ආර්ජන්ටිනාවේ ජන විකාශනය

සංගණනය අනුව ජනගහනය 46,044,703 ක් වූ අතර එය 2010 දී 40,117,096 ක් විය. 2024 දී ජනගහනය 47,067,441 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත. ආර්ජන්ටිනාව මුළු ජනගහනයෙන් දකුණු ඇමරිකාවේ තුන්වන ස්ථානයේ ද, ලතින් ඇමරිකාවේ සිව්වන ස්ථානයේ ද, ගෝලීය වශයෙන් 33 වන ස්ථානයේ ද සිටී. භූමි ප්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝමීටරයකට පුද්ගලයින් 15 දෙනෙකුගෙන් යුත් එහි ජනගහන ඝනත්වය ලෝක සාමාන්‍යය වන පුද්ගලයින් 50 ට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. 2010 දී ජනගහන වර්ධන අනුපාතය වාර්ෂිකව ඇස්තමේන්තුගත 1.03% ක් වූ අතර, උපත් අනුපාතය ජනගහනයෙන් 1,000 කට සජීවී උපත් 17.7 ක් සහ මරණ අනුපාතය ජනගහනයෙන් 1,000 කට 7.4 ක මරණ අනුපාතයක් ඇත. 2010 සිට, දළ ශුද්ධ සංක්‍රමණ අනුපාතය වසරකට ජනගහනය 1,000 කට ශුන්‍යයට වඩා අඩු සිට සංක්‍රමණිකයන් හතර දෙනෙකු දක්වා පරාසයක පවතී.

ආර්ජන්ටිනාව වැඩිහිටි හා මන්දගාමී වර්ධනය වන ජනගහනයකට ජනවිකාස සංක්‍රාන්තියක් මධ්‍යයේ සිටී. වයස අවුරුදු 15 ට අඩු පුද්ගලයින්ගේ අනුපාතය 25.6% ක් වන අතර එය ලෝක සාමාන්‍යය වන 28% ට වඩා මඳක් අඩු වන අතර වයස අවුරුදු 65 සහ ඊට වැඩි පුද්ගලයින්ගේ අනුපාතය 10.8% ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගනී. ලතින් ඇමරිකාවේ, මෙය උරුගුවේට පමණක් දෙවැනි වන අතර ලෝක සාමාන්‍යයට වඩා බෙහෙවින් වැඩි ය, එය දැනට 7% කි. ආර්ජන්ටිනාවට සාපේක්ෂව අඩු ළදරු මරණ අනුපාතයක් ඇත. එහි කාන්තාවකට දරුවන් 2.3 ක උපත් අනුපාතය 1895 දී කාන්තාවකට දරුවන් 7.0 ක් වූ ඉහළම අගයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස අඩු ය, නමුත් තවමත් ස්පාඤ්ඤයේ හෝ ඉතාලියේ මෙන් දෙගුණයක් පමණ ඉහළ ය, ඒවා සංස්කෘතික හා ජනවිකාස වශයෙන් සමාන වේ. මධ්‍යන්‍ය වයස අවුරුදු 31.9 ක් වන අතර උපතේදී ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 77.14 කි.

ආර්ජන්ටිනාව තුළ LGBT පුද්ගලයින් කෙරෙහි ආකල්ප සාමාන්‍යයෙන් ධනාත්මක ය. 2010 දී, ආර්ජන්ටිනාව සමලිංගික විවාහ නීතිගත කළ ලතින් ඇමරිකාවේ පළමු රට, ඇමරිකානු මහාද්වීපයේ දෙවන රට සහ ලොව පුරා දහවන රට බවට පත්විය.

### ජනවාර්ගිකත්වය 
ආර්ජන්ටිනාව සංක්‍රමණිකයන්ගේ රටක් ලෙස සැලකේ. ආර්ජන්ටිනාවන් සාමාන්‍යයෙන් එම රට හඳුන්වන්නේ ක්‍රිසෝල් ඩි රාසාස් (ජාතීන්ගේ කෲසි හෝ ද්‍රවාංකය) ලෙසයි. ආර්ජන්ටිනාවේ ජාන විද්‍යාඥ ඩැනියෙල් කොරාච් විසින් පුද්ගලයින් 218 දෙනෙකු යොදාගෙන 2010 දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් තහවුරු වූයේ ආර්ජන්ටිනාවේ සාමාන්‍ය ජානමය පරම්පරාව 79% යුරෝපීය (ප්‍රධාන වශයෙන් ඉතාලි සහ ස්පාඤ්ඤ), 18% ස්වදේශික සහ 4.3% අප්‍රිකානු බවයි; පරීක්ෂා කරන ලද කණ්ඩායමේ 63.6% කට අවම වශයෙන් එක් ආදිවාසී මුතුන් මිත්තෙකු හෝ ස්වදේශිකයෙකු සිටි බවයි. ආර්ජන්ටිනාවේ බහුතරයක් යුරෝපීය ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් කිහිපයකින් පැවත එන අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් ඉතාලි සහ ස්පාඤ්ඤ සම්භවයක් ඇති අතර, ආර්ජන්ටිනාවේ මිලියන 25 කට අධික සංඛ්‍යාවක් (ජනගහනයෙන් 60% ක් පමණ) අර්ධ ඉතාලි සම්භවයක් ඇති අය වෙති.

ආර්ජන්ටිනාව සැලකිය යුතු ආසියානු ජනගහනයකට ද නිවහන වන අතර, ඔවුන්ගෙන් බහුතරය බටහිර ආසියානුවන්ගෙන් (එනම් ලෙබනන් සහ සිරියානුවන්) [18] හෝ නැගෙනහිර ආසියානුවන්ගෙන් (චීන, කොරියානුවන් සහ ජපන් ජාතිකයන් වැනි) පැවත එන්නන් වේ. ඔවුන්ගෙන් දෙවැන්නා පුද්ගලයන් 180,000 ක් පමණ වේ. අරාබි ආර්ජන්ටිනාවේ මුළු සංඛ්‍යාව (ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් ලෙබනන් හෝ සිරියානු සම්භවයක් ඇති අය) මිලියන 1.3 සිට 3.5 දක්වා ඇස්තමේන්තු කර ඇත. 19 වන සියවසේදී (විශේෂයෙන් සියවසේ අග භාගයේදී) සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී බොහෝ දෙනෙක් විවිධ ආසියානු රටවලින් ආර්ජන්ටිනාවට සංක්‍රමණය වූහ. බොහෝ අරාබි ආර්ජන්ටිනාවන් කතෝලික පල්ලියට (ලතින් පල්ලිය සහ නැගෙනහිර කතෝලික පල්ලි දෙකම ඇතුළුව) හෝ නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස් පල්ලියට අයත් වේ. සුළුතරයක් මුස්ලිම්වරු වෙති. ආර්ජන්ටිනාවේ අලවයිට්වරු 180,000 ක් සිටිති.

1970 ගණන්වල සිට, බොලිවියාව, පැරගුවේ සහ පේරු යන රටවලින් සංක්‍රමණ බොහෝ දුරට පැමිණ ඇති අතර, ඩොමිනිකන් ජනරජය, ඉක්වදෝරය සහ රුමේනියාවෙන් කුඩා සංඛ්‍යාවක් පැමිණ ඇත. ආර්ජන්ටිනා රජය ඇස්තමේන්තු කරන්නේ 750,000 ක වැසියන්ට නිල ලියකියවිලි නොමැති බවත්, නීතිවිරෝධී සංක්‍රමණිකයින් වසර දෙකක නේවාසික වීසා සඳහා ඔවුන්ගේ තත්ත්වය ප්‍රකාශ කිරීමට දිරිමත් කිරීම සඳහා වැඩසටහනක් දියත් කර ඇති බවත්ය - මේ වන විට වැඩසටහන යටතේ අයදුම්පත් 670,000 කට වඩා සකස් කර ඇත. 2023 ජූලි වන විට, 2022 දී යුක්රේනය රුසියානු ආක්‍රමණයෙන් පසු රුසියානුවන් 18,500 කට වැඩි පිරිසක් ආර්ජන්ටිනාවට පැමිණ ඇත.

### භාෂා 
තථ්‍ය නිල භාෂාව ස්පාඤ්ඤ වන අතර එය සියලුම ආර්ජන්ටිනාවන් පාහේ කතා කරයි. මෙම රට ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන විශාලතම සමාජය වන අතර එය විශ්වීය වශයෙන් වොසියෝ භාවිතා කරයි, tú ("ඔබ") වෙනුවට vos යන සර්වනාමය භාවිතා කරයි, එමඟින් විකල්ප ක්‍රියා පද ආකෘති භාවිතා කිරීම ද පනවයි.

පුළුල් ආර්ජන්ටිනාවේ භූගෝල විද්‍යාව හේතුවෙන්, ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කලාප අතර ප්‍රබල වෙනසක් ඇත, නමුත් ප්‍රචලිත උපභාෂාව රියෝප්ලැටෙන්ස් වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් පැම්පීන් සහ පැටගෝනියානු කලාපවල කතා කරන අතර නෙපෝලිටන් භාෂාවට සමානව උච්චාරණය කර ඇත. ඉතාලි සහ අනෙකුත් යුරෝපීය සංක්‍රමණිකයන් අනෙකුත් ලතින් ඇමරිකානු රටවල ස්වදේශීය වචන මාලාවට ද විනිවිද යන කලාපීය ස්ලැන්ග් වන ලුන්ෆාර්ඩෝට බලපෑම් කළහ.

ආර්ජන්ටිනාවේ ජනගහනය අතර බහුලව භාවිතා වන දෙවන භාෂා කිහිපයක් තිබේ: ඉංග්‍රීසි (මිලියන 2.8 ක ජනතාවක් විසින්); ඉතාලි (මිලියන 1.5 ක ජනතාවක් විසින්); අරාබි (විශේෂයෙන් එහි උතුරු ලෙවන්ටයින් උපභාෂාව, මිලියනයක ජනතාවක් විසින්); සම්මත ජර්මානු (පුද්ගලයින් 200,000 කින්); ගුවාරානි (පුද්ගලයින් 200,000 කින්, බොහෝ දුරට කොරියන්ටස් සහ මිෂන්ස් වලින්); කැටලන් (පුද්ගලයින් 174,000 කින්); කෙචුවා (පුද්ගලයින් 65,000 කින්, බොහෝ දුරට වයඹ දෙසින්); විචි (පුද්ගලයින් 53,700 කින්, ප්‍රධාන වශයෙන් චාකෝ හි එහිදී, කොම් සහ මොකොයිට් සමඟ, එය නිල නීතිරීති වේ); ව්ලැක්ස් රොමානි (පුද්ගලයින් 52,000 කින්); ඇල්බේනියානු (පුද්ගලයින් 40,000 කින්); ජපන් (පුද්ගලයින් 32,000 කින්); අයිමාරා (පුද්ගලයින් 30,000 කින්, බොහෝ දුරට වයඹ දෙසින්); සහ යුක්රේනියානු (පුද්ගලයින් 27,000 කින්).

### ආගම 
ආර්ජන්ටිනාවේ විශාලතම ආගම ක්‍රිස්තියානි ආගමයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආගමික නිදහස සහතික කරයි. එය නිල හෝ රාජ්‍ය ඇදහිල්ලක් බලාත්මක නොකළද, එය රෝමානු කතෝලික ආගමට මනාප තත්වයක් ලබා දෙයි.

2008 CONICET මත විමසුමකට අනුව, ආර්ජන්ටිනාවේ 76.5% කතෝලිකයන්, 11.3% අඥෙයවාදීන් සහ අදේවවාදීන්, 9% ඉවැන්ජලික රෙපරමාදු භක්තිකයන්, 1.2% යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන් සහ 0.9% මෝමන්වරු වූ අතර, 1.2% ක් ඉස්ලාම්, යුදෙව් ආගම සහ බුද්ධාගම ඇතුළු අනෙකුත් ආගම් අනුගමනය කළහ. මෙම සංඛ්‍යා මෑත වසරවලදී සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වී ඇති බව පෙනේ: 2017 දී වාර්තා කරන ලද දත්ත වලින් පෙනී යන්නේ කතෝලිකයන් ජනගහනයෙන් 66% ක් වන අතර එය වසර නවයක් තුළ 10.5% ක පහත වැටීමක් පෙන්නුම් කරන අතර රටේ ආගමික නොවන අය ජනගහනයෙන් 21% ක් වන අතර එම කාලය තුළ දෙගුණයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පෙන්නුම් කරයි.

මෙම රට ලතින් ඇමරිකාවේ විශාලතම මුස්ලිම් සහ විශාලතම යුදෙව් ප්‍රජාවන්ගෙන් එකකට නිවහන වන අතර, දෙවැන්න ලෝකයේ හත්වන වැඩිම ජනගහනය සහිත යුදෙව් ප්‍රජාවයි. ආර්ජන්ටිනාව ජාත්‍යන්තර සමූලඝාතන අනුස්මරණ සන්ධානයේ සාමාජිකයෙකි.

### සෞඛ්‍යය 
සෞඛ්‍ය සේවා සපයනු ලබන්නේ සේවායෝජක සහ කම්කරු සමිති අනුග්‍රහය දක්වන සැලසුම් (Obras Sociales), රජයේ රක්ෂණ සැලසුම්, රජයේ රෝහල් සහ සායන සහ පෞද්ගලික සෞඛ්‍ය රක්ෂණ සැලසුම් හරහා ය. සෞඛ්‍ය සේවා සමුපකාර 300 කට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් (ඉන් 200 ක් කම්කරු සමිතිවලට සම්බන්ධ) සහ ජනගහනයෙන් අඩකට සෞඛ්‍ය සේවා සපයයි; ජාතික INSSJP (PAMI ලෙස ජනප්‍රියව හැඳින්වේ) ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියන් මිලියන පහෙන් සියල්ලම පාහේ ආවරණය කරයි.

රෝහල් ඇඳන් 153,000 කට වඩා, වෛද්‍යවරුන් 121,000 ක් සහ දන්ත වෛද්‍යවරුන් 37,000 ක් (සංවර්ධිත රටවලට සමාන අනුපාතයන්) සිටිති. වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා ඇති ඉහළ ප්‍රවේශය ඓතිහාසිකව සංවර්ධිත රටවලට සමාන මරණ රටා සහ ප්‍රවණතා ඇති කිරීමට හේතු වී ඇත: 1953 සිට 2005 දක්වා, හෘද වාහිනී රෝගවලින් සිදුවන මරණ මුළු සංඛ්‍යාවෙන් 20% සිට 23% දක්වා, පිළිකාවලින් සිදුවන මරණ 14% සිට 20% දක්වා, ශ්වසන ගැටළු 7% සිට 14% දක්වා, ආහාර ජීර්ණ රෝග (බෝ නොවන) 7% සිට 11% දක්වා, ආඝාත ස්ථාවර 7%, තුවාල, 6% සහ බෝවන රෝග, 4%. ඉතිරි බොහෝ දේට හේතු වූයේ වයෝවෘද්ධත්වයට සම්බන්ධ හේතු ය. 1953 දී සියලුම මරණ වලින් 19% සිට 2005 දී 3% දක්වා පහත වැටී ඇත.

සෞඛ්‍ය සේවා ලබා ගැනීමේ හැකියාව නිසා 1948 දී සජීවී උපත් 1000 කට 70 ක් වූ ළදරු මරණ සංඛ්‍යාව 2009 දී 12.1 දක්වා අඩු වී ඇත දින 45 සිට අවුරුදු 5 දක්වා ළමුන් සඳහා ආරම්භක මට්ටමක්, අවසාන වසර දෙක අනිවාර්ය වේ. ප්‍රාථමික හෝ පහළ පාසල් අනිවාර්ය මට්ටමක් අවුරුදු 6ක් හෝ 7ක් පවතී. 2010 දී සාක්ෂරතා අනුපාතය 98.07%ක් විය. ද්විතීයික හෝ උසස් පාසල් අනිවාර්ය මට්ටමක් අවුරුදු 5ක් හෝ 6ක් පවතී. 2010 දී වයස අවුරුදු 20ට වැඩි පුද්ගලයින්ගෙන් 38.5%ක් ද්විතීයික පාසල සම්පූර්ණ කර තිබුණි. තෘතීයික, විශ්ව විද්‍යාල සහ පශ්චාත් උපාධි උප මට්ටම් ලෙස බෙදා ඇති ඉහළ මට්ටමක්. 2013 දී රට පුරා ජාතික රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාල 47ක් මෙන්ම පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල 46ක් තිබුණි.

2010 දී වයස අවුරුදු 20ට වැඩි පුද්ගලයින්ගෙන් 7.1%ක් විශ්ව විද්‍යාල වලින් උපාධිය ලබා ඇත. විශාලතම අගනගර ප්‍රදේශ දහය ජනගහනයෙන් අඩක් වේ. බුවනෝස් අයර්ස් නගරයේ මිලියන 3 ක් පමණ ජනතාවක් ජීවත් වන අතර, මහා බුවනෝස් අයර්ස් අගනගර ප්‍රදේශය ඇතුළුව එය මිලියන 13 ක් පමණ වන අතර එය ලෝකයේ විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශවලින් එකක් බවට පත් කරයි. කොර්ඩෝබා සහ රොසාරියෝ අගනගර ප්‍රදේශවල එක් එක් ජනගහනය මිලියන 1.3 ක් පමණ සිටිති.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම්