open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
මෝස්තර පුවත්පත් කලාව

මෝස්තර පුවත් කලාව මෝස්තර මාධ්‍යය මඟින් ප්‍රසිද්ධ කරන සියළු දේ විස්තර කිරීමට භාවිතා කරන ඡත්‍ර පදයයි. සමහර අවස්ථාවල මෝස්තර ලියන්නන්, විවේචකයන් හෝ මෝස්තර වාර්තාකරුවන් වේ. මෝස්තර පුවත් කලාවේ බොහෝ පැහැදිලි උදාහරණ වන්නේ සඟරාවල සහ පුවත් කලාවේ බොහෝ පැහැදිලි උදාහරණ වන්නේ සඟරාවල සහ පුවත්පත්වල පලවන මෝස්තර, විලාසිතා පිළිබඳ ලියැවුණු පොත් ද, මෝස්තර පිළිබඳව රූපවාහිනී වාර්තා ද වෙබ් අඩවි සහ blogs ද මාර්ගගත (අන්තර්ජාලය) විලාසිතා සඟරා ද අඩංගුය.

මෝස්තර පුවත්පත් ශිල්පියාගේ කාර්යයන් සම්පූර්ණයෙන්ම විවිධත්වයක් දක්වයි. සාමාන්‍ය අකෘතිමය ලිපි ලිවීම සහ ලිපි සංස්කරණය කිරීම, විලාසිතා ඡායාරූප ගත කිරීම සහ ඒ සඳහා උදව් කිරීම සහ ඒවා සැලසුම් ගත කිරීම ද ඊට අඩංගුය. මෙම විලාසිතා පුවත් වාර්තාකරුවන් ඇත්තෙන්ම සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ කාලයක ගත කරන්නේ පර්යේෂණයන්ට හෝ සම්මුඛ සාකච්ඡා මෙහෙවන්නට වගේම ඇයට හෝ ඔහුට මෝස්තර කර්මාන්තයේ යෙදී සිටින අයවළුන් සමඟ මනා සබැඳියාවක් ද පවත්වාගෙන යා යුතු වන අතර එයට ඡායාරූප ශිල්පීන්, නිර්මාණකරුවන් සහ මහජන සබඳතා විශේෂඥයින් පවා ඇතුළත්ය.

මෙම මෝස්තර පුවත් කලාව ප්‍රකාශනයක පූර්ණ කාලීනව යෙදීමට ද හැකියාව ඇති අතර නිදහස් වාර්තා කරන ශිල්පියෙකු ලෙසට ද ක්‍රියා කළ හැක. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Fashion_journalism
ප්‍රධාන ජනමාධ්‍ය සඳහා භාවිතාවන විවිධ අංග

ඉලෙක්ට්‍රොනික් මාධ්‍ය සහ මුද්‍රිත මාධ්‍යවලට අයත්වන්නේ

·	Broad Casting  -  පටු අර්ථයෙන් ගත්විට ගුවන් විදුලිය සහ රූපවාහිණිය මගින් විසුරුවා හැරීම 

·	නොයෙක් ආකාරයේ තැටි සහ ටේප් පටි , විසිවෙනි ශතවර්ෂයේ මේවා ප්‍රධාන වශයෙන් සංගීතය සඳහා පාවිචිකරන ලදී. පසුව පරිගණක සහ වීඩියෝ සඳහා යොදා ගැණුනි. 

·	චිත්‍රපටි - බොහෝවිට විනෝදාස්වාදය සඳහා පාවිච්චියට ගැනේ. එමෙන්ම වාර්තා සඳහා ද උපයෝගී කර ගනී.

·	අන්තර් ජාලය - බොහෝ ප්‍රයෝජනවත්ය. නොයෙක් අවස්ථාවන් හා තරඟකාරී අවස්ථාවන්වලට ඉඩකඩ සලසයි. ප්‍රවෘත්ති, සංගීතය, කලින් පටිගත කරන ලද කථා ශ්‍රවණය‍, සහ වීඩියෝ දර්ශන නැරඹීම ආදී ප්‍රයෝජන ලබා ගත හැකිය.

·	ප්‍රකාශන - පටු අර්ථයෙන් මුද්‍රිත කඩදාසි ප්‍රධාන වශයෙන් පොත් පත් සඟරා සහ පුවත්පත්

·	වීඩියෝ ක්‍රීඩා 

·	ජංගම දුරකථන - මෙය බොහෝ විට හඳුන්වනු ලබන්නේ හත්වෙනි ප්‍රධාන ජනමාධ්‍ය වශයෙනි. උණුසුම් ප්‍රවෘත්ති, විහිළු වැනි විනෝදාස්වාදය සපයන කෙටි වැඩසටහන්, කේන්දර, ක්‍රීඩා සංගීතය සහ දැන්වීම් ආදියට යොදා ගනී.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Mass_media#Forms
පුවත් පත් බෙදාහැරීම (ව්‍යාප්තිය)

බෙදාහැරීමේ අන්පාතය අඩු වුවද, සාමාන්‍ය දිනක බෙදාහරින පිටපත් සංඛ්‍යාව පුවත්පත් ව්‍යාප්තිය ලෙස හැදින්වේ. දැන්වීම් සඳහා මිල නියම කිරීමේදී මෙය ප්‍රධාන සාධකයක් වෙයි. පුවත්පතක බොහැරීම යන්නෙන් සෑම විටම විකුණන ප්‍රමාණය සඳහන් නොවේ. මෙහිදි පුවත් පත ව්‍යාප්ති වීම යන අදහසද ගත හැකිය. බෙදා හැරීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ මිලදී ගන්නා ප්‍රමාණයයි.  ඇතැම් පුවත් පත් කියවන්නා වෙත ගාස්තුවකින් තොරව ලඟා වෙයි. බෙදාහැරීමේ සංඛ්‍යාවට වඩා පාඨක සංඛ්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් වැඩිවේ. එයට හේතුව පුවත් පතක් සාමාන්‍යයෙන් වැඩිවේ. එයට හේතුව පුවත් පතක් සාමාන්‍යයෙන් එක් කෙනෙකුට වඩා කියවීමයි. 

බොහෝ ර‍ටවල් වල පත්‍ර බෙදා හැරීම ස්වාධීන ආයතන මගින් විගණනයට ලක්වේ. දැන්වීම් කරුවන්ට කිසියම් පුවත්පතක ව්‍යාප්තිය පිළිබදව ප්‍රකාශකයින් කරන ප්‍රකාශ පිලිබඳව දැන්වීම් කරුවන්ට සහතිකකර කීම මෙම විගණන වල පරමාර්ථයයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Newspaper_circulation
නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල්පී

**නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල් පී** යනු ඉතා ඉහළ ගණයේ ඇමරිකානු පුවත්පත් සමාගම් විසි හතරේ සහ නිව්ස්පේපර් ඇසෝසියේෂන් ඔෆ් ඇමරිකා යන ආයතනවල වෙළඳ කොටස්කාර ආයතනයකි. මෙම NNN නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල් පී  ආයතනය 9000 කට අධික පුවත්පත් හරහා ප්‍රධාන පෙළේ  දැන්වීම්කරුවන් වෙත සැළසුම් සහ තනතුරු ආදිය සම්බන්ධ අනුග්‍රහයන් මුද්‍රිත මාර්ග සහ අන්තර්ජාලය හරහා සැපයුවේය.

1994 වර්ෂයේදී NNN ආරම්භ කරන ලද්දේ එවකට පරිහාණියට පත්වෙමින් තිබූ ජාතික දැන්වීම්කරණය නැවත යථා තත්වයට ගෙන ඒම සඳහාය. 

ඉතා පරෙස්සමෙන් කරන ලද අධ්‍යයනවලින් පසු ඇමරිකාවේ පුවත්පත් සමාගම් සහ  නිව්ස්පේපර් ඇසෝෂියේෂන් ඔෆ් ඇමරිකා යන ආයතන NNN හි නිර්මාණය සහ දියත් කිරීමට මූල්‍ය පහසුකම් සැලසුවේය. NNN ආයතනය ඉතා හොඳින් තෝරාගත් දැන්වීම් පලකරන කණ්ඩායම්වල හොඳම කොටසක ඉලක්කය විය. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් පුවත්පත්වල දැන්වීම් පල නොකරන්නේය.  NNN හි විෂය පථය පුළුල් වූ අතර 1994 සිට ඩොලර් බිලියන දෙකකට වඩා පුවත්පත් දැන්වීම් ව්‍යාපාරයන්හි යොදවා තිබේ. 

NNNහි කොටස්කාර සමාගම් නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්, ලොස් අන්ජලීස් ටයිම්ස්, සහ වොෂින්ටන් පෝස්ට් වැනි අලෙවිය අතින් ප්‍රධාන පෙළේ පුවත්පත් බොහොමයක් අයිතිකරගෙන තිබේ. මාධ්ය් වියදමෙන් 10% කට වඩා අඩුවෙන් පුවත්පත් ලබාගන්නා ප්‍රධාන දැනවීම් පලකරන්නන් 16 කගේ අවධානයට NNN දැන් ලක් වී තිබේ. 2003 දී NNN කොටස් හි හවුල්කරුවන් නව වැඩපිළිවෙළක් සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මූලධර්ම මගින් NNN සේවා ඔවුන්ගේ සහයෝගය ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වූහ. 

කණ්ඩායමේ මූලස්ථානය නිව් යෝර්ක් NY හි පිහිටුවා ගන්නා ලදී.
වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති පුවත්පත්

වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති පුවත් පත් වශයෙන් උසස් ලෙස නිපදවන ‍පරිගණක මුද්‍රණයෙන් නිකුත් වන ලෝක පුවත් අඩංගු පුවත් පත්ය. මේවා ස්පර්ශයට සංවේදී පාරි‍භෝගිකයන්ගේ රුචිකත්වය අනුව තෝරා ගත හැකි පරිදි පරිගණක යන්ත්‍ර මඟින් නිකුත් වේ.

උදාහරණයක් වශයෙන් හොංකොං හි Kowloon නඟරයේ Harbour City නම් සාප්පු සංකීර්ණයේ ඇති  c!ty'super නම් ස්ථානයේ ඇති යන්ත්‍රය මඟින් ඇමරිකානු ඩොලර් 5ක් ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ක්‍රමය මඟින්‍ගෙවීමෙන් Daily Telegraph නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පුවත් පතෙ‍හි අලුත්ම පිටපතක් Satellite Newspapers  (චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණයෙන් යුත් පුවත්පත්) මඟින් පවත්වා‍ගෙන යන යන්ත්‍රයෙන් ලබා ගත හැකිය. විනාඩි 2ක් වැනි කෙටි කාලයක් ඇතුළත් එම මුළු මුද්‍රණයම ලබා ගැනීමට හැකි බව එම යන්ත්‍රය පෙන්වා දී ඇත.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Newspapers_on_demand
සංවේදන ශීලී ඕපාදූපවලින් පිරි කුඩා පුවත්පත

කුඩා පුවත්පත යන පද පුවත්පත් කලාවේ හැඟීම් දනවන සුළු අපරාධ සම්බන්ධ පුවත්, ඕපාදූප කොළම, පුද්ගලයෙකුගේ ජනප්‍රිය භාවය මත ඔවුනගේ පුද්ගලික ජීවිතය, සැමරීම් සහ රසවත් සිද්ධීන් ( බොහෝ විට ක්‍රීඩා තරු, සිනමා තරු මේ අතර වේ.) සහිතව එන කුඩා පුවත්පතයි. බොහෝ වෙලාවට මෙම ජනප්‍රිය පුද්ගලයන්ගේ පෞද්ගලික හැසිරීම් අලලා අපහාසාත්මක නැතහොත් අපකීර්තිමත් පුවත්, සමහර විට ලිංගිකව නැතහොත් මත්ද්‍රව්‍යය සම්බන්ධව හෝ පලකරන අතර ඒවාට විරුද්ධව අපහාසාත්මක නඩු පවරා බොහෝ විට සාර්ථකව වන්දි ලබා ගත් අවස්ථා ද වේ. එමගින් ඔවුන්ට අපහාස වූ බව සාර්ථකව පෙන්ණුම් කර ඇත. මෙවැනිම වූ විනෝදාත්මක තොරතුරු රැගෙන එන කුඩා පුවත්පත් ද පිළියෙල වන අතර ඒවායේ බොහෝවිට රූපවාහිනී වැඩසටහන් විස්තර ගෙන එන අතර ඒවා පුවත්පත් රූපවාහිනිය ලෙසද හැඳින්වේ.මූලිකවම බොහෝ අය මෙම කුඩා පුවත්පත කිසිම වටිනා කමක් නැති අනවශ්‍ය දේ පවසන කියවන්නෙකුට කිසිදු අගයක් නැති ලෙසද සැලකේ.

බ්‍රිතාන්‍යයේ ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් පිළිබඳ පුවත් සිත්ගන්නා සුළු සහ සංවේදන ශීලිව ලියන අතර ඒවාට මනා ප්‍රමුඛත්වයක් දෙන්නේ ඒවා විශාල පුවත්පත්වල  දෙන ඉඩ කඩටත් වඩා ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් දීමෙනි. මෙම පුවත් ක්‍රීඩා, අපරාධ සිදුවීම් පිළිබඳ හෝ විහිළුවට කෙරෙන රැවටීම් සම්බන්ධව ද වේ. තවද මේවා දේශපාලන ස්ථානයන් සම්බන්ධ නව පුවත් විය හැක. ( දක්ෂිණාංශිකව හෝ වාමාංශිකව) විසුළු කාරක දේශපාලනය , ඉල්ලා අස්වීම් පිලිබඳව, මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ අනාවැකි පලකිරීම් මේ පුවත්පත් අතර වේ. රතුහිස යන පදය රතු නාම පුවරු සහිත කුඩා පුවත්පත් සම්බන්ධව පැවසෙන අතර ඒවා ‘දසන්’, ‘ද ඩේලි ස්ටාර්’, ‘ද ඩේලි මිරර්’සහ ‘ද ඩේලි ස්පෝර්ට්’ වන අතර එසේම කළු හිස වන  ‘ඩේලි එක්ස්ප්‍රස්’ සහ ‘ඩේලි මේල්’ යන ඒවායින් වෙන්කර ගත හැක. රතු හිස් සහිත පුවත්පත් සාමාන්‍යයෙන් සරල ආකාරවලින් ලියැවෙන අතර පින්තූර වලින් ඔපවත් වේ. එහිදී ඉතා සංවේදන ශීලීව ඒවා අලෙවි වේ. තවද ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් උණුසුම් අපහාසාත්මක ලිපි,සනසන ඕපාදූපවලින් පිරි ඒවා ලෙසද සැලකේ. 

ද නැෂනල් ඉන්කිවයරර් , ද ස්ටා , දග්ලොබ්, නැෂනල් එග්සැමිනර්, මීරා, සන්, වීක්ල් වර්ල්ඩ් නිව්ස් සහ රේඩාර් යනු එක්සත් ජනපදයේ ඇමරිකන් මීඩියා මගින් මුදුණය කර පලකරන ප්‍රසිද්ධ ප්‍රධාන සුපිරි වෙළඳ සැල් ටැබ්ලොයිඩ් වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Tabloid#As_a_sensational.2C_gossip-filled_newspaper
නව පුවත් ලේඛන කලාව

නව පුවත් ලේඛන කලාව ( New Journalism) යනු 1960 හා 1970 දශකයේ බිහි වූ පුවත් වාර්තාකරණයේ හා පුවත් ලේඛන කලාව පිළිබඳව 1960 හා 1970 යන දශකවල තිබුණූ සම්ප්‍රදායකි. එම කාලය වන විට සාමාන්‍යයෙන් සම්ප්‍රධායෙන් බැහැරවූවක් ලෙස පෙනී ගියේය. එම යෙදුම එහි වර්තමාන අර්ථය සමග ගලපමින් භාවිතයට ගන්නා ලද්දේ පුවත්පත් කලාව පිළිබඳව ද නිව් ජර්නලිස්ම් නමින් 1973 දී ලිපි එකතුවක් කළ ටොම් වුල්ෆ් විසිනි. මෙම ලිපි එකතුවට ඔහුගේම ලිපි සහ  ටෲමන් කැපොටෙ, හන්ටර් එස්.තොම්ප්සන්, නෝටන් ටේලර්, රොබට් ක්‍රිගස්ට්ගෝ සහ තවත් අයගේ කෘති ඇතුළත්ය.

මෙම නව පුවත් ලේඛන කලාව නම් ක්‍රමයේ ලිපි පුවත්පත්වල දක්නට නොලැබෙන නමුදු ඊට වඩා ඒවා දක්නට ලැබෙන්නේ  ද නිව් යෝකර්, නිව් යෝර්ක් මැගසින්, ඇට්ලැන්ටික් මන්ත්ලි, රෝලිං ස්ටෝන්ස්, එක්ස්වයර් මැගසින්, කොඉවලූෂන් ක්ටාර්ටලි සහ (සුළු කාලයකට) ස්කෑන්ඩ්ලන්ඩ් මන්ත්ලි නම් සඟරාවලයි.

## මාර්ගගත (සයිබර්) පුවත්පත් කලාව 
වර්ල්ඞ් වයිඞ් වෙබ් මාර්ගගත (සයිබර්) පුවත්පත් කලාවේ අළත්ම මාධ්‍යයක් ලෙස ජනනය කරනු ලැබේ. වෙබ් ජාලය තුළින් තොරතුරු වේගයෙන් ප‍්‍රචාරණය කළ හැක. කෙනෙකුගේ විචක්ණ ලෙස විනිවිදයාම පරිගණකය යන වෙබ් බවුසර් ගින් සිදු කල හැක. මෙහි විශාල ලෙස ප්‍රවෘත්ති පුර්ණ වල ප්‍රධානය මාධ්‍ය වෙබ් භාවිතාකරන්නාට වඩා වැඩිවේ.

	මාර්ගගත පුවත්පත් කලාවේ විශාල කොටස පවතින මුද්‍රණයේ ව්‍යාප්තිය සහ වෙබ් සහ වෙබ් පිටපත් වල මුලික නිපැවුම් හරහා සිදුකරන ප්‍රචාරණ මාධ්‍යය වේ. බලාපොරොත්තු වන වේලාව මුදාහැරිය යුතු ප්‍රවෘත්ති වාර්තා, ඒවා ලියු විගස සහ සංස්කරණය කළ විගස ප‍්‍රමාණයට පත් කළ හැක. මෙහිදි නියමිත පිඩනය වැඩි වන අතර බොහෝ මාධ්‍යකරුවන් හරහා යැමේ භිතිය වැඩිවේ.

	අලූත් නිෂ්පාදන සහා සංඛ්‍යාමය කොටස හා අන්තර්ජාලය පිළිබද පැතිරි ව්‍යාප්තිය සම්ප‍්‍රදායක පුවත්පත් වෘත්තිමය සංස්කෘතියට අභියෝගාත්මක වේ.

	සහභාගිත්ව විමේ සංකල්පය අනකුව හෝ (පුද්ගල මාධ්‍යකරණයෆ අනුව මගින් ආධුනික වාර්තා යෝජනා කළ හැති ඒවා මගින් වෘත්තිය මාධ්‍ය හරහා ඒවායේ ඇතුළත හෝ පිටත යෝජනා කරනු ලැබේ.

	බොහෝ පුවත්වෙබ් අඩවි ඒවා පාවිච්චි කරන අයට නිදහස් වේ. ඒවා වැදගත් විශේෂයක් නම් උ්කක ීඑරුැඑ වදමරබ්ක වෙබ් අඩවියෙන් අඩංගු දේ බලාගැනිම සදහා මුදලක් ගෙවිය යුතු වේ. නමුත් භැඅ හැ්ර එසප වැනි වෙබ් අඩවි වල වර්තමාන පුවත් මුදලකින් තොරව ලෙබා ගත හැක. නමුත් ලේඛන වාර්තා සහ උපදෙස් පත‍්‍රිකා සහ අනිකුත් ප‍්‍රවෘත්ති නොවන අංග ලබාගැනිමට නියමිත ගාස්තුවක් ගෙවිය යුතු වේ. ීක්එැ සහ ී්කදබ වැනි ඒකිය වෙබ් ප‍්‍රකාශන පටන් ගැනිමට උත්සාහ ගත්තත් ඒවාට ග‍්‍රාහක මුදලක් ගෙවිය යුතු බැවින් ඒවායේ සාර්ථත්වය සිමිත විය.

	අන්තර්ජාලය හේතුවෙන් බොහෝ පුවත්පත්වල අතු බෙදිමෙන් අලූත් මාධ්‍යය බිහිවිය. ඒවායේ වෙබ් අඩවි, විඩියෝ, පෙට් කාට්ස්, බ්ලොක්ස් සහ සල්යිඞ් ෂෝ වලින් සමන්විත වේ. ලිපි පිලිබද අදහස් කතුවරයාගේ අනුමැතියකින් තොරව යැවිමට පාඨකයාට ීඑදරහ ජය්එ මගින් අවස්ථාව ලබා දෙනු ලබයි.

http://en.wikipedia.org/wiki/New_Journalism
වාග් මාලාව

ශ්‍රිතයක විශේෂිත ආදානයක්, ශ්‍රිතයේ ස්වායත්ත විචල්‍ය ලෙස හඳුන්වයි. එක් එක් ස්වායත්ත විචල්‍ය අගයන් x ට අනුරූප කොඩොමේන් අනන්‍ය y , x හි දී ශ්‍රිතයේ අගය ලෙස හෝ f යටතේ x හි ප්‍රතිබිම්භ ලෙස ලිවිය හැක. (අංකනය පිළිබඳ කොටස බලන්න)
f ශ්‍රිතයේ ප්‍රස්ථාරය යනු x, වසමේ සියලු x සඳහා , සියලු පටිපාටිගත යුගල (x,f(x) වල කුලයයි. x හා y යනු තාත්වික සංඛ්‍යා R හි උප කුලක වේ නම් මෙම අර්ථ දැක්වීම, පටිපාටිගත යුගල, ලක්ෂවල කාටීසියානු ඛණ්ඩාංක බවට පත් වී ශ්‍රිතයක රූපයක් හෝ රූප සටහනක් ලෙස වන ප්‍රස්ථාරවල සාමාන්‍ය හැඳින්වීම සමඟ සම්පාත වේ.
ප්‍රතිබිම්භ පිළිබඳ සංකල්පය, ලක්ෂ්‍යක ප්‍රතිබිම්භයේ සිට කුලකයක් ප්‍රතිබිම්භය දක්වා ව්‍යාප්ත වේ. වසමේ ඕනෑම උපකුලකයක් A නම් , A අවයවයේ සියලු ප්‍රතිබිම්භ අඩංගු පරාසයේ උප කුලකය f(A) යන්න f යටතේ උපකුලකයකි.
f ශ්‍රිතය යටතේ Y කොඩොමේන් හි B උපකුලකයේ පෙර ප්‍රතිබිම්භය (හෝ ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිබිම්භය හෝ වඩාත් නිරවද්‍යව සම්පූර්න ප්‍රතිලෝම ප්‍රතිබිම්භය) X හි උපකුලකයක් යන්න අර්ථ දැක්වෙන්නේ ,
 

එම නිසා උදාහරණ ලෙස වර්ගජ ශ්‍රිතය යටතේ (4,9) හි පූර්ව ප්‍රතිබිම්භය {−3,−2,+2,+3} කුලකය.
සාමාන්‍යයෙන් ඒකජ කුලකයක (එක් අවයවයක් පමණ් ඇති කුලකයක්) පූර්ව ප්‍රතිබිම්භයෙහි අවයව ඕනෑ තරමක් අඩංගු විය හැකිය. උදාහරණ ලෙස ƒ(x) = 7 නම් , (5) හි පූර්ව ප්‍රතිබිම්භය අභිශුන්‍ය කුලකයක් වන අතර (7) හි පූර්ව ප්‍රතිබිම්ඵය මුලු වසමම වේ. ඒ අනුව කොඩොමේන්හි අවයවයක පූර්ව ප්‍රතිබිම්ඵය, වසමෙහි උප‍කුලකයක් වේ. අවයවයක පූර්ව ප්‍රතිබිම්භය ගැන සාමාන්‍ය සම්මතයක් වන්නේ ƒ−1(b) මඟින් කියැවෙන්නේ ƒ−1({b}) යන්න යන බවයි.
 

වැදගත් ශ්‍රිත වර්ග තුන වන්නේ ආක්ෂේපණ (හෝ ඒකජ - ඒකජ ශ්‍රිත) , ƒ(a) = ƒ(b) නම් a, bට සමාන විය යුතුයි යන ගුණය ඇති ශ්‍රිත, සර්ජෙක්ෂන් (මතට වූ ශ්‍රිත) ƒ(x) = y  ලෙස කොඩොමේන්හි සියලු y අගයයන් සඳහා වසමෙහි x අගයක් තිබේ යන ගුණය ඇති ශ්‍රිත , හා සමක්ෂේපණ ශ්‍රිත ඒකජ - ඒකජ හා මතට වූ  ශ්‍රිත ද්විත්වයම මෙම නාමකරණය හඳුන්වා දුන්නේ බොර්බාකි කණ්ඩායම විසිනි.
සීමා කිරීම් හා ව්‍යාප්ත වීම්
අවිධිමත්‍ලෙස ශ්‍රිතයක් සීමා කිරීම යනු එහි වසම  කප්පාදු කිරීමේ ප්‍රතිඵලයකි.
වඩා නිරවද්‍ය ලෙස , ƒ , x  සිට y ට ඇති ශ්‍රිතයක් නම් හා S , x හි ඕනෑම උප කුලකයක් නම් , f, S දක්වා සීමා කිරීම යනු S සිට Y ට  වූ ƒ|S   ශ්‍රිතයයි. එලෙස S හි සියලු S  සඳහා ƒ|S(s) = ƒ(s) වේ.
g යනු f හි ඕනෑම සීමා කිරීමක් නම්, අපි f , g හි ව්‍යාප්ත වීමක් යැයි කි

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Function_%28mathematics%29#Vocabulary
සනෝ විරුද්ධාභාස

“ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” හි එක් යෙදුමක් මෙහි දැක්වෙන අතර අනෙකුත් යෙදුම් සඳහා “ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” පැහැදිලි කිරීම් බලන්න.

ඊතල විරුද්ධාභාසිකයේ එක් යෙදුමක් මෙහි දැක්වේ. වෙනත් යෙදුම් සඳහා “ඊතල විරුද්ධාභාසය පැහැදිලි කිරීම” බලන්න.
      
   
අපට සංවේදනය වන්නා වූත් අප විශ්වාස කරන්නා වූත් බහු විවිධත්වයට සහ වෙනස් වීමට සැබෑ පැවැත්මක් නොමැති බවත්, විශේෂයෙන්ම චලනය හුදෙක් මායාවක් වන බවත් ප්‍රකාශ කෙරෙන පැමිනිඩේස්ගේ ‘සියල්ල එකම වේ’ - ("all is one") යන මතවාදයට සහාය පළ කරමින් එහිලා සීනෝ විසින් ඉදිරිපත් කළ ගැටලු සමූහයක් සීනෝ විරුද්ධාභාසය නම් වේ. වෙනත් දාර්ශනිකයන් පැමිනිඩේස්ගේ මතයට එරෙහිව විරුද්ධාභාස නිර්මාණය කිරීම සීනෝ මෙම විරුද්ධාභාර නිර්මාණය කිරීමට හේතු වූ බව පොදු මතය වේ. එබැවින් මෙම විරුද්ධාභාස ඔස්සේ සීනෝ උත්සාහ කරනුයේ බහුවිවිධත්වය පිළිගැනීම ඒකීයත්වය පිළිගැනීමට ද වඩා හාස්‍යජනක බව පෙන්වීම යැයි සිතිය හැකිය. අප සීනෝ විරුද්ධාභාස විශ්වාසය කරයි නම් පැමිනිඩේස්ගේ මතවාදය අප වඩාත් වැදගත් කොට සැලකිය යුතු යැයි වරක් ප්ලේටෝ ප්‍රකාශ කර ඇත.

දැනට ඉතිරි වී ඇති සීනෝ විරුද්ධාභාසය (ඇරිස්ටෝටල්ගේ “Physics” සහ සිම්ප්ලිසිස්ගේ “commentary thereon” තුළ අන්තර්ගත) අටෙන් කිහිපයක්ම බොහෝ දුරට එකිනෙකට සම ආකාර ගනී. තවද අතීතයේ පවා ඒවා නිෂ්ප්‍රභා කිරීම ඉතා පහසු යැයි සලකන ලදී. සීනෝ විරුද්ධාභාසය අතරින් වඩාත් ශක්තිමත් සහ ප්‍රසිද්ධ වන “ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” “ද්විධාකරණ තර්කය” සහ ඊතලයක ගමන් මග පිළිබඳව තර්කය වඩාත් සවිස්තරව පහත ඉදිරිපත් කර ඇත.
      
“reductio ad absurdum” හෙවත් විසංවාදයෙන් ඔප්පු කිරීමේ ක්‍රමය සඳහා මුල්ම ආදර්ශයක් සීනෝ විරුද්ධාභාස ලෙස සැලකිය හැකි වේ. සොක්‍රටීස් විසින් යොදාගත් තර්කන ක්‍රමයට මූලාංගයන් මේවා මඟින් සපයන ලද බවත් සැලකේ.

සීනෝ විරුද්ධාභාසය ආදී සහ මධ්‍යතන යුගවල දාර්ශනිකයන්ට දැඩි ගැටලුවක් වූ අතර ඒවා සඳහා යෝජනා වූ බොහෝ විසඳුම් අසතුටුදායක බව ඔවුන් විසින් සොයාගන්නා ලදී. කලනය භාවිතයෙන් ඉදිරිපත් කර ඇති වඩාත් නූතන විසඳුම් සතුටුදායක බව සමස්තයක් ඉංජිනේරුවන්ගේ හා ගණිතඥයන්ගේ පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත. නමුත් මෙම විරුද්ධාභාස සම්පූර්ණයෙන්ම විසඳා ඇති බව පිළිගැනීමට වර්තමානයේ පවා බොහෝ දර්ශනවාදීයෝ මැලිකමක් දක්වති. ඒ අතරම මෙම විරුද්ධාභාස සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කිරීමට උත්සාහ කිරීම බොහෝ බුද්ධිමය සොයා ගැනීම්වලට හේතු වී ඇති බව ද ඔවුහු පෙන්වා දෙති. වර්තමානයේ පවා මෙම විරුද්ධාභාසවල විවිධ විචලනයන් (තොම්සන් ලාම්පුව බලන්න) පැහැදිලි කිරීමේ දී අප යොදා ගන්නා තර්කයේ යම් වැරදි තිබේ ද , එසේ නම් ඒ මොනවාද යන්න පිළිබඳ තාවකාලික හෝ ගැටලු සහගත තත්ත්ව ඇතිවීම සිදු වේ.

මෙම විරුද්ධාභාසයන්හි උපත යම්තාක් දුරට අපැහැදිලි වේ. ෆැවෝරින්ස්ට අනුව “ඇකිලීස් සහ ඉබ්බා” නම් තර්කය මුල්වරට යොදාගෙන ඇත්තේ සීනෝගේ ගුරුවරයා වූ පැමිනිඩේස් බව ඩයෝජීනස් ලාටියස් පවසයි. නමුත් පසුකාලීනව විරුද්ධාභාස සීනෝගේ නිර්මාණ බව ලාටියස් විසින්ම ප්‍රකාශ කර ඇත.

## සටහන් 
{|
ජෝසැෆ් ලුවී ලග්රේන්ජ්

**ජූසෙප්පේ ලොඩොවීකෝ ලග්රේන්ජියා** යන නමින් උපත ලැබූ **ජෝසැෆ් ලුවී ලග්රේන්ජ්** (1736 ජනවාරි 25 – 1813 අප්‍රේල් 10) ඉතාලි ජාතික ගණිතඥයෙක් හා තාරකා විද්‍යාඥයෙක් විය. ඔහුගේ ජීවිතයෙන් බොහෝ කාලයක් ඔහු ප්‍රංශයේ ජීවත් වූ අතර සියලුම විශේෂණ ක්ෂේත්‍රවලට, සංඛ්‍යාවාදයට, සම්භාව්‍ය හා අභ්‍යාවකාශ යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට කැපී පෙනෙන දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. යුලර්ගේ සහ ඩි ඇලෙම්බර්ට්ගේ නිර්දේශය මත, යුලර් වෙනුවට ,1766 දී , බර්ලින් නුවර පිහිටි විද්‍යාවන් පිළිබඳ ඇකඩමියේ ගණිතය පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂකවරයා ලෙස ලැෆ් රේන්ජ් පදවි ප්‍රාප්තිය ලැබුවේය. විශාල වැඩ කොටසක් ඉදිරිපත් කරමින්, විද්‍යා‍වන් පිළිබඳ ප්‍රංශ ඇකඩමියේ ත්‍යාගයන් කිහිපයක් දිනා ගනිමින් ඔහු එහි වසර 20කට වඩා වැඩි කලක් වාසය කළේය. ලැග් රේන්ජ්ගේ විශ්ලේෂණ යාන්ත්‍ර විද්‍යාව පිළිබඳ විධිමත් ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනය (විශ්ලේෂී යාන්ත්‍ර විද්‍යාව - මිකැනික් ඇනලයිටික්, සංස්කරණ 4, වෙළුම් 2 , ප්‍රංශය (Gauthier-Villars et fils, 1888-89) බර්ලිං නුවර දී ලියූ අතර ප්‍රථමයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ 1788 දීය. නිවුටන්ගෙන් පසුව සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට ඉතා සම්පූර්ණ සැලකිල්ලක් මෙහි දී දක්වන ලදී. තවද 19 වැනි ශත වර්ෂයේ දී ගණිතමය භෞතික විද්‍යාවේ දියුණුව සඳහා මූලාරම්භයක් ද ඇති කරන ලදී. තූරීන් නුවර ඉතාලි ජාතික දෙමාපියන්ට දාව ජියෝසෙෆි ලොඩොවිකෝ ලැග් රෙන්ජියා උපත ලැබීය. ඔහුට පිය පාර්ශවයෙන් ප්‍රංශ ජාතික මුතුන් මිත්තෝ සිටියහ. 1787 දී ඔහු ප්‍රංශ ඇකඩමියේ සාමාජිකයෙක් බවට පත් වූ අතර ඔහු , ඔහුගේ ජීවිතයේ අවසානය තෙක් ප්‍රංශයේ ම රැඳුණි. එම නිසා විකල්පයක් ලෙස ලැග් රේන්ජ් ප්‍රංශ හා ඉතාලි ජාතික විද්‍යාඥයෙක් ලෙස සලකනු ලැබේ. ලැග් රේන්ජ් රුසියානු විප්ලවයෙන් දිවි ගලවා ගත් අතර 1794 දී ආරම්භ කෙරිණි. ඉකෝල් බහු තාක්ෂණික ආයතනයේ එතැන් පටන් ගැටලු විසඳීමේ දී ශ්‍රිතවාදය, සීමාව, සාන්ත්‍යය හා කලනය භාවිතය ( විශ්ලේෂණය) පිළිබඳ පළමු මහාචාර්යවරයා බවට පත් විය. නැපෝලියන් විසින් කීර්තිමත් සේනාව අතරට ලැග් රේන්ජ් නම් කරන ලද අතරම 1808 දී අධිරාජ්‍යයේ වංශවතෙක් බවට ද පත් කළේය. ඔහු 1813 දී මිය ගිය පසු පැන්තියොන්හි දී භූමදාන කරන ලදී.

## සටහන් 
{|
ද්විපද ප්‍රමේයය

ගණිතයේ දී ද්විපද ප්‍රමේයය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ ඓක්‍යයන්ගේ බලයන්හි ප්‍රසාරණයක් ලබා දෙන වැදගත් සුත්‍රයකි. එහි සරලම ආකාරය පහත දැක්වේ.

n සෘණ නොවන නිඛිලයක් වන ඕනෑම විටෙක සංඛ්‍යාව ද්විපද සංගුණකය වන (තේරුම් ශ්‍රිතය ඇසුරිනි) අතර n! මඟින් n හි ක්‍රමාරෝපිත දැක්වේ..]]

මෙම සමීකරණය සහ ද්විපද සංගුණකයන්ගේ ත්‍රිකෝණාකාර සැකැස්ම පිළිබඳ ගෞරවය 17 වැනි සියවසේ දී එය විස්තර කළ බ්ලේස් පැස්කල්ට හිමිවේ යැයි සැලකේ. නමුත් ඔහුට පෙර විසූ බොහෝ ගණිතඥයින් මේ සම්බන්ධව දැනුවත් අය වුහ. 13 වැනි සියවසේ විසු චීන ගණිතඥ යැන්ග් හුයි ,11 වැනි සියවසේ විසූ පර්සියානු ගණිතඥ පින්ගාලා යන අය පැස්කල්ගේ ප්‍රතිඵලවලට සමාන ප්‍රතිඵල ව්‍යුත්පන්න කිරීමට සමත් වූ අය වෙති.

උදාහරණ ලෙස 2 ≤ n ≤ 5 වන අවස්ථා සලකමු.

1 වැනි සමීකරණය x සහ y තාත්වික හෝ සංකීර්ණ සංඛ්‍යා වන ඕනෑම විටෙක වලංගු වන අතර තවදුරටත් සාධාරණීකරණය කළ විට xy = yx වන ආකාරයට අර්ධ වලයක අවයවක් වන ඕනෑම x සහ y සංඛ්‍යා යුගලක් සඳහා වලංගු වේ. (ප්‍රමේයය තවදුරටත් සාධාරණීකරණය කළ හැකිය. සංඝටතාව අත්‍යාවශ්‍ය නොවන බව නිරීක්ෂණය කරන්න. එය විකල්පයක් පමණි)HARI
     
## සටහන් 
{|
ප්‍රවර්ගය:වීජ ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:ගණිතමය ප්‍රමේයයන්
ප්‍රවර්ගය:සාධනය අඩංගු ලිපි
ප්‍රකෘති ලඝුගණක

ප්‍රකෘති ලඝුගණක විධිමත් ලෙස බහුවලයික ලඝුගණක යනු පාදය e වු ලඝුගණකයි. මෙහි e යනු 2.718281828459 ට ආසන්න අපරිමිත නියතයකි. වඩා සරලව x සංඛ්‍යාවේ ප්‍රකෘති ලඝුගණකය යනු x ට සමාන වීම සදහා e නැංවිය යුතු බලයයි. උදාහරණයක් ලෙස e හි ප්‍රකෘති ලඝුගණකය 1 ක් වේ. මන්ද e1 = e බැවිනි. 1 හි ප්‍රකෘති ලඝුගණකය o වේ. ඒ e0 = 1 වන බැවිනි. සියලු ධන තාත්වික සංඛ්‍යා x සදහා ප්‍රකෘති ලඝුගණකය 1 සිට x දක්වා y = 1/t වක්‍රය යට වර්ග ඵලය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි අතර ශුන්‍ය නොවන සංකිර්ණ සංඛ්‍යා සදහාද ඉහත පරිදිම අර්ථ දැක්විය හැකිවේ.
     

පහත සර්වසාම්‍යයන්ට අනුව ප්‍රකෘති ලඝුගණක ශ්‍රිතය ඝාතිය ශ්‍රිතයේ ප්‍රතිලෝම ශ්‍රිතය ලෙසද අර්ථ දැක්විය හැකිය.

වෙනත් ආකාරයකට ප්‍රකෘති ලඝුගණක ශ්‍රිතය, ධන තාත්වික සංඛ්‍යා කුලක‍යේ  සිට සියලු තාත්වික සංඛ්‍යා කුලකයට සමක්ෂේපයකි. වඩාත් පැහැදිලි ලෙස එය ආකලනය යටතේ වු තාත්වික සංඛ්‍යා ඛාණ්ඩයකට ගුණනය කළ විට තාත්වික සංඛ්‍යා ඛාණ්ඩයකින් වු සමරූපතාවයක් ඇතිවේ. මෙම ශ්‍රිතයෙන් එය නිරූපණය කළ හැකිය.

එමෙන්ම ලඝුගණක ‍e ට පමණක් නොව 1 හැර අනෙක් ඕනෑම ධන පාදයකටද අර්ථ දැක්විය හැකිය. මෙය නොදන්නා දෙය වෙනත් රාශියක ඝාතයක් ලෙස ඇතිවිට ගැටලු විසදීමේදී ප්‍රයෝජනවත් වේ.
ජාත්‍යන්තර සබඳතාවල බලය

ජාත්‍යන්තර සබඳතාවල බලය බොහෝ වෙනස් ක්‍රමවලට විග්‍රහ කොට ඇත. දේශපාලන විද්‍යාඥයින්  ඉතිහාසඥයන්, අන්තර් ජාතික සබඳතාවල ක්‍රියාකාරීව යෙදී සිටින්නන් (රාජ්‍යය තාන්ත්‍රිකයින්) දේශපාලන බලය පිළිබඳ පහත සඳහන් සංකල්ප ප්‍රයෝජනයට ගනී.

·	බලය රජ්‍යන්ගේ හෝ නායකයන්ගේ අන්තිම ඉලක්කය වශයෙන්,

·	බලය බලපෑම් කිරීමේ මිනුම් දණ්ඩක් වශයෙන් ද යම් යම් පැන නැඟීම්වලදී, සිදුවීම්වලදී, ක්‍රියා කරන්නන් සඳහාත් ප්‍රකාශනයට පත්වීම් 

·	බලය, අර්බුධයක දී - යුද්ධයක දී ජයග්‍රහණය දැක ගැනීම සඳහාත් හා සුරක්ෂිතභාවයට පත්වීම සඳහාත් සහ

බලය, සම්පත් හා දක්ෂතා - හැකියා පාලනය සඳහාත් වර්තමාන කථාවේ දී සාමානයෙන් රාජ්‍ය බලය යන්නෙහි ආර්ථික හා යුධ බලය යන දෙකම සඳහන් කරයි. බොහෝ ප්‍රමාණ වැදගත් බලයන් අන්තර් ජාතික වශයෙන් ඇති රාජ්‍යයන් , මධ්‍යම බලවතුන් , කලාපීය බලවතුන්, මහා බලවතුන් හා අති මහත් බලවතුන් වශයෙන් හඳුන්වයි. පොදුවේ පිළිගත් මිණුම් දණ්ඩක් රාජ්‍යයක බලය තේරීමට නොහැක.
රාජ්‍යයන් හැර බලය පතුරුවා ගන්නන් අන්තර් ජාතික සබඳතාවල දී දක්නට  ඇත. එවැනි අංශ තුළට ඇතුළත් අන්තර් ජාතික සංවිධාන, යුධ ආරක්ෂක සංවිධාන (උදා - නැටෝ) බහු ජාතික සාමූහික සංවිධාන, රාජ්‍ය ආණුවලට අයත් නොවන සංවිධාන, හෝ රෝමාණු කැතලික් පල්ලිය වෝල් මාට් හෝ හැන්සටික් ලීග්.වැනියන් වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Power_in_international_relations
ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා

thumb|180px|right|පාදවල දිග අනුයාත ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යාවලට අනුරූප වන ආකාරයේ සමචතුරස්‍ර ඇසුරින් කළ ඇතිරුමක් ඉහත දැක්වේ
[right|thumb|180px|ඉහත දක්වා ඇති ඇතිරුමෙහි සමචතුරස්‍රයන්හි ප්‍රතිවිරුද්ධ ශීර්ෂ යා කරමින් චාප ඇඳීම මඟින් නිර්මාණය කරගත් ෆිබොනාච්චි සර්පිලය මෙහි දැක්වේ; මෙය භාවිතා කරන්නේ 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, සහ 34 යන ප්‍රමාණයේ සමචතුරස්‍ර වෙති. - [රන්මය සර්පිලය  බලන්න.]]
ගණිතයෙහි, **ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා** හෝ  **ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රම** හෝ  **ෆිබොනාච්චි ශ්‍රේණි** යනු පහත  නිඛිල අනුක්‍රමය  අනුගමනය කරන සංඛ්‍යා වෙයි:
:0,\;1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\; \ldots\; 
හෝ, විකල්ප වශයෙන්,
:1,\;1,\;2,\;3,\;5,\;8,\;13,\;21,\;34,\;55,\;89,\;144,\; \ldots.

අර්ථ දැක්වීම අනුව, ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමයෙහි පළමු සංඛ්‍යා දෙක 0 සහ 1 (විකල්ප වශයෙන්, 1 සහ 1) වන අතර, එක් එක් අනුයාත සංඛ්‍යාව පෙර සංඛ්‍යා දෙකෙහි එකතුව වෙයි.

ගණිතමය භාෂිතය අනුව, *Fn* යන  ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා අනුක්‍රමය අර්ථ දැක්වෙන්නේ පහත පුනරාවර්තන සම්බන්ධය පරිදීය
:F_n = F_{n-1} + F_{n-2},\!\,

මෙහ සන්තති අගයයන්
පළමු ආකාරයෙහිදී
:F_0 = 0,\; F_1     = 1
වන අතර, දෙවන ආතාරයෙහිදී
:F_1 = 1,\; F_2 = 1
වෙයි.

ෆිබොනාච්චි ලෙසින්ද හැඳින්වුනු පීසාහී ලියොනාර්ඩෝ අනුව යමින් ෆිබොනාච්චි අනුක්‍රමය නම් තබා ඇත. පෙරදී  ඉන්දියානු ගණිතයෙහි මෙම අනුක්‍රමය විස්තර කර තුබුණද, ෆිබොනාච්චිගේ  1202 ග්‍රන්ථය *ලිබර් අබාසි* තුලින් මෙම අනුක්‍රමය බටහිර යුරෝපීය ගණිතය වෙතට හඳුන්වා දෙන ලදි 

## සටහන්
ප්‍රවර්ගය:සංඛ්‍යා
ප්‍රවර්ගය:ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
රන්මය අනුපාතය

thumb|
රන්මය නියමය, දින දර්ශන අධ්‍යයනයේ දී සහ තාරකා විද්‍යාවේ දී වර්ෂ නිරූපණයට ගන්නා රන්මය සංඛ්‍යා, අන්ත දෙකක් අතර ‍පවතින ඉතා යෝග්‍ය මධ්‍යන්‍ය හෙවත් රන්මය මධ්‍යන්‍ය දර්ශනවේදය , යනාදිය සමඟ පටලවා නොගත යුතුය.

ගොනුව:1064.jpg
 
රන්මය ඡේදයක් යනු රන්මය අනුපාතයට අනුව දෙකට බෙදා ඇති රේඛා ඛණ්ඩයකි. රේඛා ඛණ්ඩයේ මුළු දිග වන a+b , දිගින් වැඩි ඡේදය වන , a ට දරන අනුපාතය , a  වඩාත් කුඩා ඡේදය වන b දරණ අනුපාතයට සම වේ.

ගණිත සහ කලා ක්ෂේත්‍රවලදී සලකනු ලබන අගයන් දෙකක් සඳහා ඒවායේ ඓක්‍යය ඒවා අතරින් විශාල අගයට දරන අනුපාතය, විශාල අගය කුඩා අගයට දරන අනුපාතය, සමාන වේ නම් එම අගයයන් රන්මය අනුපාතයෙන් පවතී යැයි කියනු ලැබේ. රන්මය අනුපාතයේ අගය 1.6180339887 පමණ වේ.

අවම වශයෙන් පුනරුද සමයේ පටන් බොහෝ කලාකරුවන් හා ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් සිය ක්‍රියාකාරකම් සඳහා රන්මය අනුපාතයට ආසන්න අගයයන් භාජක කර ඇත. මෙම යෙදුම් අතර රන්මය සෘජුකෝණාස්‍රය වැඩි වශයෙන් දැකගත හැකි අතර එහි දිගු පාදය කෙටි පාදයට දරන අනුපාතය රන්මය අනුපාතයට සම වේ. මෙසේ රන්මය අනුපාතය යෙදීම කලාත්මකව වඩාත් ආකර්ශනීය බව විශ්වාස කෙරුණි. රන්මය අනුපාතයේ අනන්‍ය හා ආකර්ශණීය ගුණ හේතුවෙන් ගණිතඥයින් විසින් ද එය අධ්‍යයනය කර ති‍බේ.

රන්මය අනුපාතය ගණිතමය නියතයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැකි අතර සාමාන්‍යයෙන් ගොනුව:1064-3.jpg (ෆයි) නම් ග්‍රීක අක්ෂරයේ නිරූපණය කෙරේ. ඉහත රන්මය ඡේදයේ රූප සටහන මඟින් මෙම නියතය අර්ථ දැක්වීමට යෙදෙන ජ්‍යාමිතික සම්බන්ධතාව ආදර්ශනය කෙරේ. වීජ ගණිතය ඇසුරෙන් රන්මය අනුපාතය පහත පරිදි ප්‍රකාශ කළ හැක.

ගොනුව:1064-1.jpg
 
මෙම සමීකරණ‍යේ විසඳුම සඳහා පහත දැක්වෙන අනන්‍ය ධන වීජ ගණිතමය අපරිමේය සංඛ්‍යාව ලැබේ.
 

ගොනුව:1064-2.jpg 

රන්මය අනුපාතය වෙනුවෙන් හෝ ආශ්‍රිතව යෙදෙන අනෙක් වචන අතරට රන්මය ඡේදය (ලතින් බසින් sectio aurea) රන්මය මධ්‍යන්‍යය, රන්මය සංඛ්‍යාව සහ ෆයි (ගොනුව:1064-3.jpg ) නම් ග්‍රීක අක්ෂරය යනාදිය අයත් වේ.

ආද්‍යත්ත හා මධ්‍යන්‍ය අනුපාතය, මධ්‍ය ඡේදය , දිව්‍යමය සමානුපාතය (ඉතාලි බසින් proporzione divina) දිව්‍යමය ඡේදය (ලතින් බසින් sectio divina) රන්මය සමානුපාතය, රන්මය කැපුම සහ ෆීඩියාස්ගේ මධ්‍යන්‍යය යනාදිය මේ හා සම්බන්ධව හමුවන අනෙකුත් යෙදුම් අතර වේ.

## සටහන් 
{|

|-
|මෙම ලිපිය ඉංග්‍රීසි විකිපීඩීයාව ආශ්‍රයෙන් සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලද්දකි.
සැලකිය යුතුයි : මෙම පරිවර්තන කාලය තුල ඉංග්‍රීසි විකිපීඩීයාව වෙනස් වී තිබිය හැක.

|-
| 
Golden_ratio
|-
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
අනාගාමි

අනාගාමි  බව ලැබු තැනැත්තා යනු නිවන් මගෙහි කොටසක් අවබෝධ කර ගත් තැනැත්තාය. ඔහු සාමාන්‍ය මනසේ මුල් බැඳිම් පහේ දාමය කපා ඉවත් කළ පුද්ගලයෙකි. අනාගාමි යන්නෙහි (පාලි) තේරුම නැවත නොපැමිනෙන්නා යනුයි. අනාගාමි තත්වය නිවන් මග ලබා ගැනීමට තබන පියවර හතරෙන් තුන්වැන්නයි.

අනාගාමි ඵලයට පත්වූ අය මරණයෙන් පසු නැවතත් මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි නොඉපදෙති. ඔවුන් නැවත උපත ලබන්නේ ශුද්ධාවාස බ්‍රභ්මලෝකයකය. එහි ජීවත්වන්නේ අනාගාමි ඵලය ලැබූ අය පමනි. එහිදි ඔව්හු අර්හත් ඵලය ලබා ගනිති.

අනාගාමි ඵලය ලැබූ තැනැත්තෙකු නිදහස් වන බන්ධන (පාලී .සංයෝජන) පාලී භාෂාවේ සඳහන් වන්නේ

1. සක්ඛාය දිට්ඨි2. විචිකිච්චා 3. සීලබ්බත පරාමාස4. කාමරාග5. ව්‍යාපාද

අනාගාමි ඵල ලැබූ තැනැත්තෙක් එතෙක් නිදහස් නොවන බැඳීම් නම්:

1. රූපරාග	-	ද්‍රව්‍යවලට ඇති කැමැත්ත. (පළමු ධ්‍යාන 4)

2. අරූප රාග	-	අද්‍රව්‍ය දේට ඇති අශාව. (අන්තිම ධ්‍යාන 4)

3. මාන	-	අභිමානය

4. උද්ධච්ච	-	අසහනය

5. අවිජ්ජා	-	අනවබෝධය
	
	අනාගාමි තත්වය සකෘදාගාමි සහ අරහත් අතර පවතින අතරමැදි තත්වයයි. අරහත් ඵලය ලැබු තැනැත්තා බැඳීම් දහයෙන් මිදුනු පූර්ණ විමුක්තිය භුක්ති විඳින්නේය.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* සෝවාන්
* සකෘදාගාමි 
* රහත් 

ප්‍රවර්ගය:මාර්ග ඵල
දන්ත ධාතුන් වහන්සේ

## ලංකාවට වැඩම කරවීම.
## අනුරාධපුර
දන්ත ධාතුව මෙහි ළඟා වන විට ඉන්දියන් පාලක ගුහාශිව ගේ මිතුරා වූ මහාසේන රජු මිය ගොස් තිබිණ. ඔහුගේ පුතා කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්න ඉන් පසු රජු බවට පත් විය. ඔහුද භක්තිමත් බෞද්ධයෙකු විය. එම රජතුමා විසින් දන්ත ධාතුව මහත් බැතියෙන් පිළිගෙන ඉතා ගරුසරු ලෙස තම සිංහාසනයේ වඩා හිඳවූයේය. රජතුමා දන්තධාතුන් වහන්සේ ධම්මචක්කගෙහ නම් මන්දිරයක තැන්පත් කල බව මහාවංශය කියයි. මෙම මන්දිරය දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් 3 වැනි සියවසේ මාළිගා පරිශ්‍රයේම (රාජවත්තු) ඉදි කර තිබුනු එකකි. රජතුමා විශේෂ විහාරයක් ඉදි කොට දන්ත ධාතුන් වහන්සේ එහි තැන්පත් කළහ. මහාපාලි නම් දාන ශාලාවට යාබදව තිබෙන නටබුන් වූ මන්දිරය මෙම විහාරය ලෙසට හඳුනාගෙන තිබේ.
## සෙංකඩගල
	සෑම පසළොස්වක පෝය දිනකම විශේෂ ආගමික පූජාවන් මාළිගය තුල පවත්වනු ලැබේ. මෙම දිනපතා, සතිපතා, සහ මාස් පතා කරන උත්සව හැරුණු විට සෑම වසරකම පාහේ ප්‍රධාන උත්සව හතරක් පවත්වනු ලැබේ. ඒවා නම් අලුත් සහල් මංගල්‍යය, අවුරුදු මංගල්‍යය, ඇසල මංගල්‍ය සහ කාර්තික මංගල්‍යය යනුවෙනි. මේවායින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ඇසල මංගල්‍යයයි.
	'දාන් කෘයික්ෂැංක්' විසින් ඉදිරිපත් කළ එරවුන්ඩ් ද වර්ල්ඩ් ඉන් 80 ට්‍රෙෂර්ස් හි දැක්වෙන වටිනා සම්පත් 80 අතරට දන්ත ධාතුව ද ඇතුලත් වේ.
අවිද්‍යාව (බුදු දහම)

**අවිද්‍යාව** (සංස්කෘත; පාලි: *අවිජ්ජා*) යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් අදහස් වන්නේ "මුග්ධතාව" හෝ "මෝහය" යන්නයි. බුදු දහමෙහි අවිද්‍යා යනු චතුරාර්ය සත්‍යයන්හී නියම අදහස සහ ගම්‍යාර්ථය තේරුම් නොගැනීම  හෝ සක්‍යයෙහි ස්වරූපය පිළිබඳ මූලික අනවබෝධය ලෙසින් මෙය අර්ථදැක්විය හැක.

සමාන වචන:

	අවිද්‍යා යනු මායාවයි - නොදැනීමයි. බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් වල මෙය බොහෝ ලෙසින් සාකච්ඡාවට පාත්‍ර වී තිබේ.

සමාන අර්ථ
	•   චීන Wúming 
	•   ජපන් Mumyõ 
	•   වියට්නාම් Vô minh  •   ටිබෙට් Ma.rig.pa

	බුදු දහමෙහි සහ බෞද්ධ දර්ශනයෙහි අවිද්‍යාව ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන විෂයයකි. අවිද්‍යාව යනු සංසාරයෙහි දුක ඇති වීමට මූලික හේතුවයි.

	ක්ලේශයන්ගෙන් එකක් ලෙස අවිද්‍යාව, තණ්හාව සහ ඇලිම (උපාදානය)අැති. භවචක්‍රයෙහි පළමු ගරාදිය ලෙස සියලුම දේ ඒ පසු පස ගමන් ගනී. පටිච්ච සමුප්පාදයෙහි පළමු පුරුක ලෙස සියලු පුරුක් නොහොත් අනිකුත් සියලු ක්‍රියා දාමයන් වලට හේතුව වන්නේ අවිද්‍යාවයි. 
	අවිද්‍යාවෙහි ප්‍රතිවිරුද්ධ තත්වය ප්‍රඥාවයි. ප්‍රඥාව ලබා ගන්නේ දැනුවත්වීම, ඉවසීම ප්‍රගුණ කිරීම සහ ධ්‍යාන වැඩීමෙනි. මෙම අංශ තුන ථේරවාද සම්ප්‍රදායේ ආර්යාෂ්ඨාංගික මාර්ගයේද මහායානයේ පාරමිතා වලද අන්තර්ගත වී ඇත. 

එක් පැතිකඩක සිට පැතිකඩ හයක් දක්වා.
	අවිද්‍යාව යනු දැනීම හීන වීමයි. එය චේතනා සමග සමිබන්ධෙෙවී. වේදනා කාණ්ඩ තුනක් හා බැඳී පවතින  පාර්ශවයන් තුනක් ඊට ඇත්තේය. අවිද්‍යාව යනු චතුරාර්ය සත්‍යය නොදන්නා බව ෙහවත් මෝහයයි. සසර ගමනේ නවතින්නට ඉඩ නොදී (සංසාරය) දිගින් දිගට ඇලීම ද අවිද්‍යාවයි. ඉන්ද්‍රය දොරටු හය හෙවත් සලායතන හා බැ‍ෙදන අංශ හයක් අවිද්‍යාවේ ඇත.
## ආශ්‍රිත ලිපි
* අවිද්‍යාව (හින්දු)
* විද්‍යාව (බෞද්ධ සංකල්පය)

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
බ්ලේස් පැස්කල්

**බ්ලේස් පැස්කල්** (1623 ජුනි 19 , 1662 අගෝස්තු 19) ප්‍රංශ ජාතික ගණිතඥයෙක්, භෞතිකවාදියෙකු හා ආගමික දර්ශනවාදියෙකු වේ. ඔහු කුඩා කළ අසිරිමත් දරුවකු විය. ඔහු තම පියාගෙන් අධ්‍යාපනය ලබා ගත්තේය. පැස්කල්ගේ මුල් වැඩ කටයුතු සිදු වූයේ ස්වාභාවික හා ව්‍යවහාරික විද්‍යාවෙනි. එහිදී ඔහුගේ වැදගත්ම ඉදිරිපත් කිරීම වූයේ ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ යාන්ත්‍රික ගණක යන්ත්‍රයයි. තවද තරල පිළිබඳ හැදෑරීම් හා ඉවාන්ගෙලිස්ටා ටොරිශෙලිගේ පීඩනය හා රික්තය පිළිබඳ මූලධර්මය පැහැදිලි කිරීම ද අයත් වේ. මෙහි දී පැස්කල් විද්‍යාත්මක ක්‍රමය ආරක්ෂා කර ගනිමින් එම ලිපි ලිවීය.

මූලික වශයෙන් පැස්කල් ගණිතඥයෙකි. ඔහුගේ උදව්වෙන් පරීක්ෂණවල නව ප්‍රධාන දොරටු දෙකක් විවෘත විය. ඔහු ඉතා සිත් ගන්නා ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධන කිහිපයක්ම ප්‍රක්ෂේපී ජ්‍යාමිතිය පිළිබඳව වයස අවුරුදු 16 දී ලිවීය. පසුව පියරේ ඩී ෆර්මාට් හා එක් වී නූතන වාණිජ විද්‍යාවේ හා සමාජ විද්‍යාවේ ගොඩනැගීමට හේතු වූ සම්භාව්‍යතා සිද්ධාන්තයන් සොයා ගන්නා ලදී.
මෙම විශ්මය ජනක සොයා ගැනීම්වලින් අනතුරුව 1654 අග භාගයේ දී ඔහු තම විද්‍යාත්මක කටයුතු අත්හැර දර්ශනවාදය හා සිද්ධාන්තමය කරුණු සෙවීය. මෙම කාලය තුළදී ඔහු අතින් සිදු වූ ප්‍රධාන කටයුතු දෙකක් නම්  Lettres provinciales හා Pensées ය. පැස්කල් තම ජීවිතය පුරාම අයහපත් සෞඛ්‍ය තත්වයෙන් පීඩා විඳි අතර ඔහු තම 39 වන උපන්දිනයෙන් මාස දෙකකට පසු මිය ‍ගියේය.

## ආශ්‍රිත
* Expected value
* Gambler's ruin
* Pascal's barrel
* Pascal distribution
* Pascal's mugging
* Pascal's pyramid
* Pascal's simplex
* Problem of points
* Scientific revolution
* List of pioneers in computer science
* List of works by Eugène Guillaume

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි
* Oeuvres complètes, volume 2 (1858) Paris: Libraire de L Hachette et Cie, link from HathiTrust.
* 
* 
*
*The Correspondence of Blaise Pascal in EMLO
*
*
* 
* *Pensées de Blaise Pascal*. Renouard, Paris 1812 (2 vols.) ()
* Discussion of the Pascaline, its history, mechanism, surviving examples, and modern replicas at http://things-that-count.net 
* Pascal's Memorial in orig. French/Latin and modern English, trans. Elizabeth T. Knuth.
* Biography, Bibliography. (in French)
* 
* BBC Radio 4. In Our Time: Pascal.
* Blaise Pascal featured on the 500 French Franc banknote in 1977. 
* Blaise Pascal's works: text, concordances and frequency lists
* 
* Etext of Pascal's *Pensées* (English, in various formats)
* Etext of Pascal's *Lettres Provinciales* (English)
* Etext of a number of Pascal's minor works (English translation) including, ''De l'Esprit géométrique* and *De l'Art de persuader''.
* 

ප්‍රවර්ගය:1623 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1662 මරණ
කෘෂි රසායනය

ඇග්‍රෝ කෙමිකල් (Agro chemical) නැතහොත් ඇග්‍රි කෙමිකල් - Agri chemical කෘෂි කර්මාන්ත යෙහි දී භාවිතා කරන කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍යයන් හැඳින්වීම පිණිස  ඉහත නම් පොදුවේ පාවිච්චි කරනු ලැබේ. විවිධ කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය හැදින්වීම සදහා යොදන හැකුලුම් නාමයකි. වල්නාශක, දිලීර නාශක, කෘමි නාශක ආදි පුළුල් විෂයක් කෘෂි රසායන යන්නෙන් ආවරණය වෙයි. ඇතැම් විට කෘතීම පොහොර, හෝර්මෝන සහ වෙනත් රසායන ද්‍රව්‍ය ද එයට ඇතුළත් වේ. 

කෘෂි රසායන බොහෝමයක් විෂ සහිතය. කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය විශාල ප්‍රමාණයක් එක තැනක ගබඩා කර තැබීමේදී හිසියෙන් එම රසායන කාන්දු වන අවස්ථාවල පරිසරයට සහ සෞඛ්‍යයට හැනි කර වෙයි. බොහෝ රටවල කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතය ක්‍රමවත්ව කිරීමට කටයුතු යොදා තිබේ. අනුමත කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතයට සහ මිළදී ගැනීමට රජයෙන් නිකුත් කරන බලපත්‍ර අවශ්‍ය වේ. මේවා අක්‍රමවත් ලෙස, වැරදි ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් විශාල අනර්ථයන් සිදු විය හැක. ගොවිපලව් සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ, ක්‍රමානූකූල ගබඩා කිරීමේ ක්‍රම, ලේබල් යෙදීම, හදිසි අවස්ථාවක දී පිරිසිදු කිරීමේ උපකරණ යෙදීම, එහි මෙහා කිරීම, සහ නිශ්කාශණය කිරීම සඳහා ආරක්ෂිත උපකරණ සහ ක්‍රමවේද නීතිගත ප්‍රමිතීන්ට සහ රෙගුලාසිවලට විෂය වන්නේය.

සාමාන්‍යයෙන් කෘෂි රසායන ලියා පදිංචි කරන අවස්ථාවේ මෙම නීති රෙගුලාසි පනවනු ලැබේ.asa
සංයෝජන

සමායුක්ත ගණිතයේ දී සංයෝජනයක් යනු අනන්‍ය ප්‍රමාණවල පටිපාටිගත නොවූ (අපටිපාටිගත) කුලකයකි. (පටිපාටිගත එකතුවක් සංස්කරණයක් නම් වේ) සියලු අනන්‍ය අවයව ඇතුළත් කුලක S හි අවයව ඇතුළත් උප කුලකයකි. සංයෝජනයක අවයවවල අනුපිළිවෙල වැදගත් නොවේ. (සමාන අවයව එකිනෙකට වෙනස් පිළිවෙලට සකස් කර ඇති ලැයිස්තු දෙකක් එකම සංයෝජනයක් ලෙස සැලකේ) තවද සංයෝජනයක අවයව පුනරාවර්තනය විය නොහැක. (එනම් ඕනෑම අවයවයක් අනන්‍ය එක් වරක් පමණක් සඳහා වේ.) මෙය පුනරාවර්තනයකින්/ ප්‍රතිස්ථාපනයකින් තොරව ලිවීම යැයි කියනු ලැබේ. මීට හේතුව සංයෝජන ඒවා තුළ අඩංගු අවයව අනුව අර්ථ දක්වනු ලැබීමයි. එබැවින් (1,1,2) යන කුලකයක (2,1,1) යන කුලකයන් එකම සංයෝජනයකි. උදාහරණයක් ලෙස කාඩ් 52 ක කාඩ් කුට්ටමකින් ඕනෑම කාඩ් 5ක් වලංගු සංයෝජනයක් සෑදීමට යොදා ගත හැකිය. කාඩ්වල අනුපිළිවෙල වැදගත් නොවන අතර කාඩ් පුනරාවර්තනය විය නොහැකිය.
k- සංයෝජනයක් (නැතහොත් k- උපකුලකයක්) යනු අවයව k- ප්‍රමාණයක් ඇති උප කුලකයකි. අවයව n ප්‍රමාණයක් ඇති S කුලකයකින් (ප්‍රමාණය n වේ) තැනිය හැකි k- සංයෝජන (එක එකක ප්‍රමාණය k- වේ) සංඛ්‍යාව ද්වි පද සංගුණකයෙන් ලබා ගත හැකිය. (මෙය තේරුම් ශ්‍රිතය ලෙස ද හැඳින්වේ)
        
ගොනුව:1061-1.jpg

මෙහි n යනු අපට තෝරාගැනීමට දී ඇති වස්තු සමූහයේ විශාලත්වයයි. k- යනු අප තෝරාගත යුතු වස්තු සංඛ්‍යාවයි. n! මඟින් සංඛ්‍යාත්මක අගය ලැබේ.
උදාහරණයක් ලෙස කාඩ් 52 සම්මත කාඩ් කුට්ටමක් යොදා ගෙන තැනිය හැකි කාඩ් පහේ අත් ගණන පහත පරිදි ගණනය කළ හැකිය.
 
ගොනුව:1061-2.jpg

පුනරාවර්තන සහිතව සංයෝජන ගණන පහත ලෙස ගණනය කළ හැකිය.

ගොනුව:1061-3.jpg
 
උදාහරණයක් ලෙස කිසියම් ඇණවුම් පතක ඔබට තෝරාගත හැකි ඩෝනට් වර්ග 10 ක් තිබේ නම් ඔබට ඩෝනට් තුනක් අවශ්‍ය නම්  (10 + 3 − 1)! / 3!(10 − 1)! = 220 සමීකරණයට අනුව ඔබට තෝරා ගැනීම් කළ හැකි ක්‍රම 220ක් පවතී. (බහු කුලක බලන්න)
සංයෝජනයක් යනු කුලක විභාගයේ විශේෂ අවස්ථාවකි. වඩාත් නිවැරදිව කියතොත් මෙහිදී සිදු වන්නේ කුලකයක් k- සහ n − k ප්‍රමාණයේ කුලක දෙකකට වෙන් කිරීමකි. 
n ඉතා විශාල වූ විට ඉහත ක්‍රම මඟින් n! ගණනය කිරීම ප්‍රායෝගික නොවන බැවින් ඒ සඳහා පහත ඇල්ගොරිතමය යොදාගත හැක.
 
ගොනුව:1061-4.jpg

උදා - 

ගොනුව:1061-5.jpg

 
k  යොදා ගත් විට ලැබෙන අගයටම සමාන අගයක් n − k  යොදාගත් විට ද ලැබෙන බැවින් k,  n ගෙන් අර්ධයකට වඩා විශාල වන විට ගණනය සඳහා k වෙනුවට n − k යොදා ගැනීම වඩා පහසු විය හැක.

 

## සටහන් 
{|

Combination
|-
කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරු ශිල්පය

කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරුවරු කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන, ඒවා සැකසීම , ස්වභාවික සම්පත් කළමනාකරණය යනාදිය සඳහා ඔවුන්ගේ  දැනුම හා තාක්ෂණය යොදවති.  කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරු විද්‍යාව පළමුවෙන්ම විෂය නිර්දේශයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නේ අයෝවා ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලයේ ජේ.බී. ඩේවිඩ්සන් විසින් 1905 දී අමෙරිකානු කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරු සංගමය 1907 දී ආරම්භ කරන ලදී. 

කෘෂි කාර්මික ඉංජිනේවරු කෘෂිකාර්මික යන්ත්‍ර සහ කෘෂිකාර්මික ආකෘතීන් සැලසුම් කරති. එමෙන්ම ඔව්හු සැලසුම් කරති. එමෙන්ම ඔවුහු සැළසුම්කරණය, අධීක්ෂණය, ගව ගාල්වල අපද්‍රව්‍යය ගලා බසින ක්‍රම සහිත ගොඩනැගිලි කළමනාකරණය, වාරිමාර්ග ක්‍රම, ජලාපවහන ක්‍රම සකස් කිරීම, ජල ගැලීම් පාලනය කිරීම, පාරිසරික ගැටළු තක්සේරු කිරීම, පර්යේෂණවල ප්‍රතිඵල පහදා දීම සහ උපකරණ අදාලවන ක්‍රියාකාරකම් යනාදිය බොහෝ කරුණු සම්බන්ධයෙන් විශාල වැඩ රාශියක් ඉටු කරති. 

සමහර විශේෂ   කරුණූවලට බලශක්ති උත්පාදන ක්‍රම සහ යන්ත්‍රෝපකරණ සැලසුම් කිරීම, පාරිසරික විද්‍යාව , ආහාර සහ ජීව ක්‍රියාවලි ඉංජිනේරු ශිල්ප ක්‍රමද ඇතුළත් වේ. ඔව්හු ජලය සහ පස් සංරක්ෂණය කිරීමට, කෘෂිකාර්මික ආහාර සැකසීම වැඩි දියුණු කිරීමට සහ ජීව විද්‍යාත්මක, ක්‍රම යොදා කළ හැකි නව නිෂ්පාදනයන් කිරීමට හැකි ඇති මාර්ග සංවර්ධනය කරති.

කෘෂි කාර්මික ඉංජිනේරුවරුන්ගෙන් විශාල ප්‍රතිශතයක් විද්‍යාපීඨවල හා රාජ්‍ය ආයතනවල සේවය කරති. බොහෝ දෙනෙකු සේවයට යොදා ගෙන ඇත්තේ කෘෂිකාර්මික උපකරණ නිෂ්පාදකයින් විසිනි. කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරුවරු නිෂ්පාදන කටයුතුවල, අලෙවි , කළමනාකරණ පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන නැතහොත් ව්‍යවහාරික විද්‍යා කටයුතුවල සේවය කරති. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Agricultural_Engineering
කෘෂි ව්‍යාපාරය

කෘෂි කර්මාන්තයේ දී **කෘෂි ව්‍යාපාරය** යනු ගොවිතැන් කිරීම, බීජ සැපයීම, කෘෂි රසායනිකඝ ගොවිතැන් යන්ත්‍රෝපකරණ, තොග වශයෙන් විකිණීම හා බෙදා හැරීම, සැකසීම වෙළඳපොළකරණය හා සිල්ලර වෙළඳාම ඇතුළත් ආහාර නිෂ්පාදනය හා සම්බන්ධ විවිධ ව්‍යාපාර හැඳින්වීමට යෙදෙන පොදු වදනකි. මෙම වදනට එහි අන්තර්ගතය මත පදනම්ව වෙනස් අර්ථ 2ක් පවතී. 

කෘෂිකර්මාන්ත කර්මාන්තය තුළ දී කෘෂි ව්‍යාපාර, කෘෂිකර්මාන්තයට හා වෙළඳාමට ගැලපෙන ගමන්මල්ලක් ලෙස බහුලව භාවිතා වන අතර එමඟින් නූතන ආහාර නිෂ්පාදනයට අයත් වන ක්රියා හා විෂය පරාසයක් සම්බන්ධ වේ. ලොව පුරා කෘෂි ව්‍යාපාර දෙපාර්තමේන්තු, කෘෂි ව්‍යාපාර වෙළඳ සමාගම්, කෘෂි ව්‍යාපාර ප්‍රකාශන, හා එවැනි සංවිධානවල අධ්යාපනික උපාධි පවතී. මෙහි දී වදන විස්තරාත්මක පමණක් වන අතර වඩාත් පුළුල් භාවිතයේ දී ආහාර කර්මාන්තය සමඟ තුල්යාර්ථ වේ. 

මහා පරිමාණයේ, කාර්මීකරණයට ලක් වූ, සිරස්ව සංගෘහිත කරන ලද ආහාර නිෂ්පාදනයේ විවේචකයන් අතර කෘෂි ව්‍යාපාර යන වදන ඍණාත්මක, සංයුක්ත ගොවිතැන්කරණය සමඟ තුල්යාර්ථව භාවිතා වේ. එමෙන්ම එය බොහෝ විට පවුල් ගොවිතැන සමඟ වෙනස්කම් දක්වයි. සමහරක් ඍණාත්මක අර්ථ දැක්වීම් යටත් විජිතවාදයේ හෝ ඒකාබද්ධ අතිරික්තයේ විවේචකයන් විසින් ව්‍යාපාරය හා සංස්ථාවේ ඍණාත්මක සම්බන්ධය හරහා ව්යුත්පන්න විය. 

කෘෂි ව්‍යාපාරයකට උදාහරණය වන්නේ උතුරු කැරොලිනාහි ඕල්ඩ් නෝර්ත් ස්ටේට් වයින් ග්රෝවර් සංස්ථාවයි. වයින් මිදි ගොවීන් ඔවුන්ගේ මිදි නොවිකිණීමට එකඟතාවයකට ආ අතර ඔවුන් වයින් නිෂ්පාදකයා හා වෙළඳ නාමය සමඟ වයින් නිෂ්පාදන ආයතනය බෙදා ගැනීම සිදු කරයි. 

බොහොමයක් වර්ධනාත්මක කෘෂි ව්‍යාපාර වර්තමානයේ දී සබැඳි (online) ව්‍යාපාර ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ. දිනෙන් දින වැඩි වන ඉන්ධන වියදම එදිනෙදා ධාවනය වන කෘෂිකාර්මික සමාගම් මත වාණිජමය කාර්යයක් පටවනු ලැබේ. සබැඳි කෘෂි ව්‍යාපාරයකට උදාහරණයක් වන්නේ FarmingPages.com ය. 

## මූලාශ්‍ර
කෘෂි භෞතික විද්‍යාව

**කෘෂි භෞතික විද්‍යාව** යනු භෞතික විද්‍යාව හා ශස්‍ය විද්‍යාව මත සිමා වු විද්‍යාවේ අංශයක් වන අතර එහි අරමුණ වන්නේ මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් මගින් බලපෑම් එල්ල වී ඇති හා භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රම යොදා ගෙන අධ්‍යයනය කිරීම් හා විස්තර කිරීම් කර ඇති පරිසර පද්ධති හා ජීව විද්‍යාත්මක වස්තූන් පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීමයි. 

කෘෂි භෞතික විද්‍යාවට සමීපව සම්බන්ධ වන නමුත් එය කෘෂිකාර්මික කටයුතු වල හා ජෛව විවිධත්වයේ  ඇතුළත් ශාක හා සතුන්ගේ ජීව විද්‍යාවට පමණක් සීමා වේ. එය ජීව භෞතික විද්‍යාවෙන් වෙනස් වන්නේ පර්යේෂණ වස්තූන් වල විශේෂිත අංග ලක්ෂණ වල සැලකා බැලීමට ඇති අවශ්‍යතාවය මතයි. මේ සදහා කෘෂිකාර්මික තාක්ෂණයේ, ජීව තාක්ෂණයේ හා ජාන විද්‍යාවේ දැනුමක් අවශ්‍ය වේ. 

කෘෂි භෞතික විද්‍යාව,  ජීව විද්‍යාව (එමගින් සේවයෙහි යොදවන ක්‍රම හා දැනුම, විශේෂයෙන් පාරිසරික පරිසර විද්‍යාව ශාක කායික විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍ර) හා භෞතික විද්‍යාව (එමගින් යොදා ගන්නා පර්යේෂණ ක්‍රම, විශේෂයෙන් භෞතික පරීක්ෂණ හා ආකෘති) වැනි මූලික විද්‍යාවන්ට සමීප වෙයි. කෘෂිභෞතික විද්‍යාවේ අවධානයේ විෂය පථය ශස්‍ය විද්‍යාවේ තාක්ෂණික ගැටලු හා විද්‍යා වල ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකරවීම මත පමණක් අවධානය යොමු නොකරන අතර එමගින් කෘෂි භෞතික විද්‍යාව මූලික විද්‍යාවක් ලෙස වර්ගීකරණයට පසුබිම සැකසෙයි. කෘෂිකාර්මික ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ පර්යේෂණ වලින් එය වෙනස් කළ සංකල්ප පිළිබද ද අවධානය යොමු කරයි. විද්‍යා අංශයේ විෂය පථය පරිසර පද්ධතිය තුළ වු සබධතා අධෂ්‍යයනයට මූලිකව සීමා වී ඇති නමුත් කාලයත් සමග එය ආහාර හා අමු ප්‍ර ඵලදාව වැනි කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන හා බෝග වල ගුණ වලට බලපෑම් එල්ල කරමින් හා පරිසර විද්‍යාවේ තත්ත්ව තක්සේරුව වැනි ගැටලු වලට මැදිහත් වෙමින් ව්‍යාප්ත විය. 

විද්‍යාවේ දියුණුව පිළිබද අවධානය යොමු කරන හා එහි ආවේනික ගති ලක්ෂණ අර්ථ දක්වන පර්යේෂණ මධ්‍යස්තානයක් වන්නේ ලබ්ලින්හි පිහිටි පෝලන්ත විද්‍යා ඇකඩමියේ කෘෂි භෞතික විද්‍යා ආයතනයයි. 

කෘෂි භෞතික විද්‍යාව, කෘෂි කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන ගැටලු විසදීම සදහා අදාල විද්‍යා වල සොයා ගැනීම් උපයෝගි කර ගන්නා අතර පරිසරයේ තත්ත්වය හා ගොවිතැන් ද්‍රව්‍ය වල හා ආහාර නිෂ්පාදන වල තත්ත්වය පිළිබද වැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් ද්‍රව්‍ය හා කෘෂි කාර්මික බෝග නිෂ්පාදනය හා සැකසීමේ දි සිදු වන ක්‍රියා වලි පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීම සිදු කරයි.
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
උයන්වතු සඳහා වෙන්කළ ඉඩම් කොටස් මුල්කර ගෙන ඇතිවූ සමාජ සංස්කෘතික හා ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම්

ලක්ෂම්බර්ග් නගරය මුල්කරගෙන පිහිටුවන ලද  Office International du Coin de Terre et des Jardins Familiaux නමැති සංවිධානය 1926 සිට යුරෝපීය උද්‍යාන වැවිලිකරුවන්  මිලියන තුනක සාමාජික පිරිසක් සිටින සංවිධානයකි. මෙය උයන් වගාව සඳහා වෙන් කළ භූමි භාගයන්හි කරන උයන් වගාව නිසා ඇතිවන සමාජ - සංස්කෘතික සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් ගැන පහත සඳහන් පරිදි විස්තර කරයි. 

·	ප්‍රජාව සඳහා ශබ්දය අඩුවීම තුළින් වඩා හොඳ නාගරික ජීවිතයක්, දූවිලි සඳහා ආවරණයක්, අධික ජනගහනයක් සිටින ප්‍රදේශයක විවෘත හරිත අවකාශයක් පිහිටීම. 

·	පවුල් සඳහා - අර්ථවත් විවේක කාලයක් ගත කිරීම කොන්ක්‍රීට් කැළෑව හා උයන් ගොඩනැගිලි මැද  පෞද්ගලිකවම වැපිරීම, වැවීම, වගාකිරීම, අස්වනු නෙළීම පිළිබඳව අත්දැකීම් ලැබීම.

·	ළමයින් සඳහා - ක්‍රීඩා කිරීම අදහස් හුවමාරු කරගැනීම සොබාදහමේ අපූරු ක්‍රියාවන් අනාවරණය කර ගැනීම 

·	වැඩ කරන ජනතාව සඳහා  - වැඩකිරීමේදී ඇතිවන පීඩනය තුරන්කර ගැනීම 

·	රැකියා විරහිත අයට  - ප්‍රයෝජනවත්ය යන හැඟීමක් ඇතිවීම  මෙන්ම අඩු මුදලකට නැවුම් එළවළු ලැබීම. 

·	සංක්‍රමණික පවුල් සඳහා - සන්නිවේදනයේ හැකියාව සහ ඔවුන්ගේ ආගන්තුක රට තුළ වඩා හොඳ එකතුවක් ඇතිවීම. 

·	ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා - සමාජ ජීවිතයට සහභාගී වීමට හැකි ස්ථානයක් ලැබීම, සම්බන්ධතා තහවුරු කරගැනීම, තනිකම ජය ගැනීම.

·	ජේෂ්ඨ පුරවැසියන් සඳහා - සම අදහස් තිබෙන අය සමග කතා කිරීමට ස්ථානයක් - මෙන්ම විශ්‍රාමික කාල සීමාවේ ආත්ම තෘප්තියක් සඳහා අවස්ථාවක් ලැබීම.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Allotment_gardens#Socio-cultural_and_economic_functions_of_allotment_gardens
කොටස් වශයෙන් බෙදා කෙරෙන ගෙවතු වගාව

කොටස් වශයෙන් බෙදා කෙරෙන වගාබිම් නැතහොත් ගෙවතු ලෙස සලකනුයේ ඒක පුද්ගලිව හෝ එක් පවුලකට වෙන් කරන ලද  කොටසක කෙරෙන ගෙවතු වගාවයි. මෙම වගාබිමක එසේ කොටස් කරනු ලැබු බිම් කිහිපයක් හෝ සිය ගණනක් හෝ තිබිය හැකිය. මෙහිදි විශේෂත්වය වන්නේ මින් එක් කොටසක තනි අයිතියක් ඇතිව වගාකිරීමයි. එහිදි කණ්ඩායම් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වීමක් නැත. මෙසේ එක් පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන ඉඩම් කොටස් ප්‍රමාණය වර්ග මීටර් 200 සිට 400 දක්වා වෙනස් වේ. එසේම සෑම ගෙවත්තකම සිය උපකරණ හා ආයුධ තැබීමට තාවකාලිකව මඩුවක් හෝ වැනි යමක් පිළියෙල කර ගනී. මේ සියළු ඒක පුද්ගල වගා බිම් වගාබිම් සංගමයක් හරහා සංවිධානය වනු ලබන අතර එම බිම් කොටස ඉඩම් හිමියකුගෙන් බද්දට ගනු ලැබු කොටසක් වේ. එම බදු දීම කරනු ලබන්නේ පළතුරු එළවලු හා මල් වගාවන් සඳහාය. නමුත් කිසිවෙකුට ස්ථිරව පදිංචි වීමේ අයිතියක් නැත. බිම් කට්ටිය පරිහරණය වෙනුවෙන් වගා සංගමයට මුදලක් ගෙවිය යුතු අතර ව්‍යවස්ථානුකූලව ගොඩනැගු නීති රීති මාලාවකට එකඟ විය යුතුයි. එපමණක් නොව මෙහි සාමාජිකත්වය ලබා ගැනීම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතියක් ද ඇතුලත් වන පරිදි සිදුවේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Allotment_gardens
ජෛව ඉන්ධන ජෛව ස්කන්ධ

ජෛව ස්කන්ධ යනු නූතනයේ ජීවත් වු ජීවින්ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වු ද්‍රව්‍යයකි. මෙයට ශාක, සතුන් හා ඔවුන්ගේ අතුරුඵල ඇතුළත් වෙයි. උදාහරණ ලෙස පොහොර, ගෙවතු අපද්‍රව්‍ය හා බෝග අවශේෂ යන සියල්ල ජෛව ස්කන්ධ ප්‍රභව වෙයි. එය පෙට්‍රෝලියම්, ගල් අඟුරු හා න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන වැනි අනෙකුත් ස්වාභාවික සම්පත් ‍මෙන් නොව පුනර්ජනනය කළ හැකි ශක්ති ප්‍රභවයක් වන අතර කාබන් චක්‍රය මත පදනම් වෙයි. 

සත්ත්ව අපද්‍රව්‍ය විනාශ කළ නොහැකි හා වැළැක්විය නොහැකි දූෂකයක් වන අතර එය කර්මාන්ත ප්‍රමාණයේ ගොවිතැන් වල සිටිනා සතුන් මගින් මූලිකව නිෂ්පාදනය වෙයි. වොෂින්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ පර්යේෂකයන් විසින් පොහොර ජෛව ස්කන්ධ බවට හැරවීමට ක්‍රමයක් සොයා ගෙන ඇත. 2008 අප්‍රේල් මාසයේ දී රූපණ තාක්ෂණයේ සහය ද සමග අතිශය දරුණු ලෙස මිශ්‍ර කිරීම තුළින් ක්ෂුද්‍ර ජීවින්ට අතිරේක ශක්තිය බවට හැරවීමට සහය දිය හැකි බව නිරීක්ෂණය විය. එමගින් ගොවීන්ට ඔවුන්ගේ අපද්‍රව්‍ය ලෙහෙසියෙන්ම කළමණාකරණයට හා ඒවා ශක්තිය බවට හැරවීමට ක්‍රමයක් ඇති විය. විශේෂයෙන්ම ජෛව ඉන්ධන නිෂ්පාදන සදහා වැවුණු කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන ද ඇත. ඒවාට මූලිකවම එක්සත් ජනපදයේ ඉරිඟු, ස්විච්ග්‍රාස් හා සෝයා බෝංචි ; යුරෝපයේ රේප්සීඩ්, තිරිඟු හා බීට් ; බ්‍රසීලයේ ; ගිනිකොණ දිග ආසියාවේ පාම් තෙල් හා මිස්කැන්තස් ; චීනයේ බඩ ඉරිඟු හා මඤ්ඤෝක්කා හා ඉන්දියාවේ ජැත්‍රෝපා ඇතුළත් වෙයි. කංසා ද ජෛව ඉන්ධනයක් ලෙස කටයුතු කරන බවට තහවුරු වී ඇත. කර්මාන්ත, කෘෂිකර්මය, වනාන්තර හා ගෘහස්ථ කටයුතු වල ජෛව ජීර්ණය විය හැකි අපද්‍රව්‍ය ජෛව ඉන්ධන නිෂ්පාදනය සදහා යොදා ගත හැකිවෙයි. එය ජීව වායු නිපදවීම සදහා නිර්වායු ජීර්ණය භාවිතයෙන් හෝ දියුණු පරම්පරාවේ ජෛව ඉන්ධන භාවිතයෙන් සිදු කළ හැක. උදාහරණ වලට පිදුරු, ලී, පොහොර, සහල් පොතු, මළ ද්‍රව්‍ය හා ආහාර අපද්‍රව්‍ය ඇතුළත් වෙයි. එමනිසා ජෛව ස්කන්ධ ඉන්ධන භාවිතය අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණ භාවිතයට මෙන්ම ඉන්ධන සුරක්ෂිත බවට හා දේශ ගුණික වෙනස්වීම් වැළැක්වීමට සහය ලබාදෙයි. එනමුත් වෙන්වෙන් ගත් කළ‍මෙම ප්‍රශ්න සදහා ඒවා විස්තර සහිත විසදුමක් නොවේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Biofuel#Biomass
ජෛව ඉන්ධන - ඉතිහාසය හා ක්‍රියා මාර්ග

මනුෂ්‍යයන් විසින් ගින්දර සොයා ගැනීමේ සිට රත් කිරීම හා ආහාර පිසීම සඳහා ඝන ජෛව ඉන්ධන ආකාරයෙන් ජෛව ස්කන්ධ ඉන්ධන භාවිතා කර ඇත. විද්‍යුතයේ සොයා ගැනීමෙන් පසුව විදුලි බලය ගණනය කිරීමට ද ජෛව ඉන්ධන යොදා ගැනීමට හැකි විය. කෙසේ නමුත් පොසිල ඉන්ධනවල (ගල් අඟුරු, වායු හා තෙල්)සොයා ගැනීමත් සමඟ ප්‍රවාහනය තාපය හා ජවය සඳහා දියුණු වූ ලෝකයේ යොදා ගන්නා ජෛව ස්කන්ධ ඉන්ධන ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් අඩු වී ඇත. 

ද්‍රව ජෛව ඉන්ධන වාහන කර්මාන්තයේ මුල් දිනවල සිටම භාවිතයට ගෙන ඇත. අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිමෙහි නිර්මාතෘ වූ ජර්මානු ජාතික නිකොලස් ඕගස්ට් ඔටෝ ඔහුගේ හඳුන්වාදීම ධාවනය කළේ එතනෝල් වලිනි. ඩීසල් එන්ජිමෙහි නිර්මාතෘ වූ ජර්මානු ජාතික රුඩොල්ෆ් ඩීසල් එය රටකජු තෙල් මත ධාවනය වීමට නිර්මාණය කළ අතර හෙන්රි ෆෝඩ් විසින් 1903- 1926 දක්වා නිෂ්පාදිත කාරයක් වූ Ford Model T කාරය නිර්මාණය කළේ සම්පූර්ණයෙන්ම  කංසාවලින් නිපදවන ලද ජෛව ඉන්ධන මඟින් ධාවනය වන ලෙසය. කෙසේ නමුත් පෙන්සිල්වේනියා හා ටෙක්සාස්වල බොරතෙල් විශාල සැපයුම් සොයා ගැනිමත් සමඟ පෙට්‍රෝලියම් ඉන්ධන මිළෙන් අඩු වූ අතර ඉක්මනින් බහුලව භාවිතා කිරීම ආරම්භ විය. මෝටර් රථ හා ට්‍රක් මඟින් ඛනිජ තෙල් / පෙට්‍රෝලියම්: ගැසොලයින්/ පෙට්‍රල් හෝ ඩීසල් මඟින් නිෂ්පාදිත ඉන්ධන යොදා ගැනීම ආරම්භ කරන ලදී. 

කෙසේ නමුත් දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර හා අතිශය වැදගත් යුධ කාලය තුළ දී ජෛව ඉන්ධන ආනයනික තෙල්වලට විකල්පයක් ලෙස අගයනු ලැබීය. යුධ කාලයේ දී ජර්මනියට අතිශය තෙල් හිඟවලට මුහුණ දීමට සිදු වූ අතර එමනිසා ශක්ති නව නිපැයුම් සිදු විය. මෙයට අර්තාපල්වලින් පැසවූ ඇල්කොහොල් සමඟ ගැසොලයින් මිශ්‍ර කිරීමෙන් සෑදු Reichskraftsprip ලෙස හැඳින්වූ මිශ්‍රණයක් යොදා ගෙන වාහන ධාවනය කිරීම ඇතුළත් විය. බ්‍රිතාන්‍යයේ දී ඩිස්ටිලර්ස් සීමා සහිත සමාගම විසින් discol යන නම යටතේ ධාන්‍ය ඇල්කොහොල පෙට්‍රල් සමඟ මිශ්‍ර කර ඊසෝගේ අනුබද්ධ ක්ලේව්ලන් හරහා වෙළඳපොළ ගත කිරීම සිදු කරන ලදී. 

සාම පසු යුධ කාලයේ දී මැද පෙරදිග මිළෙන් අඩු තෙල් මඟින් ජෛව ඉන්ධනවල ආර්ථික හා භූ දේශපාලනික උනන්දුව අඩු කරන ලදී. ඉන්පසුව 1973 දී හා 1979 දී මැදපෙරදිග භූ දේශපාලනික ගැටුම් නිසා ඔපෙක් සංවිධානය විසින් අපනයනය කිරීම් නැවැත් වූ අතර එමනිසා ඔපෙක් සංවිධානයට අයත් නොවන රටවල් ඔවුන්ගේ තෙල් සැපයුම්වල ඉතා විශාල අඩු වීම්වලට ‍මුහුණ දුනි. මෙම ශක්ති අර්බුදය ප්‍රබල හිඟ වීම්වලට හේතු වූ අතර අධි වැදගත්කමකින් යුත් තෙල් මත පදනම් වූ නිෂ්පාදන සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය විය. (විශේෂයෙන් පෙට්‍රල්/ ගැසොලින්) ශක්ති අර්බුදය හා ජෛව ඉන්ධන පිළිබඳ ආණ්ඩු හා අධ්‍යාපන අංශ යොමු කරන අවධානය ද ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වැඩි විය. සැපයුමෙහි හා ඉල්ලුමෙහි අඩු වැඩි වීම්, ශක්ති ප්‍රතිපත්ති, යුධ ගැටුම් හා පාරිසරික බලපෑම් යන සියල්ල ශක්තිය හා ඉන්ධන සඳහා වූ අතිශය සංකීර්ණ හා චංචල වෙළඳපොළ සඳහා දායක වී ඇත. 

වසර 2000 දී හා ඉන්පසුව ජෛව ඉන්ධන පිළිබඳ අලුත් වූ අවධානයන් දක්නට ලැබුණි. ජෛව ඉන්ධන පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම්වලට දායක වූ සාධකවලට දිනෙන් දින වැඩි වන තෙල් මිළ විය හැකි තෙල් උද්ධමනය, හරිතාගාර වායු විමෝචනය ‍(ගෝලීය උණුසුම්කරණය හා දේශගුණික වෙනස් වීම් ඇති කරන) , ප්‍ර‍දේශීය ප්‍රදේශ දියුණු කිරීම හා මැද පෙරදිග අස්ථායී බව ඇතුළත් වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Biofuel#History_and_policy
ප්‍රජා උද්‍යානකරණය

ඔටාවා හි ස්ට්‍රැත්කෝනා හයිට්ස් ප්‍රජා උද්‍යානය]]
**ප්‍රජා උද්‍යානය**ක් යනු මිනිසුන් කණ්ඩායමක් විසින් වගා කිරීම සිදු කරන භූමි භාගයකි. ප්‍රජා උද්‍යාන නැවුම් නිෂ්පාදන හා ශාකවලට ප්‍රවේශය සපයන අතරම මහන්සිය සංතෘප්ත කර ගැනීමට, අසල්වාසී වැඩි දියුණු කිරීම්වලට, ප්‍රජාව පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා ගැනීමට හා පරිසරයට සබඳතාවක් ඇති කිරීමට ප්‍රවේශයක් ලබා දෙයි. මේවා භාරකාරත්වය, ප්‍රවේශය හා කළමණාකරණය හරහා පොදුව ක්‍රියාත්මක වන අතර සාමාන්‍යයෙන් දේශීය රජයන් හෝ ලාභ නොලබන ආයතනවල විශ්වාසය යටතේ හිමිකාරීත්වය ලබා ගනී. 

නඟරයක ප්‍රජා උද්‍යානය එහි උද්‍යානකරුවන්ගේ ප්‍රජාව මෙන්ම විවිධත්වයකින් යුක්ත විය හැක. සමහරෙක් තනිවම මල් පමණක් වැවීමට තෝරා ගනී. අනෙක් අය සාමූහිකව වගා කරන අතර ඔවුන්ගේ ඵලදාව බෙදා ගනු ලැබේ. සමහරෙකුට පුද්ගලික භාවිතය සඳහා තනි පාත්ති තිබෙන අතර අනෙක්වා අබාධ සහිත උද්‍යානකරුවන් සඳහා ඔසවා තබන ලද පාත්තිවලින් සමන්විත වේ. 

ප්‍රජා උද්‍යාන නාගරික ජනතාවගේ ආහාර ආරක්ෂිතභාවය නඟා සිටුවන අතර එමඟින් පුද්ගලයන්ට ඔවුන‍්ගේ ආහාර වවා ගැනීමට හෝ ඔවුන් වවන ලද ඒවා අනෙක් අයට ප්‍රදානය කිරීම ඉඩ ලබා දෙයි. මෙම උද්‍යාන මඟින් උද්‍යානකරුවන් ඔවුන්ගේ ආහාර ප්‍රබව සමඟ සමීප කිරීමෙන් හා සමාජ ප්‍රජාවක් නිර්මාණය කිරීමෙන් හුදකලාව බිඳ හෙලීම මඟින් නූතන නාගරික ජීවිතයට බාධා කරන ආකාර දෙකක දුරස්ථභාවයන් එරෙහිව සටන් කරනු ලැබේ. ක්‍රියාකාරී සමාජ අඩු අපරාධ හා ම්ලේච්ඡත්වය අත්දකින බවට ද සොයා ගෙන ඇත.
සහචර වගා කිරීම

ගෙවතුකරණයේ දී හා කෘෂිකර්මයේ දී **සහචර වගා කිරීම** යනු සමීප භෞතික ප්‍රදේශයක් තුළ විවිධ වගා වගා කිරීමයි. සිද්ධාන්තයට අනුව ඒවා එකිනෙකාට උදව් කරගනු ඇත. එය එක් බහු වගා ආකාරයකි. සහචර වගා කිරීම කාර්මීකරණය වූ හා සංවර්ධනය වන ර‍ටවල්වල ගොවියන් හා ගෙවතු කම්කරුවන් විසින් භාවිතා කරනු ලැබේ. සහචර වගා කිරීමේ බොහොමයක් නූතන න්‍යායන් ශත වර්ෂ ගණනකට පෙර ගෘහස්ථ ගෙවත්තේ (cottage garden) දී ඉදිරිපත් කර තිබේ. එහි ඓතිහාසික භාවිතය පිළිබඳ තොරතුරු විශාල ප්‍රමාණයක් තිබුණත් මෙම එක් එක් මැදිහත් වීමේ කාර්යක්ෂමතාව සඳහා විද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ පැවතුණේ සීමා සහිත ගණනකි. 

ගොවියන් සඳහා මෙම තාක්ෂණික ක්‍රම සංගෘහිත පලිබෝධ කළමණාකරණයේ දී යොදා ගන්නා අතර ගොවියන් සඳහා වැඩි ඵලදාවක් ලබා ගැනීම හා හෝ පලිබෝධකයන් අඩු කිරීමට පද්ධතියක් ගොඩනැංවිය හැක. දියුණු වන ලෝකයේ දී සමෝෂ්ණ වගා වෙනුවට නිවර්තන වගා යොදා ගන්නා අතර එමඟින් NGO හා අනෙකුත් සංවිධානවලට දුප්පත්කම අවම කිරීම සඳහා මෙවලමක් ලබා දෙයි. 

ගෙවතු වගාකරුවන් සඳහා ශාක සංයුක්ත කිරීම් මඟින් වඩා විවිධත්වයකින් යුත් ආකර්ශනීය එළවළු ගෙවත්තක් ලබා දෙයි. ජෛව විවිධත්වය නැතිවී යාම පාලනය කිරිමට එය යොදා ගත හැක.
ශක්ති බෝග

**ශක්ති බෝග** ලෙස හැඳින්වෙනුයේ අඩු වියදමකින් සහ වැඩි රැක බලා ගැනීමකින් තොරව පහසුවෙන් වගා කොට ලබා ගන්නා අස්වැන්න ජෛව ඉන්ධන නිපදවීමට හෝ සෘජුව ශක්ති අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට භාවිත කළ හැකි ආකාරයේ බෝග වර්ග වේ. ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් වන ශක්ති බෝගයන් සාමාන්‍යයෙන් ඉතා අඩු ඉඩකඩක් තුළ වැඩි ප්‍රමාණයක් වගා කළ හැකි ඉහල අස්වැන්නක් ලබා දෙන බෝග විශේෂයන් වේ. දහනය මඟින් ශක්තිය ලබා ගන්නා කටයුතු සඳහා වගා කෙරෙනුයේ දැවමය බෝගයන් වන මිස්කැන්තස්, සැලික්ස් හෝ පොපියුලස් ආදී බෝග වර්ග වේ. යම් හෙයකින් ජීව වායුව නිපදවීම ආදී කටයුතු සඳහා කාබෝහයිඩ්‍රේට අවශ්‍ය වන්නේ නම් එවිට බඩ ඉරිඟු, මෙනේරි, සෑන්ඩ් ග්‍රාස්, වයිට් ස්වීට් ක්ලෝවර් ආදී බෝග ප්‍රභේද රාශියක් භාවිතා කළ හැක. එහිදී එම බෝග වර්ග ආශ්‍රයෙන් පැසවීම සිදු කොට ජීව වායුව නිපදවනු ලැබේ.  

ජාන වැඩි දියුණු කිරීම සහ ජෛව තාක්ෂණික යෙදුම් ඔස්සේ අඩු වියදමකින් අඩු ජල ප්‍රමාණයක් භාවිතයෙන් වැඩි අස්වැන්නක් ලබා දෙන පරිදි ශාක වැඩි දියුණු කිරීම සිදු කළ හැක. කෙසේ නමුත් දැනට පවතින රෝග භාවිතයෙන් පවා ඉහල ශක්ති ප්‍රමාණයක් ලබා ගැනීම සිදු කළ හැකි අතර උදාහරණයක් ලෙස බඩ ඉරිඟු පෙන්වා දිය හැක. 

## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:කෘෂිකර්මය
විස්තෘත ගොවිපොල

## භූ ගෝලීය සාධක
විශාල ගොවිපලවල දක්නට ලැබෙන්නේ බොහෝ මහාද්වීපවල මධ්‍ය නිරක්ෂ ප්‍රදේශවලයි. මෙම වගා ක්‍රමයේ ස්වභාවය නම් එයට අවශ්‍යවන්නේ සුළු වර්ෂාපතනයක් වීමය. අවශ්‍යතාවය මත වගාවන් සහ එඬේර ක්‍රියාකාරකම් අනුව මූලික බෙදීම් කෙරුණ ද වර්ෂාපතනය, වැවිලිවල ස්වභාවය සහ ප්‍රදේශයේ කෘෂි ක්‍රියාකාරකම් සහ වෙනත් කාරණා මත තව දුරටත් උප බෙදීම් කළ හැක.