බෙල්ජියමේ ජන විකාශනය

2024 ජනවාරි 1 වන දින වන විට, බෙල්ජියමේ ජනගහන ලේඛනයට අනුව මුළු ජනගහනය 11,763,650 කි. 2024 ජනවාරි වන විට බෙල්ජියමේ ජන ඝනත්වය  වන අතර, එය ලෝකයේ 22 වන වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රට සහ යුරෝපයේ 6 වන වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රට බවට පත් කරයි. වඩාත්ම ජනාකීර්ණ පළාත ඇන්ට්වර්ප් වන අතර, අඩුම ජනාකීර්ණ පළාත ලක්සම්බර්ග් වේ. 2024 ජනවාරි වන විට, ෆ්ලෙමිෂ් කලාපයේ (ෆ්ලැන්ඩර්ස්) ජනගහනය 6,821,770 (බෙල්ජියමෙන් 58.0%) වූ අතර, එහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගර වන්නේ ඇන්ට්වර්ප් (545,000), ගෙන්ට් (270,000) සහ බෲගස් (120,000) ය. වොලූන් කලාපයේ (වොලෝනියා) ජනගහනය 3,692,283 ක් (බෙල්ජියමෙන් 31.4%) වූ අතර, එහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගර වන්නේ චාලරෝයි (204,000), ලීජ් (196,000) සහ නමූර් (114,000) ය. බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපයේ (බ්‍රසල්ස්) ජනගහනය 1,249,597 (බෙල්ජියමෙන් 10.6%) වූ අතර එය නගර සභා 19 කින් සමන්විත වූ අතර, එහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගර වන්නේ බ්‍රසල්ස් නගරය (197,000), ෂේර්බීක් (130,000) සහ ඇන්ඩර්ලෙක්ට් (127,000) ය.

2023 දී බෙල්ජියම පුරා සාමාන්‍ය මුළු සරු භාවය අනුපාතය (TFR) කාන්තාවකට එක් කාන්තාවකට දරුවන් 1.38 ක් වූ අතර එය ප්‍රතිස්ථාපන අනුපාතය 2.1 ට වඩා අඩුය; එය 1873 දී කාන්තාවකට උපත ලැබූ දරුවන් 4.87 ක ඉහළම අගයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස අඩුය. බෙල්ජියම පසුව ලෝකයේ වයස්ගතම ජනගහනයෙන් එකක් වන අතර එහි සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 41.6 කි.

### සංක්‍රමණ 
2007 වන විට, ජනගහනයෙන් 92% කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් බෙල්ජියම් පුරවැසිභාවය ලබා ඇති අතර, අනෙකුත් යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජික පුරවැසියන් 6% ක් පමණ වේ. ප්‍රචලිත විදේශීය ජාතිකයන් වූයේ ඉතාලි (171,918), ප්‍රංශ (125,061), ලන්දේසි (116,970), මොරොක්කෝ (80,579), පෘතුගීසි (43,509), ස්පාඤ්ඤ (42,765), තුර්කි (39,419) සහ ජර්මානු (37,621) ය. 2007 දී, බෙල්ජියමේ විදේශිකයින් මිලියන 1.38 ක් සිටි අතර එය මුළු ජනගහනයෙන් 12.9% ට අනුරූප වේ. මෙයින් 685,000 ක් (6.4%) EU වලින් පිටත උපත ලැබූ අතර 695,000 ක් (6.5%) වෙනත් EU සාමාජික රටක උපත ලැබූහ.

2012 ආරම්භයේදී, විදේශීය පසුබිමක් ඇති පුද්ගලයින් සහ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් මුළු ජනගහනයෙන් 25% ක් පමණ එනම් නව බෙල්ජියම් ජාතිකයින් මිලියන 2.8 ක් පමණ පිහිටුවා ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. මෙම නව බෙල්ජියම් ජාතිකයින්ගෙන් 1,200,000 ක් යුරෝපීය සම්භවයක් ඇති අය වන අතර 1,350,000 බටහිර නොවන රටවලින් (ඔවුන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් මොරොක්කෝව, තුර්කිය සහ DR කොංගෝවෙන්) පැමිණෙති. 1984 දී බෙල්ජියම් ජාතිකත්ව නීතිය සංශෝධනය කිරීමෙන් පසු, සංක්‍රමණිකයන් මිලියන 1.3 කට වැඩි පිරිසක් බෙල්ජියම් පුරවැසිභාවය ලබාගෙන ඇත. බෙල්ජියමේ විශාලතම සංක්‍රමණික කණ්ඩායම සහ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් ඉතාලි බෙල්ජියම් ජාතිකයන් සහ මොරොක්කෝ බෙල්ජියම් ජාතිකයන් වේ. තුර්කි සම්භවයක් ඇති වැසියන්ගෙන් 89.2% ක් ස්වභාවිකකරණය කර ඇති අතර, මොරොක්කෝ පසුබිමක් ඇති පුද්ගලයින්ගෙන් 88.4% ක්, ඉතාලියානුවන්ගෙන් 75.4% ක්, ප්‍රංශ ජාතිකයින්ගෙන් 56.2% ක් සහ ලන්දේසි ජාතිකයින්ගෙන් 47.8% ක් ද වෙති.

### භාෂා 
 signs in Brussels]]
බෙල්ජියමේ නිල භාෂා තුනක් ඇත: ලන්දේසි, ප්‍රංශ සහ ජර්මානු. නිල නොවන සුළුතර භාෂා ගණනාවක් ද කතා කෙරේ. සංගණනයක් නොමැති බැවින්, බෙල්ජියමේ නිල භාෂා තුන හෝ ඒවායේ උපභාෂා බෙදා හැරීම හෝ භාවිතය පිළිබඳ නිල සංඛ්‍යාලේඛන දත්ත නොමැත. කෙසේ වෙතත්, දෙමාපියන්ගේ භාෂාව(ය), අධ්‍යාපනය හෝ විදේශීය උපන් අයගේ දෙවන භාෂා තත්ත්වය ඇතුළු විවිධ නිර්ණායක මඟින් යෝජිත සංඛ්‍යා ලබා දිය හැකිය. බෙල්ජියම් ජනගහනයෙන් ඇස්තමේන්තුගත 60% ක් ලන්දේසි (බොහෝ විට ෆ්ලෙමිෂ් ලෙස හැඳින්වේ) ස්වදේශික කථිකයන් වන අතර ජනගහනයෙන් 40% ක් ස්වදේශිකව ප්‍රංශ කතා කරති. ප්‍රංශ භාෂාව කතා කරන බෙල්ජියම් ජාතිකයන් බොහෝ විට වොලූන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ, නමුත් බ්‍රසල්ස් හි ප්‍රංශ කතා කරන්නන් වොලූන් නොවේ.

උතුරු ෆ්ලැන්ඩර්ස් කලාපයේ සංකේන්ද්‍රණය වී ඇති මුළු ස්වදේශික ලන්දේසි කථිකයන් සංඛ්‍යාව මිලියන 6.23 ක් පමණ වන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, වොලෝනියාවේ ස්වදේශික ප්‍රංශ කතා කරන්නන් මිලියන 3.32 ක් සහ නිල වශයෙන් ද්විභාෂා බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපයේ ඇස්තමේන්තුගත 870,000 (හෝ 85%) කි. ජර්මානු භාෂාව කතා කරන ප්‍රජාව වොලූන් කලාපයේ නැගෙනහිරින් 73,000 ක ජනතාවකින් සමන්විත වේ; ජර්මානු ජාතිකයන් 10,000 ක් සහ බෙල්ජියම් ජාතිකයන් 60,000 ක් පමණ ජර්මානු භාෂාව කතා කරති. තවත් ජර්මානු කථිකයන් 23,000 ක් පමණ නිල ප්‍රජාව අසල නගර සභා වල ජීවත් වෙති.

බෙල්ජියම් ලන්දේසි සහ බෙල්ජියම් ප්‍රංශ යන දෙකටම නෙදර්ලන්තයේ සහ ප්‍රංශයේ පිළිවෙලින් කතා කරන ප්‍රභේදවලට වඩා වචන මාලාවේ සහ අර්ථකථන සූක්ෂ්මතාවයන්හි සුළු වෙනස්කම් ඇත. බොහෝ ෆ්ලෙමිෂ් ජනයා තවමත් ඔවුන්ගේ දේශීය පරිසරය තුළ ලන්දේසි උපභාෂා කතා කරති. ප්‍රංශ භාෂාවේ උපභාෂාවක් හෝ වෙනස් ආදර භාෂාවක් ලෙස සැලකෙන වොලූන්, දැන් තේරුම් ගෙන කතා කරන්නේ ඉඳහිට පමණි, බොහෝ දුරට වැඩිහිටි පුද්ගලයින් විසිනි. වොලූන් උපභාෂා හතරකට බෙදා ඇති අතර, පිකාඩ්ගේ ඒවා සමඟ, මහජන ජීවිතයේදී කලාතුරකින් භාවිතා වන අතර බොහෝ දුරට ප්‍රංශ භාෂාවෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇත.

### ආගම 
බෙල්ජියමේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආගමික නිදහස සඳහා සපයන අතර, රජය ප්‍රායෝගිකව මෙම අයිතියට ගරු කරයි. බෙල්ජියම නිල වශයෙන් ආගම් තුනක් පිළිගනී: ක්‍රිස්තියානි ධර්මය (කතෝලික, රෙපරමාදු ආගම, ඕතඩොක්ස් පල්ලි සහ ඇංග්ලිකන්වාදය), ඉස්ලාම් සහ යුදෙව් ආගම. I වන ඇල්බට් සහ බෝඩූයින්ගේ පාලන සමයේදී, බෙල්ජියම් රාජකීය පවුල ගැඹුරින් මුල් බැසගත් කතෝලික ආගම පිළිබඳ කීර්තියක් ලබා තිබුණි. සහ ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි 5.4% ක් විය. 2009 දී බෙල්ජියමේ පල්ලි පැමිණීම 1998 දී ඉරිදා පල්ලි පැමිණීමෙන් අඩක් පමණ විය (1998 දී මුළු බෙල්ජියම සඳහා 11%). පල්ලි පැමිණීමේ පහත වැටීමක් තිබියදීත්, කතෝලික අනන්‍යතාවය තවමත් බෙල්ජියමේ සංස්කෘතියේ වැදගත් අංගයක් ලෙස පවතී.

2010 යුරෝබැරෝමීටරයට අනුව, බෙල්ජියම් පුරවැසියන්ගෙන් 37% ක් දෙවියන් වහන්සේව විශ්වාස කරයි, 31% ක් යම් ආකාරයක ආත්මයක් හෝ ජීව බලයක් විශ්වාස කරයි. 27% ක් කිසිදු ආකාරයක ආත්මයක්, දෙවියන් වහන්සේ හෝ ජීව බලයක් විශ්වාස නොකරයි. 5% ක් ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ නැත. 2021 යුරෝබැරෝමීටරයට අනුව, බෙල්ජියමේ මුළු ජනගහනයෙන් 49% ක් ක්‍රිස්තියානි ආගමට අනුගත වූ අතර, කතෝලික ධර්මය විශාලතම නිකාය වන අතර 44% ක් විය. රෙපරමාදු භක්තිකයන් 1% ක් සහ ඕතඩොක්ස් ක්‍රිස්තියානීන් 1% ක් වූ අතර අනෙකුත් ක්‍රිස්තියානීන් 3% ක් විය. ආගමික නොවන පුද්ගලයින් ජනගහනයෙන් 41% ක් වූ අතර අදේවවාදීන් (15%) සහ අඥෙයවාදීන් හෝ නොඇදහිලිවන්තයන් (26%) ලෙස බෙදී සිටියහ. ජනගහනයෙන් තවත් 2% ක් මුස්ලිම් විය.

2000 දශකයේ මුල් භාගයේදී, බෙල්ජියමේ යුදෙව්වන් 42,000 ක් පමණ සිටියහ. ඇන්ට්වර්ප්හි යුදෙව් ප්‍රජාව (18,000 ක් පමණ) යුරෝපයේ විශාලතම එකක් වන අතර, යීඩිෂ් භාෂාව විශාල යුදෙව් ප්‍රජාවක ප්‍රාථමික භාෂාව වන ලෝකයේ අවසාන ස්ථානවලින් එකකි (නිව් යෝර්ක්, නිව් ජර්සි සහ ඊශ්‍රායලයේ ඇතැම් ඕතඩොක්ස් සහ හසිඩික් ප්‍රජාවන් පිළිබිඹු කරයි). ඊට අමතරව, ඇන්ට්වර්ප් හි බොහෝ යුදෙව් දරුවන්ට යුදෙව් අධ්‍යාපනය ලැබේ. රට තුළ යුදෙව් පුවත්පත් කිහිපයක් සහ ක්‍රියාකාරී සිනගෝග 45 කට වඩා (ඉන් 30 ක් ඇන්ට්වර්ප් හි ඇත) ඇත.
සමාජ විද්‍යාඥ ජෑන් හර්ටොජන් ඇස්තමේන්තු කළේ 2022 දී බෙල්ජියම් ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් 9.6% ක් මුස්ලිම්වරුන් වූ බවයි. බ්‍රසල්ස් ජනගහනයෙන් 24.1% ක්, වොලෝනියාවේ 8% ක් සහ ෆ්ලැන්ඩර්ස් හි 7.6% ක් මුස්ලිම්වරුන් විය.
### සෞඛ්‍යය 
බෙල්ජියම් ජාතිකයන් හොඳ සෞඛ්‍යයක් භුක්ති විඳිති. 2012 ඇස්තමේන්තු වලට අනුව, සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 79.65 කි. 1960 සිට, ආයු අපේක්ෂාව යුරෝපීය සාමාන්‍යයට අනුකූලව, වසරකට මාස දෙකකින් වර්ධනය වී ඇත. බෙල්ජියමේ මරණයට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වන්නේ හෘද හා සනාල ආබාධ, නියෝප්ලාස්ම්, ශ්වසන පද්ධතියේ ආබාධ සහ අස්වාභාවික මරණ හේතු (අනතුරු, සියදිවි නසා ගැනීම) ය. ස්වාභාවික නොවන මරණ සහ පිළිකා හේතු වයස අවුරුදු 24 දක්වා කාන්තාවන් සහ වයස අවුරුදු 44 දක්වා පිරිමින් සඳහා මරණයට වඩාත් පොදු හේතු වේ.

බෙල්ජියමේ සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්වයන් සහ බදුකරණය යන දෙකම හරහා අරමුදල් සපයනු ලැබේ. සෞඛ්‍ය රක්ෂණය අනිවාර්ය වේ. සෞඛ්‍ය සේවා සපයනු ලබන්නේ ස්වාධීන වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් සහ රාජ්‍ය, විශ්ව විද්‍යාල සහ අර්ධ-පෞද්ගලික රෝහල්වල මිශ්‍ර රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික පද්ධතියක් මගිනි. සෞඛ්‍ය සේවා රෝගියා විසින් ගෙවනු ලබන අතර පසුව සෞඛ්‍ය රක්ෂණ ආයතන විසින් ප්‍රතිපූරණය කරනු ලැබේ, නමුත් සුදුසුකම් නොලත් කාණ්ඩ (රෝගීන් සහ සේවා) සඳහා ඊනියා තෙවන පාර්ශවීය ගෙවීම් පද්ධති පවතී.

සහාය සියදිවි නසාගැනීම් හැරුණු විට, බෙල්ජියම බටහිර යුරෝපයේ ඉහළම සියදිවි නසාගැනීමේ අනුපාතය සහ සංවර්ධිත ලෝකයේ ඉහළම සියදිවි නසාගැනීමේ අනුපාතයන්ගෙන් එකකි (ලිතුවේනියාව, දකුණු කොරියාව සහ ලැට්වියාව පමණක් ඉක්මවා ඇත).

### අධ්‍යාපනය 
බෙල්ජියම් ජාතිකයින් සඳහා වයස අවුරුදු 6 සිට 18 දක්වා අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය වේ. 2002 දී OECD රටවල් අතර, බෙල්ජියම පශ්චාත් ද්විතීයික අධ්‍යාපනයට ඇතුළත් වූ වයස අවුරුදු 18 සිට 21 දක්වා පුද්ගලයින්ගේ තුන්වන ඉහළම අනුපාතය වූ අතර එය 42% කි. වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් ඇස්තමේන්තුගත 99% ක් සාක්ෂරතාවයෙන් යුක්ත වුවද, ක්‍රියාකාරී නූගත්කම පිළිබඳ කනස්සල්ල වැඩි වෙමින් පවතී. OECD විසින් සම්බන්ධීකරණය කරන ලද ජාත්‍යන්තර ශිෂ්‍ය තක්සේරු වැඩසටහන (PISA), වර්තමානයේ බෙල්ජියමේ අධ්‍යාපනය ලෝකයේ 19 වන හොඳම අධ්‍යාපනය ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇති අතර එය OECD සාමාන්‍යයට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ ය. අධ්‍යාපනය එක් එක් ප්‍රජාව විසින් වෙන වෙනම සංවිධානය කර ඇත. ෆ්ලෙමිෂ් ප්‍රජාව ප්‍රංශ සහ ජර්මානු භාෂාව කතා කරන ප්‍රජාවන්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළින් ලකුණු ලබා ගනී.

ලිබරල් සහ කතෝලික පක්ෂ මගින් සංලක්ෂිත 19 වන සියවසේ බෙල්ජියම් දේශපාලන භූ දර්ශනයේ ව්‍යුහය පිළිබිඹු කරමින්, අධ්‍යාපන ක්‍රමය ලෞකික සහ ආගමික පාසල් ලෙස වෙන් කර ඇත. ලෞකික පාසල් අධ්‍යාපනය ප්‍රජාවන්, පළාත් හෝ මහ නගර සභා මගින් පාලනය කරනු ලබන අතර, ආගමික, ප්‍රධාන වශයෙන් කතෝලික ශාඛා අධ්‍යාපනය, ආගමික බලධාරීන් විසින් සංවිධානය කරනු ලබන අතර, ඒවා ප්‍රජාවන් විසින් සහනාධාර සහ අධීක්ෂණය කරනු ලැබේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම්