open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
අනිච්ඡ

කටවහරේ සාමාන්‍යෙයන් **අනිත්‍යය** ලෙස යෙදෙන **අනිච්ච** (පාලි: अनिच्चा *anicca*; සංස්කෘත: अनित्य *anitya*; ටිබෙටියානු: མི་​རྟག་​པ་ *mi rtag pa*; චීන:  *wúcháng*; ජපන්: 無常 *mujō*; කොරියානු: 무상 *musang*; තායි: อนิจจัง *anitchang*, පාලි *"aniccaŋ"* වෙතින්) යනු බුද්ධාගමෙහි අත්‍යාවශ්‍ය භාෂිතයන් වන ත්‍රිලක්ෂණ අතුරින් එකක් වෙයි. ඉන් කියැවෙන්නේ සෑම සංස්කාර ධර්මයක්ම (පැවැත්මක්ම) අනවරත වෙනස්වීමක පවතින බවය.

අනිත්‍යයට අනුව මනුෂ්‍ය ජීවිතය වයස්ගතවීමේ අනවරත ගලායන ප්‍රවාහයකට යටත්වන අතර උපත සහ පුනරුත්පත්තියද (සංසාරය), අහිමිවීම්ද මෙම අනිත්‍යය ස්වභාවයේම ප්‍රථිපලයකි. බුදුදහමට අනුව මේ සෑම දෙයකම පවත්නා අනිත්‍ය ස්වභාවය හේතුවෙන් යම්කිසිවක් වෙත ඇලීම ඵලරහිත වෙයි. ඉන් ඇතිවන්නේ දුකක් පමණි.

බෞද්ධයින්ට අනුව අනිත්‍යය ස්වභාවය අවසන් කිරීමේ එකම මාර්ගය වන්නේ වෙනස්වීමක් නොමැති, ජරාවට පත්වීමක්, මරණයක් නොමැති නිර්වාණයයි.

උදෘතයන්

‘සෑම දෙයක්ම අනිත්‍යය ය. අනිත්‍යය යනු කුමක්ද ? ඇස අතිත්‍යය ය. දර්ශනය වන වස්තූන්(රූප), ඇසේ සංවේදීතාවය (චක්ඛු-සම්පාස), දැකීම නිසා ප්‍රසන්න අප්‍රසන්න ලෙස හෝ අප්හ‍රසන්න හෝ අප්ය‍රසන්න ලෙස දැනෙන දෙය(වේදයිත)ද අනිත්‍යය ය. මේලෙසම කණ නාසය දිය ශරීරය සහ මනස සමගද අනිත්‍යය ස්වභාවය බැඳී පවතී’

’සියලූම ස්ථාපිතයන් අනිත්‍යය ය’

‘උත්පාද (සමුදය) වන  ඕනෑම දෙයක් අවසානයට පත්වීමට (නිරෝධ) ගොදුරු වෙයි’

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිලක්‍ෂණය
පැසින්

ජුලියස් මොඩෙකායි පින්කාස් (1885 මාර්තු 31 – 1930 ජුනි 05) බෙල්ජින් ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වන අතර ඔහු පැසින්, ජුල්ස් පැසින් සහ මොන්ට්පැනාස් කුමාරු යන අන්වර්ථ නාම වලින් හැදින්වෙයි. 

අන්තර්ගතය

·	1 - මුල්කාලීන ජීවිතය

·	2 - ඇමරිකාව

·	3 - වෘත්තිය

·	4 - මරණය

·	5 - සටහන්

·	6 - යොමුව

·	7 - බාහිර සම්බන්ධයන්

මුල්කාලීන ජීවිතය

පැසින් උපත ලද්දේ බල්ගේරියාවේ විඩින් ප්‍රදේශයේදී වන අතර ඔහුගේ පියා ස්පාඤ්ඤ - සෙෆාඩික යුදෙව් ජාතිකයෙකු විය. ඔහුගේ මව සර්බියානු - ඉතාලි ජාතික කාන්තාවක් විය. ඔහු සිය මුල්කාලීන පුහුණුව වියනා සහ මියුනිච් ප්‍රදේශයන් හිදි ලබාගන්නා ලදී. ඔහු තම අනුවර්තනාමය වු පැසින් යන්න (මෙය පින්කාස් යන්නෙහි සුළු විකරණයක් වෙයි.) යන්න 1905 වසරේ මුල්භාගයේ පටන් භාවිත කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මෙම කාලය තුළදීම ඔහු මියුනිච්හි ප්‍රකාශයට පත් වු හාස්‍ය ජනක සගරාවක් වු සිම්ප්ලිසිසිමස් නම් සඟරාව සදහා චිත්‍ර නිර්මාණ සිදු කිරීම ආරම්භ කළේය. 1905 වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේ දී ඔහු පැරිස් නගරය වෙත පැමිණියේය. ඒත් සමගම 20 වන සියවසේ අරම්භයේ දී පැරිසිය වෙත ගලා ආ කාලාත්මක නිර්මාණ කරුවන් පිරිසෙන් අයෙකු බවට ඔහු පත් විය. 1907 වසරේ දී පැසින්ට තවත් සිත්තරියක වු හර්මයින් ලියෝනට් කාටන් ඩේවිඩ් නම් කාන්තාව මුන ගැසුණු අතර ඔවුන් ආදර වන්තයන් බවට පත් විය. අනතුරුව 1914 ඔක්තෝබර් මස 03 වැනි දින පැසින් ඇමරිකාව බලා පිටත් වන තෙක්ම ඔවුහු එක්ව දිවි ගෙවුහ. පැසින් ඇමරිකාව බලා යාමෙන් අනතුරුව හර්මයින් ඩේවිඩ් තවදුරටත් සිය මව සමග පැරීසියේ ජීවත් වු අතර කෙසේ නමුත් 1914 ඔක්තෝබර් මස 31 වැනි දින පැසින්ගේ ඉල්ලීමට අනුව ඇයද ඇමරිකාව බලා පිටත් විය.

ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි ජාතිකයෝ
M.C. එෂර්

උපත			1898 ජුනි 17 , ලීයුවාඩන්, නෙදර්ලන්තය
විපත			1972 මාර්තු 27 [ වයස 73 ], ලේරන් , නෙදර්ලන්තය
ජාතිකත්වය 		ලන්දේසි
ක්ෂේත්‍ර			ඇඳීම, ලිතෝග්‍රැෆි 
ලැබූ සම්මාන		නයිට් පදවිය
thumb|Escher (1971)
M.C. එෂර් [1898 ජුනි 17 – 1972 මාර්තු 27] ලන්දේසි ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වේ. ඔහු වඩා ප්‍රසිද්ධ ලී අච්චු මුද්‍රණය, ලිතෝග්‍රැෆි හා මෙද්සොනයිට් ශිල්පක්‍රමයෙහි වේ.ඔහුගේ මෙම අද්විතීය නිර්මාණ තුළින් අපරිමිත බව, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය වැනි පුළුල් ක්ෂේත්‍ර විමසා තිබේ.

ප්‍රවර්ගය:1898 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1972 මරණ
ඛේමා රහත් තෙරණිය

**ඛේමා භිකෂුණිය** බුදුන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකු වූවාය (අනෙක් අග්‍ර ශ්‍රාවිකාව වූයේ උප්පලවණ්ණාය).තවද ඛේමා තෙරණිය ප්‍රඥාවත් තෙරණියන් අතර අග්‍රස්ථානය ලැබූහ.

ඛේමා යන නමෙහි තේරුම 'ඉතා ශාන්ත' යනුයි. ඇය ඉතා රූමත්ය. මෙම භික්ෂුණිය මගධ රාජකීය පවුලේ කාන්තාවකි. එමෙන්ම බිම්බිසාර රජතුමන්ගේ අග බිසවුන්ගෙන් කෙනෙකි. 

ඛේමා බුදු හිමියන් දැකීමට යාමට කැමැත්තක් නොදැක්වූවාය. බුදු හිමියන් ඇගේ  රූමත් භාවය ගැන සැලකිල්ලක් නොදක්වන බව ඇය දැන සිටියාය. ඇය තමාගේ රූමත්කම ගැන ආඩම්බරයෙන් පසු වූවාය. ඇයගේ ස්වාමි පුරුෂයා වූ බිම්බිසාර රජුගෙන් බුදු හිමියන් ගැන තොරතුරු දැන ගත්තාය. ඔහු බුදු හිමියන්ගෙන් බණ ඇසීමට ඇය උනන්දු කළේය. බුදුන් වැඩ වසන ආරාමයේ අලංකාරය ගැන ඇයට විස්තර කර තිබුණි. රාජකීය වස්ත්‍රාභරණයෙන් අලංකාර ලෙස සැරසී පියකරු දේ දකිනු රිසියෙන් ඇය බුදුන් වැඩ වසන ආරාමයට ගියාය. බුදුන් වහන්සේ ඇය එනු දැක ප්‍රාතිහාර්ය බලයෙන් ඛේමාවන්ට වඩා රුවින් යුත් තරුණියකු මවා බුදුන්ගේ පසෙකින් සිටින්නට සැලැස් වූ සේක. ඛේමා ඒ දැක වශී වූවාය.  බුදුන් වහන්සේ ක්‍රමයෙන් එම තරුණ කාන්තාව මහලු වන සැටි පෙනෙන්නට සැලැස් වූ සේක.

ඛේමා ඒ තරුණ කාන්තාවගේ හම රැළි වැටෙන ආකාරය, කෙස් කළඹ සුදු වන අයුරු, සිරුර ක්‍රමයෙන් වියපත්වන සැටි දුටුවාය. අවසානයේ එම කාන්තාව එතැනම ඇද වැටී මිය ගියාය. අනතුරුව මළ සිරුර ඇට සැලකිල්ලක් බවට පත් විය. පවතින සියලු දෙය අනිස්ථිර බවත් තමනටද එයම සිදු වන බවත් ඛේමා තේරුම් ගත්තාය.

ඛේමා අවසානයේ බුදුන්ට සවන් දීමට කැමති වූවාය. බුදුන්ගේ දේශනාවෙන් පසු ඇය සත්‍යය අවබෝධ කොට අරහත් භාවය ලබා ගත්තාය. තම ස්වාමි පුරුෂයාගේ කැමැත්ත ගෙන අනතුරුව ඇය භික්ෂුණී ශාසනයට ඇතුළු වූවාය.පසුකලෙක භික්ෂුණීන්ට අගතනතුරු දෙන කල්හි බුදුන් විසින් ඛඑමආවඔ ගෞතම බුද්ධ ශාසනයේ ප්‍රඤ්‍රවත් භික්ෂුණීන් අතරින් අග්‍රස්ථානය තබා වදාළහ. එසේම එතුමිය ගෞතම බුදු සසුනේ දකුණත් අග්‍ර ශ්‍රාවිකාව වශයෙන් ද නම් කලහ.

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ප්‍රවර්ගය:භික්ෂුණී ශාසනය
ප්‍රවර්ගය:රහත් තෙරණියන්
වානිජ නීතිය

වානිජ නීතිය (සමහර අවස්ථාවන්හි ව්‍යාපාරික නීතිය ලෙසින්ද හැඳින්වේ) යනු ව්‍යාපාර සහ වානිජ්‍ය සමබන්ධයෙන් බලපැවැත්වෙන නීතියේ ශාඛාවයි. එය සිවිල් නීතියේ කොටසක් ලෙසින් සැලකෙන අතර පුද්ගලික නීතිය මෙන්ම මහජන නීතිය යන දෙඅංශයේම ගැටළු සම්බන්ධයෙන් මැදිහත් වෙයි. සංස්ථාපිත ගිවිසුම්, කුලියට දීමේ පරිචයන් සහ පාරිභෝගික භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය සහ විකිණීම යනාදිය සම්බන්ධයෙන් නියාමනය කිරීම වානිජ නීතිය විසින් සිදු කරනු ලබයි. බොහෝ රටවල් සිය වානිජ නීතිය සම්බන්ධයෙන් වන සර්වව්‍යාපී ප‍්‍රකාශයන් ඇතුලත් සිවිල් නීති සංග‍්‍රහයන් නිර්මාණය කොට ඇත. එක්සත් ජනපදයේ කොංග‍්‍රස් මණ්ඩලය සතු අභ්‍යන්තර වානිජ්‍යය පාලනය කිරීමේ බලය සහ පොලිස් බලතල කි‍්‍රයාත්මක කිරීමේ ප‍්‍රාන්ත සතු බලය හේතුකොටගෙන එරට වානිජ නීතිය මෙම ආයතන දෙකේම බලප‍්‍රදේශයන් තලට ඇතුලත් වෙයි. එක්සත් ජනපදය තුල වානිජ නීතිය සම්බන්ධ ඒකාබද්ධ නීතියක් නිර්මාණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් උත්සාහයන් දරනු ලැබ ඇති අතර ඒකීය වානිජ නීති සංග‍්‍රහය එහි එක් ප‍්‍රතිඵලයකි.

වානිජ්‍යය කි‍්‍රයාවට නංවනු ලබන ආකාරය විවිධ නියාමන පරික‍්‍රමයන් විසින් පාලනය කරනු ලබයි. පුද්ගලික නීතීන්, ආරක්‍ෂක නීතීන් (එක්සත් ජනපදයේ වෘත්තීය ආරක්‍ෂාව සහ සෞඛ්‍ය පනත), ආහාර සහ ඖෂධ සම්බන්ධ නීතීන් මෙයට උදාහරණයන්ය.

ප්‍රවර්ගය:ගිවිසුම් නීතිය
අවර්ණ වර්ණ

ප්‍රබල වර්ණවත් බවක් නොමැති ඕනෑම වර්ණයක් ‘අවර්ණයක්’ ලෙස නම් වේ. පූර්ණ අවර්ණ ලෙස කළු , සුදු සහ සියළුම අළු පැහැයන් දැක්වෙන අතර ‘ආසන්න උදාසීන” වර්ණ වන දුඹුරු පැහැයන් සහ අඳුරු  පැහැයන් ද එම ගණයේ වර්ණ වේ. මෙම වර්ණ ඕනෑම පාටකින් හෝ ඕනෑම ආලෝක තත්වයක තිබිය හැක. 

පූර්ණ වර්ණ සුදු හෝ කළු සමග මිශ්‍ර කිරීමෙන්ද මෙම අවර්ණ නැතහොත් උදාසීන වර්ණ සාදා ගත හැකි අතර  අනුපූරක වර්ණ දෙකක් මිශ්‍රකළ ද එම වර්ණ ලැබේ. වර්ණ න්‍යායේදී දැක්වෙන ආකාරයට යාබද වර්ණ සමගින් වැඩි දියුණු කළ හැකි හොඳම වර්ණ වන්නේ මෙම උදාසීන වර්ණවන අතර ඉන් අනතුරුව එම වැඩි දියුණු කළ වර්ණ අනුපූරක වර්ණවල පෙනුමට සමාන වේ. දීප්තිමත් රතුපැහැය අසල අළු වර්ණයක් ඇති නම් එය නිසැකවම කොළ පැහැයට හුරු පැහැයක් ගනී. 

කළු සහ සුදු යන පැහැයන් දෙක සෑම වර්ණයක් සමග සංයෝජනය කළ හැකි සුවිශේෂී හැකියාවකින් යුතු පැහැයක් වේ. කළු පැහැයෙන් යම් පැහැයක දීප්තිමත් බව වැඩි කරන අතර සුදු පැහැය ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව ක්‍රියා කරයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Color_theory#Achromatic_colors
වීර්ය

විර්යය යනු උත්සාහයයි.

බුදුදහමට අනුව වීර්යය, ඉන්ද්‍රියයන් දමනය කර ගැනීම සඳහා උපකාරි වන කරුණු 5 න් එකකි, බල වර්ග 5 න් එකකි, දස පාරමිතාවෙන් එකකි, ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයේ එන සම්මා විර්යය යන්නට සමාන වේ. එහි අර්ථය වන්නේ අකුසල ධර්ම මැඩපැවැත්වීමට, කම්සැප විදීමට ඇති කැමැත්ත හා හිංසාව මැඩපැවැත්වීමට ගන්නා උත්සාහයයි. වීර්යය යන්නෙහි අදහස කායික ශක්තිය නොවේ. එය අන් අයගේ යහපත උදෙසා පවත්වාගෙන යනු ලබන අපගේ මානසික ශක්තියයි. භාවනාවේදි විර්යය රහිත විට තණ්හාව සිත තුළට ඇතුළත්වීමෙන් භාවනාවේ යෙදෙන්නා තණ්හාවේ බලපෑමට යටතේ වේ. නිවැරදි විර්යය, විර්ය බල නම් වන අතර අකුසල සිතුවිලිවලින් ඈත්ව සිටීමට විර්යය අවශ්‍ය වේ.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
කඩදාසි

**කඩදාසි** යනු ඉතා සිහින් ද්‍රව්‍යයක් වන අතර එහි මතුපිට ලිවීමට, මුද්‍රණයට මෙන්ම ඇසුරුම්කරණයට යොදා ගනී. කඩදාසි නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේ කෙඳි මගින්වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ශාකමය කෙඳි සෙලියුලෝස්හි බහාලූ පසු එම කෙඳි එකිනෙක සම්බන්ධ වනුයේ හයිඩ්‍රජන් බන්ධනයකිනි. එම ස්වභාවික කෙඳි භාවිතා කරන අතරෙහිම ඊට කෘතීම කෙඳි වර්ග වන “පොලිප්‍රොපිලීන්” සහ “පොලිතිලීන්” ආදී දෑ ද සංයෝග කරනු ලබන්නේ කඩදාසියේ භෞතික ගුණ රැක ගැනීමටය. සාමාන්‍යයෙන් කෙඳි වර්ග ලබා ගන්නේ ශාක මගින් ලබා ගන්නා පල්ප සහ ශාකමය කෙඳි වර්ග වන පුළුන්, හණ සහ ගොයම් ගස්වල කෙඳි ආදිය භාවිත කරමිනි. 

## ඉතිහාසය
කඩදාසි සම්බන්ධයෙන් ඇති පැරණිතම පුරාච්ද්‍යාත්මක සාක්ෂිය චීනයෙන් වන අතර එය ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවස දක්වා දිවයයි.
මිසරයෙ පැපිරස් නම් ශාකයෙ පත්‍ර අබරා තනාගත් යුශ වියලා කඩදාසි තැනු බව සදහන් වෙයි.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:කඩදාසි
සිතුවම්කරණය-බහු දළ රූ

බහු දළ රූ යනු සමගාමී අතින් අදින ලද දල සටහන් අනුක්‍රමයන් කතාන්තර පැවසීමේ ක්‍රමයකට කටහඩ භාවිතා කරමින් කතාන්තරය පවසන සල රූ ක්‍රමයකි. මෙය ලබාගැනීම සදහා පුවරු පරිගණකයක් හෝ අංකිත පුවරුවක් යොදා ගනිමින් වැඩි දියුණු කල ගලායන දළ රූ ශ්‍රේණියක් වීඩියෝ පටයක් බවට පත් කෙරෙයි. 

මේ ආකාරයේ කාටූන් නිර්මාණ තිර රචනා රහිතව නිදහස් ආරෙන් නිර්මාණය කෙරෙයි. එමගින් ඒවා සම්පුර්ණ කිරීමෙන් පසු සංස්කරණයන් අවශ්‍ය නොවන අතර සැබූ නිර්මාණය බවට පත් වෙයි. Renat Zarbailov විසින් හදුන්වාදුන් මෙහිදි ඔහු මෘදුකාංග වැඩ සටහන් දෙකක් සංයෝජනය කළ අතර එනම් දළ රූ මෘදුකාංගය හා තිරගත කිරීමේ මෘදුකාංගය බහුදළ රූ කාටූනයෙන් පුරෝගාමියෙක් වන්නේ කෙන්ලි ඩිලඩ්ය. වයස අවුරුදු 24 දී වේගවත් දළ රූ තරගයෙන් 3 වන ‍ලෝක ශුරතාවය දිනා ගත්තේය. අවසාන දළ රූ සටහනේ ආකෘතිය වෙනස් කළ හැක. HDTV, DVD, FLV,WMV, MPEG4, Quicktime හා වෙබ්ප්‍රවාහ ආදිය ඒ අතර වෙයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Multi-Sketch
ජෙෆ්රි බාවා

‍දේශමාන්‍ය **ජේෆ්රි බාවා**, FRIBA (1919–2003)  ශ්‍රී ලංකාවෙහි වඩාත්ම කීර්තිමත්  ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා  වන අතර, 20 වන සියව‍සෙහි අවසන් දශක කිහිපය තුලදී අග්නිදිග ආසියාවෙහි වඩාත්ම ආභාසික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් අතරින් එකෙකු වෙමින්, වත්මනෙහි ගෝලීය වශයෙන් ‘නිවර්තන නූතනවාදය’ ලෙසින් හැඳින්වෙන්න පසුපස සිටි ප්‍රධාන බලවේගයද විය.

## මුල් කාලීන ජීවිතය
ජේෆ්රි බාවා 1919 දී උපත ලද අතර ඔහුගේ දොමාපියන් යුරෝපීය සහ ශ්‍රී ලාංකික මිශ්‍ර පසුබිමකින් පැවතෙන්නන් විය. තවද ඔහුගේ දෙමාපියන් පොහොසත් අයවූහ. ඔහු සුප්‍රසිද්ධ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබු අතර පසුව කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිළිබද (ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍ය පිළිබද කොටස් තුනකින් යුත් උපාධි පරීක්ෂණය) උපාධියක් ලබා ගන්නා ලදී. අනතුරුව ඔහු ලන්ඩනයේ මිඩ්ල් ටෙම්පල් හිදි නීතිය හදාරා 1944 වසරේදී අධිනිතීඥ වරයෙකු බවට පත් විය. යුද්ධයෙන් අනතුරුව නැවත සිය රට බලා පැමිණි ඔහු කොළඹ පිහිටි නීති ආයතනයකට බැදුණි. නමුත් ඉතා ඉක්මනින්ම ඔහු එම රැකියාව හැර දමා වසර ‍දෙකක කාලයක් සංචාරයේ යෙදුණි. මේ අතරතුර ඔහු වරක් ඉතාලියේ පදිංචි වීමට පවා අදහසකින් පසු විය. කෙසේ නමුත් මෙම කාලයෙන් අනතුරුව වයස අවුරුදු 38 දී ඔහු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය වෙත යොමු විය. 

## ක්‍රියාකාරකම්
1956 වසරේදී ප්‍රථමයෙන් බාවා ලන්ඩන් ගෘහ නිර්මාණ ශීල්පි සංගමයෙන් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබද ඩිප්ලෝමාවක් ලබාගත් අතර ඉන් පසු වර්ෂයේදී ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය ගෘහ නිර්මාණ ශීල්පී සංගමයෙන් සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය. අනතුරුව 1958 වසරේදී ඔහු නැවත ශ්‍රී ලංකාව බලා පැමිණි අතර ඒත් සමගම කොළඹ පිහිටි මෙසෙස් , එඩ්වඩ්ස්, රීඩ් සහ බෙග් ආයතනයේ පාර්ශව කරුවෙකු බවට පත් විය. අනතුරුව 1960 වර්ෂයේදී බාවා ශ්‍රී ලංකා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි සංගමයේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය. මේත් සමගම බාවා හට ඔහු මෙන්ම සිතිවිලි වලින් යුත් නිර්මාණ ශීල්පීන් සහ සැළසුම් කරුවන් ගණනාවක් හදුනාගැනීමේ අවස්ථාව හිමි විය. ඒ අතරට එනා ඩි සිල්වා, බාබරා සැන්සෝනි සහ ලකී සේනානයක වැනි අය අයත් වු අතර ඔවුන් සමග එක්ව බාවා විසින් දේශීය අමුද්‍රව්‍ය සහ කලා ශිල්ප පිළිබද නව අවබෝධයක් ලබාගන්නා ලදී. මේ සමගම පශ්චාත් යටත්විජිත පුනරුදය හටගන්නා ලදී. 

## ප්‍රසිද්ධ නිර්මාණ
*ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු ගොඩනැගිල්ල
*	ශ්‍රී ලංකා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි ආයතනයේ මුලස්ථානය
*	‍රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලය
*	කණ්ඩලම හෝටලය
*	ලයිට් හවුස් හෝටලය
*	බ්ලු වෝටස් හෝටලය
*බෙන්තොට බීච් හෝටලය
*ලුණුගඟ (උද්‍යානය)
*සීමාමාලකය -‍ගංගාරාමය
* නිල්වලා අධ්‍යාපන විද්‍යාපීඨය - අකුරැස්ස 

## බාහිර සබැඳි
*http://www.geoffreybawa.com/

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෝ
සන්නිදර්ශනය

සන්නිදර්ශනය යනු ආකෘතියට වඩා විෂය කෙරහි අවධානය යොමු කරමින් ඇඳීමක් සිතුවමක් ඡායාරෑපයක් වැනි කලා කෘතියක් ද්‍රෘෂ්‍ය රෑපයට නැගීමයි. මෙම නිරූපණයක ඉලක්කය වනුයේ දෘෂ්‍ය ඉදිරිපත් කිරීමකින් යම් පාඨයක දත්ත [ පද්‍යයක, කථාවක හෝ පුවත්පත් වාර්තාවක ] පහදා දීමයි.

## කාර්යයන්
සන්නිදර්ශනයකින් :

කථාවක චරිතවලට රූප ලබාදීමට;
යම් කෘතියක දැක්වෙන යමක් විස්තර කරනුවස් උදාහරණ ලබා දීමට;
තාක්ෂණික අත් පොතක් තුළ දැක්විය යුතු උපදෙස් මාලාවන් නිවැරදි ලෙස ක්‍රියාත්මක කිරීමට දෘශ්‍ය රූප නිදසුන් ලබා දීමට;
යම් ආඛ්‍යානයක ඉතා සියුම් එනම්, තේරුම් ගැනීමට අපහසු තැන් ඉදිරිපත් කිරීමට;
මානුෂික හැඟීම් නිර්මාණාත්මකව  ඉදිරිපත් කිරීමට;
ආඛ්‍යානයක් භාවිතා කරන්නෙකු හට සංවේදීව එය වටහා ගැනීමට උපකාර වේ;
විලාසිතා-මෝහනීය නිරූපිකාවෝ

[thumb|අඩ නිරුවත් මෝහනීය ඡායාරූපයකට පෙනී සිටින [මිෂෙල් මර්කින් නිරූපිකාව]]

මෝහනීය ඡායාරූප කලාවේදී නිෂ්පාදනයක්, විලාසිතාවක් හෝ පරිසරය වෙනුවට නිරූපිකාව අවධාරනය කරයි. විලාසිතා ඡායාරූපකරණයේදී ඇදුම් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරවන අතර මෝහනීය ඡායාරූපශිල්පයේදී අවධාරනය කෙරෙන්නේ නිරූපිකාවගේ ලිංගිකත්වයයි.  

මුල්කාලීන මෝහනීය ඡායරූප ශිල්පය ‘ප‍්‍රංශ තැපැල්පත්’ සමඟ බැඳුනක් විය. මේවා ප‍්‍රංශයේ මහමඟ වෙළඳුන් විසින් අළෙවි කළ තැපැල්පත් ප‍්‍රමාණයේ කුඩා රූප විය. 1900 ගණන්වලදී නරඹන්නා පුදුමයට පත්කළ සරාගී ඇඳුමින් සැරසුනු සෙල්ලක්කාර ඉරිව්වලින් සිටින නිරූපිකාවන්ගේ ඡායාරූප ඇතුලත් රූප ජනපි‍්‍රය විය. මේවායේ නිරූපිකාවන් වෙතින් පළවූයේ ඔවුන්ට එක්වන ලෙස නරඹන්නන්ට ඇරයුම් කරන ඉරියව්වකි. බෙටී ග‍්‍රැබල් එදා මෙදාතුර සිටි මේ ශෛලියේ ජනපි‍්‍රයම නිරූපිකාවක් වූ අතර ඇය නාන ඇඳුමින් සැරසී සිටි ඡායාරූපයක් දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ සොල්දාදුවන් අතර අතිශයින් ජනපි‍්‍රය විය. 1953 දී පළමු ප්ලේ බෝයි සඟරාවේ මැරිලින් මොන්රෝ පෙනී සිටියාය. ප්ලේ බෝයි සඟරාව ප‍්‍රථම නිරුවත් මෝහනීය ඡායාරූප අන්තර්ගතවූ සඟරාව වූ අතර එය ප‍්‍රධාන ධාරාවේ පාඨකයින් ඉලක්ක කරගත්තක් විය. හෝප් ටැල්මන්ස් සහ ඩිටා වොන් ටීස් විසින් හෙයිඩි වැන් හෝර්න් සහ බර්නි ඩෙක්ස්ටර් වැනි නව පරපුරේ නිරූපිකාවන්ට දොර විවරකර දීමත් සමඟ 90 දශකයේදී මෝහනීය නිරූපිකාවෝ අතිශයින් ජනපි‍්‍රයත්වයට පත්වූහ.
විලියම් බ්ලේක්

**විලියම් බ්ලේක්** (1757 – 1827) ඉංග්‍රිසි කවියෙකි. චිත්‍ර ශිල්පියෙකි Print Maker. ඔහු ජීවත්ව සිටියදී හඳුනා නොගත්තේ වුවද වර්තමානයේදි බ්ලේක්ගේ කෘතින් කාව්‍යමය සහ චිත්‍ර කලාව සම්බන්ධයෙන් බොහෝ සෙයින් අගය කරනු ලැබේ. ඔහුගේ චිත්‍ර කලා නිපුණත්වය පිළිබඳ නවීන විචාරකයින් පවසන්නේ “බ්‍රිතාන්‍යය විසින් මේ දක්වා බිහි කර ඇති ශ්‍රේෂඨතම කලාකරුවා” ව‍ශයෙනි. ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවටම ලන්ඩනයෙන් පිට දිනකට වඩා වැඩි දුරක් ගියේ එක් දිනක් පමණක් වුවත් ඔහුගේ නිර්මාණශීලීත්වය විසින් දේවත්වය හෝ මානව පැවැත්ම පිළිබඳ හැඟිම් වැළඳගත් විවිධාකාර හරවත් ලේඛණ සමූහයක් බිහි කරනු ලැබීය. 

ඔහුගේ අසාමාන්‍ය ගති පැවතුම් නිසා උමතු යයි සළකනු ලැබු බ්ලේක් වර්තමානයේ ඔහුගේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම සහ නිර්මාණශීලීත්වය යටින් දිවෙන දර්ශනය පිළිබඳ ගුප්ත අදහස් සම්බන්ධයෙන් අගය කරනු ලැබේ. ඔහුගේ කාර්යයන් රොමැන්ටික ව්‍යපාරයක කොටසක් ලෙස වර්ග කරනු ලැබ ඇත. එයට හේතුව 18 වෙනි ශත වර්ෂයේ එය වැඩි වශයෙන් පෙනුනු කරුණක් වීමයි. බයිබලයේ ඉගැන්වීම් වලට පක්ෂපාති නමුත් පවතින පල්ලියේ ඉගැන්වීම් වලට සතුරු වූ බ්ලේක් ප්‍රංශ සහ ඇමෙරිකානු විප්ලවයේ පරමාර්ථවලින් පෝෂණය ලැබුවේය. එමෙන්ම එම්මානුවෙල් ස්වීඩන්බොර්ග් වැනි චින්තකයින්ගේ අදහස් වලින්ද පෝෂණය ලැබුවේය. 

මෙම හඳුනාගත් කරුණු වලට අමතරව බ්ලේක්ගේ කෘතිවල ප්‍රතිභාව සහ විශිෂ්ඨත්වය වර්ග කර පෙන් වීම අසීරු වී ඇත. 19 වෙනි සියවසේ එක් උගතෙකු “බ්ලේක් කීර්තිමත් ප්‍රසිද්ධ උගතෙකි. කලින් කිසිවෙකු නොකළ, සමකාලීනයන්ට අසමාන, අනුප්‍රාප්තිකයින්ට ඒ තැන ගැනීමට නොහැකි ආකාරයේ පුද්ගලයෙකි.
ආසියාවේ නීති පද්ධති

චීනයේ හා ඉන්දියාවේ ආර්ථීක වර්ධනයත් සමඟ ආසියාවේ නීතිය සීඝ‍්‍ර වෙනස්වීමකට හා නූතනකරණයකට ලක්ව ඇත. ආසියානු රටවල් යුරෝපීය නීතියේ උරුමය දරා සිටින අතරම තමන්ගේ අනන්‍යතාවයක්ද එතුල අන්තර්ගත කරගනී.

## ඉතිහාසය 
පැරණි චීනයේ හා පැරණි ඉන්දියාවේ ස්වාධීන නෛතික න්‍යාය පිලිබඳ ගුරුකුල විය. ඉන්දියාවේ මනු නීති හා අර්ථ ශාස්ත‍්‍රද චීනයේ සාම්ප‍්‍රදායික චීන නීතියද මීට උදාහරණයන්ය. 19 වන සියවසේදී ජර්මනිය නෑගී එමින් පැවති මහා බලය විමත්, සිවිල් නීති සංග‍්‍රහයන් විශාල පොදු නීති නෛතික දේහයන්ට වඩා ගලපාගැනීම පහසුවීමත් හේතුකොටගෙන බොහෝ පෙරදිග නීති පද්ධතීන්ට ජර්මානු සිවිල් නීති සංග‍්‍රහයේ බලපෑම ලැබී ඇත. ජපානය දකුණු කොරියාව මෙයට උදාහරණයන්ය. චීනයේ ක්විං රාජවංශයේ අවසන් භාගයේදී ජර්මානු සිවිල් නීති සංග‍්‍රහය හඳුන්වාදෙනු ලැබූ අතර එය චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ නීතියේ පදනම විය. එය අදටද තායිවානය තුල කි‍්‍රයාත්මකව පවතී. වර්තමාන චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ නෛතික පසුතලය ජර්මනිය පදනම් කරගත් සිවිල් නීතියේද, එංගලන්තය පදනම් කරගත් හොං කොං හි පොදු නීතියේද, සොව්යට් ආභාෂය සහිත සමාජවාදී නීතියේද, එක්සත් ජනපද ආකාරයේ බැංකු හා ආරක්‍ෂක නීතීන්හිද. සාම්ප‍්‍රදායික චින නීතියේද සම්මිශ‍්‍රණයකි. ඉන්දියාවේ සහ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික අනෙකුත් රටවලද ඉංගී‍්‍රසි පොදු නීතිය පුද්ගලික නීතියේ පදනම බවට පත්ව ඇත.

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
ඕෂනියාවේ නීතිය

ඕෂනියා කලාපයේ පවත්නා විවිධ නීති පද්ධතීන් හැඳින්වීම සඳහා  ඕෂනියාවේ නීතිය යන යෙදුම භාවිතා කරනු ලැබේ.  ඕස්ටේ‍්‍රලියාව, නවසීලන්තය වැනි රටවල් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ පොදු නීති සම්ප‍්‍රදාය අනුගමනය කරන අතර මෑතක් වනතුරුම එක්සත් රාජධානියේ සාමි මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලයේ අධිකරණ බලයට යටත්ව පැවතුනි. අනෙක් රටවල් හා දූපත් ඒවා කලින් යටත්කොටගෙන සිටි රටවල නීති පද්ධතීන්හි උරුමයන් දරාසිටී.

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
නිමි ඇඳුම්

**නිමි ඇඳුම්** යනු පිලිගත් ඇඳුම් පරිමාණයන්ගෙන් යුතුව මසා නිමකරන ලද ඇඳුම් වෙළඳපොළේදී හඳුන්වනු ලබන නාමයයි. සමහර විලාසිතාගාරයන් හා මෝස්තර රචකයින් මහා පරිමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන කාර්මිකව නිපදවන ඇඳුම් නිර්මාණය කරන අතර සෙසු අය සීමා සහිත කාලයක් සඳහා පමණක් සීමා සහිත ඇඳුම් ප‍්‍රමාණයක් නිර්මාණය කරති. කුමණ ප‍්‍රමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කළද මෙම ඇඳුම් ඒ වර්ගයෙන් ඇති එකම ඇඳුම් වෙයි. 

මෙම නිමි ඇඳුම්වල ප‍්‍රතිපක්‍ෂය වන්නේ සේවාදායකයාගේ ඉල්ලීමට අනුව ඔහුගේ හෝ ඇයගේ නිවැරදිම මිනුම වලට අනුව නිර්මාණය කරනු ලබන ඇඳුම්ය. මෙසේ එක් එක් සේවාදායකයා වෙනුවෙන් වෙනමම නිර්මාණය කරනු ලබන පිරිමි ඇඳුම් සම්බන්ධයෙන් ලන්ඩනයේ සැවිලේ රෝවීදිය කීර්තියක් උසුලයි. නමුත් මෙවැනි ඇඳුම් මැසීමේ දක්‍ෂයින් සම්බන්ධයෙන් නම් වඩාත් ප‍්‍රචලිතව ඇත්තේ නේපල්ස්, රෝමය සහ මිලාන් යන නගරයන්ය. Kiton, Oxxford Clothes සහ Cesare Attolini ආදියද නිමි ඇඳුම් නිර්මාණ සමාගම් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටිති. පිරිමින්ගේ කමිස සඳහා ප‍්‍රසිද්ධියක් උසුලන පැරීසියේ පිහිටි ආයතනය නිමි ඇඳුම් මෙන්ම සේවාදායකයින්ගේ මිම්මට අනුව සුවිශේෂී ලෙස සැකසූ කමිස විලාසිතාවන්ද නිර්මාණය කරයි. 

Chanel, Dior සහ Lacroix වැනි සුප‍්‍රකට කාන්තා ඇඳුම් නිර්මාණ ආයතනයන්ද නිමි ඇඳුම් මෙන්ම එක් එක් සේවාදායකයින් වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරන ඇඳුම්ද ඉදිරිපත් කරති. සාමාන්‍යයෙන් නිමි ඇඳුම් වඩා ප‍්‍රායෝගික සහ අවිධිමත් වන අතර ඒවා නිෂ්පාදනය කිරීමේ කි‍්‍රයාවද වඩාත් කාර්මික ස්වරූපයක් ගනී. මේවා බොහෝවිට ප‍්‍රකට මෝස්තරයන්හි අනුකරණයන් ලෙසින් ඉදිරිපත් කෙරේ.

නිමි ඇඳුම් ඇඳුම් නිර්මාණ ආයතනයන් විසින් සිය නිමැවුම් වසරේ එක් එක් කාළයට ගැලපෙන ලෙස විලාසිතා සතිය ලෙසින් හැඳින්වෙන නිශ්චිත දින කිහිපයකදී හඳුන්වාදෙනු ලබයි. බොහෝවිට මෙවැනි අවස්ථාවන් වසරකට දෙවතාවක් පැවැත්වේ. ශරත් හා ගිම්හාන ඍතු සඳහා වන විලාසිතාවන් සාමාන්‍යයෙන් පෙබරවාරි මාසයේද, හේමන්ත හා වසන්ත ඍතු සඳහා වන විලාසිතාවන් සැප්තැම්බර් මාසයේද ඉදිරිපත් කෙරේ. පැරිස්, ලන්ඩන්, මිලාන් සහ නිව්යෝර්ක් යන නගරවල ලෝකයේ වඩාත්ම සුප‍්‍රකට විලාසිතා සති පැවැත්වේ. කෙසේ නමුත් ලොස් ඇන්ජලීස්, ටෝකියෝ වැනි ප‍්‍රධාන නගරයන්ද සිය විලාසිතා සති සඳහා ලොවපුරා විශාල ප‍්‍රචාරයක් ලබාදෙනු ලබයි. කෙසේ නමුත් වැනි විශාල කීර්තිනාමයක් දිනා සිටින Kiton, Brioni, Cesare Attolini සහ Borrelli වැනි සමහර පිරිමි ඇඳුම් නිෂ්පාදකයෝ මේවාට ඉදිරිපත් නොවී අනගිතම රෙදි වර්ග යොදාගනිමින්  සංකීර්ණ විචිත‍්‍රවත් අත්කම් සහිත තමන්ගේම වූ විලාසිතාවන් ප‍්‍රචාරය කරති. මෙහි ප‍්‍රතිඵලය වී ඇත්තේ නිමි ඇඳුම් කට්ටලයක මිළ ස්වාධීන මැහුම් ශිල්පියකු විසින් නිම කරන සම්පූර්ණ ඇඳුම් කට්ටලයක මිළට සමාන වීම හෝ ඊට වැඩි වීමය.
පාට කූරු (Crayon)

පාටකූරක් යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ වර්ණ ගන්වන ලද ඉටි, අගුරු හෝ රටහුණු  වැනි ද්‍රව්‍යයකින් නිර්මාණය කළ කූරක් වන අතර එය ලිවීම හෝ ඇදීම සදහා භාවිතා කෙරෙයි. තෙල් සහිත රටහුණු වලින් නිර්මාණය කළ පාට කූරු තෙල් පැස්ටල් කූරු ලෙස හැදින්වෙන අතර වියළි බන්ධන මාධ්‍යයක් භාවිතයෙන් වර්ණක බැද තබාගන්නා ඒවා සරළව පැස්ටල් කූරු වශයෙන් හැදින්වෙයි. Grease Pencil හෙවත් China Marker (එක්සත් රාජධානියේදී මේවා Chinagraph Pencil ලෙස හැදින්වේ) නම් පාඨකූරු වර්ගය වර්ණ ගන්වන ලද සහ දැඩි බවට පත් කරන ලද ග්‍රීස් ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය කර ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් මේවා දැඩි දිලිසෙන සුළු පෘෂ්ඨයන් වන ඔප දැමු පෝසිලේන් සහ වීදුරු වැනි පෘෂ්ඨ මත සලකුණු යෙදීම සදහා ප්‍රයෝජනවත් වෙයි. 

බොහෝ විට ඉටි ආශ්‍රයෙන් නිර්මිත පාට කූරු ඇදීම සහ වර්ණ ගැන්වීම සදහා ළමුන් විසින් භාවිතා කරති. ලොව පුරා බොහෝ පාසැල් තුළ පාට කූරු අත්‍යවශ්‍ය උපාංග බවට පත්ව ඇත. මේවා භාවිතය පහසුවන අතර තීන්ත හෝ වෙනත් සළකුණු කාරක මෙන් අපිරිසිදු තත්වයක් ඇති නොකරයි. එමෙන්ම මේවා මොට ස්වභාවයක් ගන්නා හෙයින් පැන්සල් හෝ පෑන් භාවිතයේදී ඒවායේ උල්හැඩති ස්වභාවය නිසා ඇති විය හැකි අනතුරු මේවා මගින් සිදුනොවෙයි. තවද මේවා විෂ සහිත නොවන අතර විශාල වර්ණ පරාසයක් මේවා මගින් ලබාගත හැක. 

ලොව පාට කූරු නිෂ්පාදනයේ යෙදෙන විශාලතම සමාගම Binney & Smith Inc. වන අතර ඔවුන් පාට කූරු නිෂ්පාදනය ලොවට හදුන්වාදුන් සමාගම ද වේ. ඔවුන් නිපදවන පාට කූරු Crayola නම් වෙළද නාමය යටතේ අලෙවි කෙරෙන අතර ඒවා නිර්මාණය කර ඇත්තේ බොරතෙල් කර්මාන්තයේ ඵලයක් වන පැරෆින් ඉටි මගින් වේ. සෝයා බෝංචි මගින් නිස්සාරණය කරන තෙල් මගින් ද පාට  කූරු නිර්මාණය කල හැකි නමුත් මෙය එතරම් ප්‍රචලිත ක්‍රමයක් නොවේ. Crayola වෙළද නාමය යටතේ නිකුත් කරන ලද පාට කූරු අටකින් යුත් පළමු ඇසුරුම් වෙළද පොළට නිකුත් කරන ලද්දේ 1903 වසරේදී වේ. මෙම පා‍ට කූරු ඇසුරුමෙහි මිල ඇමරිකානු මුදලින් නිකල් 1 ක් විය. එහි අඩංගු වූ වර්ණ වන්නේ කලු, දුඹුරු, නිල්, රතු, දම්, තැඹිලි, කහ  සහ කොළ වේ. Crayola නාමය නිර්මාණය කරන ලද්දේ එඩ්වින් බිනීගේ බිරිද වු ඇලිස් ස්ටෙඩ් බිනී විසිනි. ඇය එම වදන නිර්මාණය කරන ලද්දේ රටහුණු සදහා වු ප්‍රංශ නාමය වන Craie සහ තෙල් සහිත යන අරුත දෙන ප්‍රංශ වදන වු Oleagineux නම් පද දෙක එක් කිරීමෙනි.

ඇතැම් කලා උපකරණ නිර්මාණ සමාගම් ජලයේ දිය කළ හැකි  පාට කූරු නිෂ්පාදනය කරයි. ඒ සදහා උදාහරණයක් වන්නේ ස්විට්සර්ලන්ත සමාගමක් වන Caran d’Ache සමාගමයි. ජලය ඇතිව හෝ නැතිව මාධ්‍යයට යෙදු විට පාටකූරු වල වර්ණ ඉතා පහසුවෙන් මුසු කළ හැක. 

තම වැඩකටයුතු සදහා Conte පාටකූරු භාවිතා කළ නිර්මාණ කරුවෙකු ලෙස ජීන් - ෆැන්කොයිස් මිලට් හදුන්වා දිය හැක. පාටකූරු ද්‍රව වන උෂ්ණත්වය සාමාන්‍යයෙන් 120 0F හෝ 400C පමණ වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Crayon
නීතිය විධායකය

නීතිය
විධායකය

  

ජී 8 රැස්වීම් සෑම රටකම විධායකයේ නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත වෙයි.

නීති පද්ධතිය තුල ‘විධායක’ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ රජයේ දේශපාලන අධිකාරයේ කේන්ද්‍රයයි. එක්සත් ජනපදය, ඉතාලිය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව සහ ජපානය වැනි බොහෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී  රටවල එය ව්‍යවස්ථායකට තෝරා පත්කර ගැනුනු පුද්ගලයින්ගෙන් සමන්විත අතර බොහෝවිට එය කැබිනට්ටුව යන නමින් හඳුන්වනු ලැබේ. මීට සාමාන්‍යයෙන් දේශපාලන බලයක් නොමැති වුවත් සංකේතීයව එය බලාත්මක කරන්නාවූ රාජ්‍ය නායකයකුද සිටියි. සමහර රටවල රාජ්‍ය නායකයා නම් කිරීමෙන් පත්වන අතර (ජර්මනිය) තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී උරුමයෙන් (බි්ි‍රතාන්‍ය කිරීටය) පත්වනු ලැබේ. තවත් සමහර අවස්ථාවන්හිදී එය මහජන ඡුන්දයෙන් පත්වන ධුරයක්ද (ඔස්ට්‍්‍රයාවේ ජනාධිපති) වියහැක. ප්හ‍රංශය එක්සත් ජනපදය, රුසියාව වැනි රටවල් මෙම ජනාධිපති ක්්‍රමයන් හෙවත් විධායකය ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් වෙන්වූ ආස්ථිත්‍යයක් වන අතර එය ව්‍යවස්ථාදායකයට වගනොකියයි.

විධායකයේ භූමිකාව රටින් රටට වෙනස් වියහැක. බොහෝ අවස්ථෘවන්හිදී විධායකය විසින් නීති සම්පාදනයන් යෝජනා කිරීම හෝ ආරම්භ කිරීම සිදුකරනු ඇත. රටේ විදේශ සම්බන්ධතා එය විසින් පාලනය කරනු ලබයි. හමුදාව සහ පොලීසිය මෙන්ම නිලධාරිතන්ත්ව‍රයද බොහෝවිට විධායකයේ පාලනය යටතේ පවතී. රජයේ අමාත්‍යවරු හෝ රාජ්‍ය ලේකම්වරු රටේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය, අධිකරණ අමාත්‍යාංශය වැනි රාජ්‍ය ආයතනයන්හි ප්බ‍රධානත්වය උසුලති. මේ අනුව නව විධායකයක් තේරී පත්වීම රාජ්‍ය පාලනය කෙරහි වන ප්ා‍රවේශයේ පූර්ණ වෙනසකට ලක්කරන අවස්ථාවක් වියහැක.

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:නීති ආයතන
නීතිය සිවිල් සමාජය

1963 දී එක්සත් ජනපද සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය විසින් වොෂින්ටන් ඞී. සී. හි පවත්වන ලද පෙළපාලියක්

‘සිවිල් සමාජය’ යන යෙදුමේ ඉතිහාසය බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික දාර්ශනිකයකු වන ජෝන් ලොක්ගේ කාළය දක්වා දිවයන්නකි. ඔහු සිවිල් සමාජය දුටුවේ ‘ඔවුන් අතර පවත්නා ආරවුල් විසඳීම සඳහා අධිකාරය හිමි පොදු නීතියක් හා අධිකරණ සමාජයක්’ හිමි ජනතාවක් ලෙසිනි. ජර්මානු දාර්ශනිකයකු වූ ජෝර්ජ් විල්හෙල්ම් ෆෙඩ්‍රික් හේගල් සිය Elements of the Philosophy of Right නම් කෘතියේදී රාජ්‍යය; සිවිල් සමාජයෙන් වෙන්කොට දැක්වීය. සිය ඵෙතිහාසික දයලෙක්තිකවාදී කරකෘතමය තුල හේගල් විශ්වාස කළේ සිවිල් සමාජය සහ රාජ්‍යය යනු ධ්‍රැවීකරණයන් දෙකක් බවය. ජනතාවගේ අදහස් නිර්මාණය වන හා නීතිය කුමක් විය යුතුද යන්න පිලිබඳව ලොබි කිරීම් සිදුවන සිවිල් සමාජය අනිවාර්යයක් ලෙසම නීතියේ මූලාශ්‍රයක් වෙයි.  ඕස්ට්‍රේලියානු බැරිස්ටර්වරයකු සහ ලේඛකයකු වන ජෙෆ්‍රි රොබින්සන් ජාත්‍යන්තර නීතිය පිලිබඳව කියා සිටියේ,
"එහි මූලික නූතන මූලාශ්‍රයන් සිය විසිත්ත කාමරයන්හි රූපවාහිනී තිරයන් මත දකින මානව හිමිකම් කඩවීම් වලට විරුද්ධ වන සාමාන්‍ය මිනිසුන් හා ගැහැණුන්ගේ සහ රාජ්‍යත නොවන සංවි්ධානයන්ගේ පරලට තිචාරයන් තුලින් සොයාගත හැක" යනුවෙනි.

කථාකිරීමේ නිදහස, සමාගමයේ නිදහස සහ වෙනත් බොහෝ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් විසින් ජනතාවට හමුවීමට, සාකච්ඡා කිරීමට, විවේචනය කිරීමට සහ සිය රජයන් පිලිබඳ කථාබස් කිරීමට ඉඩහසර නිර්මාණය කරදෙන අතර එමඟින් පරම ජාතන්ත්‍යන්තරවාදයේ පදනම නිර්මාණය වෙයි. සිය ජීවිත කෙරෙහි දේශපාලන බලය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය පිලිබඳ අවධානයෙන් පසුවීම හා එම තත්වයන් වෙනස් කිරීම මඟින් සහභාගීවන පිරිස වැඩිවීම හේතුකොටගෙන ජනතාව කෙරෙහි නීතිය පිලිගතහැකි සුජාත එකක් බවට පත්කරවයි. වර්ධනය වූ දේශපාලන පක්ෂ, විවාද සමාජයන්, වෘත්තීය සමිති, මැදිහත් මාධ්‍යායතන,  ව්‍යාපාර, පුණ්‍යායතන යනාදී සියල්ලම යහපත් සිවිල් සමාජයක අංගයන් වේ.

ප්‍රවර්ගය:සමාජය
ප්‍රවර්ගය:මානව හිමිකම්
ඇන්ටෝනි ගවුඩි

ඇන්ටෝනි ප්ලැස්ඩ් ගැයිලෙම් ගවුඩි අයි කෝනෙට් යන්න් ස්පාඤ්ඤ බසින් ඔහුගේ නම දැක්වෙන ආකාරය වේ. “ඇන්ටෝනියෝ ගවුඩි ස්පාඤ්ඤ ජාතික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පි‍යකු වන අතර ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වී ඇත්තේ ඔහුගේ අසමසම තනි පුද්ගලවාදී නිර්මාණකරණය නිසාමය

*සුවිශේෂ ගොඩනැඟිලි
**සග්රඩා ෆැමිලියා, කාසා මිලා, කාසා බට්ලො

*සුවිශේෂ ව්‍යාපෘති
**Parc Güell, Colònia Güell

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැදි
Antonio

ප්‍රවර්ගය:1852 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1926 මරණ
අත්කම් නිර්මාණ

ශිල්පය, ශිල්පීය වැඩ ලෙස ද හැඳින්වෙන අත්කම් නිර්මාණ යනු මුළුමනින්ම අතින් හෝ සරල මෙවලම් යොදා ගෙන ප්‍රයෝජනවත් අලංකාර භාණ්ඩ නිපදවීමේ ක්‍රියාවලියකි. මෙය පාරම්පරික වටිනාකමක් ඇති භාණ්ඩ නිර්මාණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වේ. භාණ්ඩවල ඒකල කර්මාන්තභාවය පරම නිර්ණායකයකි. එවැනි භාණ්ඩ සංස්කෘතිකමය හෝ ආගමික වැදගත්කමක් දරයි. මහා පරිමාණයෙන් හෝ යන්ත්‍රානුසාරයෙන් නිපදවෙන භාණ්ඩ අත්කම් නිර්මාණ නොවේ. 

කලාව හා ශිල්පය වැනි සුලභව භාවිතා වන වර්ගීකරණයන්ගෙන් අත්කම් නිර්මාණ වෙන් කර ගැනීම එය නිර්මාණය කරඇති අරමුණ අනුව සිදු වේ. මේවා භාවිතා කිරීමට හෝ පැළඳීමට සහ වෙනත් කටයුතුවලට යොදා ගත්තද එය භාවිතා වන්නේ හුදු සැරසිල්ලක් ලෙසින් පමණක් නොවේ. මේවා සාමාන්‍යයෙන් බහුලව එදිනෙදා කටයුතුවලට අවශ්‍ය වන පාරම්පරික වටිනාකමක් සහිත නිර්මාණ වන අතර කලා නිර්මාණ හා ශිල්පිය නිර්මාණවලින් ඇඟ වෙන්නේ විනෝදකාමී බවය. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Handicraft
සිස්ටීන් උප දෙව්මැදුර

**සිස්ටීන් උප දෙව්මැදුර** යනු වතිකානු නගරයේ පිහිටි පාප්තුමාගේ නිල නිවස වන අපෝස්තලික  මන්දිරයේ පිහිටා ඇති දේවස්ථානයකි. ගෘහ නිර්මාණයෙන් අනූන ස්ථානයක් වන මෙහි පුරාණ තෙස්තමේන්තුවේ සොලමන් පූජස්ථානයේ ලක්ෂණද පිළිබිඹු වේ. ශ්රේ ෂ්ඨ පුනරුදවාදී කලාකරුවන්ගේ බිතු සිතුවම්කරණයෙන්ද එනම්, මයිකල් ආන්ජිලෝ වැනි අයගේ නිර්මාණකරණයෙන් අලංකෘත මෙහි පාප්වහන්සේගේ ආගමික සහ විවිධ ක්රිියාකාරකම් සිදුකරන දේවස්ථානයයි. තවද, නව පාප්වහන්සේ කෙනෙකු පත් කරනුවස් පවත්වනු ලබන රහස් සාකච්ඡා සිදු කරනුයේ මෙම පරිශ්රසයේදී වීම විශේෂත්වයකි.

## අමතර අවධානයට 
* Art patronage of Julius II
* Index of Vatican City-related articles
* Santa Maria Maggiore
* *The Agony and the Ecstasy*, 1965 film
* List of tourist attractions in Rome

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* Vatican Museums Online: Sistine Chapel A virtual detailed tour of the frescoes and panels
* High-resolution interactive virtual tour of the Sistine Chapel
* Zoomable Panoramic View of the Sistine Chapel (HTML5)
* The Devilish Chapel of Michelangelo 
* Web Gallery of Art: Visit to the Sistine Chapel in Vatican
* BBC News: Sistine Chapel Restored (1999)
* The Restoration of the Sistine Chapel: Right or Wrong?
* www.christusrex.org Capella Sistina Master Plan & Pictures



ප්‍රවර්ගය:1480 දශකය තුළ දී වැඩ නිමවුනු දෙව්මැදුරු

ප්‍රවර්ගය:1483 වසර තුළ දී වැඩ නිමවුනු ගොඩනැගිලි සහ ව්‍යුහ
පැස්ටල්

thumb|right|300px|වාණිජ ලෙස තිබෙන පැස්ටල්

**පැස්ටල්** යනු කූරක ආකාරයට ඇති චිත්‍රකලා මාධ්‍යයක් වන අතර, එය සමන්විත වන්නේ අමිශ්‍ර කුඩු කෙරුණු වර්ණක සහ බැඳුම්කාරකයකිනි. පැස්ටල් වල අඩංගු වර්ණකයන්, තෙල් සායම් ඇතුළු අනෙකුත් සියළු වර්ණ චිත්‍රකලා මාධ්‍ය තැනීමට භාවිතා කරන ඒවාම වෙති; බැඳුම්කාරකය උදාසීන පැහැයක් සහිත සහ අඩු  සංතෘප්තියක් සහිත වෙයි.

“පැස්ටල්” යන නාම පදයෙන් නැගී එන අර්ථ :

පැස්ටල් මගින් කළ නිර්මාණයන් හැඳින්වෙන වෙනත් නාමපදයකි.
පැස්ටල් සමග කළ නිර්මාණයන් හැඳින්වෙන ක්‍රියාපදයකි.
දීප්තියෙන් අඩු වර්ණ යන්න හැඳින්වෙන ක්‍රියාපදයකි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* රටහුණු
ජොහෑන් වොල්ෆ්ගෑන් වොන් ගොතේ

**ජොහෑන් වුල්ෆ්ගෑන්ග් වොන් ගොතේ** (1749 අගෝස්තු 28 – 1832 මාර්තු 22) ජර්මානු ජාතික ලේඛකයෙක් විය. ජෝර්ජ් එලියට් විසින් ඔහු හඳුන්වනු ලැබුවේ ජර්මනියේ ‍ශ්‍රේෂ්ටතම ලේඛකයා ... හා පෘථිවිය මත ඇවිදින ලද අවසාන සත්‍ය මහා ප්‍රාඥයා ලෙසය. ගොතේ ගේ නිර්මාණ පද්‍ය, නාට්‍ය, සාහිත්‍ය, දේව ධර්මය, මනුෂ්‍යවාදය හා විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රවල පැතිරී තිබේ. ගොතේ ගේ ‍ලෝක ඉතිහාසයේ එක් ශ්‍රේෂ්ඨතම නිර්මාණයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ නිර්මාණය වන්නේ කොටස් දෙකකින් යුත් නාට්‍යයක් වූ Faust ය. ගොතේ ගේ අනිකුත් ජනප්‍රිය සාහිත්‍යමය නිර්මාණ අතරට ඔහුගේ පද්‍ය වූ Bildungsroman Wilhelm Meister’s Apprenticeship හා සංදේශ නවකතාවක් වූ The Sorrows of Young Werther ඇතුළත් වේ. 

ගොතේ ජර්මානු සාහිත්‍ය හා 18 වන සියවසේ පසුභාගයේ හා 19 වන සියවසේ මුල්භාගයේ වූ වෙයිමර් සම්භාව්‍ය වාද ව්‍යාපාරයේ දී ප්‍රධාන චරිතවලින් එකක් විය. මෙම ව්‍යාපාරය පුනරැද (Enlightenment) , සංවේගාතිශයභාවය, ස්ට්‍රම් අන්ඩ් ඩ්‍රැන්ග් හා රෝමාන්තිකවාදය සමඟ සමපාත වේ. වර්ණ සිද්ධාන්තය යන විද්‍යාත්මක ග්‍රන්ථයෙහි කතුවරයා වූ මොහු ශාක රූප කෘත විද්‍යාව ඔහුගේ නිරන්තර අවධානය සමඟ ඩාවින්ට බලපෑම් එල්ල කරන ලදී. තවද ඔහු වෙයිමර් ආදිපාද ප්‍රදේශයේ රහස් මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස ද සේවය කරන ලදී. 

ගොතේ Weltliteratur (ලෝක සාහිත්‍ය) සංකල්පයේ නිර්මාතෘවරයා විය. තවද ඔහු විසින් එංගලන්තයේ , ප්‍රංශයේ, ඉතාලියේ, පුරාතන ග්‍රීසියේ, පර්සියාවේ , අරාබියේ සාහිත්‍යයන් අනෙක් අය අතරට ගෙන යන ‍ලදී. ජර්මානු දර්ශනය මත ඔහුගේ බලපෑම ‍මිනිය නොහැකි තරම් වේ. ඔහු විසින් හේගල් හා ෂෙලින් පරම්පරා මත විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන ලදී. එසේ නමුත් ගොතේ සිතාමතාම විරලීකෘත හැඟීමකින් දර්ශන විද්‍යාව ප්‍රගුණ කිරීමෙන් වැළකී සි‍ටියේය. 

ගොතේ ගේ බලපෑම් යුරෝපය පුරා පැතිරුණු අතර ඊළඟ ශත වර්ෂය පුරාවට ඔහුගේ කාර්යයන් සංගීතය, නාට්‍ය, පද්‍ය හා දර්ශන ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රධාන ආවේශ ප්‍රභවය විය. බොහොමයක් දෙනා විසින් ගොතේ ජර්මානු භාෂාවේ වඩාත් වැදගත් ලේඛකයා ලෙස හා බටහිර සංස්කෘතියේ වැදගත් චින්තකයන් අතරින් එක් අයෙකු ලෙස සලකනු ලැබේ. කෙසේ නමුත් ඔහුගේ වෘත්තිය ජීවිතයේ මුල් කාලයේ දී චිත්‍ර ශිල්පිය ඔහුගේ සත්‍ය වෘත්තිය නොවනු ඇති බවට ඔහු කල්පනා කරන ලදී. ඔහුගේ ජීවිතයේ පසු කාලයේ දී ඔහු ප්‍රකාශ කර සිටියේ දෘශ්‍ය විද්‍යාවට ඔහු සිදු කරන ලද සේවය අනෙක් සියල්ලටම ඔහුව මත‍කයේ රඳවනු ඇති බව ඔහු බලාපොරොත්තු වන බවයි.

ප්‍රවර්ගය:1749 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1832 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ලේඛකයන්
යුරෝපයේ නීතිය

යුරෝපයේ නීතිය වර්තමානයේ විවිධ වන අතර වේගයෙන් වෙනස්වෙමින් පවතී. පුද්ගලික නීතියේ ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවර්ගයන් දෙකක් වන සිවිල් නීතියේ හා පොදු නීතියේ පදනම වූ රෝම අධිරාජ්‍යයේ උපත සහ බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ උපතද යුරෝපය තුල සිදුවූවක් විය.
 
ඉතිහාසය

යුරෝපයට  විෂමවූ ඉතිහාසයක් ඇත.  ජස්ටීනියන්ගේ කෝපුස් ජූරිස් සිවිලිස් මගින් රෝම නීතිය විශාල සංගෘහිත කිරීමකට ලක්විය. පසුකාලීනය මධ්‍යතන යුගයේ ශාස්ත‍්‍රඥයින් විසින් එය වර්ධනය කරනු ලැබින. මධ්‍යතන යුගයේ එංගලන්තයේ විනිසුරුවරු යුරෝපා මහාද්වීපයේ අනෙකුත් විනිසුරන්ට වඩා වැඩි බලයකට හිමිකම් කී අතර ඔවුහු පූර්වාදර්ශී දේහයක් වර්ධනය කිරීමට පටන්ගත්හ. යුරෝපයේ වැඩි ප‍්‍රදේශයක සාමාන්‍ය නීති පද්ධතිය සිවිල් නීතිය වූ අතර 17 වන සියවසේදී නෝඩික රටවල ජාතිකවාදයේ නැගීම සහ ප‍්‍රංශ විප්ලවය කාළයේ එය වෙනස් ජාතික පද්ධතීන් දෙකක් බවට වෙන්වී ගියේය. මෙය සිදුවූයේ වෙනම ජාතික නීති සංග‍්‍රහයන් නිර්මාණයවීම තුලිනි. මෙහිදී ප‍්‍රංශය නැපෝලියානු නීති සංග‍්‍රහය සහ ජර්මන් හා ස්විස් සංග‍්‍රහයන් වඩාත් බලපෑම් සහගත විය. මේ කාළය වන විට සිවිල් නීතිය පුනරුද සංකල්පයන්ද සිවිල් නීතිය තුලට පැමිණ තිබිනි. යුරෝපා සංගමයේ නීතිය සම්මුතීන් විසින් පනවනු ලැබූ සංගෘහිත කරනු ලැබූ නීති එකතුවක් මත පදනම් වෙයි. යුරෝපා සංගමයේ නීතිය යුරෝපා සාධාරණත්ව අධිකරණයේ අධිකරණ පූර්ව නිදර්ශනයන්ද අන්තර්ගත කොට ගත්තකි.

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
යුද්ධ නීතිය

යුක්තිය පාලනය කිරීම හමුදාව අතට පත්වූකල කි‍්‍රයාත්මක කරවනු ලබන රීති පද්ධතිය **යුද්ධ නීතිය** ලෙසින් හැඳින්වේ.

යුද්ධ කාලයන්හිදී සහ වෙනත් සිවිල් රජයක් නොපවතින අවස්ථාවන්හිදී සමහර විටෙක යුද්ධ නීතිය කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලැබ ඇත. මෙවැනි යුද්ධ නීතියේ පාලනයන්ට උදාහරණයන් ලෙස දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජර්මනිය සහ ජපානය ද, නැවත ගොඩනැගීමේ මුල් අදියරයන්හිදී ඇමරිකාවේ දකුණද දැක්විය හැක. මීට අමතරව සමහර අවස්ථාවන්හිදී රජය සිය ආධිපත්‍යය ස්ථාපිත කිරීම සඳහාද එය යොදාගනු ලබයි. 1989 තියාන්ආන්මෙන් චතුරස‍්‍රයේ උද්ඝෝෂණයන් සහ 1981 දී පෝලන්තයේ විරුද්ධ පක්‍ෂය යටපත් කිරීමද මෙයට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. එමෙන්ම සමහර විශාල ස්වභාවික ආපදාවන්ගෙන් අනතුරුවද යුද්ධ නීතිය කි‍්‍රයාත්මක කරනු ලැබිය හැක. කෙසේවෙතත් බොහෝ රටවල් මෙවන් අවස්ථාවන්හිදී ‘හදිසි අවස්ථාව’ වැනි වෙනත් නෛතික විධිවිධානයන් යොදාගනු ලබයි.
 
බොහෝ රටවල යුද්ධ නීතිය ඊටම සුවිශේෂී වූ රීති රාශියක් කි‍්‍රයාවට නංවනු ලබයි. ඇඳිරි නීතිය එවැන්නකි. මෙම ක‍්‍රමය තුල බොහෝවිට යුක්තිය පසිඳලීම යුධාධිකරණය ලෙසින් හැඳින්වේන හමුදා අධිකරණයන් වෙත පැවරෙයි. රිට් හා හබයාස්කෝපුස් වැනි රිට් ලබාගැනීමේ අයිතියද අහෝසි කෙරෙනු ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* DEFCON
* Gendarmerie
* Military rule (disambiguation)
* Stratocracy, a form of government headed by military generals.
* Police state, state governed through the power of the police force.
* Military junta, a government led by a committee of military leaders.
* Military dictatorship, a form of autocratic rule led by the military.
* Authoritarianism, a form of government with strong central power and limited freedoms.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 'Martial law' in the Encyclopædia Britannica
* Martial law in Thailand in 2005
* Full text of the 1972 Martial Law in the Philippines
* NSPD-51
* Emergency Rule of 3 November 2007 Pakistan
පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය

වර්තමාන ජාත්‍යන්තර නීති රාමුව සම්බන්ධයෙන් වගකීම හිමිවන්නේ එක්සත් ජාතීන්ටය

පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය රාජ්‍යයන් හා අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්හි ව්‍යුහය සහ ක්‍රියාකරීත්වය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි. රට තුල නෛතික අර්ථනිරූපනයන් හා  බලාත්මක කිරීම් ඉක්මවායන බහුජාතික සමාගම් සහ තැනැත්තන් වෙනුවෙන් ඊට වඩා පහල මට්ටමක ජාත්‍යන්තර නීතියක් අදාල වෙයි. 20 වන සියවස තුල ගෝලීය වෙළ‍දාම, සන්නද්ධ ගැටුම්, ලෝක පරිමාණයෙන් පරිසර තත්වයන්ගේ පිරිහීම, මානව හිමිකම් කඩවීම් සම්න්ධයෙන් දැනුවත්වීම, ජාත්‍යන්තර ප‍්‍රවාහනය සීඝ‍්‍ර හා වැඩිවීම සහ ගෝලීය සන්නිවේදනයන්ගේ සීඝ‍්‍ර වර්ධනයහේතුකොටගෙන පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියේ වැදගත්කම වර්ධනයවිය.

පොදු ජාත්‍යන්තර නීතිය සමහර අවස්ථාවන්හිදී ‘ජාතීන්ගේ නීතිය’ ලෙසින්ද හඳුන්වනු ලැබේ.  එය නීති අතර ගැටුම් නිරාකරණය සම්බන්ධයෙන් අදාල වන්නාවූ ‘පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය’ සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. වඩාත් පොදු අර්ථයෙන් ගත්කළ ජාත්‍යන්තර නීතියට ‘රාජ්‍යයන්ගේ සහ අන්තර් ආණ්ඩුමය සංවිධානයන්ගේ කි‍්‍රයාකලාපය, ඔවුන් අතර සම්බන්ධතාවන් මෙන්ම ස්වභාවික හෝ නෛතික තැනැත්තන් සමඟ වන සමහර සම්බන්ධතාවන් සම්බන්ධයෙන් පොදුවේ අදාල කරගනු ලබන රීති සහ මූලධර්මයන්’ අයත්වේ.

## පොදු ජාත්‍යන්තර නීතියේ ඉතිහාසය 
ජාත්‍යන්තර නීතිය සම්බන්ධයෙන් පවතින මුල්ම ප්‍රසිද්ධ ලියවිල්ල වන්නේ, ‘ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ හැඳින්වීමක්’ යන්නයි. එය "මොහොමඞ් බින් හසන් අල් ෂබානි" විසින් 8 වන සියවස අග දී ලියන ලද්දකි. ඔහු ඉස්ලාම් නීතිය හා නීති විද්‍යාව පිළිබඳ ‘හනෆි’ ගුරු කුලයේ නීතිවේදියකු වූ අතර, අනෙකුත් ඉස්ලාම් නීතිවේදිහූ ඉන්පසුව ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ ලේඛන ගණනාවක් ලියා ඇත. (අරාබි බසින් මේවා ‘සියාර්’ ලෙස හඳුන්වයි) මෙම මුල්කාලීන ඉස්ලාම් නෛතික ලියවිලි ජාත්‍යන්තර නීතිය තුළ ඉස්ලාම් ආචාර ධර්ම, ඉස්ලාම් ආර්ථික නීති විද්‍යාව සහ ඉස්ලාම් හමුදා නීති විද්‍යාව ක්‍රියාත්මක වීම පිළිබඳ ව විග්‍රහ කරයි. එසේම ගිවිසුම් පිළිබඳ නීතිය කෙරෙහි ද ඒවා සැලකිලිමත් වී ඇත. එනම්, තානාපතිවරුන්, ප්‍රාණ ඇපකරුවන්, සරණාගතයින් හා යුද සිරකරුවන්ට සැලකීම, සරණාගත බව පැතීමට ඇති අයිතිය, යුද පිටියේ හැසිරීම, කාන්තාවන්, ළමුන් හා යුද භටයින් නොවන සිවිල් පුරවැසියන්ට සැලකීම, යුද බිම් සීමා හරහා සිදුවන ගිවිසුම්, විෂ සහිත ආයුධ භාවිතය, සතුරු භූමි විනාශ කිරීම යනාදි යයි. ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ පළමුවන යුරෝපීය ලේඛනය සම්පාදනය කළේ 17 වන සියවසේ මුල් කාලයේ ‘හියුගෝ ග්‍රොෂස්’ විසිනි. ඔහු සහ අනෙකුත් යුරෝපීය නීතිවේදීන් මුල් කාලීන ඉස්ලාම් අන්තර්ජාතික නීතිය මගින් බලපෑමට ලක්වූවා විය හැකිය.

1648 වෙස්ට්පේලියා : සාම ගිවිසුම් මගින් ආරම්භ වී, 16, 17 හා 18 වන සියවස්වලදී ස්වාධිපත්‍යය සහිත ජාතික රාජ්‍ය සංකල්පයේ වර්ධනය වීමක් දැකිය හැකි විය. එනම්, ජාතියක් මධ්‍යගත ආණ්ඩුවක් විසින් පාලනය කිරීමේ ක්‍රමයකි. තමා නිශ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවක් සහිත පුරවැසියන් බව මිනිසුන් විසින් වටහා ගැනීමත් සමග ජාතිකවාදය පිළිබඳ සංකල්පය අතිශයින් වැදගත් එකක් බවට පත්විය. 19 වන සියවසේ මැද භාගය වන තෙක්ම, ජාතික රාජ්‍යයන් අතර සම්බන්ධතා පාලනය වූයේ, එක් එක් රාජ්‍ය අතර හැසිරීම් පාලනය කිරීම සඳහා පනවන ලද ගිවිසුම් හා එකඟතා මගිනි. ඒවා බලය යෙදවීමෙන් මිස බලාත්මක කළ නොහැකි, ගෞරවය හෝ විශ්වාසය නිසා මිස කිසිඳු බැඳීමක් රහිත ඒවා විය. එහෙත්, ක්‍රමයෙන් ගිවිසුම් බල රහිත සහ යුද්ධ සිවිල් වැසියන් කෙරෙහි ඉතා විනාශකාරී ඒවා බවට පත්වන විට, විශේෂයෙන්ම යුද සමයේ සිවිල් පුරුවැසියෝ රාජ්‍ය තුළ පනත් සම්මත කිරීම කෙරෙහි බලපෑම් කළහ.

## සටහන් 
| Public international law -History of public international law
|}
{|
ප්‍රවර්ගය: නීතිය
බදු

සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ බදු බොහෝ අරමුණු වෙනුවෙන් භාවිතා කරනු ලැබ ඇති අතර කලින් කල පැවැති සමාජ, ආර්ථික තතවයන් මත මේ සම්බන්ධයෙන් ලබපැවැත්වුනු නෛතික නියාමනයන් වෙනස්වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස 18 වන සියවස සහ 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී පමණ කාර්මීකරණය වූ රටවල කාර්මික නගරයන්හි නාගරික ප‍්‍රදේශවල දේපල ලබාගැනීමේ වැදගත් ක‍්‍රමයක් බවට  බදුකරයන් පත්වන තුරු බදුකරයන් භාවිතා කරනු ලැබූයේ කෘෂිකාර්මික අරමුණු වෙනුවෙන් පමණකි.
 
පොදු නීති රටවල ඉඩම් හිමියා සහ කුලීවැසියා පිලිබඳ නූතන නීතිය පොදු නීතියේ බලපෑම දරා සිටින අතර රාජ්‍ය නිර්බාධ ප‍්‍රතිපත්තිය ආධිපත්‍යය දැරූ 19 වන සියවසේ ගිවිසුම් නීතියේ සහ දේපල නීතියේ බලපෑම එතුල මනාව නිරූපනය වේ. පාරිභෝජනවාදයේ වර්ධනයත් සමඟ ගිවිසුමක පාර්ශ්වයන් අතර සමාන කේවල් කිරීමේ බලයක් පවතින්නේය යන උපකල්පනය නිවැරදි නොවන බව පෙනීයාමේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස පාරිභෝගික ආරක්‍ෂණ නීති බිහිවිය. මිට සමාන්තරව කුලී නිවැසි නීතීන්ද කුලී නිවැසියන් ආරක්‍ෂා කරන ආකාරයෙන් නිර්මාණය වියයුතු බවට අවධානය කෙරින. වර්තමානයේ කුලී නිවැසියන් ආරක්‍ෂා කරන නීතීන් සාමාන්‍යයක් බවට පත්ව ඇත.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* Advance tax ruling
* Black market
* DIRTI 5
* Excess burden of taxation
* Fiscal capacity
* Fiscal incidence
* Fiscal sociology
* Government budget balance
* International taxation
* List of taxes
* Price ceiling
* Price floor
* Revolutionary tax
* Shadow economy
* Tax competition
* Tax exporting
* Tax haven
* Taxpayer receipt
* Tax revenue
* Tax resistance
* Tax shelter

### රට හෝ කලාපය අනුව 
* List of countries by tax rates
*List of countries by tax revenue as percentage of GDP
*Revenue service
* :Category:Taxation by country

## මූලාශ්‍ර 
## වැඩිදුර අධ්‍යයනය සඳහා 
## භාහිර සබැඳි 
* Tax introduction database – A dataset of the introduction of taxes in 220 countries, 1750-2018.
* OECD tax statistics
* OECD portal on Tax
* ICTD/UNU-WIDER, Government Revenue Dataset compilation of tax data mainly from OECD and IMF


ප්‍රවර්ගය:ආර්ථිකය

ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තු නව නිපැයුම්
හමුදා නීතිය

**හමුදා නීතිය** යනු ආරක්‍ෂක හමුදා සාමාජිකයන්ට අදාල වන්නාවූ විශේෂ නීති ක‍්‍රමයකි. බොහෝ රටවල් සිය පුරවැසියන්ට අදාල නොවන නමුත් හමුදාවට පමණක් අදාලවන විශේෂ අතිරේක නීතීන්ගෙන් සමන්විත නීති ක‍්‍රමයකට හිමිකම් කියයි. හමුදා විනය, නීත්‍යානුකූල අණදීමක් ලෙස සැලකිය හැක්කේ හා සැලකිය නොහැක්කේ කුමක්ද සහ හමුදා සේවයේ නිරත අයකුගේ බැඳිම් යනාදිය සම්බන්ධයෙන් හමුදා නීතිය කටයුතු කරයි.

හමුදා නීතිය හමුදා යුක්තිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. එය සිවිල් අධිකාරයට ආදේශකයක් ලෙස  සිවිල් පුරවැසියන් මත හමුදා ආධිපත්‍යය පැනවීමද සමහර අවස්ථාවන්හිදී සිදුවිය හැකි අතර  මෙම තත්වය යුද්ධ නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ. හදිසි අවස්ථාවන්, යුධ හෝ සිවිල් නොසන්සුන්තාවයන් පවත්නා අවස්ථාවලදී යුධ නීතිය පනවනු ලැබිය හැක. යුධ නීතිය පනවනු ලබන අවස්ථාවන්, එය පැනවීම සහ එය කෙතෙක් කාළයක් පවත්වාගෙන යා හැකිද ආදිය සම්බන්ධ සීමාවන් බොහෝ රටවල්වල  නීතියේ දක්වා ඇත.

යුධ නීතිය ප‍්‍රකාශයට පත්කිරිම සිය පාලනයන් බලාත්මක කිරීම සඳහා බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී ඒකාධිපති පාලකයෝ, විශේෂයෙන්ම හමුදා පාලකයෝ සිදුකරති.

## හමුදාමය සංවිධානය 
රටක හමුදා බලකායක් යනු එරට රජයට අනුග්‍රහය දක්වන ආරක්ෂක සහ සටන් බලකායන් වන අතර ඔවුන් රජය වැඩි දුරටත් බලාපොරොත්තුවන අභිප්‍රායන් සාක්ෂාත් කර දෙති. සමහර රටවල ජාතික හමුදා බලකායන් තුළ යුධ හමුදා බල ඇණිවලට සම‍ාන බලකායන් ද ඇතුළත්ය.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ අනෙක් බොහෝ ආණ්ඩු ක්‍රම පවත්නා රටවල හමුදාවන් සිවිල් රාජ්‍යය දෙපාර්තමේන්තුවක් හරහා රජයන්‍ට සම්බන්ධිතය. බොහෝ විට මෙම දෙපාර්තමේන්තු, ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, යුධ දෙපාර්තමේන්තුව හෝ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
ප්‍රවර්ගය:හමුදා
මානව විද්‍යාත්මක වාග් විද්‍යාව-විෂය මාලාව

විධිමත් අධ්‍යාපනයේදී විෂය මාලාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පාසැලක හෝ විශ්ව විද්‍යාලයක ඉගෙනීම සඳහා නිර්දේශිත පාඨමාලාවන් එකතුවක් හා ඒවායේ අන්තර්ගතයයි. අදහසක් ලෙස ගත්කළ විෂය මාලාව යන්න කුඩා දරුවන් වැඩිහිටියන් බවට පත්වීමේදී සිය කි‍්‍රයාවන් හා අත්දැකීම් මඟින් ලබන අධ්‍යාපනය දැක්වීම සඳහා ලතින් භාෂාවේ යෙදෙන race course යන යෙදුමින් නිරුක්තිය ලබා ඇත.

ඵෙතිහාසික සංකල්පය

මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රකාශයට පත්වූ ප‍්‍රඵම පාඨ ග‍්‍රන්ථය වන 1918 දී ප‍්‍රකාශයට පත්වූ The Curriculum හි ජෝන් ෆ්රැන්ක්ලීන් බොබිට් දක්වා සිටින්නේ විෂය මාලාව පිලිබඳ අදහස race course යන ලතින් යෙදුම දක්වා දිවයන බවත් සමාජය තුල සාර්ථකත්වය ලැබීම සඳහා කුඩා දරුවන් වැඩිහිටියන් බවට පත්වීමේදී සිය කි‍්‍රයාවන් හා අත්දැකීම් මඟින් ලබන අධ්‍යාපනය දැක්වීම සඳහා ලතින් භාෂාවේ එය යෙදී ඇති බවත්ය. තවද පාසැල තුල හා පිටත සිදුවන්නාවූ විධිමත් කි‍්‍රයාවන් හා අත්දැකීම් මෙන්ම පාසැල තුලදී ලබන්නාවූ සැලසුම් කරනු නොලැබු මෙහෙයවනු නොලැබූ අත්දැකීම්ද මෙම විෂය මාලාව යන්න තුලට අන්තර්ගත වෙයි. සමාජයේ වැඩිහිටි තැනැත්තන් නිර්මාණය කිරීම සඳහා අරමුණු සහගතව හා වුවමනාවෙන්ම ලබාදෙනු ලබන අත්දැකීම්ද මීට ඇතුලත් වෙයි.

බොබිට්ට අනුව විෂය මාලාව යනු සමාජ මෙහෙයවීම් බිමකි. ඔහුගේ සංස්කෘතික උපකල්පනයන් හා සමාජ අර්ථනිරූපනයන්ට අනුව ඔහුගේ විෂය මාලා සූත‍්‍රකරණයේ ප‍්‍රධාන ලක්‍ෂණ දෙකක් පවතී. (1) සමාජයේ වැඩිහිටි සාමාජිකයින් තුල පැවතිය යුතු ගුණාංගයන් යැයි විශේෂඥයින් කල්පනා කරන ගුණාංගයන් මත පදනම්ව විෂය මාලා සැකසීම සඳහා වඩාත් සුදුසු තැනැත්තන් වන්නේ විද්‍යාත්මක විශේෂඥයින්ය (2) කුඩා දරුවකු ඔහු හෝ ඇය වැඩිහිටියකු බවට පත්වීමේදී ලැබිය යුතු අත්දැකීම් ලෙස විෂයමාලාව අර්ථ දක්වනු ලැබිය යුතුය

එනම් ඔහුට අනුව යමකු විසින් සිදුකරන කි‍්‍රයාවන් හා ලබන අත්දැකීම් ඇතුලත් ස්ථිතික යථාර්ථයකට වඩා වඩා විෂය මාලාව යනු පරමාදර්ශයකි.

වර්තමාන අදහස් බොබිට්ගේ මතයන් ප‍්‍රතික්ෂේප කරන නමුත් විෂය මාලාව යනු මිනිසා නැමැති සත්වයා මනුෂ්‍යයකු බවට පත්කරන්නාවූ අත්දැකීම් බව පිලිගනී. විෂය මාලාවන් ඔස්සේ පුද්ගල නිර්මාණය පුද්ගලික තලයේදී මෙන්ම කණ්ඩායම් තලය එනම් සංස්කෘතීන් හා සමාජයන් යොදාගනිමින්ද අධ්‍යනය කරනු ලබයි. 

මුල්වරට එය බොබිට්ගේ අර්ථ දැක්වීම තුලින් ඉදිරිපත් වුවද විෂය මාලාව යනු හැඩගස්වන ලද අත්දැකීම් බව ජෝන් ඩිවේ විසින්ද පවසා ඇත. මේ දෙදෙනාගේම විෂය මාලාව පිලිබඳ තේරුම් ගැනීම වර්තමානයට වඩා වෙනස් වූවක් වුවද විෂය මාලාව පිලිබඳ තේරුම්කිරීමේදී ලේඛතයින් හා පර්යේෂකයින් ඔවුන්ගේ අදහස් වැදගත්කොට සලකති.

ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
නෛතික විෂයන්

සෑම නෛතික පද්ධතියක්ම එක හා සමාන ප‍්‍රයුක්තීන්ට මුහුණ දුන්නද විවිධ රටවල් නෛතික විෂයන් විවිධාකරයෙන් වර්ගීකරණය කරනු ලබයි. ‘සමජන නීති’ විෂයන් (ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිය, පරිපාලන නීතිය සහ අපරාධ නීතිය ඇතුලත්( සහ ‘පුද්ගලික නීති’ විෂය (ගිවිසුම් නීතිය, තෝරත නීතිය සහ දේපල නීතිය ඇතුලත්) යන විභේදනය බෙහෙවින්ම පොදු එකකි. සිවිල් නීති රටවල ගිවිසුම් හා තෝරත නීති සාමාන්‍යයෙන් බැඳීම් නීතිය යටතට වැටෙන අතර භාර නීතිය සම්බන්ධයෙන් ව්‍යවස්ථාපිත තන්ත‍්‍රය හෝ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් අදාල වෙයි. වැඩි ප‍්‍රායෝගික වැදගත්කමක් සහිත දැනුම් පද්ධතීන් පැවතියද ජාත්‍යන්තර, ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා, පරිපාලන. අපරාධ, ගිවිසුම්, තෝරත, දේපල සහ භාර නීති ‘සාම්ප‍්‍රදායික මධ්‍ය විෂයන්’ ලෙසින් හඳුන්වනු ලැබේ.

ප්‍රවර්ගය:නීතිය
පේටන්ට් නීතිය

නිර්මාණකරුවකුට හෝ ඔහු විසින් නම් කරනු ලද තැනැත්තකුට එකී නව නිර්මාණය සිදුකිරීම වෙනුවෙන් නිශ්චිත කාළයක් සඳහා රාජ්‍ය විසින් ලබාදෙනු ලබන පරම හිමිකම් කාණ්ඩයක් පේටන්ට් ලෙසින් හඳින්වේ.

පේටන්ට් ලබාදීමේ කි‍්‍රයාපටිපාටිය පේටන්ට් ලබාගන්නා තැනැත්තාගේ සුදුසුකම් සහ ලබාදෙනු ලබන පරම හිමිකම් ජාතික නීතීන් හා ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් හේතුකොටගෙන රටින් රටට වෙනස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් දර්ශිය පේටන්ට් ඉල්ලූම් පත‍්‍රයක නිර්මාණය නව්‍යවූ, නිර්මාණය කරන ලද්දාවූ, ප‍්‍රයෝජනවත් සහ කාර්මිකව යොදාගතහැකි එකක් බව දක්වමින් ඉල්ලීම ඉදිරිපත් කලයුතු වෙයි. බොහෝ රටවල ව්‍යාපාරික ක‍්‍රමවේදයන් හා මානසික කි‍්‍රයාවන් වැනි සමහර විෂය ක්ෂේත‍්‍රයන් පේටන්ට් අයිතියෙන් බැහැර කරනු ලැබ ඇත. පේටන්ට් හිමිකරුවකුට ලබාදෙනු ලබන පරිම හිමිකම් මඟින් වෙනත් තැනැත්තන් විසින් එය සෑදීම, භාවිතා කිරීම, විකිණීම, විකිණීමට අර්පණය කිරීම හෝ අපනයනය කිරීම වලක්වනු ලබයි.

ප්‍රවර්ගය: නීතිය
ඇෆ්ගනිස්ථානය

**ඇෆ්ගනිස්ථාන ඉස්ලාමික ජනරජය**, එසේත් නැතිනම් පොදු ව්‍යවහාරයට අනුව **ඇෆ්ගනිස්ථානය** යනු දකුණු-මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩබිමින් වටවූ කඳුකර රාජ්‍යයකි. එය දකුණින් සහ නැගෙනහිරින් පාකිස්ථානයට ද, බටහිරින් ඉරානයට ද, උතුරින් තුර්කමෙනිස්ථානයට, උස්බෙකිස්ථානයට සහ ටජිකිස්ථානයට ද, ඊසානදිගින් චීනයට ද මායිම් වී ඇත. වත්මන් ඇෆ්ගනිස්ථාන භූමිය අතීතයේ දී සේද මාවතේ සහ මානව සංක්‍රමණයේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ක්‍රිපූ 50,000 තරම් ඈත අතීතයේ මෙහි මිනිස් වාසය පැවති බවට සාක්ෂි පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් සොයාගෙන ඇත. මේ ප්‍රදේශයේ නාගරික ජනාවාස ක්‍රිපූ 3000-2000 අතර කාලයක ඇරඹෙන්නට ඇතැයි සැළකේ. 

කාලයත් සමග ජනවර්ග රාශියක් ජීවත් වී ඇති ඇෆ්ගනිස්ථානය, මධ්‍යම ආසියාව සහ මැදපෙරදිගත් ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයත් යා කරන වැදගත් ස්ථානීය පිහිටුමක පවතියි. මේ නිසාම පුරාණයේ සිටම මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්, මෞර්ය අධිරාජ්‍යය, ජෙන්ගිස් ඛාන් වැන්නන්ගේ හමුදා ආක්‍රමණවලට ඇෆ්ගනිස්ථානය ගොදුරු වී ඇත. 

## ශබ්දනිෂ්පත්තිය 
"ඇෆ්ගන් මිනිසුන්ගේ දේශය" යන අර්ථය ඇතිව පර්සියන් බසින් සෑදී ඇත. "ඇෆ්ගන්" යන්න මිනිසුන්ගේ ගෝත්‍රය හැඳින්වීමටත් "තාන්" යන්න ප්‍රදේශය යන අරුත ඇති උපසර්ගයක් ලෙසත් යෙදී ඇත. මුල් කොටස වූ ඇෆ්ගන් යන්න අතීතයේ සිටම මෙහි මුල්ම හා විශලතම ජන කොට්ඨාශය වන පෂ්තුන් ජනයා හැඳින්වීමට යොදාගන්නකි. මෙය 3 වන සියවසේ "අබ්ගන්" ලෙසත් 6 වන සියවසේ "අවගන" ලෙසත් භාවිතා කෙරී ඇත......

## භූ ලක්ෂණ 
නිරිත දිගින් හා දකුණින් තැනි සහිත ගොඩ බිමින් වට වූ කඳුකර රටකි.විවිධ අවස්ථා වල දකුණු අසියාවේ, මධ්‍යම අසියාවේ, හෝ බටහිර දිග අසියාවේ (මැද පෙරදිග ) පිහිටි බවට විස්තර කෙරේ.එය උතුරු අක්ෂාංශ 29°-39° හා නැගෙනහිර දේශාංශ 60°-75° අතර පිහිටා ඇත.උසම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 24557ක් (මීටර් 7485 ) උසින් වූ නව්ෂාක් වේ. දේශගුණය ප්‍රදේශානුගතව සීඝ්‍ර ලෙස වෙනස් වේ. රටේ බොහෝ කොටස් වියලි අතර නැවුම් ජලය හිඟය.අන්තර්වාහී සිස්තානීය තටකය යනු ලෝකයේ වියලිතම ප්‍රදේශ වලින් එකකි.

## ඉතිහාසය 
## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:ඇෆ්ගනිස්ථානය
වැඩිහිටි අධ්‍යාපනය

යාවව නැතිනම් වැඩිහිටි අධ්‍යාපනය බොහෝ රටවල පුළුල් ලෙස පැතිර ඇත. කෙසේවෙතත් තවමත් බොහොමයක් දෙනා අධ්‍යාපනය දකින්නේ දරුවන් ඉලක්ක කොටගත්තක් ලෙසින් වන අතර බොහෝවිට වැඩිහිටි අධ්‍යාපනය වැඩිහිටි ඉගෙනුම හෝ යාවව ඉගෙනුම ලෙසින් නාමකරණය කරනු ලබයි. වැඩිහිටි අධ්‍යාපනය පන්ති කාමරය පදනම්වූ ඉගෙනුමක සිට ස්වයං ඉගෙනුම දක්වා වූ විවිධ ආකාරයන් ගතහැක. 

බැහැර දෙන පුස්තකාලයන් විසින් පොත් සහ වෙනත් උපදේශාත්මක ආධාරකයන් වෙත ලාභදායී අවිධිමත් ප‍්‍රවේශයක් සපයනු ලබයි. පරිඝනක හිමිකාරත්වය සහ අන්තර්ජාලය වෙත ප‍්‍රවේශය වැඩි වීමත් හේතුකොටගෙන වැඩිහිටියන්ට සහ දරුවන්ට විධිමත් මෙන්ම අවිධිමත් අධ්‍යාපනය වෙතද ප‍්‍රවේශවීමට මහත්වූ අවස්ථාවක් උදාකරදී ඇත. ස්කැන්ඩිනේවියාවේ අනුගමනය කරනු ලබන ‘ජනබන්ධනය’ (folk binding)  යන නමින් යුත් වැඩිහිටි අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයක් දිගු කාලයක් තිස්සේ සාර්ථකව පවත්වාගෙන යනු ලබයි.

අධ්‍යාපන මාදිලීන්

1. විධිමත් අධ්‍යාපනය -  ධුරාවලිගත ලෙස ව්‍යුහගත වසර පිලිවෙළට සකස්කළ ප‍්‍රාථමික පාසැලේ සිට විශ්ව විද්‍යාලය දක්වා පැවැත්වෙන අධ්‍යාපන පද්ධතියකි. පොදු විෂය ධාරා අධ්‍යාපනයට අමතරව විවිධාකාර පූර්ණකාලීන තාක්‍ෂණික සහ වෘත්තීය පුහුණුව ලබාදෙන විශේෂිත වැඩසටහන් හා ආයතනයන්ද මෙම අධ්‍යාපන මාදිලිය තුල කි‍්‍රයාත්මකය. 
2. අවිධිමත් අධ්‍යාපනය - එදිනෙදා අත්දැකීම්, අධ්‍යාපනමය බලපෑම් සහ සිය පවුල, අසල්වැසියන්, වෙළඳසැල, පුස්තකාලය, ජනමාධ්‍ය ආදී වූ දෛනික කි‍්‍රයාකාරකම් තුලින් සෑම තැනැත්තකුම ආකල්ප, වටිනාකම්, හැකිවන් සහ දැනුම ලබාගන්නා ජීවිත කාලය පුරාම කි‍්‍රයාත්මකව පවත්නා අධ්‍යාපන මාදිලියකි .
3. නොවිධිමත් අධ්‍යාපනය - ස්ථාපිත විධිමත් අධ්‍යාපන පද්ධතියෙන් බැහැර කි‍්‍රයාත්මක වන සංවිධානාත්මක අධ්‍යාපන කි‍්‍රයාකාරකම් මෙම මාදිලියට අයත් වේ. වෙනමම ඒකකයක් ලෙස හෝ පුළුල් ක්‍රියාකාරකමක අංගයක් ලෙස මෙම මාදිලිය පැවතිය හැක.
මානව විද්‍යාව-සංස්කෘතික අධ්‍යනයන්

හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යනයන්

හරස් සංස්කෘතික සන්සන්දනයන් ආකාර කිහිපයකින්ම පවතී. ප‍්‍රත්‍යෙයික අධ්‍යාපනය මෙයින් එක් සන්සන්දනයක් වන අතර පොදු ව්‍යුත්පත්තයක විචල්‍යයන් සන්සන්දනය කරමින් සිදුකරන පාලන සන්සන්දනය තවත් එකකි. අධ්‍යනයේ නියැදීන් සන්සන්දනය කිරීම තුන්වන ක‍්‍රමයයි. මානව විද්‍යාව හා එහි සහෝදර විද්‍යාවන් (සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව, දේශපාලන විද්‍යා) තුල මිනිස් හැසිරීමේ විෂය පථයන් හා මිනිස් හැසිරීම හා සංස්කෘතිය පිලිබඳ උපන්‍යාසයන් පරීක්‍ෂණයට භාජනය කිරීම සඳහා විවිධ සමාජයන්ගෙන් ලබාගත් ක්ෂේත‍්‍ර දත්තයන් යොදාගන්නා හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යනයන් මේ ආකාර තුනෙන් තුන්වැන්න වෙයි. සමාජ කිහිපයක සමාන ගතිලක්‍ෂණයන් පරීක්‍ෂාවට ලක්කරන සන්සන්දනාත්මක අධ්‍යනයන් මෙන් නොව හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යනයන් ප‍්‍රශ්ණගත පුද්ගල කණ්ඩායම් අතර සම්බන්ධතාවයන් හෝ සම්බන්ධතාවයන්ගේ අඩුව පෙන්වාදීම සඳහා සංඛ්‍යාන විශ්ලේෂණය යොදාගතහැකි සැලකිය යුතු මට්ටමින් විශාල නියැදියක් භාවිතා කරයි. මෙම අධ්‍යනයන් මානවවංශ ලේඛ දත්තයන්ගේ සමීක්‍ෂණයන්ය. 

හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යනයන්හි ඉතිහාසය

පළවන හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යනයන් 19 වන සියවසේදී ටේලර් හා මෝර්ගන් වැනි මානව විද්‍යාඥයින් විසින් සිදු කරන ලදී. ටේලර් විසින් සිදුකරන ලද මුල්ම අධ්‍යනයන්ගෙන් එකක් හරස් සංස්කෘතික අධ්‍යනයන්හි කේන්දී‍්‍රය සංඛ්‍යාත ගැටලූවකට පිලිතුරු සැපයීමට සමත්විය.
ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
නීති අතර ගැටුම

පොදු නීති පද්ධතිය තුල නීති පිළිගැටුම, පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය, ජාත්‍යන්තර පුද්ගලික නීතිය හෝ ජාත්‍යන්තර නිතිය (පුද්ගලික) ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ නඩු කටයුත්තට අදාල නීතිය (ලෙක්ස් කවුසායි)  ලෙසින් යොදාගනු ලබන අධිකරණ බලයේ නීතිය මත තීන්දුව වෙනස් වියහැකි විදේශීය නීති මූලයන් සම්බන්ධ වන්නාවූ නඩු කටයුතු නියාමනය කරනු ලබන ජාත්‍යන්තර නීතියේ ශාඛාවක් වන ජාත්‍යන්තර අන්තර් රාජ්‍ය නීතියයි. 

සිවිල් නීති පද්ධතීන් තුල පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය කිසියම් රටක දේශසීමාව ඉක්මවා ගිය විදේශීය මූලයක් (නීති පිළිගැටුමක්) සහිත විට කුමණ රාජ්‍යයක නීතිය බලපැවැත්විය යුත්තේද යන්න තීරණය කරනු ලබන අභ්‍යන්තර නීති පද්ධතියේ ශාඛාවකි. යන්නට ජාත්‍යන්තර සිවිල් නඩු විධානය සහ ජාත්‍යන්තර වානිජ බේරම්කරණය (අධිකරණ බලයන් අතර ගැටුම) මෙන්ම පුරවැසි නීතිය (මහජන නීතියේ කෙටසකි) ද ඇතුලත් වෙයි. 

නීති පිළිගැටුමේ ස්වභාවය අනුව නෛතික සංකල්පයන්හි ප‍්‍රධාන ධාරාවන් දෙකක් පවතී. එක් පර්යේෂකයින් කණ්ඩායමක් එහි සම්මතයන් ඒකීය, විශ්වීය සහ සෑම රාජ්‍යයක් එයින් බැඳී සිටීම හේතුවෙන් නීති පිළිගැටුම ජාත්‍යන්තර නීතියේ කොටසක් ලෙස දකිති. මෙම ධාරාව සර්වභෞමවාදය ලෙසින් හැඳින්වේ. අනෙක් පර්යේෂකයෝ සෑම රටක්ම සිය ප‍්‍රතිපත්ති මත පිහිටා නීති පිළිගැටුම සම්බන්ධයෙන් තමන්ටම වූ සම්මතයන් නිර්මාණය කරන බව කියා සිටින අතර මෙම න්‍යාය ‘සුවිශේෂීතාවය’ ලෙසින් හැඳින්වේ. 
පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතිය ප‍්‍රධාන කලාපයන් දෙකකට බෙදනු ලැබේ. 

x	විශේෂිත සම්බන්ධතාවන් සම්බන්ධයෙන් කුමණ රාජ්‍යයේ නීතිය අදාල වන්නේද යන්න තීරණය කරන නීති පිළිගැටුම පිලිබඳ රීතීන්ගෙන් සමන්විත පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතියේ අංගය.

x	සැබෑ දේපළ පාරිභෝගික නීතිය විනිමය පාලන නියාමනයන්, රක්‍ෂණය, බැංකු නියාමනයන් ආදිය සම්බන්ධයෙන් අනිවාර්යයයෙන්ම අදාල අදාල වන්නාවූ දේශභූමි- බාහ්‍ය ස්වභාවය ඇති වැදගත් නෛතික සංකල්පයන්ගෙන් සමන්විත පුද්ගලික ජාත්‍යන්තර නීතියේ අංගය.

පොදු නීති පද්ධතීන්හි නීති පිළිගැටුම්වලදී මුලින්ම අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ ගැටුම සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම සඳහා යෝජිත විනිශ්චය අධිකාරයට අධිකරණ බලයක් පවතීද යන්න සහ දෙවනුව පවතින රාජ්‍යයන්හි නීතීන් අතුරින් කුමක් ආරවුල් නිරාකරණය සඳහා යොදාගත යුතුද යන්නයි. එමෙන්ම විදේශීය නඩු තීරණ බලාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද එය කටයුතු කරයි.  

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Conflict_of_laws

ප්‍රවර්ගය: නීතිය