දෙවන ට්‍රම්ප් ධූරකාලයෙහි තීරුබදු

thumb|259x259පික්|ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්
ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ පැනවූ තීරුබදු, එක්සත් ජනපදයේ ආරක්ෂණවාදී වෙළඳ ප්‍රතිපත්තිවල තීව්‍රතාවයක් පිළිබිඹු කර ඇති අතර, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සියලුම වෙළඳ හවුල්කරුවන්ට බලපාන ඉහළ ආනයන තීරුබදු මාලාවක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහුගේ පළමු පරිපාලනය දළ වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 380 ක ආනයන සඳහා තීරුබදු පැනවූ අතර, ඔහුගේ දෙවන පරිපාලනය යටතේ මුළු වටිනාකම 2025 අප්‍රේල් වන විට ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.4 ඉක්මවනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.

ට්‍රම්ප් චීනය සමඟ වෙළඳ යුද්ධයක් නැවත ආරම්භ කළ අතර, අප්‍රේල් 9 න් පසු රට මත තීරුබදු 54% දක්වා ඉහළ නැංවීය. ඔහු බොහෝ කැනේඩියානු සහ මෙක්සිකානු භාණ්ඩ සඳහා 25% ක තීරු බදු පැනවීමෙන් කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව සමඟ දෙවන වෙළඳ යුද්ධයක් දියත් කළ නමුත් පසුව සියලුම USMCA- අනුකූල භාණ්ඩ දින නියමයක් නොමැතිව නිදහස් කළේය. දේශීය නිෂ්පාදනයට සහාය වෙමින්, නීති විරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම සහ නීති විරෝධී සංක්‍රමණ සම්බන්ධයෙන් මෙම රටවල් වගකිව යුතු බවට පත් කිරීමේ ක්‍රමයක් ලෙස ට්‍රම්ප් මෙම ක්‍රියාමාර්ග සකස් කළේය. 2025 මාර්තු 12 වන දින, වානේ සහ ඇලුමිනියම් නිෂ්පාදන සඳහා 25% ක ගෝලීය තීරුබදුවක් ක්‍රියාත්මක විය.

ට්‍රම්ප් "විමුක්ති දිනය" ලෙස නම් කළ අප්‍රේල් 2 වන දින, ට්‍රම්ප් එක්සත් ජනපදයට ගෙන එන සියලුම භාණ්ඩ සඳහා 10% ක විශ්වීය ආනයන බද්දක් සහ රටවල් 60 ක් සඳහා ඊටත් වඩා ඉහළ අනුපාත ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 10% ක මූලික ගාස්තුව අප්‍රේල් 5 වන දින සිට ක්‍රියාත්මක වන අතර අතිරේක අනුපාත අප්‍රේල් 9 වන දින සිට ආරම්භ වේ. අප්‍රේල් 3 වන දින, ආනයනය කරන ලද සියලුම මෝටර් රථ සඳහා 25% ක තීරුබදුවක් ක්‍රියාත්මක විය, ඉන්පසු වාහන අමතර කොටස් ද අපේක්ෂා කෙරේ. කැනඩාව, චීනය සහ යුරෝපා සංගමය ප්‍රති-තීරුබදු ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති අතර, අනෙකුත් රටවල් අතිරේක වෙළඳ ආරවුල් වැළැක්වීම සඳහා ක්‍රියාකාරී සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇත.

## පසුබිම 
1980 ගණන්වල සිට, ට්‍රම්ප්, වෙළඳාම නියාමනය කිරීමට සහ ඇමරිකානුවන් "සොරා ගන්නා" බවට ඔහු විශ්වාස කරන විදේශීය ජාතීන්ට එරෙහිව පළිගැනීමට මෙවලමක් ලෙස ආනයන තීරුබදු සඳහා පෙනී සිට ඇත. ඇමරිකානු ජනාධිපති ධුරය සඳහා වූ ඔහුගේ මැතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරවලදී, යුද්ධය වැළැක්වීම, වෙළඳ හිඟයන් අඩු කිරීම, දේශසීමා ආරක්ෂාව වැඩිදියුණු කිරීම සහ ළමාරක්ෂක කටයුතු සඳහා සහනාධාර ලබා දීම ඇතුළු පුළුල් පරාසයක ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා තීරුබදු භාවිතා කිරීමට ට්‍රම්ප් පොරොන්දු විය. ට්‍රම්ප් පවසා ඇත්තේ විදේශ රටවල් තම තීරුබදු ගෙවන බවයි, නමුත් ඇමරිකානු තීරුබදු යනු ඇමරිකානු පාරිභෝගිකයින් සහ ව්‍යාපාර විසින් සෘජුව හෝ වැඩි කළ මිල ගණන් ආකාරයෙන් ගෙවන ගාස්තු වේ. දෙවන වාරයට නැවත තේරී පත්වීමෙන් ටික කලකට පසු, ට්‍රම්ප් තීරුබදු ඇමරිකානුවන්ට "යම් වේදනාවක්" ඇති කළ හැකි බව පිළිගත් නමුත් "ඒ සියල්ල ගෙවිය යුතු මිලට වටින බව" අවධාරනය කළේය.

ඔහුගේ පළමු ධුර කාලය තුළ, ට්‍රම්ප් වානේ සහ ඇලුමිනියම් ආනයන සඳහා තීරුබදු පැනවූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇමරිකානුවන්ගේ මිල ඉහළ ගියේය. 2021 දෙසැම්බර් මාසයේදී, උණුසුම් රෝල් කරන ලද බෑන්ඩ් වානේ මෙට්‍රික් ටොන් එකක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඩොලර් 1,855 ක් වූ අතර එය චීනයේ ඩොලර් 646 ක් සහ යුරෝපයේ ඩොලර් 1,031 ක් විය. පසුව ලෝක වෙළඳ සංවිධානය තීන්දු කළේ ක්‍රියාත්මක කිරීම ගෝලීය වෙළඳ නීති උල්ලංඝනය කරන බවයි. ඔහු සහ ඔහුගේ පළමු අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ජෝ බයිඩන් මෙම තීරුබදු සමහරක් ඉවත් කළද, ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන ධූර කාලය ආරම්භ වන විට ඒවායින් බොහොමයක් ක්‍රියාත්මක විය. ට්‍රම්ප් චීනය සමඟ වෙළඳ යුද්ධයක් ද දියත් කළ අතර එය එක්සත් ජනපද-චීන වෙළඳාමෙන් 60% ක් 20% තීරුබදු වලට යටත් කළේය. සහ එක්සත් ජනපදයට අසාර්ථකත්වයක් ලෙස පුළුල් ලෙස සංලක්ෂිත විය.

2019 මැයි මාසයේදී, ට්‍රම්ප් තම "මෙක්සිකෝවේ රැඳී සිටින්න" ප්‍රතිපත්තිය පුළුල් කිරීම සහ නීති විරෝධී සංක්‍රමණ පාලනය කිරීම සඳහා මෙක්සිකානු සොල්දාදුවන් යෙදවීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා මෙක්සිකෝවට 25% දක්වා තීරුබදු තර්ජන භාවිතා කළේය. මෙක්සිකෝව එක්සත් ජනපදය සමඟ ඇති තම දේශසීමාවට ආසන්න වශයෙන් භටයින් 15,000 ක් සහ ග්වාතමාලාව සමඟ ඇති තම දේශසීමාවට භටයින් 6,500 ක් පමණ යෙදවීය. 2020 දී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, මෙක්සිකෝව සහ කැනඩාව NAFTA එක්සත් ජනපද-මෙක්සිකෝ-කැනඩා ගිවිසුම (USMCA) ලෙස නැවත සාකච්ඡා කළ අතර ඔවුන් අතර වෙළඳාම් කරන බොහෝ නිෂ්පාදන සඳහා 0% තීරුබදු සඳහා නැවත කැප විය. USMCA ක්‍රියාත්මක වී සති පහකට පසු, ට්‍රම්ප් කැනේඩියානු ඇලුමිනියම් එක්සත් ජනපද වෙළඳපොළට ගලා යන බව පවසමින් ජාතික ආරක්ෂක ගැටළු සඳහා නිදහස් කිරීමක් භාවිතා කරමින් 10% ක තීරුබදුවක් ක්‍රියාත්මක කළේය. කැනඩාව පළිගැනීමට සැලසුම් කිරීමට පැය තුනකට පෙර, මාසයකට පසු ඔහු තීරුබදු ඉවත් කළේය.

## සැලසුම් කිරීම 
එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ධුරයේ දෙවන ධූර කාලය සඳහා මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතුවල නියැලෙන අතරතුර, ට්‍රම්ප් ඔහුගේ පළමු ධූර කාලයට වඩා විශාල තීරුබදු පොරොන්දු වූ අතර, චීනයට 60% ක්, මෙක්සිකෝවට 100% ක් සහ අනෙකුත් සියලුම රටවල් සඳහා 20% ක් ඇතුළුව ය. ජෝන් ඩියර් සඳහා 200% ක තීරුබදුවක් වැනි නිෂ්පාදන බාහිරින් ලබා දෙන ඇමරිකානු සමාගම්වලට දඬුවම් කිරීම සඳහා ඔහු තීරුබදු ද යෝජනා කළේය. ඊට අමතරව, ට්‍රම්ප් ආදායම් බදු තීරුබදු ආදායමෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට යෝජනා කළේය - බදු පදනමේ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් "ගණිතමය වශයෙන් කළ නොහැකි" යැයි සැලකූ අදහසක්.

ට්‍රම්ප් මහතා සමීප ආර්ථික උපදේශක පීටර් නවරෝ මහතා තම වෙළඳ හා නිෂ්පාදන පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක ලෙස පත් කළේය. 2020 මැතිවරණය උඩු යටිකුරු කිරීමේ උත්සාහයන්හි ඔහුගේ භූමිකාවට අදාළ කොංග්‍රස් සිතාසි නොසලකා හැරීම හේතුවෙන් නවරෝ මෑතකදී සිරගත කරන ලදී, එයට ඔහුගේ " ග්‍රීන් බේ ස්වීප් " උපාය මාර්ගය ද ඇතුළත් විය. ඇමරිකානු රැකියාවලට වඩා ලාභයට ප්‍රමුඛත්වය දීම සම්බන්ධයෙන් සංස්ථා විවේචනය කරමින් සහ සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විශ්ලේෂණයන් නිදහස් වෙළඳාම මිනිසුන්ගේ ජීවිතවලට ඇති කළ හැකි හානිය නොසලකා හරින බවට තර්ක කරමින් නවරෝ පොත් ලිවීය. වෙළඳ හිඟය සමතුලිත කිරීම සඳහා ස්ථිර වෙළඳ බාධක තන්ත්‍රයක් සඳහා ඔහු පෙනී සිටී. ට්‍රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලය තුළ නවරෝ ඉහළ පෙළේ වෙළඳ භූමිකාවන්හි සේවය කර ඇති නමුත් ට්‍රම්ප්ගේ 2018 වානේ සහ ඇලුමිනියම් ගාස්තු වලට විරෝධය පළ කරමින් ඉල්ලා අස්වූ ගැරී කෝන් වැනි නිදහස් වෙළඳපොළ මනසක් ඇති ට්‍රම්ප් පරිපාලන නිලධාරීන් විසින් බොහෝ විට ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන පරිපාලනය තුළ නවරෝට වැඩි බලපෑමක් සහ අඩු විරෝධයක් ලැබෙනු ඇතැයි ෆිනෑන්ෂල් ටයිම්ස් වාර්තා කළේය. නවරෝ කැබිනට් නාමයෝජනා ලැබූ හොවාර්ඩ් ලුට්නික් සහ ජේමිසන් ග්‍රියර් සමඟ සමීපව කටයුතු කිරීමට පටන් ගත්තේය.

2025 ජනවාරි 20 වන දින සිය සමාරම්භක දේශනය අතරතුර, ට්‍රම්ප් "ඇමරිකානු කම්කරුවන් සහ පවුල් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අපගේ වෙළඳ පද්ධතිය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම වහාම ආරම්භ කරන බවට පොරොන්දු විය. අනෙකුත් රටවල් පොහොසත් කිරීම සඳහා අපගේ පුරවැසියන්ට බදු අය කිරීම වෙනුවට, අපගේ පුරවැසියන් පොහොසත් කිරීම සඳහා අපි විදේශ රටවලට තීරු බදු සහ බදු අය කරන්නෙමු."

2025 මාර්තු 4 වන දින, එක්සත් ජනපදය ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම පිළිබඳ මුරකරුවෙකු වන ලෝක වෙළඳ සංවිධානයට, සැලසුම් කළ දායක මුදල් දින නියමයක් නොමැතිව අත්හිටුවන බව දැනුම් දුන්නේය. ලෝක වෙළඳ සංවිධානයේ 2024 අයවැයෙන් ඩොලර් මිලියන 232 ක් පමණ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් සැපයීමට නියමිතව තිබූ අතර, එය ගෝලීය වෙළඳාමේ රටේ කොටස මත පදනම් වූ ගාස්තුවකි. UPS විසින් අන්තර්ජාල සාප්පු හිමියන්ට තම පාර්සලය පැමිණි විට අමතර වියදම් ගැන පුදුම වීම වෙනුවට පිටවීමේදී ගාස්තු වල එකතු කළ පිරිවැය බැලීමට ඉඩ සලසන මෙවලමක් දියත් කරන ලදී.

### නීත්‍යානුකූලභාවය 
ඔහුගේ පළමු ධුර කාලය තුළ, ට්‍රම්ප් වෙළඳ ප්‍රසාරණ පනතේ (TEA) 232 වගන්තිය යටතේ වානේ සහ ඇලුමිනියම් ආනයන සඳහා තීරුබදු පැනවීය. වාණිජ ලේකම්වරයා පරීක්ෂණයක් පවත්වන්නේ නම්, මහජන නඩු විභාග පවත්වන්නේ නම් සහ ආනයන ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන බව තීරණය කරන්නේ නම්, කොංග්‍රසයට සම්බන්ධ නොවී ආනයන වෙනස් කිරීමට මෙම පනත මගින් එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයාට ඉඩ සලසයි. ට්‍රම්ප් ඔහුගේ දෙවන ධුර කාලය තුළ මෙම තීරුබදු අලුත් කළ අතර පෙර නිදහස් කිරීම් අවසන් කළේය. 1974 වෙළඳ පනතේ 301 වන වගන්තිය යටතේ තීරුබදු වලට තර්ජනය කිරීම සඳහා ට්‍රම්ප් මීට පෙර භාවිතා කළ පරීක්ෂණ නැවත ආරම්භ කළේය.

ඔහුගේ දෙවන ධූර කාලය ආරම්භයේදී, ට්‍රම්ප් දේශසීමා ආරක්ෂාව, නීති විරෝධී සංක්‍රමණ සහ බලශක්තියට අදාළ "ජාතික හදිසි අවස්ථා" කිහිපයක් ප්‍රකාශයට පත් කරමින් ජාතික හදිසි අවස්ථා පනත (NEA) සහ ජාත්‍යන්තර හදිසි ආර්ථික බලතල පනත (IEEPA) ක්‍රියාත්මක කළේය. මෙම හදිසි අවස්ථා ප්‍රකාශයට පත් කිරීම මගින් ට්‍රම්ප්ට කොංග්‍රසය සම්බන්ධ කර නොගෙන හෝ TEA හෝ වෙනත් වෙළඳ නීති මගින් අවශ්‍ය ක්‍රියා පටිපාටි අනුගමනය නොකර තීරුබදු පැනවීමට ඉඩ සැලසුණි. IEEPA සම්බාධක සඳහා භාවිතා කර තිබුණද, එය මීට පෙර කිසි දිනෙක තීරුබදු සඳහා භාවිතා කර නොතිබුණි. නියෝගවලට අත්සන් තබමින් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කළේ හදිසි අවස්ථාවක් ප්‍රකාශ කිරීම යනු "එම ගැටලුවෙන් මිදීමට ඔබට කළ යුතු ඕනෑම දෙයක් කළ හැකි" බවයි. නමුත් 2025 මාර්තු අයවැය පනතට එකතු කරන ලද විධිවිධානයක් මඟින් වසරේ ඉතිරි කාලය "ජාතික හදිසි අවස්ථා පනතේ 202 වගන්තියේ අරමුණු සඳහා දින දර්ශන දිනයක් නොසැලකිය යුතු" බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් ක්‍රියාවලිය අවහිර කරන ලදී.

## බහුජාතික තීරුබදු 
### වානේ සහ ඇලුමිනියම් තීරුබදු 
2025 මාර්තු 12 වන දින, දේශීය නිෂ්පාදනය ශක්තිමත් කිරීමේ අරමුණින්, එක්සත් ජනපදය සියලුම වානේ සහ ඇලුමිනියම් ආනයන සඳහා 25% ක තීරුබදු පැනවීය. ට්‍රම්ප් ඉක්මනින්ම තඹ තීරුබදු එකතු කරන බව වාණිජ ලේකම් හොවාර්ඩ් ලුට්නික් පැවසීය. EU සහ කැනඩාව ප්‍රති-තීරුබදු ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, ඕස්ට්‍රේලියාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ජපානය සහ බ්‍රසීලය මෙම පියවර විවේචනය කළ නමුත් පළිගැනීම් වළක්වා ගත්හ.

මෙම පියවර මගින් ට්‍රම්ප්ගේ පළමු කාලීන වානේ සහ ඇලුමිනියම් ගාස්තු සියලු නිදහස් කිරීම් ඉවත් කිරීමෙන් සහ ඇලුමිනියම් ගාස්තු 10% සිට 25% දක්වා ඉහළ නැංවීමෙන් පුළුල් කරන ලදී. පරිපාලනය තර්ක කළේ පෙර නිදහස් කිරීම් "අනවධානයෙන් චීනය සහ අනෙකුත් අය විසින් අතිරික්ත වානේ සහ ඇලුමිනියම් ධාරිතාවයෙන් සූරාකෑමට ලක් වූ හිඩැස් නිර්මාණය කළ" බවයි. තීරුබදු මග හැරීම වැළැක්වීම සඳහා තීරුබදු රහිත තත්ත්වයට සුදුසුකම් ලැබීම සඳහා එක්සත් ජනපදය තුළ වානේ "උණු කර වත් කළ යුතු" බවත් ඇලුමිනියම් "උණු කර වාත්තු කළ යුතු" බවත් ට්‍රම්ප් නියෝග කළේය.

2023 දී, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය එහි ඇලුමිනියම් වලින් 44% ක් සහ වානේ වලින් 26% ක් ආනයනය කළේය. ඇලුමිනියම් වලින් අඩකට වඩා සහ ප්‍රාථමික ඇලුමිනියම් ආනයනයන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් සඳහා දායක වන කැනඩාව එහි විශාලතම සැපයුම්කරු විය. 2021 දී, ප්‍රාථමික ඇලුමිනියම් උණුකරන යන්ත්‍ර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 55% ක ධාරිතාවයකින් ක්‍රියාත්මක වූ අතර, කැනඩාවේ 95% ක් සහ ගෝලීය වශයෙන් 88% ක් විය. අඩු බලශක්ති-අධික ද්විතියික ඇලුමිනියම් නිෂ්පාදනයේ ප්‍රධාන නිෂ්පාදකයෙකු ලෙස එක්සත් ජනපදය පැවතුනද, ආරක්ෂක හෝ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ සඳහා ද්විතියික ඇලුමිනියම් එතරම් යෝග්‍ය නොවේ. USMCA ඇතුළු දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම් හේතුවෙන්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, කැනඩාවේ සහ මෙක්සිකෝවේ කර්මාන්තශාලා නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේදී වාහන අමතර කොටස් කිහිප වතාවක් ඉදිරියට සහ පසුපසට නැව්ගත කිරීමට පුරුදු විය. ෆෝඩ් ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ජිම් ෆාර්ලි ආයෝජකයින්ට අනතුරු ඇඟවූයේ, "දිගු කාලීනව, මෙක්සිකෝව සහ කැනේඩියානු දේශසීමාව හරහා 25% ක තීරුබදුවක් අප කිසිදා නොදුටු එක්සත් ජනපද කර්මාන්තයේ සිදුරක් ඇති කරනු ඇත."

තවමත්, BMW වැනි කැනඩාවේ හෝ මෙක්සිකෝවේ නිෂ්පාදනය කරන USMCA අනුකූල නොවන වෙළඳ නාම 2025 මාර්තු 4 වන දින සිට බලපෑමට ලක් විය. 2025 මැයි 1 වන දින දක්වා මෙම ගාස්තු ආවරණය කිරීමට BMW තෝරා ගත්තේය. මාර්තු 26 වන දින ට්‍රම්ප්, අප්‍රේල් 3 වන දින සිට ආනයනය කරන ලද සියලුම මෝටර් රථ සඳහා සහ එක්සත් ජනපද නොවන මෝටර් රථ සඳහා 25% ක තීරු බද්දක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. "මැයි 3 ට නොඅඩු" ගෘහස්ථව එකලස් කරන ලද වාහනවල S. අන්තර්ගතය. ධවල මන්දිරය තර්ක කළේ මෙම පියවර දේශීය නිෂ්පාදනය ඉහළ නංවන අතර ඩොලර් බිලියන 100 ක බදු ආදායමක් උපයන බවයි, 2024 දී ඇමරිකානුවන් විසින් මිලදී ගන්නා ලද මිලියන 16 ක මෝටර් රථවලින් 50% ක් පමණ ආනයනය කරන ලද බව සඳහන් කළේය. 

### අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු 
thumb|ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශිත අන්‍යෝන්‍යතීරුබදු සහිත ප්‍රස්ථාරයක්
thumb|"විමුක්ති දින" තීරුබදු පෙන්වන ප්‍රස්තාරය
2025 පෙබරවාරි 13 වන දින, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සිය කාර්ය මණ්ඩලයට උපදෙස් දුන්නේ සෑම රටක් සඳහාම අභිරුචි අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු පිළිබඳව පර්යේෂණ කරන ලෙසත්, පවතින තීරුබදු, වෙළඳ ශේෂයන් සහ අගය එකතු කළ බදු සැලකිල්ලට ගන්නා ලෙසත්, දින 180 කින් වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරන ලෙසත්ය. ලුට්නික් පැවසුවේ අප්‍රේල් 1 වන විට තම කණ්ඩායමට සැලැස්මක් සූදානම් කරන බවයි. ට්‍රම්ප් පසුව නිවේදනය කළේ අන්‍යෝන්‍ය ගාස්තු 2025 අප්‍රේල් 2 වන දින සිට ක්‍රියාත්මක වන බවයි, එම දිනය ඔහු "විමුක්ති දිනය" ලෙස නම් කළේය. බොහෝ වෙළඳ හවුල්කරුවන් සඳහා මූලික 10% ක තීරුබදුවක් අප්‍රේල් 5 වන දින පෙ.ව. 12:01 ට ක්‍රියාත්මක වන අතර, ඉහළ අන්‍යෝන්‍ය අනුපාත අප්‍රේල් 9 වන දින පෙ.ව. 12:01 ට ක්‍රියාත්මක වේ. අප්‍රේල් 9 න් පසු චීනයෙන් ආනයනය කරන භාණ්ඩ සඳහා 54% ක තීරුබදු පනවන බැවින්, චීනය සඳහා පෙර ඇණවුම් මත නව තීරුබදු එකතු වන බව ධවල මන්දිරය තහවුරු කළේය.

ලෝක රේගු සංවිධානයේ සාමාජිකයින් 186 දෙනාගෙන් එක් එක් අය විවිධ තීරුබදු අනුපාත දැරූ බැවින් තීරුබදු සැලසුම් කිරීමට වෙළඳ නිලධාරීන් අරගල කළ බව රොයිටර් පුවත් සේවය වාර්තා කළේය. පරිපාලනය මුලින් සලකා බැලුවේ සියලුම රටවල් ඉහළ, මධ්‍යම සහ අඩු තීරුබදු ලෙස ස්ථර තුනකට බෙදීමටයි. පසුව, ස්කොට් බෙසන්ට් සහ කෙවින් හැසෙට් යන නිලධාරීන් ෆොක්ස් බිස්නස් වෙත පැවසුවේ පරිපාලනය එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම වෙළඳ හවුල්කරුවන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන බවත්, එක් එක් පුද්ගලයාට පුද්ගලාරෝපිත අනුපාතයක් පවරන බවත්ය. "අපට කිසිදු තීරුබදුවක් නොමැති සහ කිසිදු තීරුබදු නොවන බාධකයක් නොමැති රටවල් 100 කට වඩා" ඇති බවත් "රටවල් 10 සිට 15 දක්වා" පමණක් සැලකිලිමත් වන බවත් හැසෙට් පැවසීය. අප්‍රේල් 2 වන දිනට පෙර සති කිහිපය තුළ බොහෝ රටවල් ගනුදෙනු සාකච්ඡා කිරීමට උත්සාහ කළද, කිසිදු නිදහස් කිරීමක් අපේක්ෂා නොකළේය.

පැහැදිලි බවක් නොමැතිකම ඉහළ ආර්ථික අවිනිශ්චිතතාවයකට සහ කොටස් වෙළඳපොල පහත වැටීමකට දායක වූ අතර, මාර්තු මාසය 2022 දෙසැම්බර් මාසයෙන් පසු එක්සත් ජනපද කොටස් වෙළඳපොළ සඳහා නරකම මාසය බවට පත් කළේය, S&P 500 එම මාසයේ 5% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ NASDAQ එම කාර්තුවේ දී 10% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අහිමි විය. මාර්තු මාසයේ අවසාන දිනය වන විට, වසරේ ආරම්භයේ සිට ඩව් ජෝන්ස් කාර්මික සාමාන්‍යය ද පහත වැටී තිබුණි.

ප්‍රතිපත්තිය සඳහා වන සැලසුම් "සාධාරණ වෙළඳාම සඳහා නඩුව" යන මාතෘකාව යටතේ නවරෝගේ 2025 ව්‍යාපෘතියේ කොටස සමඟ සමපාත වන බව ING සමූහය අදහස් දැක්වීය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ ඇති ඉහළ වෙළඳ අතිරික්තයන් හෝ සැලකිය යුතු තීරුබදු විෂමතා හේතුවෙන් චීනය, ඉන්දියාව, යුරෝපා සංගමය, තායිලන්තය, තායිවානය, වියට්නාමය, ජපානය සහ මැලේසියාව ප්‍රධාන ඉලක්ක ලෙස මෙම කොටසේ ඉස්මතු කර දැක්වීය.

රුසියාව රටවල් ලැයිස්තුවේ නොතිබූ අතර, ඕස්ට්‍රේලියානු පරිපාලනය යටතේ පවතින හර්ඩ් දූපත සහ මැක්ඩොනල්ඩ් දූපත් වැනි රටවල ජනාවාස නොවූ දූපත් සහ භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවේ තිබුණි.

10% ට වැඩි අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු සඳහා තාර්කිකත්වය ලෙස වෙළඳ අතිරික්තය භාවිතා කරන ලද අතර එය 2 න් බෙදනු ලැබීය.

### අතිරේක යෝජනා 
#### ඩිජිටල් විකුණුම් බදු විමර්ශනය 
2025 පෙබරවාරි 21 වන දින, ට්‍රම්ප් ජනාධිපති සංදේශයක් නිකුත් කරමින්, එක්සත් ජනපද වෙළඳ නියෝජිත කාර්යාලයට (USTR) මෙන්ම පීටර් නවරෝ ඇතුළු අනෙකුත් නිලධාරීන්ට ඩිජිටල් සේවා බදු (DSTs) විමර්ශනය කර පළිගැනීමේ ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතුද යන්න තීරණය කරන ලෙස නියෝග කළේය. යුරෝපීය සංගමයේ ඩිජිටල් වෙළඳපොළ පනත (DMA) සහ ඩිජිටල් සේවා පනත (DSA) පරීක්ෂාවට ලක් කරනු ඇති බව සංදේශය සමඟ ඇති කරුණු පත්‍රිකාවක අවධාරණය කර තිබුණි.

DST යනු මාර්ගගත වෙළඳ දැන්වීම් සහ පරිශීලක දත්ත විකිණීම වැනි ඩිජිටල් සේවාවන්ගෙන් ලැබෙන ආදායම මත අය කරනු ලබන බදු වේ. මෙම බදු මඟින් රටවලට තම අධිකරණ බල ප්‍රදේශය තුළ ඩිජිටල් සේවා සපයන බහුජාතික සමාගම්වලින් ආදායම් රැස් කර ගැනීමට ඉඩ සලසයි. ට්‍රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලය තුළ ආරම්භ කරන ලද USTR විමර්ශන, 1974 වෙළඳ පනතේ 301 වගන්තිය මගින් ලබා දී ඇති අධිකාරිය යටතේ රටවල් කිහිපයකට තීරුබදු තර්ජන එල්ල කිරීමට හේතු විය. 2021 ඔක්තෝබර් 8 වන දින, OECD සාකච්ඡාවලට සහභාගී වන රටවල් 135 කට අධික සංඛ්‍යාවක් " ගෝලීය බදු ගිවිසුම " ලෙස හැඳින්වෙන DST ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ ඉවත් කර ගැනීම සඳහා ද්වි-කුළුණු ප්‍රවේශයකට එකඟ වූහ. Pillar One අවසාන දිනය 2023 දෙසැම්බර් 31 වන දින වූ නමුත් පසුව 2024 දෙසැම්බර් 31 දක්වා දීර්ඝ කරන ලදී. නිශ්චිත රටක් සෘජුවම ඉලක්ක කරන ප්‍රාථමික තීරුබදු මෙන් නොව, ද්විතීයික තීරුබදු මඟින් ඉලක්කගත ජාතිය සමඟ වෙළඳාම් කරන තෙවන පාර්ශවීය රටවල් හෝ ආයතනවලට දඬුවම් පමුණුවයි.

මාර්තු මාසයේදී2025 මාර්තු වෙනිසියුලානු පිටුවහල් කිරීම් වැනි ක්‍රියාමාර්ග අනුගමනය කරමින්, පෙබරවාරි 24 වන දින, රාජ්‍ය ලේකම්ගේ අභිමතය පරිදි වෙනිසියුලාවෙන් තෙල් මිලදී ගන්නා ජාතීන්ට 25% ක තීරු බදු පැනවීමේ විධායක නියෝගයකට ට්‍රම්ප් අත්සන් තැබීය. පසුව ඔහු රුසියාව යුක්රේනය සමඟ සාම ගිවිසුමකට එකඟ නොවන්නේ නම්, රුසියානු තෙල් මිලදී ගන්නා රටවල් සඳහා ද්විතීයික තීරුබදු පනවන බවට තර්ජනය කළේය, සහ ඉරානය සමඟ වෙළඳාම් කරන රටවල් සඳහා.

#### *අවම* නිදහස් කිරීම 
චීනය, මෙක්සිකෝව සහ කැනඩාවෙන් ආනයනය කරන ලද භාණ්ඩ සඳහා තීරු බදු ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ට්‍රම්ප්ගේ 2025 පෙබරවාරි විධායක නියෝග මගින් මුලින් එක්සත් ජනපද *අවම* නිදහස් කිරීම අත්හිටුවන ලදී. පරිපාලන බර අඩු කිරීම සඳහා අඩු වටිනාකම් සහිත පැකේජ සඳහා සම්මත රේගු ක්‍රියා පටිපාටි *අවම* නිදහස් කිරීම මගින් ඉවත් කරයි. 2016 දී එක්සත් ජනපද කොන්ග්‍රසය *අවම* සීමාව ඩොලර් 200 සිට ඩොලර් 800 දක්වා හතර ගුණයකින් වැඩි කළ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2023 වන විට නිදහස් කිරීම ඉල්ලා සිටි නැව්ගත කිරීම් 1000% කට වඩා වැඩි විය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිදහස් කිරීම ගෝලීය වශයෙන් ඉහළම එකක් වූ අතර එය යුරෝපීය සංගමයේ ප්‍රමාණය මෙන් 5 ගුණයකට වඩා වැඩි වූ අතර සමීප පරීක්ෂාවකින් හෝ බදු වලින් තොරව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට භාණ්ඩ යැවීමට බොහෝ සමාගම් විසින් භාවිතා කරන ලදී.

2025 අප්‍රේල් 2 වන දින, ට්‍රම්ප් 2025 මැයි 2 වන දින සිට චීනය සහ හොංකොං සඳහා වන නිදහස් කිරීම වසා දැමීමට නව නියෝගයකට අත්සන් තැබීය. බලපෑම තක්සේරු කිරීමට සහ මැකාවු සඳහා නිදහස් කිරීම වසා දැමිය යුතු ද යන්න සලකා බැලීමට වාණිජ ලේකම්වරයා දින 90ක් ඇතුළත වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. රිපබ්ලිකන් සෙනෙට් සභිකයින් වන මිච් මැක්කොනෙල්, රැන්ඩ් පෝල්, ලීසා මුර්කොව්ස්කි සහ සුසන් කොලින්ස්, ට්‍රම්ප්ගේ කැනේඩියානු තීරුබදු අවහිර කිරීම සඳහා ඩිමොක්‍රටික් නායකත්වයෙන් යුත් පනත් කෙටුම්පතකට එක් වූහ.

## රටට විශේෂිත ගාස්තු 
### චීනය 
thumb|2025 මාර්තු 30 වන දින ට්‍රම්ප් තීරුබදු හමුවේ නිදහස් වෙළඳාම ශක්තිමත් කිරීමට චීනය, දකුණු කොරියාව සහ ජපානය එකඟ විය.
2025 පෙබරවාරි 1 වන දින, ට්‍රම්ප් සියලු චීන ආනයන සඳහා නව 10% ක තීරුබදු ස්ථාපිත කරමින් විධායක නියෝගය 14195 අත්සන් කළේය. පෙබරවාරි 4 වන දින සිට බලාත්මක වූ මෙම නියෝගය ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ නියෝගය පරිදි නිකුත් කරන ලදී. පෙබරවාරි 10 වන දින චීනය ගල් අඟුරු සහ ද්‍රව ස්වාභාවික ගෑස් සඳහා 15% ක සහ තෙල් හා කෘෂිකාර්මික යන්ත්‍රෝපකරණ සඳහා 10% ක තීරුබදු පැනවීමෙන් පළිගත්තේය. චීනය PVH කෝපරේෂන් සහ ඉලුමිනා විශ්වාස කළ නොහැකි ආයතන ලැයිස්තුවට එකතු කළ අතර, ගූගල් සම්බන්ධයෙන් විශ්වාසභංග විරෝධී පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළ අතර ටංස්ටන් ඇතුළු සමහර ලෝහ සඳහා අපනයන පාලනයන් එක් කළේය.

එක්සත් රාජධානිය පදනම් කරගත් සාර්ව ආර්ථික පර්යේෂණ උපදේශන ආයතනයක් වන කැපිටල් ඉකොනොමික්ස් ඇස්තමේන්තු කළේ එක්සත් ජනපදය ඩොලර් බිලියන 450 ක් පමණ වටිනා චීන භාණ්ඩ සඳහා නව තීරුබදු පැනවූ අතර, චීනයේ අතිරේක තීරුබදු ඉලක්ක කළේ ඩොලර් බිලියන 20 ක් පමණ වටිනා ඇමරිකානු භාණ්ඩ පමණක් බවයි. "මෙම පියවර තරමක් මධ්‍යස්ථයි, අවම වශයෙන් එක්සත් ජනපද පියවරයන්ට සාපේක්ෂව" යනුවෙන් සමාගමේ චීන ආර්ථික විද්‍යා ප්‍රධානී ජූලියන් එවන්ස්-ප්‍රිචාර්ඩ් පැවසීය. රොයිටර් පුවත් සේවය පැවසුවේ චීනයේ "සීමිත" ප්‍රතිචාරය "සම්පූර්ණ වෙළඳ යුද්ධයක් වළක්වා ගැනීම සඳහා ට්‍රම්ප් සාකච්ඡාවලට සම්බන්ධ කර ගැනීමට චීන ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් ගත් උත්සාහයක් අවධාරනය කරන" බවයි.

2025 මාර්තු 4 වන දින ට්‍රම්ප් චීන ආනයන සඳහා තීරුබදු නැවතත් 10% සිට 20% දක්වා ඉහළ දැමීය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, 2025 මාර්තු 10 වන දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි, එක්සත් ජනපද කුකුළු මස්, තිරිඟු, ඉරිඟු සහ කපු සඳහා 15% ක තීරු බද්දක් මෙන්ම එක්සත් ජනපද බඩ ඉරිඟු, සෝයා බෝංචි, ඌරු මස්, හරක් මස්, ජලජ නිෂ්පාදන, පලතුරු, එළවළු සහ කිරි නිෂ්පාදන සඳහා 10% ක තීරු බද්දක් පනවන බව චීනය එදිනම නිවේදනය කළේය. ඊට අමතරව, චීනය එක්සත් ජනපදයෙන් ආනයනය කරන ලද දෘශ්‍ය තන්තු නිෂ්පාදන සම්බන්ධයෙන් පරිවර්තන විරෝධී පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කළේය. චීන රේගු සාමාන්‍ය පරිපාලනය විසින් ඇමරිකානු දැව ආනයනය අත්හිටුවන ලද අතර ඇමරිකානු සමාගම් තුනක් සඳහා සෝයා බෝංචි ආනයන බලපත්‍ර අවලංගු කරන ලදී. 2025 මාර්තු 30 වන දින, චීනය, දකුණු කොරියාව සහ ජපානය ඉහළ වෙළඳ නිලධාරීන්ගේ රැස්වීමකදී ට්‍රම්ප් තීරුබදු වලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සැපයුම් දාම සහයෝගීතාව ඇතුළුව ඔවුන්ගේ නිදහස් වෙළඳ සබඳතා ශක්තිමත් කිරීම සඳහා එකඟතාවයකට පැමිණියහ.

සිල්ලර වෙළෙන්දෙකු වන වෝල්මාර්ට්, තීරුබදු හේතුවෙන් මිල අඩු කරන ලෙස සමහර චීන සැපයුම්කරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. රාජ්‍ය මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව, 2025 මාර්තු 12 වන දින චීනයේ වාණිජ අමාත්‍යාංශය වෝල්මාර්ට් සමඟ සාකච්ඡා පැවැත්වීය. ගබඩා සමාජ ශාලා දාමයක් වන කොස්ට්කෝ ද චීන සැපයුම්කරුවන්ට ද එම පියවරම ගත්තේය.

2025 මාර්තු 26 වන දින, ට්‍රම්ප් යෝජනා කළේ ටික්ටොක් විකිණීම පිළිබඳ ගනුදෙනුවකට එළඹීම සඳහා චීනය සඳහා තීරුබදු අඩු කළ හැකි බවයි.

### කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝව 
[thumb|2025 මාර්තු මාසයේදී ට්‍රම්ප් පැනවූ තීරුබදුවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සියලුම ඇමරිකානු නිෂ්පාදන ඉවත් කරන ලද [ඔන්ටාරියෝ, කැනඩාව|ඔන්ටාරියෝ හි මත්පැන් අලෙවිසැලක්]]
2024 නොවැම්බර් 25 වන දින, නැවත තේරී පත්වීමෙන් පසු, ට්‍රම්ප් කැනඩාවෙන් සහ මෙක්සිකෝවෙන් ආනයනය කරන සියලුම භාණ්ඩ සඳහා 25% ක තීරුබදු ප්‍රකාශයට පත් කළේ ඔවුන් නීතිවිරෝධී සංක්‍රමණ සහ මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට, විශේෂයෙන් ෆෙන්ටැනයිල් වලට එරෙහිව පියවර නොගන්නේ නම් පමණි. මෙක්සිකානු ජනාධිපති ක්ලෝඩියා ෂයින්බෝම් සහ කැනේඩියානු අගමැති ජස්ටින් ටෲඩෝ ආතතීන් සමනය කිරීමට උත්සාහ කළහ. නීතිවිරෝධී දේශසීමා හරස් මාර්ගවලින් 1% කටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට ෆෙන්ටැනයිල් වලින් 1% කටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් කැනඩාවෙන් පැමිණෙන බව ටෲඩෝ සඳහන් කළ අතර, ඔහු කැනඩාව-ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සඳහා ඩොලර් බිලියන 1.3 ක ආරක්ෂක සැලැස්මක් එළිදැක්වීය. දකුණු දේශසීමාව 2024 දෙසැම්බර් 16 වන දින ය. මෙම උත්සාහයන් නොතකා, 2025 ජනවාරි 31 වන දින එක්සත් ජනපදය තහවුරු කළේ කැනේඩියානු බලශක්ති නිෂ්පාදන සඳහා 10% ක අඩු අනුපාතයක් සහිතව, පෙබරවාරි 4 වන දින සිට තීරුබදු ක්‍රියාත්මක වන බවයි. තීරුබදු පිළිබඳ ආර්ථික සාකච්ඡා සඳහා ට්‍රම්ප් උපදේශකයින් වන පීටර් නවරෝ සහ ස්ටීවන් මිලර් නායකත්වය දුන් බව බ්ලූම්බර්ග් නිවුස් වාර්තා කළේය.

ටෲඩෝ සහ ෂයින්බෝම් ට්‍රම්ප්ගේ ක්‍රියාවන් හෙළා දුටු අතර වහාම ආර්ථික පළිගැනීම් සිදු කරන බවට තර්ජනය කළ නමුත් පෙබරවාරි 3 වන දින නායකයින් තිදෙනා තීරුබදු මාසයක ප්‍රමාදයක් සඳහා සාකච්ඡා කළහ. ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස, මෙක්සිකෝව එක්සත් ජනපදය සමඟ ඇති දේශසීමාවට භටයින් 10,000 ක් යෙදවීමට කැපවී සිටි අතර, කැනඩාව "ෆෙන්ටැනයිල් සාර්" පත් කිරීමට සහ 2024 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද දේශසීමා ආරක්ෂක සැලැස්ම දිගටම ක්‍රියාත්මක කිරීමට පොරොන්දු විය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ට්‍රම්ප් මෙක්සිකෝවට ආයුධ ජාවාරම මැඩපැවැත්වීමට පියවර ගන්නා බවටත්, අපරාධ විරෝධී ඒකාබද්ධ "වැඩ වර්ජන බලකායක්" සඳහා කැනඩාව සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන බවටත් පොරොන්දු විය. කෙසේ වෙතත්, පෙබරවාරි 27 වන දින, ට්‍රම්ප් "මෙක්සිකෝවෙන් සහ කැනඩාවෙන් තවමත් අපේ රටට මත්ද්‍රව්‍ය ගලා එමින් පවතින" බව ප්‍රකාශ කළ අතර ඔහුගේ සැලසුම්ගත තීරුබදු නැවත තහවුරු කළේය, 2025 මාර්තු 4 වන දින ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට හේතු විය. කැනඩාව පළිගත්තේ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 20 (  ) ක ඇමරිකානු භාණ්ඩ සඳහා 25% ක තීරුබදු පැනවීමෙනි, ඩොලර් බිලියන 85 (  ) දක්වා පුළුල් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත, මෙක්සිකෝව මාර්තු 9 සඳහා ප්‍රතිචාරය සූදානම් කළ අතර "ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ එහි විශාලතම වෙළඳ හවුල්කරුවන් දෙදෙනා අතර සබඳතා ගැඹුරින් නැවත හැඩගස්වා ගැනීමේ විභවයක් මෙම තීරුබදු වලට ඇති අතර, එමඟින් ඇමරිකාවේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ පැවති තම සහචරයින් සමඟ නිදහස් වෙළඳාම පුළුල් කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය හදිසියේම ආපසු හැරවිය හැකිය" යනුවෙන් වෝල් ස්ට්‍රීට් ජර්නලය අනතුරු ඇඟවීය.

වෙළඳ යුද්ධයේ ආරම්භය කොටස් වෙළඳපොල පහත වැටීම් සහ ආර්ථික ගැටළු ඇති කළේය, විශේෂයෙන් සිල්ලර වෙළෙන්දන් සහ මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින් සඳහා. ලුට්නික් ඉක්මනින් තීරුබදු අඩු කිරීම් සංඥා කළේය. "ජනාධිපතිවරයා මෙක්සිකෝවෙන් සහ කැනඩාවෙන් ලැබෙන දීමනාවලට සවන් දෙමින් සිටී. ඔහු මැද යමක් කිරීමට උත්සාහ කිරීම ගැන සිතමින් සිටී," ඔහු මාර්තු 5 වන දින පැවසීය. එදිනම, ට්‍රම්ප් USMCA අනුකූල මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින් සඳහා තීරුබදු ප්‍රමාද කළේය. ඊළඟ දවසේ, ඔහු මෙක්සිකානු ආනයනවලින් 50% ක් සහ කැනේඩියානු ආනයනවලින් 38% ක් ආවරණය වන පරිදි සියලුම USMCA-අනුකූල භාණ්ඩ සඳහා අප්‍රේල් 2 දක්වා ප්‍රමාදය දීර්ඝ කළේය. සති කිහිපයක් ඇතුළත අනුකූල භාණ්ඩ සංඛ්‍යාව 85-90% දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි මෙක්සිකානු රජය අපේක්ෂා කළේය. කැනඩාව පැවසුවේ එහි ආරම්භක තීරුබදු පවත්වා ගන්නා නමුත් සැලසුම් කළ වැඩිවීම් නවත්වන බවයි. මෙක්සිකෝ නගරයේ මධ්‍යම ප්ලාසා හි ෂයින්බෝම් සමඟ දස දහස් ගණනක් මෙක්සිකානුවන් සැමරූහ.

මාර්තු 12 වන දින සිට ක්‍රියාත්මක වූ ලෝහ සඳහා එක්සත් ජනපද තීරුබදු හේතුවෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම වානේ සහ ඇලුමිනියම් සැපයුම්කරු වන කැනඩාවට සැලකිය යුතු ලෙස බලපා ඇත. කැනඩාව ඊළඟ දිනයේම ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 20.6 (  ) ක අතිරේක ඇමරිකානු භාණ්ඩ සඳහා 25% ක තීරු බදු පැනවීය. මාර්තු 26 වන දින, ටෲඩෝගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ අගමැති මාර්ක් කාර්නි, ට්‍රම්ප්ගේ වාහන ගාස්තු "සෘජු ප්‍රහාරයක්" ලෙස හැඳින්වූ අතර ප්‍රතිචාරයක් සැලසුම් කිරීම සඳහා ඊළඟ දිනයේ කැබිනට් රැස්වීමක් කැඳවන බව පැවසීය.

### යුරෝපය 
#### යුරෝපනු සංගමය 
දෙවන පදවි ප්‍රාප්තියට පෙර, ට්‍රම්ප් ඇමරිකානු මෝටර් රථ, කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සහ තෙල් හා ගෑස් ආනයනය වැඩි කිරීමෙන් යුරෝපය එක්සත් ජනපදය සමඟ ඇති වෙළඳ අතිරික්තය අඩු නොකළහොත් යුරෝපයට තීරුබදු පනවන බවට තර්ජනය කළේය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපා සංගමය 2023 දී වාර්තාගත ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.6 ක වෙළඳාමක් සිදු කළහ. යුරෝපීය කොමිසම පෙන්වා දුන්නේ එක්සත් ජනපදය භාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් EU සමඟ වෙළඳ හිඟයක් පවත්වාගෙන ගිය අතර, එය සේවා සම්බන්ධයෙන් වෙළඳ අතිරික්තයක් මගින් පියවා ගත් බවයි. 2025 පෙබරවාරි 2 වන දින ට්‍රම්ප් වාර්තාකරුවන්ට පැවසුවේ "ඉතා ඉක්මනින්" යුරෝපා සංගමයට තීරුබදු පැනවීමට සැලසුම් කර ඇති බවයි. ඔහු එක්සත් රාජධානියට තීරුබදු "සිදුවිය හැකි" බව ද යෝජනා කළ නමුත් "එකක් සකස් කළ හැකි" බව විශ්වාස කළේය.

සමහර EU නායකයින් වහාම පළිගැනීමේ තර්ජනයක් එල්ල කළ අතර තවත් සමහරු ගෝලීය උද්ධමනය නැවත ඇති කිරීම පිළිබඳව කනස්සල්ල පළ කළහ. "මෙම සම්පූර්ණයෙන්ම අනවශ්‍ය සහ මෝඩ තීරුබදු යුද්ධය වළක්වා ගැනීමට අපි සෑම දෙයක්ම කළ යුතුයි," පෝලන්ත අගමැති ඩොනල්ඩ් ටස්ක් පැවසීය. 2025 පෙබරවාරි 7 වන දින, EU විසින් මෝටර් රථ ආනයනය සඳහා වන තීරුබදු 10% සිට එක්සත් ජනපදයේ 2.5% අනුපාතයට ආසන්නව අඩු කිරීමට සහ ඇමරිකානු ද්‍රව ස්වාභාවික ගෑස් සහ හමුදා උපකරණ මිලදී ගැනීම් වැඩි කිරීමට යෝජනා කරන ලදී. පෙබරවාරි 25 වන දින, ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් ධවල මන්දිරයේදී ට්‍රම්ප් හමුවී යුරෝපය සමඟ වෙළඳ යුද්ධයක් ආරම්භ කිරීමෙන් වැළකී චීනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට ඔහුට ඒත්තු ගැන්වීමේ අරමුණින් කටයුතු කළේය.

ට්‍රම්ප්ගේ ගෝලීය වානේ සහ ඇලුමිනියම් තීරුබදු ක්‍රියාත්මක වීමෙන් පසු මාර්තු 12 වන දින, යුරෝපීය සංගමය අදියර දෙකක පළිගැනීමේ සැලැස්මක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. මුලින් අප්‍රේල් 1 වන දින ආරම්භ කිරීමට නියමිතව තිබුණද, අදියර දෙකම අප්‍රේල් මැද දක්වා කල් දමන ලදී. පළමු අදියර වන්නේ ට්‍රම්ප්ගේ පළමු කාලීන ලෝහ ගාස්තු වලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් 2018 සහ 2020 දී පනවන ලද තීරුබදු නැවත ස්ථාපිත කිරීමයි. 2018 දී යුරෝ බිලියන 6.3 ක වටිනාකමක් ඇති නමුත් බ්‍රෙක්සිට් සහ පහත වැටෙන එක්සත් ජනපද-යුරෝපා සංගම් වෙළඳාම හේතුවෙන් 2025 දී යුරෝ බිලියන 4.5 දක්වා අඩු වූ මෙම පියවර, එවකට ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් සමඟ පැවති සාකච්ඡාවලින් පසුව 2023 දී අත්හිටුවන ලදී. දෙවන අදියරේදී වානේ, ඇලුමිනියම්, ගෘහ උපකරණ, දැව නිෂ්පාදන, කුකුළු මස්, හරක් මස් සහ අනෙකුත් ආහාර ආනයනයන් ඇතුළුව යුරෝ බිලියන 18 ක ඇමරිකානු කාර්මික හා කෘෂිකාර්මික භාණ්ඩ සඳහා තීරුබදු හඳුන්වා දෙනු ලැබේ. ට්‍රම්ප්, යුරෝපීය සංගමය විසින් ඇමරිකානු විස්කි සඳහා සැලසුම් කර ඇති 50% ක තීරුබදු හෙළා දුටු අතර, ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් යුරෝපීය මධ්‍යසාර සඳහා 200% ක තීරුබදු පනවන බවට තර්ජනය කළේය.

ට්‍රම්ප්ගේ අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු පැනවීමට පෙර, INTA හි සභාපති බර්න්ඩ් ලැන්ජ්, "ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට විශාල අතිරික්තයක් ඇති ඩිජිටල් සේවාවන් සඳහා තීරුබදු" පැනවීමෙන් පළිගැනීමට යෝජනා කළේය.

#### එක්සත් රාජධානිය 
ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ ලෝහ තීරුබදුවලට එරෙහිව පළි නොගැනීමට එක්සත් රාජධානිය තීරණය කළේය. එක්සත් ජනපදය සමඟ තවදුරටත් වෙළඳ ආරවුල් වැළැක්වීම සඳහා එක්සත් රාජධානියේ ඩිජිටල් සේවා බද්ද (DST) අඩු කිරීමේ විභවය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා "සිදුවෙමින් පවතින" බව කම්කරු පක්ෂයේ චාන්සලර් රේචල් රීව්ස් ප්‍රකාශ කළාය. 2020 දී හඳුන්වා දුන් එක්සත් රාජධානියේ DST මඟින් විශාල ඩිජිටල් සමාගම් සඳහා 2% ක බද්දක් පනවන අතර එමඟින් වාර්ෂිකව දළ වශයෙන් පවුම් මිලියන 800 ක් උපයයි. බද්ද අඩු කිරීමේ යෝජනාව ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ගේ විවේචනයට ලක් වූ අතර, ඔවුන් එය "එලොන් මස්ක්, සකර්බර්ග් සහ අනෙකුත් එක්සත් ජනපද තාක්ෂණික වංශාධිපතියන්ට බදු ප්‍රදානයක්" ලෙස හෙළා දුටු අතර ඒ වෙනුවට 6% දක්වා වැඩි කිරීමට පෙනී සිටියහ. ඉන්දියාවේ වෙළඳ බර තැබූ සාමාන්‍ය තීරුබදු 12% ක් වූ අතර, එක්සත් ජනපදයේ 2.2% හා සසඳන විට, ට්‍රම්ප් එම රට "තීරුබදු රජ", "තීරුබදු අපයෝජනකරු" සහ වෙළඳ සබඳතා "විශාල අපයෝජනකරු" ලෙස නැවත නැවතත් හැඳින්වීමට හේතු විය. ප්‍රක්ෂේපිත අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු පියවර ඉන්දියාවට සැලකිය යුතු ආර්ථික බලපෑම් ඇති කරනු ඇතැයි විශ්ලේෂණය කරයි. සිටි පර්යේෂණ ආයතනය ඇස්තමේන්තු කළේ ඉන්දියාවට වාර්ෂිකව ඩොලර් බිලියන 7 ක් අහිමි විය හැකි බවයි. ඊළඟ මාසයේ, ඉන්දියාව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ වෙළඳ ගිවිසුමක් සඳහා සාකච්ඡා කරමින් සිටින බවත්, දැනට 5% සිට 30% දක්වා තීරුබදු වලට යටත් වන ඩොලර් බිලියන 23 ක් වටිනා එක්සත් ජනපදයෙන් ආනයනය කරන 55% ක තීරුබදු අඩු කිරීමට හෝ ඉවත් කිරීමට විවෘත බවත් රොයිටර් පුවත් සේවය වාර්තා කළේය. මෙම දීමනාව අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු වලින් සහනයක් මත රඳා පවතින බවත් තීරණ අවසාන නොවන බවත් ඉන්දියාව අනතුරු ඇඟවීය.

### වෙනත් රටවල් 
2025 ජනවාරි 26 වන දින, පිටුවහල් කරන ලද කොලොම්බියානු ජාතිකයන් රැගත් ඇමරිකානු හමුදා ගුවන් යානා දෙකක් ගොඩබෑමට කොලොම්බියානු ජනාධිපති ගුස්ටාවෝ පෙට්‍රෝ අවසර දීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසු කොලොම්බියාව සහ එක්සත් ජනපදය අතර ආරවුලක් ඇති විය. හමුදා ගුවන් ගමන් වලදී පිටුවහල් කරන්නන්ට සැලකීම අගෞරවනීය දෙයක් ලෙස පෙට්‍රෝ හැඳින්වූ අතර සිවිල් ගුවන් යානා වලින් පිටුවහල් කිරීමේ ගුවන් ගමන් පිළිගන්නා බව පැවසීය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ට්‍රම්ප් කොලොම්බියාවට සහ එහි නිලධාරීන්ට එරෙහිව පළිගැනීමට නියෝග කළ අතර, පෙට්‍රෝ ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ එක්සත් ජනපදයට සියයට 25 ක තීරුබදුවක් නියම කිරීමෙනි, එය සියයට 50 දක්වා වැඩි වනු ඇත. පිටුවහල් කරන ලද කොලොම්බියානුවන් "අඛණ්ඩව පිළිගැනීමට" සහ ඔවුන්ට "ගෞරවනීය කොන්දේසි" සහතික කිරීමට කොලොම්බියාව පැවසීය.  2025 මාර්තු 24 වන දින, වෙනිසියුලාවෙන් තෙල් සහ ගෑස් මිලදී ගන්නා රටවලින් ආනයනය කරන භාණ්ඩ සඳහා 25% ක තීරුබදු පනවන බවට ට්‍රම්ප් තර්ජනය කළේය.

## බලපෑම් තක්සේරු කිරීම 
### අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය 
ට්‍රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලයේ ආර්ථික ප්‍රතිපත්තියේ ඇපල් නිෂ්පාදන සඳහා ව්‍යතිරේකයක් වැනි බොහෝ ව්‍යතිරේක සහිතව අඩු සහ වඩාත් ඉලක්කගත තීරුබදු ඇතුළත් වුවද, ට්‍රම්ප් ඔහුගේ දෙවන ධුර කාලය තුළ ඉහළ අනුපාත, පුළුල් බලපෑම් සහ ව්‍යතිරේක කිහිපයක් පොරොන්දු විය. බදු පදනමට අනුව, පළමු ට්‍රම්ප් පරිපාලනය ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 380 ක් වටිනා ආනයන සඳහා නව තීරුබදු පැනවීය. සංසන්දනාත්මකව, දෙවන ට්‍රම්ප් පරිපාලනය 2025 අප්‍රේල් වන විට ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.4 කට වඩා ආනයන කෙරෙහි බලපානු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන ලදී.

ඔහුගේ දෙවන ධූර කාලය ආරම්භයේදී, වේගයෙන් උච්චාවචනය වන තීරුබදු මට්ටම් සහ අනෙකුත් ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳ ව්‍යාකූලත්වය ව්‍යාපාර සහ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් සඳහා සැලකිය යුතු අවිනිශ්චිතතාවයක් ඇති කළේය. ට්‍රම්ප්ගේ පදවි ප්‍රාප්තියට පෙර වසර වන 2024 දී එක්සත් ජනපද දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 2.8% කින් වර්ධනය විය. 2025 මාර්තු මාසයේදී, ෆෙඩරල් සංචිතය එහි 2025 වර්ධන පුරෝකථනය 2.1% සිට 1.7% දක්වා පහත හෙලූ අතර, OECD 2025 දී 2.2% දක්වා සහ 2026 දී 1.6% දක්වා පහත වැටීමක් පුරෝකථනය කළේය. PIIE ඇස්තමේන්තු කළේ එවැනි තීරුබදු 2029 දක්වා රඳවා ගැනීමෙන් එක්සත් ජනපදයේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය  කින් අඩු වනු ඇති බවයි. යේල් විශ්ව විද්‍යාලයේ අයවැය රසායනාගාරයට අනුව, ඇමරිකානු කුටුම්භවල මිලදී ගැනීමේ ශක්තිය ආසන්න වශයෙන්  අහිමි වනු ඇත.

ඇමරිකානු ආර්ථිකයේ බලශක්ති අංශය තීරුබදු වලින් වැඩිපුරම බලපෑමට ලක්වන අංශයක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බව විදේශ සබඳතා පිළිබඳ කවුන්සිලය සඳහන් කරයි. කැනේඩියානු බලශක්ති ආනයන සඳහා 10% ක තීරු බද්දක් ඇමරිකානු පාරිභෝගිකයින් සඳහා බලශක්ති මිල ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ, මන්ද කැනඩාව 2021 දී බොරතෙල් ආනයනයෙන් සියයට 61 ක් ඇතුළුව එක්සත් ජනපදයට විශාලතම බලශක්ති සැපයුම්කරු වන බැවිනි. ඇමරිකානු පිරිපහදු, විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග, පෙට්‍රල් බවට සැකසීම සඳහා බොරතෙල් මත විශ්වාසය තබන අතර, තීරුබදු හේතුවෙන් කලාපයේ ගෑස් මිල ගැලුමකට ශත 50 දක්වා ඉහළ යා හැකි බව ප්‍රක්ෂේපණවලින් පෙනී යයි. ඔහුගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරය අතරතුර, ට්‍රම්ප් තම පළමු වසර තුළ බලශක්ති මිල අඩකින් අඩු කරන බවට ඡන්දදායකයින්ට පොරොන්දු විය.

ආර්ථික විද්‍යාඥ මයිකල් හඩ්සන් තර්ක කර ඇත්තේ, එක්සත් ජනපදය සහ එහි විදේශීය ණය ගැතියන් අතර ගෙවුම් ශේෂය කඩාකප්පල් කිරීමෙන් ගෝලීය ආර්ථිකය කඩාකප්පල් කිරීමේ හැකියාව මෙම තීරුබදු වලට ඇති බවයි. තීරුබදු මගින් ඉලක්ක කරගත් රටවල් සහ එක්සත් ජනපදය අතර අපනයන වෙළඳාම අඩු කිරීමෙන් සහ ඩොලර් වලින් නම් කරන ලද භාණ්ඩවල පිරිවැය ඉහළ නැංවීමෙන්, එක්සත් ජනපදය එම රටවලට ඔවුන්ගේ ඩොලර් ණය ගෙවීම වඩාත් දුෂ්කර කරයි. මෙය ණය අර්බුදයක් ඇති කළ හැකි බව හඩ්සන් විශ්වාස කරන අතර, එය ලතින් ඇමරිකානු ණය අර්බුදයේ ඓතිහාසික උදාහරණ සහ ලෝක යුද්ධ සමයේ අන්තර් මිත්‍ර ණය ආපසු ගෙවීමේ ක්‍රම සමඟ සංසන්දනය කරයි.

### චීනය 
චීන භාණ්ඩ සඳහා එක්සත් ජනපදයේ *අවම* නිදහස් කිරීම ඉවත් කිරීම "චීන අපනයන වර්ධනය සියයට 1.3 කින් සහ දළ දේශීය නිෂ්පාදිත වර්ධනය ලකුණු 0.2 කින් මන්දගාමී කරනු ඇතැයි" නොමුරා හෝල්ඩින්ග්ස් ඇස්තමේන්තු කළේය. 2016 දී එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසය අවම සීමාව ඩොලර් 200 සිට ඩොලර් 800 දක්වා ඉහළ දැමූ විට, ඔවුන් ලාභ චීන භාණ්ඩ එක්සත් ජනපදයට ආනයනය කිරීම ඉහළ නැංවීමට හේතු විය.

2025 පෙබරවාරි 7 වන දින, තීරුබදු ආදායම සැකසීමට සහ එකතු කිරීමට ප්‍රමාණවත් පද්ධති ක්‍රියාත්මක වන බව වාණිජ ලේකම්වරයා ඔහුට දැනුම් දෙන තෙක් ට්‍රම්ප් චීනය සඳහා නිදහස් කිරීම වසා දැමීම අත්හිටුවන ලදී. නිදහස් කිරීම 2025 මැයි 3 වන දින නැවත වසා දැමීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

### වෙනත් රටවල් 
ඔන්ටාරියෝ අගමැති ඩග් ෆෝඩ් ප්‍රකාශ කළේ මෙම තීරුබදු පළාතේ මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ රැකියා මිලියන භාගයකට පමණ බලපානු ඇති බවයි. පීටර්සන් ආයතනයේ අධ්‍යයන අධ්‍යක්ෂ මාකස් නොලන්ඩ්ස් විශ්වාස කළේ තීරුබදු මෙක්සිකෝවේ කාර්මිකකරණය අඩපණ කිරීමට හේතු වනු ඇති බවයි.

## රට අනුව අන්‍යෝන්‍ය තීරුබදු 
## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* 

*