ඉස්මයිල් හනියේ

**ඉස්මයිල් හනියේ** (  - 31 ජූලි 2024 වර්ෂය) යනු 2017 වර්ෂයේ මැයි මස සිට 2024 වර්ෂයේ ජූලි මාසයේ දී ඔහු ඝාතනය වන තෙක් හමාස් දේශපාලන කාර්යාංශයේ සභාපති ලෙස සේවය කළ පලස්තීන දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු 2006 වර්ෂයේ මාර්තු මස සිට 2014 වර්ෂයේ ජූනි මස දක්වා පලස්තීන ජාතික අධිකාරියේ අගමැති ලෙස ද 2007 වර්ෂයේ ජුනි මස සිට 2017 වර්ෂයේ පෙබරවාරි මස දක්වා ගාසා තීරයේ හමාස් නායකයා ලෙස ද කටයුතු කළ අතර එහිදී ඔහුගෙන් පසුව යාහ්යා සින්වාර් පත් විය.

හනියේ උපත ලැබුවේ එවකට ඊජිප්තු පාලනය යටතේ පැවති ගාසා තීරයේ අල්-ෂාටි සරණාගත කඳවුරේ 1962 වර්ෂයේ හෝ 1963 වර්ෂයේ, නෙරපා හරින ලද හෝ අල් වලින් පලා ගිය දෙමාපියන්ට ය. - 1948 වර්ෂයේ පලස්තීන යුද්ධයේ දී ජුරා (දැන් අෂ්කෙලෝන්හි කොටසක්) ඔහු 1987 වර්ෂයේ දී ගාසා හි ඉස්ලාමීය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් අරාබි සාහිත්‍යය පිළිබඳ උපාධියක් ලබා ගත්තේ ය. එහි දී ඔහු මුලින්ම ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණයට එරෙහිව පළමු ඉන්ටිෆාඩාවේ දී පිහිටුවන ලද හමාස් සටන්කාමී කණ්ඩායම සමඟ සම්බන්ධ විය. ඔහුගේ මැදිහත්වීම විරෝධතාවලට සහභාගී වීමෙන් පසු කෙටි කාල තුනක් සිරගත කිරීමට හේතු විය. 1992 වර්ෂයේ දී ඔහු නිදහස් වීමෙන් පසු, ඔහුව ලෙබනනයට පිටුවහල් කරන ලද අතර, වසරකට පසුව නැවත ගාසාහි ඉස්ලාමීය විශ්ව විද්‍යාලයේ පීඨාධිපතිවරයෙකු බවට පත් විය. හනියේ 1997 වර්ෂයේ දී හමාස් කාර්යාලයක ප්‍රධානියා ලෙස පත් කරන ලද අතර පසුව එම සංවිධානයේ නිලයට උසස් විය.

2006 වර්ෂයේ පලස්තීන ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරනය ජයග්‍රහණය කළ හමාස් ලැයිස්තුවේ ප්‍රධානියා වූ හනියේ, ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව සන්නද්ධ ප්‍රතිරෝධය පිලිබඳව උද්ඝෝෂනය කල අතර පලස්තීන රාජ්‍යයේ අගමැති බවට පත් විය. කෙසේ වෙතත්, පලස්තීන ජනාධිපති මහමුද් අබ්බාස් 2007 වර්ෂයේ ජූනි මස 14 වන දින හනියේ තනතුරෙන් පහ කළේ ය. එවකට පැවති ෆාටා-හමාස් ගැටුම හේතුවෙන් හනියේ අබ්බාස්ගේ නියෝගය පිළි නොගත් අතර ගාසා තීරයේ අගමැති අධිකාරිය දිගටම ක්‍රියාත්මක කළේ ය. හනියේ 2006 වර්ෂයේ සිට 2017 වර්ෂයේ පෙබරවාරි මස දක්වා ගාසා තීරයේ හමාස් නායකයා වූ අතර ඔහු වෙනුවට යාහ්යා සින්වාර් පත් විය. හනියා බොහෝ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයින් විසින් හමාස්හි වඩාත් ප්‍රායෝගික සහ මධ්‍යස්ථ චරිතයක් ලෙස සලකනු ලැබී ය. 2017 වර්ෂයේ සිට 2024 වර්ෂයේ දී ඊශ්‍රායලය විසින් ඔහුව ඝාතනය කරන තෙක් ඔහු වැඩිපුරම ජීවත් වී ඇත්තේ කටාර්හි ය.

2017 වර්ෂයේ මැයි මස 6 වෙනිදා, කලීඩ් මාෂාල් වෙනුවට හනියේ හමාස් දේශපාලන මණ්ඩලය හි සභාපති ලෙස තේරී පත් විය. එවකට හනියේ ගාසා තීරයේ සිට කටාර් වෙත නැවත පදිංචි විය. ඔහුගේ ධුර කාලය යටතේ හමාස් ඔක්තෝබර් මස 7 වැනි දින ඊශ්‍රායලයට ප්‍රහාරයක් දියත් කළ අතර එය ඔහු දෝහාහිදී සමරනු ලැබී ය. 2023 වර්ෂයේ අග භාගයේ හමාස් ප්‍රහාරයෙන් පසුව, සියලුම හමාස් නායකයින් ඝාතනය කිරීමට ඊශ්‍රායලය සිය අභිප්‍රාය ප්‍රකාශ කළේ ය.

2024 වර්ෂයේ ජූලි මස 31 වන දින, ඊශ්‍රායල මොසාඩ් ඒජන්තයින් විසින් විය හැකි ටෙහෙරානයේ ඔහුගේ ගෙස්ට් හවුස් හි සිටුවා ඇති පුපුරණ ද්‍රව්‍ය උපකරණයකින් හනියේ ඝාතනය විය. ඔහු මිය යන විට හමාස් සංවිධානය වෙනුවෙන් සටන් විරාම සාකච්ඡා මෙහෙයවමින් සිටියේ ය.

## නීතිමය නඩුව 
2024 වර්ෂයේ මැයි මස 20 වන දින, පලස්තීනයේ ICC විමර්ශනයේ කොටසක් ලෙස,යුධ අපරාධ සහ චෝදනා කිහිපයක් සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ (ICC) අභිචෝදක කරීම් ඛාන් විසින් හනියේ සඳහා මෙන්ම අනෙකුත් පලස්තීන සහ ඊශ්‍රායල නායකයින් සඳහාද අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් ඉල්ලා සිටියේ ය. ඊශ්‍රායල-හමාස් යුද්ධයේදී මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ යි.

## දසුන 
හනියා හමාස්හි වඩා ප්‍රායෝගික හා මධ්‍යස්ථ චරිතයක් ලෙස සැලකේ.

### XVI වන බෙනඩික්ට් පාප්තුමා ඉස්ලාම් මතභේදය 
2006 වර්ෂයේ දී XVI වන බෙනඩික්ට් පාප්තුමාගේ ඉස්ලාම් මතභේදය අතරතුර, හනියා පාප්තුමාගේ ප්‍රකාශයන්ට දැඩි ලෙස විරුද්ධ විය: "පලස්තීන ජනතාවගේ නාමයෙන්, ඉස්ලාමය පිළිබඳ පාප්තුමාගේ ප්‍රකාශය අපි හෙළා දකිමු. මෙම ප්‍රකාශයන් සත්‍යයට පටහැනි වන අතර අපගේ ඇදහිල්ලේ හදවත ස්පර්ශ කරයි." මතභේදයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් බටහිර ඉවුරේ සහ ගාසා තීරයේ පල්ලිවලට එල්ල වූ මුස්ලිම් ප්‍රහාර ද හනියේ හෙලා දුටුවේ ය.

### ඊශ්‍රායලය සමඟ සබඳතා 
2006 වර්ෂයේ අගෝස්තු මාසයේ දී, ඉරානයේ අගමැති ලෙස ඔහුගේ පළමු විදේශ සංචාරයේදී, හනියේ මෙසේ පැවසීය: "අපි කිසි විටෙකත් කොල්ලකෑමේ සියොන්වාදී රජය හඳුනා නොගන්නා අතර ජෙරුසලම නිදහස් කරන තෙක් අපගේ ජිහාඩ් වැනි ව්‍යාපාරය දිගටම කරගෙන යන්නෙමු". 2010 වර්ෂයේ දෙසැම්බර මස දී, ගාසා හි පැවති ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී හනියේ ප්‍රකාශ කළේ, "*ජෙරුසලම එහි අගනුවර ලෙස, පලස්තීන සිරකරුවන් නිදහස් කිරීම සහ සරණාගතයින්ගේ ප්‍රශ්නය විසඳීම සමඟ 1967 වර්ෂයේ දේශසීමාවේ පලස්තීන රාජ්‍යයක් අපි පිළිගනිමු.*" මීට අමතරව, පලස්තීන ඡන්දදායකයින් ඊශ්‍රායලය සමඟ එවැනි සාම ගිවිසුමක් අනුමත කරන්නේ නම්, මෙම ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් පෙර හමාස් ස්ථාවරයන් නොතකා තම රජය එයට අවනත වන බව ඔහු පැවසීය.

2014 වර්ෂයේ මාර්තු මස 23 දින, ෂෙයික් අහමඩ් යසින් ඝාතනයේ දසවන සංවත්සරය සැමරීමේ උත්සවයකදී, හමාස් ආධාරකරුවන් පිරිසකට හනියේ දේශනයක් පැවැත්වීය, "*ගාසා තීරයේ සිට, මම නැවත නැවතත් කියමි: අපි ඊශ්‍රායලය හඳුනා නොගනිමු. .ගාසා අවහිරය අවාසනාවන්ත ලෙස දැඩි වෙමින් පවතී.*" මෙම දේශනය අතරතුර රැස්ව සිටි පිරිස "*හමාස් ඉදිරියට යන්න, යන්න! අපි කාලතුවක්කුව සහ ඔබ වෙඩි උණ්ඩය. ... අහෝ කසාම්, අපේ ආදරණීය, ටෙල් අවිව් බෝම්බ ප්‍රහාරය*" යනුවෙන් කෑගැසුවා.

### ඔසාමා බින් ලාඩන් 
2011 වර්ෂයේ මැයි මස 2 වන දින, ඔසාමා බින් ලාඩන් එක්සත් ජනපද හමුදා විසින් ඝාතනය කරන ලද අතර, එම ඝාතනය හමාස්ගේ ප්‍රතිවාදියා වන ෆාටා විසින් අගය කරන ලදී. ලෙස හැඳින්වූ අතර ඔහුගේ ඝාතනය "ඇමරිකානු පීඩනය දිගටම කරගෙන යාම සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ සහ අරාබිවරුන්ගේ ලේ වැගිරීම" ලෙස හෙළා දුටුවේ ය. දේශපාලන විශ්ලේෂකයින් පැවසුවේ මෙම ප්‍රකාශයන් හමාස් ඉතා මධ්‍යස්ථ යැයි හෙළා දකින අල්-කයිඩාවේ ආනුභාවයෙන් සලාෆි කණ්ඩායම් සමඟ ගාසා තීරයේ ඇති වූ මතභේද සිසිල් කිරීමට ගත් උත්සාහයක් බව යි. එක්සත් ජනපද ආන්ඩුව ඔහුගේ ප්‍රකාශය "අමුතු" ලෙස හෙළා දුටුවේ ය.

## මරණය 
2024 වර්ෂයේ ජූලි මස 31 වන දින, ඉරානයේ අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපති මසූද් පෙසෙස්කියා ගේ පදවි ප්‍රාප්ති උත්සවයට සහභාගී වෙමින් සිටි හනියේ ටෙහෙරානයේ දී ඝාතනය කරන ලදී. හමාස් ප්‍රකාශ කළේ, ඔහුගේ එක් ආරක්ෂකයෙකු සමඟ, "සියොන්වාදී" ගුවන් ප්‍රහාරයකින් ඔහු නිවසකට මරා දැමූ බවයි. වෙනත් මූලාශ්‍ර අල්-අරාබියා වෙත පැවසුවේ හේතුව පිපිරීමට මාස දෙකකට පෙර සැඟවිය හැකි සැඟවුණු බෝම්බයක් බවයි. ඒ වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 62 කි. *ද නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතට* අනුව, හනියේ මාස දෙකකට පෙර ඔහුගේ ගෙස්ට් හවුස් කාමරයේ සඟවා තිබූ දුරස්ථව පුපුරවා හරින ලද පුපුරණ ද්‍රව්‍ය උපකරණයක් භාවිතා කර ඝාතනය කරන ලද අතර, ඔහු ඇතුළත සිටින බව තහවුරු වූ පසු එය ක්‍රියාත්මක විය. ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකාය කියා සිටියේ හනියේ ඔහු රැඳී සිටි ගොඩනැගිල්ලෙන් පිටත සිට දියත් කරන ලද "කිලෝග්‍රෑම් 7ක් (රාත්තල් 15.4ක්) පමණ පුපුරන ද්‍රව්‍ය රැගෙන යන කෙටි දුර ප්‍රක්ෂේපණයකින්" මිය ගිය බව යි.

ඉරානයේ උත්තරීතර නායක අලි කමේනි විසින් යාඥා මෙහෙයවමින් අගෝස්තු මස 1 වන දින ටෙහෙරානයේ හනියේගේ අවමංගල්‍ය උත්සවයක් පවත්වන ලදී. හනියාගේ දේහය කටාර් වෙත ගෙන ගොස් පසුදා ලුසෙයිල් හි තැන්පත් කරන ලදී.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:1960 දශකය තුළ උපත්
ප්‍රවර්ගය:CS1 අරාබි-භාෂා මූලාශ්‍ර (ar)
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: archived copy as title
ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ