open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සමාජ වාග් විද්‍යාව

සමාජ වාග් විද්‍යාව යනු සංස්කෘතික ප්‍රතිමාන, අපේක්ෂා සහ සන්දර්භය ඇතුළු සමාජයේ  ඕනෑම එක් අංශයක් හෝ සියළුම අංශයන් භාෂාව යොදාගන්නා ආකාරය කෙරෙහි ඇතිකරන බලපෑම අධයයනය කිරීමයි. සමාජ වාග් විද්‍යාව ප්‍රායෝගිකත්වය සමඟ කිසියම් ප්‍රමාණයකට උපරිපතනය වෙයි.

එහි ජනවර්ගය, ආගම, තරාතිරම, ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය, අධ්‍යාපන මට්ටම, වයස ආදි සමාජ විචල්‍යයන් අනුව විවිධ වූ කණ්ඩායම් අතර භාෂාව යොදා ගන්නා අන්දම ද එම නීති රීති නිර්මාණය හා ඒවාට අනුගත වීම මත සමාජ පන්තීන් හෝ සමාජ ආර්ථික පන්තිවලට පුද්ගලයන් වර්ගීකරණය කරන්නේ කෙසේ ද යන්න ගැනද අධ්‍යයනය කරයි. තැනින් තැනට භාෂාව යොදා ගැනීමේ වෙනස්කම් දක්නට ඇති නිසා භාෂාවේ ව්‍යවහාර සමාජ පන්තීන් අනුව ද වෙනස් වේ. සමාජ වාග් විද්‍යාඥයින් අධ්‍යයනය කරනුයේ මෙම සමාජ විශේෂිත භාෂාවන්ය.

භාෂාවේ සමාජයීය පැතිකඩ නුතන අර්ථයෙන් ප්‍රථමයෙන් අධ්‍යයනය කරන ලද්දේ වර්ෂ 1930 ගණන් වල ඉන්දියානු හා ජපන් වාග් විද්‍යාඥයන් විසින් හා මුල් 1900 වර්ෂයන්හිදී ස්විට්සර්ලන්තයේ ගෝචාට් ද විසිනි. නමුත් සැලකිය යුතු කාලයක් ගත වෙන තෙක් ඒ කිසිවෙක් කෙරෙහි බටහිර ලෝකයේ අවධානය යොමු නොවීය. අනෙක් අතට භාෂා වෙනස්වීමේ සමාජ අභිප්‍රේරණය පිළිබඳව අධයයනයට පදනම වුයේ 19 වැනි සියවසේ පසුභාගයේ ඇති වු රැලි ආකෘතියයි. බටහිර ලෝකයේ සමාජ වාග් විද්‍යාඥයින් ප‍්‍රථමයෙන් දිස් වුයේ වර්ෂ 1960 ගණන් වලදී වු අතර ඒ සදහා මඟ පෙන්වන්නන් වුයේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ විලියම් ලැබෝවි සහ එක්සත් රාජධානියේ බැසිල් බර්න්ස්ටයින්ය.

## සටහන් 
| Sociolinguistics
|}
{|
ලිඛිත භාෂාව

ලිඛිත භාෂාව යනු ලිවීමේ ක්‍රමයක් උපයෝගී කොටගෙන භාෂාව නියෝජනය කිරිමයි. වාචික හෝ අභිනය බස දරුවන් විසින් ඉවෙන් මෙන් ඉගෙනගන්නා හෝ මවන අතර ලිඛිත භාෂාව නව නිමැවුමක් නිසා එය දරුවන්ට ඉගැන්විය යුතුය.

ලිඛිත භාෂාවක් පවතිනුයේ නිශ්චිත ලිඛිත හෝ අභිනය භාෂාවකට ඌණ පුරකයක් වශයෙන් පමණි. කිසිම ස්වභාවික භාෂාවක් හුදෙක් ලිඛිත නොවේ. නමුත් මළ භාෂාවත් ඒවා ලිඛිත ස්වභාවයෙන් පමණක් ඉතිරිව පවතින විට හුදෙක් ලිඛිත විය හැකිය.

ලිඛිත භාෂා විකාශනය වන්නේ ඊට අනුරූප වාචික භාෂාවන්ට වඩා අඩු වේගයකිනි. භාෂාවක ලේඛන එකක හෝ වැඩි ගණනක භාෂාවෙහි, වාචික භාෂාවට වඩා දැඩි විෂමතාවක් පවතී නම් ඉන් ඇතිවන තත්ත්වය ‘‘ද්විවහර’ නමින් හැඳින්වේ. කෙසේ වුව ද එවැනි දිව්වහරක්, විශේෂයෙන් ලිඛිත ක්‍රමය එහි උච්ජාරණය  පිළිබිඹු කරන්නේ නම්, සාහිත්‍යමය භාෂාවේ සහ අනෙකුත් ලේඛනයන් අතර ඇතිවන්නක් ලෙස බොහෝවිට සැලකේ.

දේශිය පාඨකයන් සහ ඉංග්‍රීසි ලේඛකයින්, ඉංග්‍රීසි අක්ෂර වින්‍යාසයේ සංකිර්ණතාවයන් හේතුකොටගෙන, ලිඛිත ඉංග‍්‍රිසිය තරමක් කෘතිම නිර්මාණයක් බවට පත් කරන බව බොහෝවිට දැන නොසිටිති. කෘතිම නිර්මාණයක් බවට පත් කරන බව බොහෝවිට දැන නොසිටිති. ඉංග්‍රීසියේ අක්ෂර වින්‍යාසය, අඩු වශයෙන් උරුම කරගත් වචනවල, කිසිවකුගේ කථාකරන භාෂාව නොවන පශ්චාත් මධ්‍යතන ඉංග්‍රීසි ශබ්ද විද්‍යාවක් සුරකියි. වඩා පැරණි ලිඛිත භාෂා ස්වරූපය කෘතිමව ආරක්ෂා කර ගැනීම හේතු කොට ගෙන ‘චෝසර්’ ගේ භාෂිතය අපට තේරුම්ගත නොහැකි වුවත්, අප අද ලියන බොහෝ දේ ඔහුට අවබෝධනීය විය හැකිය. ලිඛිත හා වාචික ඉංග්‍රීසි භාෂාව දිව්වහරේ මට්ටමට ළගා වී ඇතැයි අඩු වශයෙන් තර්ක කළ හැකි බව ටෝම් මැක් ආතර් යෝජනා කරයි.

## සටහන් 
| Written Language
|}
{|

ප්‍රවර්ගය:භාෂා
ඩ්‍රම් සෙට්

thumb|150px
**ඩ්‍රම් සෙට්** යනු එකිනෙකට වෙනස් ආසත භාණ්ඩ රැසකින් සමන්විත වුවකි. කවිබෙල්, ට්‍රයැන්ග්ල්, කයිම්ස් ආදි විවිධ අංගයද එකතු කොට ඇති මෙම පද්ධතිය තනි පුද්ගලයෙකු විසින් එක් වරකදි වාදනය කරනු ලබයි.

මෙම පද්ධතියේ ඇති එක් එක් භාණ්ඩ යාදනට සදහා වෙන වෙනම මෙවලම් ඇති අතර ඒවා කුඩා ලි කැබැල්ලක් හෙදි සහිත උපකරණයක් විය හැක. අතින් වැයිමට අමතරව බාද භාවිතයෙන් වයන භාණ්ඩ ද මෙම පද්ධතියට ඇතුලත්ය බේස් ඩ්‍රම් සහ හයි හැට් යනු එවැනි කොටස් දෙකකි.

ආඝාත භාණ්ඩ වැයෙන් යුරැ ප්‍රස්තාර ගත කිරිමේ ද ඇති  අතර එහි සටහන් වනුයේ ඩ්‍රම්ස් පද්ධතියේ තුමන කොටස කුමන අවස්ථාවේද යැයි යුතුය වැන්නය. විවිධ සංගීත ශෛලින් හිදී මෙම පද්ධතියේ බහුලවම භාවිත වන භාණ ඩොකටස් එකිනෙකට වෙස් වේ. රෝක සංගිතයේදි බේස් ඩ්‍රම් හයි හැට් සහ සනේයාර් ඩ්‍රම් කොටස් වැඩි වශයෙන් භාවිත වන අතර ජෑස් සංගීතයේදි රයිස් සිටිම්බල් සහ හයි හැට් බහුලව භාවිත වේ.
මගධ රාජාවලිය.

## බ්රිවහදාත රාජ වංශය 
පුරාණ විස්තරයෙහි එන අර්ධ වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියක් දරණ පාලකයින්

## ප්‍රාද්යෝතා රජපෙළපත 
වායු පූරාණය පාදක කොට ගත් ගණන් බැලී‍ම් වලට අනුව ක්‍රි.පූ. 799-684 කාලය තුල රජ කරන ලද රජ වරුන්

## හරියානක රජ පෙළපත (ක්‍රි.පූ. 545-346) සහ ශිෂුනාග රජ පෙළපත (ක්‍රි.පූ. 430-364) 
## නන්ද රාජපෙළපත (ක්‍රි.පූ: 424 -321) 
## මෞර්ය රාජ වංශය 
## ශුංග රාජ පෙළපත (ක්‍රි.පූ 185-73) 
## කන්වා රජපෙළපත (ක්‍රි.පූ: 73-26) 
## ගුප්ත රජ පෙළපත (ක්‍රි.ව:240 -550) 
## සටහන් 
|Mahadha - Kings Of Magadha
|-
{|
දෙවියන් සදහා වු සංකේත

හින්දු ප්‍රතිමා විද්‍යාවේදි විශේෂිත දෙවියන් සදහා වු විවිධ සංකේත (සතුන්, ශාක, උපකරන, ආයුධ හෝ වර්ණ) ඇති අතර ප්‍රතිලෝම වශයෙන් සත්‍යවේ. සමහර අවස්ථාවලදි දේවත්ය ස්වභාවික බලයන්ට පුද්ගලයා රෝපණය කරනු ලබයි. උදාහණයක් ලෙස අග්නි (ගිණි) වායු (සුලග) සුර්යා (සුර්යා) යන පෘතුවි (පොළව) වේ. 

අනිකුත් අවස්ථාවන්හිදි විශේෂි සිද්ධින් ඇතිවිම හින්දු දේව පුරාණ අවේනික සම්බන්ධ ‍වේ. ප්‍රතිමා විද්‍යාවේදි විශේෂ දේවත්වය හදුනා ආවේනික සම්බන්ධ වේ. ප්‍රතිමා විද්‍යවේදි විශේෂ දේවත්වය හදුනා ගැනිම රූපමය හෝ ප්‍රතිමා  නි‍යෝජනය මගින් කරනු ලැබේ. මෙම සං‍කේත සැමවිටම ස්වබාවිත මිනිස්ගතිගුණ හෝ වෘත්තිය වශයන් දේවත්වය සමග සම්බන්ධ මෙම හැගිම් අනුව දෙවියන් එක්තරා ක්‍රිස්තියානු නිකාන්ට අත් අනුග්‍රහ සාන්තුවරුන් සමාන කරනු ලැබේ. සංකේත මගින් වංගාර්ථයෙන් අදහස් සංදා අතර ඉන්දියානු උපමහද්විපයේ පුරාණ සහ නවින අනුගාමික ලේඛකයන් සදහා යොදා ගනි.

**ශිව ලිංගය**

ශිව ලිංකය මගින් ශිව දේවියාගේ දේවත්වයේ පැවැත්ම නිරූපණය කරන අතර එය සාරවත බවේ සහ ශක්තියේ සං‍කේතය ලෙස යොදා ගනී.

**නෙළුම්මල**
 
නෙළුම් මල දේව පුරාණ ඇතිකිරිම සම්බන්ධව වන අතර විෂ්ණු බ්‍රහ්ම සහ ලක්ෂ්මි හා සම්බන්ධ වේ.

**වීනාව**

සංගීත උපකරණයේ විනාව හින්දු දෙවගනක් වු සරස්වතිය හා නාරද හා ඉසිවරයා යන සම්බන්ධ වේ. මය කලාව යන ඉගෙනිම නියෝජනය කරයි.

**හක්ගෙඩිය**

හින්දු පුජකවරු පුජායන් කරන අතරතුර හක්ගෙඩිය පිඹියි.

හකගෙඩිය යදින්නාගේ ප්‍රධාන හින්දු වස්තුවක් වේ. එය පිඹිමෙන් සියලු දෙවියන් දැනුවත් කරනු ලැබේ. සංරක්ෂණය පිලිබද දෙවියන් වු විෂ්ණු හට විශේෂ වු හක්ගෙඩිය පන්චධනය ලෙස හදුනවයි. එය ජිවිතය නිරූපනය කරන අතර ජලය ලබා දෙයි. දුර්වා පිළිබද කථවන හක්ගෙඩිය විශේෂ වු කොටසක නිරූපනය කරයි. පුරාණ ඉන්දිවේ රණ විරුවන යුද්ධයන දැනුම් දිම සදහා හකගෙඩිය පිඹිනු ලබයි. ප්‍රසිද්ධ යුද්ධයක් වු කුරාන්‍ ෂේනු යුද්ධ‍ය පටන් ගැනිමේදි හක්ගෙඩිය පිබින ලද බව හින්දු ප්‍රසිද්ධ විර කාවයයක් වු මහාභාරතේ සදහන් වේ. හක්ගෙඩියහින්දු සංකේතවල කොටසක් වන අතර ආගමික සම්ප්‍රදාය‍ට අයත් වේ. අද බොහෝ හින්දුවරැන් නිවන්නේ ආගමික සම්ප්‍රදායට අයත් වේ. අද බොහෝ හින්දුවරැන් තමන්ගේ ආගමික පුජා සදහා හක්ගෙඩිය පිඩින අතර ආගමික වතාවක් සිදුකරන අවස්ථාවලදි උත්සව සිනු නාද කරන ලැබේ.

**චාරක**

චාරක හෝ විෂ්ණුගේ නැව් ආකාර ආයුධය බොහෝ වි‍ට වෛශවණ පන්සලෙන් මුදු‍නෙනි ප්‍රදර්ශනය කිසිම හෝ ගෘහනිර්මාණ සැලසුම අනුව සංස්ථාගත කරනු ලැබේ. විෂ්ණුගේ ආයුධ හතරකින් නාරායනය නිරූපනය කරන ප්‍රතිබල වල සැමවිටම එක අතක චාරකය අන්තර්ගත වේත එය ආරක්ෂාව පිළිබද පොදු සංකේතය වේ.

## සටහන්
සෛද්ධාන්තික නක්ෂත්‍ර-භෞතික විද්‍යාව

න්‍යායාත්මක තක්ෂත්‍ර භෞතික විද්‍යාඥයන් විශ්ලේෂණ ආකෘති (උදාහරණ ලෙස තරු වල හැසිරිම සදහා බහු දුරේක්ෂය) සහිත විවිධ වර්ගයේ උපකරණ සහ ගණනය කල හැකි සංඛ්‍යාත්මක භාවිතා කරයි. එක් එකක් වැදගත් කම් ඇත. සිදුවන්නේ කුමක්දැයි යන හදවතට දැනිම සදහා ක්‍රියාවලි‍යේදි විශ්ලේෂණ ආකෘති යොදා ගැනීම වඩාත් සුදුසු වේ. සංඛ්‍යාත්මක ආකෘති මගින් පවතින විද්‍යාමාන දේ සහ නොපෙනෙන බලපෑම අනාවරණය කිරීමට පුලුවන වෘක්ෂත්‍ර භෞතික පිළිබද න්‍යායාත්මක වාදින් න්‍යායාත්මක ආකෘතින් ඇතිකිරිමට මෙම ආකෘති වල නිරික්ෂණ ප්‍රතිඵල ගැන බැලිමට උත්සහ දරයි. මෙමගින් නිරික්ෂකයින් දත්ත මගින් ආකෘතිය නිෂ්ප්‍රභා කිරීමට හෝ සංකල්ප හෝ ගැටුම් සහිත ආකෘතින් ඉදිිපත් කිරිමට ඉඩදී උදව් කරනු ලබයි. න්‍යායාත්මක මත වාදින් නව දත්ත වලට ගැ‍ලපෙන පරිදි ආකෘතියට අවම වෙනසක් කිරිම සාමාන්‍ය නැඹරුව වේ. සමහර අවස්ථාවලදි කාලය අනුබද්ධ විශාල ප්‍රමාණයේ අසංගන දන්ත මගින් ආකෘතිය මුලු වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කිරිමට සිදුවේ. න්‍යායාත්මක තාක්ෂන භෞතික විද්‍යාඥයින් විසින් අධ්‍යනය හැකි මාතෘකා පහත දැක්වේ. තාරකා පිළිබද ගති විද්‍යාව සහ පරිණාමය මන්ද්‍රාකිණි ඇතිවිම විශ්වයේ මහා ප්‍රමාණයේ ද්‍රව්‍ය වල ව්‍යුහය අන්නරික්ෂ කිරිණවල සම්භවය සමාන්‍ය සපේක්ෂතා සහ භෞතික විශ්ව විද්‍යාව සහ තන්තුමය විශ්වවිද්‍යාව සහ තක්ෂ අංශ්‍ර භෞතිකය අඩංගු වේ. තක්ෂත්‍ර භෞතික සාපේක්ෂතා වාදය විශාල පරිමාණයේ ආකෘතින් වල ගුණ මැනීම සදහා උපකරණ ලෙස ක්‍රියා කරන අතර එහිදි අන්වේශණ භෞතික සංස්දිධියන් ගුරුත්වාකර්ෂණ වැදගත් භුමිකාවක් පෙන්වා කළු සිදුරු භෞතික විද්‍යාවේ සහ ගුරුත්වාකර්ෂණයේ කරණ පිළිබද පදනම දමනු ලැබේ. නක්ෂත්‍ර භෞතිකයේ ඇති සමහර පුලුල් ලෙස ගිලිනු ලබන සහ අධ්‍යනය කල ඇති කිහිපයක් සහ ආකෘතින් ලැම්ඩා CDM ආකෘතියේ අඩංගු වේ. මහා පිපිරුම, අන්තරිෂණ උද්ධමනය කළු පදාර්ථය සහ භෞතික විද්‍යාවේ මුලික න්‍යායන් අයත් වේ.

චක්‍රවාට පිළිබද අධ්‍යනයේදි අදුරැ පදාර්ථය සහ අදුරු ශක්තිය ආදිය සොයා ගැනිම් හ සම්භාව්‍ය නක්ෂ ‍භෞතික‍යේ වැදගත් මාතෘකව වේ. 

## සටහන් 
|Astrophysics - Theoretical astrophysics
|-
{|
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
හින්දු කෝවිල චාරිත්‍ර සහ ආචාර සදාචාර විධි

හින්දු කෝවිල් බැලිමට යාමේදි පවත්නා චාරිත්‍ර සහ ආචාර සමජචාර  පිලිබද දිගු ඉතිහාසය ඇති අතර ඒවා සංකේතය, ඉතා වැදගත් ගරු කිරිම් සහ දේවියන්ගේ ඇතිවිම පිලිබද ගෞරවය දැක්විම් යනාදියෙන් සමන්විත වේ.

හින්දු කොවිල් බැලිමෙට සහ වන්දන කිරිමට යන අය කෝවිලට යැමට පලුමව තමාගේ සපත්තු සහ අනිකුත් පාවාහන් ඉවත් කල යුතු වේ. බොහෝ කෝවිල වල පවාහන් තැබිම සදහා ‍ප්‍රදේශයක් වෙන්කල ඇති  අතර සමහර විට ඒ සදහා කඩා මුදලක් අයකරනු ලැබේ.

හින්දු ආගම මගින් සියලුම ජිවි අතර දෙවියන් විසින් මවන ලද බව උගන්වනු ලැබේ. මෙම මානවවර්ගය සත්වරාජධානිය ඉබාගාතේ යන බල්ලන් ශුද්ධ වු ගවයින් සහ විවිධ වර්ග වල කුරුල්ලන් කෝවිල් වල එක්රැස් වි සිටිනි ආකරයඩ පොදු දර්ශනයක් වේ. බොහෝ කලක සිට මිනිසුන්ගේ හිංසන වලින් මිදිමට වු අභයභුමියක් ලෙස කෝවිල සැලකිය හැක. කෙසේ නමුත් ඉන්දියාවේ බොහෝ කොටස්වල (විශේෂයෙන් ග්‍රාමීය) එක්තරා උද්වවලදි දැඩි ආගමික බැතිමතුන් විසින් ප්‍රජකරුවන්ගේ එක්සත්වය හෝ සහභාගිත්වය නොමැතිව සතුන් බිලිපුජා කරනු ලැබේ. මෙය බොහෝ විට කෝවිලෙන් පිටත කෝවිල මිදුලෙහි සිදු කරනු ලබයි.

ප්‍රධාන කෝවිල වලට යන වන්දනාකරුවන් පුජාව සදාහ ආවේණිකව සංකේතාත්මක ද්‍රව්‍ය රැගෙන යනු ලැබේ. මේවාට පළතුරු මල්, කැවිලි හා දේවියන්ගේ ස්වභාවික ලෝකයේම කාරුන්තවයට අදාල සංකේත අයත් වේ. ඉන්දියේ කෝවිල් සමාප්‍රදායක කැඩ ගංගා ගබඩා වලින් වටවි ඇත. මේවා හින්දි බසින් ඩුකන් ලෙස කියනු ලැබේ. මේවා ආවේණික කෙසෙල් කොල වැනි කාබනික අසුරන මගින් අහුරා ති‍බේ.

කෝවිලේ ඇතුලත් වු විට අත් දෙකට එකට එකතු කර තබමින් ගෞර කිරිම කරනු ලබයි වන්දනාකරුවන් අභ්‍යන්තර ශුද්ධ ස්ථවයට ලගා වු විට ශුද්ධ වු සංස්කෘත ගාථා වන මහත්‍රාන්ත කෝවිලේ පුජකයනු පුසාරි මග පෙන්විම හා උපදෙස් යටතේ සංජ්ජායනා කරනු ලැබේ. කව්ද භාවනාය යන පුජා යනුවෙන් හැදිවෙන යාඥා කරනු ලැබේ. පුජාවන්ට දෙවියන්ග් පාවුල තබා සියලු සත්තයන්ගේ අවනත භාවය ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ. මෙය මුර්ත ලෙස හැදින්වේ. මෙම මුර්තිය පිලිමයක අඩිය වන අතර එය වර්ණයත් රෙදි, මල් සහ හදුන්කුරු ආදියෙන් වටවි ඇති අතර විශාල සිනු වලින් හෝ හක් ගෙඩියෙන් පිටවන ශබ්ද වලින් සමන්විත වේ.

ශබ්ද නගා ඔබ කියවන මන්ද්‍රය ඕම්නයා විෂ්ණු නමස්කාර හෝ ශිවාට නමස්කාර වේවා යන්නයි. මෙයට පසුව ශ්ලෝක මාලාවක් හෝ ශුද්ධ ග්‍රන්ථ වන භගවන්ත ගිතා උපනිෂ්ද් හෝ වේද වල සදහන් ගාරා කියනු ලැබේ. අවසානයේ දී බැතිමතා වියස් දෙවියන් ඉදිියේ දන ගසා හෝ බිම වැතිර ගෞරව කරනු ලැබේ. කොවිලේ පුජකවරු සිටි නම් ශුද්ධ වු ආශිර්වාදතාම් ආහාර වන ප්‍රසාද් බැතිතුමාට පිලිගනු ලබයිත තවද බැතිතුමාගේ නලල මත ශුද්ධ වු රතු පැහැ සංකේතයක් ආශිර්වාදයක් ලෙස බාහෝ විට අලේපනය කර සතුටත්, සෞභාග්‍යයත් සහ සාමය පතනු ලැබේ.

අවසානයේදි බැතිමත හෝ සංචාරකයා සංකෝවත් මුර්ති ය ඔරලෝසු කටු කැරහෙක පැත්තට ගමන් කර නැවති ඇස් වසා සියලු සත්වයන් යඥා කරනු ලැබේ. බැතිමතාට ශුද්ධ වු ගංගා නදියේ. ජලය ඩදිරිමින් පුජකවරයා විසින් ඔම් ශාන්ති ලෙස ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ. එහි තේරුම සැමට සාමය උදාවේවා යන්නයි. 

## සටහන් 
| Mandir - Customs and etiquette
|}
{|
ආදී පාෂාණ යුගය

ශ්‍රී ලංකා‍වේ මිනිස් (හෝමෝ ඉරෙක්ටස්) වාසස්ථාන තිබු බවට මුල්ම සාක්ෂිය 125,000 ක්‍රිපූ දින දක්වා වේ. බුන්දල ආසන්නයේ මුහුදුබඩ නිධි වල සිදුකරන ලද කැනිම් මගින් මෙම සාක්ෂි ප්‍රතෘති වී තිබේ. මෙම මිනිසුන් නිරැවාණ මගින් ආයුධ නිපදවු අතර ඇතැම් විට ඒවා මධ්‍යමඅආදි පාෂාන සංකිර්ණයට පවරාදිය හැක. මෙවැනි ආයුධ වෙනම ගස්විම කාලය සහ නිවර්නත දේශගුණ ත්ත්වය මගින් විනාස නොවි ඉතිරි වන සංස්කෘතියේ සාක්ෂි වේ. අපි මෙම මිනිසුන් කසේ දැයි දැකි නැති නමුත් මුල් හොමෝසේපියන්ට සමාන යැයි අනුමාන කල හැක. සිමාසහිත ආනුයිම් කැනිම් කටයුතු හේතුවෙන් ඔවුන‍ගේ වාසස්ථාන වල ප්‍රමාණය පවා නොදනී. වැඩවබිමක් මතුපිට විශාලස්වන සී රඒ 50 වර්ග මීටර හෝ එයට අඩු වේ. ඔවුහු දඩයනේ සහ එකතු කිරිනේ ජීවත් වු බව පැහැදිලි වේ. අවුරැදු 100,000 පසුවන් ඔවුන්ගේ පැවැත් වන්නේගේ ක්‍රියාකාරකම් රටාවේ සංජානන අනුගත වි ඇති බව අපේක්ෂා කල හැක. කෙසේ නමුත් අපගේ දැනුමට අනුව මෙම ආදි මානවයන්ගේ භෞතික සහ ජීවිය පිසරය මධ්‍යම චතුර්ථ භූ යුගයේ මුල් අවධියේ සිට වාරැණ සහ අන්තර් වාරැණ සිදුවිම් අතර උචාචවචන විය එහිදි සත්ව සහ ශාක ආහාර සම්පත් වල ආදාල දෝලනය සිදු වු අතර මානව ජනගහන සත්ව තැනින් තැනට වෙනස් පිළිමුමු කරන ලචදී. දකුණු ආසියාවේ සිදුවු එක්තරා වාරැණි සිද්ධියකදි ගණනය කල අගය සී ඒ 125,000 බී පී ආර් ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරැ නැගෙනහිර සහ දකුණු වියලි කලාපවල ජනගහන ඝණත්වය 15 සහ 08 වර්ග කිලෝමීටර පරායයේ වෙනස් වු අතර බටහිර තෙත් කලාපයේ ඝණත්වය 01 ගෙන් ඊට අඩු අගයක් විය. අන්තර්වාරණ සාක්ෂි අනුව පලාත් ජනගන ඝණත්වය පවු දෙබෙදුවන බෙදිය හැකි බව උපකල්පනය කල හැක. අදාල ඇස්තමේන්තුව අනුව 03 ට අඩුනම් වියලි කලාපයෙන්ද 01 ට වැඩිනම් තෙත් කලාපයක් ද වේ. මෙම සංඛ්‍යා මානව වංශ විස්තරයට අදාල දකුණු සහ අග්නිදිග ආසියානු දඩයමින් හා රැස්කිරිමෙන් ජිවත්වන ප්‍රජාවනතේ සමජිය තොරතුරැ මුලාශ්‍ර මගින් අනාවරණය කරන ලදි. ආහාර සැපයිමට අවශ්‍ය කොන්දේසියක් ලෙස පිළිගත් ඝනත්වය දෙනු ලබන අතර විශාල ජන සංඛ්‍යා නොව වැඩි පුර පැතිරි ඇති න්‍යෂ්ටික පවුල් යුගල් සම්මත වේ. මෙය හැරැණු විට උතුරැසහ නැගෙනහිර වෙරළ තිරයේ සාගර ආහාර වලින් පොහොසත් සම්පත් ඇත. 

## සටහන් 
|Prehistory of Sri Lanka Palaeolithic
|-
{|
රෝහණ විජේවීර

රෝහණ විජේවීර ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි වාමවාදී දේශපාලකයෙකි.ඔහු ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නිර්මාතෘවරයා වේ

## ළමාවිය
පටබැඳිගේ දොන් නන්දසිරි විජේවීර  නමින් 1943 ජුලි 14 දින ( බැස්ටීල් දිනයේ )උපත ලද ලාංකීය උර්තිය විප්ලවවාදියාගේ නම රෝහණ විජේවීර ලෙස පසුව ජනාධාරයට පත්විය. මාක්ස් ලෙනින්වාදී දේසපාලන ව්‍යාපාරයක් වූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සමාරම්භකයා  වේ .
ඉතා දිලිදු පවුලක උපත ලත් ඔහුගේ පියා දොන් අන්දිරිස් විජේවීර විය. මවගේ නම වුයේ නැසිනෝනා වික්‍රම කළතොටය . දකුණු ලක මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ කොට්ටෙගොඩ  ධිවර ගම්මානයේ ඔහුගේ කුඩා කල ගෙවී ගියේය. ඔහුගේ මුලික අද්‍යාපනය හැදෑරුවේ ගොඩඋඩ කනිෂ්ට විද්‍යාලයෙනි. (1947 සිට 1953 දක්වා.)ඉන් පසුව 1959 දක්වා ඔහු ගොඩඋඩ මහා විද්‍යාලයේ උගැනුම ලබන ලදී. ඉන් පසුව අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයට ඇතුළු වේ උසස් අද්‍යාපනය හදාරන ලදී. 1960 දී  ලුලුබ්මා මිත්‍රත්ව සරසවියෙන් පිරි නැමුණු ශිෂයත්වයක් ලැබීමෙන් අනතුරුව වෛද්‍ය උපාධිය හැදෑරීමට රුසියාව බලා පිටත් විනි. වසර තුනක විද්‍යා උපදී පටමාලව ඉතා සාර්ථකව හැරු විජේවීර නම් තරුණ විප්ලවවාදිය තවදුරටත් දේසපාලන ආර්ථික විද්‍යාවද හදාරන ලදී.  ඔහු රුසියානු බාෂාව මාස 7 ක් වැනි කෙටිකාලයකින් නිම කළේය. එවකට පවතී රුසියානු හා චීන මතබෙදයෙදේ ඔහුගේ විවේචනය රුසියානු ක්‍රමය වෙත යොමු වුනි.
## දේශපාලනය
පසුව කෙටි නිවාඩුවකට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි රෝහණ විජේවීර එවකට බෙදී තිබුණු ශ්‍රීලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ චීන පිල හා එක්විය. එහි ප්‍රතිපලයක් වසයෙන් නැවත රුසියාවට යාමේ වීසා අවලංගු විය. ඔහුගේ පියා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ දොස්තර වික්‍රමසිංහ මහතාගේ ඉතා කිට්ටුවන්ත ක් වූ  අතර 1947 මහා මැතිවරණයෙදී  ප්‍රේමලාල් කුමාරසිරිගේ ජයග්‍රහණය උදෙසා කටයුතු කිරීමෙන්  පසු එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මැර කණ්ඩායමක් විසින් පහරදී සදාකාලික අංගවිකලත්වයට පත් කළේය.

## ක්‍රි.ව. 1971 කැරැල්ල
==මරණය==  කනත්තෙදී විජේවීර ආමානුශිකව මරණය පත් කර ඇත- 1989.11.13

## වැඩිදුර කියවීම්
* විජේවීර මරාදමා අවුරුදු 25යි 

ප්‍රවර්ගය:1943 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1989 මරණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
නළුවා

කිසියම් නාට්‍යයක පෙළ, එසේත් නැත්නම් නාට්‍යමය ජවනිකා ප්‍රේක්‍ෂකයා හමුවට ගෙන එනු ලබන්නේ නළුවා විසිනි. පුරාණ ග්‍රීසියේ නළුවා යන්නට භාවිතා කරන ලද්දේ *හිපොක්‍රිටස්* යන්නයි. එහි ආර්ථය ‘අර්ථය පහදා දීම’ යන්නයි. එසේ නම් නළුවා කිසියම් නාට්‍යයක අන්තර්ගත වන චරිතයක අර්ථය පහදා දෙන්නාය.
ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් නළුවා යන්නට භාවිතා වන්නේ ‘‘ඇක්ටර්’’ යන පදයයි. එය ස්ත්‍රි පුරුෂ දෙපක්‍ෂයටම භාවිතා වන පොදු වචනයකි. නමුත් බොහෝ අවස්ථාවල නිළියන් සඳහා ‘‘ඇක්ට්‍රස්’’ යන වචනයද භාවිතා කෙරෙයි. වේදිකා නාට්‍ය වල රඟන නළුවන් බොහෝවිට හඳුන්වන්නේ ‘ප්ලේයර්’ යන නාමයෙනි.
නිව්ටන්ගේ සන්නිකර්ෂණය

## විශේෂ සාපපේක්ෂතාවය සදහා නිව්ටනගේ සන්නිකර්ෂණය 
කිව්ටෝනියක් හෝ සාපේක්ෂතා නොවන සම්බවන ගම්‍යතාවය ρ=m0V ලෙස ඉදිරිපත් කල හැක

එය සාපේක්ෂතා ප්‍රකාශනයක් වන අතර පළමු පෙල ටේපර් සන්නිකරණය ප්‍රතිඵලයයක් ලෙස ලිවිය හැක.
ρ=m0σ1-σ2c2=m0σ(1+12σ2C2+…..)

එය ප්‍රසාරණය කල විට
σc=0

මෙය ආලෝකයේ වේගය ප්‍රවේගය වඩා අඩු වන විට පමණක් වලංගු වවේ. සංඛ්‍යත්මක ලෙස කථාකරන විට සනින්කරණය කිරිමේදී 
(σc)2<<1

උදාහරණයක් ලෙස සයික්‍රෝටෝන නරෝට්‍රෝන වල සාපේක්ෂ සයික්‍රටෝන සංඛ්‍යනටය හෝ ඉහල වෝල්ටිය මැග්නට්‍රෝන වල සාපේක්ෂ සයික්‍රෝට්‍රෝන සංඛණ්‍යානය f=fcm0m0+TC2 මගින් දෙනු ලැබේ.
මෙහි FC යනු ඉලෙක්ට්‍රෝන ශක්තයේ සම්භාව්‍යතාව සංඛ්‍යානය ‍හෝ අනිකුත් ආරෝපිත අංශු අතර චාලක ශක්තිය   T සහ චුම්බක කේෂ්ත්‍රයේසි ස්කන්ධය m0 වේ. ඉලේක්ට්‍රෝනියේ (ඉතිරි) ස්කන්ධය   511Kev වේ. චුම්බක රික්තව තලය සදහ සංඛයනය සංශෝධනය  1% වන සෘණ ධාරා ත්වරණ විභවය  5.11 kv වේ.

ක්වෝන්ටම් යාන්ත්‍රික විද්‍යාව සදහා සම්භාවන සන්නිකරෟෂණ ඩි බ්‍රෝග්ලි තරංග අයාචන පද්ධතියේ අනිකුත් මිනුම් වලට වඩ විශාල නොවන විට සම්භව්‍ය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ තරං/ සන්නිකෝෂණය අසාර්ථක වේ. සාපේක්ෂ නොවන අංශු සදහා තරංග අවයනව 

∂=hp මෙහි   ප්ලාන්තික නියතය සහ  ගම්‍යතාවය වේ. බර p අංශු සදහා එය සිදුවිමට පෙර ඉලෙක්ට්‍රෝන සදහා සිදුවේ. උදාරණයක් ලෙස 1927 දි ක්ලින්ටන් ඩේවිටස් සහ ලෙස්ටර් ජර්මර් ඉලෙක්ට්‍රෝන බාවිතා කිරිමේදි වොල්ට්ස් 54 කින් ත්රණය වු අර තරංග අවයස 0.167nm විය.

සම්භාවන යාන්ත්‍රික විද්‍යාව, ඉංජි‍නේරැ පරිමාණයේ ආසාර්ථ වු බවට බොහෝ ප්‍රායෝගික උදාහරණ ඇති අතර එවා නම් උමං ඩයෝඩ තුල ක්වෝන්ටම් මනලිං සහ සං‍ගෘහිත පරිපථ වල ඇති ඉතා පටු ට්‍රාන්ස්සිටරය ද්වාර වේ. 

සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍රර විද්‍යාව ඉහල සංඛ්‍යාන සන්නිකර්ෂණයක් ඇති ඡයාමිතික ප්‍රකාශ විද්‍යාව සමාන වේ. එය බොහෝ හෝ නිවැරදි වන අතර එමගින් අංශඹුන් සහ ඉතිරි ස්කන්ධ ඇති අංශුන් විස්තර කරනු ලබයි. මේවාට වැඩි ගම්‍යතාවයක් සහ ස්කන්ධයක් නොවන ඩිබ්‍රොග්ලි අඩු තරංග ආයාචනය ඇත.

## සටහන් 
| http://en.wikipedia.org/
|}
{|
ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව

]]

ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු, ඉලෙක්ට්‍රෝන වල හැසිරිම අධ්‍යයනය කිරීම හරහා ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපකරණ පිළිබඳව හැදැරිමයි. බොහෝ රටවල ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු විද්‍යා උපාධිය සඳහා විද්‍යුතය පිළිබඳ කරුණූ ද එක්කොට වඩාත් පුළුල් විෂය කේෂත‍්‍රයක් අධ්‍යයනය කිරීමට කටයුතු සලසා ඇත. මීට අමතරව එම උපාධී පාඨමාලා සඳහා සන්නිවේදන තාක්ෂණය, පරිපථමය තාක්ෂණය වැනි කෙෂ්ත‍්‍රද ඇතුළත්ව ඇත. 

වත්මන් ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව බොහෝ දුරට ජනප‍්‍රිය වුවේ ගුවන් විදුලිය සහ රූපවාහිනිය සොයා ගැනීමත්, දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී සිදු වු යුධ උපකරණ නිෂ්පාදනයත් සමගය. ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව යන නාමය භාවිතයට පටන් ගත්තේ 1950 දශකයේ සිටය. ඊට පෙරදී ඒ සඳහා භාවිත වුවේ රේඩියෝ ඉංජිනේරු විද්‍යාව යන්නයි.

එක්සත් රාජධානියේ සරසවි වලදී ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව උපාධි පාඨමාලාවක් ආරම්භ වුවේ 1960 දශකයේ සිටය. ඊට පෙර ඊට සමාගම් උපාධි පාඨමාලාවක් ලෙස විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව 1950 දශකයේ සිට භාවිත විය. 

ප්‍රවර්ගය:ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු විද්‍යාව
ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය

**ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනයට** ඉස්ලාම් ආගමට අදාළ න්‍යායන්ද නීතිමය අධ්‍යාපනයද අයත් වේ. ඊට අමතරව ඉස්ලාමීය විද්‍යාව සහ ආර්ථික ක‍්‍රම වේදයන්ද ඊට අයත්ය.
මුස්ලිම් නොවන පිරිස් ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපන ලෙස හඳුන්වන්නේ ඉස්ලාම් ආගම, සංස්කෘතිය , ඉතිහාසය සහ දර්ශනය පිළිබඳ අධ්‍යාපනයයි.
වර්තමාන ලෝකයේ ඉස්ලාමීය අධ්‍යාපනය වඩාත් ව්‍යාප්තව ඇති අතර ඒ සඳහා සරසවි උපාධි පිරිනමන සරසවි බහුලව ඇත.

## ආශ්‍රිත 
* ඉස්ලාම්

ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාම්
තෝමස් අල්වා එඩිසන්

**තෝමස් අල්වා එඩිසන්** (1847 පෙබරවාරි 11 - 1931 ඔක්තෝම්බර් 18) යනු ප්‍රකට ඇමෙරිකානු පර්යේෂකයෙකි. මානව සංස්කෘතිය නව මඟකට යොමු කළ සොයා ගැනීම් රැසක් ඔහු විසින් සිදු කළ අතර ග්‍රැමෆෝනය, විදුලි බුබුළ ඉන් සමහරකි. 

ග්‍රැමෆෝනය නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1877 දීය. එවකට ජනයාට මෙය මහත් විශ්මිත නිර්මාණයක් වු අතර එඩිසන් අසාමාන්‍ය හැකියාවක් ඇත්තෙකු ලෙස ප්‍රසාදයටද පාත්‍ර වුයේය. 1880 වර්ෂයේදී එඩිසන් ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්ත‍්‍රයේ පදිංචි වු අතර එහිදී ඔහු ‘ ඔටෝමොබයිල් ’ තාක්‍ෂණයේ නිර්මාතෘ හෙන්රි ෆෝඩ් සමඟ මිත්‍ර වුයේය. ‘ ඔටෝමොබයිල් ’ තාක්‍ෂණය සඳහා එඩිසන්ගේ දායකත්වයක් ලැබුණේද ඒ හරහාය.

1901 ඔහු සංබරි කලාපයේ සංචාරය කළේ පතල් නිරීක්‍ෂයකු ලෙසය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු ෆැල්කන්බි‍්‍රජ් යපස් නිධිය සොයා ගත්තේය.

එඩිසන් සාර්ථක ව්‍යාපාරිකයකුද වුයේය. ප්‍රවාහන අංශයේ විවිධ ව්‍යාපාර රැසක් ඔහු විසින් හොබවනු ලැබු අතර සිනමා ක්ෂේත‍්‍රය තුළද එවැනි ව්‍යාපාර කටයුතු වලට ඔහු හවුල් වුයේය.

තෝමස් අල්වා එඩිසන් මෙලොව හැර ගියේ 1931 ඔක්තෝම්බර් 18 වන දිනය. ඒ වෙස්ට් ඔරේන්ජ්හි ලේවෙලින් පාර්ක් නම් ස්ථානයේ පිහිටි නිවසේදීය. එඩිසන්ගේ අවසන් හුස්ම රැගත් පරීක්‍ෂණ නලයක් හෙන්රිෆෝඩ් කෞතුගාරයේ තැන්පත් කර ඇත්තේය.

එඩිසන් හැදී වැඩුණේ ඇමරිකානු මැදපෙරදිග ප්‍රදේශයේ ය. ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ මුල් කාලයේදී ඔහු ටෙලිග්‍රාෆ් ක්‍රියාකරුවෙකු ලෙස සේවය කළ අතර, එය ඔහුගේ මුල්ම නව නිපැයුම් කිහිපයක් සඳහා ආභාෂය ලබා දුන්නේය. 1876 ​​දී, ඔහු නිව් ජර්සි හි මෙන්ලෝ පාර්ක් හි ඔහුගේ පළමු රසායනාගාර පහසුකම ස්ථාපිත කරන ලද අතර එහිදී ඔහුගේ මුල් නව නිපැයුම් බොහොමයක් වර්ධනය විය. ඔහු පසුව ෆ්ලොරිඩාවේ ෆෝට් මයර්ස් හි ව්‍යාපාරිකයන් වන හෙන්රි ෆෝඩ් සහ හාවි එස්. ෆයර්ස්ටෝන් සමඟ එක්ව උද්භිද විද්‍යාගාරයක් ද නිව් ජර්සි හි වෙස්ට් ඔරේන්ජ් හි ලොව ප්‍රථම චිත්‍රපට චිත්‍රාගාරය වන බ්ලැක් මරියා ඇතුළත් රසායනාගාරයක් ද පිහිටුවන ලදී. ඔහුගේ නමින් එක්සත් ජනපද පේටන්ට් බලපත්‍ර 1,093ක් මෙන්ම අනෙකුත් රටවල පේටන්ට් බලපත්‍ර සහිතව එඩිසන් ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ වඩාත්ම සාර්ථක නව නිපැයුම්කරු ලෙස සැලකේ.[7] එඩිසන් දෙවරක් විවාහ වූ අතර දරුවන් හය දෙනෙකු බිහි කළේය. ඔහු 1931 දී දියවැඩියා සංකූලතා හේතුවෙන් මිය ගියේය.

ප්‍රවර්ගය:තෝමස් අල්වා එඩිසන්
ප්‍රවර්ගය:1847 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1931 මරණ
සංගීත ඥානය

සංගීත පිළිබද ඉගෙනුම මුලික සංගිතමය න්‍යාය ධර්ම ඉගෙනීමට අමතරව මනෝවිද්‍යානුකූලව සංගීතය ක්‍රියාත්මක වන අකාරයට අධ්‍යනය කිරීම දක්වා පුළුල් ක්ෂේත්‍රයක විහිදි පැතිරුණක් වෙයි. 

සංගීත හුදෙක් ශ්‍රව්‍යමය කේෂ්ත්‍රයක් නොවේ. එය විවිධාකාර ක්‍රම මගින් පුද්ගල මනසට ඇතුළත් කරවිය. හැකි අතර විවිධ රස නිෂ්පාදන කරවිම හැකිය. බිහිරි පුද්ගලයන් තම දේහයට දැනෙන කම්පනයන් ආධෘරයෙන් සංකිර්ණ හදුනා ගනි. ලෝ ප්‍රකට සංගීතඥ බීනෝවන් එවැනි අයෙකි. ඔහු තම නිර්මාණ ජීවිතයේ විශිෂ්ඨ නිරාමාණ බිහි‍කළේ සම්පුර්ණ බිහිරි පුද්ගලයෙකු විමෙන් අනතුරුවය.

එවලින් ග්ලෙනි යනු ලොව විශිෂ්ඨ ආසන් භාණ්ඩ වාදකයෙකි. ඔහු බිහිරි පුද්ගලයකු බවට පත්වුයේ වයස අවුරුදු දොළහේදීය. ක්‍රිස් බක් නමැති වයලීන වාදකයාද එවැනිම බිහිරි පුද්ගලයෙකි. මෙම කරුණු වලින් අනාවරණ යන්නේ සංගීතය යනු හුදෙන් කණ පිනවීම සදහා භාවිතා වන ක්‍රමවේදයක් පමණක් නොව ඊට වඩා ගැඹුරු මානසිකත්වය හා සම්බන්ධ ක්ෂේත්‍රයක් බවයි. 

## සටහන් 
| http://en.wikipedia.org/
|}
{|
පුරාණෝක්ති

කිසියම් සංස්කෘතියක් විසින් සත්‍යයැයි විශ්වාස කරන ස්වභාවික සිදුවීම් තේරුම් කිරීම සදහා අද්භූතත්වය යොදාගනු ලබන සහ විශ්වයේ සහ මනුෂ්‍යත්වයේ ස්වභාවය විස්තර කිරිම සදහා යොදා ගනු ලබන ජන කථා/ මිථ්‍ය/ පුරාවෘත්ත සමුහයක් **පුරාණෝක්ති** ලෙස හැදින්වේ. **පුරාණෝක්තිවේදය** යන්නෙන් මිථ්‍යා කථා එකතු කිරිම, අධ්‍යයනය සහ පුරාණෝක්ති සංග‍්‍රහය යනුවෙන් ද හැදින්වෙන මිථ්‍යා කථා පැහැදිලි කිරිම යනුවෙන් ද හැදින්වෙන දැනුමෙහි ශාඛාවන් ද ඇතුළත්ය.

## පදය
පුරාණෝක්ති යන පදය අවම වශයෙන් 15 වැනි සියවසේ සිට භාවිතයේ පැවතුණු අතර ‘‘මිථ්‍යා කථා අධ්‍යයය හෝ ප‍්‍රකාශනය’ ඉන් අදහස් වේ. ‘‘මිථ්‍යාවන් සමුහය’’ යන්නෙහි අතිරේක අර්ථය ක‍්‍රි.වර්ෂ 1781 තරම් ඈතට යයි. (වඩා විස්කෘත භාවිතාවේ දී ‘‘අවම වශයෙන් පොත්විල් විසින් ඇමරිකානු සමාජය අති විශාල ලොතරුයියකට සමාන කිරිමේ සිට ව්‍යාපාර පිළිබද අපේ පුරාණෝක්ති අවදානම් දැරිම ප‍්‍රශංසාවට ලක් කළේය’’ යන්නෙන් එම වචන සමුහය හෝ පුද්ගලික මතවාදි හෝ සමාජමය වශයෙන් ගොඩනැගු ලැබු ඥානය යන්න වෙත ද යොමු කරනවා විය හැකිය) පුරාණෝක්තගත යන විශේෂණය වර්ෂ 1678 තරම් ඈතට දිව යයි.

සාමාන්‍ය භාවිතයේ දී මිථ්‍යාව යන්න ප‍්‍රබන්ධය හා උපමා කථාව සමඟ සමාන අර්ථයෙන් යෙදිය හැකිය. නමුත් සමහර විද්වතුන් එම පදයන් අතර දැඩි වෙනසක් දකිති. එම පදය 19 වැනි ශතවර්ෂයේ සිට ඉංග‍්‍රිසි භාෂාවේ භාවිතාවිය. ඔක්ස්ෆඞ් ඉංග‍්‍රිසි ශබ්ද කෝෂයෙහි නවතම මුද්‍රණයේ එහි අරුත් අතර පහත පරිදි වෙනස්කම් දකි.

මිථ්‍යා කථාවක් යන්න පරම්පරාගත කථාවක්ය යන ඔක්ස්ෆර්ඞ් ඉංග‍්‍රිසි ශබ්ද කෝෂයේ නිර්වචනයට වෙනස්ව බොහෝ ජනකථාකරුන් එම පදය යොදනුයේ එක් කාණ්ඩයක පරම්පරාගත කථා පිළිබදව පමණි. මෙම ක‍්‍රමය අනුව පරම්පරාගත කථා කාණ්ඩ තුනකට පිළියෙල කළ හැකිය.

ආගමික අධ්‍යයනයක් පිළිබද විද්වතුන් බොහෝවිට මිථ්‍යාවන් යන පදය ප‍්‍රධාන චරිත ‘දෙවිවරුන්ම හෝ ආසන්න දෙවිවරුන්’’ ගෙන් යුක්ත කථාවලට සීමා කරති.

සමහර විද්වතුන් ‘මිථ්‍යාව’’ න පදයෙහි නිර්වචනය සීමා කිරිමට ගනු ලබන එවැනි උත්සාහයන් හා එකඟ නොවෙති. ජී.එස්. කර්ක් නම් සම්භාව්‍ය ලේඛකය මිථ්‍යා හා ජන කථා අතර ඇති වෙනස ප‍්‍රයෝජනවත් විය හැකි යයි විශ්වාස කරයි. නමුත් කථා,ජන කථා සහ පුරාවෘත්ත නියම මිථ්‍යාවන් ලෙස වර්ග කිරිම පෙනුමට සරල සහ සිත් ඇදගන්නා සුළු වුව ද දැඩි ව්‍යාකූල බවක් ද ඇති කළ හැකිය. විශේෂයෙන් ‘‘සියළුම මිථ්‍යා, ආගමික විශ්වාස හැගීම් හෝ පුරුදු සමඟ සම්මිශ‍්‍රිතය යන අදහස ඔහු විශේෂයෙන් ප‍්‍රතික්ෂේප කරයි. රොබට් ඒ සිගල් නමැති ආගමික පඩිවරයා ඊටත් වඩා වැඩි දුර ගොස් මිථ්‍යාවක් යනු සරලව දිව්‍යමය, මානව හෝ සත්ව පෞරුෂයන් ප‍්‍රධාන චරිතය ලෙස ඇති කථා ලෙස නිර්වචනය කරයි.

ක‍්‍රිස්තියානි යුගය එළඹෙන විට ග‍්‍රීක-රෝමානු ලෝකයෙ ‘මිථ්‍යාව’ යන පදය උපමා කථාව ප‍්‍රබන්ධය, බොරුව යන අර්ථයෙන් යෙදිම ආරම්භ කළහ. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස මුල් ක‍්‍රිස්තියානි ලේඛකයන් ‘මිත්‍යා’ යන්න එම අර්ථයෙන් භාවිතා කළහ. මිථ්‍යාව යන පදයෙහි මෙම භාවිතාව ජනප‍්‍රිය ව්‍යවහාරයට පත් විය.

මෙම ලිපියෙහි ‘මිථ්‍යාව’ යන පදය යොදාගෙන ඇත්තේ බොරුව යන්න පිළිබදව ඇති ජනප‍්‍රිය සම්බන්ධතාවයෙන් ඉවත් වී විද්වත් අරුතකිනි.

විශ්වයේ මැවීම සහ සංවිධානය, මිනිසාගේ හැඩය සහ ශිෂ්ඨාචාරය පිහිටුවිම පැහැදිලි කිරිම සදහා මිථ්‍යාවන් පවසා ඇත. එය මහජනයාට පාඩම් උගන්වන අතර එයට ඉතිහාසයය සහ සංස්කෘතිය, චරිතයන් සහ ඒවා නිර්මාණය කළ පන්නරය ද සම්බන්ධ විය.

## අමතර අවධානයට 
* List of mythologies
* List of mythological objects
* List of mythology books and sources
* Magic and mythology
* Mythopoeia, artificially constructed mythology, mainly for the purpose of storytelling

## සටහන් 
## භාහිර සබැඳි 
*
විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික් ඉංජිනේරු ආයතනය

thumb|right|විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික් ඉංජිනේරු ආයතනය නිව්යොර්ක් පාර්ක් ඇවිනිව් හී 17 වන තට්ටුවේ පිහිටා ඇත
විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු ආයතනය යනු විද්‍යුත් ඉංජිනේරු ක්ෂේත‍්‍රයේ සංවර්ධනය සඳහා ගොඩනගා ඇති ලාභ නොලබන පෞද්ගලික ආයතනයකි. එය ගොඩනැගීමේ සහ පවත්වාගෙන යෑමේ මුලික අරමුණ වී ඇත්තේ විද්‍යුත් තාක්‍ෂණය වැඩි දියුණු කිරීමයි. ලොව පුරා රටවල් 150 මෙම ආයතනයේ සාමාජිකත්වය දරයි.

1963 ජනවාරි 01 වන දින මෙම ආයතන ආරම්භ කරන ලද අතර මෙහි මුලස්ථානය  නිව්යෝක් නගරයේ පිහිටා ඇත්තේය.ආයතනය රටවල් 160ක පමණ ප්‍රමණයක් නියෝජනය කරමින් සාමාජිකයින් 400,000ක පමණ සමන්විත වන අතර ඉන් 55% පමණම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට අයත් වේ. 

විද්‍යුත් සහ ඉලේට්‍රොනික ඉංජිනේරු ආයතනය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිවීයොක්හිදී ලාභ නොලබන ආයතන නීතිය යටතේ ස්ථාපනය කරන ලදී. 1963 වර්ෂයේ  මෙය පිහි‍ටුවිමෙදී 1912 දී පිහි‍ටුවන ලද ගුවන්විදුලි ඉංජිනේරු අයතනය සහ 1884 දී  පිහි‍ටුවන ලද ඇමෙරිකා විද්‍යුත් ඉංජිනේරු ආයතනය යන ආයතන එකතු කිරිමෙන් සිදු කරන ලදී. ඇමරිකානු විද්‍යුත් ඉංජිනේරු ආයතනය  මුලික වශයෙන් ‍රැහැන් සහිත සන්නිවේදනය, අලෝකය සහ ජිව පද්ධති පිළිබද කටයුතු කළ අතර ගුවන්විදුලි ඉංජිනේරු ආයතනය ගුවන්විදුලි ඉංජිනේරු ක්‍රම ශිල්ප කෙරෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරමින් කටයුතු කරන ලදී.
විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික ඉංජිනේරු ආයතනයෙහි ව්‍යවස්ථාව මගින් ඔවුන් අධ්‍යාපනික සහ විද්‍යුත්, ඉලෙක්ට්‍රෝනික සහ පරිගණක ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයන් ඉලක්ක කරගෙන සිදු කරන ආයතනයක් ලෙස හඳුන්වා දෙයි. මේ සඳහා ඔවුහු විද්‍යාත්මක සඟරා පල කිරිම, සම්මන්ත්‍රණ සහ වඩමුළු පැවැත්විම වැනි කටයුතු සිදුකරන අතර මෙම ක්ෂේත්‍රයට අදාලව විද්‍යාත්මක ජර්නල ප්‍රකාශයට පත්කිරිම අතින් ඔවුන් ප්‍රමුඛස්ථානයෙහි ලා සැලකේ. විද්‍යුත් සහ ඉලේට්‍රොනික ඉංජිනේරු ආයතනය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔවුහු ප්‍රමුඛතම කර්මාන්තමය සම්මතයන් සහ ප්‍රමිතින් ඉදිරිපත් කරන ආයතනයක් බවට පත්ව සිටි. 

විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු ආයතනයෙහි සාමජිකත්වයද සුවිශේෂි තැනක් ගන්න අතර එය විවිධාකාරයෙන් කාණ්ඩගත වී ඇත. මෙහි බහුතරයක් සමාජිකයන් වෘත්තිමය විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරුවන්ය. ආධුනිකුට ආයතනය වෙත ශිෂ්‍ය සමාජිකයකු, වෘත්තිමය සමාජිකයකු, සහකාර සමාජිකයකු ලෙස සම්බන්ධ විය හැක. සමාජික ස්වභාවය වෙනස් විම් ආදියට විවිධ නීති සහ රෙගුලාසි විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රෝනික ඉංජිනේරු ආයතනය භවිතා කරයි. සමාජිකත්ව වර්ගීකරනය යටතේ ශිෂ්‍ය සමාජිකත්වය, සාමාන්‍ය සමාජිකත්වය, ජ්‍යේෂ්ඨ සමාජිකත්වය, ගරු සමාජිකත්වය, පුර්ණ කාලීන සමාජිකත්වය, සාමාජමය සමාජිකත්වය, සහ මිතුරු සමාජිකත්වය යනාදී කණ්ඩයන් පවති. 

## සටහන් 
{|

|Institute of Electrical and Electronics Engineers
|-
{|
ස්වභාවික භාෂා

භාෂාව පිළිබඳ දර්ශනයෙහි ස්වභාවික භාෂාවක් (හෝ සාමාන්‍ය භාෂාවක්) යනු (පරිගණක වැඩසටහන් භාෂාව හෝ විධිමත් තර්ක ශාස්ත‍්‍රය විශේෂයෙන් ගණිතමය තර්ක අධ්‍යයනය සඳහා යොදා ගනු ලබන භාෂාවන් වැනි) විධිමත් භාෂාවන්ගෙන් සහ නිර්මාණය කළ භාෂාවන්ගෙන් වෙන්කොට හදුනාගත හැකි භාෂාවකි.

## ස්වභාවික භාෂාව නිර්වචනය කිරීම 
නිශ්චිත නිර්වචනය විවාදාත්මක වුව ද ස්වභාවික භාෂාව බොහෝවිට, කෘත‍්‍රිම හෝ එස්පෙරාන්ටෝ, ලැමිනෝ සෙක්සියෝන් සහ ඔක්සිඩෙන්ටල් වැනි නිර්මාණික භාෂාවන්ගෙන් වෙන්කොට දැක්වේ.

ස්වභාවික භාෂාවන්ට පාදක වු රීතින් හි සියළුම අංශයන් සම්බන්ධයෙන් වාග් විද්‍යාඥයන්ට ඇත්තේ අසම්පුර්ණ අවබෝධයකි. එහෙයින් මෙම රීතින් අධ්‍යයනයට භාජනය වූ විෂයයන් වී තිබේ. ස්වභාවික භාෂාවන් තේරුම් ගැනීමෙන් භාෂාවක් ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ (පද ගැලපුම, ශබ්දාර්ථ විද්‍යාව, ශබ්ද විද්‍යාව. ස්වර ශාස්ත‍්‍රය ආදී) කෙසේ ද යන්න පමණක් නොව මිනිස් සිත සහ මිනිස් මොළය භාෂාව ක‍්‍රියා කරවන්නේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳව ද බොහෝ කරුණු හෙළිදරව් වෙයි. වාග් විද්‍යාත්මක කොන්දේසිවලට අනුව ස්වභාවික භාෂාවක් අදාළ වන්නේ ස්වභාවිකව විකාශනය වූ භාෂාවකට පමණකි. ස්වාභාවික භාෂා අධයයනය මුලික වශයෙන් සම්බන්ධ කර ගන්නේ දේශීය (ප‍්‍රථම භාෂාව) කථාකරන්නන්ය.

විශ්ව ව්‍යාකරණ න්‍යාය,  ඕනෑම එක් භාෂාවක නිශ්චිත ව්‍යාකරන ව්‍යුහය කෙරෙහි බලපැවැත්වෙන යම් යම් පාදක වූ රීතින් පවතීයයි යෝජනා කරයි.

ව්‍යාකරණාඥයින්, ශබ්දකෝෂ ලියන්නන් සහ භාෂා ප‍්‍රතිපත්ති සකසන්නන් භාෂාවේ විකාශනය කෙරෙහි කිසියම් බලපෑමක් සිදු කළ ද ඔවුන් විසින් කිවයුතු යැයි මහජනයා විශ්වාස කරන දේ කෙරෙහි බලපෑම් කිරිමට ඔවුන්ට ඇති හැකියාව, මහජනයා ඇත්තටම පවසන දෙයට වඩා වෙනස් ව පවතී. ඒ අතරින් ස්වභාවික භාෂාව පසුව කියන ලද කාරණයට අදාළ වන අතර ඒ නිසා එය විධායක පදයකට වඩා විස්තරාත්මක පදයක් වෙයි. එහෙයින් සම්මත නොවන භාෂා විශේෂයන් (අප‍්‍රිකානු ඇමෙරිකානු දේශීය ඉංග‍්‍රිසි වැනි) සම්මත භාෂා විශේෂයෙන් (සම්මත ඇමෙරිකානු ඉංග‍්‍රිසි වැනි) පමණටම ස්වභාවික වේ.
රයිට් සහෝදරයෝ

රයිට් සහෝදරයින් ලෙස ප්‍රකට, ඕවිල් (1871 අගොස්තූ 19 - 1948 ජනවාරි 30) සහ විල්බර් (1867 අප්‍රේල් 16 - 1912 මැයි 30) ඇමරිකානු ජාතිකයෝ වූහ. ඔවුන් දෙපළ ලොව පුරා ප්‍රචලිත වුයේ ප්‍රථම වරට සාර්ථකව ගුවන් යානයක් නිපදවීම නිසාය. එනම් ප්‍රථම වරට වඩා හොඳින් පාලනය කළ හැකි පියාපත් සහිත ගුවන්යානයක් නිපදවුයේ මොවුන් විසිනි.

මොවුන් හඳුන්වා දුන් ‘අක්‍ෂ තුනක පාලනය’ නැමැති ක්‍රමවේදය හරහා ගුවන් නියමුවාට වඩාත් කාර්යක්‍ෂම ලෙස තම යානය හසුරුවා ගැනීමට අවකාශ ලැබිනි. අදටද ගුවන්යානා පාලනයේ සම්මතය මෙයයි.

වසර ගණනාවක් පුරා මුද්‍රණ ශිල්පයේ, මෝටර් කාර්මික ශිල්පයේ යෙදෙමින් ලබාගත් පළපුරුද්ද සහ දැනුම ගුවන් යානය සොයා ගැනීම දක්වා සහෝදරයින් දෙපළ මෙහෙයවනු ලැබීය. බයිසිකලයක පවතින සමතුලිතතාව පවත්වාගැනීමේ හැකියාව ඔස්සේ කල්පනා කළ ඔවුන් සමතුලිතතාව පවත්වා ගතහැකි පියාඹන යානයක් පිළිබඳ සිහින දුටුවේය. ගුවන් යානය නිපදවුනේ ඒ අනුවය.

## සටහන් 
| http://en.wikipedia.org/
|}
ජනගහණ ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව

**ජනගහණ ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව**  යනු ඇලීල සංඛ්‍යාතය ව්‍යාප්තිය සහ ප්‍රධාන පරිණාමීය ක්‍රියාවලීන් සතරෙහි බලපෑම නිසා එහි ඇතිවන වෙනස් කම් පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි: ස්වභාවික වරණය, ජානමය ප්ලාවිතය, විකෘතිය සහ ජාන ගැල්ම.  එය විසින් ප්‍රතිසංයෝජනය, ජනගහණ අනුබෙදුම සහ ජනගහණ ව්‍යුහය යන සාධක ද සැලකිල්ලට ගනියි. ඒ අනුව එය අනුවර්තනය සහ විහේෂිකරණය වැනි ප‍්‍රපංචයන් විස්තර කිරිමට වැයම් කරයි. ජනගහණ ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව නුතන විකාශනාත්මක සංහ්ලේෂනයෙහි වැදගත් කොටසක් විය. එහි මුලික ආරම්භකයන් වුයේ මිට සම්බන්ධ හික්ෂනයක් වු ප‍්‍රමානාත්මක ප‍්‍රවේනි විද්‍යාවට ද පදනම දැමු සෙවෝල් රයිට්, ජේ.බී.එස්. හැල්ඬේන් සහ ආර්.ඒ.ෆිෂර් ය.

**විෂය පථය හා න්‍යායාත්මක විමර්ශනය**

	නුතන විකාශනාත්මක සංශ්ලේෂනයෙහි ඉතාමත් වැදගත් විධිමත් ජයග‍්‍රහනය වුයේ ගණිතමය ජනගහන ප‍්‍රවේනි විද්‍යාවේ රාමුව සැකසිමයි. අනුක ප‍්‍රවේණි විද්‍යාවෙන් හෙලිකරන ලද මෙන්ඩෙලියානු නොවන පැතිකඩ මොහොතකට බැහැර කල ද මෙය පැහැදිලිවම යෝධ කාර්ය භාරයකි. මෙම පරිවර්තනය පහත දැක්වෙන අන්දමින් ක‍්‍රමානුරුපව දැකිය හැකි.

(1974 වර්ෂයේ ලෙවාන්ටින් ගේ පොතෙහි පිටු අංක 12 න්  උපුටා ගැනිනි)
එ මගින් ජානමය සහ අපිජානමය නිති. කියාකාරි ජිව විද්‍යාවේ විවිධ පැතිකඩ හෝ ප්‍රවේණි දර්ශනය රූපානු දර්හනයකට හරවන සංවර්ධවයක් නියෝජනය කරයි. මෙය අපි ප්‍රවේණික දර්ශන රුපානු දර්ශන සිතියම ලෙස හදුන්වමු.

== සටහන් 
======

| Population genetics
|}
{|
## ශීර්ෂ පෙළ
පුරා මානව විද්‍යාව

පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාව සහ භෞතික මානව විද්‍යාව යන ශික්ෂාවන් සංකලනයෙන් නිමැවෙන **පුරා මානව විද්‍යාව** විසින් සිදු කෙරෙනුයේ පාෂාණීභූත අස්ථි සහ පිය සටහන් වැනි ෆොසිලිකෘත ආදි මානව සාක්ෂී වල හමු වන ආකාරයට පුරාතන මානවයන් පිළිබඳ හැදෑරීමයි.

**පුරා මානව විද්‍යාවේ ඉතිහාසය**

මෙම විද්‍යාව මානවයාගේ විකාශනය පිළිබද අධ්‍යයනයට තුඩුදුන් වැදගත් සොයාගැනිම් සිදු වු 1800 වසරෙහි පසුකාලයේ ආරම්භ විය යන්න විවාදයන්ට තුඩුදිය හැකිය. මුල් අවදිය පුරා මානව විද්‍යාව පිළිබඳ පර්යේෂණ සදහා ජර්මනියේ නියැන්ඩර්තාල් සොයා ගැනිමද, තෝමස් හකස්ලි ගේ ස්වභාව ධර්මයෙහි මිනිසාගේ ස්ථානය පිළිබද සාක්ෂි සහ චාල්ස් ඩාවින්ගේ ‘ද සිසෙන්ට් ඔෆ් මැන්' (මිනිසාගේ පෙලපත) යන ග‍්‍රන්ථය ද ඉතාමත් වැදගත් වේ.

	පරිණාමය පිලිබද ඩාවින්ගේ මුල් ග‍්‍රන්ථය මානව පරිණාමය සම්බන්ධ නිහ්චය ප‍්‍රහ්නය පිළිබදව කතා නොකළද විෂය පිළිබදව ඩාවින් විසින් ලියන ලද්දේ මිනිසා සහ ඔහුගේ ඉතිහාසය පිළිබදව ආලෝකයක් විහිදුවනු ඇත යන්න පමනකි. තෝමස් හක්ස්ලි සහ රිචඞ් ද්වන් අතර ඇති වු වැදගත් මසානව පරිණාමය පිලිබද අදහස කෙරෙහි යොමුවිය. හක්ස්ලි විසින් වර්ෂ 1863 දි ලියු ස්වභව ධර්මයේ මිනිසාට හිමි ස්ථානය පිළිබද සාක්සි නම් ග‍්‍රන්ථයෙහි මානවයන් සහ වානරයන් අතර ඇති සමානකම් සහ වෙනස්කම් බොහෝමයක් විශ්වාසනිය ලෙස පැහැදිලි කරන ලදි. ඩාවින් එම විකසනය පිළිබදව ඔහුගේම ග‍්‍රන්ථය වන ඩිසෙන්ට් ඔෆ් මැන් ප‍්‍රසිද්ධ කරන විට එය ඒ ව විටත් එහුගේ න්‍ය්‍යායෙහි ඉතා ප‍්‍රසිද්ධියට පත් වු අර්ථ කථනයක් විය. එම අර්ථකතනය එම න්‍යාය දැඩි විවාදාත්මක එකක් බවට පත් කළේය. ඩාර්වින්ගේ ආරම්භක සහයකයින් බොහෝ දෙනෙක් (ඇල්ෆ‍්‍රඞ් රසල් වොලස් සහ චාල්ස් ලියෙස් වැනි) පවා මානව වර්ගයා ඔවුන්ගේ පැහැදිලිවම සිමා රහිත මානසික ධාරිතාවයන් සහ සදාචාරාත්මක සංවේදිතාවන් ස්වබාවික වරණය ඔස්සේ විකාශනය වුයේය යන අදහසට බාධා කළහ.

## සටහන් 
| Paleoanthropology
|}
{|
සමාජ මානව විද්‍යාව

හවායි පැසිෆික් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙක් වන රොබට් බොරොෆ්ස්කි ට අනුව **සමාජ මානව විද්‍යාව** විසින්  "මානව විද්‍යාවට හා මානව විද්‍යාඥයන්ට අපේ කාලයේ සමාජයීය ප‍්‍රශ්න දෙසට ආලෝකය විහිදුවමින් එමෙන්ම සමාජයීය වෙනසක් සඳහා අනුබල දීමේ පැහැදිලි අරමුණින් යුක්තව ඒවා පිළිබඳව පුළුල් මහජන සංවාදයක් ධෛර්යමත් කරමින් විෂය ඉක්මවා ගොස් ගැටළුවලට සාර්ථකව මුහුණදීම සඳහා ඇති හැකියාව ප‍්‍රදර්ශනය කෙරේ." (බොරොෆ්ස්කි 2004 ).

මෙරිල් සින්ගර් සමාජ මානව විද්‍යාව යන සංකල්පය විවේචනයට ලක් කළේ එය විසින්  ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාව නොසලකා හැර ඇතැයි යන පදනම මත සිටිමිනි. බොහෝ ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාඥයින් විසින් සමාජ මානව විද්‍යාව යැයි දැන් විස්තර කරනු ලබන දේ දැනටමත් කරනු ලබන හෙයින් සමාජ මානව විද්‍යාඥයින් ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාඥයින්ගෙන් දුරස් කිරිමේ උපක‍්‍රමයක් මිස නව ලේබලයක් අවශ්‍යවන්නේ මන්දැයි තේරුම් ගැනීමට දුෂ්කරයැයි ඔහු ලියයි. (ඩන්ගර්-2006) ‘‘එමෙන්ම තමන් ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාවෙන් සිතාමතා වෙන්කොට දකින අළුතින් බිහිවන ලේබලයන්හි අරමුණ කුමක්දැයි ප‍්‍රශ්න කළ යුතුව ඇත. ඉන් ඒවා ගොඩනංවන්නන් හෝ පෞද්ගලික අභිමතාර්ථයන් ඉෂ්ඨ වන අතර විෂයයෙහි වඩා පුළුල් ශුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් ඉන් ඉටුවන සේවය කුමක්දැයි දැකීම දුෂ්කර‘‘ යැයි රිල්කෝ බෝවර් විසින් ලියා ඇත. (රිල්කෝ- බෝවර් 2000) සින්ගර් ගේ ප‍්‍රකාශයට ප‍්‍රතිචාර දක්වන එරික් හැන්ස්ටාඞ් සමාජ මානව විද්‍යාව හේතුකොට ගෙන අවශයයෙන්ම ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාව බැහැර කිරිමක් සිදු නොවන බව තර්ක කරයි. (හැන්ස්ටාඞ් 2001) එක් වැදගත් කාරණයක් හේතුකොට ගෙන "එය ප‍්‍රයෝජනවත් අර්ථාලංකාරයක් වේ යයි ද සමාජ හා ශාස්ත‍්‍රීය අවබෝධය අතර වෙනසක් ඇතැයි යන කාරණයට එය අවධානය යොමු කරයි" ද යනුවෙන් පවසන ඇලන් ජෙෆ්රි ෆීල්ඞ්ස් (ෆිල්ඞ්ස් 2001) සමාජ මානව විද්‍යාව යන සංකල්පය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි.
රේමන් ඩාට්

වර්ෂ 1924 දී දකුණු අප්ප්‍රිකාවේ කාවේ වයඹ පළාතේ ‘ටාඋන්ග්’ හි ඔස්ට්‍රෝලොපිතිකස් මානවයාට ළගින් ඥාති වු 'ඔස්ට්‍රලෝපිතකස් ඇෆ්‍රිකානිස්' ගේ ෆොසිලයක් සොයාගැනිම නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත්  ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ව්‍යච්චේද විද්‍යාඥයෙක් සහ මානව විද්‍යාඥයෙක් විය. ගොවියකු සහ වෙළෙන්දකු වුවකුගේ පුත්‍රයකු වු ඔහු දෙවරක් විවාහ වු අතර ඔහුට දරුවන් දෙදෙනෙකු විය.

## මුල් ජිවිත කාලය 
ඔහු  ඕස්ට්‍රේලියාවේ වින්ස්ලන්තයේ ටුවොන්ග්හි උපත ලැබිය, වර්ෂ 1992 දකුනු අප්ප්‍රිකාවේ ජොහැන්නස්බර්ග්හි ඩිට්වෝටර් ස‍්‍රැන්ඞ් විශ්ව විද්‍යාලයේ අභිනවයෙන් පිහිට වු ව්‍යච්චේද විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන තනතුර භාරගැනිමට පෙර ඉප්ස්විච් භාෂා පාසැල. ක්වින්ස්ලන්ත විශ්ව විද්‍යාලය, සිඞ්නි විශ්ව විද්‍යාලය හා ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යපනය  ලැබිය.

**සොයා ගැනිම**
වර්ෂ 1924 දී ටාඋන්ග්හි හුණුගල් පතල් හිමියෙක් පාෂාණිභූතව තිබු ගල් කැබලි සහිත පෙට්ටියක් ඩාට් වෙත නැව් මගින් යැවිය. එය පරික්ෂා කරමින් සිටිය දි එහි තිබි අන්තර් කපාල අච්චුවක් සහ ඊට ගැලපෙන තිඹස් ගත වු හිස් කබල් කොටසක් ඔහුට හමුවිය. මෙම 'ටාඋන්ග් ළදරුවාගේ ෆොසිලය’ (පසුව එය හැදින්වු පරිදි) විභාග කිරිමෙන් පසු එය ‘ඔස්ට්‍රලෝපිතකස් ඇමරිකානුස්’ නම් නව ප්‍රබේදයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහුගේ නව සොයාගැනිම එහි කුඩා ප්‍රමාණයේ මොළය. මිනිසුන්ගේ මෙන් දත්වල පිහිටිම සහ ඍජුව සිටිමට තිබු ඉඩකඩ යනාදිය සලකා වානරයන් සහ මානවයන් අතර එතෙක් අඩුව තිබු පුරුක බවට උපකල්පනය කළේය.

ඩාට්ගේ සොයාගැනිම් සහ ඩාට්ව ද ආරම්භයේදි සමකාලින කිර්තිමත් මානව විද්‍යාඥයින් විසින් දැඩිව විවේචනය කරනු ලැබිය. ඒ අතරින් ඉතාම විශේෂ වුයේ ටාඋන්ග් දරුවා බාල ගොරිල්ලකුට වඩා වැඩි යමක් නොවන බව පැවසු ශ්‍රීමත් ආතර් කික්ය. නිදර්ශනය ඇත්ත වශයෙන් ළදරු වයසේ වු නිසා විවිධ අරුත් දැක්වීමට බොහො ඉඩකඩ තිබිණි. මිනිස් වර්ගයාගේ අප්ප්‍රිකානු මුලයන් සහ මානව ස්වභාවය සහිත මොළයත් පෙර දෙපාවලින් ඇවිදිම පිළිබද වර්ධනය ද යන කාරණා දෙකම ඒ සමයේ පැවතුණු විකාශනාත්මක සංකල්පයන් හා නොගැලපුණි . එම නිසා ඩාට් සහ ඔහුගේ ළදරුවා බොහෝ පහරදිම්වල ඉලක්ක බවට පත්විය.
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
පරිසර ක්ෂුද්‍රජීවි විද්‍යාව

පරිසර ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාව යනු පරිසරයේ ඇති ක්ෂුද්‍රජීවීන් පිළිබඳව කෙරෙන අධ්‍යනයන්ය. එම අවස්ථාවන්හීදි පරිසරය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පස්‚ ජලය සහ වාතය ඇතුලු සත්වයන් සහ පැළෑටිය. තවද ජෛව විද්‍යාව ප්‍රතික්‍රියාකාරක සම්බන්ධයෙන් කෙරෙන අධ්‍යනයන් පවා පරිසර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව තුලට ඇතුලත් වේ. 

ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගේ පැවැත්මන් බොහෝ විවිධත්වයෙන් යුක්තවේ. මුලු පෘතුවියම ක්ෂුද්‍රජීවීන් ගේ වාසස්ථානයක් බවත් ඔවුන්ගේ වර්ගයන් මනුෂ්‍යයන් විසින් හඳුනාගෙන ඇත්තේ අල්ප වශයෙන් බවත් සඳහන් වේ. 

මෙම ජීවීන් ඕනෑම පරිසර විපර්යාසයකට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවන් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේය. 

පස් සාමාන්‍ය ප්‍රමානයක් ගත් විට එහි බිලියනයකටත් වඩා සංඛ්‍යාවක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් සිටින බව සොයා ගෙන ඇත. ජෛව ගෝලයට කුඩා ජීවීන් ගෙන් ඇති වන බපෑම ඉතා විශාලය. ඔවුන් පරිසර පද්ධතියේ කෂේරුව ලෙස පිහිටන්නේය. විශේෂයෙන්ම ආලෝකය පතිත නොවන ප්‍රදේශයන් තුල.  මෙම ප්‍රදේශයන් තුල රසායනික සංශ්ලේෂණයන් ලෙස ක්‍රියා කරන බැක්ටීරියා කාබොනික ශක්තීන් සපයන්නේය. ක්ෂුද්‍ර ජීවින් , ජෛව භූරසායන චක්‍රය තුල විශේෂ භූමිකාවක් ඇත්තේය. 

කුඩා ජීවීන් සිටින ස්ථාන තුල ඇති අනවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය එම ජීවීන්ම විනාශ කරනු ලැබේ. අපවිත්‍ර කාරකයක ස්වභාවයට අනුකූලව ක්ෂුද්‍ර ජීවින් විසින් විෂ අපද්‍රව්‍ය විනාශ කිරීමේ හැකියාව වෙනස් වන්නේය. මෙම ක්‍රියා වලින් විනිශ්චය කිරීමට බැක්ටීරියාවන් ගේ සංයෝජනය මන්තු කිරීම වැදගත් වන්නේය.

## සටහන් 
| Environmental Microbiology
|}
{|
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
පූජනීය ගවයා

#### හින්දු ආගමික ග්‍රන්ථයන්හි සදහන් ගවයා 
## ඍග් වේදය
ගවයා ඍග්වෛදික පුද්ගලයන්ට වැදගත් වන අතර, ගවයන් සම්බන්ධ දේවදස්ත්‍රොත්‍ර දස දහසකට වඩා පවතී රිග් වේද 7952 සහ අනිකුත් පදයය් (123,821.18) සර්ස්වතී ප්‍රදේශය කිරි වැගිරෙන් අතර තරබාරු බව (ගිතෙල් ) මගින් ගවයා මෙම ප්‍රදේශයේ රැළ ගැසි සිටින බව නිරූපනය වේ.

රිග්වේදයේ ගවයාගේ ලකුණු ධනවයේ සංකේතය ලෙස භාවිතා කරන අතර ගංගා දෙවි දුව සමග සන්සන්දනය කරයි. 
ගවදෙන දෙනෙකේ ඔවුන්ගේ පැටවුන් ලෙවකන්නේද විපස් සහ සුකුරි වගුර විම වේගවත් කරයි.

රිග් වේදයේ අයුරෝ‍බින්ඩෝ අනුව ගවයා මගිනව් ආලෝකය සහ කිරණ සංකේතවත් කරයි. අයුරෝබින්ඩෝ අදිමි (අතිශ්‍රේෂ්ඨ පරකිරිටි/ස්වභායවික බලය) /වයා ලෙස විස්තර කල අතර දේව හෝ පුරුෂ (අන්ශ්‍රේෂ්ඨ මාවන / ආණ්ඩජුව ගොනා ලෙස විස්තර කරයි.) වෛදික දෙවියන් වු ඉන්දු සැමවිමට ගොනාට සංසන්දනය කරන ලදි. 

රිග් වේදයට අනුව ගංගා සැම විටම ගවයන්ට සම්බන්ධ පවතින බව වංසාස පවසන ලදි. 

ගවයින් ශුද්ධ වස්තුවේ ඔවුන් පිනෙහි මුර්තිය වේ. ඔවුන් සියල්ලන්ගේම උසස් සහ වඩාත් සාර්ථක පවිත්‍රකරණය වේ

## අනර්ය වේද
ගවයාගේ ශරීරය මගින් විවිධ දෙවියන් සහ අනිකුත් විෂයයන් නිරූපනය කරයි.

## හරිවම්ස
හරිවම්ස් ක්‍රිෂණ‍ ගෝපාලයා පෙම විස්කර කරයි. ඔහු සැමවිටම බල ගෝපාල, ගයන් බලාගන්නා ළමයින් ලස විස්තර කරයි. ලෝවින්දන් යනු ක්‍රිෂෟනා හදුන්වන තවත් නමකි. එහි තේරුම ගවයන්ට සන්තෘප්තිය ගෙනේන්නා යනුවෙනි. අනිකුත් ග්‍රන්ථයෙන් මගින් ගවයා සියලු ශිෂ්ඨාචාරයේ "මව" ලෙස හදුන්වයි. ඌලෙන් ලැබෙන කිරි මුලු ජනගහනය පෝෂණය කරයි. ගවයාගෙන් ලැබෙන තෑග්ග, උසස්ම ව්ගයේ තැග්ගක් ලෙස වණිතා කළ හැක.

ගවයාගන් ලැබෙන කිරි ශුද්ධ කිරියෙන් ගුණයන් වැඩි දියුණු කෙරේ යැයි විශ්වාස කෙරේ. ගවයාගේ කිරි වලින් ගන්නා ලද ගිතෙල් (ශුද්ධ කරන ලද බටර්) උත්සව සදහා සහ ආගමික ආහාර පිළියෙල කිරිම සදහා යොදා ගනු ලැබේ. ගවයගේ මළ පොහොරත් ලෙස හා ඉන්ධනයන් හා විශබිජ නාශකයන්ගේ ලෙස යොදා ගනු ලැබේ. ගවයගේ මුත්‍ර ආගමික උත්සව මෙන්ම ඖෂධයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ.

ඉතාමත් ශුද්ධ වු ද්‍රව්‍යයක් මින පස්ගොරස ගවයාගෙන් ලබා ගන්නා ඵලයන් පහත මිශ්‍රණයකි. ඒවාට කිරි, මුදවපු කිරි, ගිතෙල් මුත්‍ර සහ මළ අයත් වේ.

## සටහන් 
පස්ගොරස ගවයාගෙන් ලබා ගන්නා ඵලයන් පහත මිශ්‍රණයකි. ඒවාට කිරි, මුදවපු කිරි, ගිතෙල් මුත්‍ර සහ මළ අයත් වේ. මෙය වැරදියි. කිරි, දීකිරි, වෙඩරැ,මෝරැ. ගිතෙල් තමයි හරි
 Sacred cow - The cow in the Hindu scriptures
|}
{|
මනුෂ්‍ය කායික විද්‍යාව

මානුෂ්‍ය කායික විද්‍යාව යනු මනුෂ්‍යා ගේ ශරීරයේ සිදු වෙන ක්‍රියාවලීන් යුක්ත වූ විද්‍යාවයි. ව්‍යුහ විද්‍යාව සහ කායික විද්‍යාව බොහෝ සම්බන්ධයක් පෙන්නුම් කරයි. ව්‍යුහ විද්‍යාවෙන් මනුෂ්‍ය ගේ ආකෘතිය පිළිබඳවත් කායික විද්‍යාවෙන් මනුෂ්‍ය ගේ ක්‍රියාවලීන් පිළිබඳවත් අධ්‍යයනය වේ. 

## ඉතිහාසය
ග්‍රීසියේ සහ ඉන්දියාවෙහි වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය ඉතා පැරණිය. ග්‍රිසියේ කායික විද්‍යාත්මක ඉතිහාසයෙ පිළිබද අවධාරණය කිරිම ඇරිස්ටෝටල් විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර ඔහු කාර්යෙහි ව්‍යුහයේ සහ කෘත්‍යය අර ඇති සම්බන්ධතාවය පිලිබද පරිච්චනාත්මක චින්තන ඉදිරිපත් කරන ලදි. ඉන්පසු ක්ලෝසියස් ගැලනසි ක්‍රි.පු. 126-199 දක්වා කාලය කුලදි ශරිරියේ කාර්යයන් පිලිබදව පරියේෂණ පවත්වන ලදි. ශරීරයෙහි කාර්යයන් පිලිබදව පරියේෂණ පැවැත්වු පළමු විද්‍යාඥය ඔහුය. ඉන්දියාවේ ආයුර්වේදයට සම්බන්ධ පැරණි ග්‍රන්ථවල මනුෂ්‍ය ව්‍යුහය විද්‍යාව සහ කායික විදයාව පිලිබද තොරතුරු සටහන්ව පවති.

මධ්‍යකාලින යුගයේදි ඉන්දියානු සහ ග්‍රීක වෛද්‍ය විද්‍යව මුස්ලිම් වෛද්‍යවරැන්ගේ බලපෑමෙන් තවදුරටත් වර්ධනය විය. ඇවිලේනා 980-1037 දක්වා කාලවකවානුව තුළදි වෛද්‍ය විද්‍යාව අදාල පරික්ෂණ පැවැත්විම සහ ප්‍රමාණකරණය සිදු කර, ඉන්පසු ඉබින් අලි - නාෆස් විසින් 213-1288 කාල වකවනු තුළදි කායික විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයෙහි බොහෝ තොරතුරැ අනාවරණය කර ගන්නා ලදි. ඒ අනුව ඔහු හැදවතෙහි ව්‍යුහය ප්‍රථම වතාවකට නිවැරදි විස්තර කනර ලද අතර කිරිටයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පෙණහල්ලේ ව්‍යුහය සහ සංසරණ කායකාර්මය පිලිබදව ද නිවැරදි ද විස්තර කරන ලදි.

පුනරැදය කාල සමයේදි බටහිර ලොව කුප කාය විද්‍යාව සහ ව්‍යුහය විද්‍යාව පිලිබද පර්යේෂළු පැවැත්විම අරඹන ලදි. මෙම සමයේදි වවච්ඡේකයා පිලියම් හාවි විසින් සිදුකළ පර්යේෂණ වලදි සංසරණ පද්ධතිය පිළිබද තොරතුරැ සොයා ගන්නා ලදි.

19 වන සියවසේදි කායික විද්‍යාත්මක දැනුම ඉතා සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය විය. මැතියාස් ශිල්ඩන් සහ තියොඩොර් ශ්වෑන් විසින් සොයාගන්නා ලද සෛලීය න්‍යාය තුළින් අවයවයන් සෛල තුළින් නිර්මාණය වි ඇති බව ප්‍රථම වරට සොයා ගන්නා ලදි ක්ලෝඕ බර්නාඩ් 1813-1879 සහ වෝල්ටර් කැනෝන 1871-1945 මෙම සමයේ සිටි තවත් ඉතා ප්‍රසිද්ධ කාය වෛද්‍යවරයන් දෙනෙක් වේ.

## සටහන් 
| Human physiology
|}
{|
යාන්ත්‍රික කාර්ය

## බලය සහ විස්ථාපනය 
බලය සහ විස්ථාපනය යන දෙකම දෛශික රාශින් ව්. ඒව තිත් ගුණිතය මගින් සම්බනධ විමෙන් ආදිශ රාශියක් වු යන්ත්‍රික කාර්ය ගනනය කල හැක.
W=D.d=FDcos∅ (1)

මෙහි ∅ යනඅ බලය සහ වාස්ථාපන දෛශික අතර කෝණය වේ.
මෙම සුත්‍රය වලංගු විමට නම් බලය සහ කෝණය නියත විය යුතුය. වස්තුවේ මහ සැමවිටම ඒකිය සරල රේඛිය විය යුතු අතර රේඛාවේ  දිගේ චලනය වන විට‍ දිශාව වෙනස් වේ.

කලය අනුව බලය වෙනස් වන විට ගමන් මග සරල රේඛාවකින් වෙනස් වු අවස්ථාවලදි (1) සමීකරණය සාමාන්‍යනේ යෙදිය නොහැකි වුවත් චලන කුඩා පිටර වලට බෙදිය හැකි වේත එහිදි බලය සහ චලනය එක් එක් පියවර යලදි නියතකයකට ආසන්න කල හැකි අතර මුලු කාර්ය එම පියවර වලදි කරන ලද කාර්වල එකතුවක් ලෙස ප්‍රකාශ කල හැක. යාන්ත්‍රික කාරය සදහා වන සාමන්‍ය අර්ථ දැක්විම පහත රේඛිය අනුකලයකින් ඉදිරිපත් කල හැක.
WccF ds (2)

මෙහි	C	- මග හෝ වස්තුව මගින් නිර්ක්ෂණයට කර වක්‍රය
F	- බලය දෛශිතය
S	- පිහිටුම් දෛශිකය 

8W=F.ds යන ප්‍රකාශනය අවනිශ්චිල අවකලංක ජන එහි තේරැම Wc හි ගණනය කිරිමෙ ගමන් මග කෙරෙහි   Fds අවචලනය කිරිම කල නොහැක

2 සමීකරණය මගින් ශුන්‍ය නොවන බලයක් මගින් ශුන්‍ය කාර්යයක් කල හැකි බව පැහැදිලි කරයි. සරලම අවස්ථාවදි බලය චලනය වන දිශාවට ලම්මබ වු විට අනුකලනය සැමවිටම ශුන්‍ය වේ. මෙය වෘත්තයක චලනයේදි තුලදි සිදුවේ.කෙසේ නමුත් අනුකලනය සමහර විට ශුන්‍ය නොවන් එය සමහර අවස්ථාවලදි ඝන හෝ ධන වුවත අනුකලනයේ දි ශුන්‍ය කර ගත හැක.

ශුන්‍ය නොවන බලයක් පැවතිම මගින් ශුන්‍ය කාර්යක් කිරීම සහ එයට සම්බන්ධ රාශියක් වන ආවේගය අතර වෙනස නිරෑපනය කරයි. අවේග යනු කාලයට අනුබද්ධ බලයෙන් අනුකලනයයි. ආවේගය වස්තුවේ ගම්‍යතා වෙනස මිනුම් කරන අතර එය දෛයික රාශියක් වන අතර දිශාවට සංවේදි වේ. කාර්යය ප්‍රවේගය‍පෙුමගෙයේ විශාලත්වය ලෙස සලකනු ලබේ. උදාහරණයක් ලෙස වස්තුවක් ඒකා රේඛිය චලිතය වෙදන විට කෙන්ද්‍රය දෙසට යොදන බල‍යෙන් කාර්යක් සිදු නොවන අතර ස්පර්ශිය සංරදක ශුන්‍ය නොවන ආවේගයක් වේ.

## (සංස්කරණය) යාන්ත්‍රික ශක්තිය 
ප්‍රධාන ලිපිය යාන්ත්‍රික ශක්තිය

වස්තුවක යාන්ත්‍රික ශත්කිය මුලු ශක්තියෙන් කොටසක් වන අතර එය යාන්ත්‍රික කාර්ය අනුව වෙනස් විය හැක. එයට චාලක ශක්තිය සහ විභව ශක්තිය ඇතුලත් වේ. මෙහි සදහන් නොවු වැදගත් ආකාරයශන්තිය ලෙස තාපශක්තිය (මෙය සර්පණය කාර්ය මගින් වැඩි කල හැකි අතර පහසුවෙන් අඩුකල නොහැක) සහ අනිකුත් ශක්තින් (මෙය නියාවන් වන අතර ඉතිරි ඒකන් නොවෙනස්ව පවති) 

බාහිර F  බලයක් වස්තුවක් මත ක්‍රියකර විට එහි චලක ශක්තිය Ek1  සිට Ek2 දක්වා වෙනස් ව්. 

W=∆Ek=Ek2-Ek1=∆Ek=12mv22-12mv12=12m∆(v2)

අප මෙම ප්‍රතිඵලය ව්‍යුත්පන්න කල විට වස්තුවක් වන බාහිර බලයක ක්‍රියකරමින් ව්‍යුත්පන්න කල විට වස්තුවක් මත බහිර බලයක් ක්‍රියාකරිමෙන් ඇතිවන යාන්ත්‍රික කාර්ය එම වස්තැවේ ප්‍රවේගය වනස් විම වර්ගයට සමානගති වේ. (ඉහත සමීකරණයේ අවසාන   විය යුතු වේ)

යාන්ත්‍රික ශක්ති සංස්ථිතික මුලඡධර්මයේ අනුව ඕනෑම පද්ධතියක වන සංස්ථික බලය යෙදුවිට (ගුරැත්වාකර්ෂණය බලයක් පමනක් වේ) හෝ අනිකුත් බලය මගින් අති කරන කාර්ය වල එකතුවට ශුන්‍ය වන විට ඒවායේ සුලු යාන්ත්‍රික ශක්තිය නියතව පවති.

උදාහරණයක් ලෙස නියත ස්කන්ධයෙන් ඇති වස්තුවක් නිදහසේ වැටුන විට 1 අවස්ථාවේ මුලු ශක්තිය දෙයන අවස්ථාවේ ශක්තියට සමාන වේ.

(Ek + Ep )1=(Ek + Ep )2

Ek 	-	චාලක ශක්තිය සහ

Ep 	-	විභව ශක්තිය 

## සටහන්
වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලිය

thumb|right
වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලිය යනු ඒකාන්තරික ශ්‍රේණි ගත වූ නාමාවලියකි. එහි ප්‍රධාන අංග ද්විත්වය වන්නේ වංශ ප්‍රවේණික හැඳින්වීම් සහ ආනිවාර්ය ශ්‍රේණි ගත කිරීම්වලින් ඈත් වීමය. මෙය දැනට නියාමනය වී නැති නමුත් ඉදිරියේදී ක්‍රියාත්මක වීමට බොහෝ ඉඩ ඇත්තේය.

ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය,ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ආදිය කාණ්ඩගත කිරිම හා වර්ගීකරණය කිරීම ජීව විද්‍යාත්මක ප්‍රභේදය පදනම් කර ගනිමින් සිදු කරනු ලබන්නා වු ක්‍රමයකි.වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලිය ශ්‍රේණි පදනම් කරගත් නාමකරණයට විකල්ප වු ක්‍රමවේදයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.ශ්‍රේණි පදනම් කරගත් (rank based) කේත ක්‍රමයේදී ජීව විද්‍යාත්මකනාමකරණයේදි, ලැබෙන නාමයන් සඳහා අර්ථ දැක්වීම් නොමැත.මේවායේදී අර්ථ දැක්වීම් වෙනුවට වර්ගීකරණය කරන ලද කාණ්ඩයකට සම්බන්ධ වීම සිදුවේ.ඇතැම් ජීව විද්‍යාඥයින් මේසේ කාණ්ඩගත කිරීම විවේචනයට ලක් කොට තිබේ.වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලි ක්‍රමවේදයේදී නාමකරණය ප්‍රවේණික , එකම ආදිතමයාගෙන් පරිණාමය වු බවට ලක්ෂණ පෙන්වන ජීවීන් කණ්ඩායමක් වෙතට සම්බන්ද වීම සිදුවෙ.මෙමගින් ඛණ්ඩනයක් හෝ එකතු වීමක් සිදු වීම වැළකේ.සාම්ප්‍රදායිකව වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලියේදී කාණ්ඩගත වන අවශ්ථාවේදී ප්‍රධාන වශයෙන් ඒක වංශික හෙවත් එකම ආදිනමයාගෙන් පැවත එන අවස්ථාව යටතට ගැනේ.ශ්‍රේණිගත කිරීම පදනම් වු ක්‍රමවේදය සහ වංශ ප්‍රවේණික නාමකරණය න්‍යායාත්මක වශයෙන් වෙනස්කම් වලින් යුක්ත වේ.
වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලිය සහ නාමකරණය චාල්ස් ඩාවින් ගේ පරිණාමවාදය සංකල්පයත් සමග වර්ධනය වුවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.මෙම සොයාගැනීම මගින් එතෙක් පැවතුන හා භාවිතා කරන ලද වර්ගීකරණය ඉක්මන් වෙනසකට භාජනය විය.උදාහරණයක් ලෙස ගත් විට ,1860 දී පමණ ජෝන් හොග් විසින් 'ප්‍රොටෝක්ටීස්ටා' යන නම ශාකමය හෝ සත්වමය දෙකොට්ඨාෂයට ම සමීප නොවු ජීවීන් වෙනුවෙන් නම් කරන ලදි.1860 දී අර්තස්ට් හෙකල් විසින් සියළු ජීවී කාණ්ඩ අන්තර්ගත කොට සංකල්පීය වෘක්ෂයක් නිර්මාණය කරන ලද අතර එය ක්‍රමවත් වර්ගීකරණ ක්‍රමවේදයක් වෙත යොමු විය.හෙකල් විසින් වංශයන්ඩේ ශ්‍රේණිගත කිරීමක් ඉදිරිපත් කරන ලදි.
බහු භාෂා

in Seattle labeled in four languages: English, Chinese (), Vietnamese (should be *rác*), and Spanish. Tagalog also uses the Spanish word.]]

භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් කථා කරන තත් කථිකයෙක්, භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් කථා කරන කථික ප‍්‍රජාවක් හෝ විවිධ භාෂා කථා කරන කථිකයන් අතර ඇතිවන සිදුවිම් බහුභාෂාත්මක බව යන්නෙන් හැදින්වේ.

## බහු භාෂාමය පුද්ගලයින් 
ඉතා පෘථුල අර්ථයෙන් ගත් කළ බහුභාෂාමය පුද්ගලයෙක් යනු එකකට වඩා වැඩි භාෂා ගණනක් කථා කළ හැකි ඕනෑ පුද්ගලයෙකි. එය සක‍්‍රිය (කථා කිරිම හෝ ලිවිම මගින්) හෝ අක‍්‍රිය (සවන්දිම හා කියවිම) විය හැකිය. වඩාත් නිශ්චිත වශයෙන් භාෂා දෙකක් හෝ තුනක් සම්බන්ධ වන අවස්ථාවන් විස්තර කිරිම ‘ද්විභාෂාමය’ හෝ ‘ත්‍රෛභාෂාමය’ යන පදය යෙදේ. බහුභාෂාමය පුද්ගලයන් හැදින්විමට යොදන වර්ගීය පදයක් වනුයේ ‘බහුභාසී’ යන්නයි.

බහුභාෂාමය යන්න භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් සම්බන්ධව ස්වදේශිකයෙක් වැනි යනුවෙන් දැඩිව නිර්වචනය කළ හැකිය. ස්වදේශිකයෙක් වැනි වු මට්ටමට වඩා අඩු නමුත් භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනින් සන්නිවේදනය කළ හැකි යනුවෙන් එය ලිහිල්ව ද නිර්වචනය කළ හැකිය.

බහුභාෂා කථා කරන්නන් සිය කුඩා කාලයේදී ප‍්‍රථම භාෂාව වශයෙන් හදුන්වන අවම වශයෙන් එක් භාෂාවක් අත්කරගෙන පවත්වා ගත්හ. ප‍්‍රථම භාෂාවන් (සමහරවිට මව් භාෂාව යනුවෙන් ද හදුන්වන) දැඩි ලෙස  භාවිතයට ගැනුන ක‍්‍රම මගින් විධිමත් අධ්‍යාපනයකින් තොරව අත්කර ගැනේ. උත්පත්තියේ සිට මුල් භාෂා දෙකක් අත්කරගන්නා දරුවන් සමගාමී ද්විභාෂිතයක් ලෙස හැදින්වේ. සමගාමි ද්විභාෂිකයින් සම්බන්ධයෙන් වුව ද එක් භාෂාවක් අනික් භාෂාවට වඩා බල පැවැත්වේ. මෙවැනි ද්විභාෂාත්ම තත්ත්වයක් බොහෝවිට ඇතිවිය හැක්කේ වැඩි වශයෙන් ළදරුවකු ඒක භාෂික පරිසරයක් තුළ ද්විභාෂාත්මක දෙමව්පියන් විසින් ඇති දැඩි කරනා විටදීය. දෙමව්පියන් ඒක භාෂාත්මක වන නමුත් තමන්ගේ දරුවා හෝ දරුවන් වෙනස් රටවල් දෙකක ඇති දැඩි කළ විට දී ද මෙය සිදවිය හැකිය.

## බහු භාෂාත්මක භාවය පිළිබද නිර්වචනය 
	එක් විද්වතුන් කණ්ඩාටහක් උපරිමවාදි නිර්වචනයක් වෙනුවෙන් තර්ක කරති. ඔවුනට අනුව එක් භාෂාවක් කථා කරන්නන් අනෙක් භාෂාවන්හි මෙන් එම භාෂාවෙහි දේශියත්වයක් සතුව සිටි අතර අනෙක් භාෂාවන්හි මෙන්ම එම භාෂාව පිළිබද දැනිමක් හා පාලනයක් ද සතුව සිටිති. අනෙක් විද්වතුන් කණ්ඩායමක්, පාවිච්චිය මත පදනම් වු අවම නිරිවචනයක් වෙනුවන් තර්ක කරති. මෙම කණ්ඩායමේ අදහස අනුව භාෂාවෙහ ව්‍යක්ත බවක් නොමැතිව වාක්‍ය කණ්ඩය හා අදහස් සාර්ථකව සන්නිවේදනය කරන සංචාරකයන් ද්විභාෂික ලෙස හැදින්විය හැකිය.

	කෙසේ වුව, ද්විභාෂාත්මක ලෙස වර්ගීකරණය කිරිම සදහා භාෂාවක් පිළිබද කොපමණ ප‍්‍රමාණයක් දැනුමක් ලබා තිබිය යුතු ද යන ප‍්‍රශ්නයට පිළිතුරු නොසපයන නිසා මෙම නිර්වචනයන් සම්බන්ධයෙන් ගැටළු පැන නැගිය හැකිය. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ කථිකයින් උපරිම පරමාදර්ශි තත්ත්වයක් අයත් කර නොගන්නා නිසා භාෂා හදාරන්නන් අසම්පුර්ණ ලෙස දැකිමට ඉඩ ඇති අතර එහිම දිගුවක් ලෙස භාෂාව ඉගැන්වීම අසාර්ථක කාර්යයක් ලෙස දැකීමට ද ඉඩ ඇත. ළමයින් නොබෙල් ත්‍යාග දිනුවත් ලෙස ‘රසායන විද්‍යාව ගැන කථා කිරිමට’ හෝ ඔවුන් පාසැලෙන් ඉවත් වු වහාම වෘත්තිය මලල ක‍්‍රිඩකයන් විය යුතු යැයි හෝ කිසිවෙක් අපේක්ෂා නොකරයි. නමුත් උපාධි ලබා යන ළමයින් සම්බන්ධයෙන් දෙවැනි භාෂාවක් පිළිබද චතුර භාවයට අඩු තත්ත්වයක් කෙසේ නමුත් අප‍්‍රමාණාවත්වය.

	අනෙක් අතට ‘හෙලෝ’ යන්න එකකට වඩා වැඩි භාෂා ගණනකින් කිව හැකි පුද්ගලයෙක් බහු භාෂාත්මක යැයි තර්ක කිරිම භාෂා ඉගෙනුම් ක‍්‍රියාවලිය හැල්ලූවට පත් කරයි.

	බොහෝ බහුභාෂාත්මක කථිකයන් මෙම අවම හා උපරිම නිර්වචනයන් අතර කිසියම් තැනක සිටින බව කුක් 1992 වර්ෂයේ සිට තර්ක කළේය. කුක් මොවුන් බහු ප‍්‍රවීණයන් ලෙස හදුන්වයි.

## සටහන් 
| Multilingualism
|}
{|