open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ශුෂා දිස්ත්‍රික්කය, අසර්බයිජානය

**ශුෂා දිස්ත්‍රික්කය** () යනු අසර්බයිජානයේ දිස්ත්‍රික්ක 66 න් එකකි. එය රටේ බටහිර දෙසින් පිහිටා ඇති අතර කරබාක් ආර්ථික කලාපයට අයත් වේ. මෙම දිස්ත්‍රික්කය කොජාලි, ලචින් සහ කොජාවෙන්ඩ් දිස්ත්‍රික්කවලට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ෂුෂා ය. 2020 වන විට දිස්ත්‍රික්කයේ නාමික ජනගහනය 34,700 කි.  අවසානයේ 2023 දෙසැම්බර් 5 වන දින සම්මත කරන ලද නීතියට අනුව මැලිබයිලි, අසගි ක්ෂුලර් සහ යුක්සාරි ක්ෂුලර් ගම්මාන කොජාලි දිස්ත්‍රික්කයට මාරු කරන ලදී.  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
කොජාලි දිස්ත්‍රික්කය, අසර්බයිජානය

**කොජාලි දිස්ත්‍රික්කය** () යනු අසර්බයිජානයේ දිස්ත්‍රික්ක 66 න් එකකි. එය රටේ බටහිර දෙසින් කරබාක් ආර්ථික කලාපයේ පිහිටා ඇත. මෙම දිස්ත්‍රික්කය අග්දාරා, ලචින්, ෂුෂා, අග්ඩම් සහ කොජාවෙන්ඩ් දිස්ත්‍රික්කවලට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය කොජාලි ය. 2020 වන විට, දිස්ත්‍රික්කයේ නාමික ජනගහනය 28,800 කි. 

දිස්ත්‍රික්කයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වන කොජාලි නගරය, මුළු නාගෝර්නෝ-කරබාක් ගැටුම පුරාම සිදු වූ විශාලතම සංහාරය වූ කොජාලි සංහාරයේ ස්ථානය ද විය. සමූලඝාතනයෙන් පසුව, දිස්ත්‍රික්කයේ වැඩි කොටසක් අල්ලා ගන්නා ලද අතර ස්වයං ප්‍රකාශිත ආර්ට්සාක් ජනරජයේ අස්කෙරාන් පළාතේ කොටසක් බවට පත් කරන ලදී. 2020 නාගෝර්නෝ-කරබාක් යුද්ධයෙන් පසු, අසර්බයිජානය දිස්ත්‍රික්කයේ සමහර ගම්මාන නැවත අත්පත් කර ගත් අතර, එහි අගනුවර ඇතුළුව දිස්ත්‍රික්කයේ වැඩි කොටසක් රුසියානු සාම සාධක පාලනය යටතේ තබා ඇත. 2023 නාගෝර්නෝ-කරබාක්හි අසර්බයිජානියානු ප්‍රහාරයෙන් පසු, ප්‍රදේශයේ ආර්ට්සාක් ආරක්ෂක හමුදාව යටත් වීමෙන් පසු මුළු දිස්ත්‍රික්කයම අසර්බයිජානයේ පාලනය යටතට පත්විය. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ගොරන්බෝයි දිස්ත්‍රික්කය, අසර්බයිජානය

**ගොරන්බෝයි දිස්ත්‍රික්කය** () යනු අසර්බයිජානයේ දිස්ත්‍රික්ක 66 න් එකකි. එය රටේ බටහිර දෙසින් ගංජා-ඩෂ්කාසන් ආර්ථික කලාපයේ පිහිටා ඇත. මෙම දිස්ත්‍රික්කය කල්බජාර්, ටාටාර්, යෙව්ලාක්, සමුක් සහ ගොයිගොල් දිස්ත්‍රික්කවලට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ගොරන්බෝයි ය. 2020 වන විට, දිස්ත්‍රික්කයේ ජනගහනය 105,000 කි. 

සෝවියට් යුගයේදී, මෙම කලාපය තෙල් ප්‍රතිකාර සනීපාරක්ෂක නිකේතනය වන නැෆ්තලාන් සඳහා වඩාත් ප්‍රසිද්ධ විය, නමුත් පරිපාලනමය වශයෙන් නැෆ්තලාන් ස්වාධීන නගරයක් ලෙස සැලකේ. පළමු නගෝර්නෝ-කරබාක් යුද්ධයෙන් නිවාඩු නිකේතන සරණාගතයින්ගෙන් පිරී ගිය විට වසර ගණනාවක් අථත්‍ය අක්‍රියතාවයෙන් පසුව නැෆ්තලාන් දැන් නැවත ක්‍රියාත්මක වීමට පටන් ගෙන තිබේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ස්ටෙපනකර්ට්, අසර්බයිජානය

**ස්ටෙපනකර්ට්**  හෝ **ඛන්කෙන්ඩි**  යනු අසර්බයිජානයේ නාගෝර්නෝ-කරබාක් කලාපයේ නගරයකි. 2023 අසර්බයිජානියානු ප්‍රහාරයට පෙර මෙම නගරය පාලනය යටතේ පැවති අතර වෙන් වූ ආර්ට්සාක් ජනරජයේ අගනුවර විය. මෙම නගරය පිහිටා ඇත්තේ කරබාක් කඳු වැටියේ නැගෙනහිර බෑවුම්වල නිම්නයක, කාර්කාර්කායි (කර්කාර්) ගඟේ වම් ඉවුරේ ය. 

ස්ටෙපනකර්ට් බවට පත්වන ප්‍රදේශය මුලින් **වරරක්න්** නමින් හැඳින්වෙන ආර්මේනියානු ජනාවාසයක් විය.  සෝවියට් යුගයේදී, නගරය නාගෝර්නෝ-කරබාක් ස්වයං පාලන ප්‍රදේශයේ අගනුවර බවට පත් කරන ලද අතර, ආර්ථික හා කාර්මික ක්‍රියාකාරකම් සඳහා කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්විය.  ඊට අමතරව, නගරය දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා තෝතැන්නක් බවට පත් වූ අතර, නාගෝර්නෝ-කරබාක් ආර්මේනියාව සමඟ ඒකාබද්ධ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටි ආර්මේනියානු පෙලපාලි සඳහා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සේවය කළේය. සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීමෙන් සහ පළමු නාගෝර්නෝ-කරබාක් යුද්ධය පුපුරා යාමෙන් පසු ස්ටෙපනකර්ට්ට පුළුල් හානියක් සිදු වූ අතර ආර්ට්සාක් ජනරජය පිහිටුවීමත් සමඟ දේශීය ආර්මේනියානුවන් අතට පත්විය. සෝවියට් සහ ආර්ට්සාක් යුගවලදී, නගරය අධ්‍යාපන හා සංස්කෘතියේ කලාපීය මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර, ආර්ට්සාක් විශ්ව විද්‍යාලය, සංගීත පාසල් සහ සංස්කෘතික මාලිගාවක් විය. ආර්ථිකය සේවා කර්මාන්තය මත පදනම් වූ අතර විවිධ ව්‍යවසායන් තිබුණි, ආහාර සැකසීම, වයින් සෑදීම සහ සේද රෙදි විවීම වඩාත් වැදගත් විය.  2021 වන විට, ස්ටෙපනකර්ට් හි ජනගහනය 75,000 කි. 

2023 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, අසර්බයිජානියානු බලධාරීන් නගරයේ පාලනය සියතට ගත් අතර, ඉදිරියට එන අසර්බයිජානියානු හමුදාවන්ට පෙර මුළු ආර්මේනියානු ජනගහනයම පාහේ ආර්මේනියාවට පලා ගියහ .  එය වසරක් පුරාවට අතහැර දැමූ අවතාර නගරයක් විය  ; අසර්බයිජානය 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී කරබාක් විශ්ව විද්‍යාලය විවෘත කිරීමත් සමඟ නගරයේ නව ස්ථිර පදිංචිකරුවන් පදිංචි කිරීමට පටන් ගත්තේය. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:CS1 අසර්බයිජාන්-භාෂා මූලාශ්‍ර (az)
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
සැන්ගිලන් දිස්ත්‍රික්කය, අසර්බයිජානය

**සැන්ගිලන් දිස්ත්‍රික්කය** () යනු අසර්බයිජානයේ දිස්ත්‍රික්ක 66 න් එකකි. එය රටේ නිරිත දෙසින් පිහිටා ඇති අතර නැගෙනහිර සැන්ගෙසුර් ආර්ථික කලාපයට අයත් වේ.  මෙම දිස්ත්‍රික්කය කුබඩ්ලි, ජබ්‍රායිල්, ආර්මේනියාවේ සයුනික් පළාත සහ ඉරානයේ නැගෙනහිර අසර්බයිජාන් පළාත යන දිස්ත්‍රික්කවලට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය සැන්ගිලන් ය. 2020 වන විට, දිස්ත්‍රික්කයේ නාමික ජනගහනය 45,200 කි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ෂමාඛි දිස්ත්‍රික්කය, අසර්බයිජානය

**ෂමාඛි දිස්ත්‍රික්කය** () යනු අසර්බයිජානයේ දිස්ත්‍රික්ක 66 න් එකකි. එය රටේ නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇති අතර කඳුකර ෂිර්වාන් ආර්ථික කලාපයට අයත් වේ. මෙම දිස්ත්‍රික්කය කුබා, කිසි, ගොබුස්තාන්, හජිගාබුල්, අග්සු සහ ඉස්මයිලි යන දිස්ත්‍රික්කවලට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ෂමාකි ය. 2020 වන විට, දිස්ත්‍රික්කයේ ජනගහනය 106,400 කි. 

එහි ඉතිහාසය තුළ, ප්‍රධාන භූමිකම්පා එකොළහක් ෂමාකි සොලවා ඇත, නමුත් සෑම අවස්ථාවකම එය එහි වැසියන් විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද්දේ ෂිර්වාන්හි ආර්ථික හා පරිපාලන අගනුවර ලෙස සහ සේද මාවතේ ප්‍රධාන නගරවලින් එකක් ලෙස එහි භූමිකාව නිසාය. භූමිකම්පා එකොළහෙන් අටක් දිවි ගලවා ගත් එකම ගොඩනැගිල්ල සන්ධිස්ථානය වන ජුමා පල්ලිය (ක්‍රි.ව. 8 වන සියවස) වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
කසාක්ස් දිස්ත්‍රික්කය, අසර්බයිජානය

**කසාක්ස් දිස්ත්‍රික්කය** () යනු අසර්බයිජානයේ දිස්ත්‍රික්ක 66 න් එකකි. රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇති එය ගසාක්-ටොවුස් ආර්ථික කලාපයට අයත් වේ. මෙම දිස්ත්‍රික්කය අග්ස්ටාෆා දිස්ත්‍රික්කයට සහ ආර්මේනියාවේ තවුෂ් පළාතට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ගසාක් ය. 2020 වන විට, දිස්ත්‍රික්කයේ ජනගහනය 98,400 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
නින්ටෙන්ඩෝ

**නින්ටෙන්ඩෝ සංස්ථාව සීමාසහිත** (ඉංග්‍රීසි: **Nintendo Co., Ltd.**) යනු ජපන් බහුජාතික වීඩියෝ ක්‍රීඩා සමාගමකි. එය වීඩියෝ ක්‍රීඩා සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා කොන්සෝල සංවර්ධනය, ප්‍රකාශනය සහ නිකුත් කිරීම සිදු කරයි. සමාගමේ මූලස්ථානය ජපානයේ ක්යෝතෝ හි පිහිටා ඇත.

නින්ටෙන්ඩෝ සංස්ථාව ආරම්භ කරන ලද්දේ ශිල්පියෙකු වන ෆුසජිරෝ යමඋචි විසිනි, ඔවුන් මුලින් හනෆුදා නමින් අතින් සාදන ලද ක්‍රීඩා කාඩ්පත් නිෂ්පාදනය කළහ. විවිධ ව්‍යාපාර ක්ෂේත්‍රවලට පිවිස පොදු සමාගමක් බවට පත්වීමෙන් පසු, නින්ටෙන්ඩෝ 1960-ගණන්වල සෙල්ලම් බඩු නිෂ්පාදනය කිරීමට පටන් ගත් අතර පසුව වීඩියෝ ක්‍රීඩා නිෂ්පාදනය කිරීමට පටන් ගත්තේය. නින්ටෙන්ඩෝ සිය පළමු ආකේඩ් ක්‍රීඩා සංවර්ධනය කළේ 1970-ගණන්වල ය. ඔවුන් 1977 දී එහි පළමු කොන්සෝලය වන කලර් ටීවී-ගේම් බෙදා හැරියා. 1981 දී *ඩොංකි කොං* හි ආකේඩ් නිකුතුව සහ 1985 දී *සුපර් මාරියෝ බ්‍රදර්ස්* සමඟ ජපානයෙන් පිටත දියත් කරන ලද නින්ටෙන්ඩෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් සිස්ටම් සමඟින් 1980 ගණන්වලදී සමාගම ජාත්‍යන්තරව ප්‍රමුඛස්ථානයට පත්විය.

එතැන් සිට, නින්ටෙන්ඩෝ විසින් ගේම් බොයි (1989), සුපර් නින්ටෙන්ඩෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් සිස්ටම් (1991), නින්ටෙන්ඩෝ ඩී.එස්. (2004), නින්ටෙන්ඩෝ වී (2006) සහ නින්ටෙන්ඩෝ ස්විච් (2017) ඇතුළු වීඩියෝ ක්‍රීඩා කර්මාන්තයේ වඩාත්ම සාර්ථක කොන්සෝල කිහිපයක් නිෂ්පාදනය කර ඇත. එය *මාරියෝ*, *ඩොංකි කොං*, *ද ලෙජන්ඩ් ඔෆ් සෙල්ඩා*, *ඇනිමල් ක්‍රොසිං*, සහ *පෝකෙමොන්* ඇතුළු ප්‍රධාන ක්‍රීඩා මාලා රාශියක් නිර්මාණය කර හෝ ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. සමාගමේ සුරතලා වන මාරියෝ, වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ප්‍රබන්ධ චරිත අතර වේ. නින්ටෙන්ඩෝ හි අනෙකුත් චරිත, උදාහරණයක් ලෙස ලුවීජි, ඩොංකි කොං, සෑමස්, ලිංක්, කිර්බි, සහ පීකචූ, ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලබා ඇත. සමාගමේ ක්‍රීඩා මාලාව පාදක කරගත් චිත්‍රපට කිහිපයක් සහ තේමා උද්‍යාන ප්‍රදේශයක් නිර්මාණය කර ඇත.

2025 මැයි වන විට, නින්ටෙන්ඩෝ ක්‍රීඩා කොන්සෝල ඒකක කෝටි 86 කට වඩා සහ තනි ක්‍රීඩා කෝටි 590 කට වඩා අලෙවි වී ඇතඑය ජපන් වෙළඳපොලේ ධනවත්ම සහ වටිනාම සමාගම් වලින් එකකි.

ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ජපන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
දමයන්ති ෆොන්සේකා

**දමයන්ති ෆොන්සේකා** ලාංකික රංගන ශිල්පිණියකි. ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල සිනමාවේ , වේදිකාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කරයි. ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පිනී මාලිනී ෆොන්සේකා මහත්මිය මෙතුමිය ගේ සහෝදරියයි. එමෙන්ම ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පිනියන් වන සමනලී ෆොන්සේකා හා සෙනාලි ෆොන්සේකා මෙතුමියගේ ඥාති දියණියන්ය. දමයන්ති ෆොන්සේකා මහත්මිය විවාහ වී සිටින්නේ ප්‍රවීණ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක ප්‍රසන්න විතානගේ මහතා සමගය.

**රංගනයෙන් දායක වූ ටෙලි නාට්‍යය** 

* හෝපලු අරණ
ඩොංකි කොං (1981 වීඩියෝ ක්‍රීඩාව)

*ඩොංකි කොං* (ඉංග්‍රීසි: ***Donkey Kong***) යනු 1981 දී නින්ටෙන්ඩෝ විසින් ආකේඩ් සඳහා සංවර්ධනය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ප්ලැට්ෆොර්ම් ක්‍රීඩාවකි. ක්‍රීඩාවේදී, ඔබ මාරියෝ ලෙස ක්‍රීඩා කරයි (මෙම කාලයේදී මුලින් "ජම්ප්මෑන්" ලෙස හැඳින්වේ). ක්‍රීඩකයා නිව් යෝර්ක් නගරයේ ඉදිකිරීම් ස්ථානයකට නැගීමට වේදිකාවලට පැන ඉනිමඟට නැඟී ඩොංකි කොං නම් යෝධ ගෝරිල්ලාගෙන් පෝලීන් (එකල "ද ලේඩි" ලෙස හැඳින්විණි) බේරා ගනී.

1980 දී *රේඩාර් ස්කෝප්* ක්‍රීඩාව අසාර්ථක වීමෙන් පසු, නින්ටෙන්ඩෝ හට අලෙවි නොවූ ආකේඩ් කැබිනට් නැවත සකස් කිරීමට අවශ්‍ය විය. පිරිවැය අඩු කිරීම සඳහා, *ඩොංකි කොං* විශේෂයෙන් ඇමරිකානු ප්‍රේක්ෂකයින් සිතේ තබාගෙන නිර්මාණය කරන ලදී. එවකට නින්ටෙන්ඩෝ හි සභාපති හිරොෂි යමඋචි විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය පළමු වරට වීඩියෝ ක්‍රීඩා නිර්මාණකරුවෙකු වූ 	ශිගෙරු මියමොතො වෙත පවරන ලදී. මෙම ක්‍රීඩාව මුලින් නිර්මාණය කරන ලද්දේ *පොපයි ද සේලර් මෑන්* කාටූනයේ චරිත සඳහා ය. නින්ටෙන්ඩෝ හට කාටූනයේ ප්‍රකාශන හිමිකම් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ පසු, ඔවුන් ඔවුන්ගේ මුල් චරිත නිර්මාණය කළහ. මියමොතො *පොපයි* කාටූනයේ චරිත මෙන්ම, *බියුටි ඇන්ඩ් ද බීස්ට්* සහ *කිං කොං* වලින් ආභාෂය ලැබීය. ඔහු චරිත සහ ජවනිකාව සංවර්ධනය කළ අතර ප්‍රධාන ඉංජිනේරු ගුන්පෙයි යොකොයි සමඟ එක්ව ක්‍රීඩාව නිර්මාණය කළේය.

ඇමරිකාවේ නින්ටෙන්ඩෝ කාර්ය මණ්ඩලය මුලදී බියෙන් සිටියද, *ඩොංකි කොං* විවේචනාත්මක හා වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක වූ අතර, 1981 දී ජපානයේ වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් ක්‍රීඩාව සහ 1982 දී එක්සත් ජනපදයේ වැඩිම ආදායමක් උපයාගත් ක්‍රීඩාව බවට පත්විය. ආකේඩ් කැබිනට් වලට අමතරව, ක්‍රීඩාව තවත් වීඩියෝ ක්‍රීඩා කොන්සෝල 19ක නිකුත් කර ඇත.

1983 දී, යුනිවර්සල් ස්ටූඩියෝස් විසින් ඩොංකි කොං චරිතය ඔවුන්ගේ කිං කොං චරිතයේ පිටපතක් බව පවසමින් ඇමරිකානු අධිකරණවල නින්ටෙන්ඩෝට එරෙහිව නඩු පවරන ලදී. අවසානයේදී, මෙම අධිකරණ නඩුව අසාර්ථක වූ අතර නින්ටෙන්ඩෝට ඔවුන්ගේ චරිතය තබා ගැනීමට අවසර දෙන ලදී.

ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:CS1 ජපන්-භාෂා මූලාශ්‍ර (ja)
ප්‍රවර්ගය:ජපන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බෙලරුස් හි භූගෝලය

බෙලාරුස් පිහිටා ඇත්තේ 51° සහ 57° උතුරු අක්ෂාංශ සහ 23° සහ 33° E දේශාංශ අතර ය. උතුරේ සිට දකුණට එහි ව්‍යාප්තිය කිලෝමීටර 560 (සැතපුම් 350), බටහිර සිට නැගෙනහිරට කිලෝමීටර 650 (සැතපුම් 400) කි. එය ගොඩබිම් සහිත, සාපේක්ෂව පැතලි වන අතර විශාල වගුරු බිම් අඩංගු වේ. බෙලාරුස් වලින් 40% ක් පමණ වනාන්තරවලින් වැසී ඇත. රට පරිසර කලාප දෙකක් තුළ පිහිටා ඇත: සර්මැටික් මිශ්‍ර වනාන්තර සහ මධ්‍යම යුරෝපීය මිශ්‍ර වනාන්තර.

බොහෝ ඇළ දොළ සහ විල් 11,000 ක් බෙලාරුස් හි දක්නට ලැබේ.thumb|විටෙබ්ස්ක් කලාපයේ ස්ට්‍රස්ටා විල
උසම ස්ථානය මීටර් 345 (අඩි 1,132) ක් වන ඩියාර්ෂින්ස්කායා හාරා (ඩියාර්ෂින්ස්ක් කන්ද) වන අතර පහළම ස්ථානය නෙමන් ගඟේ මීටර් 90 (අඩි 295) ක් වේ. දේශගුණය මෘදු සිට සීතල ශීත කාලයන් පෙන්නුම් කරන අතර ජනවාරි මාසයේ අවම උෂ්ණත්වය නිරිතදිග (බ්‍රෙස්ට්) හි −4 °C (24.8 °F) සිට ඊසාන දෙසින් (විටෙබ්ස්ක්) −8 °C (17.6 °F) දක්වා වන අතර සිසිල් සහ තෙතමනය සහිත ගිම්හාන 18 °C (64.4 °F) සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වයක් ඇත. බෙලරුස් හි සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 550 සිට 700 (අඟල් 21.7 සිට 27.6) දක්වා වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ අනෙකුත් ආයතන බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රදේශවල විකිරණ මට්ටම අඩු කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඇත, විශේෂයෙන් සීසියම් බන්ධක සහ රැප්සීඩ් වගාව භාවිතා කිරීම හරහා, පාංශු සීසියම්-137 මට්ටම අඩු කිරීමට අදහස් කෙරේ.

බෙලාරුස් හි, වනාන්තර ආවරණය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 43% ක් පමණ වන අතර එය 2020 දී වනාන්තර හෙක්ටයාර 8,767,600 (හෙක්ටයාර) ට සමාන වන අතර එය 1990 දී හෙක්ටයාර 7,780,000 (හෙක්ටයාර) සිට ඉහළ ගොස් ඇත. 2020 දී, ස්වභාවිකව පුනර්ජනනීය වනාන්තර හෙක්ටයාර 6,555,600 (හෙක්ටයාර) ක් ආවරණය කළ අතර, රෝපණය කරන ලද වනාන්තර හෙක්ටයාර 2,212,000 (හෙක්ටයාර) ක් ආවරණය කළේය. ස්වභාවිකව පුනර්ජනනීය වනාන්තරවලින් 2% ක් ප්‍රාථමික වනාන්තර (මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ පැහැදිලිව පෙනෙන ඇඟවීම් නොමැති ස්වදේශික ගස් විශේෂ වලින් සමන්විත) බව වාර්තා වූ අතර වනාන්තර ප්‍රදේශයෙන් 16% ක් පමණ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ තුළ දක්නට ලැබුණි. 2015 වර්ෂය සඳහා, වනාන්තර ප්‍රදේශයෙන් 100% ක් පොදු අයිතිය යටතේ පවතින බව වාර්තා විය.

බෙලාරුස් රටවල් පහකට මායිම් වේ: උතුරින් ලැට්වියාව, වයඹ දෙසින් ලිතුවේනියාව, බටහිරින් පෝලන්තය, උතුරින් සහ නැගෙනහිරින් රුසියාව සහ දකුණින් යුක්රේනය. 1995 සහ 1996 ගිවිසුම් මගින් ලැට්වියාව සහ ලිතුවේනියාව සමඟ බෙලාරුස් දේශසීමා වෙන් කරන ලද අතර, 2009 දී බෙලාරුස්-යුක්රේන දේශසීමාව ස්ථාපිත කිරීම සඳහා 1997 ගිවිසුමක් බෙලාරුස් විසින් අනුමත කරන ලදී. 2007 පෙබරවාරි මාසයේදී බෙලාරුස් සහ ලිතුවේනියාව අවසන් දේශසීමා වෙන් කිරීමේ ලේඛන අනුමත කරන ලදී.

## යොමු කිරීම්
මාරියෝ (ක්‍රීඩා මාලාව)

***මාරියෝ*** යනු වීඩියෝ ක්‍රීඩා මාලාවක් සහ මාධ්‍ය ෆ්‍රැන්චයිස් එකකි. එය ජපන් ක්‍රීඩා නිර්මාණකරුවෙකු වන ශිගෙරු මියමොතො විසින් නින්ටෙන්ඩෝ සඳහා නිර්මාණය කරන ලදී. මාරියෝ ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළ මෙම ෆ්‍රැන්චයිස් එක වීඩියෝ ක්‍රීඩා වලින් ආරම්භ වූ නමුත් රූපවාහිනී කතා මාලාවක්, විකට පොත්, චිත්‍රපට (1993, 2023, 2026), සහ තේමා උද්‍යාන ප්‍රදේශයක් ඇතුළු අනෙකුත් මාධ්‍ය ආකාර දක්වා ව්‍යාප්ත වී ඇත. මාරියෝ ඔහුගේ මංගල දර්ශනය 1981 දී *ඩොංකි කොං* ආකේඩ් ක්‍රීඩාවෙන් සිදු කරන ලදී. එතැන් සිට ඔහු ක්‍රීඩා 200 කට අධික සංඛ්‍යාවක රඟපා ඇත.

මාරියෝ හි ප්‍රධාන ක්‍රීඩා මාලාව *සුපර් මාරියෝ* ලෙස හැඳින්වේ. මෙම මාලාවේ පළමු ප්‍රවේශය වූයේ 1985 දී නින්ටෙන්ඩෝ එන්ටර්ටේන්මන්ට් සිස්ටම් සඳහා නිකුත් කරන ලද සුපර් මාරියෝ බ්‍රදර්ස් ය. බොහෝ ක්‍රීඩා මාරියෝගේ ප්‍රබන්ධ ලෝකයේ මෂරූම් කිංඩම් එකේ වික්‍රමාන්විතයන් අනුගමනය කරන අතර සාමාන්‍යයෙන් මට්ටම් හරහා ඉදිරියට යාමට මාරියෝගේ පැනීමේ හැකියාව මත රඳා පවතී. මෙම ෆ්‍රැන්චයිස් සතුව *මාරියෝ කාර්ට්*, *මාරියෝ පාර්ටි*, *මාරියෝ ටෙනිස්*, *මාරියෝ ගොල්ෆ්*, *මාරියෝ වර්සස් ඩොංකි කොං*, *පේපර් මාරියෝ*, සහ *මාරියෝ ඇන්ඩ් ලවීජි* වැනි තවත් බොහෝ ක්‍රීඩා මාලා ඇත. මාරියෝ ක්‍රීඩා මාලාවේ හඳුන්වා දුන් චරිත කිහිපයකටම තමන්ගේම සාර්ථක ක්‍රීඩා මාලාවක් තිබේ. උදාහරණයක් ලෙස ලුවීජි, වාරියෝ, සහ යෝෂි.

මාරියෝ මාලාව ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ වඩාත්ම සාර්ථක සහ කීර්තිමත් ෆ්‍රැන්චයිස් වලින් එකක් වන අතර, එහි බොහෝ ක්‍රීඩා මෙතෙක් නිර්මාණය කර ඇති ශ්‍රේෂ්ඨතම වීඩියෝ ක්‍රීඩා වලින් එකක් ලෙස සැලකේ. එය මෙතෙක් වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ වීඩියෝ ක්‍රීඩා මාලාව වන අතර, ක්‍රීඩා පිටපත් කෝටි 90කට වඩා අලෙවි වී ඇත. මාරියෝ යනු නින්ටෙන්ඩෝ හි ප්‍රධාන ක්‍රීඩා මාලාව ද වේ.

ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:ජපන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බෙලරුස් හි ජන විකාශනය

2019 සංගණනයට අනුව ජනගහනය මිලියන 9.41 ක් වූ අතර වාර්ගික බෙලරුසියානුවන් බෙලරුස්හි මුළු ජනගහනයෙන් 84.9% ක් වේ. ජාතියේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන මින්ස්ක්, 2015 දී පදිංචිකරුවන් 1,937,900 ක් වාසය කළහ. 481,000 ක ජනගහනයක් සහිත ගොමෙල්, දෙවන විශාලතම නගරය වන අතර ගොමෙල් කලාපයේ අගනුවර ලෙස සේවය කරයි. අනෙකුත් විශාල නගර වන්නේ මොගිලෙව් (365,100), විටෙබ්ස්ක් (342,400), ග්‍රොඩ්නෝ (314,800) සහ බ්‍රෙස්ට් (298,300) ය.

අනෙකුත් බොහෝ නැගෙනහිර යුරෝපීය රටවල් මෙන්, බෙලරුසියාවේ සෘණ ජනගහන වර්ධන අනුපාතයක් සහ සෘණ ස්වාභාවික වර්ධන අනුපාතයක් ඇත. 2007 දී, බෙලරුස්හි ජනගහනය 0.41% කින් පහත වැටුණු අතර එහි සඵලතා අනුපාතය 1.22 ක් වූ අතර, එය ආදේශන අනුපාතයට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. කෙසේ වෙතත්, එහි ශුද්ධ සංක්‍රමණ අනුපාතය 1,000 කට 0.38 ක් වන අතර, එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ බෙලරුස් සංක්‍රමණයට වඩා තරමක් වැඩි සංක්‍රමණ අත්විඳින බවයි, බොහෝ අසල්වැසි රටවල් මෙන් නොව සැලකිය යුතු සෘණ ශුද්ධ සංක්‍රමණයක් අත්විඳිති. 2015 වන විට, බෙලරුස්හි ජනගහනයෙන් 69.9% ක් වයස අවුරුදු 14 සිට 64 දක්වා; 15.5% ක් වයස අවුරුදු 14 ට අඩු සහ 14.6% ක් වයස අවුරුදු 65 හෝ ඊට වැඩි ය. එහි ජනගහනය ද වයස්ගත වෙමින් පවතී; 2050 දී මධ්‍යන්‍ය වයස අවුරුදු 30-34 අතර වන අතර එය අවුරුදු 60 ත් 64 ත් අතර දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇත. බෙලරුස්හි කාන්තාවකට පිරිමින් 0.87 ක් පමණ සිටිති. රෝමානු කතෝලික ධර්මය බොහෝ දුරට බටහිර ප්‍රදේශවල ක්‍රියාත්මක වන අතර, රෙපරමාදු ආගමේ විවිධ නිකායන් ද ඇත. සුළු ජාතීන් ග්‍රීක කතෝලික ධර්මය, යුදෙව් ආගම, ඉස්ලාම් සහ නව-මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකවාදය ද අනුගමනය කරයි. සමස්තයක් වශයෙන්, ජනගහනයෙන් 48.3% ක් ඕතඩොක්ස් ක්‍රිස්තියානි, 41.1% ක් ආගමික නොවන, 7.1% ක් රෝමානු කතෝලික සහ 3.3% ක් වෙනත් ආගම් අනුගමනය කරති. ජනාධිපති ලුකෂෙන්කෝ ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ඕතඩොක්ස් සහ කතෝලික ඇදහිලිවන්තයන් "අපේ රටේ ප්‍රධාන පාපොච්චාරණ දෙක" බවයි.

බෙලරුස් කලක් යුරෝපීය යුදෙව්වන්ගේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර ජනගහනයෙන් 10% ක් යුදෙව්වන් විය. නමුත් 20 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට, යුදෙව්වන් සංඛ්‍යාව සමූලඝාතනය, පිටුවහල් කිරීම සහ සංක්‍රමණය මගින් අඩු කර ඇති බැවින් අද එය සියයට එකකටත් වඩා අඩු ඉතා කුඩා සුළුතරයකි. 15,000 කට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක් සිටින ලිප්කා ටාටාර්වරු ප්‍රධාන වශයෙන් මුස්ලිම්වරු වෙති. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 16 වන වගන්තියට අනුව, බෙලරුසියාවට නිල ආගමක් නොමැත. එම වගන්තියෙන්ම නමස්කාර කිරීමේ නිදහස ලබා දී ඇතත්, රජයට හෝ සමාජ පිළිවෙලට හානිකර යැයි සැලකෙන ආගමික සංවිධාන තහනම් කළ හැකිය. බෙලාරුස් ජනරජයේ ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන කමිටුව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද දත්ත වලට අනුව, 2019 සංගණනයේදී වාර්තා වූයේ ජනගහනයෙන් 54.1% ක් බෙලාරුසියානු භාෂාව ඔවුන්ගේ "මව් භාෂාව" ලෙස විස්තර කළ අතර රුසියානු භාෂාව ඒ ආකාරයෙන් විස්තර කළ 42.3% ට සාපේක්ෂව. ඊට අමතරව, 71.4% ක් රුසියානු භාෂාව විස්තර කළ අතර 26% ක් බෙලාරුසියානු භාෂාව "සාමාන්‍යයෙන් නිවසේ කතා කරන භාෂාව" ලෙස විස්තර කළහ. සුළු ජාතීන් පෝලන්ත, යුක්‍රේන සහ නැගෙනහිර යීඩිෂ් ද කතා කරයි. ඇලෙක්සැන්ඩර් ලුකෂෙන්කෝගේ මැතිවරණයෙන් පසු, බොහෝ පාසල් බෙලාරුසියානු භාෂාවෙන් ඉගැන්වීමේ සැලසුම් අවලංගු කරන ලද අතර ඒවා ප්‍රධාන වශයෙන් රුසියානු භාෂාවෙන් ඉගැන්වීම දිගටම කරගෙන ගියේය. 1990 සිට 2020 දක්වා බෙලාරුසියානු භාෂා සාහිත්‍යයේ වාර්ෂික සංසරණය ද සැලකිය යුතු ලෙස අඩු විය.

## යොමු කිරීම්
Church of England

එංගලන්ත සභාව යනු හෙන්රි රජු පාප් වහන්සේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසු පාප්වහන්සේගේ බලාධිකාරය පැවැත්වූ සභාවයි
බ්‍රෙස්ට් කලාපය, බෙලරුස්

**බ්‍රෙස්ට් කලාපය**, **බ්‍රෙස්ට් ඔබ්ලාස්ට්**  හෝ **බ්‍රෙස්ට් වොබ්ලාස්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ,  බෙලරුස් හි කලාප හයෙන් එකකි. එහි පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය බ්‍රෙස්ට් ය . කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර බරනවිචි සහ පින්ස්ක් ඇතුළත් වේ. 2024 වන විට එහි ජනගහනය 1,308,569 කි. 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මින්ස්ක් කලාපය, බෙලරුස්

**මින්ස්ක් කලාපය**, **මින්ස්ක් ඕබ්ලාස්ට්**  හෝ **මින්ස්ක් වොබ්ලාස්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ,  බෙලාරුස් හි කලාප හයෙන් එකකි. එහි පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය මින්ස්ක් වන අතර එය බෙලාරුස් හි වෙනම පරිපාලන භෞමික ආයතනයකි. 2011 දී කලාපයේ ජනගහනය 1,411,500 ක් ලෙස වාර්තා විය 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ගොමෙල් කලාපය, බෙලරුස්

**ගෝමෙල් කලාපය**, **ගෝමෙල් ඔබ්ලාස්ට්**  හෝ **හෝමියෙල් වොබ්ලාස්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ,  බෙලාරුස්හි එක් කලාපයකි . එහි පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ගෝමෙල් ය . කලාපයේ මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 40,400 කි. 2024 වන විට එහි ජනගහනය 1,338,617 කි. 

එහි විශාලතම ජනාවාස අතරට ගොමෙල්, මැසීර්, ස්ලෝබින්, ස්වෙට්ලහෝර්ස්ක්, රෙචිතා, කලින්කවිචි, රහචෝව් සහ ඩොබ්‍රෂ් ඇතුළත් වේ.

චර්නොබිල් ව්‍යසනයෙන් ගොමෙල් කලාපය සහ මොගිලෙව් කලාපය යන දෙකම දැඩි ලෙස පීඩා වින්දා.  ගෝමෙල් පළාත චර්නොබිල් බැහැර කිරීමේ කලාපයට මායිම් වන අතර, විකිරණශීලී දූෂණය හේතුවෙන් එහි කොටස් අනිවාර්ය හෝ ස්වේච්ඡා නැවත පදිංචි කිරීමේ ප්‍රදේශ ලෙස නම් කර ඇත. ස සෆ්  ග්ෆස් ෆ්සෆ් ස ෆස්ෆ්ස සෆ්  ග්ෆස් ෆ්සෆ් ස ෆස්ෆ්

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
විටෙබ්ස්ක් කලාපය, බෙලරුස්

**විටෙබ්ස්ක් කලාපය**, **විටෙබ්ස්ක් ඔබ්ලාස්ට්**  හෝ **විටෙබ්ස්ක් වොබ්ලාස්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ,   බෙලාරුස්හි එක් කලාපයකි . එහි පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය විටෙබ්ස්ක් ය . එය රටේ උතුරේ පිහිටා ඇති අතර රුසියාවට මායිම් වේ .

2019 වන විට, එහි ජනගහනය 1,135,731 බෙලරුස් හි අඩුම ජනගහන ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයකට 30.6 වේ.

කලාපයේ ප්‍රධාන නගර අතර විටෙබ්ස්ක්, ඕර්ෂා, පොලොට්ස්ක් සහ නොවොපොලොට්ස්ක් ඇතුළත් වේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ග්‍රෝඩ්නෝ කලාපය, බෙලරුස්

**ග්‍රොඩ්නෝ කලාපය**, **ග්‍රොඩ්නෝ ඔබ්ලාස්ට්**  හෝ **හ්රොඩ්නා වොබ්ලාස්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ,  යනු බෙලාරුස්හි කලාපයකි. එහි පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය සහ එහි නම වන ග්‍රොඩ්නෝ, මුළු කලාපයේම විශාලතම නගරය වේ. 2024 වන විට එහි ජනගහනය 992,556 කි. 

බටහිර බෙලරුසියාවේ පිහිටා ඇති මෙය නෙමන් ගඟේ පිහිටා ඇත. මෙම කලාපය නැගෙනහිරින් මින්ස්ක් කලාපයට, දකුණින් බ්‍රෙස්ට් කලාපයට, බටහිරින් පෝලන්තයට ( පොඩ්ලස්කි වොයිවොඩිෂිප් ) සහ උතුරින් විටෙබ්ස්ක් කලාපය සහ ලිතුවේනියාවට ( ඇලිටස් සහ විල්නියස් ප්‍රාන්ත) මායිම් වේ. 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බැරිසෝ, බෙලරුස්

**බැරිසෝ හෝ බොරිසොව්** (; ) යනු බෙලාරුස් හි මින්ස්ක් කලාපයේ පිහිටි නගරයකි. එය බැරිසෝ දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි.  එය බෙරෙසිනා ගඟේ පිහිටා ඇති අතර 2025 වන විට එහි ජනගහනය 134,732 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මොගිලෙව් කලාපය, බෙලරුස්

**මොගිලෙව් කලාපය**, **මොගිලෙව් ඔබ්ලාස්ට්**  හෝ **මහිලියොව් වොබ්ලාස්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ,  බෙලාරුස්හි එක් කලාපයකි . එහි පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය මොගිලෙව් නගරයයි.

කලාපය තුළ ඇති වැදගත් නගර අතර මොගිලෙව්, අසිපොවිචි සහ බබ්රුයිස්ක් ඇතුළත් වේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මින්ස්ක්, බෙලරුස්

**මින්ස්ක්** (; ) යනු බෙලාරුස් හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන අතර එය ස්විස්ලැක් සහ දැන් භූගත නියාමිහා ගංගා ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇත. අගනුවර ලෙස, මින්ස්ක් බෙලාරුස් හි විශේෂ පරිපාලන තත්වයක් ඇති අතර මින්ස්ක් කලාපයේ සහ මින්ස්ක් දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වේ.    එහි ජනගහනය මිලියන දෙකක් පමණ වන අතර,  මින්ස්ක් යුරෝපයේ 11 වන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය බවට පත් කරයි. මින්ස්ක් යනු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ස්වාධීන රාජ්‍යයන්ගේ (CIS) සහ යුරේසියානු ආර්ථික සංගමයේ (EAEU) පරිපාලන අගනුවරවලින් එකකි.

1067 දී මුලින්ම සඳහන් කළ පරිදි, මින්ස්ක්, 1242 දී ලිතුවේනියාවේ මහා ආදිපාදවරයා විසින් ඈඳා ගැනීමට පෙර, පොලොට්ස්ක් ප්‍රින්සිපල්ටියේ උපග්‍රන්ථයක් වූ මින්ස්ක් ප්‍රින්සිපල්ටියේ අගනුවර බවට පත්විය. 1499 දී එය නගර වරප්‍රසාද ලබා ගත්තේය  1569 සිට, එය පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ පරිපාලන අංශයක් වන මින්ස්ක් වොයිවොඩිෂිප් හි අගනුවර විය. එය පෝලන්තයේ දෙවන බෙදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1793 දී රුසියානු අධිරාජ්‍යය විසින් ඈඳා ගන්නා ලද ප්‍රදේශවල කොටසක් විය. රුසියානු විප්ලවයෙන් පසු 1919 සිට 1991 දක්වා, මින්ස්ක්, 1922 දී සෝවියට් සංගමයේ ජනරජයක් බවට පත් වූ බයිලෝරුසියානු සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජයේ අගනුවර විය. සෝවියට් සංගමය විසුරුවා හැරීමෙන් පසු, මින්ස්ක් අලුතින් ස්වාධීන වූ බෙලරුස් ජනරජයේ අගනුවර බවට පත්විය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Wikipedia articles incorporating a citation from the 1911 Encyclopaedia Britannica with Wikisource reference
ප්‍රවර්ගය:ස්ථාවර ලෙස භින්න වූ භාහිර සබැඳි සහිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:භින්න වූ භාහිර සබැඳි සහිත ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මොගිලෙව්, බෙලරුස්

**මොගිලෙව්** නොහොත් **මහිලියොව්**, යනු නැගෙනහිර බෙලරුසියාවේ පිහිටි නගරයකි. එය  ඩිනිපර් ගඟේ පිහිටා ඇත. 2025 වන විට එහි ජනගහනය 352,896 කි.  2011 දී එහි ජනගහනය 360,918 ක් වූ අතර,  1956 දී ඇස්තමේන්තුගත 106,000 සිට ඉහළ ගොස් ඇත. එය මොගිලෙව් කලාපයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි,  සහ බෙලරුස් හි තුන්වන විශාලතම නගරය වේ. 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ගොමෙල්, බෙලරුස්

**ගොමෙල්**  () හෝ **හෝමියෙල්** (    , ) යනු ගිනිකොනදිග බෙලාරුස් හි පිහිටි නගරයකි. එය පරිපාලනමය වශයෙන් දිස්ත්‍රික්කයෙන් වෙන් වුවද, ගෝමෙල් කලාපයේ සහ ගෝමෙල් දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි.  2025 වන විට, එය බෙලාරුස් හි දෙවන විශාලතම නගරය වන අතර එහි ජනගහනය 501,193 කි.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා අක්ෂර ක්‍රම භාවිතා (ru)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
විටෙබ්ස්ක්, බෙලරුස්

**විටෙබ්ස්ක්** හෝ **විට්සෙබ්ස්ක්**  යනු උතුරු බෙලරුසියාවේ නගරයකි.  එය විටෙබ්ස්ක් කලාපයේ සහ විටෙබ්ස්ක් දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි, නමුත් එය පරිපාලනමය වශයෙන් දිස්ත්‍රික්කයෙන් වෙන් කර ඇත.  2025 වන විට, එහි වැසියන් 358,927 ක් සිටින අතර,  එය රටේ සිව්වන විශාලතම නගරය බවට පත් කරයි. එය විටෙබ්ස්ක් වොස්ටොච්නි ගුවන්තොටුපළ සහ විටෙබ්ස්ක් ගුවන් කඳවුර විසින් සේවය කරනු ලැබේ.  

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ග්‍රෝඩ්නෝ, බෙලරුස්

**ග්‍රොඩ්නෝ**,  හෝ **හ්රොඩ්නා**,  යනු බටහිර බෙලරුසියාවේ පිහිටි නගරයකි. එය බෙලරුස්හි පැරණිතම නගරවලින් එකකි.  නගරය නෙමන් ගඟේ පිහිටා ඇත. ග්‍රොඩ්නෝ දිස්ත්‍රික්කයෙන් පරිපාලනමය වශයෙන් වෙන් කර ඇතත්, ග්‍රොඩ්නෝ ප්‍රදේශයේ සහ ග්‍රොඩ්නෝ දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස ග්‍රොඩ්නෝ සේවය කරයි.     නගරයේ ජනගහනය 363,718 කි. 

1127 දී ආරම්භ කරන ලද නූතන ග්‍රොඩ්නෝ නගරය, යොට්වින්ජියන්වරුන්ගේ බෝල්ටික් ගෝත්‍රික සංගමයේ දේශවලට ගැඹුරට විනිවිද ගිය ස්ලාවික් අර්ධද්වීපයේ අන්ත උතුරු කෙළවරේ කුඩා බලකොටුවක් සහ වෙළඳ මුරපොලක් ලෙස ආරම්භ විය.  එය ඩ්‍රෙගොවිචස් ස්ලාවික් ගෝත්‍රයේ නිවහනක් ද විය.  එය කළු රුතේනියාවේ සැලකිය යුතු නගරයක් වූ අතර පසුව 1385 දී පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු සංගමයට එක් වූ ලිතුවේනියාවේ ග්‍රෑන්ඩ් ඩචී හි කොටසක් විය. ග්‍රොඩ්නෝ බොහෝ ආක්‍රමණවලට මුහුණ දුන්නේය, විශේෂයෙන් ටියුටොනික් නයිට්වරුන් විසිනි. නගරය පෝලන්ත-ලිතුවේනියානු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ වැදගත් වෙළඳ, වාණිජ සහ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර එහි රාජකීය වාසස්ථානවලින් එකකි. පෝලන්තයේ රජවරුන් සහ ලිතුවේනියාවේ ග්‍රෑන්ඩ් ඩියුක්ස් 1389 දී යුදෙව් කොමියුනයක් නිර්මාණය කිරීමට ඉඩ දුන් අතර 1441 දී නගරයට එහි ප්‍රඥප්තිය ලැබුණි. මහා උතුරු යුද්ධය අතරතුර සටන් දෙකක ස්ථානය ග්‍රොඩ්නෝ විය.

ග්‍රොඩ්නෝ නගරයට විවිධ පාලකයින් සහ බලපෑම් සහිත පොහොසත් ඉතිහාසයක් ඇත. 1793 දී, ග්‍රොඩ්නෝ ග්‍රොඩ්නෝ වොයිවොඩිෂිප් හි අගනුවර බවට පත් වූ නමුත්, පෝලන්තයේ තුන්වන බෙදීමෙන් පසු 1795 දී රුසියාව විසින් ඈඳා ගන්නා ලදී. හොලොකෝස්ටයට පෙර නගරයේ සැලකිය යුතු යුදෙව් ජනගහනයක් සිටියහ. පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, එය පෝලන්තය විසින් අත්පත් කර ගැනීමට පෙර කෙටි කාලයක් බෙලාරුසියානු මහජන ජනරජයේ සහ ලිතුවේනියා ජනරජයේ කොටසක් විය. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී, එය සෝවියට් සංගමය විසින් සහ පසුව නාසි ජර්මනිය විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලදී. 1945 සිට, ග්‍රොඩ්නෝ බෙලාරුස්හි කොටසක් වී ඇත. අද වන විට, එහි බෙලාරුසියානුවන්, පෝලන්ත ජාතිකයන් සහ කුඩා යුදෙව් ප්‍රජාවක් ඇතුළු විවිධ ජනගහනයක් සිටී. පැරණි ග්‍රොඩ්නෝ මාලිගය ඇතුළු ඓතිහාසික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සඳහා නගරය ප්‍රසිද්ධ වන අතර, එය බෙලාරුස් හි රෝමානු කතෝලික ධර්මය සහ පෝලන්ත සංස්කෘතිය සඳහා මධ්‍යස්ථානයකි.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බාබ්‍රයිස්ක්, බෙලරුස්

**බාබ්‍රයිස්ක්** හෝ **බොබ්රුයිස්ක්**  යනු බෙලාරුස් හි මොගිලෙව් කලාපයේ පිහිටි නගරයකි. එය පරිපාලනමය වශයෙන් දිස්ත්‍රික්කයෙන් වෙන් වුවද, බාබ්‍රයිස්ක්  දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි.  එය බෙරෙසිනා ගඟේ පිහිටා ඇත. බාබ්‍රයිස්ක් වර්ග කිලෝමීටර 66 ක භූමි ප්‍රමාණයක පිහිටා ඇත.  , එහි ජනගහනය 205,502 කි. 

බබ්රුයිස්ක් පිහිටා ඇත්තේ අසිපොවිචි, ස්ලෝබින්, අක්ට්ස්යාබ්‍රස්කි වෙත දුම්රිය මාර්ග සහ මින්ස්ක්, ගොමෙල්, මොගිලෙව්, කලින්කාවිචි, ස්ලට්ස්ක් සහ රහචොව් වෙත මාර්ග මංසන්ධියේ ය. එහි බෙලාරුස් හි විශාලතම දැව කම්හල ඇති අතර රසායනික, යන්ත්‍රෝපකරණ සහ ලෝහ වැඩ කරන කර්මාන්ත සඳහා ප්‍රසිද්ධය.

2021 දී, බබ්රුයිස්ක් හි සිසුන් 24,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටි පොදු පාසල් 38 ක් තිබුණි. සංගීතය, නැටුම් සහ දෘශ්‍ය කලාවන් සඳහා විශේෂිත වූ පාසල් තුනක් ඇත. ඊට අමතරව, වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් සහ වෘත්තීය තාක්ෂණික පාසල් රාශියක් ඇත.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බාරනොවිචි, බෙලරුස්

**බාරනොවිචි** හෝ **බරනවිචි**  යනු බටහිර බෙලාරුස් හි බ්‍රෙස්ට් කලාපයේ නගරයකි.  එය පරිපාලනමය වශයෙන් දිස්ත්‍රික්කයෙන් වෙන්ව පැවතුනද, බරනවිචි දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි.   2025 වන විට එහි ජනගහනය 170,817 ක් වන අතර එය රටේ අටවන විශාලතම නගරය වේ. 

මෙම නගරය වැදගත් දුම්රිය මංසන්ධියකට සහ බරනවිචි රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයට නිවහන වේ. එය වාසිදායක භූගෝලීය පිහිටීමකින් සංලක්ෂිත වන අතර එය වඩාත් වැදගත් දුම්රිය මාර්ග සහ මහාමාර්ගවල ප්‍රධාන මංසන්ධියකි. එය ප්‍රධාන ගෑස් නල මාර්ගයට ආසන්නව පිහිටා ඇති අතර, දියුණු බලශක්ති හා ජල සැපයුම් පද්ධතියක් සහ හිතකර දේශගුණයක් ඇත. බෙලරුස් හි වැදගත්ම කාර්මික, සංස්කෘතික සහ අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් වන නගරයේ විශාල කාර්මික ව්‍යවසායන් ගණනාවක් පිහිටා ඇත.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
පින්ස්ක්, බෙලරුස්

**පින්ස්ක්** (; ; ; ; ) යනු බෙලාරුස් හි බ්‍රෙස්ට් කලාපයේ නගරයකි. එය පරිපාලනමය වශයෙන් දිස්ත්‍රික්කයෙන් වෙන් වුවද, පින්ස්ක් දිස්ත්‍රික්කයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි.  එය පිනා ගඟ සහ ප්‍රිප්යාට් ගඟ එක්වන ස්ථානයේ, පොලේසියාවේ ඓතිහාසික කලාපයේ පිහිටා ඇත. මෙම කලාපය පින්ස්ක් වගුරු බිම් ලෙස හැඳින්වූ අතර මින්ස්ක් හි නිරිත දෙසින් පිහිටා ඇත. 2025 වන විට එහි ජනගහනය 124,008 කි. 

ඓතිහාසික නගරයේ 19 වන සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ ඉදිකරන ලද දෙමහල් ගොඩනැගිලි සහිත ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද නගර මධ්‍යස්ථානයක් ඇත. මෙම මධ්‍යස්ථානය ගිම්හාන තේමා උද්‍යාන සහ නගරයේ පාපන්දු සමාජය වන FC Volna Pinsk පිහිටා ඇති සංගම් පාපන්දු ක්‍රීඩාංගනයක් සහිත සියලුම වයස්වල තරුණයින් සඳහා ක්‍රියාකාරී ස්ථානයක් බවට පත්ව ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ද්‍රෞපදී මුර්මු

**ද්‍රෞපදී මුර්මු** (ඉංග්‍රීසි: **Droupadi Murmu**, හින්දි: **द्रौपदी मुर्मू** ; උපත 20 ජුනි 1958) යනු 2022 සිට ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරයා ලෙස සේවය කරන ඉන්දියානු දේශපාලනඥයෙකි. ඇය 2022 ජනාධිපතිවරනය ජයග්‍රහණය කළේ භාරතීය ජනතා පක්ෂයේ (බී.ජේ.පී) සහාය ඇතිව ය. ඇය ඉන්දීය ජනාධිපති පදවියට පත් ගෝත්‍රික ප්‍රජාවකට අයත් පළමු පුද්ගලයා වන අතර ප්‍රතිභා පටිල් ගෙන් පසු එම ධුරය දැරූ දෙවන කාන්තාව ද වේ. ඇය එම තනතුර දැරූ ලාබාලතම පුද්ගලයා (වයස අවුරුදු 64 දී) සහ නිදහස් ඉන්දියාවේ උපත ලැබූ පළමු ජනාධිපතිනිය ද වේ.

මීට පෙර, ඇය 2015 සිට 2021 දක්වා ඣාර්කන්ඩ් හි ආණ්ඩුකාරවරිය ලෙස සේවය කළ අතර, එම ප්‍රාන්තය සඳහා දීර්ඝතම කාලයක් සේවය කළ ආණ්ඩුකාරවරිය වූවාය. ඇදේශපාලනයට පිවිසීමට පෙර, ඇය 1979 සිට 1983 දක්වා රාජ්‍ය වාරිමාර්ග හා විදුලිබල දෙපාර්තමේන්තුවේ ලිපිකරුවෙකු ලෙස සේවය කළ අතර, පසුව 1994 සිට 1997 දක්වා රයිරංපූර් හි ගුරුවරියක් ලෙස සේවය කළාය.ය 2000 සිට 2009 දක්වා රයිරංපූර් සභා මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙන් ඔඩිෂා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකාවක් වූ අතර, 2000 සිට 2004 දක්වා ඔඩිෂා රජයේ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරියක (ස්වාධීන භාර) ලෙස කටයුතු කළාය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:20th-century Indian women politicians
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1958 උපත්
ප්‍රවර්ගය:හින්දි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බ්‍රසල්ස්

**බ්‍රසල්ස් නගරය**  යනු බ්‍රසල්ස් අගනුවර කලාපයේ විශාලතම නගර සභාව සහ ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය වන අතර  බෙල්ජියමේ ප්‍රංශ ප්‍රජාව, ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය (එය වෙන්ව පිහිටා ඇත) සහ බෙල්ජියමේ අගනුවර ද වේ.  බ්‍රසල්ස් නගරය යුරෝපීය සංගමයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ද වන අතර, එහි යුරෝපීය කාර්තුවේ ප්‍රධාන EU ආයතන ගණනාවකට සත්කාරකත්වය සපයයි.   

පෙන්ටගනය තුළ පිහිටා ඇති මධ්‍යම ඓතිහාසික නගරයට අමතරව, බ්‍රසල්ස් නගරය මහා බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය තුළ නගරයේ ආසන්නතම මායිම් කිහිපයක් ආවරණය කරයි, එනම් උතුරින් හරෙන්, ලේකන් සහ නෙඩර්-ඕවර්-හීම්බීක් යන පැරණි මහ නගර සභා මෙන්ම, ඇවනියු ලුයිස්/ලුයිසාලාන් සහ ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි මහ නගර සභාවලට මායිම් වන ගිනිකොන දෙසින් බොයිස් ඩි ලා කැම්බ්‍රේ/ටර් කැමරෙන්බොස් උද්‍යානය ද ආවරණය කරයි.

2024 ජනවාරි 1 වන දින, බ්‍රසල්ස් නගරයේ ජනගහනය 196,828 කි. මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 33.09 (වර්ග සැතපුම් 12.78) වන අතර එමඟින් ජන ඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයට 5,949 (වර්ග සැතපුමකට 15,410) වේ. බ්‍රසල්ස්හි සියලුම මහ නගර සභා සමඟ පොදුවේ, එය නීත්‍යානුකූලව ද්විභාෂා (ප්‍රංශ-ලන්දේසි) වේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ප්‍රංශ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය, බෙල්ජියම

**ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය** (), සාමාන්‍යයෙන් සරලව **ෆ්ලැන්ඩර්ස්** ලෙස හැඳින්වේ (  ), යනු බෙල්ජියමේ කලාප තුනෙන් එකකි - වොලූන් කලාපය සහ බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය සමඟ.  රටේ උතුරු කොටස ආවරණය වන පරිදි, ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය ප්‍රධාන වශයෙන් ලන්දේසි භාෂාව කතා කරයි. 13,626 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වේ. එය බෙල්ජියමේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 45% ක් පමණක් වන නමුත් එහි ජනගහනයෙන් 58% කි. එය යුරෝපයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ කලාපවලින් එකකි, එහි ජනඝනත්වය වර්ග කිලෝමීටරයට 500 ක් පමණ වේ. .

ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය ෆ්ලෙමිෂ් ප්‍රජාවෙන් වෙනස් වේ: දෙවැන්න ෆ්ලෙමිෂ් කලාපයේ වැසියන් සහ බ්‍රසල්ස් අගනුවර කලාපයේ ජීවත් වන ලන්දේසි භාෂාව කතා කරන සුළුතරය යන දෙකම ආවරණය කරයි. එය නෙදර්ලන්තය සහ ප්‍රංශය සමඟ මායිම් වේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 Dutch-language sources (nl)
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ජර්මන් IPA
ප්‍රවර්ගය:Pages with ප්‍රංශ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
වොලෝනියා කලාපය, බෙල්ජියම

**වොලෝනියා (**wol- OH - nee;     ;     හෝ   ),  නිල වශයෙන් **වොලූන් කලාපය** (    ;    ),  ෆ්ලැන්ඩර්ස් සහ බ්‍රසල්ස් සමඟ බෙල්ජියමේ කලාප තුනෙන් එකකි.  රටේ දකුණු කොටස ආවරණය කරන වොලෝනියාව ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරයි. එය බෙල්ජියමේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 55% ක් වන නමුත් එහි ජනගහනයෙන් 31% ක් පමණි. ප්‍රධාන වශයෙන් සංස්කෘතිය හා අධ්‍යාපනයට අදාළ කාරණා සඳහා වගකිව යුතු දේශපාලන ආයතනය වන වොලූන් කලාපය සහ බෙල්ජියමේ ප්‍රංශ ප්‍රජාව ස්වාධීන සංකල්ප වේ, මන්ද බෙල්ජියමේ ප්‍රංශ ප්‍රජාව වොලෝනියාව සහ ද්විභාෂා බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය යන දෙකම ආවරණය කරයි, නමුත් නැගෙනහිර වොලෝනියාවේ මහ නගර සභා නවයක් පරිපාලනය කරන බෙල්ජියමේ ජර්මානු භාෂාව කතා කරන ප්‍රජාව නොවේ.

කාර්මික විප්ලවය අතරතුර, වොලෝනියාව කාර්මිකකරණයේ එක්සත් රාජධානියට පමණක් දෙවැනි වූ අතර එහි පුළුල් ගල් අඟුරු සහ යකඩ නිධි වලින් ප්‍රයෝජන ගත්තේය. මෙය කලාපයට ධනය ගෙන දුන් අතර, 19 වන සියවසේ ආරම්භයේ සිට 20 වන සියවසේ මැද භාගය දක්වා වොලෝනියාව බෙල්ජියමේ වඩාත් සමෘද්ධිමත් භාගය විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සිට, බර කර්මාන්තයේ වැදගත්කම බෙහෙවින් අඩු වී ඇති අතර, වොලෝනියාව ආර්ථික වශයෙන් පහත වැටී ඇති බැවින්, ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය ධනයෙන් වොලෝනියාව අභිබවා ගොස් ඇත. වොලෝනියාව දැන් ඉහළ විරැකියාවෙන් පෙළෙන අතර ෆ්ලැන්ඩර්ස් වලට වඩා ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුය. ආර්ථික අසමානතාවයන් සහ භාෂාමය බෙදීම් දෙක අතර බෙල්ජියමේ දේශපාලන ගැටුම්වල ප්‍රධාන මූලාශ්‍ර වන අතර ෆ්ලෙමිෂ් බෙදුම්වාදයේ ප්‍රධාන සාධකයකි.

වොලෝනියාවේ අගනුවර නමූර් වන අතර වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය චාර්ලෙරෝයි වේ. වොලෝනියාවේ ප්‍රධාන නගර බොහොමයක් සහ එහි ජනගහනයෙන් තුනෙන් දෙකක් බෙල්ජියමේ පැරණි කාර්මික කොඳු නාරටිය වූ නැගෙනහිර-බටහිර පෙළගස්වන ලද සැම්බ්‍රේ සහ මියුස් නිම්නය දිගේ පිහිටා ඇත. මෙම නිම්නයේ උතුරට, වොලෝනියාව මධ්‍යම බෙල්ජියම් සානුවේ පිහිටා ඇති අතර එය ෆ්ලැන්ඩර්ස් මෙන් සාපේක්ෂව පැතලි හා කෘෂිකාර්මික වශයෙන් සාරවත් ප්‍රදේශයකි. වොලෝනියාවේ දකුණු හා ගිනිකොන දෙසින් ආර්ඩෙනස් කඳු වැටිය සෑදී ඇති අතර එය අඩු ජනාකීර්ණ වනාන්තර උස්බිම් ප්‍රදේශයකි.

පළමුවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ ජර්මානු අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් වූ කැන්ටන් තුනක් ඈඳා ගැනීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නැගෙනහිර වොලෝනියාවේ ජර්මානු භාෂාව කතා කරන සුළුතරයක් සිටී. මෙම ප්‍රජාව බෙල්ජියම් ජනගහනයෙන් 1%  ට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් නියෝජනය කරයි. එය බෙල්ජියමේ ජර්මානු භාෂාව කතා කරන ප්‍රජාව සාදයි, එයට සංස්කෘතියට අදාළ ගැටළු සඳහා තමන්ගේම රජයක් සහ පාර්ලිමේන්තුවක් ඇත.

වොලෝනියාව මායිම් වන්නේ උතුරින් ෆ්ලැන්ඩර්ස් සහ නෙදර්ලන්තය ( ලිම්බර්ග් පළාත), දකුණින් සහ බටහිරින් ප්‍රංශය ( ග්‍රෑන්ඩ් එස්ට් සහ හවුට්ස්-ඩි-ෆ්‍රංශය ) සහ ජර්මනිය ( උතුරු රයින්-වෙස්ට්ෆාලියා සහ රයින්ලන්ඩ්-පැලැටිනේට් ) සහ ලක්සම්බර්ග් ( කැපල්න්, ක්ලෙර්වෝසර්ල්ට් සහ රෙඩ්ස්චෙල්ට්සර්ට්- ) නැගෙනහිරට. වොලෝනියා  සාමාජිකයෙකි 1980 සිට. 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:French-speaking countries and territories
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ලක්සම්බර්ගියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
අන්ට්වර්ප් පළාත, බෙල්ජියම

**ඇන්ට්වර්ප්** (    ;    ; ), 1815 සහ 1830 අතර **මධ්‍යම බ්‍රබන්ට්** ලෙස හැඳින්විණි (   ,   , ), යනු ෆ්ලෙමිෂ් කලාපයේ උතුරු දෙසින් පිහිටි පළාත වන අතර එය ෆ්ලැන්ඩර්ස් ලෙසද හැඳින්වේ, සහ බෙල්ජියම . එය උතුරින් නෙදර්ලන්තයේ උතුරු බ්‍රබන්ට් පළාතට සහ ලිම්බර්ග්, ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් සහ නැගෙනහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් යන බෙල්ජියම් පළාත්වලට මායිම් වේ. එහි අගනුවර ඇන්ට්වර්ප් වන අතර එයට යුරෝපයේ දෙවන විශාලතම වරාය වන ඇන්ට්වර්ප් වරාය ඇතුළත් වේ. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 2,876&nbsp;සහ 2024 ජනවාරි වන විට මිලියන 1.92 කට අධික ජනගහනයක් සිටින මෙය රටේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ පළාතයි. පළාත ඇන්ට්වර්ප්, මෙචලන් සහ ටර්න්හවුට් යන අරොන්ඩිස්මන්ට් තුනකින් සමන්විත වේ. පළාතේ නැගෙනහිර කොටස කැම්පයින් කලාපයේ ප්‍රධාන කොටස සමන්විත වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
නමූර් පළාත, බෙල්ජියම

**නමූර්** (  ;    ;     ) යනු බෙල්ජියමේ කලාප තුනෙන් එකක් වන වොලෝනියා පළාතකි . එය (බටහිරින් දක්ෂිණාවර්තව) බෙල්ජියමේ හයිනාට්, වොලූන් බ්‍රබන්ට්, ලීජ් සහ ලක්සම්බර්ග් යන වොලූන් පළාත්වලට සහ ප්‍රංශ ආර්ඩෙනස් දෙපාර්තමේන්තුවට මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය නමූර් නගරයයි. 2024 ජනවාරි වන විට, නමූර් පළාතේ ජනගහනය මිලියන 0.5 ක් පමණ වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
නැගෙනහිර ෆ්ලන්ඩර්ස් පළාත, බෙල්ජියම

**නැගෙනහිර ෆ්ලන්ඩර්ස්** (    ;      ;     ; ) යනු බෙල්ජියමේ පළාතකි . එය (උතුරේ සිට දක්ෂිණාවර්තව) ලන්දේසි සීලන්ඩ් පළාතට සහ ඇන්ට්වර්ප්, ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට්, හයිනාට් සහ බටහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් යන බෙල්ජියම් පළාත්වලට මායිම් වේ. එහි භූමි ප්‍රමාණය 3,007 කි. මහ නගර සභා 60 ක් සහ 2024 ජනවාරි වන විට මිලියන 1.57 කට අධික ජනගහනයක් සහිත පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක හයකට බෙදා ඇත  අගනුවර ගෙන්ට් වන අතර එය ගෙන්ට් විශ්ව විද්‍යාලය සහ ගෙන්ට් වරාය පිහිටා ඇත.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් පළාත, බෙල්ජියම

**ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට්** (     ;      ) යනු බෙල්ජියමේ කලාප තුනෙන් එකක් වන ෆ්ලැන්ඩර්ස් පළාතකි. එය (උතුරේ සිට දක්ෂිණාවර්තව) බෙල්ජියම් පළාත් වන ඇන්ට්වර්ප්, ලිම්බර්ග්, ලීජ්, වොලූන් බ්‍රබන්ට්, හයිනාට් සහ නැගෙනහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් වලට මායිම් වේ. ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය ද වට කරයි. එහි අගනුවර ලියුවන් ය . එහි භූමි ප්‍රමාණය 2,118 කි.   පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක දෙකකට බෙදා ඇත ( ලන්දේසි භාෂාවෙන් *arrondissementen* ) නගර සභා 65ක් අඩංගු වේ. 2024 ජනවාරි වන විට, ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් හි ජනගහනය මිලියන 1.19කට වඩා වැඩි විය. 

1995 දී ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් නිර්මාණය කරන ලද්දේ පැරණි බ්‍රබන්ට් පළාත කොටස් තුනකට බෙදීමෙනි: නව පළාත් දෙකක්, ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් සහ වොලූන් බ්‍රබන්ට්; සහ තවදුරටත් කිසිදු පළාතකට අයත් නොවන බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය . බෙල්ජියම කලාප තුනකට (ෆ්ලැන්ඩර්ස්, වොලෝනියා සහ බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය) බෙදීමට ඉඩ සැලසීම සඳහා මෙම බෙදීම සිදු කරන ලදී.

පළාත අරොන්ඩිස්මන්ට් දෙකකින් සමන්විත වේ. හාලේ-විල්වෝර්ඩ් අරොන්ඩිස්මන්ට් බ්‍රසල්ස් වටා ඇති අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් නේවාසික ප්‍රදේශයකි, නමුත් එහි විශාල කාර්මික කලාප ද අඩංගු වන අතර බෙල්ජියමේ ප්‍රධාන ගුවන්තොටුපළ ද ඇත. පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන ලියුවන් කේන්ද්‍ර කරගත් ලියුවන් අරොන්ඩිස්මන්ට් එයට සම්බන්ධ වේ. ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් හි නිෂ්පාදන අතර බෙල්ජියම් බියර් ඇතුළත් වේ.

ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් හි නිල භාෂාව ලන්දේසි වන අතර, ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි අනෙකුත් ප්‍රදේශවල මෙන්. නගර සභා කිහිපයකට තම පුරවැසියන් සමඟ සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා ප්‍රංශ භාවිතා කිරීමට යම් ප්‍රමාණයකට අවසර ඇත; මේවා භාෂා පහසුකම් සහිත නගර සභා ලෙස හැඳින්වේ. එවැනි වෙනත් විශේෂ නගර සභා ෆ්ලැන්ඩර්ස් සහ වොලෝනියා අතර මායිම දිගේ සහ වොලෝනියා සහ බෙල්ජියමේ ජර්මානු භාෂාව කතා කරන ප්‍රදේශය අතර සොයාගත හැකිය. හැලේ-විල්වෝර්ඩ් බොහෝ දුරට බ්‍රසල්ස් වටා ඇති අතර, එය නිල වශයෙන් ද්විභාෂා වන නමුත් එහි වැසියන් බොහෝ දුරට ප්‍රංශ කතා කරයි.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ලිම්බර්ග් පළාත, බෙල්ජියම

**ලිම්බර්ග්** ( ;     හෝ   ; ), **බෙල්ජියම් ලිම්බර්ග්** ලෙසද හැඳින්වේ, එය බෙල්ජියමේ පළාතකි. එය නූතන බෙල්ජියමේ ප්‍රධාන දේශපාලන හා සංස්කෘතික උප කොට්ඨාශ තුනෙන් එකක් වන ෆ්ලැන්ඩර්ස් කලාපය සෑදෙන ලන්දේසි භාෂාව කතා කරන පළාත් පහෙන් නැගෙනහිරින් පිහිටි ස්ථානයයි. 2024 ජනවාරි වන විට, ලිම්බර්ග්හි ජනගහනය මිලියන 0.9 කි. 

ලිම්බර්ග් මියුස් ගඟට බටහිරින් පිහිටා ඇත (), එය සමාන ලෙස නම් කරන ලද ලන්දේසි ලිම්බර්ග් පළාතෙන් වෙන් කරයි. දකුණින් එය ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන ලීජ් පළාත සමඟ මායිමක් බෙදා ගන්නා අතර එය සමඟ ඓතිහාසික සබඳතා ද ඇත. උතුරට සහ බටහිරට බ්‍රබන්ට් ආදිපාදවරයාගේ පැරණි භූමි ප්‍රදේශ ඇත. අද මේවා බටහිරින් ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් සහ ඇන්ට්වර්ප් යන ෆ්ලෙමිෂ් පළාත් වන අතර උතුරින් උතුරු බ්‍රබන්ට් ලන්දේසි පළාත වේ. ඓතිහාසික වශයෙන් බෙල්ජියම් ලිම්බර්ග් යනු ලූන් ප්‍රාන්තය විසින් ආධිපත්‍යය දැරූ මධ්‍යකාලීන ලීජ් කුමරු-බිෂොප්‍රික්ගේ ලෞකික අධිපතිත්වයේ ලන්දේසි කතා කරන කොටසට ආසන්න වශයෙන් සමාන වේ.

ලිම්බර්ග් පළාතේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 2,427 නගර සභා 44ක් අඩංගු අරොන්ඩිස්මන්ට් තුනකින් ( ලන්දේසි භාෂාවෙන් *ඇරොන්ඩිස්මෙන්ටන්* ) සමන්විත වේ. මෙම නගර සභා අතර වත්මන් අගනුවර වන හැසෙල්ට් සහ සින්ට්-ටෲයිඩන්, ජෙන්ක් සහ ටොන්ගෙරන් ඇතුළු අනෙකුත් විශාල නගර වේ. ටොන්ගෙරන් යනු පළාතේ ඇති එකම රෝම නගරය වන අතර එය බෙල්ජියමේ පැරණිතම නගරය ලෙස සැලකේ.

වොරන් මහ නගර සභාව භූගෝලීය වශයෙන් ලිම්බර්ග් සහ ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි අනෙකුත් ප්‍රදේශවලින් වෙන් වී ඇති අතර උතුරින් නෙදර්ලන්තය සහ දකුණින් වොලූන් පළාත වන ලීජ් සමඟින් පිහිටා ඇත. මෙම මහ නගර සභාව 1977 නාගරික ප්‍රතිසංස්කරණය මගින් ස්ථාපිත කරන ලද අතර, 2008 ජනවාරි 1 වන දින එහි ගම්මාන හයක් සමඟින් එහි මුළු ජනගහනය 4,207 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
බෙලරුස් හි නිරුක්තිය

බෙලරුස් යන නම බෙලායා රුස් යන යෙදුම සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වේ, එනම්, සුදු රුසියාව. සුදු රුසියාව යන නාමයේ ආරම්භය පිළිබඳ ප්‍රකාශ කිහිපයක් තිබේ. නම සඳහා විකල්ප පැහැදිලි කිරීමක් දේශීය ස්ලාවික් ජනගහනය අඳින සුදු ඇඳුම් ගැන අදහස් දක්වයි.

වම|thumb|1992 දී ලාසාර් බොෂා විසින් රචිත ශාන්ත යුෆ්‍රොසීන් කුරුසය සහිත මුද්දරය
රුස් ​​යන නම බොහෝ විට එහි ලතින් ආකාර රුසියාව සහ රුතේනියා සමඟ සංයුක්ත වේ, එබැවින් බෙලරුස් බොහෝ විට සුදු රුසියාව හෝ සුදු රුතේනියා ලෙස හැඳින්වේ. මෙම නම මුලින්ම ජර්මානු සහ ලතින් මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යයේ පළ විය; චාර්න්කෝව්හි ජෑන්ගේ වංශකථාවල 1381 දී "ඇල්බේ රුසියාව, පොලොක්ස්ක් ඩික්ටෝ" හි ලිතුවේනියානු මහා ආදිපාද ජෝගයිලා සහ ඔහුගේ මව සිරගත කිරීම ගැන සඳහන් වේ. බෙලරුස් හැඳින්වීමට සුදු රුසියාව යන වචනය මුලින්ම භාවිතා කළේ 16 වන සියවසේ අගභාගයේදී රුසියානු රාජකීය අධිකරණය සමඟ සමීප සම්බන්ධතා සඳහා ප්‍රසිද්ධ ඉංග්‍රීසි ජාතික ශ්‍රීමත් ජෙරොම් හෝර්සි විසිනි. 17 වන සියවසේදී, ලිතුවේනියාවේ මහා ආදිපාදවරයාගෙන් එකතු කරන ලද ඉඩම් විස්තර කිරීමට රුසියානු සාර්වරු මෙම යෙදුම භාවිතා කළහ.

බෙලෝරුසියාව (, දෙවන කොටස සමාන නමුත් අක්ෂර වින්‍යාසය සහ අවධාරණය වෙනස් ලෙස , *රුසියාව*) යන පදය මුලින්ම මතු වූයේ රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ කාලයේ වන අතර, රුසියානු සාර් සාමාන්‍යයෙන් "සියලු රුසියාවේ සාර්" ලෙස නම් කරන ලදී, මන්ද රුසියාව හෝ රුසියානු අධිරාජ්‍යය රුසියාවේ කොටස් තුනකින් - මහා, කුඩා සහ සුදු යන කොටස් වලින් සෑදී ඇත. මෙය තහවුරු කළේ භූමි ප්‍රදේශ සියල්ලම රුසියානු බවත් සියලුම ජනයා ද රුසියානුවන් බවත් ය; බෙලරුසියානුවන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඒවා රුසියානු ජනතාවගේ ප්‍රභේද විය.

1917 බොල්ෂෙවික් විප්ලවයෙන් පසුව, සුදු රුසියාව යන පදය යම් ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කළේය, මන්ද එය රතු බොල්ෂෙවික්වරුන්ට විරුද්ධ වූ හමුදා බලකායේ නම ද වූ බැවිනි. බයිලෝරුසියානු එස්එස්ආර් සමයේදී, බයිලෝරුසියාව යන පදය ජාතික විඥානයක කොටසක් ලෙස වැළඳ ගන්නා ලදී. පෝලන්ත පාලනය යටතේ පැවති බටහිර බෙලරුසියාවේ, අන්තර් යුද්ධ සමයේදී බයිලෝරුසියාව බියාලිස්ටොක් සහ ග්‍රොඩ්නෝ ප්‍රදේශවල බහුලව භාවිතා විය.

බයිලෝරුසියාව (රුසියානු ස්වරූපය මත පදනම් වූ ඉංග්‍රීසි වැනි වෙනත් භාෂාවලින් එහි නම්) යන පදය නිල වශයෙන් භාවිතා කරන ලද්දේ 1991 දක්වා පමණි. නිල වශයෙන්, රටේ සම්පූර්ණ නම බෙලරුස් ජනරජයයි (, , ). රුසියාවේ, බෙලෝරුසියාවේ භාවිතය තවමත් ඉතා සුලභයි.

ලිතුවේනියානු භාෂාවෙන්, බල්ටරුසිජා (සුදු රුසියාව) හැරුණු විට, බෙලරුසියාව ගුඩිජා ලෙසද හැඳින්වේ. ගුඩිජා යන වචනයේ නිරුක්තිය පැහැදිලි නැත. එක් උපකල්පනයකට අනුව මෙම වචනය පැරණි ප්‍රෂියානු නාමයක් වන ගුඩ්වා වෙතින් උපුටා ගන්නා ලද අතර, එය අනෙක් අතට, සුඩ්වා, සුඩෝවියාවේ විකෘති අනුවාදයක් වන Żudwa ස්වරූපයට සම්බන්ධ වේ. සුඩෝවිය, අනෙක් අතට, යොට්වින්ජියන්වරුන්ගේ නම් වලින් එකකි. තවත් උපකල්පනයක් මෙම වචනය 4 වන සහ 5 වන සියවස්වල නූතන බෙලරුස් සහ යුක්රේනයේ භූමි ප්‍රදේශවල කොටස් අත්පත් කරගත් ගොතික් රාජධානිය සමඟ සම්බන්ධ කරයි. ගොත්වරුන්ගේ ස්වයං-නම් කිරීම ගුඩිජාට සමීප ගුටන් සහ ගයිටෝස් විය. තවත් උපකල්පනයක් පදනම් වී ඇත්තේ ලිතුවේනියානු භාෂාවෙන් ගුඩිජා යන්නෙහි තේරුම "අනෙකා" යන අර්ථය ඇති අතර ලිතුවේනියානුවන් විසින් ලිතුවේනියානු භාෂාව කතා නොකළ ඕනෑම ජනතාවක් හැඳින්වීමට ඓතිහාසිකව භාවිතා කර ඇති බවයි.

## යොමු කිරීම්
හයිනෞට් පළාත, බෙල්ජියම

**හයිනෞට්** ,  ඓතිහාසිකව ඉංග්‍රීසියෙන් **හෙයිනෝල්ට්** ලෙසද හැඳින්වේ, බෙල්ජියමේ ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන කලාපය වන වොලෝනියාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි පළාතයි .

එහි දකුණට ප්‍රංශ නෝර්ඩ් දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටා ඇති අතර, බෙල්ජියම තුළ එය (උතුරේ සිට දක්ෂිණාවර්තව) බටහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස්, නැගෙනහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස්, ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් සහ වොලූන් බ්‍රබන්ට් සහ නමූර් යන වොලූන් පළාත්වලට මායිම් වේ.

එහි අගනුවර මොන්ස් (ලන්දේසි: *බර්ගන්* ) වන අතර වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය චාර්ලෙරෝයි වන අතර එය පළාතේ නාගරික, ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය, හයිනාට් හි මූල්‍ය අගනුවර සහ ජනගහනය අනුව රටේ පස්වන විශාලතම නගරය වේ . හයිනාට් යනු එහි විශාලතම නගරය නොවන අගනුවර ඇති එකම බෙල්ජියම් පළාත් දෙකෙන් එකකි; අනෙක වොලූන් බ්‍රබන්ට් ය . හයිනාට්හි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 3,831 ක් සහ 2024 ජනවාරි වන විට ජනගහනය මිලියන 1.36 ඉක්මවයි.  තවත් කැපී පෙනෙන නගරයක් වන්නේ ෂෙල්ඩ්ට් ගඟේ පිහිටි ටූර්නායි (ලන්දේසි *ඩෝර්නික්* ) වන අතර එය බෙල්ජියමේ පැරණිතම නගරවලින් එකක් සහ ෆ්‍රෑන්ක් අධිරාජ්‍යයේ පළමු අගනුවර වේ.

හයිනාට් පළාතේ දකුණු කොටස *වන හයිනාට් බූට්* ලෙස හඳුන්වන කොටස හැරුණු විට, එය තරමක් කඳුකර වන අතර ආර්ඩෙනස් සහ එහි කඳු පාමුල ෆැග්නේ සහ කොන්ඩ්‍රොස් වලට අයත් වේ.

පළාතේ උසම ස්ථානය වන්නේ, මීටර් 365 ක උන්නතාංශයක, ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි එල්'එස්කයිලර් ගම්මානයයි.

නමූර් පළාතේ මායිමේ හයිනාට් බූට් හි, බෙල්ජියමේ විශාලතම විල් ප්‍රදේශය වන කෘත්‍රිම ඊව් ඩි හියුර් විල් පහ පිහිටා ඇත.

මොන්ස් නගරය වටා ඇති පැරණි ගල් අඟුරු කැණීම් කලාපය වන බොරිනේජ් ප්‍රසිද්ධ කලාපයකි. නැගෙනහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් පළාතේ ෆ්ලෙමිෂ් ආර්ඩෙනස් සමඟ එක් ස්වාභාවික කලාපයක් සාදන පහත් කඳුකර ප්‍රදේශයක් වන පේස් ඩෙස් කොලින්ස් (ඉංග්‍රීසි: "කඳුකර රට") ද ප්‍රසිද්ධය.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ප්‍රංශ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
බටහිර ෆ්ලන්ඩර්ස් පළාත, බෙල්ජියම

**බටහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස්**  යනු බෙල්ජියමේ ෆ්ලෙමිෂ් කලාපයේ බටහිර දෙසින් පිහිටි පළාතයි . එය වයඹ දෙසින් උතුරු මුහුදට මුහුණලා ඇති එකම වෙරළබඩ බෙල්ජියම් පළාතයි. එය ඊසාන දෙසින් සීලන්ඩ් ලන්දේසි පළාත, නැගෙනහිරින් නැගෙනහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි ෆ්ලෙමිෂ් පළාත, දකුණින් හයිනාට් හි වොලූන් පළාත සහ බටහිරින් ප්‍රංශ නෝර්ඩ් දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ භූමි මායිම් ඇත. එහි අගනුවර බෲගස් ( *බෲග්* ) ය. අනෙකුත් වැදගත් නගර වන්නේ දකුණේ කෝර්ට්‍රිජ්ක් සහ වෙරළ තීරයේ ඔස්ටෙන්ඩ් ( *ඕස්ටෙන්ඩේ* ), රෝසෙලරේ සහ යිප්‍රෙස් ( *අයිපර්* ) ය. පළාතේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 3,197&nbsp;කි. එය පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක අටකට බෙදා ඇත ( *arrondissementen* ) නගර සභා 64ක් අඩංගු වේ. 2024 ජනවාරි වන විට, බටහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි ජනගහනය මිලියන 1.22 ඉක්මවයි. 

වැදගත් සංචාරක ගමනාන්තයක් වන බෙල්ජියමේ උතුරු මුහුදු වෙරළ තීරය බටහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි පිහිටා ඇත. ප්‍රංශ දේශසීමාවේ ඩි පන්නේ සිට ලන්දේසි දේශසීමාවේ නොක්-හයිස්ට් දක්වා වෙරළ තීරයේ දිගට ට්‍රෑම් රථ මාර්ගයක් දිව යයි. බටහිර ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි සීබ්‍රග් වරාය සහ ඔස්ටෙන්ඩ් වරාය යන වරායන් දෙකක් ඇත.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages with ජර්මන් IPA
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Pages with ප්‍රංශ IPA
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ලයිගේ පළාත, බෙල්ජියම

**ලයිගේ** (    ;     ;    ) යනු බෙල්ජියමේ ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන කලාපය වන වොලෝනියාවේ නැගෙනහිර දෙසින් පිහිටි පළාතයි .

රටවල් තුනක් සමඟ මායිම් ඇති එකම බෙල්ජියම් පළාත ලීජ් පළාතයි. එය (උතුරේ සිට දක්ෂිණාවර්තව) ලන්දේසි ලිම්බර්ග් පළාත, උතුරු රයින්-වෙස්ට්ෆාලියා සහ රයින්ලන්ඩ්-පැලටිනේට් යන ජර්මානු ප්‍රාන්ත, ක්ලර්වෝක්ස් හි ලක්සම්බර්ග් කැන්ටනය, ලක්සම්බර්ග්, නමූර් සහ වොලූන් බ්‍රබන්ට් යන බෙල්ජියම් වොලූන් (ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන) පළාත් සහ ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් සහ ලිම්බර්ග් යන බෙල්ජියම් ෆ්ලෙමිෂ් (ලන්දේසි භාෂාව කතා කරන) පළාත් සමඟ මායිම් වේ.

ජර්මනියට මායිම්ව පිහිටි පළාතේ නැගෙනහිර කෙළවරේ කොටස, පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බෙල්ජියමේ කොටසක් බවට පත් වූ යුපන්-මැල්මෙඩි නම් ජර්මානු භාෂාව කතා කරන කලාපයයි .

පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන්නේ එම නමින්ම ඇති නගරය වන ලීජ් ය . පළාතේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 3,857 ක් සහ 2024 ජනවාරි වන විට ජනගහනය මිලියන 1.12 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
වල්ලූන් බ්‍රබන්ට් පළාත, බෙල්ජියම

**වල්ලූන් බ්‍රබන්ට්** (     ;     ;    ) යනු බෙල්ජියමේ ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන වොලෝනියා කලාපයේ පිහිටා ඇති පළාතකි . එය (උතුරේ සිට දක්ෂිණාවර්තව) ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට් පළාත ( ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය ) සහ ලීජ්, නමූර් සහ හයිනාට් පළාත්වලට මායිම් වේ. වොලූන් බ්‍රබන්ට් හි අගනුවර වැව්රේ ය ; කෙසේ වෙතත්, බ්‍රේන්-එල්'ඇලූඩ් මහ නගර සභාව තරමක් වැඩි ජනගහනයක් ඇත.

2024 ජනවාරි වන විට පළාත් ජනගහනය 414,000 ක් පමණ වූ අතර වර්ග කිලෝමීටර් 1,097 (වර්ග සැතපුම් 424) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත විය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
නෙත්මි රොෂෙල්

**නෙත්මි රොෂෙල් රොජර්ස්** ලාංකික රංගන ශිල්පිණියකි. ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල සිනමාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කරයි. 

**රංගනයෙන් දායක වූ චිත්‍රපට** 

* TDB  -  නේත්‍ර මායා