා අනෙකුත් න්‍යෂ්ටික අම්ලවල ආවේණික අණු හඳුනාගැනීමේ ගුණ යොදා ගෙන DNA මඟින් පාලනය කළ හැකි නව ව්‍යුහ නිර්මාණය කරයි. එමනිසා DNA ජෛව නැනෝ තාක්ෂණයට උදාහරණයක් බවට පත් කරමින් ජෛව තොරතුරු වාහකයක් ලෙස නොව ව්‍යුහාත්මක ද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරයි. මෙයට අණු ස්ව එකලස් වීමේ හා DNA පරිගණනයේ යෙදීම් ඇත.

## DNA අණුවේ සිව්බාහු සන්ධිය 
වම - ක්‍රමානුරූප දකුණ - වඩාත් ප්‍රායෝගික ආකෘතියක් එකිනෙකට වෙන් වූ තනි DNA පොට හතර එකිනෙකට වෙනස් වර්ණවලින් දක්වා ඇත.

ද්විත්ව හරස්මාරු (DX) අණුවක්. මෙම අණුව තනි DNA පොට පහකින් යුක්ත වන අතර එමඟින් සමාන්තර නොවන ද්විත්ව හෙලික්සීය වසම් දෙකක් ඇති කරයි. ඒවා රූපයෙහි වමේ හා දකුණේ දැක්වේ. එහි හරස් මාරු ලක්ෂ්‍ය දෙකක් පවතින අතර ඒවායේ දී පොටවල් එක් වසමක සිට අනෙක් වසමට මාරු වේ. 2004 මාඕ ගෙන් ගත් රූපයක්.

DNA නැනෝ තාක්ෂණය ප්‍රයෝජනවත් ගුණවලින් යුක්තව DNA සංකීර්ණ සෑදීම සඳහා අතු බෙදුනු DNA ව්‍යුහ භාවිතා කරයි. සාමාන්‍යයෙන් DNA රේඛීය අණුවකි. එහි අක්ෂය අතු නොබෙදී පවතී. කෙසේ නමුත් සන්ධි සහිත වන පරිදි DNA අණු ද නිපදවිය හැකිය. උදාහරණ ලෙස එකිනෙකට අභිලම්භ නිවැරදි රටාවේ ඇති තනි DNA පටවල් 4කින් සිව් බාහු සන්ධියක් තැනිය හැකිය. වොට්සන් ක්‍රීක් පාදම් යුගලනය නිසා ඩියුප්ලෙක්ස් DNA තැනීම සඳහා පොටෙහි එකිනෙකට අභිලම්භ කොටස් පමණක් එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. මෙම සිව් බාහු සන්ධිය හොලිඩේ සන්ධියක ස්ථිර ආකාරයකි.
 
වඩා සංකීර්ණ අණුවල දී ද සන්ධි භාවිතා කළ හැකිය. මෙයින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ද්විත්ව හරස් මාරු හෝ DX මාතිකාවයි. මෙහි දී සාමාන්තර නොවන DNA දාම 2ක් එකිනෙකට ආසන්නයෙන් පවතින අතර පටක් එක් දාමයක සිට අනෙකකට මාරු වන සන්ධි ලක්ෂ්‍ය දෙකක් හුවමාරුවේ තබා ගනී. මෙම අණුවේ දී හරස් බාහු සන්ධියක දී මෙන්ම සුනම්‍ය වන ආකාරයකට සන්ධි ස්ථාන හැඩ ගැසීම වාසියක් වේ. මෙමඟින් වඩා විශාල DNA සංකීර්ණ සඳහා සුදුසු ව්‍යුහාත්මක තැනුම් ඒකකයක් බවට DX මාතිකය පත් වේ.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:නැනෝ තාක්‍ෂණය
ශාක පොතුවට කැපීම

thumb|පොතු වටයක් කපන ලද ගසක්

ශාකපොතුවට කැපීම, වලයාකාර පොතු ඉවත් කිරීම ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී ශාක ක‍ඳේ පොත්තන් කොටසක් කඳ වටේටම වලයාකාරව ඉවත්කරමින් (පොත්ත ද්විතීයික ෆ්ලෝයම පටකය, වල්ක කැම්බියම හා වල්කය ) ශාකය මිය යාමට සලස්වනු ලැබේ. මෙම ශාක පොතු ඉවත් කිරීම , මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් ( වන ව්‍යාපෘති විනාශ කිරීම් ) මෙන්ම අහම්බෙන් (ළපටි ශාක ආධාරකවලට බැඳ තබන ලණු හේතුවෙන්) හෝ සමහර ශාක භක්ෂකයන්ගේ ක්‍රියාවන් (තමන්ගේ උස ප්‍රමාණයට සරිලන ප්‍රදේශයේ ගසේ පොත්ත මුළුමණින්ම කා දැමීම) නිසා ද සිදු වේ. නමුත් මෙම උපක්‍රමය වගාවන් සඳහා වනාන්තර එළි කිරීමේදී, පලතුරු වගාකරුවන් විසින් අස්වනු වැඩිකර ගැනීම සඳහා ද බහුලව භාවිතා කෙරේ. (විශාල ඵල) 

## වනාන්තර පාලනයේදී හා උද්‍යාන වගාවන්වලදී පොතුවට කැපීම
සෑම ශාකයක්ම ජලය හා ආහාර පරිවහනය සඳහා සනාල පටක වර්ග 02 ක් භාවිතා කරනු ලැබේ. ඒවා නම් ශෛලම පටකය (දැව කොටස ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ) හා ෆ්ලෝයම පටකයයි. පොතුවට කැපීමේදී ෆ්ලෝයම පටකය පටකය ඉවත් කරනු ලබන අතර පත්‍ර මණ්ඩලවල සිට ශාකයේ මූල පද්ධතියට සීනි (මුලීකව සුක්‍රෝස් ) පරිවහනය ඇනහිටීමෙන් ශාකය මිය යාම සිදුවේ. මෙහිදී ශෛලම පටකයට කිසිදු හානියක් සිදු නොවේ. එබැවින් මූල මණ්ඩලය මිය යන තෙක් තාවකාලිකව මුල්වල සිට ගසේ පත්‍ර මණ්ඩලය වෙතට ජලය හා ඛණිජ ලවණ පරිවහනය සිදු වේ. බොහෝ විට මුල්වල සෛල තුළ තව දුරටත් ATP නිෂ්පාදනය නොවීම හේතුවෙන් හා පෝෂණ ද්‍රව්‍යය ශෛලම තුළින් ඉහළට ගමන් නොකිරීම හේතුවෙන් මූල මණ්ඩලය මිය යාම සිදු වේ. 

ශාක කපා දැමීම හා සසඳන විට පොතුවට ඉවත් කිරීම මගින් ශාක ඉවත් කිරීම ඉතාමත් සෙමින් සිදුවන ක්‍රියාවලියක් බැවින් බොහෝ විට එය යොදාගනුයේ අත්‍යාවශ්‍ය අවස්ථාවකදී පමණි. එනම්, පාරිසරික සංරක්ෂිත ප්‍රදේශයක අනෙකුත් ශාකවලට හානියක් නොකර තනි ශාකයක් පමණක් ඉවත් කළයුතු අවස්ථාවලදීයි.

අහම්බයකින් ශාකයේ පොත්ත ඉවත් විය හැකි බැවින් ද ශාක කළමනාකරණයේදී ඒ පිළිබඳ සැලකිළිමත් වෙමින් ක්‍රියාකාරීවීම  වැදගත් වේ. බොහෝ විට කුඩා පැළෑටි ලණුවලින් ආධාරක කරුවලට බැඳ තැබූ විට පැළෑටිය තව දුරටත් වර්ධනය වීමේදී ලණුව සමග වන ඝර්ෂණය හේතුවෙන් එම ස්ථානයේ ක‍ඳේ පොත්ත ඉවත් වී යා හැක. එමෙන්ම කිසියම් ශාකයක නිතර නිතර සතුන් හෝ බෝට්ටු යනාදිය බැඳ තබන්නේ නම් එවිටද ඝර්ෂණය හේතුවෙන් ලණුව ඇතිල්ලෙන සීමාව තුළ ගසේ පොත්ත ඉවත් වී යා හැකිය.
ඒකාබද්ධ වනාන්තර කළමනාකරණය

thumb|බටහිර බෙංගාලයේ අරබාරි වනාන්තරවල විනාශ වූ වනාන්තර සඳහා ඒකාබද්ධ වන කළමණාකරණය යොදා ගැනීම.
**ඒකාබද්ධ වනාන්තර කළමනාකරණය** කෙටියෙන් JFM ලෙස හඳුන්වයි. මෙය ඉන්දියාවේ නිල හා ජනප්‍රිය යෙදීමයි. මෙය රජයේ හා දේශීය වගා කරුවන්ගේ වනාන්තර කළමනාකරණයට යොදා ගනී. JFM හි ප්‍රතිපත්තිය සහ අභිප්‍රායයන් වනුයේ 1988 දී ඉන්දියාවේ විස්තරාත්මකව ඉදිරිපත් කළ ජාතික වනාන්තර ප්‍රතිපත්තියට දායක වීම සහ 1990 දී ඉන්දීය රජය මගින් ඉදිරිපත් කළ JFM මාර්ගෝපදේශන විස්තර කිරීමය.

JFM වැඩසටහන ඉන්දීය ප්‍රාන්තවලින් ප්‍රාන්තවලට වෙනස්වන අතර විවිධ නම්වලින් හඳුන්වයි. ග්‍රාමීය ප්‍රජාව සහ වනාන්තර සුරැකීමේ කොමිසම (EPC) ලෙසද වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව එය JFM ලෙසද හඳුන්වයි. ගැමියන් වනාන්තරවල ගිනි,ගස් කැපීම, අනවසර ගස් කැපීම් මගින් වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීමට ආධාර කරයි. මෙහිදී ඔවුනට දැව නොවන නිෂ්පාදන සහ දැව නිපැයුම් අලෙවිකර ලැබෙන මුදල්වලින් කොටසක් ලබා දෙයි.

## ආරම්භය
ඒකාබද්ධ වන කළමනාකරණය අහඹු සිදුවීමක් ලෙස 1971 දී බටහිර බෙංගාලයේ අරබාරී  වනාන්තරවලදී මීනාපූර් නගරය යාබදව බටහිර මීනාපූර් වලදී ආරම්භ විය. අරබාරි වනාන්තරයේ අරටුව ලබා ගැනීමට වගා කරන වෙළඳාම මගින් ලාභ ලබා ගත හැකි ශාකය සල් (Sal) ය. පළාත් වන නිලධාරියෙකු ලෙස වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවයේ නිරත රුක් රෝපණයේ නියැලෙන Ajit.K Banerjee අනවසර වන විනාශය නිසා විනාශ වූ වනාන්තර නැවත විනාශ කිරීම සම්බන්ධව අත්හදා බැලීම් සිදු කරයි. මෙහිදී වන සම්පත් රජය සහ දේශීය වගා කරුවන් අතර හුවමාරු කිරීමේ ක්‍රම නැත. රජයට අනුව දේශීය වගාකරුවන් සොරුන්ය. ඉහත සඳහන් කළ නිලධාරියා තමා සමග එකට කටයුතු කරන නිලධාරීන්ගේ අදහස් පවා නොසලකා දේශීය ගම්මාන 11 ක නියෝජිතවරුන් තෝරා ගෙන වනාන්තර ආරක්ෂණ කොමිසමක් පිහිටුවීය. මෙහි මූලාරම්භක වැඩසටහනට පවුල් 612 ක් සහභාගී විය. වර්ග කිලෝමීටර් 12.7 ක වනාන්තර හානි වූ වනාන්තර ලෙස වර්ග කරන ලදී. ලාභයෙන් 25% ක් ගැමියන් අතර බෙදා දෙන ලදී. මෙය සාර්ථක වූ අතර සෙසු ප්රතදේශවලටද මෙය 1987 දී ව්යාගප්ත විය. JFM තවම අරබරායි හි ඇත.

මීට වසර කිහිපයකට පසු හරියානා හි පාංශු ඛාදනය වැළැක්වීමට සහ වන විනාශය වැළැක්වීමට ඒකාබද්ධ වන කළමණාකරණය යොදා ගන්නා ලදී. 1977 දී පාංශු ඛාදන තර්ජන ඇති කඳුවල කෘෂිකර්මාන්තයට  වැදගත්වන බැමි බැඳීම‍ට ජනතාව කැමති කරවා ගන්නා ලදී. මෙම වැඩසටහන කඳුවල නැවත වන වගා සඳහා ආරම්භ විය.
බර්ලින් තාප්පය

thumb|තාප්පයේ පිහිටුම කහ වර්ණයෙන් දක්වා ඇති, බර්ලිනයේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක්

බර්ලින් තාප්පය යනු බටහිර බර්ලිනය නැ‍ඟෙනහිර බර්ලිනය හා බටහිර ජර්මනියේ ඉතිරි කොටසින් වෙන් කරන බාධකයකි. දිගු අභ්යබන්තර ජර්මන් සීමාව ජනපද දෙක අතර නැඟෙනහිර බටහිර ජර්මානු සීමාවේ ඉතිරිය සලකුණු කරයි. සීමා දෙකම අයන් කර්ටන්හි කොටසකි. 

මෙම තාප්පය එහි ගොඩනැංවීම ආරම්භ වූ 1961 අගෝස්තු 13 වනදා සිට එය 1989 දී බිඳ දමන තෙක් වසර 28 ක් පුරාවට නැඟෙනහිර බර්ලිනය හා බටහිර බර්ලිනය එකිනෙකින් වෙන්කරන ලදී. මෙම කාලය තුළ දී නිල වාර්තාවලට අනුව බටහිර බර්ලිනය තුළට තාප්පය මාරු වීමට උත්සාහ කිරීමේ දී මිනිසුන් 133 දෙනෙක් මිය ගොස් ඇත. කෙසේ නමුත් ප්රසධාන ගොදුරුවූවන් පවසා සිටින්නේ 200කට වැඩි මිනිසුන් සංඛ්යාමවක් බටහිර සිට නැ‍ඟෙනහිර බර්ලිනයට පලා යෑමට තැත් කිරීමේ දී මිය ගොස් ඇති බවයි. GDR/බටහිර ජර්මානු ආණ්ඩුව සීමාවෙහි වූ ආරක්ෂකයන්ට වෙඩි තැබීම් නියෝග නිකුත් කළ අතර එවැනි නියෝග GDR නිලධාරීන් විසින් ප්ර්තික්ෂේප කළ මරණයට පත් කිරීමට වෙඩි තැබීමේ නියෝගවලට වඩා වෙනස්ය. 

1989 නොවැම්බර් 9 වනදා නැ‍ඟෙනහිර ජර්මානු රජය විසින් බටහිර ජර්මනිය හා බටහිර බර්ලිනය කරා ගමන් කිරීමට ඉඩ ඇති බව පැවසීමත් සමඟ නැ‍ඟෙනහිර ජර්මානුවන් තාප්පයට නැඟ තාප්පය තරණය කර උත්සවය සැමරීම සඳහා බටහිර ජර්මානුවන් සමඟ එක්විය.

ඊළඟ සති කීපය පුරාවට තාප්පයෙහි කොටස් මහජනයා හා සමරු ලබා ගන්නා අය විසින් කඩා ගන්නා ලද අතර පසුව එහි ඉතිරිය ඉවත් කිරීම සඳහා කර්මාන්තමය උපකරණ යොදා ගන්නා ලදී. 

බර්ලින් තාප්පය බිඳ වැටීම ජර්මානු නැවත එක්වීමට මඟ පෑදූ අතර නිල වශයෙන් එය 1990 ඔක්තෝබර් 3 වනදා අවසන් විය.


ප්‍රවර්ගය:ජර්මනිය තුල 1961 දී සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:හමුදාමය ඉතිහාසය තුල 1961 වසර
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය තුල 1961 වසර
කෘෂි කාර්මික භාවිත

වනාන්තර කළමණාකරණයට අමතරව පාලනය කරන ලද පිළිස්සීම කෘෂිකර්මාන්තයේදී භාවිතා වේ. දියුණුවන රටවල මෙය හේන් සඳහා භූමිය පිළිස්සීම ලෙස හඳුන්වයි. කාර්මීකරණය වූ රටවල් භූමිය සැකසීමේ ක්‍රමයක් ලෙස තැන තැන ගෙන යා හැකි පස සකසන උපකරණ භාවිතා කරයි. ක්ෂේත්‍රය පිළිස්සීම, භෝගවල ඉතිරි කොටස් ඉවත් කිරීම, වල් පැළ ඉවත් කිරීම සහ වල් පැළ වල බීජ ඉවත් කිරීම සහ ක්ෂේත්‍රය පිරිසිදු කිරීමට යොදා ගන්නා තාක්ෂණයකි. ක්ෂේත්‍රය පිළිස්සීම , වල් නාශක යෙදීම, සී සෑම යන ක්‍රමවලට වඩා ලාභ දායී වුවද එය දුම් හා ගින්දර ආශ්‍රීත දූෂක නිපදවන නිසා මෙය නිවාස ආශ්‍රීත වගා බිමිවල යොදා නොගනී. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ක්ෂේත්‍ර පිළිස්සුම නීතිමය ලෙස හා විධිමත්ව රජයේ හා ප්‍රාන්තවල භූමිවලට යොදා ගනී. මුලින්ම මෙය නව පාෂාණ යුගයේ සිදු වූ විප්ලවීය වෙනස්කම්වලදී යොදා ගන්නා ලදී. (Neolithic Revolution). (වසර 9 – 11000 කට පමණ පෙර ශීත යුගය අවසාන භාගයේ දඩයක් කරුවන් වගා කිරීම ඇරඹීමේදී යොදා ගන්නා ලදී. 

## විවාදය 
Oregon හි තණකොළ බීජ වගාකරන ගොවීන් ක්ෂේත්‍රය මීළඟ වගාව සඳහා පිරිසිදු කර සූදානම් කිරීමට ක්ෂේත්‍රය පිළිස්සීම යොදා ගනී. එසේම නැවත වගා කරන තණකොළවල  බීජ හට ගැනීමට ගිනි තැබීම අවශ්‍යය. Oregon 1981 දී ගොවිබිම් ගිනි තැබීමට අවසර දුන්නද 1988 දී ගිනි තැබීමෙන් පිට වූ දුම නිසා සිදු වූ මෝටර් රථ අනතුරු නිසා ගිනි තැබීම සීමා කරන ලදී. මෙය Oregon හි Albany ආසන්නයේ ප්‍රාන්ත අතර මෝටර් රථ ධාවනයේදී සිදු විය. අනතුරු 23 ක් සිදු වී 7 දෙනෙක් මිය ගොස් 37 කට තුවාල විය. මෙම සිදුවීම නිසා ක්ෂේත්‍ර ගිනි තැබීම පිළිබඳ අධ්‍යයනය කර තහනම් කරන ලදී.  

## **මූලාශ්‍ර** 
http://en.wikipedia.org/wiki/Controlled_burn#Agricultural_use
කළු මරණය

thumb|කළු මරණය. "The Chronicles of Gilles Li Muisis" (1272-1352), abbot of the monastery of St. Martin of the Righteous. Bibliothèque royale de Belgique, MS 13076-77, f. 24v.

**කළු මරණය** යනු මිනිස් ඉතිහාසයේ දරුණුතම මහාවසංගත වලින් එකක් වූ අතර යර්සීනියා පෙස්ටිස් ලෙස හැඳින් වූ බැක්ටීරියාවකින් ඇති වූ බවට සැලකේ. නමුත් සමහරක් විට වර්තමානයේදී අනෙකුත් රෝගවලටද  එහි වගකීම පවරා දේ. 

එය මධ්‍යම ආසියාවේ හට ගෙන 1340 දශකයේ පසු භාගය වන විට යුරෝපයට පැතිරිණි. වසංගතය නිසා ලොව පුරා සිදු වූ මුළු මරණ සංඛ්‍යාව මිලියන 75 කට ආසන්න විය. යුරෝපයේ මරණ මිලියන 25 - 50 පමණ තක්සේරු විය. කළු මරණය මගින් යුරෝපානු ජනගහණය 30% - 60% ප්‍රමාණයක් මරා දමා තිබේ. මෙමගින් 1400 දී ලෝක ජනගහනය මිලියන 450 සිට මිලියන 350 ත් 375 ත් අතර ප්‍රමාණයක‍ට අඩු කර ඇත. 

කුද්දැටි ඉදිමීමේ වසංගතය යුරෝපයේ සෑම පරම්පරාවකටම ප්‍රචණ්ඩ බව වෙනස් වෙමින් 1700 ශතවර්ෂය දක්වා පැමිණි බවට පිළිගැනේ. මෙම කාලය අතරතුරදී වාහක වසංගත 100 ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් යුරෝපය හරහා පැතිර ගියේය. 1603 දී එහි නැවත පැමිණීමේදී වසංගතය ලන්ඩන් වාසී 38000 ට වඩා මරා දැමීය. 17 වන සියවසේ වෙනත් සැළකිය යුතු වසංගත වූයේ 1629 – 1631 ඉතාලියානු වසංගතය , සෙවිල්හි මහා වසංගතය ( 1647 – 1652 ), ලන්ඩනයේ මහා වසංගතය (1665- 1666) , වියානාවේ මහා වසංගතය (1679 ) යි. රෝග කාරකය හඳුනා ගැනීම හරහා යම් මත භේදයක් තිබුනද 1720 – 1722හි මහා වසංගතයෙන් හා 1771 මොස්කව් වසංගතයෙන් පසු 19 වන සියවසේදී එය යුරෝපයෙන් නැති වී ගොස් ඇති බව පෙනේ. 

14 වන සියවසේ කළු මරණය ව්‍යාප්ත වීම යුරෝපානු ජනගහනය මත බලවත් බලපෑමක් එල්ල කළ අතර යුරෝපයේ සමාජ ව්යු හය වෙනස් කරන ලදී. එය රෝමාණු කතෝලික පල්ලිවලට තදබල පහරක් වූ අතර යුදෙව්වන් , පිටරැටියන් , යාචකයන් හා ලාදුරු රෝගීන්, හා සුළුතරයන්ට පුළුල්ව වද හිංසා සිදු වීමට මෙය හේතු වේ. දෛනික ජීවත් වීමේ අස්ථිර බව රෝගාතුර බවේ සාමාන්‍යය ආකාර නිර්මාණය කළ අතර එමගින් ද ඩිකැමිරන් හි ගියොවනී බොක්කසියෝ හි නිරූපණය කර ඇති පරිදි මොහොතක් සඳහා ජීවත් වීමට පුද්ගලයන්ට බලපෑම් එල්ල විණි. 

ප්‍රවර්ගය:යුරේසියානු ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ආසියානු ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:අවසන් මධ්‍යතන යුග
ප්‍රවර්ගය:වසංගත
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යකාලීන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ලෝක ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:14වන සියවසෙහි ව්‍යසන
සහතික කරන ලද දැව

thumb|වොෂන්ටන්හි San Juan දුපත්හි ඇති සංරක්ෂිත වනාන්තර.

වනාන්තර සහතික කිරීම ඇරඹීමත් සමග ස්වාධීන සංවිධාන වඩා හොද වනානාත්ර කළමණාකරණයක් සදහා ප්‍රමිතියක් ලබාදීම සහ ස්වාධීන විගණකවරුන් ඉහත ප්‍රමීතින්ට අනුකූලව වනාන්තර කළමණාකරණය කරන්නට සහතික පිරිනැමීමට කටයුතු යොදා ඇත. මෙම සහතික කිරීම වනාන්තර හොදින් කළමණාකරණය කල බවට ඉහත විස්තර කළ ප්‍රමිතීන් මගින් තහවුරු කරන අතරම දැව සහ කඩදාසි නිෂ්පාදන වගකීමකින් කළමණාකරණය කරන ලද වනාන්තර වලින් ලැබෙන ඒවා බව සහතික කරයි.

වනානාතර සංරක්ෂණය කිරීමේ සංකල්පය 1990 දශකය මුල් භාගයේ Forest Stewardship Council පුරෝගාමීව සිදු කරන ලදී. මෙය පරිසර හිතකාමී රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන සහ දැව සමාගාම් වල සහයෝගය මත සිදු කරන ලදී. නමුත් මේ සදහා තරඟකාරී පද්ධතීන් ඉතා ඉක්මනින් ලොව පුරා ආරම්භ වී ඇත. Iared Diamond වැනි විචාරකයන්ට අනුව පාරිභෝගිකයා ව්‍යාකූල කරමින් වන විනාශයේ තීව්‍ර බව අඩුයැයි දක්වන තරඟකාරී ප්‍රමිතීන් දැව සදහා වනාන්තර කපාදමන සමාගම් මගින් සකසා ඇත.  

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
* Forest Certification Resource Center 
* Forest Stewardship Council
* Sustainable Forestry Initiative
* PEFC International website — *Programme for the Endorsement of Forest Certification*
* Dovetail Partners Forest Certification: A Status Report (2010) 

ප්‍රවර්ගය:දැව
ප්‍රවර්ගය:වන විද්‍යාව සහ ධරණීයතාවය
ප්‍රවර්ගය:වන විද්‍යාව සහ පරිසරය
ප්‍රවර්ගය:ධරණීය ගොඩනැගුම
ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගුම් ද්‍රව්‍ය
ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවික ද්‍රව්‍ය
ප්‍රවර්ගය:සාධාරණ වෙළෙඳාම
ප්‍රවර්ගය:පරිසරසලකුණුකිරීම
ශාක කප්පාදු කිරීම

නොමේරූ ශාක කඳන් පොළව මට්ටමට කැපීමට වනාන්තර කළමනාකරණයේදී පාරම්පරිකව යොදා ගන්නා ක්‍රමය කප්පාදු කිරීමයි. ආයතික වැඩීමේ වසර වලදී අලුත් රිකිලි මතුවන අතර වසර කිහිපයකට පසු මෙය නැවත නැවත සිදුවන අතර කප්පාදු කිරීම චක්රයක් ලෙස සිදු කරයි. කප්පාදුවට පසු අස්වනු නෙළයි. 

සාමාන්‍යයෙන් වනාන්තරයක් කප්පාදු කරනුයේ කොටස් වශයෙන් මාරුවෙන් මාරුවටය. මේ ක්‍රමය අනුව වගා කරන ශාකය සෑම වසරකම වනාන්තරයේ කොතැනක හෝ දක්නට ඇත.මෙහිදී වන ජීවීන්ට විවිධ වාසස්ථාන ලැබෙන අතර කප්පාදු කිරීම නිසා විවිධ වර්ධන අවධිවල ශාකද බහුලය. මෙය වනාන්තරය තුළ ඉහළ ජෛව විවිධත්වයකට මග පාදයි. කප්පාදු කිරීමේ චක්රයේ දීර්ඝ භාවය, කප්පාදු කරන ශාක විශේෂය, දෛශික ගනුදෙනු කරුවන් සහ නිෂ්පාදිතය යන කරුණු මත රඳා පවතී. බර්ච් (Birch) ශාක දරමිටි සෑදීමට වසර 3 – 4 ක පමණ කප්පාදු චක්‍රයකදී කපන අතර, Oak ශාක වසර 50 ක පමණ චක්රයකට පසු විවිධ අවශ්යතා සඳහා රිටි (Poles) තැනීමට සහ දර සඳහා භාවිතා කරයි.

කප්පාදු කිරීම නිසා ශාක නොමේරූ අවධිවලට තබා ගත හැකි අතර, ශාක වයස වැඩි වුවද නොමැරී පවතී. ශාක ගහණයක වයස ඒවායේ විශ්කම්භය මගින් තීරණය කරන අතර සමහර ශාක ඉතා විශාලය. (මීටර් 9 හෝ අඩි 31 පමණ). මේවා ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුළුල්ලේ කප්පාදුට ලක් කර ඇත. 

කප්පාදු කරන ලද කඳන් පාදස්ථය වක්‍ර වී ඇත. මෙම වක්ර වීම තරගකාරී කඳන් ලෙස චක්රය මුලදී වර්ධනය වී පසුව ඉහළට වැඩුණු පසු  වියන සාදයි. මෙම වක්ර පුරා විද්යාවේදී කප්පාදු කළ ශාක හඳුනා ගැනීමට යොදා ගනී. Somerset හි Sweet track හි ශාකවල කප්පාදු කාලය සහ වයස සොයාගෙන ඇත. (බු.ව 3807 සහ 3806 ට අයත් ශීත ඍතුවක අරඹා ඇත).

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Coppicing
දැඩිදැව නිපදවීම

අරටුවෙන් දැව නිපදවීමේ ක්‍රියාවලිය යනු පතනශීල වනාන්තරවල ශාකවලින් උපරිම ලෙස දැව ලැබීම කළමනාකරණය කිරීමයි. මෙම නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය රේඛීය නොවන්නකි. එයට හේතුව සෙසු සාධකවල බලපෑමයි. එම සාධක ලෙස වෙළඳපොළෙහි විකිණිය හැකි සහ විකිණිය නොහැකි භාණ්ඩ, මූල්‍යමය වාසි , කළමනාකරණ ප්‍රතිපත්ති සහ පාරිසරික සාධක දැක්විය හැකිය. 

වනාන්තරවලින් විකිණිය හැකි සහ විකිණිය නොහැකි නිෂ්පාදන ලබාගත හැක‍. විකිණිය හැකි නිෂ්පාදන යනු වෙළඳපොළ මිලක් පවතින නිෂ්පාදනයි. ප්‍රධාන වශයෙන් වෙළඳපොළ මිලක් පවතින විකිණිය හැකි නිෂ්පාදන දැවය. ප්ලයිවුඩ් ආකාරයේ දැව සඳහා අඩියකට ඩොලර් සියගණනක සිට ඩොලර් දහස් ගණනක් දක්වා වේ. අනෙක් විකිණිය හැකි නිෂ්පාදන අතරට පිදුරු, හතු, පලතුරු, දඩයමින් ලැබෙන ද්‍රව්‍යය අයත්ය. ජලයේ ගුණාත්මක බව, වාතයේ ගුණාත්මක බව, ස්වාභාවික සෞන්දර්යය සහ කාබන් තිර කිරීම වනාන්තරවල මිල කළ නොහැකි නිපැයුම් වේ. 

අරටුව සහිත ශාක ඇති වනාන්තරවල ජෛව විවිධත්වය ඉහළ අතර ඒවා කළමනාකරණයේදී අභියෝගවලට සහ වාසිදායක තත්වවලට මුහුණ දීමට සිදු වේ. වනාන්තර කළමනාකරණය කරන්නන් තිරසාරවන කළමනාකරණය කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇත‍. මෙහිදී රුක් රෝපණ ක්‍රම භාවිතයෙන් අස්වනු නෙළීම, වනාන්තර පුණර්ජනනය, කෘමි පාලනය , රෝග පාලනය, පොහොර දැමීම, පළිබෝධ පාලනය ආදී ක්‍රියා යොදා ගනී. පොහොර දැමීම මගින් ශාක වර්ධනය නංවන අතර ශාකයේ දැව ප්‍රමාණය වැඩි කරයි‍. මීට අමතරව වන ඝනත්වය ඉහළයන විට වන ජීවී සංඛ්‍යාව ඉහළ යයි. ආක්‍රමණික විශේෂ පාලනය මගින් ප්‍රදේශයේ සැකසුම හා පවතින සංයුතිය පවත්වා ගත හැක. 

නමුත් කළමනාකරණ ක්‍රම පරිසර පද්ධතියට හානි කිරීමට ඉඩ ඇත. උදාහරණ ලෙස දැව කපන යන්ත්‍ර පසට, මූල පද්ධතියට හානි කරයි. එවිට ශාක වර්ධනය අඩාල වී මේරීමට ගතවන කාලය දීර්ඝ කරයි. එනිසා අවශ්‍ය කාලයට කැපීමට නොහැක. මීට අමතරව යන්ත්‍ර වනාන්තරවල යටි වගාවට හානි කරයි. වනජීවී ප්‍රජාවගේ වාසස්ථාන හා ප්‍රජනනයට බාධා පමුණුවයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Hardwood_timber_production