සිල්ලාහි කිරුළු

**සිල්ලාහි කිරුළු** නිර්මාණය වූයේ ව්‍යවහාර වර්ෂයෙන් 5වන-7වන සියවස් අවට කාලයේ කොරියානු රාජධානියක් වූ සිල්ලාවේ ය.

මෙම කිරුළු හමුවූයේ සිල්ලාවේ පැරණි අගනුවර වූ ග්යොංජුහි කැනීම් කටයුතුවලින් වන අතර, වර්තමානයේ ඒවා දකුණු කොරියාවේ ජාතික වස්තූන් ලෙස නම්කොට ඇත.

සිල්ලාවේ කිරුළු ඉතා බි‍ඳෙනසුලු ස්වභාවයකින් යුක්ත අතර, ඒවා කිලෝග්‍රෑම් එකකට වඩා වැඩි බරකින් යුක්ත ය. සිල්ලා රජවරුන් රන්වන් කිරුළු නිතර පැළඳ නැති බැව් පෙනේ. ඒවා බොහෝවිට චාරිත්‍රානුකූල සහ උත්සව කටයුතු සඳහා පමණක් භාවිතා වන්නට ඇත.

## හැඳින්වීම
දකුණු කොරියාවේ ග්යොංජු ප්‍රදේශයේ සොහොන් ගොඩැලිවල කැනීම්වලින් හමුවූ වඩාත් චිත්තාකර්ෂණීය වස්තූන්ගෙන් එකක් ලෙස සිල්ලා කිරුළු සැලකේ. ග්යොංජු නගරය සිල්ලාවේ සහ එක්සත් සිල්ලාවේ අගනුවර ලෙස පැවතිණි. බෙක්ජේ සහ ගොගුර්යෝ සොහොන් ගොඩැලි මෙන්නොව සිල්ලා සොහොන් පිවිසීමට අපහසු අයුරින් තනා ඇත. ඒවායේ පැසේජ මාර්ග සහ බරාඳයන් දක්නට නොලැබේ. ඒ වෙනුවට ගැඹුරු වළවල් හාරා ඒවා දැවයෙන් ආවරණය කොට නිධාන සහ මිනීපෙට්ටි තැන්පත් කෙරිණි. මෙම භූමදාන වළවල් පස්වලින් ආවරණය කොට මැටියෙන් මුද්‍රා තබා, අනතුරුව මතුපිට ගංගාවල දැවැන්ත ගල්වලින් ආවරණය කොට යළි පස්වලින් ආවරණය කරන ලදී. මෙම බරැති පාෂාණ හේතුවෙන් සොහොන් පස තුළ තවත් ගැඹුරට තල්ලු කිරීම සිදුවූ හෙයින්, ඒ වෙන ප්‍රවේශ වීම තවත් අපහසු විය. සිල්ලාවේ අනුගමනය කළ භූමදාන යන්ත්‍රණය හේතුවෙන් සොහොන් බිඳින්නන් සහ විදේශ ආක්‍රමණිකයින්ට ඒවායේ ලෝහ සහ වටිනා භාණ්ඩ සොරකම් කළ නොහැකි විය. කිරුළුවලින් අගනාම ඒවා දඹ රනින් තනා ඇති අතර, ඒවා රජවරුන් විසින් භාවිතා කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැක. කෙසේනමුත්, තුනී රන් ආලේපිත ලෝකඩ හෝ රන්-ආලේපිත ලෝකඩවලින් ද තැනූ තවත් කිරුළු හමුවී ඇති අතර, ඒවා කුමාරවරුන් හෝ සුළු රජවරුන් සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත. මේ කිරුළු අතරින් අගනාම කිරුළු 5වන සියවසට අයත් රන් කිරුළු සොහොන සහ 6වන සියවසට අයත් රන් ඝණ්ටා සොහොන සහ දිව්‍යමය අශ්ව සොහොන යන සොහොන්වල කැනීම්වලින් හමුවී ඇත. ක්‍රි.ව. 528දී සිල්ලා රජවරුන් විසින් බුදු දහම වැළඳ ගැනීමත් සමග, සොහොන් තුළ රන් ආභරණ භූමදානය කිරීමේ පිළිවෙත ක්‍රමයෙන් අභාවයට ගිය අතර, හයවන සියවසේ අවසානය වන විට එම පිළිවෙත අවසන් විය. කෙසේනමුත්, ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම ත්‍රිශූලාකාර නෙරුම් මගින් කන්දක් හෝ පක්ෂියකු සංකේතවත් වන බවයි. මීට අමතරව, මුව අං වැනි දැති හේතුවෙන් කොරියානු ෂමනවාදය සමග හෝ පිනිමුවාගේ වැදගත්කම සමග ප්‍රබල සම්බන්ධතාවක් ඇති බව පෙනේ. ඇෆ්ගනිස්ථා‍නයෙන් හමුවූ කිරුළක් (රූපය බලන්න) සෙසු කොරියානු කිරුළුවලට ප්‍රබල සමානත්වයක් දක්වන අතර, මේ නිසා සිතියෝ-සයිබීරියානු සම්බන්ධතාව පිළිබඳ සාක්ෂි ලැබේ. මීට අමතරව, කිරුළුවල දියුණු ලෝහ තාක්ෂණය අනුව පෙනෙන්නේ සිල්ලා රන්කරුවන් හට රන් පිළිබඳ සුවිශේෂී දැනුමක් තිබූ බවයි. ඇතැමුන් මතයන් නගන්නේ කණිකාකරණය සහ විසිතුරු රන් රිදී වැඩ වැනි දියුණු රන් තාක්ෂණික ක්‍රම ග්‍රීකවරුන්ගෙන් හෝ එට්‍රස්කන් ජනයාගෙන් ඉගෙන ගන්නට ඇති බවයි. විශේෂයෙන්ම සිල්ලා සොහොන් ගොඩැලි තුළ තිබී මධ්‍යධරණී මුහුද තරම් ඈත ප්‍රදේශවලින් ගෙන එන ලද පබළු සහ වීදරු භාණ්ඩ හමුවී ඇත.
වේ කිරුළක්; පැරීසියේ ගුයිමෙට් කෞතුකාගාරය.]]

රන් කිරුළුවල සියුම් ස්වභාවයට හේතු වී ඇත්තේ ඒවා තුනී රන් තහඩු කපා සකස් කොට තිබීමයි. මෙම කිරුළ පැළඳීම ප්‍රායෝගික නොවන හෙයින්, ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ එම කිරුළ අවමංගල භාණ්ඩයක් ලෙස විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දක් බවයි. ගෝගොක් හෙවත් කොමා-හැඩැති වක්වූ ආභරණ භාවිතය ද සයිබීරියානු ආභාසය සහ වලස් වන්දනාව හා සම්බන්ධ යැයි සිතිය හැක. ගෝගොක් බහුලව සමාජයේ පාලන පන්තියේ වංශවතුන් විසින් භාවිතා කොට තිබීම හේතුවෙන් පුරාතන ජපානය සමග ද සම්බන්ධතා පවතින්නට ඇති බව සිතිය හැක. ජේඩ් සහ වීදුරුවලින් තැනූ මෙම කොමා-හැඩැති ආභරණ මගින් පලතුරු සහ වෘක්ෂයන්ගේ ත්‍යාගශීලීභාවය නිරූපණය වනවා වන්නට ද හැක. කිරුළේ සිට එල්ලා වැටෙන කුඩා රන් දර්පණ ගණනාවක් භාවිතා කොට ඇති හෙයින් ඇතැමුන් උපකල්පනය කරන්නේ හිරුඑළියේ මෙය පැළඳිවිට ඇති වන දිදුලන ස්වභාවය හේතුවෙන් සිල්ලා රජු පෘථිවියේ සූර්යයා ලෙස සංකේතවත් කිරීමට උත්සාහ ගෙන ඇති බවයි.

කිරුළක් ප්‍රධාන කොටස් දෙකකින් සමන්විත ය. ඉහළ කොටස රන්වන් හිස් වැස්මකි. එය ඇතැම්විට සේදවලින් ආවරණය කොට තිබෙන්නට ඇත. මෙම හිස්වැස්ම පිටත කිරුළේ පටිය තුළින් රඳවා තිබෙන්නට ඇත. කිරුළේ තුන්වන‍ කොටසක් ද ඇත. එනම් පිටත පටියට සම්බන්ධ කොට තිබෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි ජේඩ් ඇල්ලූ රන් දම්වැලකි. කෙසේනමුත්, කිරුළ පැළඳි ආකාරය පිළිබඳව ද නොයෙකුත් මතභේදයන් පවතියි. ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම කොටස් තුනම එක් කිරුළක් ලෙස පළඳින්නට ඇති බවයි. කෙසේනමුත්, කිරුළේ සම්පූර්ණ කොටස් තුන දිව්‍යමය අශ්ව සොහොන වැනි සමහර සොහොන්වල එකම ස්ථානයක තිබී හමු නොවීම හේතුවෙන්, යෝජනා වී ඇත්තේ මෙම අංග ත්‍රිත්වය වෙනස් අවස්ථාවන් සඳහා පැළඳි වෙනස් කිරුළු තුනක් බවයි.

## සිල්ලාවේ කිරුළු ලැයිස්තුව 
දකුණු කොරියාව විසින් ඇතැම් සිල්ලා කිරුළු නිල වශයෙන් *ජාතික වස්තූන්* () ලෙසත්, සෙසු කිරුළු *වස්තූන්* () ලෙසත් නම්කොට ඇත.

## මේවාත් බලන්න
* කොරියානු කලාව
* කොරියාවේ තුන් රාජධානි
* කොරියාවේ ඉතිහාසය
* බෙක්ජේහි කිරුළ
* ගයාහි කිරුළ
* කිරුළු ආභරණ

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* දකුණු කොරියානු සංස්කෘතික උරුම පරිපාලනය:
** ජාතික වස්තුව අං. 87
** ජාතික වස්තුව අං. 188
** ජාතික වස්තුව අං. 191
** ජාතික වස්තුව අං. 338
** වස්තුව අං‍. 339
** වස්තුව අං. 631
* ස්වර්ණමය නිධාන: සිල්ලාවේ රාජකීය සොහොන්