open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
නෙළුම් කුළුණ

**නෙළුම් කුළුණ** (නැතහොත් **කොළඹ නෙළුම් කුළුණ**) , ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ නගරය තුල ඉදි කර ඇති 2019/09/16 දින නිළ වශයෙන් විවෘත කරන ලද   මීටර 350 ක් උසැති කුළුණක් වන අතර, මෙය නෙලුම් පොහොට්ටුවක හැඩ ඇති නිසා "නෙලුම් කුලුණ" ලෙස නම් කෙරේ.
 

‍කොළඹ බේරෙ වැව අසල ඉදිකර ඇති මෙම කුලුනේ ඉදි කිරීම් පිරිවැය ඈඩො මිලියන 104.3 ක් පමණ වන අතර, එම වියදම  මහජන චීන ජනරජය සතු එක්සිම් (EXIM) බැංකුව මගින් දරනු ලැබේ. මෙම කුලුන නිර්මාණය කිරීම විදුලි සංදේශන නියාමන කොමිෂන් සභාව විසින් කරනු ලබයි.  මුලදී මෙම කුළුණ  පෑලියගොඩ නගරයේ ඉදි කිරීමට සැලසුම් කලත් පසුව රජය විසින් එය වර්ථමාන ස්ථානය කරා රැගෙන එන ලදී. කුළුණ දකුණු ආසියාවේ උසම ඉදි කිරීම වනු ඇත.

19 th tallest tower in the world-ලොව 19 වන උසම සම්ප්‍රේශණ කුලුන

Basic Processor(මූලික සැකසුම්කරු)-Processor Nimal Silva

## ස්ථානය 
කොළඹ උප නගරයක කුළුණ ස්ථාපිත කිරීමට මුලින් තීරණය කෙරුනත්, පසුව ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් කුළුණ කොළඹ නගරයේ හදවත බඳු වූ බේරෙ වැව ආශ්‍රිත කලාපයකට ගෙන එන ලදී.

## ඉදි කිරීම් කටයුතු 
කුළුණේ ඉදි කිරීම් පිළිබඳ ගිවිසුම් කටයුතු 2012 ජනවාරි 3 න් වන දින (TCRSL) හි අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් අනූෂ පැල්පිට මහතා ඈතුළු පිරිස විසින් සිදු කරන ලදී. පා. ම. බැසිල් රාජපක්ෂ මහතා විසින් 2012 ජනවාරි 20 වැනි දින කොළඹ නෙළුම් කුළුණ සඳහා මුල්ගල තබන ලදී. කුළුණ කොළඹ 10, D. R. විජයවර්ධන මාවතේ  බේරෙ වැව  ට මුහුණලා ඉදි කෙරේ. කොළඹ නෙළුම් කුළුණේ මූලික ආදායම් මාර්ග වනු ඈත්තේ සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ සම්ප්‍රේෂණ ඈන්ටනා බදු දීම වේ. මෙම කුළුණට  ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී සම්ප්‍රේෂණ ඇන්ටනාවක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වීමට හැකියාව පවතින බැවින්  රූපවාහිනී සේවා 50 කටත් ටෙලිසන්නිවේදන සේවා ආයතන 20 කටත් පහසුකම් සැපයීමට හැකිවෙතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. 

## ආකෘතිය
ඉදි කිරීම් ආකෘතිය නෙළුම් මලක හැඩයට සමාන වේ. නෙළුම් මල මගින් ශ්‍රී ලංකා සංස්කෘතියෙහි නිර්මලත්වය, සශ්‍රීකත්වය සහ දියුණුව පිළිබදව අර්ථ ගන්වයි. කුළුණේ පාදම සඳහාද  නෙළුම් මලක හැඩය යොදා ගැනේ. කුළුණ සඳහා රෝස හා ලා කහ  පැහැයට හුරු වර්ණ යොදා ගැනීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

## කුළුණ
කුළුණ මීටර 356 ක් උස වන අතර වර්ග මීටර 30,600 ක වපසරියකින් යුක්තයි.

## ගොඩනැගිල්ලේ අංග 
කුළුණට ඇතුළු වීම සඳහා දොරටු 4 ක් පවතින අතර ඉන් 2 ක් විශේෂ අමුත්තන් සඳහා වෙන් වේ. 
### පාදම
පහත මාලයේ අවන්හලක් හා ටෙලිසන්නිවේදන කෞතුකාගාරයක් ඉදි කෙරේ. කුළුණේ පීඨිකාව මහල් 6 කින් සමන්විත වන අතර පලමු මහලේ කෞතුකාගාරයක්ද  ප්‍රදර්ශන ශාලා 2 ක්ද ඉදි කෙරේ.‌‌විලක හැඩයක් ගනී.
### ප්‍රධාන බඳ
විදුලි සෝපාන 5  

### නෙළුම් මල
#### පළමු හා දෙවන තට්ටු
රූපවාහිනී හා ගුවන් විදුලි හා ජංගම දුරකතන ආයතන
#### තුන්වන තට්ටුව
## උත්සව ශාලාව 
#### හතරවන තට්ටුව
කරකැවෙන ආපනශාලාව 4 වන 
#### පස්වන සහ හය වන තට්ටු
නඩත්තු අංශ
#### හත්වන තටිටුව
7 වන මහලේ නිරික්ෂණ වේදිකාව වේ.

## අයිතිය
කොටස් වෙළඳපල හරහා

## මේවාද බලන්න 
*ශ්‍රී ලංකාවේ උසම ඉදිකිරීම්
*ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය (කොළඹ)‎

## මුලාශ්‍ර
මර්වින් සිල්වා

**හේවා කොපරගේ මර්වින් සිල්වා** (උපත: 1944 මාර්තු 5)  ශ්‍රී ලංකික දේශපාලකයෙකු වේ.

ඇමතිවරයෙකු වශයෙන්, නියෝජ්‍ය ඇමති වරයෙකු වශයෙන් මෙන්ම ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ ජේෂ්ඨතම සාමාජිකයෙකු වශයෙන් දේශපාලනයේ නියැලෙන මර්වින් සිල්වා මහතා , ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ යටතේ කැලණිය ආසන සංවිධායකවරයා වශයෙන් ද සේවය කරයි.  

## "බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශාසන බන්ධු"  ගෞරවනාමය 
මර්වින් සිල්වා මහතාට අනුරාධපුර මහා විහාර සංඝ සභාවේ සමාන ජන්දයකින් "බුද්ධ ශාසන කීර්ති ශාසන බන්ධු"  ගෞරවනාමය  අනුරාධපුර මහා විහාරයේදී පිරිනැමිණි.

අටමස්ථානාධිපති ආචාර්ය පල්ලේගම සිරිනිවාස නාහිමිපාණෝ විසින් මෙම ගෞරවනාමය පුදනු ලැබිය.

මෙම ගෞරව නාමය ලබාදීමට හේතු ලෙස සඳහන් කරන්නේ 
ජය ශ්‍රී මහා බෝධි මලු මහා විහාර ධර්ම ශාලාව ඉදිකිරිම,
රුවන්වැලි ‍‍‍ෛචත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ ඇතුළු අනුරාධපුර අටමස්ථාන ‍ෛචෙයිත්‍ය රාජයානන් වහන්සේලා ස්වර්ණාලේපකොට රනින් බැබලවීම ආදී පුදබිමේ ආගමික සේවාවන් මෙන්ම අනෙකුත් ආගමික කටයුතුයි.
හෙළබස

**සිංහල ප්‍රාකෘත භාෂාව** යනු මධ්‍ය ඉන්දු ආර්ය භාෂාවකි ( Middle Indo Aryan ).එය පසුකාලිනව හෙල හෝ එළු ප්‍රාකෘත ලෙස
සරලව හදුන්වා ඇත. මුල් කාලයේදී සෙල්ලිපි සකස් කිරීම උදෙසා මෙම සිංහල ප්‍රකෘතය භාවිතා කර ඇති අතර එහි සම්භවය බටහිර ඉන්දීය ප්‍රාකෘත ප්‍රභවයක් ලෙස හදුනා ගැනේ.

මහින්දාගමනයෙන් පසුව මෙහි නැ⁣ගෙනහිර ප්‍රකෘත ලක්ෂණ වර්ධනය වී වර්තමාන සිංහල භාෂාව දක්වා ක්‍රමිකව පරිණාමය වී ඇති අතර එම නිසාම මහින්දාගමනයෙන් පසු රචනා කර ඇති සෙල්ලිපි වල සිංහල ප්‍රාකෘතය පාලි භාෂාවට වඩාත් සමාන ලක්ෂණ දක්වයි.

## ලිහිසි
### ස්වර
එළු බසෙහි ප්‍රධාන විශේෂාංගයක් වනුයේ කෙටි ස්වර පාවිච්චිය සහ දික් ගතකුරු අත්හැර දැමීමයි.

### ව්‍යංජන
#### පාලි බසට සාපේක්ෂව ශබ්ද වෙනස්වීම්
* පාලි සංස්කෘත **ච්** ශබ්දය **ස්** හෝ **හ්** වීම.
::උදා: **චන්‍ද්‍ර** → **සඳ**, **හඳ** 

*  **ප්** හඬ ඉවත් නොවන විට දී **ව්** බවට පත්වීම. 
::උදා: **රූප** → **රුව** 
::උදා: **දීප** → **දීව**
::උදා: **උපාංග** → **උවඟ** 

### දික් ගතකුරු වෙනස්වීම
වදනක මුලට එක් ගාත්‍රාක්ෂරයක් පමණක් ඉතිරි වීම. (ගතකුරු පිල්ලම් නොමැති වීම.) 
::උදා: **ධර්ම** → **දම්**
::උදා: **ප්‍රාණ** → **පණ**

වචනයක මැදදී ද '**ර්** හා **න්** වැනි හල් ගතකුරු ඉවත් වීම.   

::උදා: **අර්ථ** → **අරුත්**
::උදා: **දන්ත** → **දත්**

## වදන්
## ආශ්‍රේය
## ආශ්‍රිත ලිපි
*Middle Indic
*Linguistic history of India
රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්

ක්‍රි.ව. 1861 මැයි මස 7 වැනිදා ඉන්දියාවේ කල්කටා නගරයේ පොරසාන්ක්‌වේ ප්‍රදේශයේ දී **රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්** උපත ලැබීය. ඔහු බෙංගාලි ජාතිකයෙකි. පවුලේ දහහතර වැනියා ලෙස උපත ලැබූ "තාගොර්" පවුලේ කුඩාම දරුවා බාලම දරුවා විය. මේ සමයේ භාරත දේශයේ පැවති කුල භේදය තාගෝර් ජීවිතයටද තදින්ම බල පෑ බව‌ කිව හැකිය.

තාගෝර් කුඩා කාලයේදීම පෙම්බර මෑණියන් අභාවප්‍රාප්ත වීම ඔහුට බලවත් පහරක්‌ විය. ඔහුගේ පියා වූයේ දේවේන්ද්‍රනාත් තාගෝර් ය. තවද ඔහුගේ මුත්තණුවන් වූයේ ද්වාර්කනාත් තාගෝර්ය. ඔහුට මදකට හෝ සැනසීම ළඟා කර දුන් තම නෑනන්ඩියද 1884 දී පරලෝ සැපත් වූවාය.

1883 දී විවාහ වූ මේ කවියා 1900 වන විට දරුවන් පස්‌ දෙනකුගේ පියෙකි. ඒ වන විටත් තාගෝර් තම දේශයට බලවත් සේ ආදරය කරන්නට පටන් ගෙන තිබිණි. තම රටේ උරුමය රැකීමට ශාන්ති නිකේතන විද්‍යාපීඨය ආරම්භ කළ තාගෝර් එහි ප්‍රථම දේශනයේදීම කියා සිටියේ සියලු ආගම්වලට හා ජාතීන්ට ගරු කිරීම උසස්‌ ජාතික ගුණාංගයක්‌ බවය. ඒ වන විට මුලු ජාතියම පිළිගත් තාගෝර් කවියාට, ලෝකයේ සිටින ජනප්‍රිය හා ශ්‍රේෂ්ඨතම සාහිත්‍යකරුවාට පිරිනැමෙන වටිනාම ත්‍යාගය වන නොබෙල් ත්‍යාගයත් ලැබී තිබිණි. ඒ ඔහුගේ ගීතාංජලී කෘතිය වෙනුවෙනි. එම ත්‍යාගය 1913 නොවැම්බර් මාසයේදී තාගෝර් කවියාට පිරි නමනු ලැබීමෙන් එසේ ආසියාතිකයකුට පළමු වරට එම ත්‍යාගය හිමි විය.එවක පටන් ඔහු බෙංගාල මහා කවියා ලෙස ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ විය 

තාගෝර් භාෂාවන් කිහිපයකින්ම කවි ලීවේය. නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගැනීමත් සමගම 1913 දීම සාහිත්‍යාචාර්යවරයෙකු ලෙස කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයේ ගෞරවයට පත් වුණු එතුමා සිරිමත් රබීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් යන නමින් 1915 දී නයිට්‌ පදවියකින් පුද ලැබුවේය.

1918 දී විශ්ව භාරතී නම් විශ්වවිද්‍යාලය ශාන්ති නිකේතනය තුළම ආරම්භ කරනු ලැබිණි. මෙම විශ්වවිද්‍යාලය දුප්පත්ම දරුවන්ගේ හැකියාවන් මතම බොහෝ විට ගොඩ නැගී තිබිණි.

1920-1921 අතර භාරත දේශයේ තැන් කිහිපයකම කැරැල්ලක්‌ හටගෙන තිබිණි. මෙහිදී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්‌ඩුකාරවරයාගේ අනු දැනුම මත කැරැල්ල මැඬලීම සඳහා යුද්ධ භටයින් යොදවා භාරත වැසියන් හය සියයක්‌ පමණ ප්‍රමාණයක් සංහාරය කරනු ලැබිණ. යුද්ධ නීතිය (මාෂල් ලෝ) යටතේ ජනතා නායකත්වය සහමුලින්ම මර්දනය කිරීමට යටත් විජිතවාදීන් සූදානම් වත්ම තාගෝර් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට විරුද්ධව තනියම භාරත ජනතාවට නායකත්වය දුන්නේය. තාගෝර්තුමා ලංකාවටද දෙවරක්‌ම පැමිණ ඇත.එතුමා විසින් 1934 මැයි මස 08වන දින හොරණ ශ්‍රීපාලි විද්‍යාලය සඳහා මුල්ගල තබන ලදී. 1941 අගෝස්‌තු 08 වැනිදා තාගෝර්තුමා අවසන් හුස්‌ම හෙළීය.

## කෘති 
එතුමා ලියූ කෘති කිහිපයක් පහත දැක්වේ.

* කබි කහානි (කවියාගේ කතාව) (1878)
* සන්ධ්‍යා සංගීත් (1882)
* ප්‍රභාත් සංගීත් (1883)
* ස්මරන්මා
* නසී (1890)
* සොනාර් ටාර් (1894)
* සාධනා (1913)
* බලකා (1916)
* තාගෝර්ගේ රන් පොත (1931)
* ගීතාංජලී (1913)

## කාව්‍ය
* ගීතාංජලී (1912)
* කථ ඕ කාහිනී
* නෛවේද්‍ය (1901)

## නාට්‍ය
* සොබා දහමේ පළිගැනීම
* භග්න හෘදය (1881)
* තැපැල් කන්තෝරුව (1914)
* අඳුරු කුටියේ රජතුමා (1914)

ප්‍රවර්ගය:1861 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1941 මරණ
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක

ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක 25 ක් ඇත. දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන ප්‍රධානියා දිස්ත්‍රික් ලේකම් වන අතර , දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලය ප්‍රධාන කාර්යාලය වේ.

## නෛතික භාවය
## දිස්ත්‍රික්කයන්
මෙහි සම්පූර්ණ ජනගහණයන් පිළිබද දත්තයන් වර්ෂ 2012 දි පැවති ජනසංගණනය දක්වා ඇත.

## උප බෙදීම්
සෑම පරිපාලන දිස්ත්‍රක්කයක්ම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ටාස වලටත් ඒවා නැවත ග්‍රාම නිලධාරී වසම් (තුලාන) වලටත් බෙදා පරිපාලන කටයුතු විමද්‍යගතකොට ඇත.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* ශ්‍රී ලංකාවේ උප බෙදීම්
* ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
* ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
* ශ්‍රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව
* ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය සභා

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
කුරුණෑගල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය

**කුරුණෑගල**, ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පලාතේ පිහිටි දිස්ත්‍රික්කයකි. භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝ මීටර 4816 කි. දිස්ත්‍රික්කයේ සම්පූර්ණ ජනගහණය ( 2011දි ) 1,610,299 ක් විය.

## ජාතිය අනුව ජනගහන තොරතුරු ( 2011 ) 
* සිංහල 1,471,399
*ශ්‍රී ලංකා දෙමළ 18,763	
*ඉන්දියානු දෙමළ 3,582	
*ශ්‍රී ලංකා යෝනක 113,560	
*මැලේ 1083	
*බර්ගර් 711	
*ශ්‍රී ලංකා චෙට්ටි 92
*භාරත 28
*වෙනත් 1,141	
***එකතුව** 1,610,299

## ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා තිබු රාජධානි හතරක්ම පැවතියේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය තුලය පඩුවස්නුවර, දඹදෙණිය, යාපහුව, කුරුණෑගල එම රාජධානින්ය.

## භූගෝලීය පසුබිම 
## වෙනත්
## දේශගුණය 
*   මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය       - මිලි මීටර්. 900 – 2200 
*   අවම සාමාන්‍ය උෂ්නත්වය   - සෙ. අංශක 27.2 
*   උපරිම සාමාන්‍ය උෂ්නත්වය - සෙ. අංශක 29.7

## ආර්ථිකය 
ශ්‍රී ලංකාවෙි වැඩිම පොල් හා වී වගාබිම් ප්‍රමාණය පිහිටා ඇත්තේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේයි.තේ හා රබර් වැනි වාණිජ බෝග සුලු වශයෙන් වගාකරයි.එනිසාම කෘෂිකාර්මික වශයෙන් යහපත් ආර්ථිකයක් සහිතයි.
පන්නල,පොල්ගහවෙල වැනි කාර්මික නගර පිහිටුවා ඇත.

## පරිපාලන ව්‍යුහය
## ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ගණන 30 කි. එනම්

* අලව්ව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* අඹන්පොළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* බමුණුකොටුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* බිංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ඇහැටුවැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ගල්ගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ගනේවත්ත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ගිරිබාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ඉබ්බාගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කටුපොත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කොබෙයිගනේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කොටවෙහෙර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කුලියාපිටිය නැගෙනහිර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කුලියාපිටිය බටහිර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කුරුණෑගල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* මහව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* මල්ලවපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* මාස්පොත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* මාවතගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* නාරම්මල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* නිකවැරටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* පඩුවස්නුවර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* පන්නල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* පොල්ගහවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* පොල්පිතිගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* රස්නායකපුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* රිදිගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* උඩුබැද්දාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* වාරියපොල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* වීරඹුගෙදර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය

## කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති නගර 
### මහ නගර සභා 
* කුරුණෑගල
### නගර සභා 
* කුලියාපිටිය
### වෙනත් නගර 
* නාරම්මල
* වාරියපොල
* නිකවැරටිය
* පන්නල
* ගල්ගමුව
* පොල්ගහවෙල
* මහව
* අලව්ව
* ඉබ්බාගමුව
* ගිරිඋල්ල
* හිරිපිටිය
* දණ්ඩගමුව
* දඹදෙණිය
* මැල්සිරිපුර
* හෙට්ටිපොල
* පොතුහැර
* මාවතගම
* යාපහුව
* පහමුනේ
* පන්නව
* ඇතව
* අවුල‍ේගම

## ආශ්‍රිත ලිපි
* කුරුණෑගල මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය
* ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
* ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්

## මූලාශ්‍ර 
*www.kurunegala.dist.gov.lkhttp://www.kurunegala.dist.gov.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=63&lang=si 
*ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවියhttp://www.statistics.gov.lk/home_si.asp
ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
රන් සම්මතය

[thumb|right|රන් සම්මතයක් යටතේ, කඩදාසි නෝට්ටු, පෙර-ගැලපූ ස්ථාවර [රන් මාත්‍රාවන් බවට පරිවර්ත්‍ය කල හැකි වෙයි.]]

**රන් සම්මතය** යනු මූල්‍ය ක්‍රමයක් වන අතර එහිදී සම්මත ආර්ථික විද්‍යාත්මක ගිණුම් ඒකකය වන්නේ නියත බරක් සහිත රන් වෙයි. ප්‍රභින්න රන් සම්මත කිහිපයක් පවතියි. පළමුව, **රන් කාසි සම්මතය** , සංසරණය වන්නාවූ රන් කාසි හා බැඳී පවතින මූල්‍ය ඒකකයක් සහිත ක්‍රමයක් වන අතර, අගයෙහි ඒකකය අර්ථදැක්වෙන්නේ සංසරණය වන්නාවූ එක් රන් කාසියකට අනුරූපව හා අව-අගයක් සහිත ලෝහයකින් තැනුනු අතිරේඛ කාසි හා සුසංයෝගයෙනි.

ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම
ප්‍රවර්ගය:මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති
මහනුවර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය

මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය ( දෙමළ: கண்டி மாவட்டம்) මධ්‍යම පළාතේ පිහිටි දිස්ත්‍රික්කයකි. මුළු භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝ මීටර 1906.3 කි. දිස්ත්‍රික් අග නගරය වන්නේ මහනුවරයි.  

ප්‍රවර්ගය:මහනුවර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ගිරය

**ගිරය** යනු අතීත පරම්පරාවන් අතර බහුල ලෙස භාවිතයට ගැණුනු, සරල ගෘහීය මෙවලමකි. එය කැපෙන තලය සහිත උඩු අත හා උඩු අත හැපෙන යටි අත යන දෑතින්ද, ඒ දෙක එකිනෙක සම්බන්ධ කරන කවාකාර හිසකින්ද සමන්විත වේ. ගිරය එකල බුලත් තට්‌ටුවක අනිවාර්යයෙන්ම දැක ගත හැකි වූ සුලභ මෙවලමක් විය.
ගිරාකැත්ත යනු ලංකාවේ අනෙක් ප්‍රදේශ වල අසන්නට නොමැති නමුත් ජන වහරට අනුව දඹදෙණිය රාජධානිය කාලයේදී පාවිච්චි කල උපකරණයක් ය. එකල තිබූ වැවක සොරොව්ව මැරුණු ආඳෙකූගෙන් හිරවීම නිසා ජල ගැලීමක් ඇති වී ඇත.එවිට වීර පුද්ගලයෙක් ගිරාකැත්ත නම් උපකරණයක් සදා ජලයේ කිමිදී අවහිරය කපා ඇත.කලින් සකස් කල ලීවරය ක්‍රියාත්මක නොවූයෙන් ඔහු ද ජලය සමග ගසා ගොස් ඇත. එම ගිරය හමුවූ ස්ථානය අද 'ගිරාකැතිකුඹුර'නමින් හැදින්වේ.

## නම
ගිරය යන නම තැනීමට මුල්වී ඇති "ගිර" යන වදන අරුත් කීපයක්‌ ගෙන දෙයි. කන්ද, දිසාව, උස, කැපුම් උපකරණය වැනි අදහස් රැසක්ම ඉන් හඟවයි. ගිරයේ හිස ඇතුළු සම්පූර්ණ හැඩය, ගිරවා (පක්‍ෂියා)  සිහිගන්වයි.

## බිහිවීම
මිනිසා විසින් ලෝහ සොයා ගැනීමත් සමග නිපදවනු ලැබූ විවිධ මෙවලම් අතුරින් බිහිවූ තවත් එක් මෙවලමක්‌ ලෙස ගිරය සැළකේ. භාවිත කරනු ලබන අරමුණ අනූව ගිරය වානේ, යකඩ, තඹ, පිත්තල, රන්, රිදී වැනි ලෝහ වර්ග වලින් නිමැවුණි.

තවත් විශ්වාසයකට අනූව ගිරය යනු සක්දෙවි විසින් මවනු ලැබූ මෙවලමකි.

## භාවිතය
පුවක් ගෙඩිවල ලෙල්ල ඉවත් කිරීමටත්, වියළි හා අමු පුවක්‌ මදය කපා ගැනීමටත් ගිරය බහුලව භාවිතා කරයි. එසේම දේශීය වෙදකම තුල නොයෙකුත් ඖෂධ වර්ග කපා ගැනීමටද ගිරය භාවිතා වේ. දෙවියන්ගේ ලෙඩ ඇති වූ විට කුඩා ගිරයක් අතේ එල්ලීමේ සිරිතක්‌ද පවතී.

## ගිර වර්ග
### පොඩි ගිර
ආභරණයක් ලෙස ගෙල පැළඳීම සඳහා රන්, රිදී, තඹ, පිත්තල වලින් තැනූ ගිර.

### වැලකුම් ගිර
තනිකම් දෝෂ, කළු කුමාර දෝෂ වැනි දේ වැළැක්වීම සඳහා ගැහැණු දරුවන්ගේ ඉඟ පැළඳීමට තැනූ ගිර.

### පත්තිනි ගිරය
විවාහ චාරිත්‍රවලදී මනාලියගේ මවට පිරි නමන කිරිකඩසේලයේ ගැට ගසන ගිරය.

### කුමාරිහාමි ගිර
කාන්තාවන් කොන්ඩ බැඳිමට යොදා ගත් ගිර.

## ජන වහර
"ගිරයට අසු උන පුවක්‌ ගෙඩිය වගේ" වැනි ජන වහරයන් ගිරයේ සාමාජයීය බලපෑම් හඟවයි.

## දේශීය සංස්කෘතිය තුල
යන්ත්‍ර මන්ත්‍ර ගුරුහරුකම්, ශාන්තිකර්ම, කොඩිවිණ කැපීම ආදී කටයුතු වලදී කිරීමේදී දෙහි කපමින් දෝෂ පහ කරවීමට උපයෝගී කරගන්නා ආයුධයක් ලෙස ගිරය සමාජ සංස්කෘතිය තුල භාවිතා වේ. 

එසේම ඇදුරෙකු විසින් ආතුරයෙකුගේ හිසේ සිට දෙපතුල දක්වා ගෙන ගොස් විසි කර දමන ගිරය, භූමියෙහි පතිත වන දිශාව අනූව නිමිති ශාස්‌ත්‍ර කීමද, එකල ජන සමාජය තුල දැකගත හැකිවූ ගිරය හා බැඳි විශේෂ අංගයක් විය. 

## ආශ්‍රිත ලිපි
* හුණු කිල්ලෝටය

## ආශ්‍රිත
අනෝදා

**අනෝදා** හෙවත් **ආත්තා** යනු පලතුරකි. *අනෝනා රෙටිකියුලාටා* ශාකයෙහි ඵලය  වෙයි. නිවර්තන නව ලෝකය නිජ බිම කර ගත් , පහත් බිම් සහ උණුසුම්, ආර්ද්‍ර වාතාවරණයක් ප්‍රියකරන මෙම ගස, කුඩා පතනශීලි හෝ අර්ධ-සදාහරිත ශාකයක් වන අතර, සමහරවිට මීටර 10 (අඩි 33)  උසක් දක්වා වර්ධනය වෙයි. 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
*
*Type Collections of Neotropical Annonaceae&nbsp;– *Annona*&nbsp;&ndash; has pictures and details on these and other *Annona* species
කණ්ටකීය රජ්ජුව

කැදලිව ඇති කණ්ටකීය රජ්ජුව]]

**කණ්ටකීය රජ්ජුව** යනු මොළයෙහි (විශේෂිත වශයෙන් මජ්ජනයෙහි ) සිට විහිදෙන,  දිගු, සිහින්, නළාකාර ස්නායු පටක සහ ආධාරක සෛල ගොන්නකි . 
ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍යවේදය
ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුර
Transifex

## අංග
### සහාය දක්වන නිකුතු පාලන පද්ධති
## ඉතිහාසය
**කාල රේඛාව**

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැදි
* Transifex.net homepage 
* Transifex.org homepage  -- Development Portal
* Transifex blog
* [irc://irc.freenode.net/#transifex Transifex on Freenode]
* Indifex Site  -- The company behind Transifex
* Transifex appliance on rBuilder
OpenSUSE ව්‍යාපෘතිය

The **openSUSE ව්‍යාපෘතිය** යනු openSUSE ලිනක්ස් බෙදාහැරීම නිපදවීමට, වැඩිදියුනු කිරීමට හා ලේඛන ගත කිරීම සදහාද එය ලෝකයේ අංක එකෙහි ලිනක්ස් බෙදාහැරීම බවට පත් කිරීමටද ආරම්භ කරන ලද ව්‍යාපෘතියකි..
## ව්‍යාපෘතිය 
The openSUSE ව්‍යාපෘතිය ප්‍රජා මූලික ව්‍යාපෘතියක් වන අතර Novell, AMD හා IP Exchange යන සමාගම් මගින් අනුග්‍රාහය ලබා දේ.. මෙහි ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ openSUSE සංවර්ධනය කිරීම තුලින් ලිනක්ස් සෑම තැනකම ප්‍රචලිත කිරීමයි. තවද openSUSE සේවා මගින් විවෘත කේත සදහා සැමට එකතුව ක්‍රියාකල හැකි පරිසරයක් නිර්මාණයද මෙහි අරමුණවේ.
මෙය නිදහස් ම්රුදුකාංගයක් නිසා අවශයය ඕනෑම අයෙකුට සහභාගී විය හැකි අතර භාෂා පරිවර්තනය, විකි පරිවර්තනය, බෙදාහැරීම, rpm පැකේජ සංවර්ධනය, දෝෂ වාර්ථා කිරීම හෝ නව අංග වාර්තාකිරීම  වැනි දෑ මගින් මේ සදහා සහාය විය හැක.

### ප්‍රධාන අරමුණු 
openSUSE guidelines:

* openSUSE වඩාත්ම පහසු හා අන් අයට ලබා ගත හැකි වඩාත්ම භාවිතාවන නිදහස් විවෘත කේත පදනම කිරීම.
* openSUSE ලෝකයේ හොදම ලිනක්ස් බෙදාහැරීම බවට පත් කිරීම සදහා විවෘත කේත සදහා සහාය ලබා දීම.
* පැකේජ සැකසීම සැමට විවෘත කිරීම තුලින් openSUSE ලිනක්ස් හැකර්වරුන් හා සංවර්ධකයන් හි තේරීම බවට පත්කිරීම.
* වැඩිම පැකේජ ගණනක් ලබාදෙන සරලතම ලිනක්ස් බෙදාහැරීම බවට පත්වීම.

## ක්‍රියාකාරකම් 
සෑම සතියකම openSUSE ව්‍යාපෘතිය ප්‍රවෘති පත්‍රයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන අතර එහි ව්‍යාපෘතිය හා සම්බන්ධ වාර්තා හා බෙදාහැරීම් හා සාමාජිකයින් සමග සාකච්චා පල කරනු ලබයි. එය ජර්මන්, Spanish, ජපන්, චීන, රුසියානු, පෝලන්ත, පෘතුග්‍රීසී හා ඉන්දුනීසියානු යන භාෂාවලට පරිවර්තනය කරනු ලැබේ.

2008 මැයි මාසයේ openSUSE ව්‍යාපෘතිය මගින් '*lizards.opensuse.org*  බ්ලොග් සදහා වූ පද්ධතිය ආරම්භ විය.

## See also 
*openSUSE
*SUSE ලිනක්ස් බෙදාහැරීම්

## External links 
*openSUSE ව්‍යාපෘතියේ මුල් පිටුව

## References
කොන්-ටිකි

***කොන්-ටිකි*** යනු  නෝර්වේජියානු ගවේෂකයෙකු  සහ ලේඛකයෙකු වන තෝර් හෙයඩාල් විසින්,  ශාන්තිකර සාගරය හරහා, දකුණු ඇමරිකාවේ සිට පොලිනීසියානු දිවයින් වෙත දිවුණු,  ඔහුගේ 1947 ගවේෂණයේදී භාවිතා කල පහුර වෙයි. ඉන්කා හිරු දෙවි, විරාකෝචා අනුව යමින් මෙය නම් කර තිබූ අතර, "කොන්-ටිකි" යනු එම දෙවියාට භාවිතා කල පැරණි නමක් බව කියති. හෙයඩාල්ගේ වික්‍රමාන්විතයන් වාර්තාකෙරුණු ඔහු විසින් රචිත ග්‍රන්ථය සහ සම්මාන-ලාභී වාර්තා චිත්‍රපටය ද *කොන්-ටිකි* යන නම දරයි.

## සමාලෝචනය
ප්‍රාග්-කොලොම්බසියානු කාලයන්හිදී දකුණු ඇමරිකාවේ ජනයා පොලිනීසියාව වෙක ගොස් ජනාවාස ඇති කල බව හෙයඩාල් ගේ විශ්වාසය විය. *කොන්-ටිකි* වෙත නැග හෙයඩාල් විසින් සිදු කල මෙම දේශාටනයෙහි අරමුණ වූයේ, එසේ සිදුකිරීම වැලැක්වීමට එම ජනයා හට කිසිදු තාක්ෂණික බාධාවන් නොතිබූ බව, එම මිනිසුන් හට එකල සපයා ගත හැකිවූ ද්‍රව්‍යයන් සහ ඔවුන් වෙත එකල තිබූ තාක්ෂණයන් පමණක් භාවිතා කරමින් පෙන්වා දීම  විය. (ගුවන් විදුලි යන්ත්‍රයක්, ඔරලෝසු, සිතියම්, සෙක්ස්තන්තුවක්, හා ලෝහ පිහියා යන නවීන උපකරණ කිහිපයක් මෙම දේශාටනයෙහිදී රැගෙන ගිය නමුත්, මෙම ගමන සිදුකිරීමට  පහුර ප්‍රමාණවත් බව ඔප්පු කිරීමට මේවා අමතර ලෙසින් පමණක් භාවිත වූ බව හෙයඩාල් ගේ තර්කය විය.)

*කොන්-ටිකි* ගවේෂණය සඳහා අරමුදල් සැපයුණේ, පුද්ගලික ණය වලට අමතරව, එක්සත් ජනපද යුද්ධ හමුදාව විසින් ප්‍රදානය කෙරුණු උපකරණ වෙතිනි.  හෙයඩාල් සහ කුඩා කණ්ඩායමක් පෙරු රාජ්‍යය වෙත ගිය අතර, එහිදී, පෙරුවියානු බලධාරීන් විසින් සැපයුණු තටාකාංගන පහසුකම් උපයෝගී කොට ගෙන, ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණික‍යන්  විසින් වාර්තා කර තිබූ රූපසටහන් ආදර්ශනය කොට ගත් දේශීය ශෛලීයකට, බැල්සා ලී කඳන් හා අනෙකුත් දේශීය ද්‍රව්‍යයන් භා‍විතයෙන් පහුර තැනූහ. 1947 අප්‍රේල් 28 වන දිනදී සංචාරය ඇරඹුනි. 1947 අගෝස්තු 7 වන දිනදී,  ටුවාමොටු දිවයින් හි රාරොයියා අසබඩ ගල්පරයක් වෙත එය හැපීයන තෙක්,  හෙයඩාල් සහ සහචරයන් පස්දෙනා පහුර භාවිතයෙන් දින  101 පුරා  සැතපුම් 4,300 කට වැඩි දුරක් ශාන්තිකර සාගරය හරහා ‍යාත්‍රා කලහ. නාවික පිරිස සාර්ථක ලෙස ගොඩබිමට සේන්දු වූ අතර සියළු දෙන නිරුපද්‍රිතව යලි පැමිණියහ.

ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාග්-කොලොම්බසියානු අන්තර්-සාගර සම්බන්ධ
ප්‍රවර්ගය:රුවල් බෝට්ටු
ප්‍රවර්ගය:කෞතුගාරයන්හී සංරක්ෂණය කර ඇති යාත්‍රා
ප්‍රවර්ගය:පුරාතන සංචාරයන් ප්‍රතිකරණය
ප්‍රවර්ගය:ශාන්තිකර ගවේෂණ
ප්‍රවර්ගය:යාත්‍රා ගවේෂණ
සිම් කාඩ් පත

[thumb| [නෝකියා 6233 තුල එහි විද්‍යුත් සම්බන්ධකයන් යාබදව තබා ඇති සිඟිති-සිම් කාඩ් පතක්.]]
ජංගම දුරකථන උපකරණයක් ( ජංගම දුරකථන සහ පරිගණක වැනි) භාවිතා කරන ග්‍රාහකයෙකු හඳුනාගැනීම සඳහා, ඉවත් කළ හැකි  **සිම් කාඩ් පත**ක් තුල ඇති  **ග්‍රාහක අනන්‍යනතා මොඩියුලය** (**සිම්**) තුල ග්‍රාහක-සේවා යතුර (IMSI) සුරක්ෂිත ලෙසින් ගබඩා කර තැබෙයි. හුදෙක් එක් ජංගම දුරකථනයක් වෙතින් සිම් කාඩ් පත ඉවත් කොට එය වෙනත් ජංගම දුරකතනයක් හෝ පළල්කලාප දුරකථන උපකරණයක් හෝ තුල බහාලීම තුලින් පමණක්, දුරකථන උපකරණ මාරුකිරීමට,  සිම් කාඩ් පත විසින් ග්‍රාහකයන්ට අවකාශ සලසයි.

සිම් කාඩ් පතක් තුල,  එහි අනන්‍ය අනුක්‍රමික අංකය, ජංගම දුරකථන ග්‍රාහකයා පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ලෙසින් අනන්‍ය අංකයක් (IMSI), ආරක්ෂණ සත්‍යාපන සහ කේතාංකන තොරතුරු, පෙදෙසි ජාලය ආශ්‍රිත තාවකාලික තොරතුරු, ග්‍රාහකයා හට ප්‍රවේශය විය හැකි සේවාවන් ලැයිස්තුවක් සහ මුරපද දෙකක් (සාමාන්‍ය භාවිතය සඳහා PIN සහ වැලකුම් ඉවත් කෙරුම සඳහා PUK) අඩංගු වෙයි.

සිම් කාඩ් පත් සම්මත ප්‍රමාණ තුනකින් ලබාගත හැක. පළමුවැන්න ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පතක (85.60&nbsp;මිමී × 53.98&nbsp;මිමී x 0.76&nbsp;මිමී) ප්‍රමාණය ගනියි. නවතම, ඉමහත් ජනප්‍රිය  සිඟිති අනුවාදය එම ඝනකමම සහිත වුවද, 25&nbsp;මිමී දිගක් සහ  15&nbsp;මිමී පළලක් සහිතව, එහි එක් කොණක් ලෝපනය (සපරම් කිරීම) කර ඇත්තේ වැරදි ඇතුළු කිරීම වැලැක්වීමට‍ය. 3FF හෝ ක්ෂුද්‍ර-සිම් ලෙස හැඳින්වෙන නවීනතම මූර්තියෙහි මානයන් 15&nbsp;මිමී × 12&nbsp;මිමී ලෙසින් වෙයි. කුඩා ප්‍රමාණ දෙකෙහි කාඩ් බොහෝ විට සපයනු ලැබන්නේ, කුඩා කාඩය ප්ලාස්ටික් සබැඳි කිහිපයක් භාවිතයෙන් නියමිත ස්ථානයෙහි රඳවමින් පූර්ණ-ප්‍රමාණ කාඩයක් නිමවමිනි; කුඩා ප්‍රමාණ සිම් භාවිතා කරන උපකරණයක් තුල භාවිතා කිරීමට මෙය මහත් පහසුවෙන් කඩා වෙන් කර ගත හැක.

පළමු සිම් කාඩ් පත  1991 දී තනන ලද්දේ මියුනික්හී  යස පත් (ස්මාට් කාඩ් පත්) නිවැවුම්කරු  ගෙයිසෙකේ සහ ඩෙව්රියන්ට් විසින් වන අතර, ෆින්ලන්ත නොරැහැන් (වයර්ලස්) ජාල ක්‍රියාකරු  රේඩියෝලින්ජා වෙත හෙතෙම පළමු සිම් කාඩ් 300 අලෙවි කලේය.

## ආශ්‍රිත 
## බාහිර සබැඳි 
* ETSI  ස්මාට් කාඩ් ස්ටෑන්ඩර්ඩ්ස් (102 221)
* GSM 11.11 - ස්පෙසිෆිකේෂන් ඔෆ් ද සබ්ස්ක්‍රයිබර් අයිඩෙන්ටිටි මොඩියුල් - මොබයිල් ඉක්විප්මන්ට් (SIM - ME) ඉන්ටර්ෆේස්.
* GSM 11.14 - ස්පෙසිෆිකේෂන්  ඔෆ් සිම් ඇප්ලිකේෂන් ටූල් කිට් ෆො ද සබ්ස්ක්‍රයිබර් අයිබෙන්ටිටි මොඩියුල් - මොබයිල් ඉක්විප්මන්ට් (SIM - ME) ඉන්ටර්ෆේස්
* ITU-T E.118 - දි ඉන්ටර්නැෂනල් ටෙලිකොමියුනිකේෂන් චාජ් කාඩ්. 2006 ITU-T.
* ලර්න් එබවුට් සිම් 

ප්‍රවර්ගය:Mobile phone standards
ප්‍රවර්ගය:Authentication methods
ප්‍රවර්ගය:Cryptographic hardware
ප්‍රවර්ගය:Smart cards
ඛණිජ බද්ද, ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාත

1992 අංක 02 දරණ දකුණු පළාත් මුදල් ප්‍රඥ්ඥප්තිය යටතේ පනවන ලද බද්දකි.

ප්‍රවර්ගය:බදු - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:පළාත් සභා - ශ්‍රී ලංකා
පිරිවැටුම් බද්ද

## පිරිවැටුම් බද්ද 
1990 අංක 07 දරණ මුදල් ප්‍රඥප්තියට අනුව, දකුණු පළාත තුළ භාණ්ඩ මිලට ගෙන විකිණිමේ ව්‍යාපාර වෙනුවෙන් නියමිත පිරිවැටුම සඳහා පිරිවැටුම් බදු අය කරනු ලැබේ. 

	නිදහස් භාණ්ඩ :- -

*	පොත් (සඟරා, වාර සඟරා, ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර හැර)
*	පාන්
*	කරඳමුංගු, කරාබුනැටි, කුරුඳු, සාදික්කා, වියලි  පැපොල් කිරි, ගම්මිරිස්
*	රබර්, අමු තේ දලු
*	විදේශ තානාපති දූත මණ්ඩලවලට සහ එම දූත මණ්ඩල වල තානාපති කාර්ය
	මණ්ඩල සාමාජිකයන්ට විකුණනු ලබන පෙට්‍රල් 
*	විදේශීය මුදල් මඟින් ගනුදෙනු කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව බලය දෙනු 
      ලැබූ යම් පුද්ගලයෙකු විසින් විදේශීය මුදලින් ගෙවීම සඳහා විකුණනු ලබන 
      මැණික් හා ස්වර්ණාභරණ
*	බෙහෙත් ද්‍රව්‍ය
පෘථිවියෙහි භ්‍රමණය

**පෘථිවියෙහි භ්‍රමණය**  යනු තම අක්ෂය වටා පෘථිවියෙහි භ්‍රමණයයි. බටහිර දිශාවෙහි සිට  නැගෙනහිර දිශාවට පෘථිවිය භ්‍රමණය වෙයි. උතුරු තරුව හෝ ධ්‍රැව තරුව පොලාරිස් සිට නිරික්ෂණය කරන විට, පෘථිවිය කරකැවෙන්නේ වාමාවර්තවය.

භූගෝලීය උත්තර ධ්‍රැවය හෝ භෞමික උත්තර ධ්‍රැවය හෝ ලෙසින්ද හැඳින්වෙන උත්තර ධ්‍රැවය වනාහී, පෘථිවියෙහි භ්‍රමණ අක්ෂය එහි පෘෂ්ඨය හමුවන්වාවූ උතුරු අර්ධගෝලයේ ලක්ෂ්‍යයයි. මෙම ලක්ෂ්‍යය පෘථිවියෙහි  උත්තර චුම්බක ධ්‍රැවය වෙතින් වෙනස් ලක්ෂ්‍යයක් වෙයි. දක්ෂිණ ධ්‍රැවය යනු, ඇන්ටාක්ටිකාවෙහිදී පෘථිවියෙහි භ්‍රමණ අක්ෂය එහි පෘෂ්ඨය හා හමුවන්නාවූ අනෙකුත් ලක්ෂ්‍යයයි. 

සූර්යයාට සාපේක්ෂව සෑම පැය 24 කට පමණ වරක්ද තාරකා වලට සාපේක්ෂව සෑම පැය 23 විනාඩි 56 තත්පර 4 කට වරක්ද පෘථිවිය භ්‍රමණය වෙයි (පහත බලන්න). කාලය ගතවීම හා සමගින් පෘථිවියෙහි භ්‍රමණය කෙමෙන් මන්දගාමී වෙයි; එබැවින්, පුරාණයේදී, දිනයක් මඳ විය.  පෘථිවියෙහි භ්‍රමණය වෙත චන්ද්‍රයාගේ උදම් ආචරණ නිසා මෙය සිදුවෙයි. 

## භ්‍රමණ කාලාවර්තය 
 (හෝ *ඇල බව*) සහ  භ්‍රමණ අක්ෂයට සහ  කක්ෂයෙහි තලයට එය දක්වන සබඳතාවය මාර්තු විෂුවය තුලදී සූර්යයා සි‍ට නැරඹුවහොත් නිරික්ෂණය වන අයුරු.]] 
 ග්‍රහලොවක් මත, **තාරීය දවස** සූර්ය දවසට වඩා කෙටිය. කාලය 1 හිදී, සූර්යයා හා යම්කිසි දුර තාරකාවක් යන දෙකම මුදුන්ගතව පිහිටයි. කාලය 2 හිදී, ග්‍රහලොව 360° භ්‍රමණය වී ඇති අතර දුර තාරකාව නැවතත් මුදුන්ගතව පිහිටියත් සූර්යයා එලෙස නොපිහිටයි (1→2 = එක් තාරීය දවසක්). මෙයට ටික වේලාවක් පසුවන, කාලය 3, වන තුරු සූර්යයා නැවත මුදුන්ගත නොවෙයි (1→3 = එක් සූර්ය දවසක්).]]

සූර්යයාට සාපේක්ෂව ‍පෘථිවියෙහි භ්‍රමණ කාලාවර්තය (සැබෑ දහවල සිට සැබෑ දහවල දක්වා) යනු එහි **සැබෑ සූර්ය දවස** හෝ **දෘශ්‍ය සූර්ය දවස** වෙයි. එය වේලා සමීකරණයෙහි ව්‍යුත්පන්නය වන බැවින් පෘථිවි කක්ෂයේ විකේන්ද්‍රිකතාවය සහ පෘථිවි අක්ෂයෙහි ඇලය (ඇල බව) මත රඳා පවතියි. මේ දෙකම වසර දහස් ගණනක් පුරා පැතිර පවත්නා විචල්‍යයක් අත්විඳින බැවින්  සැබෑ සූර්ය දවසෙහි වාර්ෂීක විචල්‍යයද වෙනස් වෙයි. සාමාන්‍යයෙන්, එය වසරකට දෙවරක් සාමාන්‍යය සූර්ය දවසට වඩා දිගු වන අතර වසරකට දෙවරක් ‍ සාමාන්‍යය සූර්ය දවසට වඩා කෙටි වෙයි. සූර්ය සමීපකය කිට්ටුවදී,  සාමාන්‍ය පමණට වඩා වැඩි කෝණයක් ගනිමින් හා එම ගමනට  පමණ වැඩිපුර ගනිමින්, සූර්යයාගේ දෘශ්‍ය චලිතය ක්‍රාන්තිවලය හරහා සිදු වන විට, සැබෑ සූර්ය දවස දිගු වීමට  ප්‍රවණතාවයක් ඇත. මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ වශයෙන්, සූර්ය දුරකය සමීපයෙහිදී එය  පමණ කෙටිය.

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
හම්බන්තොට පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය

**හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය** ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු දිග මුහුදු තීරයේ පිහිටා ඇති දිස්ත්‍රික්කයකි. වර්ග කිලෝ මීටර 2593 ක වපසරියකින් යුක්ත මෙම දිස්ත්‍රික්කය තරමක් වියලි කලගුනයකින් යුක්තය. දිස්ත්‍රික් අග නගරය හම්බන්තොට නගරය වන අතර පරිපාලන ගොඩනැගිලි මෙහි පිහිටා ඇත. මිට අමතරව තංගල්ල, අම්බලන්තොට, තිස්සමහාරාමය, මිද්දෙනිය හා බෙලිඅත්ත ප්‍රධාන නගර ප්‍රධාන වේ. 

ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලැබීමෙන් පසු නව සංවර්ධන වැඩ පිලිවෙලවලට පෙර හම්බන්තොට කෘෂිකාර්මික දිස්ත්‍රික්කයක් වූ අතර , හෙන ගොවිතැන දිස්ත්‍රික්කයට සුවිශේෂී භාවිතාවක් විය. මිට අමතරබ වී වගාව බෙහෙවින් පැතිරී පවතින අතර පොල් වගාව මෙන්ම තේ වගාවද  දිස්තිරික්කය තුල දැකිය හැක. 

හම්බන්තොට රජයේ උප ඒජන්ත ලෙස කටයුතු කරන ලද ලෙනාඩ් වුල්ෆ් මහතා විසින් රචිත බැද්දේගම කෘතිය හම්බන්තොට ජනතාව , භුමිය හා ඔවුන්ගේ ගැටළු මානව විස්තර කරයි. 
## ඉතිහාසය 
## ජනගහනය 
මුළු ජනගහනය ( 2011 දි) 596,617 වන අතර ඔවුන්ගෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් (96.76%) බොද්ධයෝ වෙති.
## ජාතිය අනුව ජනගහන තොරතුරු ( 2011 ) 
* සිංහල 579,032
*ශ්‍රී ලංකා දෙමළ 2,111	
*ඉන්දියානු දෙමළ 136	
*ශ්‍රී ලංකා යෝනක 6,556	
*මැලේ 8,210	
*බර්ගර් 138	
*ශ්‍රී ලංකා චෙට්ටි 7
*භාරත 2
*වෙනත් 425	
***එකතුව** 596,617 
## භූගෝලීය පසුබිම 
## දේශගුණය 
## ආර්ථිකය 
## සංචාරක ආකර්ෂණ 
## පරිපාලන ව්‍යුහය
## ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 
හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ගණන 12කි එනම්.

* අම්බලන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* අඟුණුකොළපැලැස්ස ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* බෙලිඅත්ත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* හම්බන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* කටුවන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ලුණුගම්වෙහෙර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* ඕකේවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* සූරියවැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* තංගල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* තිස්සමහාරාම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* වලස්මුල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
* වීරකැටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය

## හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති නගර 
### මහ නගර සභා 
*හම්බන්තොට
### නගර සභා 
*තංගල්ල
### වෙනත් නගර 
*අම්බලන්තොට
*බෙලිඅත්ත
*තිස්සමහාරාමය
*මිද්දෙනිය
*අඟුණුකොළපැලැස්ස 
*වලස්මුල්ල
*වීරකැටිය
*රන්න නගරය
## වෙනත් කරුණු 
*ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවියhttp://www.statistics.gov.lk/home_si.asp

*ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවියhttp://www.statistics.gov.lk/home_si.asp
{| class="toc" border="0" style="width:50%; font-size:90%"
|-
! colspan="8" style="background:#629BAB; color:white; font-weight:bold" | හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික් ජනගහනය 
|- style="text-align:center; font-weight:bold;"
! style="background:lavender; width:10%" | මුළු පුද්ගලයින් ගණන
! style="background:lavender; width:10%" | බොද්ධ
! style="background:lavender; width:10%" | හින්දු
! style="background:lavender; width:10%" | මුස්ලිමි
! style="background:lavender; width:10%" | ක්‍රිස්තියානි
|-
| 596617
| 577284
| style="text-align:right;"| 1243
| style="text-align:right;"| 15163
| style="text-align:right;"| 1098
|-
## ආශ්‍රිත ලිපි
* ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක
* ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්

## මූලාශ්‍ර 
*ශ්‍රී ලංකා ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවියhttp://www.statistics.gov.lk/home_si.asp
නිශාගත ආමුත්‍රලය

පොදු වශයෙන් **නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම** ලෙසින් හැඳින්වෙන,   **නිශාගත ආමුත්‍රලය** යනු, සාමාන්‍යයෙන් මුත්‍රාශ පාලනය කර ගැනීමේ හැකියාව ඇතිවන වයසට පසුව සිදු වන නිදිගත් විටෙක  අනිච්ඡානුගව මුත්‍රා කිරීම  සඳහා භාවිතා වන වෛද්‍ය භාෂිතයකි. නිශාගත ආමුත්‍රලය  *ප්‍රාථමික* (PNE) යැයි සැලකෙන්නේ, කුඩා දරුවා  නොතෙත් නින්දක් දිගු හා සන්තත කාලයක් තුල අත්විඳීමට පෙර මෙය සිදුවෙයි නම්ය. *ද්විතීයික* නිශාගත ආමුත්‍රලය (SNE) යනු දරුවෙකු හෝ වැඩිහිටියෙකු, නොතෙත් නින්ද අත්විඳීමට හුරු වීමට පසු කලෙක යලි නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම ඇරඹීමේ අවස්ථාවක්ය.

නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම ළමාවියෙහිදී වඩාත් බහුල මෞත්‍රික රෝගී  මැසිවිල්ල වන අතර  අති බහුල  බාලචිකිත්සක-සෞඛ්‍ය ගැටළු අතුරින් එකකි.. එනමුදු, බොහෝ නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම්, හුදෙක් විකසන ප්‍රමාදයක් පමණකි—චිත්තවේගාත්මක ගැටළුවක් හෝ භෞතික රෝගයක් හෝ නොවේ. විශේෂිත වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ගැටළුකාරී තත්ත්වයන් නිසාවෙන් ඇතිවන්නේ නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම් අතුරින් සුළු ප්‍රතිශතයක් (5% සිට 10% දක්වා) පමණි.  මෙම ගැටළුව පිළිබඳ පවුල් ඉතිහාසයක් තිබේ නම් බොහෝ විට නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම ඇතිවීමේ ප්‍රවණතාවයක් පවතියි.

‍බොහෝ ගැහැණු දරුවන්ට නොතෙත් නින්දක සුව විඳීමට වයස අවුරුසු හයෙහිදී පමණ හැකි වන අතර බොහෝ පිරිමි දරුවනට මෙම තත්ත්වය වයස අවුරුදු සතෙහි සිට භුක්තිවිඳිය හැක. වයස අවුරුදු දහය පසුවත්ම, ළමුන් අතුරින් 95% ක් රාත්‍රියෙහිදී නොතෙත් නින්දක් ලබති. සිදුකර ඇති අධ්‍යයනයන් අනුව, වැඩිහිටි නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම් ප්‍රතිශතය 0.5% සිට 2.3% අතර පවතියි. 

නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම අඟවන සංඥාවන් වැනි චර්යාව-පදනම් කොට ගත් විකල්පයන්හි සිට, හෝමෝන ප්‍රතිස්ථාපනය වැනි ඔසු භාවිතය හා, මුත්‍රමාර්ගය විශාල කිරීම වැනි ශල්‍ය චිකිත්සක ක්‍රියාවන් දක්වා පවා පුළුල් පරාසයක ප්‍රතිකාරයන් මේ සඳහා නියම විය හැක. බොහෝ නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම් හුදෙක් විකසන ප්‍රමාදයන් නිසා, බොහෝ ප්‍රතිකාර සැලසුම් ආත්මාභිමානය රැකගැනීම හෝ වැඩිදියුණුව කෙරෙහි යොමු වී ඇත. පවතින තත්ත්වය නිසාවෙන් ලජ්ජාවට පත්වුවහොත්, නින්දෙහි මුත්‍රා කිරීම් වලට ලක්වන දරුවන් හා වැඩිහිටියන්,  චිත්තවේගී ආතතිය හෝ මානසික අනර්ථය වැන්නට ගොදුරු විය හැක. තමන්හට පාලනය කර ගත නොහැකි තත්ත්වයකට මුහුණ දෙන දරුවන්ට පීඩනය යෙදීම, ලජ්ජාවට පත්කිරීම, හෝ දඬුවම් දීම නිසාවෙන් ඇතිවිය හැකි මානසික හානිය පිළිබඳව වෛද්‍යවරයා විසින් දෙමව්පියන් හට උපදේශනය ලබාදී අනතුරු ඇඟවිය යුතු බවට ප්‍රතිකාර මාර්ගෝපදේශන විසින් නිර්දේශනය කෙරෙයි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රෝග
ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍යවේදය
ප්‍රවර්ගය:ළමා විය
ප්‍රවර්ගය:ළමා වියෙහිදී හා යොවුන් වියෙහිදී ඇති වන චිත්තවේගාත්මක සහ චර්යාත්මක ආබාධයන්
ප්‍රවර්ගය:සාමාන්‍ය වෛද්‍යවිද්‍යාත්මක සංකුලතා නිසා ජනිත වන මානසික අක්‍රමයන්
ප්‍රවර්ගය:බාලචිකිත්සාව
ප්‍රවර්ගය:නිද්‍රා ආබාධ
ප්‍රවර්ගය:ලක්ෂණයන් සහ ලකුණු: මෞත්‍ර පද්ධතිය
ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව
උල්කා වර්ෂාව

**උල්කා වර්ෂාව**ක් යනු රාත්‍රී අහසේ එක් ස්ථානයකින් හටගන්නා සේ පෙනෙන ඇදහැලෙන උල්කා ගණනාවක් නිරීක්ෂණය කර හැකි මොහොතකි. මෙම උල්කා වර්ෂාවක් ඇති වන්නේ එක්වර පෘථිවි වායු ගෝලය වෙත  සමාන්තර පථ ඔස්සේ  අධික වේගයෙන් ඇතුල්වන උල්කාෂ්ම (ආන්තරීක්ෂ අපද්‍රව්‍ය) විශාල ප්‍රමාණයක් නිසාය. මෙම ආන්තරීක්ෂ අපද්‍රව්‍ය යනු කලින් කලට අභ්‍යවකාශය හරහා ගමන් කරන ධූමකේතු ගමන් කිරීමේදී ඉතිරි කර දමා යන කොටස් ද අභ්‍යවකාශයේ සැරිසරන වෙනත් ග්‍රහක කැබැලි වැනි ද්‍රව්‍ය ද වේ. අභ්‍යවකාශයේ නිශ්චිත ප්‍රදේශවල රැඳී ඇති මෙම ආන්තරීක්ෂ අපද්‍රව්‍ය පෘථිවියේ පරිභ්‍රමණය හේතුවෙන් පෘථිවිය හා හමුවේ. එසේ හමුවන කැබැලි පෘථිවි වායුගෝලය තුලට ඇතුළුව ගුරුත්වාකර්ෂණය හේතුවෙන් පොළොව වෙත ඇද ගැනීමේදී වායුගෝලය හා ගැටේ. මෙම ගැටීමේදී අධික ඝර්ෂණයක් ඇතිවන අතර මෙම ඝර්ෂණය හේතුවෙන් එම කැබලි දැවී විනාශ වේ. උල්කා වර්ෂා යනු මෙම දැවෙන ආලෝකයන් පොළොව වෙත දර්ශනය වීමයි. බොහොමයක් උල්කා ප්‍රමාණයෙන් වැලි කැටයකට වඩා කුඩා වන බැවින් එසේ වායුගෝලය වෙත ඇතුළු වන සෑම උල්කාෂ්මයක්ම පාහේ පොළොව වෙත ළඟා වීමට පෙර අධික වායුගෝලීය ඝර්ෂණය හේතුවෙන් දැවී අවසන් වී යයි. සාමාන්‍ය අවස්ථාවලින් බැහැරව පැයකට උල්කා දහසක් පමණ පතිත වන උල්කා වැසි ද මේ අතර ඇතිවීමට ඉඩ ඇත.
ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්

### ටෙලි නිර්මාණ
* *ආදරේ සුවඳ අරන්*
* *උරුමයක අරගලය*
* *කුටුකුටු මාමා*
* *පින්කඳ සිමෝනා*
* *රිදි සිත්තම්*
* *රුවන් මාලිගා*
* *විසුල අහස යට
* *සඳ නුඹ නම්*
* *සුසුමට පවා රහසින්*
* *සීතල ගිනිදැල්*
* *සාරංගනා*
* *හිරුට මුවාවෙන්''
සුදු කොඩි නඩුව

ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු හමුදාපති සරත් ෆොන්සේකා මහතාට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මෙම නඩුව පවරා ඇත. මෙම නඩුවෙන් රජය වෙනුවෙන් නීතිපතිවරයා චෝදනා ගොනු කරමින් පවසා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා හමුදාවට යටත් වීමට පැමිණෙන එල්.ටී.ටී.ඊ සාමාජිකයන් හට වෙඩි තබන ලෙස ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් මේජර් ජනරාල් ශවේන්ද්‍ර සිල්වා හට නියෝග දුන් බව සරත් ෆොන්සේකා මහතා පවසා ඇති බවය.  මෙසේ පවසා ඇති බව වාර්තා කර ඇත්තේ සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතෙහිය. එම පුවත සංස්කරණය කර ඇත්තේ සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතේ ජනමාධ්‍යවේදිනී ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් නමැත්තිය විසිනි. පවරා ඇති මේ නඩුවට මුල්වී ඇත්තේ  මෙම පුවත්පතෙහි මෙම පළකිරීමයි. ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් නමැත්තිය පවසන්නේ සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමාට දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී මේ බව යුද පෙරමුණේ සිටි මාධ්‍යවේදියෙක් ගෙන් දැනගත් බව ඔහු විසින් ප්‍රකාශ කල බවයි. මෙම චෝදනාව හා මෙම පුවත්පත් වාර්තාව ෆීල්ඩ් මාෂල් සරත් ෆොන්සේකා මහතා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමාට දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාව ඔප්පු කිරීමට ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කල සටහන් පොතෙහි සමහරක් පිටු පසුව වෙනස් වී ඇති බව අධිකරණය විසින් නිරික්ෂණය කර ඇත. මෙම නඩුව දැනට විභාගයට ලක්වෙමින් පවතියි. 

## මුලාශ්‍ර 

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:නඩු
පළාත් ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව -දකුණු පළාත

## Provincial Revenue Department- Southern
13 වන අාණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මඟින් පිහිටුවන ලද පළාත් සභා 9 (නවය) අතුරින් ඒක් පළාත් සභාවක් වන දකුණු පළාත් සභාවේ පාළනය යටෙත් වන එක් දෙපාර්තමේන්තුවක් වේ. මෙම දෙපාර්තමේන්තුව 1991 ජනවාරි මස පළමු දින පිහිටුවන ලදී.

මෙම දෙපාර්තමේන්තුව විසින් 1990 අංක 07 දරණ දකුණු පළාතේ මුදල් ප්‍රඥප්තිය හා 1994 අංක 02 දරණ පරිපුරක මුදල් ප්‍රඥප්ති ක්‍රියාත්මක කරයි.

පළාත තුළ පිහිටි ව්‍යාපාරික අයතනයන්ගෙන්,

#	පිරිවැටුම් බද්ද
#	ඛණිජ බද්ද
#	ඖෂධ සහ රසායන බද්ද
යන බදුද, නිශ්චල දේපල පැවරීමේදී, ගෙවිය යුතු මුද්දර ගාස්තු රැස් කීරීම, වන ජීවී හා වෘක්ෂලතා ආඥාපනත යටතේ වන ගාස්තු රැස්කිරීමද මුලික වගකීම්වේ.

මෙම කාර්යන් සිදුකිරීම සඳහා,

#පළාත් ආදායම් කොමසාරිස්වරයෙක්
# පළාත් ආදායම් නියෝජ්‍ය කොමසාරිස්වරු
# පළාත් තක්සේරුකරුවන්
# බදු නිලධාරීන් ප්‍රමුඛ කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටී.

මෙම දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන කාර්යාලය ගාල්ල, වක්වැල්ල පාරේ අංක 30, ස්ථානයේ පිහිටා ඇති අතර මාතර, පල්ලිමුල්ල, සම්බොධි මාවතේ සහ හම්බන්තොට, කච්චේරි සංකීර්ණයේ, අංක 01 හී ද ප්‍රාදේහීය කාර්යාල පිහිටා ඇත. මෙම ප්‍රාදේශීය කාර්යාලයන්හී පරිපාලන කටයුතු නියෝජ්‍ය කොමසාරිස්වරුන් මඟින් සිදු කෙරේ.

මෙම දෙපාර්තමේන්තුවේ දැනට පළාත් ආදායම් සේවයේ නිලධාරීන් 66 දෙනකු සේවයේ යෙදෙන අතර දෙපාර්තමේන්තුවේ අනෙකුත් කටයුතු සඳහා සහායක නිලධාරී මණ්ඩලයක් සේවයේ යෙදේ.
රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය, ශ්‍රී ලංකාව

**රාජකීය උද්භිද උද්‍යානය**, ශ්‍රී ලංකාවේ පේරාදෙණියේ පිහිටා ඇත. එය ශ්‍රි ලංකාවේ පිහිටි උද්භිද උද්‍යාන පහ අතුරින් ප්‍රධානම උද්භිද උද්‍යානය ලෙසින් සැලකෙයි.

## පිහිටීම
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 460 ක් පමණ උසින් පිහිටා ඇති මෙහි භූමී ප්‍රමාණය අක්කර 147 ක් වේ. මහනුවර සිට කිලෝමීටර් 5.5 ක් බටහිරින් මෙය පිහිටා ඇත.

## දේශගුණය
වසරේ දින 365 න් දින 200 කම වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් මෙයට ලැබේ. 

## ඉතිහාසය
මෙහි ඉතිහාසය 1371 දක්වා දිවෙයි. තුන්වන වික්‍රමබාහු රජුගේ රාජ සභාව පිහිටා තිබී ඇත්තේ වර්තමානයේ මේ උද්‍යානය පිහිටි ප්‍රදේශයේ මහවැලි ගඟ අසල යි. එ සේ ම මේ බිමෙහි විමලධර්මසූරිය රජු විහාරයක් ඉදිකළ බවත් පසුව ලංකාව 1815 වේ දී බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට යටත් වීමෙන් පසු එම විහාරය කඩා බිඳැ දමා වැනැසූ බවත් සඳහන් වෙයි. පසුව මෙහි උද්භිද උද්‍යානයක් සෑදීමට අවශ්‍ය බිම් සැකැස්ම කර ඇත්තේ 1821 ඇලෙක්සැන්ඩර් මූං විසිනි. 1912 දී මෙහි අයිතිය කෘෂිකර්ම දෙපාර්තුමේන්තුවට පැවරී ඇත. මෙහි ඉපැරණි තාල වර්ගයට අයත් ශාක දැකිය හැකි අතර ලංකාවේ පළමු තේ පැළය සිටුවා ඇත්තේ ද මෙම උද්‍යානයේ දී ය. ඉංග්‍රීසින් මේ උද්‍යානය ඉදිකර ඇත්තේ තම විවේක කාලය නිදහසේ ගෙවීමට යි.

## සංචාරක ආකර්ෂණය
මෙම උද්‍යානය ඕකිඩ් විශේෂයන් සදහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. එසේම මෙහි ශාක විශේෂයන් 4000 ට  වඩා ඇත. ඒ අතර විශේෂයෙන්ම බෙහෙත් පැළෑටි, කුළු බඩු ශාක, තාල වර්ගයට අයත් ශාක සහා ඕකිඩ් විශේෂයන් වේ. වාර්ෂිකව දෙස් විදෙස් ආකර්ශකයින් මිලියන 2ක් පමණ මෙහි පැමිණේ. 

වර්තමානයේ මෙහි වැඩකටයුතු කරගෙන යන්නේ උද්භිත උද්‍යාන දෙපාර්තමෙන්තුවත් කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමෙන්තුවත්  ඒකාබද්ධවය.

## ගැලරිය

Image:Botanical Garden of Peradeniya 05.jpg| 
Image:Botanical Garden of Peradeniya 03.jpg| 
File:Kandy Botanical Garden, Sri Lanka.jpg| 
Sri Lanka, Peradeniya Botanical Gardens, White Bull.jpg
Sri Lanka, Yellow plant in Peradeniya Botanical Gardens.jpg
Image:Pera Bot.jpg| 
Sri Lanka, Peradeniya Botanical Gardens.jpg

## ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි අනෙකුත් උද්භිද උද්‍යාන
* හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය
* හක්ගල උද්භිද උද්‍යානය
* මිරිජ්ජවිල උද්භිද උද්‍යානය
* සීතාවක උද්භිද උද්‍යානය

## බාහිර සබැඳි
*කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව නිල වෙබ් අඩවිය 
*http://www.botanicgardens.gov.lk/ 
*More images on Botanical Garden, Peradeniya 
*http://www.botanicgardens.gov.lk/ 
*Botanic Gardens of Sri Lanka
*The Peradeniya Royal Botanic Gardens, travelsrilanka.com

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ උද්භිද උද්‍යාන
ගලගණ්ඩය

**ගලගණ්ඩය**ක් හෝ **කණ්ඨමාලය**ක් හෝ **වායු ගෙඩිය**ක්  (ඉංග්‍රීසි පදය goitre යන්න බිඳී ඇත්තේ ලතින් *gutteria*, *struma* වෙතිනි), යනු තයිරොයිඩ ග්‍රන්ථියෙහි ඉදිමුමක් වන අතර, එය නිසා ගෙල හෝ  ස්වරාලය ඉදිමුමකට ලක් විය හැක. ගලගණ්ඩය සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවන්නේ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය නිවැරදි අයුරින් ක්‍රියානොකරන විටකදීය.

## වර්ගීකරණය
ඒවා විවිධ ආකාරයට වර්ගීකරණය කෙරෙති: 

* "විසිරි ගලගණ්ඩය"ක් යනු සමස්ත තයිරොයිඩය පුරා පැති ඇති ගලගණ්ඩයකි (මෙය  "සරල ගලගණ්ඩය"ක් හෝ, "බහුසන්ධීය ගලගණ්ඩය"ක් විය හැකිය).
* "ධූලක ගලගණ්ඩය" යනු අධි තයිරොයිඩතාව සහිත ගලගණ්ඩයයි. මෙය බහුල ලෙසින් ග්‍රේව්ස් රෝගය නිසා ඇති වන නමුත්, බහුසන්ධීයයක ප්‍රදාහය නිසා ඇති විය හැක.
* "ධූලක නොවන ගලගණ්ඩය" (සාමාන්‍ය හෝ අඩු තයිරොයිඩ් මට්ටම් ආශ්‍රිතව පවතින) යනු අන් සියළු වර්ග වෙති ( ලිතියම් නිසාවෙන් හෝ වෙන යම් ස්වයංප්‍රතිශක්ති රෝගයන් නිසාවෙන් ඇතිවන්නාවූ).

අනෙකුත් වර්ගීකරණ විධි:
* I ගණය - ස්පර්ශ පිරික්සුම් ගලගණ්ඩය - හිසෙහි සාමාන්‍ය ස්ථාපනයෙහිදී එය දැකිය නොහැකිය; ස්පර්ශ පිරික්සුමෙන් පමණක් සොයා ගත හැක.
* II ගණය - ගලගණ්ඩය පරික්සුමෙන් සොයා ගත හැකි අතර පහසුවෙන් දැකිය හැක.
* III ගණය - ගලගණ්ඩය ඉතා විශාල හා  අපරක්‍රෝඩක වෙයි; තෙරපීම යෙදූ විට එම සලකුණු පවතියි.

## ආශ්‍රිත
සල්

ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න

* සල් (බුද්ධ චරිතය සබැඳි)
* ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝවිට සල් යනුවෙන් හැඳින්වෙන සල් (අමෙරිකානු)
සල් (බුද්ධ චරිතය සබැඳි)

## ආගමික වැදගත්කම
### බුද්ධාගම
සිදුහත් උපත ලැබුවේ මෙම ගස යට ය.

### හින්දු ආගම
ඉන්දියාවේ ශිව දෙවියන් වෙනුවෙන් ඉදි වූ කෝවිල්හී සල්ගස වැඩිපුරම දැකිය හැක. හින්දි භාෂාවේන් මීට ශිව කමල් යනුවෙන් පවසනවා. දෙමළ බසින් නාගලිංගම් ලෙසද,.බෙංගාලි බසින් නාග්කේශර්'' යනුවෙන්ද හදුන්වනවා.කන්නඩා බසින් නාගලිංග පුෂ්ප ලෙස හදුන්වනවා. නාගමල්ලි මල හෝ මල්ලිකර්ජුන මල ලෙසින් තෙලිඟු බසින් හැදින්වෙනවා.

## ප්‍රයෝජන
## Gallery

Image:Sal (Shorea robusta)- trunk- strangulated by some ficus tree at Jayanti, Duars W Picture 119.jpg|Sala trunk constricted by a ficus tree at Jayanti. 
Image:Sal (Shorea robusta)- old leaf at Jayanti, Duars W Picture 122.jpg|Old leaf at Jayanti.
Image:Sal (Shorea robusta)- flowering canopy W Picture 117.jpg|Flowering canopy at Jayanti. 
File:India, tre dee, salabhanjika, periodo hoysala 1150-1200 da Karnataka.JPG|Salabhanjika or "sal tree maiden", Hoysala sculpture, Belur, Karnataka

 31 ජූලි 2018

* 

## බාහිර සබැදි
*Haryana Online: Sal
සල් (අමෙරිකානු)

## ගැලරිය

Image:Naglingam (Couroupita guianensis) fruit in Hyderabad, AP W IMG 6611.jpg|fruit in  Hyderabad, India.
Image:Naglingam (Couroupita guianensis) young leaves in Hyderabad, AP W IMG 6606.jpg| young leaves  in  Hyderabad, India.‎
Image:Naglingam (Couroupita guianensis) tree in Hyderabad, AP W IMG 6612.jpg|tree in  Hyderabad, India.
Image:Cannonballtree1.jpg|flower in the Botanic Garden in Singapore.
File:Couroupita guianensis MHNT.BOT.2008.1.23.jpg|Couroupita guianensis - Museum specimen

## ආශ්‍රිත
* 

## බාහිර සබැඳි
* Couroupita guianensis  on The Lecythidaceae Pages
* http://mukthabalaga.wordpress.com/2007/03/23/nagalinga-pushpa/ on mukthabalaga.wordpress.com
වේලා සමීකරණය

**වේලා සමීකරණය** යනු දෘශ්‍ය සූර්ය වේලාව  සහ සාමාන්‍ය සූර්ය වේලාව අතර වෙනස වන අතර, දෙකම කිසියම් එක් ස්ථානයකදී (හෝ එකම භූගෝලීය දේශාංශය සහිත වෙනත් ස්ථානයකදී) හා එකම සැබෑ  වේලා මොහාතෙහිදී නිරික්ෂණය කල යුතුව ඇත.
ප්‍රාථමික කෝෂය

**ප්‍රාථමික කෝෂයක්** යනු,  විද්‍යුත් රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව ප්‍රත්‍යවර්ත්‍ය නොවන ඕනෑම වර්ගයක  බැටරියකි. ප්‍රාථමික කෝෂයක ඉතාමත් පොදු නිදසුනක් වන්නේ භාවිතා කොට බැහැර දැමිය හැකි බැටරියකි. ද්විතීයික කෝෂයකදී ලෙසින්, කෝෂය තුලට ධාරාවක් යැවීමෙන් ප්‍රතික්‍රියාව ප්‍රතිවර්තනය කිරීම මෙහිදී සිදු කල නොහැක; රසායනික ප්‍රතික්‍රියක ඒවායේ පූර්ව තත්වයට හා හැකියාවට පැමිණිවීම සිදු කල නොහැක. ඒවා‍යේ ඉලෙක්ට්‍රෝඩ එකක හෝ දෙකෙහිදීම ද්‍රව්‍ය භාවිතා කොට අහවර කිරීමක් ප්‍රාථමික බැටරිවලදී සිදුවෙයි.

## යළිආරෝපණය කල හැක්කන් හා සංසන්දනය
ඒවායේ ඉහළ ආරම්භක මිල හා ආරෝපණ කට්ටල පද්ධතියක මිල, ආරෝපණ වක්‍ර කිහිපයක් පුරාවට බෙදී යන පරිදී කටයුතු කල හැකි නම්, යළිආරෝපණය කල හැකි බැටරි භාවිතය සකසුරුවම් සහිතය; නිදසුනක් ලෙසින්, අතෙහි-රඳවා භාවිත කල හැකි බල මෙවලම් වලදී, භාවිතයෙහි සෑම පැය කිහිපයකට වරක්ම අධි-ධාරිතා ප්‍රාථමික බැටරි ඇසුරුමක් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම ඉතාමත් මිල අධික කටයුත්තක් වෙයි.
කාඩ්රෝනා තනපට වැට

**කාඩ්රෝනා තනපට වැට** යනු නවසීලන්තයෙහි, මධ්‍යම ඔටාගෝහී පිහිටියාවූ ආන්දෝලානාත්මක සංචාරක ආකර්ෂණයක් වූ අතර, මෙහි ගම්බද වැටකට එය පසුකරයන්නන් විසින් තනපට එක් කිරීමට පටන් ගැනුම නිසා, අවසාන‍යේදී  පුද්ගලික තනපට සිය ගණනක් සහිත සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට මෙම වැට වර්ධනය වීම සිදුවිය. වසන්කා හට නිරිත දිග ප්‍රදේශයෙහි  කාඩ්රෝනා නිම්නයෙහි ගොවිපල  දේපලක් අසබඩ මාර්ග අවශේෂිතයක මෙම වැට පිහිටා තිබුණි.
සින්ක්-කාබන් බැටරිය

බඳුනක් හා සෘණ අග්‍රයක් යන දෙකම ලෙසින් ක්‍රියාකරන සින්ක් ටින් භාජනයක් තුල,  **සින්ක්-කාබන් වියලි කෝෂයක් හෝ බැටරියක්** අසුරා ඇත. එය විකසනය කෙරුණේ තෙත් ලෙක්ලාන්ච් කෝෂය () වෙතිනි. ධන අග්‍රය ලෙසින් ක්‍රියා කරනුයේ  මැන්ගනීස් ඩයොක්සයිඩ් සහ  කාබන් කුඩු මිශ්‍රණයකින් වටවූ කාබන් දණ්ඩකි. භාවිතා කෙරෙන විද්‍යුත් විච්ඡේදකය වන්නේ ජලයේ දියකරන ලද සින්ක් ක්ලෝරයිඩ් සහ ඇමෝනියම් ක්ලෝරයිඩ් තලපයකි. . සින්ක් ක්ලෝරයිඩ් කෝෂ යනු මුල් ඇමෝනියම් ක්ලෝරයිඩ් වර්ගයෙහි වැඩි දියුණු කල ප්‍රවාචය වෙයි. සින්ක්-කාබන් බැටරි යනු අඩුම මිල සහිත ප්‍රාථමික බැටරි වන අතර එබැවින්ම, බැටරි ඇතුලත් කොට උපකරණ විකුණන කල්හී නිෂ්පාදකවරුන්ගේ ජනප්‍රියතම තේරීමක් වෙයි. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් නම් කෙරෙන්නේ  "පොදු කාර්ය" බැටරි ලෙසිනි. ජව පරිවාහය එතරම් අධික නොවන බැවින්,  දුරස්ථ පාලක, සැණෙලි, ඔරලෝසු, හෝ ට්‍රාන්සිස්ටර ගුවන්විදුලි යන්ත්‍ර යන්නෙහි මෙය භාවිතා කල හැක.

## ඉතිහාසය
1876 වන විට, මැන්ගනීස් ඩයොක්සයිඩ් පිණ්ඩිත අච්චුවක් සහිතව තෙත් ලෙක්ලාන්ච් කෝෂය‍‍‍ තැනිණි.

ප්‍රවර්ගය:බැටරිය (විද්‍යුතය)
ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන්

සහ a පොසිට්‍රෝනයක් වෙතිනි]]

**ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන්** යනු හයිඩ්‍රජන්හී ප්‍රතිපදාර්ථ ප්‍රතිමූර්තියයි. සාමාන්‍ය හයිඩ්‍රජන් පරමාණුව සමන්විත වී ඇත්තේ  ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සහ ප්‍රෝටෝනයක් වෙතින් වන අතර, ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන් පරමාණුව සැදී ඇත්තේ  පොසිට්‍රෝනයක් සහ  ප්‍රතිප්‍රෝටෝනයක් වෙතිනි. 1995 දී  ත්වරක පරීක්ෂණ වලදී, කෘත්‍රිම ලෙසින් ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන් සැදෙන බව දැනගත් නමුත්, එවැනි "වැර" ප්‍රවේගයන්හිදී නිපැයෙන පරමාණු, සවිස්තර පිරික්සුමකට භාජනය කිරීමට පෙර පදාර්ථය සමග ගැටෙමින් විනාශ වී යෑමට ප්‍රවණතාවයක් පැවතිණි. 2010 නොවැම්බර් හිදී, පළමු වරට, සසිල් ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන් නිපැයුණු අතර,  CERN හී ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන් ලේසර් භෞතික විද්‍යා උපකරණ (ALPHA) කණඩායම විසින් තත්පරයකින් හයෙන් පංගුවක පමණ කාලයක් තුල  චුම්බකිත ලෙසින් සංසීමා කරනු ලැබිණි.

ප්‍රතිහයිඩ්‍රජන් සඳහා සම්මත සංකේතය වන්නේ ''''*; එනම්, උඩුඉරක් සහිත H  ( *එයිච්-බාර්'', හෝ "එච්-බාර්").

## ආශ්‍රිත
## භාහිර යොමු
*Antimatter atoms produced and trapped at CERN - Press Release_CERN 
*ප්‍රති - හයිඩ්‍රජන් ප්‍රථම වරට රඳවා ගනියි - www.skylk.com 

ප්‍රවර්ගය:ප්‍රතිපදාර්ථය
ප්‍රවර්ගය:හයිඩ්‍රජන්
ප්‍රවර්ගය:හයිඩ්‍රජන් භෞතික විද්‍යාව
අනුරාධා කොයිරාල

**අනුරාධා කොයිරාල** යනු නේපාල ජාතික සමාජ ක්‍රියාකාරිනියක සහ මයිති නේපාල් යන ලිංගික සේවා සදහා කුට්ටනයට එරෙහි ලාභ නොලබන සංවිධානයේ අධ්‍යක්ෂවරියකි.
 මයිති නේපාල් සංවිධානය වර්තමානයේ නේපාලයේ කත්මන්ඩු නුවර ආශ්‍රිතව ආරක්ෂක නිවස්නයක් සහ පාසලක්‌ පවත්වා ගෙන යනු ලබයි. මිට අමතරව නේපාලය පුරා සහන නිවස සකස් කොට ඇති අතර විශේෂයෙන්ම මායිම් නගරවල ඇගේ සේවා නිවස්න ඇත. මයිති නේපාල් යනු නේපාල භාෂාවෙන් "මවගේ නිවහන" යන්නයි. ඉන්දියාවට ගණිකාවන් ලෙස ගෙනයන අසරණ කාන්තාවන් ඉන් ගලවාගෙන ඔවුන්ට තම නිවෙස් වලට යන තෙක් , නැත්නම් ගැලපෙන ජීවිකාවක් ලැබෙන තෙක් පිහිටවීම මයිති නේපාල් හි සේවාවන්ට අයත් වේ.

මිට අමතරව ඔවුන් මෙම කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ පවුල් හා එක් කිරීමේ නිරත වෙන අතර , ඉන්දීය දේශ සිමා ආරක්ෂක සේවා හා එක්ව ලිංගික මෙහෙයන් සදහා නේපාලයෙන් පිටමං කරන කාන්තාවන් සොයා ඔවුන්ට පිහිටවීමේ නියැලේ. කොයිරාල ඇගේ සේවය සදහා මැසූචෙට්‌ හි The Peace Abbey සංවිධානයෙන් Courage of Conscience සම්මානයටපත්‍රව ඇති අතර 2010 වසර සදහා CNN විසින් පිරිනැමෙන හොදම සී.එන්.එන් වීරයන් දස දෙනා ගෙන් කෙනෙකු ලෙස සම්මානයට භාජනය විය.  

## මුලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැදි 
* 
* The Peace Abbey Courage of Conscience Recipients List 

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:නේපාලය
ප්‍රවර්ගය:1949 උපත්
අම්පාර පාසල් නාමාවලිය

# අඩ්ඩලචෙනෙයි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
# අක්කරයිපත්තු මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
# සර්මෙල් ෆාතිමා විද්‍යාලය, කල්මුනෙයි
# ඩී.එස් සේනානායක ජාතික පාසල
# ගසාලි මුස්ලිම් විද්‍යාලය, සම්මන්තුරෙයි
# සම්මන්තුරෙයි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
# සහිරා විද්‍යාලය, කල්මුනෙයි
# උහන මහාවිද්‍යාලය
Command & Conquer: Red Alert 3

**Command & Conquer: Red Alert 3** රෙඩ් ඇලර්ට් 3 යනු යුද්ධෝපක්‍රම වීඩියෝ ක්‍රීඩාවකි.  මෙය **EA Los Angeles** විසින් නිෂ්පාදනය කර   Electronic Arts මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 

## මූලාශ්‍ර
වන්දනා ශිවා

**වන්දනා ශිවා** ((හින්දි : वन्दना शिवा; b. නොවෙම්බර් 5, 1952, Dehra Dun, Uttarakhand, India) යනු ඉන්දියානු ජාතික පරිසර ක්‍රියාකාරිනියක් , දාර්ශනිකයෙක් , පරිසර හිතවාදී ස්ත්‍රිවාදිනියක් වේ. ඇය නවදිල්ලිය මුලික කරගෙන ක්‍රියාත්මක වන අතර පොත් 20 ක් හා පර්යේෂණ වාර්තා 500 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇය විසින් විරචිතය. 

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
රත්නපුරය පාසල් නාමාවලිය

* ශාන්ත ලුක්ස් මහා  විද්‍යාලය, රත්නපුරය එහි 

* ආනන්ද මෛත්‍රී මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, බලංගොඩ
* ඇඹිලිපිටිය මහා විද්‍යාලය, ඇඹිලිපිටිය
* ඇලපාත මහා විද්‍යාලය,  ඇලපාත
* ෆර්ගියුසන් උසස් බාලිකා විද්‍යාලය, රත්නපුරය
* ගන්කන්ද මධ්‍ය විද්‍යාලය, පැල්මඩුල්ල
* සීවලි මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය, හිදැල්ලන, රත්නපුරය
* ශාන්ත ඇලෝසියුස් විද්‍යාලය, රත්නපුරය
* සුමන  බාලිකා විද්‍යාලය, රත්නපුරය
* රඹුක ඊ ගම්මානය විද්‍යාලය, රත්නපුරය
සුමන සමන් මහා විද්‍යාලය, රත්නපුර
ඇන්ටනොව් An-225

ලොව බරම ගුවන් යානය ලෙසින් හඳුන්වාදිය හැකි මෙම ගුවන් යානය බඩු ප්‍රවාහනය කිරීම සඳහා යොදා ගනී. ()

ප්‍රවර්ගය:ගුවන් යානා
ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය, පානදුර

1909 මාර්තු මස 3 වන දින, **ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය** ආරම්භ කරන ලදී. එය ලංකාවේ පැරණිම බෞද්ධ පාසල් වලින් එකකි. මෙය ජාතික පාසලකි. සිසුන් 4000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින මෙම පාසලේ ගුරුවරුන් 130 පමණ ඉගැන්වීම් කටයුතු වල නිරත වේ.මෙම විද්‍යාලය බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සංගමය මුලික කොට ගෙන නිර්මාණ විය . 2025/03/03 දිනට මෙම පාසලට වසර 116 ක් සපිරේ.

## ඉතිහාසය
ඓතිහාසික පානදුරා වාදයේ බෞද්ධ ප්‍රබෝධයට සමගාමීව අති පූජ්‍ය වැලිගම ශ්‍රී සුමංගල ස්වාමීන් වහන්සේට උපහාර පිණිස පානදුර රන්කොත් විහාර වාසී පානදුර ඥාණ විමලතිස්ස ස්වාමීන් වහන්සේ වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වයෙන් සහ ආශිර්වාදයෙන් වර්ෂ 1909 ක් වූ මාර්තු මස 03 වන දින පි. ලුවිස් දියෙස්, පි. දුමින්ද දියෙස්, මුදලිඳු තෝමස් රුදිගු, එම්. මත්තෙස් සල්ගාදු, පි. සී. එච්. දියෙස්, එම්. කොරනේලිස් පෙරේරා යනාදී සිංහල බෞද්ධ පුතුන්ගේ මුලිකත්වයෙන් රන්කොත් විහාර නම්වු පුණන්‍ය භූමියෙහි ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලය නම් වූ විද්‍යාස්ථානය සිංහල දරුවන්ට  උසස් ඉංග්‍රිසි අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමට ලක් මාතාවට දායාද කෙරිණි.

## විද්‍යාල ගීතය
&nbsp;සිරි සුමඟුල් විදුහලේ
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;යසස පතමු දින දිනේ...//  
&nbsp;සුචරිත ගුණ දම් සොයා
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;සිසුනට දී දම් අමා..
&nbsp;සුසිර පැතිර සුදිලෙවා
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;සුදිලෙවා සුදිලෙවා
&nbsp;සුසිර පැතිර සුදිලෙවා

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;හෙළ බස හෙළ ගී අපේ
&nbsp;ජාතික සුසිරිත් කලා...//
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;දෙවමින නිති වැඩ සැදු
&nbsp;සුමඟුල් මව වැජඹෙවා
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;වැජඹෙවා වැජඹෙවා
&nbsp;සුමඟුල් මව වැජඹෙවා.

## ක්‍රීඩා හා විෂය බාහිර කටයුතු
### නිවාස
සෑම වසරකම මුල් වාරයේ මලල ක්‍රීඩා උත්සවය පැවැත්වෙන අතර එහිදී නිවාස හතරකට බෙදී තරග කරයි. මෙම නිවාස නම් කර ඇත්තේ අතීත රජවරු සිහිවීම පිණිසය.

### ක්‍රීඩා
*චෙස්
*මලල ක්‍රීඩා
*පිහිනුම්
*ක්‍රිකට් 
*මේස පන්දු
*බැඩ්මින්ටන්
*හොකී
*වොලිබෝල්
*කරාතේ
*බොක්‌සින්
*රගර් 
*මල්ලව පොර
*ජුඩෝ
*වුෂු
*පාපන්දු

### විෂය බාහිර ක්‍රීයාකාරකම්
*තාරකා හා විද්‍යා සංගමය
*බෞද්ධ සංගමය
*සෞඛ්‍යදාන ඒකකය
*ශිෂ්‍ය නායක සංගමය
*බාලදක්ෂ සංගමය
*තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ සමාජය
*වාණිජ සංගමය
*මාධ්‍ය ඒකකය
*කථික හා විවාද සංගමය
*පරිසර සංගමය
*ඉන්ටරැක්ට් සමාජය
*සිංහ සමාජය
*ඡායාරූප සංගමය
*දැණුම මිනුම සමාජය
*නව නිපයුම් ඒකකය
*ශිෂ්‍ය භට බලකාය 
*ගුවන්සර සංගමය

## රන් මහා සටන
ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයේ නොමැකෙන මතකයක් වන රන් මහා සටන සෑම වසරකම පාසාම පානදුර  පුරවරයත්  මොරටු පුරවරයත් යා  කරමින් මොරටු මහා විද්‍යාය සමග පැවැත්වේ. මීට සමගාමීව පන්දුවාර පනහ එක්දින තරගයක්ද පැවැත්වේ එසේම සමගාමීව පාසල් ගුරු බවතුන්ගේ සැහල්ලු පන්දු ක්‍රිකට් හා වොලිබෝල් තරගද පවත්වයි. 

## ශ්‍රී සුමංගලයේ විදුහල්පතිවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
පුත්තලම පාසල් නාමාවලිය

* ජෝශප් වාස් විද්‍යාලය, වෙන්නප්පුව
* ශාන්ත මාරියා දෙමළ මහා විද්‍යාලය, පුත්තලම
* සහිරා ජාතික පාසල, පුත්තලම
* ආනන්ද ජාතික පාසල, හලාවත
*හලා/හැළබවටවන මහා විද්‍යාලය  
* පු/කල්/දලුව සාන්ත අන්තෝනි මහ විදුහල,දලුව,මාම්පුරිය
* හලා/යක්දෙස්සාව කනිෂ්ඨ විද්‍යාලය,යක්දෙස්සාව,කොස්වත්ත.
* ගුණරතන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය,නාරවිල,කොස්වත්ත.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
*ශ්‍රි ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව
මැජික්

සාමාන්‍ය ලෝකයේදී නොකළ හැකියයි සම්මත දේ කර අන් අයව සතුටු කිරීම සඳහා පෙන්වීම මැජික් ලෙස හැඳින්වේ.
නුවර එළිය පාසල් නාමාවලිය

# ගාමිණි ජාතික පාසල, නුවර එළිය
# කිකිළියමාන්න විද්‍යාලය
# ශුද්ධ ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය
# ශාන්ත පැට්රික් විද්‍යාලය, අවිස්සාවේල්ල
# සුමන මධ්‍ය විද්‍යාලය, අවිස්සාවේල්ල
ශ්‍රී ලංකාවේ පිළියන්දල කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව

**ශ්‍රී ලංකාවේ පිළියන්දල අධ්‍යාපන කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව**  කැස්බෑව, මොරටුව හා දෙහිවල ලෙස අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ තුනකට අදාල වන අයුරින් වෙන් වෙන් වශයෙන් දැක්විය හැක. සමස්ත අධ්‍යාපන කලාපය, පළාත් සභා පාසැල් 88 කින් , ජාතික පාසැල් 4 කින්, පෞද්ගලික පාසැල් 9කින් හා පිරිවෙන් 10කින් යුක්ත ‍වේ. ‍ ‍‍‍‍‍කලාප‍යේ මුලු ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 69405ක් වන අතර ගුරුමණ්ඩලය 3164ක් ‍වේ. 
## කොට්ඨාශ අතර රජයේ පාසැල් ‍බෙදී ඇති ආකාරය 
## ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව අනුව පාසැල් (පළාත්සභා-ජාතික) 
## කැස්බෑව ‍අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
## මොරටුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
## දෙහිවල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව

**ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර අධ්‍යාපන කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව**   කඩුවෙල, කොලොන්නාව, නුගේගොඩ හා මහරගම ලෙස අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ සතරකට අදාල වන අයුරින් වෙන් වෙන් වශයෙන් දැක්විය හැක. සමස්ත අධ්‍යාපන කලාපය පාසැල් 94 කින් යුක්ත ‍වේ. ‍ ‍‍‍‍‍කලාප‍යේ මුලු ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 90170ක් වන අතර ගුරුමණ්ඩලය 4073ක් ‍වේ.

## කොට්ඨාශ අතර රජයේ පාසැල් ‍බෙදී ඇති ආකාරය 
## ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව අනුව පාසැල් (පළාත්සභා-ජාතික) 
## කඩුවෙල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
## කොලොන්නාව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
## මහරගම අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය 
## නුගේගොඩ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය