open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
කන්ඩුල (හස්තියා)

**කණ්ඩුල** යනු සිංහල වංශකථාවක් වන මහාවංශයේ සඳහන් ප්‍රසිද්ධ යුධ ඇතෙකි.

වංශකථාවට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ දුටුගැමුණු (ක්‍රි.පූ. 101 &#x2013; 77) උපත ලැබූ විට, වටිනා භාණ්ඩ රාශියක් ස්වයංසිද්ධව දර්ශනය වූ බව කියනු ලබන අතර, ඒවා අලුත උපන් බිළිඳාට තෑගි වශයෙන් විවිධ පුද්ගලයින් විසින් සොයාගෙන ගෙන එන ලදී. ඒ අතර *කණ්ඩුල* නම් ධීවරයෙකු විසින් සොයා ගන්නා ලද දක්ෂ අලියෙකු ද විය. මෙම ඇතා එහි සොයා ගත් තැනැත්තාගේ නමින් නම් කරන ලද අතර, ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් කිරීමට හේතු වූ යුද්ධ වලදී දුටුගැමුණුගේ සහචරයා බවට පත් වූ අතර, ඔහුගේ අශ්වයා ලෙස සේවය කළේය. ඉන්දියානු රජු එල්ලාලන් සහ දුටුගැමුණු අතර උච්චතම ද්වන්ධ සටන අනුරාධපුරය අසල සිදු වූ බව කියනු ලැබේ, එහිදී රජවරුන් දෙදෙනා ඇතුන් පිට නැඟී ගියහ; දුටුගැමුණු කණ්ඩුල මත නැගී සහ එළාර මහා පම්බාට මත නැගී. ඇතෙකු පිට නැගී ගිය මෙම ද්වන්ධ සටනේදී ඊලාර රජු මිය ගිය බව කියනු ලැබේ.

2001 දී වොෂින්ටන් ඩීසී හි ජාතික සත්වෝද්‍යානයේ උපත ලැබූ ආසියානු අලියෙකුට කණ්ඩුල නමින් නම් කරන ලදී. ඔහු කෘත්‍රිම සිංචනය මගින් පිළිසිඳ ගත් පළමු ආසියානු අලියා වන අතර ජර්මානු පශු වෛද්‍යවරුන් කණ්ඩායමක් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද ක්‍රමයක් භාවිතා කරමින් 5 වන AI උපත ද වේ.

ශ්‍රී ලංකා පාබල රෙජිමේන්තුවේ සුරතලා ද දුටුගැමුණු රජුගේ රාජකීය ඇතා සිහිවීම සඳහා කණ්ඩුල ලෙස නම් කර ඇත.

වත්මන් **කණ්ඩුල හස්තියා** තායිලන්දයේ රජතුමා විසින් ශ්‍රී ලංකා රජය හරහා පරිත්‍යාග කළ, දැනට කැලණි රජ මහා විහාරය වෙත භාරදී ඇති උත්සව හස්තියෙකි. වයස අවුරුදු නවයේදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි කණ්ඩුල, වර්තමානයේ වයස අවුරුදු 28 ක් වන අතර, ශ්‍රී දළදා පෙරහැර, කතරගම පෙරහැර සහ කැලණි දුරුතු පෙරහැර වැනි මහත් ආගමික උත්සවවලට ප්‍රධාන හස්තියා ලෙස සහභාගී වේ. කැලණි විහාරස්ථානයේ සංඝරත්නයේ සහ ප්‍රජාවේ ආදරය දිනාගත් කණ්ඩුල, විහාරස්ථානයේ ත්‍රිවිධ චෛත්‍යයන් වෙත ගැඹුරු භක්තියකින් වන්දනා කිරීමේන් විශේෂත්වය පෙන්වයි. ශ්‍රී කල්‍යාණී උභය රාජ මහා විහාරාධිපති, අති පූජ්‍ය කොල්ලුපිටියේ මහින්ද සංඝරක්ඛිත නාහිමියන්ගේ අනුශාසකත්වය යටතේ, ඔහුගේ වත්මන් භාරකාරත්වය කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පාලි හා බෞද්ධ අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්ය පූජ්‍ය දෙනියායේ පඤ්ඤාලෝක බුද්ධරක්ඛිත හිමිපාණන් වහන්සේ විසින් ඉටු කරයි.

## මූලාශ්‍ර
ශ්‍රී ලාංකික පළාත් සභා මැතිවරණය, 2014 (මාර්තු)

ශ්‍රී ලංකාවේ **පළාත් සභා මැතිවරණය** 2014 මාර්තු 29 වන දින පවත්වන  අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රටේ පළාත් සභා නවයෙන් දෙකකට මන්ත්‍රීවරුන් 159 දෙනෙකු තෝරා පත් කර ගන්නා ලදී. මැතිවරණයේදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ශ්‍රී ලාංකිකයින් මිලියන 5.9 ක් සුදුසුකම් ලබා සිටියහ. තුන්වන පළාත් සභාවක් (ඌව) සඳහා මැතිවරණය සැප්තැම්බර් 20 වන දින පැවැත්විණි. ඉතිරි පළාත් සභා හය සඳහා අවසන් වරට මැතිවරණයක් පැවැත්වූයේ 2012 හෝ 2013 දී බැවින් එම පළාත් සභා සඳහා මැතිවරණ පැවැත්වීමට නියමිතව නොතිබුණි.

අපේක්ෂා කළ පරිදිම, ශ්‍රී ලංකා මැතිවරණවල එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ ආධිපත්‍යය දිගටම පැවතුනි. එය දකුණු පළාත් සභාවේ සහ බස්නාහිර පළාත් සභාවේ පාලනය රඳවා ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, පළාත් දෙකෙහිම එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ඡන්ද අඩුවීමක් වාර්තා කළ අතර, ප්‍රධාන විරුද්ධ පක්ෂය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂයට බස්නාහිර පළාතේදී ද ඡන්ද අඩුවීමක් වාර්තා විය. ඒ වෙනුවට, බොහෝ විශ්ලේෂකයින් කියා සිටින්නේ මෙම පළාත් සභා මැතිවරණයේදී විශාල විරෝධතාවක්  පැහැදිලිව පෙනෙන බවත්, බොහෝ දෙනෙක් ඡන්දය නොදීමට හෝ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනතා පෙරමුණ වැනි සුළු පක්ෂවලට ඡන්දය දීමට තෝරා ගත් බවත්ය.

## පසුබිම 
2008/09 වසර තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ 5 වන පළාත් සභා මැතිවරණය, අලුතින් වෙන් කරන ලද නැගෙනහිර පළාත ඇතුළුව පළාත් අටක, අදියර වශයෙන් පැවැත්විණි. එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය පළාත් අටම ජයග්‍රහණය කළේය.

2012-14 කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ 6 වන පළාත් සභා මැතිවරණය ද පළාත් අටක, වසර 25 කට පසු පළමු වරට උතුරු පළාත ඇතුළුව, පැවැත්විණි. නැගෙනහිර, උතුරු මැද සහ සබරගමුව පළාත්වල මැතිවරණ 2012 සැප්තැම්බර් 8 වන දින පැවැත්විණි. උතුරු මැද සහ සබරගමුව පළාත් දෙකෙහි බහුතර ආසන සංඛ්‍යාවක් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය දිනා ගත් අතර, ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසයේ සහාය ඇතිව නැගෙනහිර පළාත්වල බහුතර පරිපාලනයක් පිහිටුවීමට ද සමත් විය. 2013 සැප්තැම්බර් 21 වන දින මධ්‍යම, උතුර සහ වයඹ පළාත්වල මැතිවරණ පැවැත්විණි. මධ්‍යම සහ වයඹ පළාත් දෙකක බහුතර ආසන සංඛ්‍යාවක් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය දිනා ගත් අතර උතුරු පළාතේ දෙමළ ජාතික සන්ධානය ජයග්‍රහණය කළේය.    දකුණු පළාත් සභාව සහ බස්නාහිර පළාත් සභාව 2014 ජනවාරි 12 වන දින ඒවායේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසින් විසුරුවා හරින ලදී.  

## ප්‍රතිඵලය
### සමස්ත
දකුණු පළාත් සභාවේ සහ බස්නාහිර පළාත් සභාවේ බලය දිනාගැනීමට එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයට හැකිවිය.

### දකුණු පළාත
2014 මාර්තු 29 වන දින පැවති 7 වන දකුණු පළාත් සභාව මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල:

### බස්නාහිර පළාත
2014 මාර්තු 29 වන දින පැවති 6 වන බස්නාහිර පළාත් සභාව මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල:

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණ
Elastic wave

Elastic wave එකක් යනු ව්‍යූහමය හෝ භෞතික වෙනස්වීමකින් තොරව තරලයක හෝ ද්‍රව්‍යක පෘෂ්ටයක් මතින් සම්ප්‍රේශණය වන තරංග විශේෂයකි.එය සාමාන්‍යයෙන් හඳුනාගනු ලබන්නේ විකෘතියක් හෝ විස්ථාපනයක් මගිනි. ජලය හරහා ප්‍රචාරණය වන තරංග, වාතය හරහා ගමන් කරන ශබ්දය මෙන්ම පෘථිවිය වැනි ඝන ද්‍රව්‍ය හරහා ගමන් කරන ශක්තිය බොහෝ විට ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංග ලෙස විස්තර කෙරේ. ප්‍රචාරණය ගණිතමය වශයෙන් විශ්ලේෂණය කළ හැකි අතර, ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගයක උස, දිග සහ කාලය ප්‍රස්ථාරයක් භාවිතයෙන් දෘශ්‍යමාන කළ හැකිය. විශේෂ අතිධ්වනික කැමරාවලට ලෝහ හෝ කඩදාසි පත්‍රයක් වැනි ඝන පෘෂ්ඨයක් හරහා චලනය නිරූපණය කළ හැකිය.

ගල් කැටයක් හෝ වෙනත් වස්තුවක් ජලයට දැමුවහොත්, රැළි සාමාන්‍යයෙන් සෑම දිශාවකටම පිටතට ගමන් කරයි. මේවා ඉහළින් රවුම් වළල්ලක් ලෙස දැකිය හැකිය, නැතහොත් මතුපිට ඉහළට සහ පහළට ගමන් කරන විට මතුපිට නිරීක්ෂණය කළ හැකිය. ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගයක් මැනීම ජලයේ සාමාන්‍ය මතුපිට වැනි යොමු ලක්ෂ්‍යයකින් උස ප්‍රස්ථාරගත කිරීමෙන් සිදු කළ හැකිය. වක්‍ර රේඛාවේ උස විස්තාරය ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය මතුපිට රේඛාවට ඉහළින් මෙන්ම ඊට පහළින් ද විහිදිය හැකිය. මෙය සාමාන්‍යයෙන් තරංගයේ චලනයේ එක් චක්‍රයකි.

ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගවලට සාමාන්‍යයෙන් උච්ච සහ අගල් ඇත. එක් උච්චයක සිට තවත් මුදුනකට මෙන්ම එක් අගලකට තවත් අගලක් යනු විස්තාරය ලෙස හැඳින්වෙන චක්‍රයකි. ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගය දුර වෙනුවට කාලය සමඟ සංසන්දනය කරන්නේ නම්, මෙම මිනුම තරංග කාල පරිච්ඡේදයයි. තරංග සමීකරණයක තරංග ආයාමය ආවර්තිතා රේඛාවෙන් බෙදීම සාමාන්‍යයෙන් තරංගයේ වේගය සඳහා අගයක් සපයයි.

ධ්වනි තරංගයක් බොහෝ විට වාතය, ජලය හෝ ඝන ද්‍රව්‍යයක් හරහා සමාන ආකාරයකින් ගමන් කරයි. ශබ්ද තරංගයක කාල පරිච්ඡේදය එහි සංඛ්‍යාතය ලෙස හැඳින්වේ; ගමන් කාලය තත්පර වලින් මනිනු ලැබුවහොත් එය සාමාන්‍යයෙන් හර්ට්ස් ලෙස හඳුන්වන ඒකක වලින් මනිනු ලැබේ. ඝන ද්‍රව්‍යයක් හරහා ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගයක් විශ්ලේෂණය කළ විට ගණිතමය ගණනය කිරීම් සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් සංකීර්ණ වේ. ස්ථර සිලින්ඩර සහ නලවල ජ්‍යාමිතික ගුණාංග මෙන්ම වස්තූන්ගේ ඝනත්වය, දෘඪතාව සහ හැඩය බොහෝ විට සාධක කර ඇත. ඇලුමිනියම් කවච සහ විවිධ යාන්ත්‍රික සංරචක වැනි වස්තූන් සඳහා ඉංජිනේරුවන් විසින් මෙම දත්ත සාමාන්‍යයෙන් විශ්ලේෂණය කර පටිගත කරනු ලැබේ.

ගණිතය සහ පරිගණක ආකෘති නිර්මාණය භාවිතා කිරීමට අමතරව, ලේසර් සහ අතිධ්වනික අනාවරක භාවිතයෙන් ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගයක් ද රූපගත කළ හැකිය. මතුපිට කම්පනය රූපගත කිරීමට සහ විවිධ ද්‍රව්‍යවල ප්‍රත්‍යාස්ථ ගුණාංග විශ්ලේෂණය කිරීමට අත්හදා බැලීම් වීඩියෝ කැමරා භාවිතා කර ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, ලෝහ තහඩුවක, එවැනි රූපයක් පොකුණක රැළි වලට සමාන ලෙස දිස්විය හැකිය. විවිධ ද්‍රව්‍යවලට වෙනම ප්‍රචාරණ රටා පෙන්විය හැකි අතර, එක් එක් වර්ගයට ආතතිය යටතේ ප්‍රත්‍යාස්ථ තරංගයක් වෙනස් ලෙස සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකිය. (-TDS)
ටෝවා බාජා, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**ටෝවා බාජා** ( ) යනු පෝටෝ රිකෝ හි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවක් වන අතර එය උතුරු වෙරළ තීරයේ, ටෝවා ඇල්ටා සහ බයාමොන්ට උතුරින් පිහිටා ඇත; ඩොරාඩෝ නැගෙනහිර; සහ කැටානෝ බටහිරට. ටෝවා බාජා, ටෝවා බාජා පුවෙබ්ලෝ (නගරයේ නගර මධ්‍ය ප්‍රදේශය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය) ඇතුළුව බැරියෝ පහක් පුරා පැතිරී ඇත. ටෝවා බාජා යනු සැන් ජුවාන්-කගුවාස්-ගුවායිනාබෝ මෙට්‍රොපොලිටන් සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශයේ කොටසකි. ටෝවා බජා සැන් ජුවාන් සිට කාර් එකෙන් විනාඩි පහළොවක් සහ පොන්ස් සිට පැය දෙකක දුරකින් පිහිටා ඇත.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ගුවයිනාබෝ, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**ගුවයිනාබෝ** ( ,) යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි ඊසානදිග වෙරළබඩ තැනිතලාවේ පිහිටි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි . සැන් ජුවාන් අගනුවරට බටහිරින්, බයාමොන්ට නැගෙනහිරින්, කැටානෝ සහ සැන් ජුවාන් බොක්කෙන් දකුණින් සහ ඇගුවාස් බුවනස් වලට උතුරින් පිහිටි ගුවානාබෝ, බැරියෝ 9 ක් සහ ගුවානාබෝ පුවෙබ්ලෝ නගර මධ්‍යයේ සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයේ ව්‍යාප්ත වී ඇත. 2020 සංගණනයට අනුව 89,780 ක ජනගහනයක් සහිත එය සැන් ජුවාන් අගනගර ප්‍රදේශයේ කොටසකි. පුවර්ටෝ රිකෝවේ වැඩිපුරම නරඹන ලද රූපවාහිනී නාලිකාව වන WAPA-TV හි චිත්‍රාගාර පිහිටා ඇත්තේ ගුවයිනාබෝ හි ය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බුසල

ප්‍රවර්ගය:ඒකක - පරිමාව මනින
ප්‍රවර්ගය:ඒකක
සැන් ජුවන්, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|කැස්ටිලෝ සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් මුදුනේ සිට පෝටෝ රිකෝ හි පැරණි සැන් ජුවාන්, සැන් ජුවාන් බොක්ක සහ සැන්ටර්ස් හි පරිදර්ශකය
**සැන් ජුවාන්** ( ; "ශාන්ත ජෝන් " සඳහා ස්පාඤ්ඤ බසින්) යනු එක්සත් ජනපදයේ සංස්ථාපිත නොවූ භූමි ප්‍රදේශයක් වන පුවර්ටෝ රිකෝ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ අගනුවර සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ මහ නගර සභාවයි . 2020 සංගණනයට අනුව, එය 342,259 ක ජනගහනයක් සහිත එක්සත් ජනපද අධිකරණ බලය යටතේ 57 වන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය වේ. 1521 දී ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතවාදීන් විසින් සැන් ජුවාන් ආරම්භ කරන ලද අතර, ඔවුන් එය **සියුඩාඩ් ඩි පුවර්ටෝ රිකෝ** (ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් "පොහොසත් වරාය නගරය") ලෙස හැඳින්වූහ.

පුවර්ටෝ රිකෝ අගනුවර, 1496 දී ආරම්භ කරන ලද ඩොමිනිකන් ජනරජයේ සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝට පසුව, ඇමරිකාවේ යුරෝපීයයන් විසින් ස්ථාපිත කරන ලද දෙවන පැරණිතම අගනුවර වන අතර,  එක්සත් ජනපද ස්වෛරීභාවය යටතේ යුරෝපීයයන් විසින් ස්ථාපිත කරන ලද පැරණිතම නගරය වේ. ඓතිහාසික ගොඩනැගිලි කිහිපයක් පැරණි සැන් ජුවාන් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත; වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ඒවා අතර නගරයේ පැරණි ආරක්ෂක බිත්ති, කොටුව සැන් ෆෙලිපේ ඩෙල් මොරෝ සහ කොටුව සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් සහ ඇමරිකාවේ අඛණ්ඩව භාවිතයේ ඇති පැරණිතම විධායක මන්දිරය වන ලා ෆෝටලෙසා ඇතුළත් වේ. මෙම ඓතිහාසික ස්ථාන 1983 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 

අද වන විට සැන් ජුවාන් යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි වැදගත්ම වරාය  වන අතර එය දිවයිනේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන මූල්‍ය, සංස්කෘතික සහ සංචාරක මධ්‍යස්ථානයකි. පුවර්ටෝ රිකෝ ජනගහනයෙන් 76% ක් පමණ දැන් මෙම ප්‍රදේශයේ ජීවත් වන අතර එහි වැඩ කරති.  San Juan යනු San Juan-Caguas-Fajardo ඒකාබද්ධ සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන නගරයකි. 1979 පෑන් ඇමරිකානු ක්‍රීඩා ; 1966 මධ්‍යම ඇමරිකානු සහ කැරිබියානු ක්‍රීඩා ; 2006, 2009 සහ 2013 ලෝක බේස්බෝල් සම්භාව්‍ය තරඟ; කැරිබියානු තරඟාවලිය සහ විශේෂ ඔලිම්පික් සහ 2010 දී MLB සැන් ජුවාන් තරඟාවලිය ඇතුළු ක්‍රීඩා ප්‍රජාව තුළ සිදුවීම් සඳහා මෙම නගරය සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
කැරොලිනා, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**කැරොලිනා** (​​​​ ) යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි ඊසානදිග වෙරළබඩ තැනිතලාවේ, සැන් ජුවාන් සහ ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ වලට නැගෙනහිරින්, ගුරාබෝ සහ ජුන්කොස් වලට උතුරින් සහ කැනෝවානාස් සහ ලොයිසා වලට බටහිරින් පිහිටි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි . සැන් ජුවාන් අගනගර ප්‍රදේශයේ කොටසක් වන කැරොලිනා, බැරියෝ 12 ක් සහ කැරොලිනා පුවෙබ්ලෝ හි නගර මධ්‍යය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය පුරා පැතිරී ඇත. නගර සභාවේ වෙරළබඩ කලාපයේ ඉස්ලා වර්ඩ් හි නිවාඩු නිකේතනය සහ නේවාසික දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා ඇති අතර, එහිදී පුවර්ටෝ රිකෝ හි ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ වන ලුයිස් මුනෝස් මැරින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ පිහිටා ඇත. කැරොලිනා යනු දූපත් සමූහයේ සහ දූපතේ තුන්වන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත මහ නගර සභාවයි.

ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
පොන්ස්, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**පොන්ස්** () යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි දකුණු වෙරළ තීරයේ පිහිටි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි. සැන් ජුවාන් අගනගර ප්‍රදේශයෙන් පිටත වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය වන පොන්ස්, 1692 අගෝස්තු 12 වන දින ආරම්භ කරන ලදී සහ ස්පාඤ්ඤ ජයග්‍රාහක ජුවාන් පොන්ස් ද ලියොන් නගරයේ මී මුනුපුරා වන ජුවාන් පොන්ස් ද ලියොන් සහ ලොයිසා සහ ක්වෙන්පාස් නගරය (ජෙනිප් නගරය) යන අයගේ නමින් නම් කර ඇත.

මෙම නගරය ස්වයං පාලන මහ නගර සභාවේ රජයේ ආසනය ලෙස මෙන්ම පුවර්ටෝ රිකෝහි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය වැනි විවිධ පුවර්ටෝ රිකෝ රජයේ ආයතන සඳහා කලාපීය මධ්‍යස්ථානය ලෙසද සේවය කරයි. එය විවිධ එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් රජයේ ආයතන සඳහා කලාපීය මධ්‍යස්ථානය ද වේ. පොන්ස් යනු පොන්ස් මෙට්‍රොපොලිටන් සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශය සහ පොන්ස්-යෝකෝ-කෝමෝ ඒකාබද්ධ සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශය යන දෙකෙහිම ප්‍රධාන නගරයක් වන අතර, 2020 එක්සත් ජනපද සංගණනයට අනුව, පිළිවෙලින් ජනගහනය 278,477 සහ 333,426 කි. 

නිල වශයෙන් *පොන්ස්හි ස්වයං පාලන මහ නගර සභාව වන පොන්ස්* මහ නගර සභාව, දිවයිනේ දකුණු වෙරළබඩ තැනිතලා කලාපයේ, ඇඩ්ජුන්ටාස්, උටුවාඩෝ සහ ජයුයා වලට දකුණින් පිහිටා ඇත; පෙනුවෙලාස් වලට නැගෙනහිරින්; ජුවානා ඩියාස්ට බටහිරින්; සහ දකුණින් කැරිබියානු මුහුදෙන් මායිම් වේ. නගර සභාවට බැරියෝ 31ක් ඇති අතර, ඉන් 19ක් නගරයේ නාගරික ප්‍රදේශයෙන් පිටත සහ 12ක් නගරයේ නාගරික ප්‍රදේශයේ ඇත. භූමි ප්‍රමාණය අනුව එය පුවර්ටෝ රිකෝහි දෙවන විශාලතම වන අතර 1992 දී *පොන්ස්හි ස්වයං පාලන මහ නගර සභාව* බවට පත්වෙමින් එහි ස්වයං පාලනය ලබා ගත් පුවර්ටෝ රිකෝහි පළමු අවස්ථාව මෙය විය.

නගරයේ නගර මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික *පොන්ස් පුවෙබ්ලෝ* දිස්ත්‍රික්කය, නගර මධ්‍යයේ පිහිටි බැරියෝ කිහිපයකින් සමන්විත වන අතර එය ආසන්න වශයෙන් සැතපුම් තුනක් (කි.මී. 4.8) දුරින් පිහිටා ඇත. ) කැරිබියන් වෙරළ තීරයේ සිට රට අභ්‍යන්තරයට. මෙම ඓතිහාසික දිස්ත්‍රික්කය එහි ආර්ට් ඩෙකෝ, *නියෝක්ලාසිකෝ ඉසබෙලිනෝ* සහ පොන්ස් ක්‍රියෝල් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සඳහා සංලක්ෂිත වේ. 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි

## මූලාශ්‍ර 
## යොමු කිරීම්
කගුආස්, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**කගුවාස්** ( , ) යනු මධ්‍යම නැගෙනහිර පුවර්ටෝ රිකෝ හි පිහිටි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි . මධ්‍යම කඳු වැටියේ සියෙරා ඩි කේයි සහ සියෙරා ඩි ලුකිලෝ අතර පිහිටි කැගුවාස් නිම්නයේ පිහිටා ඇති මෙය උතුරින් සැන් ජුවාන් සහ ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ, බටහිරින් ගුරාබෝ සහ සැන් ලොරෙන්සෝ, නැගෙනහිරින් අගුවාස් බුවනාස්, සිඩ්‍රා සහ කේයි සහ දකුණින් පටිල්ලාස් යන නගරවලින් මායිම් වේ. 2020 සංගණනයට අනුව 127,244 ක ජනගහනයක් සහිත,  කගුවාස් යනු දූපත් සමූහයේ සහ දූපතේ පස්වන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත මහ නගර සභාව වන අතර සැන් ජුවාන් අගනගර ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන නගරයකි.

2009 සිට, ආබර් ඩේ පදනම විසින් රුක් නගරයක් ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පිළිගත් පුවර්ටෝ රිකෝ හි ඇති එකම මහ නගර සභාව කැගුවාස් වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ඇරෙසිබෝ, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**ඇරෙසිබෝ** () යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි උතුරු වෙරළ තීරයේ, අත්ලාන්තික් සාගරයේ වෙරළ තීරයේ, උටුවාඩෝ සහ සියල්ස් වලට උතුරින්; හැටිලෝට නැගෙනහිරින්; සහ බාර්සිලෝනෙටා සහ ෆ්ලොරිඩාවට බටහිරින් පිහිටි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි. අගනුවර වන සැන් ජුවාන් නගරයට බටහිරින් ඇත. පුවර්ටෝ රිකෝහි ප්‍රදේශය අනුව විශාලතම නගර සභාව වන්නේ අරෙසිබෝ වන අතර එය අරෙසිබෝ මෙට්‍රොපොලිටන් සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන නගරය වන අතර මහා සැන් ජුවාන්–බයමන්, මහජන සම්බන්ධතා ඒකාබද්ධ සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශයේ කොටසකි.  එය *බැරියෝ* 18 ක් සහ අරෙසිබෝ පුවෙබ්ලෝ (නගරයේ නගර මධ්‍ය ප්‍රදේශය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය) පුරා පැතිරී ඇත. 2020 දී එහි ජනගහනය 87,754 කි.

2016 ජූලි වන තෙක් ලොව විශාලතම ගුවන් විදුලි දුරේක්ෂය වූ ඇරෙසිබෝ දුරේක්ෂය පිහිටා තිබූ ඇරෙසිබෝ නිරීක්ෂණාගාරය පිහිටා ඇත්තේ නගර සභාව තුළය. 2020 දෙසැම්බර් 1 වන දින ඇරෙසිබෝ දුරේක්ෂය කඩා වැටුණි. ඇරෙසිබෝ යනු ඇරෙසිබෝ රෝමානු කතෝලික රදගුරු පදවියේ ආසනයයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මයගුයිස්, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**මයගුයිස්** ( , ) යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි නවවන විශාලතම මහ නගර සභාවයි . එය **Pueblo de Nuestra Señora de la Candelaria de Mayagüez** ( කැන්ඩලේරියා හි අප ස්වාමිදූගේ නගරය) ලෙස ආරම්භ කරන ලද අතර එය *La Sultana del Oeste* (බටහිර සුල්තානස්), *Ciudad de las Aguas Puras* (පිරිසිදු ජලයේ නගරය) හෝ *Ciudad Mang* ලෙසද හැඳින්වේ. 1894 අප්‍රේල් 6 වන දින, ස්පාඤ්ඤ කිරීටය එයට *Excelente Ciudad de Mayagüez* (මායාගුවේස් හි විශිෂ්ට නගරය) යන විධිමත් නාමය ප්‍රදානය කළේය.  මායාගුවෙස් පිහිටා ඇත්තේ පුවර්ටෝ රිකෝ දූපතේ බටහිර වෙරළ තීරයේ මධ්‍යයේය. එහි ජනගහනය 73,077 ක් වන අතර, එය මායාගුවෙස් මෙට්‍රොපොලිටන් සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශයේ (ජනගහනය 213,831) සහ මායාගුවෙස්–අගුවඩිල්ලා, පීආර් ඒකාබද්ධ සංඛ්‍යාන ප්‍රදේශයේ (ජනගහනය 467,599) ප්‍රධාන නගරය වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බයමොන්, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**බයමොන්** ( , ) යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි . ඊසානදිග වෙරළබඩ තැනිතලාවේ පිහිටා ඇති එය නැගෙනහිරින් ගුවයිනාබෝ, බටහිරින් ටෝවා ඇල්ටා සහ නාරංජිටෝ, උතුරින් ටෝවා බජා සහ කැටානෝ සහ දකුණින් අගුවාස් බුවනාස් සහ කොමේරියෝ වලින් මායිම් වේ. සැන් ජුවාන් අගනගරයේ කොටසක් වන බයාමෝන් බාර්රියෝ 11 ක් පුරා පැතිරී ඇති අතර බයමොන් පුවෙබ්ලෝ හි නගර මධ්‍යස්ථානය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වේ . 2020 සංගණනයට අනුව 185,187 ක ජනගහනයක් සිටින එය, සැන් ජුවාන් අගනුවරට පසුව දූපත් සමූහයේ සහ දිවයිනේ දෙවන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත මහ නගර සභාව වේ.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
කෝසල ජයවීර

සහාකාර ඉංජිනේරු **හපු ආරච්චිගේ කෝසල නුවන් ජයවීර**, (; 14 ජනවාරි 1987 - 6 අප්‍රේල් 2025 ඔහු 2025 අප්‍රේල් 6 වන දින අභාවප්‍රාප්ත විය.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:1987 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2025 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ, පුවර්ටෝ රිකෝ

thumb|සිතියම
**ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ** ( ) යනු පුවර්ටෝ රිකෝ හි නගරයක් සහ මහ නගර සභාවකි . උතුරු කාර්ස්ට් පටිය සහ සියෙරා ඩි ලුකිලෝ අතර මායිමේ ඊසානදිග වෙරළබඩ තැනිතලාවේ පිහිටා ඇති මෙය, කැගුවාස් සහ ගුරාබෝ වලට උතුරින්, සැන් ජුවාන් හි ගිනිකොන දෙසින් සහ කැරොලිනාට බටහිරින් පිහිටා ඇත. සැන් ජුවාන් අගනගර ප්‍රදේශයේ කොටසක් වන ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ, බැරියෝ 6 ක් සහ ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ පුවෙබ්ලෝ හි නගර මධ්‍යය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය පුරා පැතිරී ඇත.

ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ නිල වශයෙන් 1801 දී ආරම්භ කරන ලද නමුත් 20 වන සියවසේදී වැඩි වැදගත්කමක් ලබා ගත්තේය. අගනුවර වන සැන් ජුවාන් වෙත එහි සමීපත්වය හේතුවෙන්, නගරය අගනගර ප්‍රදේශයේ උප නගරයක් බවට පත්ව ඇති අතර, එය මෑත වසරවලදී එහි වර්ධනයට හේතු වී තිබේ. ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ හි ජනගහනය පසුගිය සියවස තුළ 9,576 (1930) සිට 74,482 (2010) දක්වා වැඩි වී තිබේ. 2010 සංගණනයට අනුව, එය පුවර්ටෝ රිකෝහි දහවන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත මහ නගර සභාවයි. 

1953–54 දී, පුවර්ටෝ රිකෝ ජල සම්පත් අධිකාරියේ කොන්ත්‍රාත්තුවක් යටතේ, චිකාගෝ හි සුමනර් සොලිට් ඉදිකිරීම් සමාගම විසින් ටෘජිලෝ ඇල්ටෝ හි කැරයිසෝ ජල විදුලි වේල්ල ඉදිකරන ලදී. මෙම වේල්ල ලොයිසා විල සාදයි, එය පුවර්ටෝ රිකෝවේ සැන් ජුවාන් සඳහා ජල සැපයුමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය ලෙස සේවය කරන ජලාශයකි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ලුසන්

**ලුසන්** ( ,  ; ;  ){{efn|name=HDS| ;  ;  .}}  යනු, ස්විට්සර්ලන්තයෙහි ස්විස් ප්‍රංශ-කථන වෝ  පාලන ප්‍රදේශයෙහි විශාලතම නගරය  සහ අගනගරය වෙයි.
The American Heritage Dictionary of the English Language

thumb|First edition
***The American Heritage Dictionary of the English Language*** (***AHD***) යනු, හාපර්කොලින්ස් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි ශබ්ද කෝෂයකි. එය වර්තමානයෙහි පස්වන සංස්කරණයෙහි පවතියි (2011 වසරෙහි සිට).
දකුණු පළාත් සභාව

**දකුණු පළාත් සභාව** (**SPC**  *Teṉ mākāṇa capai*; ) යනු දකුණු පළාත නියෝජනය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභාවකි. ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතට ගාල්ල, මාතර සහ හම්බන්තොට යන දිස්ත්‍රික්ක ඇතුළත් වන අතර එය වර්ග කිලෝමීටර 5543 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර කිලෝමීටර 46 ක විශාල අභ්‍යන්තර ජල කඳන් ද ඇතුළත් වේ. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 8.45 ක් පමණ වේ.

## ඉතිහාසය 
1833 දී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් විසින් පළාත් ප්‍රථම වරට පිහිටුවන ලදී. ඊළඟ සියවස තුළ බොහෝ පරිපාලන කාර්යයන් දෙවන මට්ටමේ පරිපාලන අංශය වන දිස්ත්‍රික්ක වෙත මාරු කරන ලදී. 20 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට පළාත් හුදෙක් නාමිකව පැවතිණි.

බලය බෙදා හැරීම සඳහා දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති ඉල්ලීම් වලින් පසුව, 1987 ජූලි 29 වන දින ඉන්දු-ශ්‍රී ලංකා ගිවිසුම අත්සන් කරන ලදී. ඉන් ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය අවසන් කිරීමට උත්සාහ ගත්හ. ගිවිසුමේ එක් අවශ්‍යතාවයක් වූයේ ශ්‍රී ලංකා රජය පළාත්වලට බලතල බෙදා හැරීම. ඒ අනුව, 1987 නොවැම්බර් 14 වන දින ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ 1987 අංක 42 දරන පළාත් සභා පනත සහ 13 වන සංශෝධනය සම්මත කරන ලදී. 1988 පෙබරවාරි 3 වන දින පළාත් සභා නවයක් නියෝගයක් මගින් නිර්මාණය කරන ලදී. පළාත් සභා සඳහා පළමු මැතිවරණය 1988 අප්‍රේල් 28 වන දින උතුරු මැද, වයඹ, සබරගමුව සහ ඌව පළාත්වල පැවැත්විණි. 1988 ජුනි 2 වන දින මධ්‍යම, දකුණු සහ බස්නාහිර පළාත් සඳහා පළාත් සභා සඳහා මැතිවරණ පැවැත්විණි.

## ආණ්ඩුකාර,සභාපති, ප්‍රධාන අමාත්‍යවරුන්, විපක්ෂ නායකයින් සහ ප්‍රධාන ලේකම්වරුන්
### ආණ්ඩුකාරවරු 
### සභාපති 
### ප්‍රධාන අමාත්‍යවරුන් 
දකුණු පළාත් සභාවේ ප්‍රධාන අමාත්‍යවරුවන්

### විපක්ෂ නායක 
### ප්‍රධාන ලේකම්වරු 
## ඡන්ද ප්‍රතිඵල
### 1988 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය 
### 1993 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය 
### 1999 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය 
1999 ජුනි 10 දින පැවැත්වු 4වන දකුණු පළාත් සභා මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵලය: 
 

### 2004 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය 
2004 ජුලි 10 දින පැවැත්වු 5වන දකුණු පළාත් සභා මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵලය:

### 2009 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය 
2009 ඔක්තොබර් 10 දින පැවැත්වු 6වන දකුණු පළාත් සභා මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵලය: 

### 2014 ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණය 
2014 මාර්තු 29 දින පැවැති දකුණු පළාත් සභාවේ 7වන ඡන්ද විමසීමේ ප්‍රතිඵල සටහන:

## මුලාශ්‍ර
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

**ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්** (කෙටියෙන් **TCI**;  and ) යනු අත්ලාන්තික් සාගරයේ සහ උතුරු බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි ලුකායන් දූපත් සමූහයේ නිවර්තන දූපත් කණ්ඩායම් දෙකක් වන විශාල **කයිකෝස් දූපත්** සහ කුඩා **ටර්ක්ස් දූපත්** වලින් සමන්විත බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශයකි. ඒවා ප්‍රධාන වශයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා සහ අක්වෙරළ මූල්‍ය මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධය. 2023 දී පදිංචි ජනගහනය 59,367 ක් ලෙස ද වර්ල්ඩ් ෆැක්ට්බුක් විසින් ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර එය ජනගහනය අනුව බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශවලින් තුන්වන විශාලතම ස්ථානය බවට පත් කරයි.

දූපත් පිහිටා ඇත්තේ බහමාස් දූපත් දාමයේ මායාගුවානා හි ගිනිකොන දෙසින් සහ හිස්පැනියෝලා දූපතට (හයිටි සහ ඩොමිනිකන් ජනරජය) උතුරින් ය. 1766 සිට අගනුවර වන කොක්බර්න් නගරය, මියාමි සිට නැගෙනහිර-ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර් 1,042 ක් පමණ දුරින් ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි පිහිටා ඇත. ඔවුන්ගේ මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 430 (වර්ග සැතපුම් 170) කි.

සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ටයිනෝ ජනයා විසින් දූපත් ජනාවාස කර ඇත. යුරෝපීයයන් විසින් ඒවා මුලින්ම දුටුවේ 1512 දීය. පසුකාලීන සියවස් වලදී, යුරෝපීය බලවතුන් කිහිප දෙනෙකු විසින් ඒවාට හිමිකම් කියන ලද අතර, අවසානයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය පාලනය ලබා ගත්තේය. වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඒවා බර්මියුඩාව, බහමාස් සහ ජැමෙයිකාව හරහා වක්‍රව පාලනය විය. 1973 දී බහමාස් නිදහස ලැබූ විට, දූපත් වලට තමන්ගේම ආණ්ඩුකාරවරයෙකු ලැබුණු අතර, එතැන් සිට ස්වාධීන භූමියක් ලෙස පවතී.

## නිරුක්තිය 
කයිකෝ[ස්] යන නම පැමිණ ඇත්තේ 'දූපත් මාලාව' යන අර්ථය ඇති ලුකායන් කායා හිකෝ යන වචනයෙනි. ටර්ක්ස් දූපත් නම් කර ඇත්තේ තුර්කි ජාතිකයන්ගේ තොප්පිය වන මෙලොකැක්ටස් ඉන්ටර්ටස් අනුව ය. එහි රතු සෙෆලියම් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ අග භාගයේ තුර්කි ජාතිකයන් විසින් පැළඳ සිටි ෆෙස් තොප්පියට සමාන වේ.

## ඉතිහාසය 
### පූර්ව යටත් විජිත යුගය 
### යුරෝපීය ආගමනය 
### යුරෝපීය ජනාවාස 
### 19 වන සියවස 
### 20 වන සහ 21 වන සියවස් 
## භූගෝලය සහ පරිසරය 
### ටර්ක්ස් දූපත් 
### මවුචෝයර් ඉවුර 
### කයිකෝස් දූපත් 
### දේශගුණය 
### ජෛව විවිධත්වය 
## දේශපාලනය 
### පරිපාලන අංශ 
### අධිකරණය 
#### අග්‍රවිනිශ්චයකාරවරුන්ගේ ලැයිස්තුව 
### මහජන ආරක්ෂාව 
### හමුදා සහ ආරක්ෂක 
#### ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් රෙජිමේන්තුව 
## ජන විකාශනය 
### ජනගහනය 
#### දූපත් අනුව ජනගහනය 
### ජනගහනයේ ව්‍යුහය 
### භාෂාව 
### ආගම 
### සංස්කෘතිය 
### පුරවැසිභාවය 
## අධ්‍යාපනය 
## සෞඛ්‍ය සේවා 
## ආර්ථිකය 
### සංචාරක ව්‍යාපාරය 
## අපරාධ 
## ප්‍රවාහනය 
### අභ්‍යවකාශ ගුවන් ගමන් 
## තැපැල් පද්ධතිය 
## මාධ්‍ය 
## ක්‍රීඩා 
## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
හබරාදුව ප්‍රාදේශීය සභාව

**හබරාදුව ප්‍රාදේශීය සභාව** යනු හබරාදුව ප්‍රදේශයේ ඇති පළාත් පාලන ආයතනයයි. 1987 දී ප්‍රාදේශීය සභා පනත් අංක 15 මගින් සංවර්ධන සභා පනත් අහෝසි කරමින් නියෝජිතයින්ගේ පාලනය යටතේ ප්‍රාදේශීය සභාව ස්ථාපිත කරන ලදී. හබරදුව ප්‍රාදේශීය සභාව දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ හබරදුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයේ පිහිටා ඇති අතර, ග්‍රාම සේවා වසම් 59 ක් ඇත. අධිකාරි ප්‍රදේශය උණවටුන සිට අග්‍රයාපන දක්වා වෙරළ තීරය දිගේ විහිදී ඇති අතර, ගාල්ල නගරයෙන් ආසන්න වශයෙන් කි.මී. 6 ක් දුරින් පිහිටා ඇත. ගාල්ල-මාතර ප්‍රධාන මාර්ගය සහ දුම්රිය මාර්ගය මෙම ප්‍රදේශය හරහා යා කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික සෞන්දර්යයෙන් සහ ඓතිහාසික වටිනාකමින් යුත් ස්ථාන සහ දේවාල හබරදුව ප්‍රාදේශීය සභාවේ අධිකාරි ප්‍රදේශය තුළ පිහිටා ඇත. ඒවා අතර කොග්ගල ඉරුගල් දේවාලය, උණවටුන වැල්ල දේවාලය, කතලුව රංගවැල්ල පුරාණ දේවාලය (සෑය, පැරණි චිත්‍ර සහ පැරණිතම මුද්‍රණාලය ඇතුළත්) සහ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ කෞතුකාගාරය වැදගත් වේ.ඊට අමතරව, මෙම ප්‍රදේශයේ කොග්ගල ඔය (කොක්දුව, වදුව, කුරුළු දුව, මඩොල් දුව, ගංඳුව යනාදී), උණවටුන ස්වභාවික කොරල් පර, රුමස්සල ඔසු උයන සහ යකිනි දුව වැනි ස්වභාවික ආකර්ෂණීය ස්ථාන පිහිටා ඇත.

## නියෝජනය
හබරාදුව ප්‍රාදේශිය සභාව කොට්ඨාස 15 කට බෙදා ඇති අතර මිශ්‍ර සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමයක් භාවිතයෙන් තේරී පත් වූ මන්ත්‍රීවරුන් 27 දෙනෙකුගෙන් නියෝජනය වේ.
### කොට්ඨාස 
2017 වර්ෂයේ සීමා නිර්ණය අනුව හබරාදුව ප්‍රාදේශීය සභාවට සභිකයන් තෝරා ගනු ලබන කොට්ඨාස. 2018 මැතිවරණයේ සිට බලාත්මක වේ.
# උණවටුන
# මහරඹ	
# තල්පෙ	
# දොඩම්පෙ	
# මීපේ	
# පිටිදූව	
# හරුමල්ගොඩ	
# කටුකුරුන්ද	
# කොග්ගල	
# කතළුව	
# වැල්හේන්ගොඩ	
# මීගහගොඩ	
# නාකන්ද	
# තල්දූව	
# අහංගම	
### 2025 පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම
මීලඟ පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම 2025 මැයි 06 දින පැවැත්විය.

#### කොට්ඨාස වශයෙන් 
### 2018 පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම
2018 පෙබරවාරි 10 වන දින පැවති පළාත් පාලන මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල:

### 2011 පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම
2011 ඔක්තෝබර් 8 වන දින පැවති පළාත් පාලන මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල:

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාදේශීය ස﻿භා - ශ්‍රි ලංකා
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි ඉතිහාසය

### පූර්ව යටත් විජිත යුගය 
දූපත් වල මුල්ම වැසියන් වූයේ අරවාකන් භාෂාව කතා කරන ටයිනෝ ජනතාව වන අතර, ඔවුන් බොහෝ විට ක්‍රි.ව. 500 සිට 800 දක්වා කාලය තුළ හිස්පැනියෝලා සිට තරණය කර ඇති බව පෙනේ. එම කාලයේදීම කියුබාවේ සිට දකුණු බහමාස් වෙත සංක්‍රමණය වූ ටයිනෝ සමඟ එක්ව, මෙම ජනතාව ලුකායන් ලෙස වර්ධනය විය. 1200 දී පමණ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හිස්පැනියෝලා සිට සම්භාව්‍ය ටයිනෝස් විසින් නැවත පදිංචි කරන ලදී.

### යුරෝපීය ආගමනය 
දූපත් දුටු පළමු යුරෝපීයයා කවුරුන්ද යන්න නිශ්චිතවම නොදනී. ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1492 දී ඇමරිකාවට යන ගමනේදී දූපත් දුටු බව සමහර මූලාශ්‍රවල සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත්, 1512 වන විට ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් හිස්පැනියෝලා හි විශාල වශයෙන් ක්ෂය වූ ස්වදේශික ජනගහනය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා එන්කොමියෙන්ඩා ක්‍රමයේ කම්කරුවන් ලෙස ටයිනෝ සහ ලුකායන්වරුන් අල්ලා ගැනීමට පටන් ගත්හ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සහ ස්වදේශික ජනතාවට ප්‍රතිශක්තියක් නොමැති රෝග හඳුන්වාදීම හේතුවෙන්, දකුණු බහමා දූපත් සහ ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් 1513 පමණ වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම ජනශූන්‍ය වූ අතර 17 වන සියවස දක්වා එලෙසම පැවතුනි.

### යුරෝපීය ජනාවාස 
1600 ගණන්වල මැද භාගයේ සිට බර්මියුඩියානු ලුණු එකතු කරන්නන් සෘතුමය වශයෙන් දූපත් නැරඹීමට පටන් ගත් අතර පසුව ඔවුන්ගේ අප්‍රිකානු වහලුන් සමඟ ස්ථිරවම පදිංචි විය.

1841 දී, නීති විරෝධී ස්පාඤ්ඤ වහල් නෞකාවක් වන ට්‍රොවෝඩෝර්, නැගෙනහිර කයිකෝස් වෙරළට ඔබ්බෙන් විනාශ විය. 20 දෙනෙකුගෙන් යුත් කාර්ය මණ්ඩලය සහ වහල්භාවයේ සිටි අප්‍රිකානුවන් 192 දෙනා ගිලී යාමෙන් දිවි ගලවා ගත්හ. නිලධාරීන් අප්‍රිකානුවන් නිදහස් කළ අතර ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි දූපත් හිමිකරුවන්ට වසරක් සඳහා ආධුනිකත්වය ලබා දීමට පුද්ගලයින් 168 දෙනෙකුට කටයුතු කළහ. ඔවුන් ජනපදයේ කුඩා ජනගහනය සියයට හතකින් වැඩි කළහ. 1878 ලිපියක් "ට්‍රෝවඩෝර් අප්‍රිකානුවන්" සහ ඔවුන්ගේ පරම්පරාව දූපත් වල "කම්කරු ජනගහනයේ" අත්‍යවශ්‍ය කොටසක් ලෙස ලේඛනගත කරයි.

1848 දී, බ්‍රිතාන්‍යය කවුන්සිලයේ සභාපතිවරයෙකු යටතේ තුර්කි ජාතිකයන් සහ කයිකෝස් වෙනම ජනපදයක් ලෙස නම් කළේය.

### 20 වන සහ 21 වන සියවස් 
1959 ජූලි 4 වන දින දූපත් නැවතත් වෙනම යටත් විජිතයක් ලෙස නම් කරන ලද අතර, අවසාන කොමසාරිස්වරයා නැවත සකස් කරන ලද පරිපාලක විය. ජැමෙයිකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා දූපත් වල ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙසද කටයුතු කළේය. 1962 අගෝස්තු මාසයේදී ජැමෙයිකාවට බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස ලබා දුන් විට, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් කිරුළේ යටත් විජිතයක් බවට පත්විය.

1973 දී බහමාස් නිදහස ලැබූ විට, තුර්කි ජාතිකයන් සහ කයිකෝස් රාජ්‍යයට තමන්ගේම ආණ්ඩුකාරවරයෙකු ලැබුණි (අවසාන පරිපාලකයා නැවත සකස් කරන ලදී). 1976 අගෝස්තු මාසයේ සිට, දූපත් රාජ්‍යයට ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයෙකු (දැන් අගමැති) විසින් නායකත්වය දෙන ඔවුන්ගේම රජයක් තිබුණි, ඔවුන්ගෙන් පළමුවැන්නා වූයේ ජේ. ඒ. ජී. එස්. මැකාර්ට්නි ය. 1980 දශකයේ මුල් භාගයේ නිදහස කරා යන ගමන 1980 දී නිදහසට එරෙහි පක්ෂයක් තේරී පත්වීමෙන් ඇණහිට ඇති අතර එතැන් සිට දූපත් බ්‍රිතාන්‍ය භූමියක් ලෙස පවතී.

2002 දී දූපත් බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශයක් ලෙස නැවත නම් කරන ලද අතර, දූපත් වැසියන්ට සම්පූර්ණ බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය ලැබුණි.

2012 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර 2012 නොවැම්බර් මැතිවරණයෙන් පසු රජය පූර්ණ පළාත් පාලන ආයතනයකට නැවත ලබා දෙන ලදී. PNP හි රූෆස් එවින්ග් නව, ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරන ලද, අගමැති ලෙස තේරී පත් විය.

2016 මැතිවරණයේදී, 2003 දී ඩෙරෙක් හියු ටේලර්ගේ රජය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමෙන් පසු PNP පළමු වරට පරාජයට පත් විය. මහජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපාරය (PDM) බලයට පත් වූයේ ෂාලීන් කාට්රයිට්-රොබින්සන් අගමැති ලෙසිනි.

## යොමු කිරීම්
ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb| අභ්‍යවකාශයේ සිට පෙනෙන පරිදි ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක්
**ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක්** යනු බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශයක් වන ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල පිහිටි දූපතකි, එය අත්ලාන්තික් සාගරයේ සහ උතුරු බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි ලුකායන් දූපත් සමූහයේ නිවර්තන දූපත් වේ .  එය ටර්ක්ස් දූපත් වල විශාලතම දූපතයි (දූපත් භූමිය සෑදෙන දූපත් සමූහයන් දෙකෙන් කුඩාම) එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 18 කි. ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් ප්‍රදේශයේ අගනුවර වන කොක්බර්න් නගරය සහ JAGS මැකාර්ට්නි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ අඩංගු වේ. මෙම දූපත එම ප්‍රදේශයේ පරිපාලන, ඓතිහාසික, සංස්කෘතික සහ මූල්‍ය මධ්‍යස්ථානය වන අතර 2012 දී ආසන්න වශයෙන් 4,831 ක ජනගහනයක් සිටි දූපත් වල දෙවන විශාලතම ජනගහනය එහි ඇත. 

මෙම නම පැමිණ ඇත්තේ දිවයිනේ පතොක් විශේෂයක් වන ටර්ක්ස් කැප් පතොක් ( *මෙලොකැක්ටස් ඉන්ටර්ටස්* ) වෙතින් වන අතර එය ඔටෝමන් ෆෙස් සිහිගන්වන සුවිශේෂී තොප්පියක් ඇත. ඊට අමතරව, නමේ මෙම අර්ථ නිරූපණයට තුර්කි පුවත්පත්වල ප්‍රතිචාරයක් ලැබුණේ එය කාලානුරූපී නොවන බවයි.      19 වන සියවසේදී ඔටෝමාන් තුර්කි ජාතිකයන් විසින් ෆෙස් භාවිතා කිරීමට පටන් ගත් අතර, දිවයිනේ නාමයෙන් "තුර්ක්" යන වචනය ඉතා පැරණි කාලයට අයත් වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ජූලියෝ ඇලොන්සෝ ඔර්ටෙගා

**ජූලියෝ ඇලොන්සෝ ඔර්ටෙගා** (උපත 2000 දෙසැම්බර් 23 වන දින ග්‍රාන් කැනාරියාවේ ලාස් පැල්මාස් හි) යනු ස්පාඤ්ඤ නාවිකයෙකු සහ ලෝක ශූරයෙකු වන අතර ඔහු දෙදෙනෙකුට යා හැකි ඩිංගි බෝට්ටු පන්තියේ ප්‍රවීණයෙකි. ඔහු තම ක්‍රීඩා දිවියේ වැඩි කාලයක් රාජකීය ග්‍රාන් කැනාරියා යාත්‍රා සමාජය වෙනුවෙන් යාත්‍රා කර ඇති අතර, ඔහු පුහුණුව ලබන්නේ, පුහුණුකරුවන් වන ආරොන් සර්මින්ටෝ සහ දෙවරක් ඔලිම්පික් රන් පදක්කම්ලාභී ලුයිස් ඩොරෙස්ටේ යටතේය.

## අධ්‍යාපනය
ඔහුගේ යාත්‍රා වෘත්තියට පරිබාහිරව, ඇලොන්සෝ එක්සත් රාජධානියේ උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරීය. ඔහු ලැන්කැස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ව්‍යාපාර කළමනාකරණය පිළිබඳ පන්තියේ ගෞරව සාමාර්ථයක් සමඟ විද්‍යාවේදී උපාධියක් ලබා ගත්තේය. පසුව ඔහු ලන්ඩනයේ කිංග්ස් කොලේජ් හිදී නැගී එන වෙළඳපොළවල දේශපාලන ආර්ථිකය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ද, PROEXCA හි ශිෂ්‍යත්වයක් මගින් යුනිවර්සිඩෑඩ් ඩෙල් ඇට්ලන්ටිකෝ මීඩියෝ වෙතින් ජාත්‍යන්තර ව්‍යාපාර පිළිබඳ දෙවන ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ද සම්පූර්ණ කළේය.

## යාත්‍රා වෘත්තිය
වයස අවුරුදු දහයේදී මෝගන් හි ඔප්ටිමිස්ට් පන්තියේදී යාත්‍රා කිරීම ඇරඹූ ඇලොන්සෝ, පසුව රාජකීය ග්‍රාන් කැනාරියා යාත්‍රා සමාජයට සම්බන්ධ වූ අතර ඔහු තවමත් තරඟ වදින්නේ එහිය.

420 පන්තියේදී, ඇලොන්සෝ සැලකිය යුතු සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත්තේය. ඔහු ස්පාඤ්ඤ රුවල් යාත්‍රා ශූරතා තුනක් දිනා ගත් අතර, ස්පාඤ්ඤ රුවල් යාත්‍රා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන චරිත වන, ගෞරවනීය නාවිකයෙකු වූ ලුයිස් ඩොරෙස්ටේගේ පුත් සහ මැනුවෙල් ඩොරෙස්ටේගේ ඥාති පුත් වන ගුස්ටාවෝ ඩොරෙස්ටේ සහ ජෝස් ලුයිස් ඩොරෙස්ටේ සමඟ අනුශූරතාවයක් දිනා ගත්තේය. මෙම කාලය තුළ විවිධ යුරෝපීය සහ ලෝක ශූරතා තරඟාවලිවලටද සහභාගී වූ ඔහු වටිනා ජාත්‍යන්තර අත්දැකීම් ලබා ගත්තේය.

420 පන්තියේ ඔහුගේ කාලය තුළ කැපී පෙනෙන සිදුවීමක් වූයේ කණ්ඩායම් තරඟ කාණ්ඩයේ ලෝක ශූරතාවක් දිනා ගැනීමයි.

29er පන්තියට සංක්‍රමණය වෙමින්, ඇලොන්සෝ ඇබ්සොලුට් ස්පැනිෂ් 29er ශූරතාවලියේදී රන් පදක්කමක් සහ ස්පාඤ්ඤ ශූරතාවලියේදී 19න් පහළ රන් පදක්කමක් දිනා ගත්තේය. මෙම සාර්ථකත්වයන් නිසා ඔහු ටෙක්සාස් හි කෝපස් ක්‍රිස්ටි හි පැවති 2018 යොවුන් රුවල් යාත්‍රා ලෝක ශූරතාවලියේදී ස්පාඤ්ඤය නියෝජනය කිරීමට සුදුසුකම් ලබා ගත් අතර එහිදී ඔහු සමස්තයක් ලෙස දසවන ස්ථානයට පත්විය.

එම වසරේම, ඇලොන්සෝ, බර්මියුඩාවේ පැවති රෙඩ්බුල් යූත් ඇමරිකා කුසලාන තරඟාවලියේදී ස්පාඤ්ඤය නියෝජනය කිරීම සඳහා නිල වශයෙන් පිහිටුවන ලද කණ්ඩායමක් වන IBEROSTAR ස්පාඤ්ඤ ඉම්පල්ස් සමඟ අත්සන් කළේය. මේ කාලය තුළ, ඔහු මියාමි හි පැවති රෙඩ්බුල් ෆොයිලිං ජෙනරේෂන් වර්ල්ඩ් අවසන් තරඟයේදී ස්පාඤ්ඤය වෙනුවෙන් තරඟ කළ අතර, ෆ්ලයිං ෆැන්ටම් කැටමරන් යාත්‍රා කරමින් ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත යාත්‍රා කිරීමේ ඔහුගේ බහුකාර්යතාව පෙන්නුම් කළේය. මේ දක්වා, ඔවුන් 470 රුවල් යාත්‍රා ලෝක ශූරතාවලියේදී 24 න් පහළ කාණ්ඩයේ සිව්වන ස්ථානය සහ 470 රුවල් යාත්‍රා යුරෝපීය ශූරතාවලියේදී 24 න් පහළ කාණ්ඩයේ පස්වන ස්ථානය ලබා ගෙන ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:Spanish male sailors (sport)
කොටන් කේ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**කපු කේ** යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල පිහිටා ඇති ජනාවාස නොවූ දූපතකි, 2.7 පමණ වේ. සෝල්ට් කේ හි ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත.

මෙම දූපත දිගටි හැඩයකින් යුක්ත වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් අඩු උන්නතාංශයකින් යුක්ත වන අතර, අඩු ඝනත්ව වෙරළබඩ වෘක්ෂලතාදියකින් යුක්ත වේ. එය 1.13 ක පමණ භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි.   . දිවයිනේ බටහිර අර්ධයේ වතු නටබුන් සහ කෙත් බිත්ති දැකිය හැකි අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ කපු සහ සිසිල් මෙහි කලක් වගා කර ඇති බවයි. රටේ ප්‍රධාන දූපත් වල දුර්ලභ වන *Echinocactus horizonthalonius* (තුර්කි හිස පතොක්), කපු කේ හි හොඳින් ස්ථාපිත වී ඇත.   

## යොමු කිරීම්
සෝල්ට් කේ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**සෝල්ට් කේ** යනු ටර්ක්ස් දූපත් අතරින් දෙවන විශාලතම දූපත වන අතර එය කැරිබියන් දූපත් වල ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල බ්‍රිතාන්‍ය භූමියෙන් සෑදෙන දූපත් කණ්ඩායම් දෙකෙන් එකකි. එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 6.74 කි. ජනගහනය 108 (ඇස්තමේන්තු 2012),  සියල්ලෝම බටහිර වෙරළ තීරයේ පදිංචිය, 1673 දී පිහිටුවන ලද දිස්ත්‍රික් අගනුවර වන බැල්ෆෝර් නගරයේ වෙති.

සෝල්ට් කේ යනු කුඩා, පැතලි, ත්‍රිකෝණාකාර දූපතක් වන අතර එය එක් පැත්තකින් කිලෝමීටර 3.2 ක් පමණ වන අතර බොහෝ දුරට ලුණු ලේවායන්ට පවරා ඇත. එය කලක් සිය ගණනක් ජනයාගේ නිවහන වූ අතර, සියල්ලන්ටම ලුණු කර්මාන්තයෙන් ආධාර ලැබුණි.

සෝල්ට් කේ වෙත ගුවන් යානයෙන් ප්‍රවේශ විය හැකිය; කයිකෝස් එක්ස්ප්‍රස් එයාර්වේස් ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් සහ ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් දූපත් දෙකෙන්ම එහි පියාසර කරයි. ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් සිට සතියකට තුන් වතාවක් ක්‍රියාත්මක වන "ප්‍රජා තොටුපළක්" ද ඇත.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඊස්ට් කයිකෝස්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**ඊස්ට් කයිකෝස්** යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් සමූහයේ සිව්වන විශාලතම දූපතයි. බටහිරින්, එය මැද කයිකෝස් වෙතින් වෙන් කරනු ලබන්නේ කුඩා බෝට්ටු වලට පමණක් ගමන් කළ හැකි පටු මාර්ගයක් වන ලොරිමර් ක්‍රීක් මගිනි. දකුණට දකුණු කයිකෝස් පිහිටා ඇත. නැගෙනහිර කයිකෝස්හි වැසියන් නැත.

නැගෙනහිර කයිකෝස් දකුණු කයිකෝස් සහ නැගෙනහිර කයිකෝස් දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වේ. වර්ග කිලෝමීටර 90.6 ක භූමි ප්‍රමාණයක් ඇත. මෙම දූපත ෆ්ලෙමින්ගෝ, වල් තාරාවන් සහ පරවියන් වාසය කරන පොකුණු, විල්, වගුරු බිම් සහ කඩොලාන වලින් වැසී ඇත.
ප්‍රවර්ගය:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඩෙලිස් කේ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**ඩෙලිස් කේ**  යනු කිලෝමීටර 2.3 වන ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්  දූපත් සමූහයේ පිහිටා ඇති පුද්ගලික දූපතකි.

මෙම දූපත පැරට් කේට දකුණින් සහ පයින් කේට උතුරින් පිහිටා ඇති අතර කයිකෝස් දූපත් දාමයේ පහසුවෙන් සටහන් කළ හැකිය.  ඩෙලිස් කේ ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් සිට සැතපුම් කිහිපයක් දුරින් පිහිටා ඇති අතර මිනිත්තු 20 ක බෝට්ටු සවාරියකින් ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම දූපතට එහි නම ලැබුණේ 1950 ගණන්වල දූපතේ ජීවත් වූ සහ ස්පොන්ජ් වගාවෙන් තම ජීවිකාව උපයා ගත් ඩෙලිස් පවුලෙනි. ස්පොන්ජ් වගාව සහ කොන්චිං සඳහා ප්‍රසිද්ධ වීමට අමතරව, ඩෙලිස් කේ එහි වෙරළ තීරයේ සොයා ගත හැකි විශාල දූපත් ෂෙල් වෙඩි එකතුව සඳහා ද ප්‍රසිද්ධය. "The Residences at Mandarin Oriental Dellis Cay" නම් දේපළ වෙළඳාම් ව්‍යාපෘතිය 2010 මැද භාගයේදී විවෘත කිරීමට නියමිතව තිබුණද, 2010 මුල් භාගයේදී ව්‍යාපෘතිය බංකොලොත් වූ අතර ඉදිකිරීම් නතර විය. 2011 මුල් භාගයේදී, මූල්‍යමය ගැටළු හේතුවෙන් ව්‍යාපෘතිය අවලංගු කරන ලදී.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මිඩ්ල් කයිකෝස්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**මිඩ්ල් කයිකෝස්** යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල විශාලතම දූපතයි. බටහිරින්, එය උතුරු කයිකෝස් වෙතින් ජුනිපර් හෝල් මගින් වෙන් කරනු ලබන අතර, නැගෙනහිරින්, නැගෙනහිර කයිකෝස් වෙතින් ලොරිමර් ක්‍රීක් මගින් වෙන් කරනු ලැබේ, මෙම පටු මාර්ග දෙකම කුඩා බෝට්ටු වලට පමණක් නවාතැන් ගත හැකිය. මෙම දූපත එහි ඇති පුළුල් ගුහා පද්ධතිය සහ එහි ඇති සැලකිය යුතු ලුකායන් ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන සඳහා ප්‍රසිද්ධය. මෙම දූපත උතුරු කයිකෝස් වෙත සම්බන්ධ වන්නේ මුහුදු මාර්ගයක් හරහාය. මිඩ්ල් කයිකෝස් කලින් ග්‍රෑන්ඩ් කයිකෝස් ලෙස හැඳින්වූ නමුත් අද මෙම නම භාවිතා නොවේ.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
නොර්ත් කයිකෝස්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**නොර්ත් කයිකෝස්** යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල (මිඩ්ල් කයිකෝස් වලින් පසු) දෙවන විශාලතම දූපතයි. බටහිරින්, කයිකෝස් කේස් (ආසන්නතම ස්ථානය පැරට් කේ ) ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් වෙත සම්බන්ධ වේ. නැගෙනහිරින්, එය මිඩ්ල් කයිකෝස් වෙතින් වෙන් කරනු ලබන්නේ ජුනිපර් සිදුරෙනි, එය කුඩා බෝට්ටු වලට පමණක් නවාතැන් ගත හැකි පටු මාර්ගයකි. මීටර් 1600 (සැතපුම් 1) දිග මුහුදු මාර්ගයක් නෝර්ත් කයිකෝස් සහ මිඩ්ල් කයිකෝස් සම්බන්ධ කරයි.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
වෙස්ට් කයිකෝස්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**වෙස්ට් කයිකෝස්** යනු ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි නිරිත දෙසින් පිහිටි ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල පිහිටි දූපතකි. බටහිර කයිකෝස් හි වර්ග කිලෝමීටර 28 ප්‍රමාණයක සහ සියවසකට වැඩි කාලයක් ජනාවාස වී නොමැත.

මෙම දූපත වර්ග කිලෝමීටර 2 ප්‍රමාණයකට නිවහන වේ. රෝස පැහැති රෝස පැහැති ෆ්ලෙමින්ගෝ, කැස්බෑවන් සහ අනෙකුත් දේශීය වන සතුන්ගෙන් පිරී ඇති ආරක්ෂිත වනජීවී රක්ෂිතයක් වන කැතරින් විල.

කැතරින් විල භූගත මාර්ග හරහා මුහුදට සම්බන්ධ වේ. මුහුදේ වඩදිය බාදිය කැතරින් විලෙහි ඉහළ යාමක් ඇති කරන අතර, එය විල් පතුලේ ගුහා මුඛයට ඉහළින් "උනු" ලෙස පෙනේ. එවැනි විශාලතම ගුහා මුඛය වන්නේ තාපාංක කුහරයයි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සවුත් කයිකෝස්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**සවුත් කයිකෝස්** යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් සමූහයේ හත්වන විශාලතම දූපත වන අතර එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 8.2. දකුණු කයිකෝස් ගැඹුරු මුහුදේ සහ අස්ථි මසුන් ඇල්ලීම සහ ස්කූබා කිමිදීම යන දෙකෙහිම විශිෂ්ට මසුන් ඇල්ලීම සඳහා ප්‍රසිද්ධය. දකුණු කයිකෝස් කලින් ලුණු අපනයනකරුවෙකු වූ අතර, එම කර්මාන්තය සිහිගන්වමින් දිවයිනේ තවමත් ලුණු ලේවා ජාලයක් පවතී. අද වන විට දිවයිනේ ප්‍රධාන ආදායම ලැබෙන්නේ කුඩා පරිමාණයේ වාණිජ මසුන් ඇල්ලීමෙනි.

මිනසෝටා විශ්ව විද්‍යාලය විසින් ප්‍රතීතනය කරන ලද ගෝලීය ලාභ නොලබන ආයතනයක් වන ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයන පාසල,  කොක්බර්න් වරායේ සමුද්‍ර සම්පත් අධ්‍යයන සඳහා හොඳින් පිළිගත් මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවා ඇත.  මධ්‍යස්ථානයේ පර්යේෂණ සමුද්‍ර පරිසර විද්‍යාව සහ ස්වාභාවික සම්පත් කළමනාකරණය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.  දිවයින වාර්ෂික දකුණු කයිකෝස් රෙගට්ටා තරඟයක් පවත්වනු ලබන අතර එය සාද, බෝට්ටු තරඟ සහ වෙනත් ක්‍රීඩා වලින් සමන්විත විශාල උත්සවයකි.  දිවයිනේ යම් දේපළ වෙළඳාම් සංවර්ධනයක් ඇති අතර සංචාරක ව්‍යාපාරය කුඩා නමුත් වර්ධනය වන කර්මාන්තයකි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස්** (දේශීයව **ප්‍රොවෝ** ලෙස හැඳින්වේ) යනු වයඹදිග කයිකෝස් දූපත් වල පිහිටි දූපතක් වන අතර එය බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශයක් වන ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල කොටසකි.  2012 සංගණන ජනගහනය 23,769 කි.  ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් සමූහයේ තුන්වන විශාලතම දූපත වන අතර එය ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල ජනගහනයෙන් විශාල බහුතරයකට නිවහන වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
පයින් කේ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**පයින් කේ** යනු වර්ග කිලෝමීටර 3.2  නිවාස හිමියන් 38 දෙනෙකු විසින් අත්පත් කරගත් පුද්ගලික අයිතිය සහිත දූපතක් සහ ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල පයින් කේ නම් කුඩා සුවිශේෂී නිවාඩු නිකේතනයක්. පයින් කේ නිවාඩු නිකේතනය වෙරළබඩ හෝටල් කාමර 13 කින්, අවන්හලකින්, සමාජ ශාලාවකින් සහ බාර් එකකින් සමන්විත වේ. කුඩා ස්පා එකක් ද ඇත.

පයින් කේ යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල පළමු සංචාරක සංවර්ධනයේ ස්ථානයයි. එය 1950 ගණන්වල සැලසුම් කරන ලදී. දැන් පයින් කේ ලෙස හඳුන්වන පැරණි මෙරිඩියන් සමාජය 1970 ගණන්වල මුල් භාගයේදී පිහිටුවන ලදී.

පයින් කේ සැතපුමකට වඩා අඩු පළලක් සහ සැතපුම් දෙකක් (කිලෝමීටර 3) දිගකින් යුක්ත වන අතර, කිලෝමීටර14 කි. මංපෙත් දිවයින හරහා දිව යයි. දිවයින ප්‍රවාහනය විදුලි ගොල්ෆ් කරත්තයෙන් සහ බයිසිකලයෙන් සිදු කෙරේ. ප්‍රධාන වෙරළ තීරය වර්ග කිලෝමීටර 3.2 ක් දිගය. කුඩා පෞද්ගලික ගුවන් යානා සහ හෙලිකොප්ටර් යානා සඳහා පහසුකම් සපයන තාර සහිත ගුවන් පථයක් ඇත.

පයින් කේ ඩෙලිස් කේ සහ ෆෝර්ට් ජෝර්ජ් කේ අසල ද පිහිටා ඇත.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
පැරෝට් කේ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**පැරෝට් කේ** යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල පිහිටි දූපතකි. මෙම දූපතේ අක්කර 1000 පමණ ඇත. ක භූමි ප්‍රමාණයක්, සැතපුමක් දිග වෙරළ තීරයක් සහ කාමර 61 කින් යුත් ඉහළ මට්ටමේ වෙරළ නිකේතනයකින් සමන්විත වේ.  පැරෝට් කේ 1998 දී පෞද්ගලික දූපත් නිකේතනයක් බවට පත් විය. එය කිලෝ මීටර 925 පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. මියාමි සිට ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇති අතර, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් හි ප්‍රධාන දූපත වන ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් සිට මිනිත්තු 35 ක බෝට්ටු ගමනකින් ළඟා විය හැකිය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල දිස්ත්‍රික්ක

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක පහකට (ටර්ක්ස් දූපත් වල එකක් සහ කයිකෝස් දූපත් වල හතරක්) සහ ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් දූපතට බෙදා ඇත; මේවායින් හතරක් දිස්ත්‍රික් කොමසාරිස්වරුන් විසින් මෙහෙයවනු ලබන අතර, ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි අගමැති කාර්යාලයේ ස්ථිර ලේකම් විසින් පාලනය කරනු ලැබේ. ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් දූපත TCI රජය විසින් සෘජුවම පරිපාලනය කරනු ලැබේ. 
දකුණ|thumb|250x250පික්| ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල සිතියම.

("TCI භෞතික ලක්ෂණ" හි තොරතුරු වලින් ප්‍රදේශ සංඛ්‍යා තීරණය කරන ලදී) 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත්

thumb|සිතියම
**බිග් ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ** යනු පෞද්ගලික නේවාසික දූපතක් වන අතර, 2019 සිට, ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ පුද්ගලික දූපත් නිකේතනයේ නිවහන වේ. එය ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් තුළ පිහිටා ඇති අතර 1811 සිට පෞද්ගලිකව හිමිකාරීත්වය දරයි.   බහමාස් හි ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ,  හෝ බෙලීස් හි ඇම්බර්ග්‍රිස් කේයි සමඟ පටලවා නොගත යුතුය, මෙම දූපත කයිකෝස් දූපත් වල ප්‍රධාන දාමයේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇත. බිග් ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ දළ වශයෙන් කිලෝමීටර 6.4 දිග, කිලෝමීටර 1.6 පළල සහ වර්ග කිලෝමීටර 4.5 යුක්ත වේ.&#x5B; *උපුටා දැක්වීම අවශ්‍යයි* &#x5D; බිග් ඇම්බර්ග්‍රිස් කේට යාබදව **ලිට්ල් ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ** පිහිටා ඇති අතර එය ජනාවාස නොවූ ස්වාභාවික රක්ෂිතයකි. කුඩා ඇම්බර්ග්‍රිස් කේ යනු පුළුල් පරාසයක පක්ෂීන් සහ සාගර ජීවීන් සඳහා අද්විතීය හා වැදගත් වාසස්ථානයකි.  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි අධ්‍යාපනය

අධ්‍යාපන, තරුණ, ක්‍රීඩා සහ පුස්තකාල සේවා අමාත්‍යාංශය ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් හි අධ්‍යාපනය අධීක්ෂණය කරයි. රාජ්‍ය අධ්‍යාපනයට බදු අය කිරීම මගින් සහාය වන අතර වයස අවුරුදු පහේ සිට දහසය දක්වා ළමුන් සඳහා අනිවාර්ය වේ. ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය වසර හයක් පවතින අතර ද්විතීයික අධ්‍යාපනය වසර පහක් පවතී. 1990 ගණන්වලදී ප්‍රාථමික සේවා ගුරු අධ්‍යාපන ව්‍යාපෘතිය (PINSTEP) දියත් කරන ලද්දේ එහි ප්‍රාථමික පාසල් ගුරුවරුන්ගේ කුසලතා වැඩි කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස වන අතර ඔවුන්ගෙන් හතරෙන් එකක් පමණ සුදුසුකම් නොලබන ලදී. ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් ද එහි ප්‍රාථමික පාසල් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට, පෙළපොත් පිරිවැය අඩු කිරීමට සහ පාසල්වලට ලබා දෙන උපකරණ සහ සැපයුම් වැඩි කිරීමට කටයුතු කළහ. උදාහරණයක් ලෙස, 1993 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, සෑම ප්‍රාථමික පාසලකටම ගුරුවරුන්ට පන්ති කාමර පුස්තකාල පිහිටුවීමට ප්‍රමාණවත් පොත් ලබා දෙන ලදී. 2001 දී, ප්‍රාථමික මට්ටමේ ශිෂ්‍ය-ගුරු අනුපාතය දළ වශයෙන් 15:1 විය.

පොදු ද්විතීයික පාසල්වලට ඇතුළත් වන්නේ:

* HJ රොබින්සන් උසස් පාසල (ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක්)
* ක්ලෙමන්ට් හොවෙල් උසස් පාසල (ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස්)
* ලෝන්ග් බේ උසස් පාසල (ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස්)
* රේමන්ඩ් ගාඩිනර් උසස් පාසල (නෝර්ත් කයිකෝස්)
* මාජෝරි බාස්ඩන් උසස් පාසල (සවුත් කයිකෝස්)

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල ජාත්‍යන්තර පාසල, පෙර පාසල් සඳහා ශ්‍රේණිය දක්වා සේවය කරන පෞද්ගලික පාසලකි. හය, ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි ලීවර්ඩ් හි පිහිටා ඇත. 2014 දී එහි සිසුන් 106 ක් සිටියහ. එය 2014 වන තෙක් ඇෂ්ක්‍රොෆ්ට් පාසල ලෙස හැඳින්විණි.

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් ප්‍රජා විද්‍යාලය ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සාර්ථකව නිම කළ සිසුන්ට නොමිලේ උසස් අධ්‍යාපනය ලබා දෙයි. ප්‍රජා විද්‍යාලය වැඩිහිටි සාක්ෂරතා වැඩසටහනක් ද අධීක්ෂණය කරයි. ශිෂ්‍යයෙකු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් ප්‍රජා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළ පසු, ඔවුන්ට එක්සත් ජනපදයේ, කැනඩාවේ හෝ එක්සත් රාජධානියේ විශ්ව විද්‍යාලයක නොමිලේ අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීමට අවසර ලැබේ. මෙම අතිරේක අධ්‍යාපනය ලබා ගැනීම සඳහා ඔවුන් වසර හතරක් ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල සේවය කිරීමට කැපවිය යුතුය.

චරිස්මා විශ්ව විද්‍යාලය යනු ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් අධ්‍යාපන, තරුණ, ක්‍රීඩා සහ පුස්තකාල සේවා අමාත්‍යාංශය විසින් පිළිගත් ලාභ නොලබන පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලයක් වන අතර එය පීඨ සාමාජිකයින් 100 කට අධික සංඛ්‍යාවක් විසින් උගන්වනු ලබන විවිධ විෂයයන් පිළිබඳ සහතික වැඩසටහන් සමඟින් ප්‍රතීතනය ලත් උපාධි අපේක්ෂක, උපාධිධාරී සහ පශ්චාත් උපාධි උපාධි වැඩසටහන් පිරිනමයි.

බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විවෘත මණ්ඩපයේ පොදු විශ්ව විද්‍යාලයට එම භූමිය තුළ එක් ස්ථානයක් ඇත.

## යොමු කිරීම්
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි සෞඛ්‍ය සේවා

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් 2010 දී ජාතික සෞඛ්‍ය රක්ෂණ සැලැස්මක් ස්ථාපිත කළහ. පදිංචිකරුවන් වැටුප් අඩු කිරීම් සහ නාමික පරිශීලක ගාස්තු හරහා ජාතික සෞඛ්‍ය රක්ෂණ සැලැස්මකට දායක වෙති. බොහෝ සත්කාර සපයනු ලබන්නේ ඉන්ටර්හෙල්ත් කැනඩාව විසින් කළමනාකරණය කරනු ලබන පෞද්ගලික-රාජ්‍ය-හවුල්කාරිත්ව රෝහල්, ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි එක් රෝහලක් සහ ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි එක් රෝහලක් මගිනි. ඊට අමතරව, රජයේ සායන සහ පෞද්ගලික සායන ගණනාවක් තිබේ. 2010 දී විවෘත කරන ලද රෝහල් සහ 2012 සිට ප්‍රතීතන කැනඩාව විසින් ප්‍රතීතනය කර ඇත.

## යොමු කිරීම්
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි අපරාධ

එක්සත් ජාතීන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය හා අපරාධ පිළිබඳ කාර්යාලයට අනුව, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල ඕනෑම රටක හෝ යැපෙන ප්‍රදේශයක ඉහළම චේතනාන්විත මිනීමැරුම් අනුපාතය ඇති අතර එය වැසියන් 100,000 කට 76.5 ක මිනීමැරුම් වේ.

2025 මාර්තු 6 වන දින, එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව 2 වන මට්ටමේ සංචාරක උපදේශනයක් නිකුත් කර ඇති බව නිවේදනය කරන ලද අතර, අපරාධ හේතුවෙන් සංචාරය කරන විට ප්‍රවේශම් වන ලෙස සංචාරකයින්ට අනතුරු අඟවයි. මෙම උපදේශයෙන් අදහස් කරන්නේ සංචාරය අධෛර්යමත් කරන බවක් නොවේ, නමුත් අමුත්තන් වැඩි ප්‍රවේශම් විය යුතුය.

## යොමු කිරීම්
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි තැපැල් පද්ධතිය

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් හි තැපැල් බෙදා හැරීමක් නොමැත; ප්‍රධාන දූපත් හතරෙන් එකකින් තැපැල් ලබා ගනු ලැබේ. ගමනාන්තය අනුව සතියකට තුන් වතාවක් හෝ හත් වතාවක් තැපැල් ප්‍රවාහනය කෙරේ. තැපැල් කාර්යාලය භූමියේ රජයේ කොටසක් වන අතර රජයේ අමාත්‍යවරයාට වාර්තා කරයි.

## යොමු කිරීම්
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි ප්‍රවාහනය

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් සඳහා ප්‍රධාන පිවිසුම් ස්ථානය ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ වන අතර, JAGS මැකාර්ට්නි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි අගනුවර වන කොක්බර්න් නගරයට සේවය කරයි. සමස්තයක් වශයෙන්, ජනාවාස වූ සෑම දූපතකම පිහිටා ඇති ගුවන්තොටුපළ හතක් ඇත. පහක් පදික ධාවන පථ ඇත (ඒවායින් තුනක් ආසන්න වශයෙන් මීටර් 2,000 (අඩි 6,600) දිග සහ එකක් ආසන්න වශයෙන් මීටර් 1,000 (අඩි 3,300) දිග), ඉතිරි දෙකේ තාර නොදැමූ ධාවන පථ ඇත (එයින් එකක් දළ වශයෙන් මීටර් 1,000 ක් පමණ වේ.

දූපත් කිලෝමීටර් 121 අධිවේගී මාර්ගය, කිලෝමීටර 24 පදික සහ කිලෝමීටර 97 සකස් කර ඇත. එක්සත් ජනපද වර්ජින් දූපත් සහ බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් මෙන්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වම් පසින් ධාවනය කරයි.

භූමියේ ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර වරායන් සහ වරායන් ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් සහ ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි පිහිටා ඇත.

දූපත් වලට සැලකිය යුතු දුම්රිය මාර්ග නොමැත. විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේදී නැගෙනහිර කයිකෝස් වතුයායේ සිට වරාය දක්වා සිසල් ප්‍රවාහනය කිරීම සඳහා අශ්වාරෝහක දුම්රිය මාර්ගයක් ක්‍රියාත්මක කළේය. සිසල් වෙළඳාම නැවැත්වීමෙන් පසු කිලෝමීටර 14 මාර්ගය ඉවත් කරන ලදී.

### අභ්‍යවකාශ ගුවන් ගමන් 
1950 සිට 1981 දක්වා, එක්සත් ජනපදයට ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි මිසයිල ලුහුබැඳීමේ ස්ථානයක් තිබුණි. ඇමරිකානු අභ්‍යවකාශ වැඩසටහනේ මුල් දිනවල නාසා ආයතනය එය භාවිතා කළේය. 1962 දී ඔහුගේ පෘථිවි කක්ෂ තුනෙන් පසු, ඇමරිකානු ගගනගාමී ජෝන් ග්ලෙන් අසල සාගරයට සාර්ථකව ගොඩ බැස්ස අතර ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් වෙත නැවත ගොඩබසින ලදී.

## යොමු කිරීම්
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි ක්‍රීඩා

ක්‍රිකට් යනු දූපත් වල ජාතික ක්‍රීඩාවයි. ජාතික කණ්ඩායම ICC ඇමරිකාස් ශූරතාවලියේ කලාපීය තරඟාවලි සඳහා සහභාගී වන අතර, 2008 ස්ටෑන්ඩ්ෆර්ඩ් 20/20 හි කොටසක් ලෙස විස්සයි20 තරඟයක් ක්‍රීඩා කර ඇත. දේශීය ලීග දෙකක් පවතී, එකක් ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි කණ්ඩායම් තුනක් සමඟ සහ අනෙක ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි.

ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව විසින් භූමිය පිළි නොගන්නා බැවින්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වැසියන් ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී මහා බ්‍රිතාන්‍යය වෙනුවෙන් තරඟ කරති.

## යොමු කිරීම්
ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි මාධ්‍ය

කේබල් සහ රැහැන් රහිත සන්නිවේදන මගින් එහි ප්‍රවාහ සන්නාමය හරහා GSM 850 සහ TDMA භාවිතා කරන අතර ඩිජිසෙල් GSM 900 සහ 1900 භාවිතා කරන අතර අයිලන්ඩ්කොම් රැහැන් රහිත 3G 850 භාවිතා කරයි. කේබල් සහ රැහැන් රහිත Providenciales සහ Grand Turk හි CDMA ජංගම දුරකථන සේවාව සපයයි. මෙම පද්ධතිය සබ්මැරීන් කේබල් දෙකක් සහ Intelsat පෘථිවි මධ්‍යස්ථානයක් මගින් ප්‍රධාන භූමියට සම්බන්ධ කර ඇත. 1998 දී AM ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන තුනක් (එක් අක්‍රිය) සහ FM මධ්‍යස්ථාන හයක් (කෙටි තරංග නොමැතිව) තිබුණි. වඩාත්ම ජනප්‍රිය මධ්‍යස්ථානය වන්නේ ඉහළම ජනප්‍රියම 100 වාදනය කරන Power 92.5 FM ය. භූමිය පුරා ගුවන් විදුලි ග්‍රාහක 8000 කට වඩා තිබේ.

බටහිර ඉන්දීය වීඩියෝ (WIV) දශක දෙකකට වැඩි කාලයක් ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් සඳහා එකම කේබල් රූපවාහිනී සැපයුම්කරු වන අතර WIV4 (WIV හි අනුබද්ධිත ආයතනයක්) වසර 15 කට වැඩි කාලයක් දූපත් වල ඇති එකම විකාශන මධ්‍යස්ථානය වී ඇත; බහමාස් වෙතින් විකාශන ද ලබා ගත හැකිය. මෙම භූමියේ අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නන් දෙදෙනෙකු සිටින අතර එහි රටේ කේත ඉහළ මට්ටමේ වසම (ccTLD) ".tc" වේ. ආධුනික ගුවන්විදුලි ඇමතුම් සංඥා "VP5" සමඟ ආරම්භ වන අතර පැමිණෙන ක්‍රියාකරුවන් බොහෝ විට දූපත් වලින් වැඩ කරති.

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් ARCOS-1 සබ්මැරීන් කේබලය මගින් සේවය කරන අතර, එම භූමිය දකුණින් ඩොමිනිකන් ජනරජයට, උතුරින් බහමාස් වෙත සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ මධ්‍යම ඇමරිකාවේ රටවලට සම්බන්ධ කරයි.

WIV 2002 දී රට පුරා දේශීය ප්‍රවෘත්ති සහ තොරතුරු තොරතුරු වැඩසටහන් විකාශනය කරමින් චැනල් 4 ප්‍රවෘත්ති හඳුන්වා දුන්නේය. චැනල් 4 2007 නොවැම්බර් මාසයේදී WIV4 ලෙස නැවත දියත් කරන ලදී.

2013 දී 4NEWS ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි ග්‍රේස් බේ හි රූපවාහිනී චිත්‍රාගාර සමඟ දූපත් වල පළමු අධි-විභේදන කේබල් ප්‍රවෘත්ති සේවාව බවට පත්විය. DigicelPlay යනු දේශීය කේබල් සැපයුම්කරු වේ.

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් පුවත්පත් අතර ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් සතිපතා පුවත්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් සන් සහ ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් නිදහස් මාධ්‍ය ඇතුළත් වේ. ප්‍රකාශන තුනම සතිපතා වේ. සතිපතා නිවුස් සහ සන් යන දෙකෙහිම අතිරේක සඟරා ඇත. අනෙකුත් දේශීය සඟරා වන ටයිම්ස් ඔෆ් ද අයිලන්ඩ්ස්, s3 සඟරාව, රියල් ලයිෆ් සඟරාව, බැලර් සඟරාව සහ අන්ලීෂ්ඩ් සඟරාව.

## යොමු කිරීම්