ටෙලිග්‍රෑම් විවෘත ජාලය

thumb| පසුම්බියට උදාහරණය
thumb| පසුම්බි වෙත ප්‍රවේශය සඳහා රහස් වචන 24ක් භාවිතා කරයි, ඒ අනුව පසුම්බියේ බිටු-256 පුද්ගලික යතුර ගණනය කරයි.
**විවෘත ජාලය** (ඉංග්‍රීසි: The Open Network) හෝ කලින්, **ටෙලිග්‍රෑම් විවෘත ජාලය** (ඉංග්‍රීසි: Telegram Open Network) යන දෙකෙහිම කෙටි යෙදුම (ඉංග්‍රීසි: **TON**) යනු බ්ලොක්චේන් පාදක විමධ්‍යගත පරිගණක ජාල තාක්‍ෂණයකි. මෙම ව්‍යාපෘතිය මුලින් ටෙලිග්‍රෑම් කණ්ඩායම විසින් සංවර්ධනය කළ නමුදු 2020 වෙසක් මාසයේදී, එ.ජ. සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරය සමඟ නඩු කීමෙන් පසු ඉවත් විය.

මෙයට TON අථත්‍ය යන්ත්‍රය (TVM හෝ TON VM) අයත් වේ. 

## ඉතිහාසය 
2013 දී ටෙලිග්‍රෑම් මැසෙන්ජර් නිකුත් වූ දා සිට, එහි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී පවෙල් ඩුරොව් අවධාරණය කරන ලද්දේ ක්‍ෂණික පණිවිඩ මෘදුකාංගයෙහි වෙළඳ දැන්වීම් අඩංගු නොවන බවයි. එ.ජ. සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරය (SEC) v. Telegram suit (2020) ආශ්‍රිත ලේඛනවලට අනුව, 2017 වන විට, ස්වයං අරමුදල් සහිත ආරම්භක සමාගමට සේවාදායක සහ සේවා සඳහා ගෙවීමට මුදල් අවශ්‍ය විය. ඩුරොව් ව්‍යාපාර ප්‍රාග්ධන මූල්‍යකරණය ගැන සලකා බැලූ නමුත් ගැටළු විසඳන තෙක් එයට නොයාමට තීරණය කළේය. 2017 උඳුවප් මස මැද බ්ලූම්බර්ග් සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී, ඩුරොව් ප්‍රකාශ කළේ ටෙලිග්‍රෑම් 2018 මුල දී මුදල් ඉපැයීම ආරම්භ කරන බවයි. සමාගම විසින් විවෘත ජාලය (ඉංග්‍රීසි: The Open Network) හෝ ටෙලිග්‍රෑම් විවෘත ජාලය (ඉංග්‍රීසි: Telegram Open Network) (TON) නමින් බ්ලොක්චේන් ව්‍යාපෘතියක් දියත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇති බව සහ එහි ඒකකය ග්‍රෑම් (ඉංග්‍රීසි: Gram) (ක්‍රිප්ටෝමුදල්) බව ටෙච්ක්‍රන්ච් තහවුරු කර ඇත.

2018 දුරුතු මාසයේ දී, පිටු 23 කින් යුත් ධවල පත්‍රිකාවක් සහ පිටු 132 කින් යුත් සවිස්තරාත්මක තාක්‍ෂණික පත්‍රිකාවක් ව්‍යාපෘතියට යම් ආලෝකයක් ලබා දුන්නේය. ලේඛන වලට අනුව, ඩුරොව්ස් විසින් දැනට පවතින ටෙලිග්‍රෑම් පරිශ්‍රීලක පදනම TON වෙත ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ ක්‍රිප්ටෝමුදල් බොහෝ සෙයින් ප්‍රවර්ධනය කර, එය විශාලතම බ්ලොක්චේන් සේවාවක් බවට පත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. වීචැට්, ගූගල් ප්ලේ හෝ ඇප් ස්ටෝර් ආදියට සමාන වන විමධ්‍යගත යෙදුම් සහ සේවා වේදිකාවක් ලෙස TON විස්තර කර ඇත. තවද, පරිමාණනයට මෙන්ම තත්පරයකට ගනුදෙනු දස ලක්‍ෂ ගණනක් හැසිරවීමට ඇති හැකියාව හේතුවෙන් වීසා සහ මාස්ටර්කාඩ් වැනි ගෙවීම් සේවා සඳහා විමධ්‍යගත විකල්පයක් ලෙස ද දක්වා ඇත.

### ග්‍රෑම් පෞද්ගලික විකිණීම 
මැසෙන්ජර් සහ බ්ලොක්චේන් ව්‍යාපෘතිවල සංවර්ධනය සඳහා අරමුදල් සැපයීමට පෞද්ගලික ග්‍රෑම් පිරිනැමීමක් හරහා ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනිණි. මෙයට පියවර දෙකක නෛතික පරිපාටියක් භාවිතා විය. TON දියත් කළ පසු ආයෝජකයින්ට ටෝකන ලැබීමට සැලසීම සඳහා ග්‍රෑම් මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම අනාගත ගිවිසුමක් ලෙස ව්‍යුහගත කරන ලද අතර අලෙවි කරනු ලැබුවේ ප්‍රතීත ආයෝජකයින්ට පමණක් බැවින් 1933 සුරැකුම්පත් පනතේ නියාමනය ඩී යටතේ සුරැකුම්පත් ලෙස ලියාපදිංචියෙන් මෙම පිරිනැමීම නිදහස් කරන ලදි. තවද, TON ක්‍රියාත්මක වූ පසු ග්‍රෑම් සඳහා උපයෝගිතා තිබිය හැකි නිසා සුරැකුම්පත් ලෙස නොසැලකිණි. ගිවිසුම කෙටුම්පත් කරන ලද්දේ ප්‍රධාන එ.ජ. නීති සමාගමක් වන ස්කැඩන් විසිනි.

පිරිනැමීම වට දෙකකින් යුක්ත වූ අතර, ඒ සෑම එකක්ම ඩොලර් දස ලක්‍ෂ 850 ක් විය. රුසියානු තාක්‍ෂණික ප්‍රවෘත්ති අඩවියක් පළමු වටය ගණනය කළේ ඩොලර් සිය කෝටි 2.25 ක ටෝකන; ඩොලර් 0.38 බැගින්, අවම මිලදී ගැනීම ඩොලර් දස ලක්‍ෂ 20 ක් ලෙස ය. දෙවැන්න, ඩොලර් සිය කෝටි 640 ක ටෝකන; ඩොලර් 1.33 බැගින්, අවම මිලදී ගැනීම ඩොලර් දස ලක්‍ෂයක් ලෙසයි. 2018 බක් මස වන විට, සමාගම එවකට පැවතුනු ICO හරහා ඩොලර් සිය කෝටි 1.7 ක් රැස් කර ඇති බව වාර්තා විය. කෙසේ වුවද, සමාගමේ නිලධාරීන් ICO සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශයක් කර නැත. 2018 වසන්තය වන විට, එකම නිල තොරතුරු මූලාශ්‍ර වූයේ ටෙලිග්‍රෑම් විසින් එ.ජ. සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරය වෙත ගොනු කළ D ආකෘති පත්‍ර දෙකයි.

### සංවර්ධනය 
TON හි සංවර්ධනය සමස්ත කාලය පුරාවට විනිවිද නොවන සහ සම්පූර්ණයෙන්ම හුදකලා අන්දමකින් සිදු විය. 2018 අවසාන කාර්තුවේ දී ප්‍රධාන ජාලය දියත් කිරීම සඳහා අත්හදා බැලීමේ ජාලය දෙවන කාර්තුවේ දී දියත් කිරීමට මුලින් නියමිතව තිබුණ නමුත් සන්ධිස්ථාන කිහිප වතාවක් කල් දැමිණි. 2019 දුරුතු මාසයේ දී testnet දියත් කරන ලද්දේ සැලැසුමෙන් අඩ වසරක අපගමනයකිනි. වෙසක් මාසයේදී සමාගම විසින් TON බ්ලොක්චේන් ජාල අනුග්‍රාහකයේ සැහැල්ලු අනුවාදය නිකුත් කරන ලදි. බිනර මාසයේදී සමාගම විසින් ගිට්හබ් වෙත TON නෝඩ් සඳහා වන සම්පූර්ණ මූලාශ්‍ර කේත නිකුත් කරන ලද අතර, එමඟින් පූර්ණ නෝඩයක් දියත් කිරීමට සහ testnet ගවේශනය කිරීමට අවස්ථාව උදා විය. මේ අනුව, TON ප්‍රධාන ජාලය දියත් කිරීම වප් මස 31 වන දිනට නියමිත විය.

### SEC සහ ටෙලිග්‍රෑම් 
සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරයට ග්‍රෑම් පෞද්ගලික අලෙවිය ගැන කනස්සල්ලක් ඇති වූ බැවින් නොබෝ දිනකින් ටෙලිග්‍රෑම් සමාගම සම්බන්ධ කර ගෙන මාස 18 ක් පුරාවට සාකච්ඡා කළ ද දෙපාර්ශ්වයම අවබෝධයකට පැමිණියේ නැත. TON දියත් කිරීමට සති කිහිපයකට පෙර, 2019 වප් මස 11 වන දිනයේ දී සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරය ග්‍රෑම් බෙදා හැරීම වැළැක්වීම සඳහා තාවකාලික සීමා කිරීමේ නියෝගයක් ලබා ගන්නා ලදි. නියාමකයා පවසා සිටියේ ආරම්භක ග්‍රෑම් ගැනුම්කරුවන් ප්‍රාරක්‍ෂකයින්ට සමානව ක්‍රියා කරන බවත්, බෙදා හැරීමෙන් පසු ග්‍රෑම් නැවත විකිණීම සුරැකුම්පත් ලියාපදිංචි නොකළ බෙදාහැරීමක් වනු ඇති බවත් ය.

ටෙලිග්‍රෑම් සහ සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරය අතර දීර්ඝ නෛතික සටනකින් පසු, ග්‍රෑම් විකිණීම, ආරම්භක ගැනුම්කරුවන්ට බෙදා හැරීම සහ අනාගතයේ නැවත විකිණීම යන්න ග්‍රෑම් ද්විතීයික වෙළඳපොළට බෙදා හැරීම ලියාපදිංචි නොකළ සුරැකුම්පත් පිරිනැමීමක තනි "පරිපාටියක්" ලෙස බැලිය යුතු බවට වන එ.ජ. සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරයේ දැක්මට නිව් යෝර්ක් දකුණු දිස්ත්‍රික්කය සඳහා එක්සත් ජනපද දිස්ත්‍රික් උසාවියේ විනිසුරු පී. කෙවින් කැස්ටල් එකඟ විය. නිකුත් කරන "සුරැකුම්පත්" සමන්විත වූයේ ගිවිසුම් කාණ්ඩ, අපේක්‍ෂණ සහ උනන්දුවක් දක්වන මහජනතාවට ටෝකන විකිණීම සහ බෙදා හැරීම වටා වන අවබෝධතා මත මිස ග්‍රෑම් මතම නොවේ. මෙහි දී, ආරම්භක ගැනුම්කරුවන් ටෝකන පරිභෝජනය කිරීම වෙනුවට නැවත විකිණීමට සැලසුම් කරන ප්‍රාරක්‍ෂකයින් ලෙස ක්‍රියා කර ඇත. එක්සත් ජනපද පුරවැසියන් ද්විතීයික වෙළඳපොළේ ග්‍රෑම් මිලදී ගැනීම වැළැක්වීමට ටෙලිග්‍රෑම් සතුව මෙවලම් නැති බැවින්, එක්සත් ජනපදයේ සහ ඉන් පිටත සිටින ගැනුම්කරුවන් සඳහා ග්‍රෑම් බෙදාහැරීමේ සීමා බලාත්මක විය.

අධිකරණ තීන්දුවෙන් පසුව, ටෙලිග්‍රෑම් විවෘත ජාලයේ කණ්ඩායම නිවේදනය කරන ලද්දේ 2020 බක් මස 30 වන දිනය වන විට ව්‍යාපෘතිය දියත් කිරීමට නොහැකි වනු ඇති බවයි. TON සමඟ ටෙලිග්‍රෑම් හි ක්‍රියාකාරී මැදිහත්වීම අවසන් කරන බව 2020 වෙසක් මස 12 වන දින, පවෙල් ඩුරොව් නිවේදනය කළේය. පොසොන් මස 11 වන දින, සමථයකට පත් වෙමින් ග්‍රෑම් මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම්වල "අවසන් කිරීමේ මුදල්" ලෙස ඩොලර් සිය කෝටි 1.22 ක් ආපසු දීමට සහ සුරැකුම්පත් සහ විනිමය අධිකාරය වෙත ඩොලර් දස ලක්‍ෂ 18.5 ක දඩයක් ගෙවීමට මෙන්ම ඉදිරි වසර තුන තුළ සංඛ්‍යාංක වත්කම් නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත්නම්, සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරයට දැනුම් දීමට ද සමාගම එකඟ විය. විනිසුරුවරයා පොසොන් මස 26 වන දා බේරුම්කිරීම අනුමත කළේය. "නව සහ නව්‍ය ව්‍යාපාර අපගේ ප්‍රාග්ධන වෙළඳපොළ වලට සහභාගී වීම සාදරයෙන් පිළිගන්නා නමුත් ෆෙඩරල් සුරැකුම්පත් නීතිවල ලියාපදිංචි අවශ්‍යතා ඔවුන්ට උල්ලංඝනය කළ නොහැකියි" යනුවෙන් සුරැකුම්පත් හා විනිමය අධිකාරයේ ප්‍රකාශකයා සඳහන් කළේය. ටෙලිග්‍රෑම් පසුව TON අත්හදා බැලීමේ ජාලය වසා දමා ඇත.

2020 දී, ටෙලිග්‍රෑම් විසින් TON ආයෝජකයින්ට ඩොලර් දස ලක්‍ෂ 770 ක් ආපසු ගෙවා ඩොලර් දස ලක්‍ෂ 443 ක් 10% පොලියට වසරක ණයක් බවට පරිවර්තනය කර එහි මුළු වගකීම ඩොලර් දස ලක්‍ෂ 625.7 ක් දක්වා උත්තරණය කර ඇත. 2021 මැදින් මස 10 වන දින, සමාගම විසින් 2021 බක් මස 30 වන විට ආපසු ගෙවිය යුතු ණය පියවා ගැනීම සඳහා ඩොලර් සිය කෝටියක් වටිනා වසර 5 ක බැඳුම්කර නිකුත් කර ඇත.

### ටෙලිග්‍රෑම් ලිපිය 
2020 වෙසක් මස දී, ව්‍යාපෘතිය උදෙසා ටෙලිග්‍රෑම් හි කැපවීම අපැහැදිලි වූ විට, අනෙකුත් ව්‍යාපෘති මෙහි තාක්‍ෂණය දියුණු කිරීමට පටන් ගන්නා ලදි.

2021 උඳුවප් මාසයේදී පවෙල් ඩුරොව් මෙසේ ලිවීය.

Ton.org සටහන:

2020 වෙසක් මස 7 වන දින දියත් කරන ලද,  එහි කේත GNU GPL යටතේ ප්‍රසිද්ධ කර තිබෙන අතර 2021 දුරුතු මස වන විට ව්‍යාපෘතියෙහි ප්‍රජාව පුද්ගලයින් 30,000 ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. නොමිලේ TON හි ටෝකන "TON ක්‍රිස්ටල්" හෝ "TON" නමින් ජාලයට දායක වීම වෙනුවෙන් ත්‍යාගයක් ලෙස බෙදා හරිනු ලැබේ. දියත් කරන මොහොතේ නිකුත් කරන ලද ටෝකන සිය කෝටි පහෙන්, 85% ක් පරිශ්‍රීලකයින් සඳහා ද, 5% වලංගුකරුවන් සහ 10% සංවර්ධකයින් වෙනුවෙන් ද වෙන් කර ඇත. (TON බ්ලොක්චේන් සඳහා අතරමැදි TON මෙහෙයුම් පද්ධතියේ සංවර්ධකයා වන TON ලැබ්ස් සඳහා වෙන් වූ 5% ක් ද ඇතුළුව). නිදහස් TON හි අත්‍යවශ්‍ය කොටස වන මෙය 2021 දී  ලෙස නැවත නම් කරන ලදි.

## නිර්දේශ 

ප්‍රවර්ගය:C++ මඟින් කේතිත නිදහස් මෘදුකාංග
ප්‍රවර්ගය:බ්ලොක්චේන්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිප්ටෝමුදල්
ප්‍රවර්ගය:Blockchains
ප්‍රවර්ගය:Free software programmed in C++
ප්‍රවර්ගය:Cryptocurrencies