ඉලිනොයි

thumb|සිතියම
**ඉලිනොයිස්** ( ) යනු එක්සත් ජනපදයේ මැදපෙරදිග පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. එය ඊසාන දෙසින් මිචිගන් විල, බටහිරින් මිසිසිපි ගඟ සහ දකුණින් වබාෂ් සහ ඔහියෝ ගංගා මායිම් වේ. එක්සත් ජනපද ප්‍රාන්ත පනහෙන්, ඉලිනොයිස් පස්වන විශාලතම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP), හයවන විශාලතම ජනගහනය සහ 25 වන විශාලතම භූමි ප්‍රමාණය ඇත. එහි අගනුවර ප්‍රාන්තයේ මධ්‍යයේ ස්ප්‍රින්ග්ෆීල්ඩ් වන අතර ප්‍රාන්තයේ විශාලතම නගරය ඊසාන දෙසින් චිකාගෝ වේ.

වර්තමාන ඉලිනොයිස්හි ස්වදේශික සංස්කෘතීන් වසර දහස් ගණනක් වාසය කළේය. 17 වන සියවසේ ඉලිනොයිස් රටේ මිසිසිපි සහ ඉලිනොයිස් ගඟ අසල පදිංචි වූ පළමු යුරෝපීයයන් ප්‍රංශ ජාතිකයන් වූ අතර, ඔවුන්ගේ පුළුල් යටත් විජිතයක් වන නිව් ෆ්‍රාන්ස් හි කොටසක් ලෙස පදිංචි විය. සියවසකට පසු, විප්ලවවාදී යුද්ධ ඉලිනොයිස් ව්‍යාපාරය කලාපයේ ඇමරිකානු සහභාගීත්වය පූර්ව නිරූපනය කළේය. 1783 දී එක්සත් ජනපද නිදහස ලැබීමෙන් පසු, මිසිසිපි ගඟ ජාතික සීමාව බවට පත් කළ අතර, ඇමරිකානු පදිංචිකරුවන් කෙන්ටකි සිට ඔහියෝ ගඟ හරහා පැමිණීමට පටන් ගත්හ. ඉලිනොයිස් ඉක්මනින්ම එක්සත් ජනපදයේ පැරණිතම භූමිය වන වයඹ දිග ප්‍රදේශයේ කොටසක් වූ අතර 1818 දී එය රාජ්‍යත්වය ලබා ගත්තේය. ඊරි ඇළ මහා විල්වල වාණිජ ක්‍රියාකාරකම් වැඩි කළ අතර, ඉලිනොයිස්හි ජෝන් ඩියර් විසින් ස්වයං-සීරීම් වානේ නගුල සොයා ගැනීම ප්‍රාන්තයේ පොහොසත් ප්‍රේරි භූමිය ලෝකයේ වඩාත්ම ඵලදායී හා වටිනා ගොවිබිම් බවට පත් කළ අතර, ජර්මනිය, ස්වීඩනය සහ වෙනත් තැන්වල සිට සංක්‍රමණික ගොවීන් ආකර්ෂණය කර ගත්තේය. 19 වන සියවසේ මැද භාගයේදී, ඉලිනොයිස් සහ මිචිගන් ඇළ සහ පුළුල් දුම්රිය මාර්ග ජාලයක් වෙළඳාම, වාණිජ්‍යය සහ ජනාවාස සඳහා පහසුකම් සැලසූ අතර, රාජ්‍යය ජාතියේ ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් කළේය. 1900 වන විට, උතුරු නගරවල කාර්මික රැකියා වර්ධනය සහ මධ්‍යම සහ දකුණු ප්‍රදේශවල ගල් අඟුරු කැණීම නැගෙනහිර සහ දකුණු යුරෝපයෙන් සංක්‍රමණිකයන් ආකර්ෂණය කර ගත්තේය. ඉලිනොයිස් ඇමරිකාවේ වඩාත්ම කාර්මිකකරණය වූ ප්‍රාන්තවලින් එකක් බවට පත් වූ අතර ප්‍රධාන නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පවතී. දකුණේ සිට පැමිණි මහා සංක්‍රමණය, විශේෂයෙන් චිකාගෝ හි විශාල කළු ප්‍රජාවක් ස්ථාපිත කළ අතර, එය ප්‍රමුඛ සංස්කෘතික, ආර්ථික සහ ජනගහන මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්විය; අවිධිමත් ලෙස චිකාගෝලන්තය ලෙස හඳුන්වන එහි අගනගර ප්‍රදේශය, ප්‍රාන්තයේ මිලියන 12.8 ක පදිංචිකරුවන්ගෙන් 65% ක් පමණ වාසය කරයි.

ලෝක උරුම ස්ථාන දෙකක් ඉලිනොයිස් හි පිහිටා ඇත, පුරාණ කහෝකියා පස් කඳු සහ රයිට් ගෘහ නිර්මාණ භූමියේ කොටසක්. ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ රාශියක් ඉලිනොයිස් හි ස්වාභාවික හා සංස්කෘතික සම්පත් සංරක්ෂණය කිරීමට උත්සාහ කරයි. ප්‍රධාන ඉගෙනුම් මධ්‍යස්ථාන අතරට චිකාගෝ විශ්ව විද්‍යාලය, ඉලිනොයිස් විශ්ව විද්‍යාලය සහ වයඹ විශ්ව විද්‍යාලය ඇතුළත් වේ. ඉලිනොයිස් හි පදිංචිකරුවන් සිටියදී එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරුන් තිදෙනෙකු තේරී පත් වී ඇත: ඒබ්‍රහම් ලින්කන්, යුලිසස් එස්. ග්‍රාන්ට් සහ බැරක් ඔබාමා; ඊට අමතරව, රොනල්ඩ් රේගන් ප්‍රාන්තයේ ඉපදී හැදී වැඩුණි. ඉලිනොයිස් එහි නිල රාජ්‍ය සටන් පාඨය වන ලින්කන්ගේ දේශයෙන් ලින්කන්ට ගෞරව කරයි. ප්‍රාන්තය ස්ප්‍රින්ග්ෆීල්ඩ් හි ඒබ්‍රහම් ලින්කන් ජනාධිපති පුස්තකාලය සහ කෞතුකාගාරය සහ චිකාගෝ හි බැරැක් ඔබාමා ජනාධිපති මධ්‍යස්ථානයේ අනාගත නිවහන වේ.

ඉලිනොයිස් ඉතා විවිධාකාර ආර්ථිකයක් ඇති අතර, ඊසාන දෙසින් ගෝලීය චිකාගෝ නගරය, උතුරේ සහ මධ්‍යයේ ප්‍රධාන කාර්මික හා කෘෂිකාර්මික මධ්‍යස්ථාන සහ දකුණේ ගල් අඟුරු, දැව සහ ඛනිජ තෙල් වැනි ස්වාභාවික සම්පත් ඇත. එහි මධ්‍යම පිහිටීම සහ හිතකර භූගෝලීය පිහිටීම හේතුවෙන්, ප්‍රාන්තය ප්‍රධාන ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයකි: චිකාගෝ වරායට මහා විල් සහ ශාන්ත ලෝරන්ස් මුහුදු මාර්ගය හරහා අත්ලාන්තික් සාගරයට සහ ඉලිනොයිස් ජල මාර්ගය හරහා මිසිසිපි ගඟේ සිට මෙක්සිකෝ බොක්ක වෙත ප්‍රවේශය ඇත. චිකාගෝ 1860 ගණන්වල සිට ජාතියේ දුම්රිය මධ්‍යස්ථානය වී ඇති අතර, එහි ඕ'හෙයාර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ දශක ගණනාවක් තිස්සේ ලෝකයේ කාර්යබහුලම ගුවන් තොටුපළ අතර වේ. ඉලිනොයිස් දිගු කලක් තිස්සේ එක්සත් ජනපදයේ ක්ෂුද්‍ර ලෝකයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර ඇමරිකානු සංස්කෘතියේ සීනුවක් ලෙස සලකනු ලැබේ, එය පියෝරියා හි ක්‍රීඩා කරයිද? යන වාක්‍ය ඛණ්ඩයෙන් නිදර්ශනය වේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාවේ ප්‍රාන්ත