open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Subject and object (philosophy)

දර්ශනවාදය තුළ subject සහ object පහත ලෙස වෙනස් කොට දක්වයි:

* subject කාර්යයන්ගේ කර්තෘ වෙයි.
* object යනු subject විසින් නිරීක්ෂණය කරන හෝ අත්විඳින දේ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Abstract object theory
* Abstraction
* Binding problem
* Category theory
* Cognitive linguistics
* Concept
* Continuous predicate
* Donald Davidson's swamp man thought experiment (in "Knowing One Own's Mind", 1987 paper)
* Ethics and meta-ethics
* Hypostasis (philosophy and religion)
* Hypostatic abstraction
* List of ethics topics
* Michel Foucault's critique of the subject and the oxymoron "historical subject"
* Moral relativism
* Neo-Kantianism
* Nonexistent object
* Noumenon and phenomenon
* Object-oriented ontology
* Observer (physics)
* Open individualism
* Paramatma
* Personhood theory
* Ship of Theseus
* Sign relation
* Soul
* Subject (grammar)
* Subjectivity and objectivity (philosophy)
* Transcendental subject
* Vertiginous question

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 
* 
*
භෞතික වස්තු

**භෞතික වස්තු** යනු හඳුනාගත හැකි පදාර්ථය එකතුවක් වෙයි. සාමාන්‍යයෙන් "භෞතික වස්තු" (physical object) abstract objects සහ mental objects වෙනස් කොට සළකයි.

## අමතර අවධානයට 
* Abstract object theory
* Astronomical object
* Deformable body
* Free body
* Human body
* Non-physical entity
* Physical model
* Rigid body
* Ship of Theseus, a thought experiment about an object's identity over time

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ

නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ යනු දේශපාලන පක්ෂ කිහිපයකට කියන නමකි. එය පහත ලිපිවලට යොමු විය හැක:
* නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ (ශ්‍රී ලංකාව) - ශ්‍රී ලංකා දේශපාලන පක්ෂයක්
* නව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පෙරමුණ (බොට්ස්වානා) - බොට්ස්වානා හි දේශපාලන පක්ෂයක්
862 දී මදුරෙයි වටලෑම

**862 දී මදුරෙයි වටලෑමේ** ප්‍රතිඵලය වූයේ එවකට ශ්‍රීමාර ශ්‍රී වල්ලභ විසින් පාලනය කරන ලද පාණ්ඩ්‍ය අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර වූ මදුරෙයි නගරය අල්ලා ගැනීම සහ උදුරා ගැනීමයි. ඔහුගේ පූර්වගාමියා සමයේ පාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණයෙන් ඇති වූ විනාශයට එරෙහිව දෙවන සේනගේ පළිගැනීමේ ව්‍යාපාරයේ කොටසක් වූ ආක්‍රමණය අනුරාධපුර රජුගේ තීරණාත්මක ජයග්‍රහණයක් ලෙස අවසන් වූයේ ශ්‍රීවල්ලභගේ මරණය සහ අනුරාධපුර හිතවාදී කැරලිකාර II වන වරගුණ කුමරු රාජාභිෂේක කිරීමෙනි. කුට්ටක .

## පසුබිම 
9 වැනි ශත වර්ෂයේ ප්‍රගතියත් සමඟ පාණ්ඩ්‍යයන් අසල්වැසි පල්ලවයන් හා චෝලයන් සමඟ යුද්ධයට ඇදී ගිය අතර උතුරේ සිට පැමිණි රාෂ්ට්‍රකූට ආක්‍රමණ ද පාලනය කිරීමට සිදු විය. හොයිසාලයන් සහ නැගෙනහිර ගංගාවන් සමඟ මිත්‍රත්වයක් ඇති කරගත් චෝළයෝ පාණ්ඩ්‍ය ප්‍රදේශ වලට නිරන්තරයෙන් පහර දුන් අතර කාවේරි ගඟට උතුරින් ඔවුන්ගේ බලපෑම දුර්වල කළහ. එහෙයින්, ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු වෙරළ තීරයට පෙර පාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණ අපේක්ෂා කළේ යටත් කර ගැනීම සඳහා නොව, උතුරේ ඔවුන්ගේ යුද්ධ සඳහා අරමුදල් සැපයීම සඳහා කොල්ලකෑම් සහ සැපයුම් එකතු කිරීම බව යෝජනා කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, අනුරාධපුරයේ පළමුවන සේන රජුගේ කාලය වන විට, රජරට ප්‍රදේශයට පාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණය විශාල වශයෙන් වැඩි වී විශාල විනාශයක් සිදු කර ඇති අතර, පළමු සේනගේ කාලයේ සිදු වූ ආක්‍රමණයකින් අනුරාධපුරයම පැහැරගෙන ගියේය. ඔහු තම හමුදාව ඉවත් කර ගැනීමට එකඟ වූ පාණ්ඩ්‍ය රජු ශ්‍රීමාර ශ්‍රීවල්ලභ සමඟ සාකච්ඡා ආරම්භ කළද, විනාශයෙන් තම ජනතාවට ඇති වූ දුක් වේදනා දරාගත නොහැකිව සේන මිය යනු ඇත.ඔහුගේ උතුරු ප්‍රතිවාදියා කොල්ලකෑමට සහ පළිගැනීමේ ක්‍රියාවක් ලෙස සමනය කිරීමට සූදානම් වූයේ ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ සේන II ය.

## පාණ්ඩ්‍ය ආක්‍රමණය 
862 වන විට, දෙවන සේන බලවත් නාවික බලඇණියක් සහ මහා සභාගයක් පිහිටුවා ගත් අතර, පාණ්ඩ්‍යයන් උතුරේ සංකේන්ද්‍රණය වෙමින් සිටියදී ඔවුන්ගේ දකුණු වෙරළ තීරයට ගොඩ බැස පාණ්ඩ්‍ය දේශයට ගොඩ බැස්සේය.  ආක්‍රමණික හමුදාව දුර්වල ආරක්‍ෂාවකින් යුත් මදුරෙයි නගරයට ඇතුළු වී එය නෙරපා හරින ලදී. ශ්‍රීමාර ශ්‍රීවල්ලභගේ හමුදාව විසින් පැහැරගෙන ගිය අනුරාධපුරයේ නිදන් වස්තු සොයා ගෙන ආපසු ගෙන එන ලෙස දෙවන සේන ගවේෂණ සේනාංකාධිපති කුට්ටකගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. දෙවන සේනගේ හමුදා දෙමළ කැරලි නායක වරගුණවර්මන් සමඟ මිත්‍ර විය. ශ්‍රීමාර ශ්‍රීවල්ලභ උතුරේ සිට පල්ලව ආක්‍රමණයක් හසුරුවමින් සිටියේය. එසේ තිබියදීත්, දකුණු පැත්තේ ආක්‍රමණය නිසා ඔහු උතුරට පලා යාමට හේතු විය, කෙසේ වෙතත් ඔහු යුද්ධයේදී මිය ගියේය. 

කුට්ටක විසින් පාණ්ඩ්‍යයේ රජු ලෙස කිරුළු පළඳින ලද්දේ දෙවන වරගුණවර්මන් විසිනි. පාණ්ඩ්‍ය රටේ සංචාරය කිරීමෙන් පසු කුට්ටක මදුරෙයි නිධානය රැගෙන අනුරාධපුරයට පැමිණියේය. 

## මූලාශ්‍ර
ඉල් පුර දියවක

**ඉල් පුර දියවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඉල් මාසයේ දෙවන (2) තිථියයි. ඉල් මාසය අවසන් වීමට, එනම් උඳුවප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසි අටක් (28) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* පුර දියවක
* වප් පුර දියවක
* උඳුවප් පුර දියවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
2
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ඉල් පුර පෑළවිය

**ඉල් පුර පෑලවිය** එසේත් නැත්නම් **ඉල් පුර පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඉල් මාසයේ පළමුවන (1) තිථියයි. ඉල් මාසය අවසන් වීමට, එනම් උඳුවප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිනවයක් (29) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* ඉල්
* පුර පෑළවිය
* වප් පුර පෑළවිය
* උඳුවප් පුර පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
මිචිගන් විශ්වවිද්‍යාලය

**මිචිගන් විශ්වවිද්‍යාලය** () යනු ඇමෙරිකාවේ පිහිටි විශ්වවිද්‍යාලයකි.

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* University of Michigan Athletics website
* Notable Alumni at https://alumni.umich.edu/notable-alumni/?jsf=jet-engine&tax=notable-alumni-category:955
මෘදුකාංග එන්ජිම

**මෘදුකාංග එන්ජිමක්** යනු සංකීර්ණ මෘදුකාංග පද්ධතියක මූලික අංගයකි. "එන්ජිම" යන වචනය මෝටර් රථයේ එන්ජිමක රූපකයකි. මේ අනුව මෘදුකාංග එන්ජිමක් යනු සංකීර්ණ උප පද්ධතියකි.

එන්ජිමක් ලෙස හැඳින්විය යුතු දේ සඳහා විධිමත් මාර්ගෝපදේශයක් නොමැත, නමුත් මෙම යෙදුම මෘදුකාංග කර්මාන්තයේ බහුලව පැතිරී ඇත.

## කැපී පෙනෙන උදාහරණ 
### බහු එන්ජින් පද්ධති 
* ප්‍රධාන ධාරාවේ වෙබ් බ්‍රව්සර් වල විදැහුම් එන්ජිමක් සහ JavaScript එන්ජිමක් ඇත.

* වීඩියෝ ක්‍රීඩා බොහෝ විට ක්‍රීඩා එන්ජිමක් මත පදනම් වේ. මේවායින් සමහරක් විශේෂිත භෞතික විද්‍යාව හෝ ග්‍රැෆික් එන්ජින් ද ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Software engineering
ප්‍රවර්ගය:මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය
මිඩ්ල් ඉංග්ලිෂ් ඩික්ෂණරි

***මිඩ්ල් ඉංග්ලිෂ් ඩික්ෂණරි*** () යනු මිචිගන් විශ්වවිද්‍යාලය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ මිඩ්ල් ඉංග්ලිෂ් බස සඳහා වන ශබ්දකෝෂයක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
*මිඩ්ල් ඉංග්ලිෂ්
**Dictionary of Old English*
**Oxford English Dictionary*

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*නිල වෙබ් අඩවිය
කිරිමැටියාගාර

**කිරිමැටියාගර** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා ගම්මානයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ වෙත දුර කිරිමැටියාගර සිට සැතපුම් 10 ක් පමණ වේ. කිරිමැටියාගරයට ආසන්නතම නගරය කඩවත වන අතර එය කොළඹ - නුවර මාර්ගයේ පිහිටා ඇත. ශාන්ත අන්තෝනි කතෝලික දේවස්ථානය කිරිමැටියාගරයේ ප්‍රධාන ආකර්ෂණයයි.

## බාහිර සබැඳි
* Visit Website
* Visit Facebook Page
2024 කැලිෆෝනියා හි එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය

**2024 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරනය කැලිෆෝනියාවේ** 2024 නොවැම්බර් 5, අඟහරුවාදා පැවැත්වීමට නියමිත අතර, 2024 එක්සත් ජනපද මැතිවරණයේ කොටසක් ලෙස, ප්‍රාන්ත 50 සහ කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කය සහභාගී වනු ඇත. කැලිෆෝනියාවේ ඡන්දදායකයින් ජනප්‍රිය ඡන්දයක් හරහා මැතිවරණමය පර්ෂදය තුළ ඔවුන් නියෝජනය කිරීමට ඡන්දදායකයින් තෝරා ගනු ඇත. කැලිෆෝනියාවේ මැතිවරණ විද්‍යාලය තුළ මැතිවරණ ඡන්ද 54 ක් ඇත, එය රටේ වැඩිම ඡන්ද සංඛ්‍යාවයි.

සංගමයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය සහ වඩාත්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් වන කැලිෆෝනියාව අද ගැඹුරු නිල් ප්‍රාන්තයක් වන අතර 1992 සිට ආරම්භ වන සෑම ජනාධිපතිවරණයකදීම ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට ඡන්දය දී ඇත. ජෝන් කෙරී එය 9.95%කින් ජයග්‍රහණය කළ 2004 හැර අනෙක් සෑම එකකම ඉලක්කම් දෙකකින් එය කර ඇත. 2011 සිට 2017 දක්වා රාජ්‍ය නීතිපති ලෙස සේවය කළ සහ පසුව උප සභාපති ධුරය භාර ගැනීමට පෙර 2017 සිට 2021 දක්වා එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභාව නියෝජනය කළ උප ජනාධිපති කමලා හැරිස් - ස්වදේශික කැලිෆෝනියානු ජාතිකයෙකු සමඟින් කැලිෆෝනියාව අඛණ්ඩව ඉදිරියට යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ජනාධිපති සඳහා ඩිමොක්‍රටික් අපේක්ෂකයා. හැරිස් 1984 දී රොනල්ඩ් රේගන්ගෙන් පසුව ප්‍රධාන පක්ෂ ජනාධිපතිවරණ ප්‍රවේශ පත්‍රයක පෙනී සිටින පළමු කැලිෆෝනියානු ජාතිකයා ය. තේරී පත් වුවහොත්, ඇය හර්බට් හූවර්, රිචඩ් නික්සන් සහ රේගන්ගෙන් පසු කැලිෆෝනියාවේ සිව්වන ජනාධිපති මෙන්ම එසේ කළ පළමු කැලිෆෝනියානු සහ බටහිර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදිනිය ද වනු ඇත.

2024 අප්‍රේල් මාසයේ දී, කැලිෆෝනියාවේ ඇමරිකානු ස්වාධීන පක්ෂය, පක්ෂයේ නාමයෝජනා ඉල්ලා නොසිටියද, ස්වාධීන අපේක්ෂක, පරිසර නීතිඥ රොබට් එෆ්. කෙනඩි ජූනියර් (ප්‍රාන්තයේ පදිංචිව සිටින) එහි ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙස නම් කරන ලදී.

## මූලාශ්‍ර 
## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:2024 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය
වැලරියානා (නගරය)

**වැලරියානා** යනු ක්වින්ටනා රූ ප්‍රාන්තයට මායිම්ව පිහිටි මෙක්සිකෝවේ කැම්පේචේ ප්‍රාන්තයේ පැරණි මායා නගරයකි. එහි සොයාගැනීම 2024 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, එම ස්ථානයට යාබද විලක නමින් නම් කරන ලදී.

## විස්තරය 
ශෛලිය සහ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය ගිනිකොන දෙසින් ඇති චැක්ටුන් - ටැම්චෙන් ප්‍රදේශයට ගැලපේ. නගරයේ බහු ප්ලාසා, පන්සල් පිරමිඩ, මායා බෝල්ගේම් උසාවිය සහ වේලි සහිත ජලාශයක් අඩංගු වන අතර ඒවා දේශපාලන අගනුවරක් පෙන්නුම් කරයි. මෙම වෙබ් අඩවිය  වැලරියානාහි ගොඩ නැගීමේ පොකුරු ඝනත්වය කැලැක්මුල් වලට පමණක් දෙවැනි වන බව පර්යේෂකයන් විසින් සලකනු ලැබේ. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 750 සිට 850 දක්වා එහි උච්චතම අවස්ථාව වන විට 30,000 ත් 50,000 ත් අතර ජනගහනයක් ඔවුන් ගණන් බලා ඇත.

## සොයාගැනීම 
මායා ශිෂ්ටාචාරයේ සම්භාව්‍ය යුගයේ දී Xpujil අවට ප්‍රදේශය ජනාකීර්ණ වූ අතර ඉංජිනේරුමය වශයෙන් නිර්මාණය වූ බව 1970 ගණන්වල සිට පර්යේෂකයන් දැන සිටි නමුත් එම ප්‍රදේශය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක පරීක්ෂණ හිඟ වී ඇත.

උතුරු ඇරිසෝනා විශ්ව විද්‍යාලය, ටියුලේන් විශ්ව විද්‍යාලය, හූස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ගුවන් ලේසර් සිතියම්ගත කිරීමේ ජාතික මධ්‍යස්ථානය සහ මානව විද්‍යාව හා ඉතිහාසය පිළිබඳ ජාතික ආයතනය යන පර්යේෂකයන් විසින් වැලරියානා සොයා ගැනීම සිදු කරන ලදී. ඔවුන් ලයිඩර් දත්ත භාවිතා කළේ, වනාන්තර ආවරණය හරහා ඉහළ විභේදන භූමි දත්ත නිපදවන ලයිඩර් නිසා, එය අතීතයේ වෙනත් නොදන්නා මායා අඩවි සොයා ගැනීමට භාවිතා කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, එය මිල අධික වූ බැවින්, මෙම පර්යේෂකයන් විසින් නේචර් කන්සර්වන්සි හි මෙක්සිකානු ශාඛාව විසින් 2013 වනාන්තර අධීක්ෂණ ව්‍යාපෘතියකින් පෙර පැවති ලිඩා දත්ත භාවිතා කරන ලදී. පර්යේෂකයන් වැඩිදුර ක්ෂේත්‍ර කටයුතු සැලසුම් කරයි, කුඩු ජාවාරම්කරුවන් විසින් ගුවන් පථයක් ලෙස භාවිතා කරන ලද වියළි ඇඳ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:2024 archaeological discoveries
ප්‍රවර්ගය:Populated places established in the 1st century
ප්‍රවර්ගය:1st-century establishments in the Maya civilization
ප්‍රවර්ගය:Maya sites in Campeche
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
අරුබා

**අරුබා** ( ,  or , ), නිල වශයෙන් **අරුබා රට** (; ), යනු වෙනිසියුලානු අර්ධද්වීපයේ පැරගුවානාට උතුරින් දකුණු කැරිබියන් මුහුදේ කිලෝමීටර 29 (සැතපුම් 18 ) සහ කුරකාඕ සිට වයඹ දෙසින් කිලෝමීටර 80 (සැතපුම් 50 ) නෙදර්ලන්ත රාජධානිය තුළ අන්තර්ගත දූපත් රටකි. 1986 දී, අරුබා නෙදර්ලන්ත රාජධානිය තුළ ව්‍යවස්ථාපිත රටක් බවට පත් වූ අතර අරුබා රට යන විධිමත් නාමය ලබා ගත්තේය.

අරුබාහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 179 (වර්ග සැතපුම් 69.1) කි. අරුබා එහි වයඹ දිග සිට එහි ගිනිකොන දෙසින් දිග මීටර් 32 (සැතපුම් 20) වන අතර එහි පළලම ස්ථානයේ දිග කිලෝමීටර 10 (සැතපුම් 6 ) වේ. බොනෙයා සහ කුරකාඕ සමඟ, අරුබා ABC දූපත් ලෙස හඳුන්වන කණ්ඩායමක් සාදයි. ලන්දේසි කැරිබියන් දූපත් අනෙකුත් සැලකිය යුතු දූපත් තුන වන SSS දූපත් සමඟ ABC දූපත් ආවරණය කරයි. තෙතමනය සහිත නිවර්තන දේශගුණයක් අත්විඳින කැරිබියන් දූපතේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට වෙනස්ව, අරුබා වියළි සෙරික් භූ දර්ශනයක් සහිත වියළි දේශගුණයක් ඇත. සාපේක්ෂව උණුසුම් හා අව්ව සහිත කාලගුණය වසර පුරා පවතී.

108,027 ක ජනගහනයක් (ලේඛනගත නොකළ සංක්‍රමණිකයන් හැර), අරුබා යනු ලන්දේසි කැරිබියන් දූපත් වල මුළු ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ වාසය කරන රටකි. නෙදර්ලන්තය, කුරකාඕ සහ සින්ට් මාර්ටන් සමඟ නෙදර්ලන්ත රාජධානියේ රටවල් හතරෙන් එකක් ලෙස, අරුබා ලන්දේසි ජාතිකත්වය එහි පුරවැසියන් සමඟ බෙදා ගනී. අරුබාහි පරිපාලන උප බෙදීම් නොමැති නමුත් ඔරන්ජෙස්ටාඩ් එහි අගනුවර ලෙස සංගණන අරමුණු සඳහා කලාප අටකට බෙදා ඇත.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
### පූර්ව-සෙරමික් යුගය 
#### මුල් මානව සංක්‍රමණය සහ සංස්කෘතික හුවමාරුව 
### නව-ඉන්දියානු යුගය: කැකෙටියෝ 
#### කැකෙටියෝ ප්‍රධානත්වය 
#### දේශපාලන ඒකක සහ පාලනය 
#### කෘෂිකර්මය, වෙළඳාම සහ ජාලය 
#### සුසාන කටයුතු 
#### අවසාන ස්වදේශික අරුබන් 
### ස්පාඤ්ඤ යුගය 
#### මුල් ගවේෂණ 
#### ජයග්‍රාහකයින් 
#### ස්පාඤ්ඤ ගොවිපල 
### මුල් ලන්දේසි යුගය 
#### ලන්දේසි ආක්‍රමණය: ලුණු 
#### නව නෙදර්ලන්තය 
### වහල්භාවය 
#### ඉංග්‍රීසි අන්තර් රාජ්‍ය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය 
### 20 වන සහ 21 වන සියවස් 
### ස්වයං පාලනය 
## භූගෝලය 
### කලාප 
### වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ 
### දේශගුණික හා ස්වාභාවික උපද්‍රව 
## ජන විකාශනය 
### භාෂා 
### ආගම් 
## රජය 
### දේශපාලනය 
### විදේශ සබඳතා 
### මිලිටරි 
## අධ්‍යාපනය 
## ආර්ථිකය 
### සංචාරක කර්මාන්තය 
## සංස්කෘතිය 
### ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය 
### ක්‍රීඩා 
## යටිතල පහසුකම් 
## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
නෙතලි නානායක්කාර

කලාභූෂණ **නෙතලි වයලට් නානායක්කාර** (උපත 1934 දෙසැම්බර් 26), ජනප්‍රිය ලෙස **නෙතලි නානායක්කාර**, ශ්‍රී ලාංකික නිළියකි. ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනී නාට්‍ය ක්‍ෂේත්‍රයේ මුල්ම කුළුණු අතරින් එකක් වන නානායක්කාර දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා දිවෙන වෘත්තීය ජීවිතය තුළ මාලා 140 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සම්බන්ධ කර ඇත.

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
නානායක්කාර මහතා 1936 දෙසැම්බර් 26 වැනිදා කොළඹ කිරිබත්ගොඩදී පවුලේ සිව්වැන්නා ලෙස උපත ලැබීය. ඇයට වැඩිමහල් සහෝදරයෙකු සහ වැඩිමහල් සහෝදරියන් දෙදෙනෙකු සිටින අතර එහිදී එක් සහෝදරියක් කුඩා වියේදී මිය ගියේය. ඇයට බාල සහෝදරයන් දෙදෙනෙක් ද සිටිති. ඇගේ පියා පෞද්ගලික ආයතනයක සේවය කළේය. ඇය අධ්‍යාපනය ආරම්භ කළේ පමුණුවිල රෝමානු කතෝලික පාසලෙනි. ඉංග්‍රීසි භාෂාව හොඳින් දන්නා ඇය වයස අවුරුදු 13 දී සාමාන්‍ය පෙළ විභාගය සමත් වූවා ය. ඉන්පසු ඇය කැලණිය ගුරුකුල විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් ඉගෙනුම ලැබුවා ය.

පාසලේ අවසන් විභාගයෙන් පසු ඇය ඔහුගේ මාමාගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ පෞද්ගලික ආයතනයකට සම්බන්ධ වූවාය. ඇය එම ආයතනයේ වසර දෙකක් සේවය කර ඉන් ඉවත් වූවාය. ඉන්පසු ඇය කොළඹ ෆෝඩ්ස්රෝඩ් ගිණුම්කරණ ආයතනයේ විගණකවරියක් ලෙස සම්බන්ධ වී වසර 30ක් සේවය කළා ය. ඇය 1985 දී රැකියාවෙන් ඉල්ලා අස්වූයේ සිනමාව හරහා සිය වෘත්තිය යොමු කිරීමටයි.

ඇය වයස අවුරුදු 27 දී සෙසු නළු වොලී නානායක්කාර සමඟ විවාහ විය. 1958 දී කැලණිය දළුගම කතෝලික දේවස්ථානයේ දී ඔවුන් මුලින්ම මුණගැසුණි, ලේක්හවුස් ආයතනයේ සේවය කරන කාලයේ වොලී කලා කවයේ ලේකම්වරයා ද විය. වොලී නානායක්කාර 2003 ඔක්තෝම්බර් 11 වන දින වයස අවුරුදු 64 දී මිය ගියේ ය.

මෙම යුවළට එක් පුතෙකු - රවී - සහ දියණියන් හතර දෙනෙක් - රේණුකා, ශාමිකා සහ නිවුන් දරුවන් වන චන්දික සහ ඉන්දික. ඇයගේ පුත් රවී කොළඹ මහ රෝහලේ ශල්‍ය වෛද්‍යවරයකු වන අතර ඔහුගේ බිරිඳ සාගරිකා මහරගම පිළිකා රෝහලේ අධ්‍යක්ෂවරිය වේ.

## වෘත්තීය 
නානායක්කාර 1955 සිට රේඩියෝ සිලෝන් හි බොහෝ ගුවන්විදුලි නාට්‍යවල සේවය කර ඇත. ඇය මුලින්ම සම්බන්ධ වූයේ එච්.ඩී.විජේදාසගේ ගුවන්විදුලි නිෂ්පාදනය වන *විහිළු තහළු* . ඇයගේ මංගල ගුවන්විදුලිය වූයේ *සමුද්‍ර දේවි ය*. 1960 ගණන්වල ගුවන්විදුලි නාට්‍යවලට වොලී සම්බන්ධ වූ මෙම වකවානුවේදී ඇයට ඔහුගේ අනාගත සැමියා හමුවිය. 1962 වසරේ *මුවන් පැලැස්ස* ගුවන් විදුලි නාට්‍යයේ "උක්කු බණ්ඩා" සහ "බිනරි" ලෙස මෙම යුවළ මුලින්ම එකට රඟපෑවා ය.

ඇය කිසිදු බාධාවකින් තොරව නාට්‍ය මෙන්ම පෞද්ගලික ආයතනයේද සමාන්තරව කටයුතු කළාය. ඉන්පසු ඇය ආනන්ද සිරිසේන අධ්‍යක්ෂණය කළ රූපවාහිනී කතාමාලාවක රඟපෑවාය. 2000 දී ඇය *Asani Wasi* ටෙලි නාට්‍යය සඳහා SIGNIS සම්මානය ලැබුවා ය.

ඇය ජාත්‍යන්තර රූපවාහිනී කතාමාලා රැසක හඬකැවීම් ශිල්පිනියක් ලෙස කටයුතු කර ඇත.

### තෝරාගත් රූපවාහිනී කතාමාලා 
* *ආදරනීය චංචලා*
* *ආදරේ අහස තරම්*
* *අසනි වැසි*
* *බට්ටි*
* *දියනියෝ* 
* *ගිරිදේවි*
* *කෝටිපතියෝ*
* *කූඹියෝ* 
* *සකල ගුරු* 1 සහ 2
* *සකර්ම*
* *තඹ පාට හැන්දෑව*

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* මනූගෙන් නාඩගමක් නැති නාඩගමක් 
* රීලෝඩ් එකක් නැතිව නෙතලි නානායක්කාර හමු වීම
* ආල වඩන ගමනකි ඇය යන්නේ
* සරසවිය සම්මාන දිනූ තිදෙනකුගේ එකතුවක්
* පැරැණි ගීත රසික හවුලේ සංවත්සර ප්‍රසංගය 19 දා
* තවත් කථා පුවතක් සිංහල ස්වදේශීය සේවයට

ප්‍රවර්ගය:නිළියන්
ඉල් පුර සැටවක

**ඉල් පුර සැටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඉල් මාසයේ සයවන (6) තිථියයි. ඉල් මාසය අවසන් වීමට, එනම් උඳුවප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහතරක් (24) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* ඉල්
* පුර සැටවක
* වප් පුර සැටවක
* උඳුවප් පුර සැටවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
6
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ඔරාබි පාෂා

**ඔරාබි පාෂා** එසේත් නැත්නම් **අරාබි පාෂා** යනු මිසර ජාතික යුද නිලදරයෙකි.

## අමතර අවධානයට 
* වනගමුව ඔරාබි පාෂා විද්‍යාලය
* සිද්ධි ලෙබ්බේ

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
*
ඒකාබද්ධ විපක්ෂය

**ඒකාබද්ධ විපක්ෂය** වෙත යොමු විය හැක්කේ:

* ඒකාබද්ධ විපක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව), ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන සන්ධානයකි
* ඒකාබද්ධ විපක්ෂය (සෝවියට් සංගමය), සමස්ත-යුනියන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (බෝල්ෂෙවික්) කන්ඩායමකි.
ඒකාබද්ධ විපක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව)

**ඒකාබද්ධ විපක්ෂය** (; ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන අර්ධ වාමාංශික පක්ෂ කිහිපයක් සමඟ එක්ව ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ (ශ්‍රීලනිප) කන්ඩායමක් විසින් පිහිටුවන ලද දේශපාලන සන්ධානයකි. එය වරක් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ විශාලතම විපක්ෂ කණ්ඩායම විය. එය පිහිටුවන ලද්දේ ප්‍රධාන පක්ෂ දෙක වන ශ්‍රීලනිපය සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂය (එජාප) සමගි ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමෙන් පසුව, බොහෝ ශ්‍රීලනිප පාක්ෂිකයන් (බොහෝ විට හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාට පක්ෂපාතී අය) අතර දැඩි අතෘප්තියකට මග පාදමිනි. එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයේ (එජනිස) අනෙකුත් පක්ෂ සමඟ ඒකාබද්ධ විපක්ෂය පිහිටුවීමට. 2015 මහ මැතිවරණයේ දී එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයට එක්සත් ජාතික පක්ෂය ප්‍රමුඛ රජයට එක්වීමත් සමඟ ශ්‍රීලනිපයේ බොහෝ හිතවත් පාක්ෂිකයන් අතහැර දමා ඇතැයි හැඟුණු ජනවරම වෙනුවෙන් හඬක් නැගීම එහි අරමුණයි.

එම සංවිධානය බොහෝ දුරට මහින්ද රාජපක්ෂ හිතවාදීන්ගෙන් සමන්විත වූ අතර ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේනගේ සහ අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහගේ පරිපාලනය දැඩි ලෙස විවේචනය කළේය. ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පරාජිත හිතවතුන් පාර්ලිමේන්තුවට පත් කිරීමට ජනාධිපති සිරිසේන ගත් තීරණය නිසා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුර අහිමි වූ ඩිව් ගුණසේකර සහ ජී එල් පීරිස් වැනි පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිටත පුද්ගලයින් ද මෙම සන්ධානයට ප්‍රමුඛව ඇතුළත් විය. ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ නායකයා වූයේ මහජන එක්සත් පෙරමුණේ නායක දිනේෂ් ගුණවර්ධනය.

## ව්‍යවස්ථාපිත පක්ෂ 
* ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (රාජපක්ෂ පාර්ශවය)
* ලංකා සමසමාජ පක්ෂය
* උඩරට ජාතික පෙරමුණ
* මහජන එක්සත් පෙරමුණ
* ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාම පෙරමුණ
* ජාතික නිදහස් පෙරමුණ
* පිවිතුරු හෙළ උරුමය

## මූලාශ්‍ර 

## බාහිර සබැඳි
රාජකීය ගුවන් හමුදාව

**රාජකීය ගුවන් හමුදාව** (**RAF**) යනු "එක්සත් රාජධානිය" සහ "බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශ වල ගුවන් සහ අභ්‍යවකාශ බලකායයි. එය 1918 අප්‍රේල් 1 වන දින පළමු ලෝක යුද්ධයේ අවසානය දක්වා පිහිටුවන ලද අතර, ෆින්ලන්ත ගුවන් හමුදාව රාජකීය පියාසර බලකාය (RFC) සහ රාජකීය නාවික ගුවන් සේවය (RNAS) ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් පසු ලෝකයේ දෙවන ස්වාධීන ගුවන් හමුදාව බවට පත් විය. Following the Allied victory over the Central Powers in 1918, the RAF emerged as the largest air force in the world at the time. Since its formation, the RAF has played a significant role in British military history. In particular, during the Second World War, the RAF established air superiority over Nazi Germany's Luftwaffe during the Battle of Britain, and led the Allied strategic bombing effort.

## මූලාශ්‍ර
තිසුරි යුවනිකා

**තිසුරි යුවනිකා මද්දුම ලියනගේ** (උපත මාර්තු 6, 1991), හෝ **තිසුරි යුවනිකා** යනු ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ සහ රූපවාහිනියේ රංගන ශිල්පිනියකි. 1994 වසරේ ළමා කලාකාරිනියක ලෙසින් වෘතිය ආරම්භ කල යුවනිකා හොඳම ටෙලිනාට්‍ය නිළිය සහ හොඳම නිළිය ලෙස සම්මාන උළෙල කිහිපයකදීම සම්මානයට පාත්‍ර වූවාය.
### ටෙලිනාට්‍ය
* *ආදරේ සුවඳ අරන්*
* *තාත්තේ අපි ආවා*
* *තූර්යා*
* *මල් හතයි*
* *මුතු පලස*
* *රන් දම්වැල්*
* *වාසුලි කන්ද*
* *සඳ සඳ වගේ*
* *හුස්ම වැටෙන මල්*

### සිනමාව
* සිහිනයකි ආදරේ (2024)
* ළඟදීම - ධර්මයුද්ධය 02

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නිළියන්
ටෙක්සාස් උද්‍යාන සහ වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව

]]

**ටෙක්සාස් උද්‍යාන සහ වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුව** () යනු ටෙක්සාස් රාජ්‍යයේ වනජීවී සහ ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන ආරක්ෂාව අධීක්ෂණය කරනු ලබන ඒජන්සිය වෙයි.  එසේම රාජ්‍යයේ උද්‍යාන සහ ඓතිහාසික ස්ථාන කළමනාකරණය ද මෙම ඒජන්සියේ කාර්යභාරයට ඇතුළත් වෙයි. එහි මෙහෙවර ප්‍රකාශනය වන්නේ, වර්තමාන සහ අනාගත පරම්පරාවේ භාවිතය සහ විනෝදාස්වාදය වෙනුවෙන්, දඩයම් කිරීම, මසුන් ඇල්ලීම සහ එළිමහන් විනෝදාස්වාද අවස්ථා සඳහා ටෙක්සාස්හි ස්වභාවික හා සංස්කෘතික සම්පත් කළමනාකරණය කිරීම සහ සංරක්ෂණය කිරීම වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* List of Texas state parks
* List of Texas Wildlife Management Areas
* List of State Fish and Wildlife Management Agencies in the U.S.
* Texas State Railroad

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* Texas Parks & Wildlife Department website
* Texas Parks & Wildlife Foundation website
* *Texas Parks & Wildlife* magazine
* *Passport to Texas* website
*Moving images from the Texas Parks & Wildlife Department available on the Texas Archive of the Moving Image
*Parks Under the Lone Star, exhibit of moving images of Texas state and national parks by the Texas Archive of the Moving Image
ක්‍රිස්තුස් (අභිධානය)

**ක්‍රිස්තුස්**, යන නාමය කිතුනුවන් විසින් නාමයක් සහ අභිධානයක් ලෙස භාවිතා කරයි. එය බොහෝ සහ සෑමවිටම වාගේ ජේසුස් වහන්සේ සඳහා භාවිතා කරයි. එය ස්වාධීනව "ක්‍රිස්තුස්" ලෙසද සහ "ජේසුස් ක්‍රිස්තුස්" යන අන්‍යෝන්‍ය ව්‍යවහාරයේ අභිධානයක් ලෙස ද භාවිතා වන අතර, එහි අර්ථය "මෙසියස් ජේසුස්" හෝ "අභිෂේක ලත් ජේසුස්" වේ. බොහෝ විට ජේසුස් වහන්සේව හඳුන්වන්නේ “ජේසුස් ක්‍රිස්තුස්” හෝ “ක්‍රිස්තුස්” ලෙසයි.

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
## වැඩිදුර කියවීම සඳහා 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
ඉල් පුර අටවක පෝය

ඉල් පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **ඉල් පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක පෝය
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
7.1
ඉල් පුර අටවක

**ඉල් පුර අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඉල් මාසයේ අටවන (8) තිථියයි. ඉල් මාසය අවසන් වීමට, එනම් උඳුවප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිදෙකක් (22) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* ඉල්
* චන්ද්‍ර මාස
* පුර අටවක
* පුර අටවක පෝය
* වප් පුර අටවක
* උඳුවප් පුර අටවක
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
සුඩානයේ භූගෝලය

සුඩානය උතුරු අප්‍රිකාවේ පිහිටා ඇති අතර රතු මුහුදට මායිම්ව කිලෝමීටර 853 (සැතපුම් 530) වෙරළ තීරයක් ඇත. එය ඊජිප්තුව, එරිත්‍රියාව, ඉතියෝපියාව, දකුණු සුඩානය, මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය, චැඩ් සහ ලිබියාව සමඟ ගොඩබිම් මායිම් ඇත. වර්ග කිලෝමීටර 1,886,068 (වර්ග සැතපුම් 728,215) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් එය මහාද්වීපයේ තුන්වන විශාලතම රට (ඇල්ජීරියාව සහ කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයට පසුව) සහ ලෝකයේ පහළොස්වන විශාලතම රට වේ.

සුඩානය පිහිටා ඇත්තේ 8° සහ 23°N අක්ෂාංශ අතර ය. භූමි ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් සමතලා තැනිතලා වන අතර කඳු වැටි කිහිපයකින් කැඩී යයි. බටහිරින්, මාරා කඳුකරයේ පිහිටා ඇති ඩෙරිබා කල්දේරා (මීටර් 3,042 හෝ අඩි 9,980) සුඩානයේ උසම ස්ථානය වේ. නැගෙනහිරින් රතු මුහුදේ කඳු පිහිටා ඇත.

නිල් නයිල් සහ සුදු නයිල් ගංගා කාර්ටූම්හිදී හමු වී නයිල් නදිය සාදයි, එය ඊජිප්තුව හරහා උතුරු දෙසට මධ්‍යධරණී මුහුදට ගලා යයි. සුඩානය හරහා නිල් නයිල් මාර්ගය කිලෝමීටර 800 (සැතපුම් 497) පමණ දිග වන අතර සෙන්නාර් සහ කාර්ටූම් අතර ඩින්ඩර් සහ රහඩ් ගංගා එකතු වේ. සුඩානය තුළ සුදු නයිල් ගඟට සැලකිය යුතු අතු ගංගා නොමැත.

නිල් සහ සුදු නයිල්ස් මත වේලි කිහිපයක් තිබේ. නිල් නයිල් ගඟේ සෙන්නාර් සහ රොසයිරස් වේල්ල සහ සුදු නයිල්හි ජෙබෙල් අවුලියා වේල්ල ඒ අතර වේ. සුඩාන-ඊජිප්තු දේශ සීමාවේ නුබියා විල ද ඇත.

ඇස්බැස්ටස්, ක්‍රෝමයිට්, කොබෝල්ට්, තඹ, රන්, ග්‍රැනයිට්, ජිප්සම්, යකඩ, කයෝලින්, ඊයම්, මැංගනීස්, මයිකා, ස්වාභාවික වායු, නිකල්, පෙට්‍රෝලියම්, රිදී, ටින්, යුරේනියම් සහ සින්ක් ඇතුළු පොහොසත් ඛනිජ සම්පත් සුඩානයේ ඇත.

### දේශගුණය 
දකුණු දෙසට වර්ෂාපතනය වැඩි වේ. මධ්‍යම සහ උතුරු කොටසෙහි ඊසාන දෙසින් නූබියන් කාන්තාරය සහ නැගෙනහිරින් බයුඩා කාන්තාරය වැනි අතිශය වියළි, ​​අර්ධ කාන්තාර ප්‍රදේශ ඇත; දකුණේ තණබිම් සහ නිවර්තන සැවානා ඇත. සුඩානයේ වැසි සමය උතුරේ මාස හතරක් (ජූනි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා) සහ දකුණේ මාස හයක් (මැයි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා) පවතී.

වියළි ප්‍රදේශ හබූබ් ලෙස හැඳින්වෙන වැලි කුණාටු වලින් පීඩා විඳිති, එමඟින් සූර්යයා සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර කළ හැකිය. උතුරු හා බටහිර අර්ධ කාන්තාර ප්‍රදේශවල මිනිසුන් මූලික කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා හිඟ වර්ෂාපතනයක් මත යැපෙන අතර බොහෝ දෙනෙක් සංචාරක, බැටළුවන් සහ ඔටුවන් සමඟ ගමන් කරති. නයිල් නදිය ආසන්නයේ, මුදල් බෝග වගා කරන ළිං වාරි ගොවිපලවල් ඇත. හිරු එළිය රට පුරා ඉතා ඉහළ නමුත් විශේෂයෙන් එය වසරකට පැය 4,000 කට වඩා වැඩි විය හැකි කාන්තාරවල.

### පාරිසරික ගැටළු 
කාන්තාරකරණය සුඩානයේ බරපතල ගැටලුවකි. පාංශු ඛාදනය ගැන ද කනස්සල්ලක් ඇත. කෘෂිකාර්මික ව්‍යාප්තිය, රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික යන දෙඅංශයෙන්ම, සංරක්ෂණ පියවරකින් තොරව සිදු වී ඇත. එහි ප්‍රතිවිපාක වන විනාශය, පාංශු වියළීම සහ පාංශු සාරවත් බව සහ ජල මට්ටම පහත වැටීමේ ස්වරූපයෙන් ප්‍රකාශ වී ඇත.

දඩයම් කිරීම නිසා ජාතියේ වන සතුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත. 2001 වන විට ක්ෂීරපායී විශේෂ විසි එකක් සහ පක්ෂි විශේෂ නවයක් මෙන්ම ශාක විශේෂ දෙකක් ද වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත. දැඩි ලෙස වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විශේෂවලට ඇතුළත් වන්නේ: වැල්ඩ්‍රැප්, උතුරු සුදු රයිනෝසිරස්, ටෝරා හාර්ට්බීස්ට්, සිහින් අං සහිත ගැසල් සහ උකුස්සන් කැස්බෑවා. සහරා ඔරික්ස් වනයේ වඳ වී ගොස් ඇත

### වනජීවී 
සුඩානයේ වන ජීවීන් එහි වෘක්ෂලතා සහ සත්ත්ව විශේෂ වලින් සමන්විත වේ. සුඩානයේ විවිධ දේශගුණික වර්ග නිසා පුළුල් පරාසයක වාසස්ථාන ඇති වන අතර වන ජීවීන්ගේ පරාසය විවිධාකාර වේ. රට තුළ ක්ෂීරපායී විශේෂ 287 ක් සහ පක්ෂි විශේෂ 634 ක් පමණ වාර්තා වී ඇත.

## යොමු කිරීම්
ගුත්තිල (2023 චිත්‍රපටිය)

**ගුත්තිල සිනමාපටය** සිංහල භාෂාවෙන් තැනූ සිනමාපටයකී. පැරණි කතා පුවතක් පදනම් කරගෙන මෙය සිනමාවට නංවා ඇත. ගුත්තිල සිනමාපටය අධයක්ෂණය කර ඇත්තේ සනත් අබේසේකරය. මෙම සිනමාපටයේ පධාන චරිතය වන ගුත්තිල පඬිවරයාගේ චරිතය නිරූපනය කර ඇත්තේ ගායන ශිල්පි එඩ්වඩ් ජයකොඩි මහතාය. මීට අමතරව අකිල ධනුද්දර,යශෝධා විමලධර්ම හා චුලක්ෂි රණතුංග රංගනයෙන් දායක වෙති. මෙම සිනමාපටය 2023 වර්ෂයේ තිරගත කෙරුණි.

## රංගනය 
* එඩ්වඩ් ජයකොඩි
* අකිල ධනුද්දර
* යශෝධා විමලධර්ම 
* චුලක්ෂි රණතුංග 
* ශ්‍රීමාල් වෙඩිසිංහ
* අයිරාංගනි සේරසිංහ 
* සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ
* වීණා ජයකොඩි 
* සනත් ගුණතිලක 
* නදීකා ගුණසේකර
* සරත් චන්ද්‍රසිරි
* ගිරිරාජ් කෞෂල්‍ය
* හේමන්ත ඊරියගම
* මහින්ද පතිරගේ
* අමිල කරුණානායක
* අනුර බණ්ඩාර රාජගුරු
* පූජානි භාග්‍යා
* ආලෝකා ධනංජනී
* ඥානාංග ගුණවර්ධන

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සිංහල-භාෂා චිත්‍රපට
සුඩානයේ සංස්කෘතිය

සුඩාන සංස්කෘතිය, අප්‍රිකාවේ ක්ෂුද්‍ර කොස්මික් කලාපයක, වැලි කාන්තාරයේ සිට නිවර්තන වනාන්තර දක්වා වෙනස් වන භූගෝලීය අන්තයන් සමඟ විවිධ උපභාෂා සහ භාෂා රාශියකින් සන්නිවේදනය කරන වාර්ගික කණ්ඩායම් 578 ක පමණ හැසිරීම්, භාවිතයන් සහ විශ්වාසයන් ඒකාබද්ධ කරයි. මෑතකාලීන සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ රටේ බොහෝ පුරවැසියන් සුඩානය සහ ඔවුන්ගේ ආගම යන දෙකම සමඟ දැඩි ලෙස හඳුනාගෙන ඇති අතර, අරාබි සහ අප්‍රිකානු අධිජාතික අනන්‍යතාවයන් වඩාත් ධ්‍රැවීකරණය වී තරඟකාරී වන බවයි.

### මාධ්‍ය 
2000 ගණන්වල මුල් භාගය වන විට, සුඩානය අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම සීමා සහිත මාධ්‍ය පරිසරයක් තිබුණි. නිදහසින් පසු සුඩානයේ මුද්‍රිත මාධ්‍ය සාමාන්‍යයෙන් එක් දේශපාලන පක්ෂයකට හෝ බලයේ සිටින රජයට සේවය කර ඇත, නමුත් ඉඳහිට ප්‍රකාශිත ස්වාධීන පුවත්පත් තිබුනි.

හමුදා පාලන සමයට වඩා සිවිල් ආණ්ඩු යටතේ මාධ්‍ය නිදහස වැඩි විය. ගුවන්විදුලිය සහ රූපවාහිනිය සෑම විටම රජය කුමන ආකාරයේ පාලනයක් තිබුණද, වඩාත් දැඩි රජයේ පාලනය යටතේ පැවතිණි.

### ක්‍රීඩා 
බොහෝ රටවල මෙන්ම සුඩානයේ ද ජනප්‍රියම ක්‍රීඩාව පාපන්දු වේ. සුඩාන පාපන්දු සංගමය 1936 දී ආරම්භ කරන ලද අතර එමඟින් එය අප්‍රිකාවේ පවතින පැරණිතම පාපන්දු සංගමයක් බවට පත්විය. කෙසේ වෙතත්, පාපන්දු සංගමය පිහිටුවීමට පෙර, සුඩානය 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට ඊජිප්තුව හරහා බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදීන් විසින් රටට ගෙන එන ලද පාපන්දු අත්විඳීමට පටන් ගෙන තිබුණි. එවකට ආරම්භ කරන ලද අනෙකුත් සුඩාන සමාජ අතර අල්-හිලාල් ඔම්දුර්මන්, අල්-මෙරික්, රට තුළ පාපන්දු ජනප්‍රිය කිරීමට හේතු විය. සුඩාන පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ අනාගත දියුණුව සඳහා අඩිතාලම දමා සුඩානයේ ක්‍රීඩා කළ පළමු ජාතික ලීගය බවට කාර්ටූම් ලීගය පත්විය.

2019 සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට, 2000 දශකයේ ආරම්භයේ සිට අවිධිමත් කාන්තා සමාජ පදනම මත ආරම්භ වූ කාන්තා පාපන්දු සමාජ සඳහා නිල ජාතික ලීගයක් පවතී. 2021 දී, සුඩාන කාන්තා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම ප්‍රථම වරට ඊජිප්තුවේ කයිරෝ හි පැවති අරාබි කාන්තා කුසලානයට සහභාගී විය.

සුඩානයේ ජාතික බීච් වොලිබෝල් කණ්ඩායම 2018–2020 CAVB බීච් වොලිබෝල් මහාද්වීපික කුසලානයට කාන්තා සහ පිරිමි යන අංශ දෙකෙන්ම තරඟ වැදුණි. 2022 ජුනි මාසයේදී, අප්‍රිකානු ශූරතාවලියකට සහභාගී වූ පළමු සුඩාන කාන්තා මල්ලවපොර ක්‍රීඩිකාව වන පැට්‍රීෂියා සෙයිෆ් එල් දින් එල් හජ්, 2024 ගිම්හාන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා සඳහා සූදානම් වීම සඳහා නයිජීරියාවට යාමට සූදානම් වන විට, රොයිටර් ඡායාරූප ශිල්පී මොහොමඩ් නුරල්ඩින් අබ්දල්ලා විසින් ඡායාරූප ගත කරන ලදී.

## යොමු කිරීම්
ඉන්දු–චීන සබඳතා

[thumb|ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය [නරේන්ද්‍ර මෝදි චීන ජනපති ෂී ජිංපිං හමුවීම. වූහාන්, චීනය. 2018 අප්‍රේල් 27.]]
**ඉන්දියාව සහ චීනය අතර සබඳතා** වසර දහස් ගණනක ඉතිහාසයක් පුරා විහිදෙයි. ඓතිහාසිකව ඉන්දියාව සහ චීනය අතර සබඳතා බොහෝ දුරට සාමකාමී වූ නමුත්, වර්තමානය වන විට විවිධ සිදුවීම් නිසාවෙන් මෙම සබඳතා දුර්වල විමකට ලක් ව ඇත. 1949 චීන සිවිල් යුද්ධයෙන් චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ජය ගැනීමත්, මහජන චීන ජනරජය විසින් ටිබෙටය ඈඳාගැනීමත් මෙයින් ප්‍රධාන සිදුවීම් ලෙස සැළකිය හැකිය. රාජ්‍යයන් දෙකම එකිනෙකා සමග ආර්ථිකමය සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීමට උනන්දු වී ඇතත්, නිරන්තර දේශසීමා ආරවුල් සහ රටවල් දෙකෙහිම පවතින ආර්ථිකමය ජාතිකවාදී මතවාදත් සබඳතා දුර්වල කිරීමට දායක වේ.
අජක්සියෝ

**අජක්සියෝ** (, , ; ප්‍රංශ: ;  or  ;  , locally:  ; ) යනු ප්‍රංශයේ කෝසිකා හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි. එය ප්‍රංශ කොමියුනයක්, Corse-du-Sud දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රාන්තය සහ *කෝස් හි භෞමික සාමූහිකත්වයේ* (කෝසිකා හි අගනුවර) යන ප්‍රධාන කාර්යාලය සාදයි. එය දිවයිනේ විශාලතම ජනාවාස ද වේ. අජක්සියෝ පිහිටා ඇත්තේ Marseille සිට 390km ගිනිකොන දෙසින් කෝසිකා දිවයිනේ බටහිර වෙරළ තීරයේ ය.

## යොමු කිරීම්
නිල් වෙරළු

***Elaeocarpus angustifolius*** හෝ **නිල් වෙරළු** යනු Elaeocarpaceae පවුලේ සපුෂ්ප ශාක විශේෂයක් වන අතර එය ඉන්දියාවේ සිට නිව් කැලිඩෝනියාව සහ උතුරු ඕස්ට්‍රේලියාව දක්වා වර්ධනය වේ. පොදු සමාන පද වන්නේ *E. ganitrus* සහ *E. sphaericus*. එය විශාල සදාහරිත ගසක් වන අතර, බොහෝ විට කයිරු මුල් ඇති අතර, රැලි හෝ දැති සහිත සහිත කොළ, ක්‍රීම් සුදු මල් සහ වැඩි හෝ අඩු ගෝලාකාර දීප්තිමත් නිල් අෂ්ටිඑල පලතුරු ඇත. ඉංග්‍රීසියෙන්, මෙම ගස ඉන්දියාවේ **utrasum bean tree** ලෙස හැඳින්වේ. In Sri Lanka recorded names are **woodenbegar** and **Indian bead tree**. It is simply known as **elaeocarpus** in the Northern Territory of Australia. Other names used for this tree in Australia are **Indian oil fruit** and **genitri**. In Hawaii it (or the possible synonym *E. grandis*) is known as a **blue marble tree**.

## ව්‍යාප්තිය
This species has a wide distribution stretching from the Himalayas in Nepal and India east to China and the Philippines, and south to Indonesia, Papua New Guinea and Australia.

;චීනය
*එය Yunnan, Guangxi
*හිමාලය කඳු පාමුල
*එය ශ්‍රී ලංකාවේ වර්ධනය වන නමුත් එය විශේෂයෙන් සුලභ නොවේ.
*වනුවාටු,

;බටහිර අප්රිකාව
It has been introduced to West Africa, at least to Sierra Leone.

## ගැලරිය

File:Elaeocarpus angustifolius 2.jpg|Blue marble tree in Ho'omaluhia Botanical Garden -may possibly be *E. grandis*
File:Blue Marble Closeup - Hoomaluhia Botanical Garden.jpg|Closeup of fruit and leaves, in Hoʻomaluhia Botanical Garden -may possibly be *E. grandis*
File:Blue marble tree seeds.jpg|Three fruit and a pyrene -may possibly be *E. grandis*
File:Starr-110330-3910-Elaeocarpus angustifolius-leaves-Garden of Eden Keanae-Maui (24450250834).jpg|Leaves in Keʻanae Arboretum, Maui -may possibly be *E. grandis*
File:Original Rudraksh 06.JPG|fruits (drupes) on the tree
File:Original Rudraksh 10.JPG|fruits and leaves
File:Rudraksh fruit freshly plucked.jpg|Ripe *rudraksha* fruit freshly plucked

## යොමු කිරීම්
කෝසිකා

**කෝසිකා** ( ; ; ;  ) මධ්‍යධරණී මුහුදේ පිහිටි දූපතක් වන අතර ප්‍රංශයේ කලාප 18 න් එකකි. එය මධ්‍යධරණී මුහුදේ සිව්වන විශාලතම දූපත වන අතර ප්‍රංශ ප්‍රධාන භූමියට ගිනිකොන දෙසින්, ඉතාලි අර්ධද්වීපයට බටහිරින් සහ ආසන්නතම ගොඩබිම් ස්කන්ධය වන ඉතාලි දූපත වන සාඩීනියාවට උතුරින් පිහිටා ඇත. තනි කඳු දාමයක් දිවයිනෙන් තුනෙන් දෙකක් සමන්විත වේ. 2024 ජනවාරි වන විට එහි ජනගහනය 355,528කි.

## යොමු කිරීම්
ප්‍රිස්ම වර්ණාවලිමානය

**ප්‍රිස්ම වර්ණාවලිමානය** යනු වීදුරු ප්‍රිස්මයක් භාවිතා කර ආලෝකයේ ගුණ මනිනු ලබන දෘශ්‍ය වර්ණාවලිමානයකි.

ප්‍රවර්ගය:වර්ණාවලිමාන
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රිස්ම (ප්‍රකාශ විද්‍යාව)
මත්ද්‍රව්‍ය පිලිබද

thumb|මත් ද්‍රව්‍ය සදහා රූප
මත් ද්‍රව්‍ය යනු මිනිස් ශරීරයට අහිතකර ප්‍රතිපල රැසක් ලබා දෙන ද්‍රව්‍යක් ලෙස සරලව හදුන්වා දිය හැකිය.
මූලගන්ධ කුටි විහාර ආරාමය

පාරවල් බෙදෙන සාරානාත් ප්‍රධාන චෝක් අසල පිහිටා ඇති මූලගන්ධ කුටි විහාර ආරාමය විවිධ රටවල සහ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ පරිත්‍යාග වලින් 1931 දී ඉදිකරන ලදී. විශාල ගොඩනැගිල්ලේ මුදුනේ පල්ලියක් මෙන් පෙනෙන පරිදි කුළුණු ඇත. විහාරය ශාක්‍යමුණි බුදුරදුන්ගේ සර්වඥ ධාතු නිදන් කර ඇත. එය හිරු උදාවේ සිට හිරු බැස යන තෙක් විවෘතව පවතින අතර ඇතුළුවීම නොමිලේ.

එය ඉදිකරන ලද්දේ මහාබෝධි සංගමයේ නිර්මාතෘ වූ අංගාරික ධර්මපාලතුමා විසින් වන අතර එය තවමත් පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ මහාබෝධි සංගමය විසිනි. මෙම ගොඩනැගිල්ල ඉතා අලංකාර වන අතර මුලගන්ධ කුටි විහාරය සංචාරකයින් සඳහා සාරානාත්හි විශිෂ්ටතම ආකර්ෂණයක් බවට පත්ව ඇත. මෙම අභිෂේකය දැක බලා ගැනීමට සහ ආශිර්වාද ලබා ගැනීමට ලොව පුරා බැතිමතුන් ආකර්ෂණය වූ බව කියනු ලැබේ.

පිවිසුම් ආලින්දය ජපානය විසින් තෑගි කරන ලද විශාල සීනුවකින් සරසා ඇති අතර ඇතුළත කිරිගරුඬ වේදිකාවක් මත රන් බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් ඇත. ඇතුළත සම්පූර්ණයෙන්ම ආධිපත්‍යය දරන්නේ බුද්ධ චරිතයේ දර්ශන නිරූපණය කරන බිතුසිතුවම් බිත්ති වලින් වන අතර එය ජපන් චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වන කොසෙට්සු නෝසු විසින් සාදන ලද අතර එය 1936 දී නිම කරන ලද බව කියනු ලැබේ. යමෙකු ජීවිතය ගැන වැඩි විස්තර දැන ගැනීමට කැමති නම් බිතුසිතුවම් විශිෂ්ට දැනුමේ මූලාශ්‍රයකි. බුදුන් වහන්සේගේ උපතේ සිට මහාපරිනිර්වාණය දක්වා
ගෙසිරා ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**ගෙසිරා** (  ), සුඩානයේ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. ප්‍රාන්තය පිහිටා ඇත්තේ රටේ නැගෙනහිර-මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ නිල් නයිල් සහ සුදු නයිල් අතර ය. 2018 වන විට ප්‍රාන්තයේ ජනගහනය 5,096,920,  සහ ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර 27,549 කි.

ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වඩ් මදනි වේ. කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා සුදුසු ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් බැවින් ගෙසිරා වාරිමාර්ග කපු නිෂ්පාදනය කරන ප්‍රාන්තයක් ලෙස හැඳින්වේ. රාජ්‍යයේ නම පැමිණෙන්නේ දිවයින සඳහා වන අරාබි වචනයෙනි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මධ්‍යම ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**මධ්‍යම ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය** (  ) යනු නිරිතදිග සුඩානයේ ප්‍රාන්තයක් වන අතර ඩාෆුර් කලාපයෙන් සමන්විත පහෙන් එකකි. එය පුළුල් ඩාෆුර් කලාපය සඳහා පවතින සාම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2012 ජනවාරි මාසයේදී නිර්මාණය කරන ලදී. ප්‍රාන්තයේ අගනුවර සලින්ජේ වේ. බටහිර ඩාෆුර් සහ දකුණු ඩාෆුර් ප්‍රාන්තවල කොටසක් වූ භූමියෙන් ප්‍රාන්තය පිහිටුවන ලදී.

2023 අගෝස්තු 4 වන දින, ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන සාලින්ගෙයි බිඳවැටීමෙන් පසු, මුළු ප්‍රාන්තයම වැටී ඇති බව සහ ඉක්මන් ආධාරක බලකාය විසින් හිමිකම් කියන ලදී. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
නිල් නයිල් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**නිල් නයිල් ප්‍රාන්තය** (    '''' ) යනු සුඩාන ජනරජයේ ප්‍රාන්ත දහඅටෙන් එකකි. එය 1992 දී අංක 3 ජනාධිපති නියෝගයෙන් පිහිටුවන ලද අතර එය නිල් නයිල් නදිය නමින් නම් කර ඇත.

මෙම කලාපය විවිධ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් හතළිහකට පමණ සත්කාරක වේ. එහි ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් කෘෂිකර්මාන්තය සහ පශු සම්පත් මත පදනම් වී ඇති අතර ඛනිජ සූරාකෑම වැඩි කරයි. 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
නැගෙනහිර ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**නැගෙනහිර ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය** (  ) යනු සුඩානයේ ප්‍රාන්තවලින් එකක් වන අතර ඩාෆුර් කලාපයෙන් සමන්විත පහෙන් එකකි. එය පුළුල් ඩාර්ෆූර් කලාපය සඳහා පවතින සාම ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2012 ජනවාරි මාසයේදී නිර්මාණය කරන ලදී. ප්‍රාන්ත අගනුවර එඩ් ඩේන් ය. දකුණු ඩාර්ෆූර් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් වූ භූමියෙන් ප්‍රාන්තය පිහිටුවන ලදී. 

## යොමු කිරීම්
දකුණු ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**දකුණු ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය** (  ) යනු සුඩානයේ විලයාට් හෝ ප්‍රාන්තවලින් එකකි. එය බටහිර සුඩානයේ ඩාෆුර් ප්‍රදේශය නියෝජනය කරන ප්‍රාන්ත පහෙන් එකකි.
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
කස්සලා ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**කස්සල** () සුඩානයේ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 36,710 කි, සහ 2018 හි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 2,519,071 ක් පමණ වේ. කස්සල ප්‍රාන්තයේ නගර අතර ඇරෝමා, හමාෂ්කොරයිබ්, හැල්ෆා එල් ජාඩිඩා (නිව් හැල්ෆා), කෂ්ම් එල් ගිර්බා සහ ටෙල්කුක් ඇතුළත් වේ.

2016 දී කස්සලා ප්‍රාන්තය දරුණු පාන් හිඟයකට මුහුණ දුන්නේය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
අල් කඩරිෆ් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**අල් කදාරිෆ්** (    '''' ), එය සුඩානයේ විලායට් හෝ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 75,263 ක වපසරියකින් යුක්ත වේ, සහ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 2,208,385 (2018 ඇස්තමේන්තු). අල් කදාරිෆ් ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි; අනෙකුත් නගරවලට ඩොකා සහ ගල්ලබත් ඇතුළත් වේ. එයට මතභේදයට තුඩු දී ඇති අල් ෆුෂ්කා දිස්ත්‍රික්කය ඇතුළත් වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සෙන්නර් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**සෙන්නාර්** (   ) යනු සුඩානයේ විලයාත් හෝ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 37,844 සහ 2018 හි ආසන්න වශයෙන් 1,918,692 ජනගහනයක් විය. 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සුදු නයිල් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

thumb| දිස්ත්‍රික්ක:1 ඇඩ් ඩූයිම්2 අල් ගුටයිනා3 කොස්ටි4 අල් ජබාලියන්
**සුදු නයිල් ප්‍රාන්තය** (    '''' ) යනු සුඩානයේ විලයාත් හෝ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 39,701 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 2,493,880 (2018 ඇස්තමේන්තු) වේ. 1994 සිට රබාක් ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි; අනෙකුත් වැදගත් නගර වන්නේ කොස්ටි සහ එඩ් ඩුයිම් ය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බටහිර ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**බටහිර ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය** (  ), ඓතිහාසික වශයෙන් **ඩාර් මසාලිට්** (    ),  යනු සුඩානයේ ප්‍රාන්තවලින් එකක් වන අතර ඩාර්ෆූර් ප්‍රදේශයෙන් සමන්විත පහෙන් එකකි. 2012 ජනවාරියේ නව ප්‍රාන්ත දෙකක් නිර්මාණය කිරීමට පෙර එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 79,460ක් විය සහ 2018 දී ආසන්න වශයෙන් 1,775,945 ජනගහනයකි. එය නැගෙනහිරින් උතුරු සහ මධ්‍යම ඩාර්ෆූර් මායිම් වේ. බිල්ටින් සහ ඕවාඩායි හි චැඩියන් ප්‍රාන්ත බටහිරින් පිහිටා ඇති අතර උතුරින් බෝර්කූ-එන්නෙඩි-ටිබෙස්ටි ප්‍රාන්තය පිහිටා ඇත. අල්-ජුනයිනා රාජ්‍යයේ අගනුවරයි. බටහිර ඩාර්ෆූර් යනු ඩාර්ෆූර් ගැටුමේ බොහෝ ස්ථානයකි.

2023 සුඩාන ගැටුම අතරතුර වාර්ගික ප්‍රචණ්ඩත්වය කලාපය පුරා පැතිර ගියේය. මෙයට මසාලිට් සමූල ඝාතන කිහිපයක් ඇතුළත් වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බටහිර කොර්ඩොෆාන් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**බටහිර කෝර්ඩෝෆාන්** (  ) යනු සුඩානයේ විලයාත් හෝ පළාත් 18 න් එකකි. 2006 දී එය වර්ග කිලෝමීටර 111,373 ක වපසරියකින් යුක්ත විය සහ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 1,320,405. අල්-ෆුලා රාජ්‍යයේ අගනුවරයි.

2005 අගෝස්තු මාසයේදී,  බටහිර කොර්ඩෝෆාන් ප්‍රාන්තය අහෝසි කර එහි භූමි ප්‍රදේශය උතුරු සහ දකුණු කොර්ඩෝෆාන් ප්‍රාන්ත අතර බෙදී ගිය අතර, ගැටුම් නිරාකරණය පිළිබඳ සුඩාන රජය (ජීඕඑස්) සහ සුඩාන මහජන විමුක්ති ව්‍යාපාරය (එස්පීඑල්එම්) අතර ප්‍රොටෝකෝලය ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. දකුණු කොර්ඩෝෆාන් / නුබා කඳු සහ නිල් නයිල් ප්‍රාන්තවල මැයි 26 කෙන්යාවේ නයිවාෂාහිදී අත්සන් කරන ලදී. ප්‍රොටෝකෝලයේ 2.1 වගන්තිය පවසන්නේ "දකුණු කෝර්ඩෝෆාන්/නුබා කඳුකර ප්‍රාන්තයේ මායිම් මහා කෝර්ඩෝෆාන් පළාත් දෙකකට බෙදූ විට හිටපු දකුණු කොර්ඩෝෆාන් පළාතේ මායිම් විය යුතු බවයි."  මෙම ප්‍රොටෝකෝලය සුඩාන රජය සහ සුඩාන මහජන විමුක්ති ව්‍යාපාරය අතර ඇති විස්තීරණ සාම ගිවිසුමේ කොටසකි. අල් ෆුලාට දැනට දකුණු කෝර්ඩෝෆාන් ප්‍රාන්තයේ දෙවන අගනුවර තත්ත්වය හිමි වන අතර, ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සැසිවාර අල් ෆුලා සහ කඩුක්ලි අතර විකල්ප ලෙස පැවැත්වීමට නියමිතය. 2013 ජූලි මාසයේදී ප්‍රාන්තය නැවත පිහිටුවන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
නයිල් ගංගා ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**නයිල් ගංගා** (  ) යනු සුඩානයේ විලායට් හෝ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 122,123 ක වපසරියකින් යුක්ත වේ, සහ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 1,511,442 (2018 ඇස්තමේන්තු). එය පළාත් හතකින් සමන්විත වේ.   

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
දකුණු කොර්ඩොෆාන් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**දකුණු කොර්ඩොෆාන්** (   '''' ) යනු සුඩානයේ විලායට් හෝ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 158,355 කි, සහ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 2,107,623 පුද්ගලයින් (2018 ඇස්තමේන්තු). කඩුක්ලි ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි. එය නුබා කඳුකරය මත කේන්ද්‍රගත වී ඇත. වරෙක තෙල් නිෂ්පාදනය සඳහා සුදුසු (උතුරු) සුඩානයේ ඇති එකම ප්‍රාන්තය දකුණු කොර්ඩෝෆාන් යැයි උපකල්පනය කළ නමුත් අසල්වැසි සුදු නයිල් ප්‍රාන්තයේ තෙල් ද විශාල වශයෙන් සොයාගෙන ඇත. 

විස්තීරණ සාම ගිවිසුම යටතේ, දකුණු කොර්ඩෝෆාන් හි පදිංචිකරුවන් 2011 දී ප්‍රාන්තයේ ව්‍යවස්ථාමය අනාගතය තීරණය කිරීම සඳහා ජනප්‍රිය උපදේශන පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, දකුණු කොර්ඩෝෆාන් ආණ්ඩුකාර අහමඩ් හරුන් එම ක්‍රියාවලිය අත්හිටුවා ප්‍රචණ්ඩත්වය අනුගමනය කළේය. හරූන්ට මීට පෙර ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය මගින් සිවිල් වැසියන්ට එරෙහි යුද අපරාධ සහ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වී තිබුණි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
උතුරු ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**උතුරු ප්‍රාන්තය** (   '''' ) යනු සුඩානයේ විලයාත් (ප්‍රාන්ත) 18 න් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 348,765 ක වපසරියකින් යුක්ත වේ, සහ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 936,255 කි. උතුරු සුඩානය පුරාණ කාලයේ නුබියාව විය. ජෙබෙල් උවයිනාට් යනු ඊජිප්තු-ලිබියානු-සුඩාන දේශසීමාවේ පිහිටි කඳුවැටියකි.
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
උතුරු ඩාෆුර් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**උතුරු ඩාර්ෆුර් ප්‍රාන්තය** (  විලයාත් ෂමාල් ඩාර්ෆුර්; *Shamal Darfor* ) යනු සුඩානයේ විලයාත් හෝ ප්‍රාන්තවලින් එකකි. එය ඩාර්ෆුර් කලාපය රචනා කරන ප්‍රාන්ත පහෙන් එකකි. එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 296,420 කි, සහ 2018 හි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 2,304,950 ක් පමණ වේ. අල්-ෆෂීර් ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි. අනෙකුත් සැලකිය යුතු නගර අතර අයිලියට්, කෙබ්කාබියා, කුටුම්, මෙලිට් (මලිත්),  ටවිලා  සහ උම්ම් කැඩඩා (උම්ම් කඩදා) ඇතුළත් වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
උතුරු කෝඩෝෆාන් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

දකුණ|thumb|190x190පික්| කලාපයේ නගර.
**උතුරු කෝර්ඩෝෆාන්** (  ) යනු සුඩානයේ විලායට් හෝ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 185,302 ක වපසරියකින් යුක්ත වේ, සහ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 3,174,029 (2018 ඇස්තමේන්තු). එල්-ඔබෙයිඩ් යනු ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි.

උතුරු කොර්ඩෝෆාන් සාමාන්‍යයෙන් ශුෂ්ක සහ කාන්තාර වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D; 
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
රතු මුහුදු ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**රතු මුහුදු** (   '''' ) යනු සුඩානයේ ප්‍රාන්ත 18 න් එකකි.  එහි වපසරිය වර්ග කිලෝමීටර 212,800 , සහ 2018 හි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 1,482,053 කි. වරාය නගරය ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි. සුඩානය සහ ඊජිප්තුව අතර මතභේදයට තුඩු දී ඇති කලාපයක් වන හලායිබ් ත්‍රිකෝණයට සුඩානය හිමිකම් කියන නමුත් එය පාලනය නොකරයි. ප්‍රාන්තයේ මුල් පදිංචිකරුවන් වන්නේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 65% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සිටින, කලාපයේ අඩු ධනය සහ බලය සහිත බෙජා ජනයා ය. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:රතු මුහුද
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පාසල් ලැයිස්තුව

පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පාසල් ලැයිස්තුවකි. 

## ශ්‍රී ලංකා පාසල් පද්ධතිය
ශ්‍රී ලංකාවේ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සපයනු ලබන්නේ විවිධ අධ්‍යාපන විකල්ප තෝරා ගැනීමක් මගිනි:
* ජාතික පාසල්, ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ අරමුදල් සහ නිර්ණායක සමඟ
** 1AB - සියලුම ප්‍රධාන අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයන්හි අ.පො.ස. උසස් පෙළ පිරිනැමීම
** 1C - අ.පො.ස. උසස් පෙළ විද්‍යා විෂයයන් හැර අනෙකුත් සියලුම විෂයයන් පිරිනැමීම
** 2 - අ.පො.ස සාමාන්‍ය-පෙළ පමණක් පිරිනැමීම
** 
* පළාත් පාසල්, පළාත් සභා හෝ අධ්‍යාපන සභා මගින් අරමුදල් සහ නිර්ණායක සහිත පාසල් 
* පුද්ගලික පාසල්, අරමුදල් නොලබන හෝ රජයෙන් අර්ධ වශයෙන් පමණක් අරමුදල් සපයන පාසල් 
* ජාත්‍යන්තර පාසල්
* විශේෂ පාසල්

## මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය
### ජාතික පාසල්
### පළාත් පාසල්
### පෞද්ගලික පාසල්
### ජාත්‍යන්තර පාසල්
### විශේෂ පාසල් 
## Matale District 
### ජාතික පාසල්
### පළාත් පාසල් 
### අර්ධ රාජ්‍ය පාසල් 
### පෞද්ගලික පාසල්
### ජාත්‍යන්තර පාසල්
### විශේෂ පාසල්
## නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය 
### ජාතික පාසල්
### පළාත් පාසල් 
### පෞද්ගලික පාසල්
### ජාත්‍යන්තර පාසල්
## මූලාශ්‍ර 
Central Province
කාර්ටූම් ප්‍රාන්තය (සුඩානය)

**කාර්ටූම් ප්‍රාන්තය** (  ) යනු සුඩානයේ ප්‍රාන්ත දහඅටෙන් එකකි. එය ප්‍රදේශය අනුව කුඩාම රාජ්‍යය වුවද (වර්ග කිලෝමීටර 22,142), එය සුඩානයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රාජ්‍යය වේ - 2008 සංගණනයේ 5,274,321 සහ නිල වශයෙන් 2018 දී 7,993,900 ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත  එහි ජනගහනය අනුව රටේ විශාලතම නගරය වන ඔම්දුර්මන්, උතුරු කාර්ටූම් සහ කාර්ටූම් යන නගර ඇතුළත් වේ; කාර්ටූම් නගරය ප්‍රාන්තයේ අගනුවර මෙන්ම සුඩානයේ ජාතික අගනුවර ද වේ. අගනුවර රාජ්‍ය, රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන, සංස්කෘතික ආයතන සහ ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළෙහි කාර්යාල අඩංගු වේ.

මෙම නගරය පිහිටා ඇත්තේ සුඩානයේ හදවතෙහි සුදු නයිල් සහ නිල් නයිල් සමුහයේ වන අතර, එම ගංගා දෙක එකට එකතු වී නයිල් නදිය සෑදෙයි. ගංඟා දෙකේ සන්ධිස්ථානය අද්විතීය බලපෑමක් ඇති කරයි. ඔවුන් එක්වන විට, සෑම ගංගාවක්ම එහි වර්ණය රඳවා ගනී: සුදු නයිල් එහි දීප්තිමත් සුදු පැහැය සහ නිල් නයිල් එහි ඇලූවියල් දුඹුරු පැහැයෙන් යුක්ත වේ. ගංවතුර සමයේදී මෙම වර්ණ වඩාත් කැපී පෙනේ.

රාජ්‍යය දේශාංශ 31.5 සිට 34°E සහ අක්ෂාංශ 15 සිට 16°N අතර පිහිටා ඇත. එය ඊසාන දෙසින් නයිල් ගඟෙන් ද, වයඹ දෙසින් උතුරු ප්‍රාන්තයෙන් ද, නැගෙනහිරින් සහ ගිනිකොනෙන් කසාලා, කදාරිෆ්, ගෙසිරා සහ වයිට් නයිල් ප්‍රාන්තයෙන් ද, බටහිරින් උතුරු කුර්දුෆාන් ප්‍රාන්තවලින් ද වටවී ඇත. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
Amphiesmenoptera

**Amphiesmenoptera** යනු එස්. ජී. කිරියාකොෆ් විසින් ස්ථාපනය කරන ලද කෘමි සුපිරි අනුපිළිවෙලකි,  2017 දී, Tarachoptera, තුන්වන පොසිල අනුපිළිවෙල කණ්ඩායමට එකතු කරන ලදී. 

* 

## මූලාශ්‍ර
දෙතිත් තෘණ පීතයා

**දෙතිත් තෘණ පීතයා** (*Eurema hecabe*) මොවුන් පොළොවට ආසන්නව පියාසර කරන අතර විවෘත තණබිම් සහ ලඳු කැලෑ ප්‍රදේශ වල දක්නට ලැබේ. මොවුන්ව සරලව "තෘණ පීතයන්" ලෙස හැඳින්වේ; නැතිනම් සාමන්‍ය යෙදුම වෙනත් ආකාරයකින් **Eurema** ගණය හැඳින්වීමට භාවිතා කරයි.

## විස්තරය 
සාමාන්‍ය දෙතිත් තෘණ පීතයා කාලගුණික විවිධත්වය පෙන්නුම් කරයි. Lepidoptera සතුව වඩාත් අඳුරු ගිම්හාන පරිවර්තනයක් ඇත, එය පැය 13 ට වඩා දිගු දිනයකින් ආරම්භ වන අතර පැය 12 හෝ ඊට අඩු කෙටි දෛනික කාල පරිච්ඡේදය පශ්චාත්-මොසොන් කාල පරිච්ඡේදයේ වඩාත් සාධාරණ පරිවර්තනයට හේතු වේ. 

### පිරිමි සත්ත්වයා 
උඩු පැත්ත (පහත පස): කහ, සල්ෆර් සිට පොහොසත් ලෙමන් කහ දක්වා ඍතුව හා ප්‍රදේශය අනුව වර්ණයන් වෙනස් වේ. ඉදිරි පියාපත්: මුදුන සහ පියාපතේ අන්තයන් තද කළු වන අතර, මෙම වර්ණය පියාපතේ ඉහළ අන්තයෙ සිට පියාපතේ මූලය දක්වා පටු ලෙස දිගටම පැතිරී ඇති අතර, බොහෝ විට එය විසරණය වූ ස්වභාවයක් පෙන්වයි; පියාපතේ ඉහළ සිට 4 වන නාලය දක්වා කළු ප්‍රදේශයේ අභ්‍යන්තර සීමාව ඉතා කෙටි හා අක්‍රමික වන අතර, 2 සහ 4 නාල අතර අභ්‍යන්තර පැත්තෙන් නැතිවී ගොස් ඇත, මෙය පිටතට නාල අතර වට කර 3 නාලය තුළට ගමන් කර ඇත ; 2 නාලයට යටින් කළු ප්‍රදේශය එක්වරම පැල්ලමක් බවට විහිදෙන අතර, මෙය පියාපතේ පහළම කොටස දක්වා තිබේ; මෙවම විහිදී යාම විවිධත්වයක් පෙන්වන අතර, එහි ආකාරය මඳක් අවතල වේ. පසුපස පියාපත්: ඉදිරිපසට හා පසුපසට ගමන් කරන විට ක්‍රමයෙන් අඩුවී යන අභ්‍යන්තර පැත්තේ පටු කළු පටියකින් සමන්විත වන අතර; මූලික වර්ණයට  වඩා පැහැදිලි ලෙස ලා පැහැයක් ගනී. 

## උප විශේෂ 
* *E. h. albina* Huang, 1994 (Fujian)
* *E. h. amplexa* (Butler, 1887) (Christmas Island)
* *E. h. biformis* (Butler, 1884) (Ambon, Serang)
* *E. h. brevicostalis* Butler, 1898 (Timer to Kai Island)
* *E. h. diversa* (Wallace, 1867) (Buru)
* *E. h. hecabe* Cambodia
* *E. h. hobsoni* (Butler, 1880) (Taiwan)
* *E. h. kerawara* Ribbe, 1898 (Bismarck Archipelago)
* *E. h. latilimbata* (Butler, 1886) (Sumatra, Borneo)
* *E. h. latimargo* Hopffer, 1874 (Celebes)
* *E. h. mandarina* (de l'Orza, 1869) (Japan)
* *E. h. maroensis* (Butler, 1883) (Maroe Island)
* *E. h. nivaria* Fruhstorfer, 1910 (Solomons)
* *E. h. oeta* (Fruhstorfer, 1910) (West Irian to Papua)
* *E. h. phoebus* (Butler, 1886) (Northern Australia)
* *E. h. solifera* (Butler, 1875) (Africa)

## ගැලරිය 

ගොනුව:Common_Grass_yellow_Im_IMG_7069.jpg|Wet-season form
ගොනුව:Eurema_hecabe_dandeli.jpg|Dry-season form
ගොනුව:Common_Grass_Yellow-_WB.jpg|Newly emerged
ගොනුව:Eurema_hecabe_mating_at_Kadavoor.jpg|Mating pair
ගොනුව:Common_grass_yellow_(Eurema_hecabe_solifera).jpg|*E. h. solifera*, Uganda
ගොනුව:Common_grass_yellow_(Eurema_hecabe_stankapura)_bali_I.jpg|*E. h. stankapura*, Bali
ගොනුව:Common_grass_yellow_(Eurema_hecabe_contubernalis)_S.jpg|*E. h. contubernalis*, wet season form Singapore
ගොනුව:Three-spot_grass_yellow_(Eurema_blanda_silhetana)_Godavari_2.jpg|*E. h. contubernalis*, dry season form Nepal
ගොනුව:Common_Grass_Yellow_mating.jpg|in Nepal

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* Images of life cycle of *Eurema hecabe* on Flickr
ප්‍රවර්ගය:Taxa named by Carl Linnaeus
ශුද්ධගිනිස්ථානය

**ශුද්ධගිනිස්ථානය** (, , ඇන්ග්ලෝ-නෝමන් සහ පැරණි ප්රංශ භාෂා මගින් ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ලැබුනු) යනු ආත්මයක් පවිත්ර කිරීම හෝ පිරිසිදු කිරීම සඳහා භෞතික මරණයෙන් පසු ගමන් කරන අතරමැදි තත්වයකි. පොදු සාදෘශ්‍යයක් වන්නේ උදුනක ඇති රත්‍රන් වලින් අපද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීමයි.

කතෝලික ධර්මයේ, ශුද්ධගිනිස්ථානය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කරුණාවේ රාජ්‍යයේ මියගිය අයගේ අවසාන පවිත්‍ර කිරීම වන අතර ඔවුන් තුළ ඉතිරි වන්නේ "ස්වර්ගයේ ප්‍රීතියට ඇතුළු වීමට අවශ්‍ය ශුද්ධකම" පමණි.

එය විනාශයට පත් වූවන්ගේ දඬුවමට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වන අතර ගැලවීම සඳහා පව් කමා කිරීම හා සම්බන්ධ නොවේ. සමාව දෙන ලද පුද්ගලයෙකුට මෙලොවදී උද්‍යෝගිමත් පුණ්‍යකර්මයෙන් සහ වෙනත් ආකාරයකින් පවිත්‍ර කිරීමේ "කාලික (එනම් සදාකාලික නොවන) දඬුවමෙන්" ඔහුගේ "සත්වයන් කෙරෙහි ඇති සෞඛ්‍ය සම්පන්න නොවන බැඳීමෙන්" නිදහස් විය හැකිය.

### නිරූපණ 

File:Peter Paul Rubens 172.jpg| පීටර් පෝල් රූබන්ස් විසින් පින්තාරු කරන ලද ශුද්ධගිනිස්ථානය
File:Catedral de San Juan Bautista de Puerto Rico - DSC06866.JPG| Stained-glass window in Puerto Rico Cathedral
File:Cristobal Rojas 46a.JPG| Purgatory by Venezuelan painter Cristóbal Rojas (1890)
File:St.Ulrich am Pillersee - Deckenfresko 1a.jpg| Ceiling of St Ulrich Church in Pillersee, Tyrol, Austria

## මූලාශ්‍ර 
## වැඩිදුර කියවීම 
*
*
*
*
*
* Vanhoutte, Kristof K.P. and McCraw, Benjamin W. (eds.). *Purgatory. Philosophical Dimensions* (Palgrave MacMillan, 2017)
* Gould, James B. *Understanding Prayer for the Dead: Its Foundation in History and Logic* (Wipf and Stock Publishers, 2016).
* Le Goff, Jacques. *The Birth of Purgatory* (U of Chicago Press, 1986).
* Pasulka, Diana Walsh. *Heaven Can Wait: Purgatory in Catholic Devotional and Popular Culture* (Oxford UP, 2015) online review
* Tingle, Elizabeth C. *Purgatory and Piety in Brittany 1480–1720* (Ashgate Publishing, Ltd., 2013).
* 
* by F. X. Schouppe (1893) London: Burns & Oates.

## බාහිර සබැඳි 
* Is Purgatory in the Bible? on Internet Archive
* Church Fathers on Purgatory
* Purgatory. Encyclopædia Britannica Online. 2009.
* English c. 1200 wall painting  with an image of a ladder, reminiscent of icons such as the *Ladder of Divine Ascent*, which has been interpreted as a "purgatorial ladder"
* Quran Inspector: Chapter 7: "The Purgatory (Al-A'araf)" ( سورة الأعراف ) at submission.org
ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම පාසල් ලැයිස්තුව

__NOTOC__
පහත දැක්වෙන්නේ තවමත් ක්‍රියාත්මක වන **ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම පාසල් ලැයිස්තුවකි**.

## මේවත් බලන්න 
* ලෝකයේ පැරණිතම පාසල් ලැයිස්තුව
* ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් ලැයිස්තුව

## සටහන් 
## ‍යොමු කිරීම් 
## මූලාශ්‍ර 
* 

Oldest schools
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ පාසල් ලැයිස්තුව

පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ පාසල් ලැයිස්තුවකි. පළාත අධ්‍යාපන කලාප 12 කට බෙදා ඇති අතර ඒවා අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ 33 කට බෙදා ඇත. පළාතේ පාසල් 1000ක් පමණ තිබෙනවා. පාසල් 12ක් ජාතික පාසල් වන අතර, 6ක් ගාස්තු ගෙවන පෞද්ගලික පාසල් වන අතර ඉතිරිය පළාත් පාසල් (ගාස්තු නොගෙවන සහය ලබන පෞද්ගලික පාසල් සහ පිරිවෙන් ඇතුළුව) වේ.

## පාසල් ලැයිස්තුව
## See also
* List of schools in Sri Lanka

## References and footnotes
* 
*  

Northern Province