open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සයිබර් අවකාශයේ මානව විද්‍යාව

සයිබර් අවකාශයේ මානව විද්‍යාව වූකලි සත්‍යාන්ති‍්‍රක පාලන පද්ධතීන් මිනිසා සහ තාක්‍ෂණය අතර වන සංස්කෘතිකව දන්නා අන්තර් සම්බන්ධයක් වන සමාජසංස්කෘතික මානව විද්‍යාවේ කුඩා උප අනුශාකාවකි. මෙම අන්තර් සමබන්ධතාවයන්ට මිනිසා සහ අනෙකුත් ජීව විද්‍යාත්මක ඵෙන්ද්‍රයිකයින් සහ අනෙකුත් තාක්‍ෂණික භාණ්ඩ, මිනිස් සමාජය සහ සංස්කෘතිකව හැඩගැසුනු පරිසරයන් සංයෝජනය කිරීම සඳහා දරන්නාවූ උත්සාහයන් ඇතුලත් වෙයි.

ගෝලීයකරණය සහ තොරතුරු යුගය/ තොරතුරු සමාජය විශේෂයෙන්ම තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණයන් වැනි රූපකයන් වටා නිර්මාණය වන්නාවූ සංවාදයන් සමඟ මානව විද්‍යාවද ඒ කෙරෙහි අවධානය යොමුකොට ඇත. සංකීර්ණ ‘මිනිස් වර්ගයා සහ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණයින්’ ප‍්‍රධාන අංශ 3 ක් තුල සමාජසංස්කෘතික මානව විද්‍යාවේ වැදගත්කම හෙළිදරවුකොට ඇත.

1. සමාජ සංස්කෘතික මානව විද්‍යාඥයින්ගේ ඉගැන්වීම් සහ පර්යේෂණයන්හි උපකරණයක් ලෙස තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය. - පරිඝණකය යතුරු ලියනයක් ලෙස භාවිතා කිරීම, මාර්ගගත දත්ත ගබඩාවන් හා නාමාවලීන් භාවිතා කිරීම සහ/ හෝ නිර්මාණය කිරීම, හවුල්කරුවන් සමඟ සන්නිවේදනය සහ අන්තර්ජාලය හරහා තොරතුරු සෙයායාම, දැනුම්දීම් කළයුතු තැනැත්තන් වෙත මාර්ගගතව හිඳිමින් දැනුම්දීම් සිදුකිරීම, න්‍යාය පදනම් කරගත් නව ආකාරයේ මානව විද්‍යාත්මක දැනුම උත්පාදනය ආදී විවිධාකාර සම්බන්ධතාවන් රාශියක් මේ තුල නිර්මාණය වී ඇත. 
2. ක්ෂේත‍්‍රය තුල තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය විශේෂිත සමාජයන් සහ/ හෝ කණ්ඩායම් වෙත තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය හඳුන්වාදීමේ ප‍්‍රතිඵල පිලිබඳ සමාජ සංස්කෘතික මානව විද්‍යාත්මක නිරීක්‍ෂණ විශ්ලේෂණය සහ අර්ථනිරූපනය මෙහි වැදගත් කොටසකි (මෙහිදීද විශේෂයෙන් කිව යුත්තේ මීට දැනුම් පද්ධතියේ සාම්ප‍්‍රදායික ක්ෂේත‍්‍රයන් පමණක් නොව සම්පූර්ණ ලෝකයම අයිති බවත්ය) ‘තාක්‍ෂණයේ සංස්කෘතික අනුයෝජනය’ සහ ‘කෘතීන්හි මානව වංශ ලේඛයන්’ වැනි සංකල්පයන් මෙම කාර්යයේදී අත්හැරිය නොහැක.
3. ‘සයිබර් අවකාශය’ - ක්ෂේත‍්‍රයක් ලෙස පරිගණක මාධ්‍යකොටගත් සන්නිවේදනය, අන්තර්ජාල යටිතල පහසුකම් සහ සමස්ථයක් ලෙස තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය හේතුකොටගෙන සයිබර් අවකාශය තුල නිර්මාණය වන්නාවූ සමාජසංස්කෘතික සංසිද්ධීන් සමාජසංස්කෘතික මානව විද්‍යාත්මක නිරීක්‍ෂණ විශ්ලේෂණ සහ අර්ථනිරූපනයනට භාජනය කිරීම මෙහිදී අදහස් කෙරේ මීට ජාතික හා පාරජාතික මාර්ගගත කණ්ඩායම් මෙන්ම 'Open Source' වැනි ව්‍යාපාරයන්ද ඒ අනුව පැනනගින සමාජීය ආර්ථික සහ අධිකරණ ප‍්‍රයුක්තීන් හා ගැටළුද අයත්වෙයි.

මෙම අංශයන් තුන කෙතෙක් දුරකට බලපෑම් සහගත වන්නේද හෝ වෙන්කළ නොහැකි වන්නේද යන්න තීරණය වන්නේ විශේෂිත පර්යේෂණ ව්‍යාපෘතීනහි යොදාගනු ලැබූ ක‍්‍රමවේදයන් සහ අවශ්‍ය වන්නාවූ අවබෝධය යන කාරණාවන් මතය.

ඉහතින් සඳහන්කළ තේරුම්ගැනීම් සඳහා සමාජසංස්කෘතික මානව විද්‍යාව සතු සුවිශේෂී විභවතාවය ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් හෙළිවෙමින් පවතී. මෙම විභවතාවය ඊට ආසන්නයෙන් පවත්නා අනෙකුත් දැනුම් පද්ධතීන් විසින්ද හඳුනාගනු ලබමින් පවතී. මෙහි එක් ප‍්‍රතිඵලයක් වන්නේ සමාජසංස්කෘතික මානව විද්‍යාවේ ගණීය ක‍්‍රමවේදයක් වන ‘මානව වංශ ලේඛ’ සමාජවිද්‍යාව, මධ්‍ය අධ්‍යනයන් සහ වෙනත් ශාස්ත‍්‍රාලීය දැනුම් පද්ධතීන් විසින් යොදාගනු ලැබීමයි. පසුගිය දශකය තුල සමාජසංස්කෘතික මානව විද්‍යාවේ මැදිහත්වීම් තරමක් දුරකට දුර්වලව ඇති නමුත් එය විසින් ඇතිකළ ප‍්‍රවණතාවය ක‍්‍රමයෙන් ඉදිරියට යමින් පවතී.

ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
කීර්ති ශ්‍රී මේඝ

කීර්ති ශ්‍රී මේඝ (_____?- 1140) යනු මධ්‍යතන ලංකාවේ දක්ෂිණ දේශයේ රජෙකි. 1 වැනි විජයබාහු රජුගේ බෑනාය. ඔහු තම සහෝදරයන් දෙදෙනා සමග ශ්‍රී ලංකාවේ කිරුල අත්පත් කර ගැනීමට 1110 වර්ෂයේදී උත්සාහ කළද 1 වැනි වික්‍රමබාහු විසින් පරාජය කරන ලදී. ඉන් පසු ඔහු දිවයිනේ දකුණු පෙදෙසට පලා ගියේය. ඔහු මුලින් තම සහෝදරයා වූ ශ්‍රි වල්ලභ සමග එම පෙදෙස පාලනය කළේය. ඔහු පසුව දක්ඛිණ දේශයේ රජු බවට පත් වූයේ තම වැඩි මහල් සහෝදරයා වූ මානාභරණගේ  මරණයෙන් පසුවයි.

ඔහු පසු කාළයේ අනාගත ශ්‍රී ලංකාවේ මහා පරාක්‍රමබාහු නමින් රජකමට පත්වූ ඔහුගේ බෑනා ඔහුගේ දරු තනතුරේ ලා ඇති දැඩි කළේය. 

## පසු බිම
1110 දී 1 වැනි විජයබාහු රජුගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ සහෝදරයා වූ ජයබාහු රජකමට පත් වුනේ විජයබාහුගේ වුවමනාව පරිදිය. රජයේ උසස් තනතුරු දැරූ ඇමතිවරු ද විජයබාහුගේ සොහොයුරාගේ පුතා වූ මානාභරණට උප රජ පදවිය දිය යුතු යැයි ප්‍රකාශ කළහ. (ඊලඟට රජු බවට පත් විය යුත්තේ ඔහුය) 1 වැනි විජයබාහුගේ පුතා වූ වික්‍රමබාහු මේ නිසා කෝපයට පත් විය. ඔහුගේ අදහස වී තිබුනේද සිහසුන උරුම කර ගැනීමයි. 

වික්‍රමබාහුගේ අදහස තේරුම් ගත් මානාභරණ සහ ජයබාහු ඔහු ඝාතනය කිරීම සඳහා පිටත් වූහ. මානාභරණගේ සහෝදරයා වූ කීර්ති ශ්‍රී මේඝ ද ඔවුනට ඵකතු වී වික්‍රමබාහුට ඵරෙහිව සටන් කළහ. වික්‍රමබාහු ඵකළ රුහුණු ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය පාලකයා විය. ගණනින් වැඩි වුවද වික්‍රමබාහු සටන් කිහිපයකින් පසු රාජකීය හමුදාව පරාජය කළේය. ඉන් පසු ඔහු හමුදා මූලස්ථානය පොළොන්නරුවෙන් ඉවත් කර අගනුවර අත්පත් කරගෙන රජරට රජු බවට පත් විය.

## සිහසුනට පත්වීම
පරාජය වීමෙන් පසු මානාභරණ සහ ඔහුගේ සහෝදරයා රටේ ඉතිරි පෙදෙස් බෙදා ගත්හ. මානාභරණ දක්ඛිණ දේශයේ රජු විය. කිත්ති සිරි මේඝ දොළොස් දහස් ‍රටෙහි රජු විය. දොළොස් දහස් රටට රුහුණු ප්‍රාදේශීය රාජ්‍යයේ වලවේ ග‍‍ගේ බටහිර කොටස් අයිති විය. ඔවුන්ගේ තුන් වැනි සහෝදරයා වූ සිරි වල්ලභ 'අටදහස් රට' නම් රුහුණේ ඉතිරි කොටස් පාලනය කළේය.

අවුරුද්දකට පසු සහෝදරයෝ තිදෙනා රජරට ආක්‍රමණය කොට වික්‍රමබාහු බලයෙන් පහ කිරීමට උත්සාහ කළහ. මේ බව ආරංචි වූ වික්‍රමබාහු තම සේනා කැටුව ඉදිරියට ගොස් සටන් කොට ජය ලැබුවේය. ඉන් පසු සහෝදරයෝ වික්‍රමබාහුට එරෙහිව සංවිධානය වී කරන සටන් නැවැත්වූහ.

## පසුව ගත වූ අවුරුදු
තම පුතා වූ පරාක්‍රමබාහු ඉපදීමෙන් නොබෝ කලකට පසු මානාභරණ 1025 දී පමණ මිය ගියේය. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු දක්ඛිණ දේශයේ පාලන බලය ලබා ගත් අතර සිරි වල්ලභ මුලු රුහුණේම බලය සියතට ගත්තේය. වික්‍රමබාහු 1131 දී මිය ගියේය. ඉන් පසු ඔහුගේ පුතා වූ දෙවැනි ගජබාහු රජකමට පත් විය. රජරට නව රජු අත්දැකීම් වලින් තොර වූ අයෙකු වීමේ වාසිය ලබා ගැනීමට සිතූ සහෝදරයින් දෙදෙනා ඔහු රජ වූ වහාම පහර දුන්හ. එහෙත් ඔවුහු පරාජය වූහ. ඉන් පසු දෙදෙනාගෙන් එක් කෙනෙකුවත් නැවත රජරට ආක්‍රමණය කළේ නැත.

කිත්තිසිරි මේඝට ඔහුටම දාව උපන් දරුවෙකු නොවීය. එහෙයින් ඔහු තම බෑනා වූ පරාක්‍රමබාහු දරු තනතුරේ ලා ඇති දැඩි කළේය. පරාක්‍රමබාහුට අවුරුදු 15 ක් පමණ වයස වන විට  දෙදෙනා අතර හබ ඇති විය. පරාක්‍රමබාහු  ගජබාහුගේ රජ මාළිගය කරා ගියේ තම මාමාගේ කැමැත්තට විරුද්ධ වෙමිනි. කිත්තිසිරි මේඝ රජුගේ මරණයට පෙර ඔහු නැවතත් දක්ඛිණ දේශයට පැමිණි ඔහු කිත්සිරි මේඝ ගෙන් පසු දක්ඛිණ දේශයේ රජු විය. 

1090 සිට 1185 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ පාලකයෝ

රාජධානිය
		1090 - 1100 -  1110  -  1120  -  1130  -  1140  1150  -  1160  -  1170  -  1180

රජරට                          වික්‍රමබාහු  1                                  ගජබාහු    II

දක්ඛිණදේශ                විජයබාහු 1     මානාභරණ   -   කිත්තිසිරි මේඝ  -  පරාක්‍රමබාහු  1

රුහුණ                    ශ්‍රී වල්ලභ සහ කිත්තිසිරි මේඝ          ශ්‍රී වල්ලභ              මානාභරණ
නයිසීන් ඇදහිල්ල

[thumb|[Icon depicting Emperor Constantine (center) and the Fathers of the First Council of Nicaea of 325 as holding the Niceno–Constantinopolitan Creed of 381]]

**නයිසීන් ඇදහිල්ල** (ලතින්: ) යනු ක්‍රිස්තියානි ජනවන්දනාවෙහි බොහෝ පුළුල් ලෙසින් භාවිතා වන ඇදහිල්ල හෝ විශ්වාසය ප්‍රකාශකිරීම  (ග්‍රීක: ) වෙයි. එහී මුල් ආකාරය යෝජනා ස්ථීර කරගනු ලැබුවේ වසර 325 දී   නයිසියා නගරයේදී රැස්වූ පළමු කතෝලික ධර්ම මන්ත්‍රණ සභාවෙහිදී  බව අනුව යමින්  මෙය නයිසීන් ()  ලෙසින් හැඳින්වේ. 

ස්වර්ගයේද පෘථිවියේද පෙනෙන නොපෙනෙන සියල්ලේ ද මැවුම්කාර වූ සියලූ බල ඇති පියවූ, එකම දෙවියන්වහන්සේ අදහමි. 

දෙවියන්වහන්සේගේ ඒකජාතක පුත්‍ර වූ, සියලූ ලෝකයන් මැවීමට පළමුවෙන්, ස්වකීය පියාණන්ට දා වූ, දෙවියන්ගෙන් වන දෙවි වූ, ආලෝකයෙන් වන ආලෝකය වූ, සැබෑ දෙවියන්ගෙන් වන සැබෑ දෙවි වූ, නොමවන ලදුව ජනිත කරන ලද්දා වූ, පියාණන් හා එකම ස්වභාවය ඇත්තාවූ, මවන ලද සියල්ලට කර්තෘ වූ, එකම ස්වාමි වූ, ජේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ අදහමි. 

උන්වහන්සේ, මනුෂ්‍ය වූ අප හා අපේ ගැළවීම උදෙසා, ස්වර්ගයෙන් බැස, ශුද්ධාත්මයාණන් කරණකොටගෙන, මරියා නම් කන්‍යාවගෙන් මිනිසත් බව රැගෙන, මනුෂ්‍යාව, අප උදෙසා, පොන්තියුස් පිලාත් යටතේ, කුරුසියෙහි ඇණ ගසනු ලැබ, වධ විඳ, තැන්පත් කරනු ලැබ, තුන්වෙනි දින ශුද්ධ ලියවිලි ප්‍රකාරයට නැවත නැගිට, ස්වර්ගයට නැගී, පියාණන්ගේ දකුණු භාගයෙහි වැඩහිඳින බව ද, උන්වහන්සේ, ජීවත් වන්නන් හා මළවුන් විනිශ්චය කරන පිණිස, මහිමයෙන් යුක්තව, නැවත එන බව ද උන්වහන්සේගේ රාජ්‍යය, කෙළවර නොවන බව ද අදහමි. 

පියාණන් හා පුත්‍රයාණන් කෙරෙන් නික්මෙන්නා වූ, පියාණන් හා පුත්‍රයාණන් සමග නමස්කාරය හා මහිමය ලබන්නා වූ, ප්‍රොපේතවරුන් කරණකොටගෙන කථා කළාවූ ස්වාමි වූ ජීවනදායකයාණන් වූ ශුද්ධාත්මයාණන්වහන්සේ ද අදහමි. 

කතෝලික අපොස්තලික එකම සභාව, පවත්නා බව අදහමි.

පව් කමාව පිණිස, එකම බව්තිස්මය ද පිළිගනිමි. 

මළවුන්ගෙන් නැඟිටීම ද, පරලොව ජීවනය ද, බලා සිටිමි. 

ආමෙන්.

## ආශ්‍රිත
භූ පුරා විද්‍යාව

thumb|
thumb|තීරු සාම්පලයක් විශ්ලේෂණය කරනු ලබන භූ පුරා විද්‍යාඥයෙක්

**භූ පුරා විද්‍යාව** යනු භූ විද්‍යාවේ සහ අනෙකුත් භූමිය හා සම්බන්ධව විද්‍යාවන්ගේ ක්‍රමවේද සහ විෂය දැනුම පුරා විද්‍යාත්මක දැනුම සහ චින්තනයට අදාල මාතෘකාවන් අධ්‍යයනය කිරීමට යොදා ගන්නා ලබන පුරා විද්‍යාවේ උප ක්ෂේත්‍රයකි. 

භූ පුරා විද්‍යාඥයන් පුරා විද්‍යාත්මක වැදගත්කමක් ඇති ස්ථාන වෙත බලපෑම් සිදු කරනු ලබන ස්වභාවික භෞතික ක්‍රියාවලීන් වන භූ රූප විද්‍යාත්මක වෙනස් වීම, භූ විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් ඔස්සේ එවැනි ස්ථාන නිර්මාණය වීම සහ වැළලී ගිය පුරා විද්‍යාත්මක ස්ථාන සහ මානව කෘතීන් මත වැළලී යාමෙන් පසු ඇතිවන ආචරණයන් යනාදිය අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ. 

භූ පුරා විද්‍යාඥයන් නිරන්තරයෙන්ම පස් සාම්පල සහ අවසාධිතයන් අධ්‍යයනය කරනු ලබන එමෙන්ම අනෙකුත් භූ විද්‍යාත්මක සංකල්පයන් ද නිතර භාවිතා කරමින් මේ ‍ඔස්සේ ඔවුහු පුරා විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් වෙත තම දායකත්වය දක්වයි.   
## භූ පුරාවිද්‍යාවේ දී යොදාගන්නා තාක්ෂණික ක්‍රම
### සිරස් නියැදීම
සිරස් නියැදීම යනු ඛණ්ඩකින් ලබාගන්නා ලද නියැදියක් මඟින් මෙම කොටසේ ස්ථර වශයෙන් පවතින ද්‍රව්‍ය අධ්‍යයනය හා විශ්ලේෂණයයි. පටු වානේ බඳුන් තදින් පස තුළට බැස්සවීමෙන් නියැදි එක්රැස් කරගත හැකි අතර, බඳුන් එකකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය නම් ඒවා බෑවුම් ආකාරයට සකස් කරගන්නා අතර, විද්‍යාගාරයේදී සම්පුර්ණ‍ පැතිකඩ ගොඩනගා ගැනීමට  හැකියාව ලැබේ.

### ජ්වලනි හානි පරීක්ෂණය
පසේ කාබනික ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීමට යොදාගනී. යම් ස්ථානයකින් කුමන හෝ ක්‍රමයක් යටතේ රැස්කරගන්නා නියැදිවල  ස්කන්ධ මැනීමෙන් අනතුරුව අධිතාප පෝරනුවක ඒවා තබයි. එවිට කාබනික ද්‍රව්‍ය පිළිස්සීමකට ලක්වේ. හොඳින් පිළිස්සුනු නියැදියේ ස්කන්ධය ඉන්පසුව කිරන අතර, අඩුවු ස්කන්ධ ප්‍රමාණය යම් ගැඹුරකදී පසේ පවතින කාබනික ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයයි. මෙම ප්‍රතිඵල මඟින් වැළලුණු පාංශු කොටස් හඳුනාගැනීමට හැකිවේ. ස්ථර‍ මට්ටමේ පවතින පාංශු කොටස් පසේ ස්වභාවික මිනුමකි. ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ඉතා පැරණි බිම් වල මෙවැනි මිනුම් අපහසු නිසා මෙම ක්‍රමය ඵලදායි වන්නේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික ලක්ෂණ හා පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පැවතීමට අවස්ථාව ඇති බිම් වලට පමණි. ස්ථර වශයෙන් පවතින කොටස් වල එක් එක් ස්ථරයේ කාබනික ද්‍රව්‍ය මට්ටම් සසඳා බැලෙන අතර එහි එකවර සිදුවන නැග්ම වැළලී ඇති පෘෂ්ඨයන් පිළිබඳව බලවත් සාක්ෂියකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව
පුරා විද්‍යාව-රෙකියෝලොජි

රෙකියෝලොජි යනු භූ ලක්ෂණ ඇගයීම, මතුපිට පරීක්ෂා කිරීම, ආකාශ නිරීක්ෂණ, පතුරු මිනුම්, බලකොටු අනුරේඛණය හා පරිසර මිනුම් වැනි ආක්‍රමණික නොවන අධ්‍යයන කාණ්ඩයකට වු පුරාවිද්‍යාත්මක වදනකි. 

රෙකියෝලොජි තාක්ෂණික ආකාරයෙන් මෙන්ම තාක්ෂනික නොවන ආකාරයෙන්ද සිදු කරනු ලැබේ. න්‍යායිකව එය යුධ භූමි පුරාවිද්‍යාවට ව්‍යවහාර වන අතර වඩා පුළුල්ව විශේෂයෙන් යුධ කටයුතු වල ඇතුළත් ඕනෑම ප්‍රදේශයක් සදහා ව්‍යවහාර‍ වෙයි. තාක්ෂණික ආකාරය පදනම් වී ඇත්තේ මෙවලම් හා ගැටුම් වලින් ඇති වු පතුරු මතුපිටින් සොයා ගැනීම මත හා ඡායාරූප හා අනෙකුත් කඩදාසි සාක්ෂි සංසන්දනය කිරීම මතය. තාක්ෂණික නොවන ආකාරය අදහස් මත ධාවනය වන්නකි. එහිදි  යුධෝපාය සම්බන්ධ අදහස් පදනම් වන්නේ ප්‍රශ්නයට බඳුන්වන ඉතිහාස කාලපරිච්ඡේදය අතර තුරදි යුධමය හැසිරීම් වල සිද්ධාන්ත හා අත්දැකීම් මතය. 

රෙකියුලොජි යනු සසන්භාවි ආක්‍රමණික සාම්පල ගත කිරීම නැවැත්වීමට සේවයෙහි යොදවා ඇති ක්‍රමයකි. පසුව සදහන් කරන ලද්දට යුධමය පුරා විද්‍යාවේ අඩු සාර්ථක සීඝ්‍රතාවයක් ඇති අතර එය බොහෝ දෙනා පිළිගෙන ඇත්තේ සසම්භාවි සාම්පල කරණය මගින් නොවුමනා ආපදා ඇති කළ හැකි බවයි. 

ඊට සම්බන්ධ විෂය පථ වන්නේ යුධමය පුරා විද්‍යාව, යුධබිම් පුරා විද්‍යාව, ආකාශ ඡායාරූප ශිල්පය හා චුම්භක මාන හෝ ප්‍රතිරෝධතා පරීක්ෂාව 

මෙම වදන ගැන සදහනක් මෙම ලිපිය තැපැල් කළ සමාගමේ වෙබ් අඩවිය හැරෙන්නට වෙනත් කිසිදු ප්‍රකාශනයක හෝ පරිශීලන ද්‍රව්‍යයක අඩංගුව නැත. මෙය නිහීන වාණිජමය සැබැදුමක් ලෙස පෙනෙයි. Institut fur Vor – und fruhaeschichtliche Archaologie der Universitat Bonn ආයතනයේ පරීෂීලක අංශයේ ලයිස්තු ගත කළ හැකියට. නූතන යුධමය පුරා විද්‍යා කටයුත්තක් ගැන කිසිදු වාර්තාවක් නොපවතියි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Recceology

ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව
ණ
විමානවත්ථු

**විමානවත්ථු** යනු ථේරවාද බුදු ධහමෙහි ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අතුලත්කොට ඇති පශ්චාත් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ කොටස් සහිත *ඛුද්දක නිකායෙ*හි එන හයවැනි ග්‍රන්ථය වේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඇති දිව්‍ය ලෝක පිළිබඳ සවිස්තරව සඳහන්ව ඇත්තේ මෙම විමානවත්ථු තුල වේ. පද්‍ය ආකාරයෙන් රචිත මෙය කෙටි කථාංග 85කින් සමන්විත කාව්‍ය සංග්‍රහයකි. එහි එන කථාංග එකිනෙක සමග බොහෝ දුරට සමාන වන අතර එම එක් එක් කථාංගයන් මගින් දැක්වෙන පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතය සහ ඔහුගේ කුසල ක්‍රියාවන් හේතුවෙන් දිව්‍යමය සම්පත්තීන් ලබා ගත් ආකාරය පිළිබඳව මෙහිලා විස්තර කෙරේ.

## පරිවර්ථනයන්
* "Stories of the mansions", tr Jean Kennedy, in *Minor Anthologies of the Pali Canon*, volume IV, 1st edn, 1942
* "Stories of the mansions", tr I. B. Horner, in *Minor Anthologies* IV, 2nd edn, 1974, Pali Text Societyhttp://www.palitext.com , Bristol
* In *Vimana Stories*, tr Peter Masefield, 1989, Pali Text Society, Bristol; translation of the commentary, with the verses embedded; the PTS's preferred translation

## මේවාද බලන්න
* පේතවත්ථු

## බාහිර සබැඳි
*විමාන වත්ථු පාළි
*Jataka bibliography
*The Vimanavatthu 

ප්‍රවර්ගය:පාලි
ප්‍රවර්ගය:ඛුද්දක නිකාය
සාරස විද්‍යාව

මිරිදිය ජලය හා එහි කාබනික දිවිය අධ්‍යයනය කිරීමේ ශාස්ත්‍රය. මෙය ජල විද්‍යාවහි ශාඛාවක් වන අතර ගොඩදිය (ගලා යන, ගලා නොයන, නැවුම් හා ලවණ ජලය) ජලයේ ජීව විද්‍යාත්මක, කායික, රසායනිත භූ විද්‍යාත්මක ජල විද්‍යාත්මක පැති කඩ සලකයි. මෙයින් ස්වභාවික හා මිනිසා විසින් නිෂ්පාදිත වැව්, පොකුනු, ගංඟා, ඇල දොල තෙත් බිම් වගුරු බිම් පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරයි. මෙය ජල ජීව විද්‍යාවට සමීප සම්බන්ධකම් කියති. (ජල ජීව විද්‍යාවෙන් භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව හා භූ ගෝල විද්‍යාව පරිසර විද්‍යාවෙහි ප්‍රශ්නවලට බලපාන ආකාරය අධ්‍යයනය කරයි.

ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ආකියා

Archaea  is a one of the domain.it has archibacteria kingdom.methanogens,Halophiles ,methanococos are some of archibacterian

## මූලාශ්‍ර 
## Further reading 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## External links 
**General**
* Introduction to the Archaea, ecology, systematics and morphology
* Oceans of Archaea - E.F. DeLong, *ASM News*, 2003

**Classification**
* NCBI taxonomy page on Archaea
* Genera of the domain Archaea - list of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature
* Tree of Life illustration showing how Archaea relates to other lifeforms
* Shotgun sequencing finds nanoorganisms - discovery of the ARMAN group of archaea

**Genomics**
* Browse any completed archaeal genome at UCSC
* Comparative Analysis of Archaeal Genomes  (at DOE's IMG system)

ප්‍රවර්ගය:ජීවය
ප්‍රවර්ගය:බැක්ටීරියා
ප්‍රවර්ගය:බැක්ටීරියා විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:අධිරාජධානි
රාහුල

ඔබ‍ට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
* රාහුල රහතන් වහන්සේ
* රාහුල විද්‍යාලය
පැරණි ගිවිසුමේ ආඛ්යායන වල ඓතිහාසිකත්වය

පැරණි ගිවිසුමේ ආඛ්‍යාන වල ඓතිහාසිකත්වය අරභයා පැන නැගී ඇති විවාද කාණ්ඩ කිහිපයකට බෙදිය හැකිය.

·	එක් කණ්ඩායමක් ඔවුනගේ විචාරකයන් විසින් බයිබලික අවමවාදීන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. අවමවාදීන් පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ ඇති  ඕනෑම කොටසක් සම්බන්ධයෙන් දකින්නේ ඉතා සුළු ඓතිහාසික වැදගත්කමකි.

·	ගතානුගතික පැරණි තෙස්තමේන්තු විද්‍යාර්ථීන් හෙවත් ඔවුනගේ විචාරකයනට අනුව බයිබලික උපරි වාදීන්. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ බොහෝ ආඛ්‍යාන වල ඓතිහාසිකත්වය පාපොච්රණ තත්ව තුල විශ්වාස කරයි. කෙසේ වුවද කෙනත් කිචන් වැනි ඇතැම් ඊජිප්තුවේදියෝ පවසන්නේ එවැනි විශ්වාස ඉන් පරිබාහිර අවකාශය තුල වලංගු නොවන බවයි.

·	අනෙකුත් විද්‍යාර්ථීහු මෙම අන්ත දෙක අතර සිටිති. ඔවුන් ඊශ‍්‍රායලයේ පසුකාලීන ඉතිහාසය හා රාජතන්ත‍්‍රය පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි දුටුවද නික්මයාම හා විජයග‍්‍රහණය පිළිබඳ සැක පළ කරති.

අමෙරිකානු විශ්ව විද්‍යාල වල බොහෝ විද්‍යාර්ථීහු බයිබලික අවම වාදය හා උපරිවාදය අතර සිටින්නෝ ය. 
ඇතැම් සමකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයෝ පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙබෙදුම් ඉතිහාසය පිළි නොගනිති. විශේෂයෙන් ම ෆින්කෙල්ස්ටයින් හා නීල් අෂර් සිල්බර්මන් ජනප‍්‍රිය බයිබලික ප‍්‍රවෘත්ති අදාල ප‍්‍රදේශ වල පුරාවිද්‍යාව හා සමපාත නොවන බව සඳහන් ජනප‍්‍රිය කෘතීන් රචනා කළෝ ය. ඉන් වෙනස්ව 2003 දී කෙනත් ඒ කිචන් ඔන් ද රිලයබිලිටි ඔෆ්  ඕල්ඞ් ටෙස්ටමන්ට් නමින් පිටු 662 ක කෘතියක් රචනා කළ අතර එය පුරාම බයිබලයේ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳව සඳහන් වුණි. 

ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයෝ බයිබලික කාරණා ඒ පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැති කම නිසා බැහැර කළයුතු යැයි පැවසුව ද ඔවුනගේ විරුද්ධපාර්ශ්විකයන් පවසන්නේ එය වර්තමාන පුරාවිද්‍යාවෙන් ඔප්පු කළ නොහැකි සියල්ල බැහැර කළ යුතුයැයි යන 19 වන සියවසේ න්‍යාය කරා නැවත ගමන් කිරීමක් බවය. එම ක‍්‍රම වේදය තුලින් අසිරියාව වැනි ප‍්‍රධාන රාජධානිවල පවා පැවැත්ම ප‍්‍රශ්න කෙරුණි.
පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ මුල් පොත් පහ රචනා වී ඇත්තේ එම සිදුවීම් වලින් බොහෝ කලකට පසු බැවින් එම කොටස් වල රචනා බොහෝ දුරට ප‍්‍රබන්ධ විය හැකියැයි වෙල්හුසෙන් ප‍්‍රකාශ කරයි. නමුත් මීට විරුද්ධ වන්නෝ ප‍්‍රකාශ කරන්නේ අද දක්නට ඇති බොහෝ ඓතිහාසික මූලාශ‍්‍ර එලෙස සිදුවීමෙන් බොහෝ කලකට පසු ලියැවූ ඒවා බවයි. උදාහරණයක් ලෙස සීසර් විසින් රචිත ගෝල් යුද්ධය පිළිබඳ විවරණය (කමෙන්ටි‍්‍රස් ඔෆ් ද ගෝලික් වෝ) හි අද දක්නට ඇති පැරණිතම පිටපත 9 වන සියවසට පමණ අයත් වන අතර එය සීසර් ගේ මුල් කෘතියෙන් වසර දහසක් ආපසු ගමන් කිරීමකි.

වඩා වැදගත් වනුයේ සිදුවීම් සිදුවූ වර්ෂය හා ඒවා මුලින්ම ලේඛණගත වූ වර්ෂය වියහැක. පොත් වල ඇති අභ්‍යන්තර සාධක හෙලි කරන්නේ හීබෲ රජුන් විසින් සිදුවීම් සිදුවූ වහාම ලේඛණගත කිරීමට සැලැස්මක් යොදා තිබූ බව සහ රාජාවලියේ කතුවරන්ට එම ලේඛණ පරිශීලනයේ ඍජු අවස්ථාවක් තිබූ බවයි. නමුත් ඊට පෙර සිදුවූ නික්මයාම හා විජයග‍්‍රහනය වැනි ග‍්‍රන්ථ සියවස් ගණනක් වාචිකව පැවත විත් පසුව ලේඛණගත වූ ලෙස සැලකිය හැකි බැවින් සත්‍ය සිදුවීමෙන් බොහෝ දුරට වෙනස් වන්නට ඇතැයි සිතිය හැක.
උම්බර්තෝ එකෝ වෙල්හුසෙන් ගේ න්‍යාය ට විරුද්ධව කල්පිතයක් වාර්තා කලේ ය.

අදාල කාලසීමාවලට අයත් බොහෝ පුරාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් බයිබලික වාර්තා ස්ථිර කරයි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Old_Testament#Historicity_of_the_Old_Testament_narratives
මංජුල වෙඩිවර්ධන

right|thumb
## කෘතීන්
### කාව්‍ය
* නිරුත්තර සමාධිය (1997) ෂේන් මැකෙල්වි සමඟ
* පිළිහුඩුවී (2002) ගොඩගේ සාහිත්‍ය සම්මානය

### නවකතා
* බත්තලංගුණ්ඩුව 
* පැරිස් වලාකුළු

### කෙටිකතා
* මේරි නම් වූ මරියා (2000) වාරණයට ලක් වී ඇත
* යාළුවන්ගෙයි මගෙයි කතා 

### කෙටි නාට්‍ය නිෂ්පාදන
* සඳ එළිය ගිනි අරන් (1997) යෞවන සම්මාන
* මැන්ටල් කතාවක් (1998)

#### සිනමා තිර නාටක
* ජීවිතය අන් තැනක

### ටෙලි නාට්‍ය පිටපත්
* දෙසැම්බරයේ දවසක් (2005) ඒකාංගික
* ඒ සොඳුරු තාරුකාව (2005) ඒකාංගික
* සමනලුන්ට වෙඩි තියන්න (2005) ප්‍රාසාංගික
* පිහාටු සහ මල් (2006) ඒකාංගික
* සිල්පරයක ස්නේහය (2006) ඒකාංගික
* වීදියක් සහ ඉන් ඔබ්බට (2006) ඒකංගික

### ළමා කතා
* සඳමල්ගේ කතා
පොහොය

**පොහොය** හෝ **පොහොය දිනය** යනු, සෑම පුර පසළොස්වක දිනකම යෙදෙන හා ශ්‍රී ලංකාව තුල භාවිතා වන බෞද්ධ ප්‍රසිද්ධ නිවාඩුවකට යෙදෙන නාමයයි. චන්ද්‍ර දින දර්ශනය පරියෝජනය කරන්නාවූ ලොව පුරා වසන සමස්ත බෞද්ධ ජනතාවට, පුර පසළොස්වක  දිනය වැදගත් වනුයේ ඔවුන්ගේ ආගමික පිළිවෙත් වෙනුවෙනි. චන්ද්‍රයාගේ ප්‍රමාණයෙහි සම්පූර්ණ භාවය මෙන්ම එහි උද්දීප්තිය හේතුවෙන්, චන්ද්‍ර වංක සතර අතුරින් වඩාත් වැදගත් දිනය ලෙස, සෑම චන්ද්‍ර මාසය (දින 29.5) කට වරක් පැමිණෙන පුර පසළොස්වක දින  සැලකෙමින්,  නිවාඩු දිනයක් ලෙස භාවිතා වේ. 

සෑම පුර පසළොස්වක දිනයක්ම සඳහා  සිංහලයෙන් ව්‍යවහාර වන්නේ *පොහොය* යන්නයි; මෙදින ශික්‍ෂාකාමී බෞද්ධයන් වෙහෙර-විහාරයන් වෙත ගොස් වන්දනාමාන පිළිවෙත් පුරති. වසරකට  *පොහොයන්* 12 හෝ 13  ක් පවතියි. *පොහොය* යන පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ, ප්‍රාථමික ලෙසින් "උපවාස දිනය" යන අරුත් දනවන පාළි සහ සංස්කෘත ’’උපෝසත’’ (උප + වස්: උපවාස කෙරුමට) යන්නෙනි. සාමාන්‍යයෙන් පොහොය දිනයන්හි, කඩසාප්පු හා ව්‍යාපාර වසා තැබෙන අතර, මද්‍යසාර සහ මාංශ විකිණීම තහනම් කර ඇත.

**යම් මාසයක  පොහොය දින දෙකක් ඇති වෙයි නම් දෙවැන්නට පෙරටුවෙන් ”අධි” (සිංහලයෙන් ”අමතර”) යන්න ”අධි වෙසක්”, ”අධි පොසොන්”, ආදි ලෙසින් යෙදෙයි.**  

**ඇසල පොහොය ලංකාවාසි සැමට විශේෂයෙන් දළදා පෙරහැර ආරම්භ වන්නේ ඇසල මාසයේය.** 

ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ නිවාඩු දින
ප්‍රවර්ගය:මුලාශ්‍ර අප්‍රමාණවත් ලිපි (Erik9bot)
මාළු (ආහාරය)

thumb|right|එළවළු සහ ඖෂධ පැලෑටි සමග පිළිගැන්වෙන මාළු.

**මාළු** යනු මානවයන් ඇතුළු බොහෝ ජීවී විශේෂයන් විසින්පරිභෝජනය කරන්නාවූ   ආහාරයකි. "මාළු" යන වචනය සත්වයාට මෙන්ම උගෙන් පිළියෙල කෙරෙන්නාවූ ආහාරයටද භාවිතා වේ. වාර්තාගත ඉතිහාසය තුල මානවයන්ට වැදගත් ප්‍රෝටීන් ප්‍රභවයක් ලෙසින් මාළු පැවැතිණි.

## වචනය
සමහරක් භාෂා වල, මාළුවා යන සත්වයා සහ උගෙන් පිළියෙල කරගන්නාවූ ආහාරයට භාවිතා කරන්නාවූ වචන අතර වෙනස් කම් ඇත  (ඉංග්‍රීසියෙන් මෙම කරුණ සත්‍ය වන්නේ ඌරු මස්  වලට භාවිතා වන ***පෝක්*** යන වචනය සහ  හරක් මස් වලට භාවිතා කරන'* *බීෆ්***  යන වචනයේදී වන අතර  කුකුළු මස් වලට භාවිතා කරන** *චිකන්'''* හිදී එසේ නොවේ).  ස්පාඤ්ඤ වැනි භාෂා සත්‍ය වශයෙන්ම මෙම වෙනස හුවා දක්වන අතර  (*පෙස්* යන පදය සත්වයාට හා *පෙස්කාඩෝ* යන පදය ආහාරයට) ඉංග්‍රීසි හෝ ප්‍රංශ වැනි අනෙකුත් භාෂා එසේ නොකරන අතර, මුහුදෙහි හෝ ගංගා වල ජීවත් වන සජීවි මාළු මෙන්ම ආහාර ලේඛනයෙහි සිටින මාළු සඳහාද භාවිතා කරන්නේ එකම පදයකි. සිංහලයෙන්ද, සත්වයාට හා ආහාරයට එකම පදයක්, එනම් ***මාළු*** යන්න භාවිතා වේ.

## පිළියෙල කෙරුම
මුහුදු ආහාර විවිධාකාර වලින් පිළියෙල කර ගත හැක. එය ඉවීමෙන් තොරව (අමුවෙන්) පරිභෝජනය කල හැක(*උදා.'' ෂෂිමි).

ප්‍රවර්ගය:මාළු
ක්ලැරන්ස් විජේවර්ධන

ප්‍රවර්ගය:1996 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1943 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ගායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ
තිහගොඩ

තිහගොඩ පිහිටා ඇත්තේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ කඹුරුපිටිය මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුලය.මෙහි ප්‍රධාන ආර්ථික මාර්හය ගොවිතැන්ය. තිහගොඩ ප්‍රදේශයේ 100%ක් ම පාහේ සිංහල බෞද්ධ ජනතාව ජීවත් වෙයි. ප්‍රදෙශයේ දරුවන්ට සිප්සතර ලබාදෙන ප්‍රධාන පාසල වන්නේ තිහගොඩ ජාතික පාසලයි.  මිදෙල්ලවල පුරාණ විහාරය ඇතුළු ප්‍රධාන විහාරස්ථාන කීපයක් මෙම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.කුඩා ගම් 30 ක එකතුවෙන් සැදුනු ගම යන අර්තයෙන් (ගොඩවල් 30 )මෙම ප්‍රදෙශයට නම ලැබී ඇත.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ලුම්බිණිය

**ලුම්බිණිය** (සංස්කෘත: , "මනහර") යනු  මහා මායා දේවිය විසින් සිද්ධාර්ථ කුමරුන් ලෙවට  බිහිකල ස්ථානයයි. රුමින්දෙයි යනු අශෝක අධිරාජයා විසින් සිදුහත් උපත ස්මරණය සඳහා ස්තපිත කරන ලද ටැම් ලිපියයි ඒ බව සනාත කොට UNESCO  විසින් ලෝක උරුමයක් බවට පත්කොට තිබේ. එය අර්තදැක්වීම විද්‍යාර්තයින් කිහිප දෙනෙක් විසින්ම ප්‍රසිද්ධ කොට ඇත¹.ගෞතම බුදුන් වහන්සේ කි.පු.563 සිට 483 කාලය තුළ ජීවත්ව සිටිසේක. ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ ජීවිතය හා බැඳුණු බෞද්ධයින්ගේ ප්‍රධාන පූජනීය ස්ථාන හතරෙන් එකකි ලුම්බිනිය ඉතිරි ස්ථාන කුශිනාරාව  බුද්ධගයාව සහ සරානාත් වේ.

සිද්ධාර්ථ කුමරුන් අවුරුදු 29 දක්වා හැදුනේ වැඩුනේ මෙම ප්‍රදේශයෙහිය. කපිලවස්තු නගර සභා ප්‍රදේශයේ සිට කි.මි.25 ක් නැගෙනහිර දෙසින් මෙම ප්‍රදේශය පිහිටියේය. “කපිලවස්තු” යනු මෙම ප්‍රදේශයේ නම වූවා සේම යාබද දිස්ත්‍රික්කයේද නමයි. මයා දේවී විහාරය ඇතුලු බොහෝ විහාර ගණනාවක් මෙහි වෙයි. මෙයින් බොහොමයක් වර්තමානයේ (2007) ප්‍රතිසංස්කරණය වෙමින් පවති. පුෂ්කරණි පොකුණ සහ කපිල වස්තු මාළිගයේ නටබුන්ද ලුම්බිණියෙහි දක්නට ලැබේ. 

## බුදුරජාණන්වහන්සේගේ දේශනාවලට අනුව ලුම්බිනියට හිමිතැන
භාග්‍යවත් සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ සැම බෞද්ධයෙකු විසින්ම දැකබලා පහන් සංවේගය උපදවාගෙන වන්දනා මාන කලයුතු පුජනීයවූ භුමි හතරක් පිළිබඳව පරිනිර්වාණ සුත්‍රයෙහි අනුදැන වදාරා ඇත.
**සිද්ධාර්ථ බෝසතානන්ගේ උත්පත්තිය සිදුවුන ඒ අසිරිමත් ලුම්බිණිය එයින් එකකි**. බෝසතානන් වහන්සේ සියලු කෙලෙසුන් නසා සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වූ අසම සම බුද්ධගයා පිංබිම, ලෝසතුන්ගේ විමුක්තිය උදෙසා උන්වහන්සේ විසින් ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව සිදුකළ මිගදායේ අවිඳු අඳුර දුරැකළාවූ  ඉසිපතනාරාමය සහ මහා කාරුණිකයාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූ කුසිනාරා නුවර මල්ල රජ දරුවන්ගේ සාල වනය අනෙක් සිද්ධස්ථාන වෙයි. 

## බුදුන් දවස ලුම්බිණිය 
**ප්‍රධාන ප්‍රදේශ හතර**

**අතිරේක ප්‍රදේශ හතර**

**වෙනත් ස්ථාන**

**පසු කාලීන ප්‍රදේශ**

බුදුන් දවස ලුම්බිනිය, කපිල වස්තු සහ දේවදහ අතර පිහිටි උයනකි. බුදුන් උපත ලද්දේ මෙම ස්ථානයේ බව නූතන පිළිගැනීමයි. අශෝක රජු ලුම්බිනිය දැක බලා ගැනීමට පැමිනිම සිහිවීම පිණිස තබන ලද කුලුණක් දැනට දක්නට ලැබේ. එහි සලකුණු කරන ලද විස්තර අනුව ලුම්බිනි උයන භාරව සිටි එකල ජනයා විසින් අශෝක රජුගේ පැමිණිම සහ පුද පඬුරු දීම සිහිවීම පිණිස එම කුලුණ පිහිටුවා තිබේ.. භගවන්පුරට සැතපුම් දෙකක් උතුරෙන් පිහිටි මෙම උයන ඊට කලින් හඳුන්වා තිබුනේ රුමින්දෙයි යනුවෙනි. 

යුත්ත නිපාතයට අනුව (683 ගා) බුදුන් වහන්සේ ලුම්බිනි ජනපදයේ, ශාක්‍යයන්ගේ ගමක ඉපදුනු බව විස්තර කර ඇත. බුදුන් දෙව්දහ නුවරට වැඩි ගමනේදි ලුම්බිනි වනයේ නැවති සිටි දේවදහ සූත්‍රය දේශනා කළ සේක.. 

## වර්තමාන ලුම්බිණිය 
යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කළ බිමකි. 

ලුම්බිණිය 1997 වන විට ජාත්‍යන්තර ලෝක උරුම වැඩසටහන සඳහා යෝජනා කරන ලදි. යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම භූමියක් වන්නේය.

alt=|thumb

thumb|

thumb|

thumb|

thumb|

thumb|

thumb|

thumb|

## ආශ්‍රිත
1. Reconsidering the Rummindei Pillar Edict of Asoka: In Connection with 'a piece of natural rock' from Mayadevi Temple Keisho TSUKAMOTOhttps://www.jstage.jst.go.jp/article/ibk1952/54/3/54_3_1113/_pdf/-char/en

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම සහ බුද්ධාගම
ද එක්ස්-ෆයිල්ස්

එක්ස් ෆයිල්ස් X-Files යනු සම්මානලාභි ඇමරිකානු විද්‍යාප්‍රබන්ධමය ටෙලිවෘතාන්තයකි. මෙය ක්‍රිස් කාටර්ගේ නිර්මාණයක් වන අතර 1993 සිට 2003 දක්වා ඇමරිකානු Fox රූපවාහිනී ජාලය ඔස්සේ විකාශනය විය.මෙහි චරිත හා ඇතැම් වැකි ජනප්‍රිය සංස්කෘතියක් බිහිකිරීමට මුල් වූ අතර රසිකයන් තුල නොමැකෙන මතකයන් තැබීමට සමත් විය. 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' රූපවාහිනි කතාමාලාව චිත්‍රපටි දෙකකටත් (The X-Files හා I Want To Believe) වෙනත් ටෙලිවෘතාන්තයකටත් (ලෝන් ගන් මෙන් The Lone Gunmen) පාදක විය.

එෆ්.බී.අයි. පරීක්ශකයන් වන ෆොක්ස් මෝල්ඩර්(ඩේවිඩ් ඩචොව්නි ) හා ඩේනා ස්කලී(ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්) මෙහි ප්‍රධාන චරිත වන අතර ඔවුන් එෆ්.බී.අයි. ආයතනයේ 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' ලෙස නම්කර ඇති අංශයේ කටයුතු කරයි.මෙම අංශයට ලැබෙනුයේ විසඳීමට නොහැකිවූ අසාමාන්‍ය සිද්ධි හා අපරාධ වේ.

## නළු නිලියන්
### ඩේවිඩ් ඩචොව්නි
### ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්
අර්ධ කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ වාසයකරයි.

ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
රසායනික සූත්‍ර අකාරාදිය

මෙය, රසායනික සූත්‍ර  සහ CAS අංක සමගින්,  රසායනික සංයෝග ලැයිස්තුවක් වන අතර, සූත්‍රය අනුව අනුක්‍රමණ ආකාරයට සකස් කර ඇත.  මෙය  අකාබනික සංයෝග ලැයිස්තුව, කාබනික සංයෝග ලැයිස්තුව සහ මූලදව්‍යය අනුව අකාබනික සංයෝග යන්නෙහි හමුවන විකල්ප ලැයිස්තුවලට අනුපූරක වෙයි.

## ඒකාබද්ධයට නියමිත වගු
## A
## B
## භාහිර සබැඳි
*Webelements 
*Landolt Börnstein Organic Index 2004 

ප්‍රවර්ගය:රසායනික සංයෝග
ප්‍රවර්ගය:රසායනික සූත්‍ර
Chemical formulas
ප්‍රවර්ගය:රසායනික සංයෝග ලැයිස්තුව
දිය සායම් භාවිතයේ ඉතිහාසය

සිතුවම් කිරීම සඳහා දිය සායම් යොදාගැනීම අලූත් සොයාගැනීමක් නොවේ. එය පැලියෝලිතික යුරෝපයේ ගුහා චිත‍්‍ර දක්වා දිවයන්නකි. ඊජිප්තු යුගයේදී මෙන්ම යුරෝපියානු මධ්‍යතන යුගයේදීද එය යොදාගනු ලැබ ඇති අතර සිතුවම් කිරීමේ මාධ්‍යක් ලෙස එහි අඛණ්ඩ ඉතිහාසය අරම්භ වන්නේ පුනරුදයෙනි. ජර්මානු චිත‍්‍ර ශිල්පියකු වූ ඇල්බෲෂ් ඩුරේ(ර්) (1471-1528) උද්භිද විද්‍යාත්මක ශාක සහ වනසතුන් රැසක්ම දියසායමෙන් ඇඳිනු ලැබූ අතර ඒවා එම මාධ්‍යයේ මුල්කාලීන ප‍්‍රකාශන ලෙසින් සලකනු ලැබේ. ජර්මනියේ බිහිවූ ප‍්‍රම්ඛතම දිය සායම් චිත‍්‍ර ගුරුකුලයක් හෑන්ස් බොල් (1532-1593) විසින් මෙයෙවනු ලැබිණී.

thumb||ඇල්බෲෂ් ඩුරේ(ර්) තරුණ හාවෙක්, 1502, දිය සායම්, ඇල්බර්ටීනා, වියානා

බැරක් ඊසල් සිත්තරුන්ද දිය සායම් සිය කටු සටහන්, පිටපත් කිරීම්, විකට චිත‍්‍රයන් ආදිය සඳහා යොදාගෙන ඇත. මුල් කාලීන දිය සායම් සිත්තරුන් අතරින් වෑන් ඩයික්, ක්ලෝඞ් ලොරේන්, ජියෝවානි බෙනඩිටෝ කැස්ටීගිලියොන් වැනි සිත්තරු ඉදිරියෙන්ම වෙති. කෙසේවෙතත් දිය සායම් සිතුවම් කලාවේ පැරණිතම සහ වඩාත් වැදගත් සම්ප‍්‍රදාය වන්නේ උද්භිද විද්‍යාත්මක හා වනසත්ව සිතුවම්ය. පුනරුද යුගයේදී උද්භිද විද්‍යාත්මක සිතුවම් ජනපි‍්‍රය වූ අතර ඒවා නිර්මාණය කළ අය වඩාත් නිවැරදි සහ පරිපූර්ණ සිත්තරු වූහ. අදද දිය සායම් එහි පවතින ඊටම සුවිශේෂී වූ සාරාංශ කිරීමේ හැකියාව, පැහැදිලිභාවය සහ පූර්ණ වර්ණ පරමාදර්ශී බව හේතුකොටගෙන විද්‍යාත්මක හා කෞතුකාගාර ප‍්‍රකාශනයන්හි උදාහරණයන් ඇඳීම සඳහා යොදාගනු ලැබේ. 19 ව සියවසේදී වනසතුන් ඇඳීම එහි හිණිපෙත්තට ළගාවූ අතර එහිදී ජෝන් ජේම්ස් ඔඩුබන් වැනි සිත්තරු ඉදිරියෙන්ම වූහ. වර්තමානයේදීද බොහෝ ස්වභාවික ක්ෂේත‍්‍ර මාර්ගෝපදේශයන්හි දියසායම් සිතුවම් දැකගත හැක.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Watercolor#History
මානව සම්පත් කළමනාකරණය සමාගම් පරිදිය

මානව සම්පත් කළමනාකරණයට කි‍්‍රයාවලි කිහිපයක් අඩංගුවේ. එකට ගත්කළ ඉහත සඳහන් ඉලක්කය ලංකර ගැනීමට යොදා තිබේ. මෙම කි‍්‍රයාවලි මානව සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවකින් ඉටු කළ හැක. නමුත් සමහර කාර්යයන් ඉන් බාහිරව ලබාගත හැකි අතර එය වෙනත් දෙපාර්තමේන්තුවල කළමනාකරුවන් විසින්ද යොදාගත හැක. 

	සේවා බලකාය සැලසුම් කිරීම
	බඳවා ගැනීම (සමහර විට ආකර්ෂණය හා තෝරා ගැනීම සේ තවදුරටත් බෙදීම).
	ඇතුළත් කරගැනීම සහ මගපෙන්වීම. 
	නිපුණතා කළමනාකරණය 
	පුහුණුවීම් සහ සංවර්ධනය. 
	සේවක පරිපාලනය. 
පඩිනඩිවලට වන්දි ගෙවීම. 
	කාලය කළමනාකරණය කිරීම. 
	ගමන් කළමනාකරණය කිරීම (මෙය සමහරවිට ගණකාධිකාරී අංශය විසින්). 
	වේතන ගෙවීම. 
	සේවක ප‍්‍රතිලාභ පරිපාලනය. 
	සේවකයින්ට යන වියදම සැලසුම් කිරීම. 
	කාර්යඵල ඇගයීම. 

වෘත්තීන් 

මානව සම්පත් කළමනාකරණයේදී ලබාගත හැකි වෘත්තීන් විවිධාකාරය. සාමාන්‍යකරණයට ලක්වූ මානව කළමනාකරණ රැකියාවන් තිබේ. ඊට මානව සම්පත් සහකරු දැක්විය හැක. එමගින්ම සමහර වෘත්තීන්, සේවා නියුක්තිය, බඳවාගැනීම සහ ස්ථානගතකිරීම ඊට අඩංගුවේ. මෙම රැකියාවලට සම්මුඛ පරීක්ෂණ මගින් තෝරනු ලැබේ. 

ඊ  ඕ ඊ (ඊක්වල් ඔපර්චුනිට් එම්ප්ලෝයිමන්ට්-  සම අවස්ථා සේවා නියුක්තිය) විශේෂඥයින් හෝ විශ්වවිද්‍යාලීය බඳවා ගන්නන් විසින් මෙම පත්වීම්වලට තෝරාගනු ලැබේ. වන්දි සහ ප‍්‍රතිලාභ කාර්යයන් කෙරෙන්නේ වන්දි විශ්ලේෂකයින් මගිනි. ඊට අමතරව වේතන පරිපාලකයින් සහ වන්දි පරිපාලකයින් විසින්ද මෙය ඉටු කෙරේ. 

වෘත්තිමය සංවිධාන 
මානව සම්පත් කළමනාකරණයේ වෘත්තිමය සංවිධාන තිබේ. ඊට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සමාජය, වරලත් සේවක සංවර්ධන ආයතනය සී අයි පී ඞී සහ ජාත්‍යන්තර පොදු කළමනාකරණ සමිතිය සහ කැනේඩියානු ජාත්‍යන්තර සේවක කළමනාකරණ සමිතිය අයත්වේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Human_Resource_Management#Business_practice
සංස්ථාවල නොවිසඳුනු අර්බුද

පවතින සංස්ථා නව අදහස් මෙන්ම අලූත් ආකෘතීන් ප‍්‍රවර්ධනය කරන විට, උසාවි ප‍්‍රතිඋත්තර දෙන අවස්ථාවලදී සහ ආණ්ඩුව විසින් අලූත් නියෝග නිකුත් කරන අවස්ථාවලදී ව්‍යවස්ථාවට අලූත් තත්ත්වයන්ට මුහුණදීමට සිදුවේ. එවැනි තත්ත්වයන්ට ප‍්‍රතිචාර දක්වමින් සංස්ථාවේ ස්වභාවය ටිකෙන් ටික වර්ධනය කරගැනීම නොකඩවා සිදුවෙයි. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පවතින ගැටළුවක් වනුයේ එහි වගකීම්වල විසිරීගිය භාවයයි. නිදසුනක් ලෙස යම්කිසි සංස්ථාවක් මරණයක් සඳහා වගකිවයුත්තෙක් සොයන විට, ඒ වරදට අදාල දඩුවමට සංස්ථාවේ කොටස් හිමියන්, අධ්‍යක්ෂවරුන්, කළමනාකරුවන්, කාර්ය මණ්ඩලය සහ සංස්ථාව අතරින් කවුරුන් හට එය ලබාදිය යුතු දැයි වෙන් කරනු ලබන්නේ කෙසේද යන ප‍්‍රශ්නය දැක්විය හැක. එවිට ආයතනික වගකීම් දෙස බලන්න. විශේෂයෙන් සංස්ථාපිත අපරාධ දෙස නිවැරදිව බලන්න. 
අධිකාරී බලයත් අතරේ තිබෙන නීති අසමාන වන අතර ඒවා නිරන්තරයෙන් වෙනස්වත තත්ත්වයක් යටතේ පවතී. සමහර අය තර්ක කරනුයේ ඉහත ආකාරයේ සිදුවීම්වලදී අවසාන වශයෙන් වගකිව යුත්තේ කොටස් හිමියන් බවටයි. තව ද ඔවුන් කොටස් හිමියන්ට බලකර සිටින්නේ තමන් ආයෝජනය කරන අවස්තාවන්හිදී ලාභයට වඩා ප‍්‍රශ්න ගැන සැලකිලිමත් විය යුතු බවයි. එසේ නමුත් සංස්ථාවක් සතුව එහි ව්‍යාපාරික කටයුතු ගැන කිසිදු දෙයක් නොදන්නා මිලියන ගණනක් කොටස් හිමියන් සිටිය හැක. 

## නිරුක්තිය 
ලතින් භාෂාවේ ඇති කෝපස් යන වචනයෙන් බිඳී ආ යන වචනයෙන් නියෝජනය කරන අර්ථය වන්නේ ”මිනිස් සිරුරක්” යන්නයි. එනම් තනි පුද්ගලයෙකු ලෙස කි‍්‍රයා කිරීමට හැකි බලයලත් පුද්ගල කණ්ඩායමක් යන්නයි. පුද්ගල කන්ඩායමක් හැඳින්වීම සඳහා ,යුනිවර්සිටි, යන වචනයද භාවිත කළ හැකි නමුත් අද වන විට එය භාවිත කරන්නේ විශේෂයෙන් උගත් පිරිසකගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් සඳහායි. මහා බි‍්‍රතාන්‍යයේ සහ අයර්ලන්තයේ සංස්ථාව ("කෝපරේෂන්") යන වචනය භාවිත කළේ ලන්ඩනයේ පාලන කොට්ඨාශයක් හෝ නගරයක් භාරව සිටි දේශීය ආන්ඩුවේ නියෝජිත පිරිසටය. 1970 දී බි‍්‍රතාන්‍යයේ සහ 1990 දී අයර්ලන්තයේ සමුහාණ්ඩුවේ ආණ්ඩු ප‍්‍රතිසංස්කරණය වීම තුළ ”සංස්ථාව” (කෝපරේෂන්) යන වචනය වෙනුවට ”සභාව” (කවුන්සිල්) යන වචනය භාවිත කරන ලදි. එහි තිබෙන එකම සංස්ථා දෙක වන්නේ සිටි ඔෆ් ලන්ඩන් කෝපරේෂන් සහ ලාෆන් කෝපරේෂන් යන ඒවායි. 

## මූලාශ්‍ර 
http://en.wikipedia.org/wiki/Corporation#Unresolved_issues
රක්ෂණයෙහි සංවාද

## රක්ෂණ අතිරික්තය  
රක්ෂණය වූවන්ට ආවරණයක් නිර්මාණය කිරීමෙන් රක්ෂණ සමාගමට සමහර විට ඔවුන්ගේ ගැනුම්කරුවන් එතරම් ආවරණයට වැසී නැති බව පෙනී යා හැක. මෙම ගැටළුව රක්ෂණ කර්මානන්තයේ හඳුන්වාදෙන්නේ සදාචාරාත්මක උපද්‍රවයක් ලෙසිනි. ඔවුන්ගේ මුල්‍ය අවදානම අඩු කිරීමට රක්ෂණ සමාගම් ගිවිසුම්වල එක්තරා කොන්දේසි පැනවීමෙන් එම රක්ෂණාවරණය ලබාගන්නා පුද්ගලයාගේ අවදානම් තත්වය ඉතාමත්ව වැඩි මට්ටමක පවතී නම් එයින් රක්ෂණ සමාගමේ වගකීම අඩුකරගත හැක.

උදාහරණයකට භයානක වෘත්තීන් හෝ අනාරක්ෂිත කී‍්‍රඩාවල යෙදෙන පුද්ගලයින්ට ඉහළ මට්ටමක වාරිකයක් හෝ ආවරණයක් ලබානොදීමද සිදු කළ හැක. වගකීම් රක්ෂණ සපයන්නන් ස්වේච්ඡාවෙන් කරන නීති විරෝධතාවලින් පැනනැගෙන අඩුපාඩුවලට ආවරණය නොසැපයීම එක් අවස්ථාවකි. එවැනි ආවරණයක් ලබාදීමට රක්ෂණ සපයන්නෙකු කැමති වුවත් ඒ සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ රටවල පොදු ප‍්‍රතිපත්තියට විරුද්ධය. එවැනි රක්ෂණ පවත්වාගෙන නොයාමට නීති ඇති අතර එය සාමාන්‍යයෙන් නීති විරෝධී කි‍්‍රයාවකි. 

## ප‍්‍රජාවෙන් ආවරණට වන ස්වයං රක්ෂණ 
සමහර ප‍්‍රජාවන් තුළ ඔවුන් අතර සහ වෙනත් විධි යොදාගනිමින් ගිවිසුමකට අමතරව අවදානම් පැවරීම නිර්මාණය කර ඇත. අවදානමට නිශ්චිත ගුණයන්ද මේ මගින් ඉදිරිපත් කෙරේ. ආගමික කණ්ඩායම් බොහොමයක්ම මෙයට ඇමිෂ්වරුන් සහ මුස්ලිම් කණ්ඩායම් ව්‍යසනයක් සිදුවූ අවස්ථාවක ප‍්‍රජාවෙන් ලැබෙන සහය මත යැපෙති. දී ඇති පුද්ගලයෙකුට හිමිවන අවදානම සාමූහිකව බෙදාගැනීමෙන්ද මෙය සිදුකෙරේ. සහයවන ප‍්‍රජාවන් තුළ (අනුන් අන්‍යයන් විශ්වාස කළ හැකි සහ ප‍්‍රජා නායකයින් අනුව කි‍්‍රයාකරන ප‍්‍රජාතුළ) මෙම තේරුම්ගැනීම මත පදනම් වුනු රක්ෂණය සාර්ථක වේ. මේ ආකාරයෙන් ප‍්‍රජාවට ඔවුන්ගේ සාමාජිකයන් අතර පවතින රක්ෂණගතවීමට සුදුසුකම්වල අනන්ත වෙනස්කම් තිබුනත් එය සමතුලිතතාවයකට ගෙනයා හැක. මෙවැනි රක්ෂණ ගිවිසුම් තුළ සාධාරනීකරණය කෙරෙන තවත් හේතුවක් වන්නේ සදාචාරාත්මක අනතුරු ඇගවීමයි. 
එක්සත් රාජධානියේ රැජින (ප‍්‍රායෝගික අවශ්‍යතාවයන්වලදී සිවිල්සේවාව) රජයේ ගොඩනැගිලි රක්ෂණය නොකරන ලදි. රජයේ ගොඩනැගිල්ලකට අලාභහානි සිදුවුණු අවස්ථාවක එහි ප‍්‍රතිසංස්කරණ වියදම් පොදු අරමුදල්වලින් ලබාදෙන්නේය. දිගුකාලීනව රක්ෂණවාරිකයන් ගෙවීමට වඩා මෙය ලාභදායී විය. නමුත් වර්තමානය වන විට බොහෝ රජයේ ගොඩනැගිලි පෞද්ගලික දේපල සමාගම්වලට අලෙවි කළ නිසා ඒවා කුලියට ආපසු ලබාගෙන ඇති නිසාත් මෙම ක‍්‍රමවේදය දැන් බහුලව දක්නට නැති අතර එය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී ගොස් ඇතුවා විය හැක. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Insurance#Controversies
හක්මන

thumb|මහා මාර්ග
හක්මන නගරය ඈත අතීතයකට උරුමකම් කියන නගරයකි. හක්‌මන දකුණේ ඓතිහාසික පුරවරයකි. හක්‌මන පිහිටි උමංගල රජ මහා විහාරය කාවන්තිස්‌ස යුගයට අයත්වන හෙයින් එකළ මේ ප්‍රදේශය වූවද රෝහණ රාජධානියට අයත් සරුසාර ප්‍රදේශයක්‌ ලෙස පවතින්නට ඇතැයි සැලකේ. පසු කලෙක ලක්‌දිව මුහුදු බඩ ප්‍රදේශ යටත් කර ගෙන සිටි බටහිර ජාතීන්ද තම ආකර්ශනය දකුණේ මුහුදු බඩ ප්‍රදේශවලට යොමු කළහ. ඉන් එහාට යම් අවධානයක්‌ යොමු කළේ පහත රට තේ වගාව ඇසුරින්ය. එහෙත් හක්‌මන වැනි ප්‍රදේශ තේ හා පැඟිරි වගාවන්ට නතු වූවද එහි පැවැතියේ අවසංවර්ධිත වටාපිටාවක්‌ය.

දැනට වසර කීපයකට පෙර වූවද අවිධිමත් ලෙස හක්‌මන නගරය ගම්සභා උසාවියට හා කඩ කීපයකට සීමා විය.
thumb|බස්නැවතුම් පොළ

මේ නිසා අද දවසේ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙනත් නව නගරවලට සාපේක්‍ෂව හක්‌මන අලංකාර දැකුම්කළු නව නගරයක්‌ නිර්මාණය වෙමින් පවතී. මේ වන විටත් ඒ සඳහා වැය කර ඇති මුදල ලක්‍ෂ 5500 කි. ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල පොලිස්‌ථානය, බැංකු ශාඛා ගොඩනැඟිලි ක්‍රමානුකූල සැලැස්‌මකට අනුව ඉදිවේ. සියලුම රාජ්‍ය ආයතනවලට අයත් ඉඩම් කට්‌ටි හක්‌මන නගර සැලැස්‌මට අනුව වෙන් කර දී ඇත. මීට අමතරව ප්‍රාදේශිකය සභා කාර්යාලය, පුස්‌තකාල හා ක්‍රීඩා පිටියේ වැඩ නිම වෙමින් පවතී. කඩ කාමර 400 කින් සමන්විත දැවැන්ත සති පොළ රු. ලක්‍ෂ 400 ක වියදමින් ඉදිවූවකි.

පිබිදෙන හක්‌මන දැවැන්ත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක්‌ සේ සටහන් වන්නේ මහා මාර්ග හා කුඩා මාර්ග සංවර්ධනයයි. හක්‌මන, මාතර, හක්‌මන,බෙලිඅත්ත, හක්‌මන මුලටියන හා හක්‌මන වලස්‌මුල්ල ප්‍රධාන මාර්ග කාපට්‌ යොදා ඉදි කළ නවීන මාර්ග ලෙස දැනටමත් ගමනාගමනයට විවෘතව පවතී. මේ සඳහා වැය වී ඇති මුදල ලක්‍ෂ 226 කි.

thumb|සති පොළ

http://www.methodistcc.sch.lk
ජූම්ලා

## හැදින්වීම 
ජූම්ලා (Joomla) කියන්නේ දත්ත සමුදාය පද්ධතියක්. මූලික වශයෙන් ජූම්ලා  යනු CMS (content management system) එකකි. ප්‍රසිද්ධ Wordpress, Drupal වැනි පහසුවෙන් වෙබ් පිටු සාදා ගැනීමට හැකි මෘදුකාංගයක්. ( ජූම්ලා ගැන වැඩි විස්තර සඳහා මෙතන බලන්න ) CMS මගින් සිදුකරන්නෙ වෙබ් අඩවියක ඇති සියළුම දත්ත (content) ලිපි ,පින්තූර, සංගීත ,වීඩියෝ, ලිපිගොනු වැනි දෑ  පහසුවෙන්ම කළමණාකරණය කර දීමයි. මෙවන් පද්ධතියක තිබෙන ප්‍රධාන වාසිය නම් අපිට මෙය භාවිතා කරන්න විශේෂ තාක්ෂණික දැනුමක් අවශ්‍ය නොවීමයි. ජූම්ලා  1.0 සංස්කරණ මලාවේ 1.0 ට පසුව ආව අලුත්ම විශේෂාංග රාශීයක් එක්ක වර්තමානයේ බහුලව භාවිතා කරන්නේ ජූම්ලා  1.5 සංස්කරණය. නමුත් 1.7 සංස්කරණයද දැනට භාවිතයේ ඇත.
 
## ජූම්ලා  භාවිතා කරමින් ගොඩනැඟිය හැකි වෙබ් අඩවි 
* පාසල් ආගමික ස්ථාන අඩවි
*රාජ්‍ය ආයතන අඩවි
*පුද්ගලික හෝ පවුලේ අඩවි
*ව්‍යාපාරික අඩවි 
*ප්‍රවෘත්ති අඩවියන්
*ශාස්ත්‍රීය ජර්නල අඩවි
*ක්‍රීඩා අඩවියන්
*පණිවුඩ පුවරු
*අන්තර්ජාල පාදක විද්‍යුත්-තැපෑල් සේවාවන්
*සමාජ ජාලකරණ වෙබ් අඩවියන්
* තථ්‍ය-කාල කොටස් වෙළෙඳ පොළ දත්ත සපයන අඩවියන්

## ස්ථාපනය 
ජූම්ලා 1.7 බාගත කරගැනීමට 

ජූම්ලා ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකකි. එනම්,
# Local host Installation:- තම පරිගණකයේම ජූම්ලා ස්ථාපනය කිරීම
# Remote Host Installation :- අන්තර්ජා‍ලයේ වෙබ් අඩවිය හොස්ට් කරගන්න සේවා සපයන ආයතනයක හොස්ට් අවකාශයේ ජූම්ලා ස්ථාපනය කරන්න යනවා නම්, එතකොට අපි අපේ වෙබ් අඩවිය ස්ථාපනය කරන්නෙ අන්තර්ජාලය හරහා. මේ විදියට ජූම්ලා ස්ථාපනය කරන්න නම් ගොඩක් පහසුයි. මොකද ගොඩක්  හොස්ට් කරගන්න සේවා සපයන ආයතන එක ක්ලික් එකකින් ජූම්ලා ස්ථාපනය කර ගැනීමේ පහසුකම සපයනවා. නැත්නම්  තමන්ගේ පරිගණකයේ ඉහත කිව්ව විදියට ස්ථාපනය කරගෙන හොස්ට් අවකාශට FTP client කෙනෙක් මගින් යොමු කරගන්න පුලුවන් .

### ස්ථාපනයට අවම අවශ්‍යතාවයන් 
* වෙබ් සවර් එකක් (Apache )
* දත්ත ගබඩාවක් (MySQL)
* සවර් සයිඩ් ස්ක්‍රිප්ටින් භාෂාවක්  (PHP)

#### භාවිතා කල හැකි පැකේජ් 
වෙබ් අඩවිය තමන්ගේම වෙබ් ස'වර්යක් තුල ස්ථාපනය කරගැනීමට අවශ්‍ය නම් එකට අපේ ස'වර් එක MySql, php එක්ක  හැඩගස්වා (configure) ගත යුතුයි. වෙන වෙනම Apache, MySql, php ස්ථාපනය කිරීමේදී හැඩගස්වා (Configure) ගැනීම ඉතා අසීරුය . එම ක්‍රමය සංකීර්ණ නිසා මෙම මෘදුකාංඟ තුනම (Apache, MySQL,PHP) එකට හැඩගස්වා එකට තිබෙන පැකේජ්යක් භාවිතා කිරීම මගින් සංකීර්ණතා මඟහරවා ගැනීමට හැකියාව පවතී. පරිගණකයට හා භාවිතා කරන්නාට සුදුසු පැකේජයක් මේ සඳහා යොදා ගත හැක.
උදා:
* WAMP for Windows  
* MAMP for Apple Mac OSX 
* LAMP/download LAMP for Linux (and other Unix)
* XAMPP Multi-platform –Mac Windows, Linux, Solaris, 

ජූම්ලා! ස්ථාපනය සඳහා බගත කරගත් ගොනුව (ready made package) සවරයේ root directory එකට ( WAMP නම් www,  XAMPP නම් htdoc) joomla 1.(x).zip ගොනුව අන්සිප් (extract) කිරීමයි. ඉන්පසු තමන් භාවිතා කරන වෙබ් බ්‍රව්සරය මගින් ස්ථාපනය (වැඩිදුර උපදෙස් සඳහා   මෙතනට යන්න.)  කරගැනීම හෝ තමන් විසින්ම පියවරෙන් පියවර ස්ථාපනය කළ හැකියි. (ස්ථාපනය ගැන වැඩි විස්තර මෙතනින් )

## ඉතිහාසය 
[Mambo](http://en.wikipedia.org/wiki/Mambo_(software)) ව්‍යාපෘතිය වෙන්ව සංවර්ධනය වීම ජූම්ලා  2005 අගෝස්තු 17 දින බිහිවීමට මූලික හේතුව විය.

## බාහිර වෙබ් අඩ්වි 
*නිල වෙබ් අඩ්විය
* සිංහලෙන් ජූම්ලා ඉගන ගමු

## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක තාක්ෂණය
හාල්දඬුවන

හාල්දඬුවන යනු පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගමකි. පිහිටා ඇත්තේ වයඹ පලාත, ශ්‍රී ලංකාව

## භූ විෂමතාව හා මාර්ග විස්තර 
කොළඹ-කුලියාපිටිය මහාමාර්ගයේ දංකොටුවට හා කිරිමැටියාන අතර පිහිටි වේගයෙන් දියුණු වූ ගමකි. පැරණි වැව් ගමක් යැයි කීමට සාධක එමට ඇත. වැව් මඟින් ගොවිතැන ප්‍රධාන ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය ලෙස පැවතුනත් වර්තමානයේ කුඹුරු ඉඩම් ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් පහල බැස ඇත. මූකලාන තවමත් දැකිය හැකි මුත්"ඌරුකනු කැලේ" හා "වැවේ කැලය" යනුවෙන් හැඳින්වුනු කැලය අද "සමඟි වත්ත" යනුවෙන් ජනපදයක් බවට පත්ව ඇත. ගමේ ජීවත් වූ පිරිස හැරුනු කොට පිටින් පැමිණි අය නිසා ජනගහනයේ සීඝ්‍ර වැඩි වීමක් දැකිය හැකි අතර නව ජනපද කිහිපයක් බිහිවී ඇත. කතෝලික දෙව් මැදුරක්, පන්සලක්, පාසල් දෙකක්, උප තැපැල් හලක්, ග්‍රාමීය බැංකුවක්, කෘෂිකර්ම මධ්‍යස්ථානයක්, සමූපකාර වෙළඳ සැලක් හා පෞද්ගලික වෙළඳ සැල් රැසකින් සමන්විතව අංගසම්පූර්ණ ගමක් ලෙස දැන් පවතියි. පහල හා ඉහල හාල්දඬුවන නමින් කොටස් දෙකකට ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ටාශ දෙකකට බෙදා ඇති අතර ඉහල හාල්දඬුවන බෞද්ධජනතාව වැඩි අතර පහල හාල්දඬුවන කතෝලික ජනතාව වැඩියෙන් වාසය කරයි.

## අතීතය 
දීර්ඝ ඉතිහාසයකට නෑකම් කියති. හල් ගස් වනයෙන් සුසැදුනු හෙයින් 'හල්-දඬු-වනය' , 'හල්දඬුවන' නම්වී පසුව උච්චාරණ පහසුව සඳහා හාල්දඬුවන නම් වීයයිද පැරණියෝ කියති. අවුරුදු 250 කට පමණ පෙර සුළු ජන සංඛ්‍යාවකින් සැදුම් ලද මේ ගම්මානය එහි මුල් පදිංචි කරුවන් ඉඳුරුවෙන් හා බටගමින් සංක්‍රමණය වුණු බවට සාක්ෂි ඇත.ගමේ බෞද්ධ ජනතාවත් පැල්මඩුල්ල රජමහ විහාරයත් අතර තිබුණු සම්බන්ධකම් වලින් එය සනාථ වේ.පැල්මඩුල්ල රජමහ විහාරාධිපතිව වැඩ විසූ ඉඳුරුවේ හාමුදුරුවන්ගේ නෑයන් වාසය කල ඉඩකඩම් තවමත් ඇති අතර බටගමින් පැමිණි පිරිස අතර පොන්වීර, අභය වික්‍රම වෛද්‍ය පරපුරවල්ද තවමත් ගමේ වාසය කරයි.

ලංකා රොබින් හුඩ් නමින් ප්‍රසිද්ධ සූර සරදියෙල්ගේ පියා මේ ගමේ විසූ අතර සරදියෙල් ද කුඩා කාලයේ මෙම ගමේ ජීවත් වී ඇත. ඔහු විසූ ඉඩමේ හතලිස් අටෙන් පංගුවක් තවමත් ඔහු නමට ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ දුරකථන අංක

## හදිසි සේවා 
### වැඩි විස්තර 
## ඉලක්කම් 4ක් සහිත කෙටි කේත 
*Short Codes in 19XX Range for Government Organizations
  

*Short Codes in 13XX Range for Private Sector Organizations
  

### ක්රියාකරු ක්ෂණික ඇමතුම් සහ Whatsapp කතාබස් අංක 
## ස්ථාවර රේඛා (ස්ථාවර දුරකථන) කේත
**Fixed Telephone numbers in Sri Lanka** consist of 10-digits in the **xxx y zzzzzz** format where:

### ප්‍රදේශ කේත
### Operator Codes for Fixed LTE/Fibre/Copper
## Mobile operator codes
**Mobile numbers in Sri Lanka** consist of 10-digits in the **xxx zzzzzzz** format where:

* "xxx" represents the mobile operator code when contacting a mobile number. All mobile operator codes begin with 07. 
* "zzzzzzz" represents the main telephone number of seven digits.

## Dialling into Sri Lanka
### To fixed line
To dial into Sri Lanka from abroad callers must use the **+94 xx y zzzzzz** format where:

### To mobile line
To dial into Sri Lanka from abroad callers must use the **+94 xx zzzzzzz** format where:

## See also
* Telecommunications in Sri Lanka
* ISO 3166-2:LK
* Postal codes in Sri Lanka
* Subdivisions of Sri Lanka
*Registered Public Pay Phone Services 

## References
ඕමාර් කායියම්ගේ රූබයියාට්

right|thumb
***ඕමාර් කායියම්ගේ රූබයියාට්*** () යනු,   ආරම්භයෙහිදී පර්සියානු භාෂාවෙන් ලියැවුනු හා ගණනින් දහසක් පමණ වූද,  පර්සියානු කවියෙකු, ගණිතඥයෙකු හා  තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ ඕමාර් කායියිම් (1048–1131) විසින් ලියැවුනු බව සැලකෙන්නාවූද,  කවි එකතුවක, ඔහුගේ පරිවර්තනයට,  එඩ්වඩ් ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් (Edward FitzGerald) විසින් දෙන ලද නමයි. පර්සියානු බසින් රූබයි යනු, එක් වැකියක කොටස් ( හෝ ශ්ලෝකාර්ධ) දෙකක් සහිතවූ,  දෙවැකි කවකට යෙදෙන නමක් බැවින්, "රූබයියාට්" යන වදන අරුත් දනවනුයේ, (4 ට අරාබි මුල් පදය අනුව යමින්), "චතුෂ්පද කාව්‍යය" යන්නයි.
සබරගමු නැටුම්

ජාතික සංස්කෘතියට අයත්, ඉතාම පැරණි, දු‍ටුවන් ප්‍රිය උපදවන ආකාරයේ නැටුම් කලාවක් වන මෙය මේ ප්‍රදේශයටම සීමා වූවකි. 

## නැටුම් මාත්‍රා
සබරගමු නැටුම් කලාව ගොඩනැගී තිබෙන්නේ මාත්‍රා 05ක නැටුම් මූලික පදනම් කරගෙනය.

# මුල් මාත්‍රය
# සින්දු මාත්‍රය
# ගමන් මාත්‍රය
# යක්පද මාත්‍රය
# නාඩගම් මාත්‍රය

එසේම එක් නැටුමක් සම්පූර්ණවීමට නම් කරුණු 07ක් සම්පූර්ණ විය යුතු අතර, ඒවා පහත පරිදිවේ.1. තානම2. මාත්‍රය3. කවිය4. වට්ටම5. කලාසම6. සීරුමාරුව (තීරු මාරුව)7. අඩව්ව

**සබරගමු නැටුම් පැවැත්වෙන අවස්ථා**

***1. විහාර, දේවාලවල කරන ආගමික උත්සව සම්බන්ධ නැටුම්***.

මෙහිදී මාත්‍රා පහටම අයත් නැටුම් රඟ දැක්වේ.ධාතු පෙරහැර, මහා සංඝයා වැඩමවීම, ඇසළ පෙරහැරේ දේවාභරණ වැඩමවීම යන අවස්ථාවලදීත්, පාන්මඩු, පූනා මඩු, දෙවොල් ගම් මඩු, ගී මඩු, කිරිමඩු, හැල්ලුම් මඩු සඳහාත් මෙම නැටුම් රඟ දැක්වේ.

**2. නව ග්‍රහයින්ගෙන් ශාන්තියක් ලබා ගැනීමට කරන තෝත්‍ර.**

ග්‍රහ දෝෂ, දෙවි දෝෂ, යක්ෂ දෝෂ, හීන් දෝෂ, ආදී දෝෂයන් දුරු කිරීම සඳහා කරනු ලබන බලි යාගයන් මෙයට අයත් වේ. මෙහිදී මුල් මාත්‍රය, සින්දු මාත්‍රය හා යක්පද මාත්‍රයට අයත් කස්තිරම්, තීරු මානම් සහ අඩව්ද අත්‍යාවශ්‍ය වේ.

**3. යක්ෂයින් සහ විවිධ භූතයින්ගෙන් වන උවදුරු දුරු කර ගැනීමට කරන තෝත්‍ර.**

යක්ෂයන්ගෙන් වන උවදුරු දුරු කර ගැනීම සඳහා සිදු කරන මෙම තෝත්‍ර සඳහා යක්පද මාත්‍රයට හා නාඩගම් මාත්‍රයට අයත් නැටුම් වැඩි වශයෙන් යොදා ගනු ලබයි. එහෙත් සමහර අවස්ථාවලදී සින්දු මාත්‍රයද යොදා ගනු ලබයි.

**4. මංගල උත්සව අරමුණු කරගෙන විනෝදය සඳහා පවත්වන නැටුම්**.

මේ අවස්ථාව සඳහා මාත්‍රා නියමයක් නැත. මාත්‍රා පහටම අයත් නැ‍ටුම් කැමති පරිදි ඉදිරිපත් කරනු ලැබේ. සින්දු මාත්‍රයට අයත් නැටුම් මෙහිදී විශේෂයි.

**සබරගමු නැට්ටුවාගේ ඇඳුම්**

බලි ශාන්ති කර්ම සඳහා සුදු සේලය හා රතු රෙදි පටියද ඉන බඳින අතර, නවගුණ වැලක්ද පළඳියි. හිසට ජටාව, කණට කඩුක්කම්, අත්වලට බණ්ඩි වළලු, එක් අතකට අක්මිණියක්ද, අනෙක් අතට පුවක් මල් ඉත්තක්ද ගනියි.සබරගමු නැටුමේ ඇඳුමද උඩ රට හා පහතරට ඇඳුම් සම්ප්‍රදායට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්ය. මෙහි විශේෂය දෙවි ඇඳුමකට සමාන ලෙස නිර්මාණය කිරීමයි. පාදෙකට බඳින රහු කු‍ට්ටම් දෙකෙහිද විශේෂත්වයක් ඇති බව පෙනේ. ප්‍රමාණයෙන් විශාල රහු ගණනාවක් දෙපාවල බැඳ නැටීමට සෑහෙන ශරීර ශක්තියක්ද අවශ්‍යය. මේ නිසා කාලයාගේ ඇවෑමෙන් රහු ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවීමත් ගණනින් අඩුවීමත් ‍ඉබේටම සිදු වී තිබේ.එසේම සබරගමු නැට්ටුවාගේ ඇඳුම ලංකාව හැර වෙනත් රටක නැටුම් සඳහා වූ ඇඳුම්වලට සම්මිශ්‍ර වී නැත.
## සංගීතය
සබරගමු නැටුමේ ප්‍රධාන වාද්‍ය භාණ්ඩය දවුලය. නැටුමේ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ තිතට, මාත්‍රයට ගැලපෙන පරිදි කරන දවුල් වාදනය තුලය. නැට්ටුවා කොතරම් ප්‍රවීණයෙකු වුවද දවුල නිසිලෙස වාදනය නොකළහොත් නැටුම නියම ලෙස ඉදිරිපත් කළ නොහැකි වනු ඇත.  

## ශාන්තිකර්ම 
http://www.danuma.lk/sinhala/index.php?option=com_content&view=article&id=13048%3A%E0%B7%83%E0%B6%B6%E0%B6%BB%E0%B6%9C%E0%B6%B8%E0%B7%94+%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%8A.&catid=52%3Aknowledge&Itemid=143&lang=si

ප්‍රවර්ගය:සබරගමු නැටුම්

බලි ශාන්තිකර්මය
ගාමිණී හත්තොටුවේගම

thumb|ගාමිණී හත්තොටුවේගම
**ගාමිණී කල්‍යාණදර්ශ හත්තොටුවේගම** (1939 නොවැම්බර් 29 - 2009 ඔක්තෝබර් 30) ශ්‍රී ලාංකික නාට්‍යකරුවෙකි, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි, නළුවෙකි, විචාරකයෙකි, රංග කලා ආචාර්යවරයෙකි. ශ්‍රී ලංකාවේ නූතන වීදි නාට්‍යයෙහි පීතෘවරයා වශයෙන් පුළුල් ව සම්භාවනාවට පත් ව සිටි ඔහු පශ්චාත් යටත් විජිත ශ්‍රී ලාංකීය නාට්‍ය කලාවේ ගමන් මග කෙරෙහි වඩාත් ම බලපෑ නාට්‍යකරුවන්ගෙන් කෙනෙකි. 1974 මැද භාගයේ සිට මිය යන තුරු ම ශ්‍රී ලංකා විවෘත වීදි නාට්‍ය කණ්ඩායමෙහි නියමුවා වශයෙන් කටයුතු කළ හෙතෙම වේදිකා හා සිනමා නළුවෙක් ද විය.

1938 නොවැම්බර් මස 29 දින ගාල්ල, “රිච්මන්ඩ් විව්” නිවසේදී උපත ලැබූ ගාමිණී හත්තොටුවේගම මහතා ශ්‍රී ලාංකේය නාට්‍ය කලාවේ විප්ලවීය චරිතයක් විය.

නාට්‍ය හා සිනමා විචාරකයකු ද, ඉංගශ්‍රීසි බසින් ලියැවුණු නාට්‍යයන් සිංහලට පරිවර්තනය කරලීමේ වියත් ඉංගී‍්‍රසි කථිකාචාර්යවරයකු හා රට පුරා නාට්‍ය ශිල්පීන් රැසක් බිහිකළ ප්‍රවීන නාට්‍යවේදියකු ලෙසින් ද ඒ මහතා ප්‍රකට ව සිටියේය. ඉංගිරිසි සාහිත්‍යය පිළිබඳව විද්වතකු වූ ආචාර්ය ගාමිණී හත්තොටුවේගම මහතා මෙරටට වීදි නාට්‍ය කලාව හඳුන්වා දෙමින් 1974 දී වීදි නාට්‍ය කණ්ඩායම් බිහි කිරීමේ ගෞරවය හිමිකර ගත් කලාකරුවෙකි.

ආර්ථික හෝ වෙනත් බොහෝ හේතු නිසා සිය සමකාලීනයින් සහ ශිෂ්‍යයින් වෙනත් ලාභදායී ක්ෂේත්‍ර කරා සංක්‍රමණය වුවත් සිය මුළුමහත් ජීවිතයම නාට්‍යකරණයටත් එය ඉගැන්වීමටත් කැපකළ හත්තොටුවේගම සූරීන් 2009 ඔක්‌තෝබර් 30වන සිකුරාදා අලුයම මිය යන විට 69 වියෙහි පසු විය.

ශ්‍රී ලංකාවේ ගාමිණී හත්තොටුවේගම නමැති පුරෝගාමී නාට්‍යකරුවා පිළිබඳ අවමංගල උත්සවයේ රඳවා තිබුණු ශෝක ප්‍රකාශයක කවුරුන් විසින් හෝ මෙසේ සඳහන් කර තිබුණි. ‛‛දැවී මිසක ආලෝකය සපයනු කෙළෙසකද?’’ මෙය ඔහුටම සරිලන නිශ්චිතම ප්‍රකාශයකි. ඔහු ඔහුගේ වීදි නාට්‍ය ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් බහුතරය අපේක්ෂා කළ සම්මත ජීවන රටාවකට අවශ්‍ය සියල්ල නොතකා හැරියේය. ඔහු ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිළිබඳ පරිණත දැනුමැති විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරයෙක් විය. එහෙත්, ඉංග්‍රීසි භාෂා දැනුම නිසා උදුම්මා ගත හැකිව තිබුණු හිස ඔහු නිහතමානීත්වයෙන් පුරවා ගත්තේ ය. ලෙහෙසියෙන්ම විශ්වවිද්‍යාලයයක මහාචාර්යවරයෙකු දක්වා විදග්ධ මහේශාක්‍යත්වයක් ලබා ගන්නට ඉවහල් වන ආචාර්ය උපාධිය සඳහා නිබන්ධනය සැපයීම වසරින් වසර කල් පසුකර පසුව සදාකාලිකවම එය අමතක කර දැම්මේ ය. සාක්කුවේ සතේ නැති වන තුරු වියදම් කළේ ය. හිසට සෙවණක් ගැන නොසිතුවේ ය. තම ශරීර සෞඛ්‍යය ගැන හෝ ජීවිතය ගැන නොතැකුවේ ය. ඔහු මේ සියලුම කැප කිරීම් කළේ වීදි නාට්‍ය ව්‍යාපාරය වෙනුවෙනි. වීදි නාට්‍ය කලාව ඔස්සේ ආමන්ත්‍රණය කළ පීඩනයට පත් වන ජනතාව වෙනුවෙනි.

## අඩවියෙන් බැහැර පිටු
* වීදි නාට්‍ය කලාව ඉදිරියටම ගෙනයා හැකි නව පරපුරක්‌ මම බිහිකළා....ඒ සතුට මගෙ මුලු ජීවිතයටම ඇති 
* ප්‍රබුද්ධයාණ: ඇදූරාණ: මිතුරාණ 
* ගාමිණී හත්තොටුවේගම 

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා

ප්‍රවර්ගය:කලාකරුවෝ - සිංහල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික කලාකරුවෝ
ප්‍රවර්ගය:වීදි නාට්‍ය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1939 උපත්
වෙහෙරහේන විහාරය

මාතර **වෙහෙරහේන පූර්වාරාම රජමහා විහාරස්ථානය** මේ වනවිට ලෝකයේ තිබෙන උමං විහාරයක් සහිත විශාලතම බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයයි. මෙම විහාරස්ථානයේ නිර්මාතෘවරයාණන් වහන්සේ වනුයේ  කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමශ්‍රී ධර්ම මහා සංඝ සභාවේ අනුනායක ධුරන්ධර පරවාහැර රේවත නාහිමිපාණන්වහ්නසේයි. රේවත නාහිමිපාණන් වහන්සේ වෙහෙරහේනට වැඩම වන විට වෙහෙරහේන සතුව සතුව තිබුනේ අක්කර භාගයක් තරම් වූ බිම් ප්‍රමාණයකි.  උන්වහන්සේ වෙහෙරහේනට ආවේ හිස් අතිනි. ඓතිහාසික ග්‍රන්ථවල සඳහන් ආකාරයට උන්වහන්සේ මෙහි වැඩම වන විට රැගෙන ආවේ බ්ලැන්කේට්ටුවත් පැදුරත් පාත්‍රයත් පමණි. මෙහි වැඩම කළ උන්වහන්සේ දකින්නට ලැබුණේ දස අතම කැලෑව පමණි. කැලෑව හෙලි පෙහෙලි කළ උන්වහන්සේ ප්‍රදේශවාසීන්ගේ සහාය ඇතිව කටු මැටියෙන් කුඩා ආරාමයක් තනවා ගත්හ. එහි කාලය ගත කළ උන්වහන්සේ වෙහෙරහේන පූර්වාරාම රජමහා විහාරස්ථානය නිර්මාණය කිරීමේ කටයුතු කර ගෙන යෑම ආරම්භ කරන ලදි. මේ සඳහා උන්වහන්සේට අදහසක් පහළ වූයේ එවකට බෞද්ධ පුනරුදය වෙනුවෙන් විශාල මෙහෙයක් කළ අනගාරික ධර්මපාල තුමන් සමග දෙස් විදෙස්හි ධර්මප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරතව සිට්ද්දී ලබන ලද අත්දැකිම්වලිනි. ඒ අනුව වර්ෂ 1939 මාර්තු මස 05 වන දින අනගාරික ධර්මපාල තුමාගේ පින්බර සුරතින් මුල්ගල් තබා මෙහි නිර්මාණ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදි. සාරිපුත්‍ර නම් ප්‍රතිමා නෙලීමේ සම්ප්‍රදාය අනුව මෙහි පිළිම වහන්සේ නිර්මාණය කර තිබෙන අතර, පන්සිය පනස් ජාතක පොතේ සඳහන් වන උම්මග්ග ජාතකයේ එන උමංදාව සිහි ගන්වමින් උමං විහාරය නිර්මාණය කර තිබේ. උමං විහාරයේ හා පිළිම වහන්සේගේ ආරක්ෂාවට තනන ලද නවමහල් විහාර මන්දිරයේ පන්සිය පනස් ජාතක කතා චිත්‍රයට නගා තිබේ.  මෙසේ රේවත නාහිමිපාණන් වහන්සේ විසින් ඉදි කිරිම් කටයුතු කරගෙන ගියහ නමුත් උන්වහන්සේට මෙම නිර්මාණයේ කටයුතු අවසන් කරගැනිමට නොහැකි විය. පිළිම වහන්සේගේත් නවමහල් විහර මන්දිරයේත් මහල් දෙකක කටයුතු අවසන් කළ උන්වහ්නසේ 1968 දී තරමක් රෝගාතූර විය. මෙම නිසා මෙහි කටයුතු අතරමඟ නවතා දමන ලදි. මෙසේ රෝගාතූර වූ උන්වහ්සේ 1968 අගොස්තු මස 13 වන දින අපවත් වී වදාලහ.

ප්‍රවර්ගය:මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
කෘෂි කාර්මික කටයුතු වලදි - ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍ය

කෘෂි කාර්මික කටයුතු වලදි - ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍ය

2001 ජුනි කැන්සාස් හි හැස්කල් පෙදෙසේ කේන්ද්‍රීය වාරි ක්‍රමයක් තිබෙන වෘත්තාකාර වගා බිමක චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයක් - හොඳින් වැඩුනු වගාවන් කොළ පාටින් පෙනේ. සෝගම් වැඩෙන්නේ ඉරිගු වලට වඩා සෙමිනි. එබැවින් ඒවා කුඩා මෙන්ම සුදු මැලි පාටින් පෙනේ. තිරිඟු දීප්තිමත් රන් පැහැයෙනි. ඒ ජුනි මාසයේ අස්වැන්න නෙලීමට නියමිත හෙයිනි. ගුරු පාටින් පෙනෙන බිම් කොටස මෑතදි සීසාන ලද පෙදෙසයි. 

එක්සත් ජනපදය
	
කෘෂිකර්මාන්තය ඇතුලත් වන්නේ බොහෝ උපද්‍රව සහිත කර්මාන්තයක් ලෙසිනි. ගොවීහු නිතර මරණීය හෝ මරණීය නොවන උපද්‍රව වලටද පෙනහලු ආබාධ, ශබ්දය නිසා හටගන්නා කර්ණ ආබාධ, සමේ රෝග සහ භාවිතා කරන කෘෂි රසායන හේතුවෙන් ඇති වන පිළිකා තත්වයන්ටද ගොදුරු වෙති. එසේම කෘෂි කර්මාන්තය යනු ගොවීන් මෙන්ම පවුලේ අයද තුවාල අසනීප සහ මරණ වලට ලක්වීමේ නැඹුරුවක් ඇති කර්මාන්තයකි.
·	සාමාන්‍යයෙන් වර්ෂයකදි ඇමරිකාවේ ගොවිබිම් වල වැඩෙහි යෙදෙන්නන්ගෙන් 516 ක් මිය යති. (1992 – 2005) මෙම මරණ වලින් 101 කට හේතු වී ඇත්තේ ට්‍රැක්ටර් පෙරලීමයි.
·	සැම දිනකම ගොවිබිම් වල වැඩෙහි යෙදෙන්නන්ගෙන් 243 දෙනෙකුට තුවාල ඇති වීම නිසා වැඩ කිරීමට නොහැකි තත්වයට පත් වෙති. මෙයින් 5% ක් ජීවිත කාලයටම බලපාන අනතුරු වේ.

තරුණ කම්කරුවන්
	
කෘෂි කර්මාන්තය යනු තරුණයින්ට ඉතා අනතුරු ගෙන දෙන කර්මාන්තයකි. 1992 සහ 2000 අතර කාලය තුල වැඩ කිරිමේදි අනතුරට පත් තරුණයින්ගේ සංඛ්‍යාව 42% කි. අනිකුත් කර්මාන්ත මෙන් නොව කෘෂි කර්මාන්තයේදි මෙසේ අනතුරට පත් වන තරුණයින්ගෙන් භාගයක් දෙනා අවුරුදු 15 ට අඩු අය වෙති. 
	
වයස 15 – 17 කාණ්ඩ වල තරුණයින්ගෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලෙන තරුණයින්ට ඇති වන මරණීය තුවාල වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන්ට වඩා සිව් ගුණයකින් වැඩිය. කෘෂි කර්මාන්තයේදි තරුණයින්ට යන්ත්‍ර සූත්‍ර වැනි අනතුරු විය හැකි උපකරණ සමගද, සීමිත ප්‍රදේශ වලද, උස් ස්ථාන වලද, සතුන් සමගද, වැඩ කිරීමට සිදු වේ.
·	2004 වර්ෂයේදි අවුරුදු 20 ට අඩු ළමයින් සහ තරුණයින් මිලියන 1.26 ක් ගොවිබිම් වල ජීවත් වූ අතර එයින් 699,000 ක් ඒවායේ වැඩ කළහ. ගොවිපල වල ජීවත් වන තරුණයින්ට අමතරව තවත් අතිරේක 337,000 ක් ළමයි සහ තරුණයින් 2004 වර්ෂයේදි එක්සත් ජනපදය විසින් කුලියට ගෙන තිබුනි.
·	1990 – 1996 කාලය තුල ගොවිපලවල් වල සිදු වූ ළමා මරණ සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යය 103 කි. මෙයින් 40% ක ප්‍රමාණයක් මිය ගොස් ඇත්තේ ගොවිපලේ වැඩ කරමින් සිටියදීය. 
·	2004 දී ළමයින් සහ තරුණයින් 27,600 ක් ගොවි බිම් වලදි තුවාල ලබා ඇත. මෙයින් 8,100 ක් දෙනා තුවාල ලබා ඇත්තේ වැඩ කරමින් සිටියදීය.

‍

‍
## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Agriculture#Agriculture_safety_and_health