ගුවන් සේවා කේත

මෙය සියලුම *ගුවන් සේවා කේත* ලැයිස්තුවකි. වගුවේ IATA, ICAO සහ ගුවන් සේවා ඇමතුම් සංඥා ලැයිස්තුගත කර ඇත. සම්පූර්ණත්වය සඳහා පැරණි කේතද ඇතුළත් කර ඇත.

 

## IATA ගුවන් සේවා කේත 
IATA ගුවන් සේවා නාමකරණ, IATA වෙන්කිරීමේ කේත ලෙසද හැඳින්වේ, ජාත්‍යන්තර ගුවන් ප්‍රවාහන සංගමය (IATA) විසින් ලොව ගුවන් සේවා වෙත පවරන ලද අක්ෂර දෙකක කේත වේ. මෙම ප්‍රමිතිය IATA හි *සම්මත කාලසටහන් තොරතුරු අත්පොතෙහි* විස්තර කර ඇති අතර කේත IATA හි *ගුවන් සේවා කේතීකරණ නාමාවලියෙහි* විස්තර කර ඇත.  (දෙකම අර්ධ වාර්ෂිකව ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ.)

IATA කේත මුලින් පදනම් වූයේ 1947 දී අකුරු දෙකක ගුවන් සේවා හඳුනාගැනීමේ කේත ලෙස නිකුත් කරන ලද ICAO නිර්මාණකරුවන් මත ය (පහත කොටස බලන්න). 1982 දී ICAO විසින් එහි වත්මන් අකුරු තුනේ පද්ධතිය හඳුන්වා දීමෙන් පසුව, IATA විසින් අකුරු සහ ඉලක්කම් (හෝ අනෙක් අතට) වලින් සමන්විත කේත සමඟ අක්ෂර දෙකේ පද්ධතිය පුළුල් කරන ලදී. උදා: EasyJet හි **U2** . එතෙක් භාවිතා කළේ අකුරු සංයෝජන පමණි.

ගුවන් සේවා නාමකරණ කේත xx(a) ආකෘතිය අනුගමනය කරයි, එනම්, අක්ෂරාංක අක්ෂර දෙකක් (අකුරු හෝ ඉලක්කම්) පසුව විකල්ප අකුරක්. IATA ප්‍රමිතිය අක්ෂර තුනකින් යුත් ගුවන් සේවා සැලසුම්කරුවන් සඳහා පහසුකම් සපයනු ලැබුවද, IATA කිසිදු පවරා ඇති කේතයක විකල්ප තුන්වන අක්ෂරය භාවිතා කර නොමැත. මෙයට හේතුව සමහර පැරණි පරිගණක පද්ධති, විශේෂයෙන් "මධ්‍යම වෙන්කිරීමේ පද්ධති", එය වසර විස්සක් තිස්සේ ක්‍රියාත්මක වුවද, ප්‍රමිතියට අනුකූල වීමට අපොහොසත් වී ඇති බැවිනි. මේ දක්වා නිකුත් කර ඇති කේත IATA විභේදනය 762 ට අනුකූල වන අතර එය අක්ෂර දෙකක් පමණක් සපයයි. මේ අනුව මෙම කේත වත්මන් ගුවන් සේවා සැලසුම්කරු ප්‍රමිතියට අනුකූල වන නමුත් එහි විය හැකි පරාසයේ සීමිත උප කුලකයක් පමණක් භාවිතා කරයි.

නාමකරණ වර්ග තුනක් ඇත: අනන්‍ය, අක්ෂරාංක සහ පාලිත අනුපිටපත් (පහත පැහැදිලි කර ඇත):
[thumb|[Geneva Airport|ජිනීවා ගුවන්තොටුපළේ මෙම පුවරුවේ **AC** (එයාර් කැනඩා), **LX** (ස්විස්) සහ **AZ** (ITA එයාර්වේස්) ඇතුළු ගුවන් සේවා කේත පෙන්වයි.]]
වෙන්කිරීම්, කාලසටහන්, ටිකට්පත්, ගාස්තු, ගුවන් මාර්ග බිල්පත් සහ විදුලි සංදේශවල වාණිජමය අරමුණු සඳහා ගුවන් සමාගමක් හඳුනා ගැනීමට IATA ගුවන් සේවා නාමකරණ භාවිතා කරනු ලැබේ.

පියාසැරි නාමකරණය යනු ගුවන් සේවා කේතය, xx(a) සහ සංඛ්‍යාත්මක පියාසැරි අංකය, n(n)(n)(n) සහ විකල්ප තනි අකුරක් සහිත "ක්‍රියාකාරී ප්‍රත්‍යය" (a) හි එකතුවකි. එබැවින්, පියාසැරි සැලසුම්කරුවෙකුගේ සම්පූර්ණ ආකෘතිය xx(a)n(n)(n)(n)(a) වේ.

ගුවන් සමාගමක් ලැයිස්තුගත කිරීමෙන් පසු, මාස හයකට පසු නැවත භාවිතය සඳහා IATA හට කේතය ලබා ගත හැකි අතර "පාලිත අනුපිටපත්" නිකුත් කළ හැකිය. ගමනාන්ත අතිච්ඡාදනය වීමට ඉඩක් නොමැති කලාපීය ගුවන් සමාගම් සඳහා පාලිත අනුපිටපත් නිකුත් කරනු ලැබේ, එබැවින් එකම කේතය ගුවන් සමාගම් දෙකක් විසින් බෙදා ගනු ලැබේ. පාලිත අනුපිටපත මෙහි සහ IATA හි තරු ලකුණක් (*) සමඟ දැක්වේ. මෙයට උදාහරණයක් ලෙස "7Y" කේතය දැක්විය හැකිය, එය සුඩානයේ වරලත් ගුවන් සේවයක් වන මිඩ් එයාර්ලයින්ස් සහ ලෙබනනයේ වරලත් ගුවන් සේවයක් වන මෙඩ් එයාර්වේස්(2015 දී නතර විය) යන දෙකම භාවිත කරයි.

IATA ගිණුම්කරණ හෝ උපසර්ග කේතයක් ද නිකුත් කරයි. මෙම අංකය ටිකට්පත් වල ටිකට්පත් අංකයේ පළමු අක්ෂර තුන ලෙස භාවිතා කෙරේ.

ගුවන් සේවය නම වෙනස් කළත් සාමාන්‍යයෙන් IATA ගුවන් සේවා කේත වෙනස් නොකරන බැවින් කේතය  නමට නොගැලපේ. උදාහරණයක් ලෙස, **AY** දැන් Finnair වන Aero OY වෙත ලබා දෙන ලද අතර, **FI** දැන් Icelandair වන Flugfélag Íslands වෙත ලබා දෙන ලදී.

## ICAO ගුවන් සේවා කේත 
ICAO ගුවන් සේවා නාමකරණ යනු ජාත්‍යන්තර සිවිල් ගුවන් සේවා සංවිධානය (ICAO) විසින් ගුවන් යානා මෙහෙයුම් ආයතන, ගුවන් සේවා බලධාරීන් සහ ජාත්‍යන්තර ගුවන් සේවා සම්බන්ධ සේවාවන් සඳහා පවරන ලද කේතයක් වන අතර, ඒ සෑම එකක්ම *අකුරු තුනකින් යුත් කේතයක්* සහ *දුරකථන කේතයක්* යන දෙකම වෙන් කර ඇත. මෙම කේත ගුවන් සමාගම අනුව අනන්‍ය වේ. *ගුවන් යානා මෙහෙයුම් ආයතන, ගුවන් සේවා අධිකාරීන් සහ සේවා සඳහා වන* මෙම කේත ICAO ලේඛනය 8585 හි ලැයිස්තුගත කර ඇත.

ICAO කේත 1947 සිට නිකුත් කර ඇත. ICAO කේත මුලින් අකුරු දෙකක පද්ධතියක් මත පදනම් වූ අතර IATA විසින් භාවිතා කරන ලද ගුවන් සේවා කේත වලට සමාන විය. ගුවන් සමාගමක් IATA හා සම්බන්ධ වූ පසු, එහි පවතින ICAO අකුරු දෙකේ කේතය IATA කේතය ලෙස පවරා ගන්නා ලදී. සංවිධාන දෙකම එකම කේත පද්ධතිය භාවිතා කළ නිසා, වර්තමාන යෙදුම් ICAO කේතය සහ IATA කේතය 1980 ගණන් වන තෙක් නොතිබුණි. ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් අකුරු දෙකේ ගුවන් සේවා සැලසුම්කරුවන් ලෙස හැඳින්විණි. ඒ කාලයේ දී, ගුවන් සමාගමක් IATA සාමාජිකයෙකු ද නැද්ද යන්න එහි කේතය දෙස බැලීමෙන් පමණක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. 1970 ගණන්වලදී *BA* යන කෙටි යෙදුම බ්‍රිටිශ් එයාර්වේස් හි ICAO කේතය සහ IATA කේතය වූ අතර, කෝට් ලයින් වැනි IATA නොවන සාමාජිකයින් ඔවුන්ගේ අකුරු දෙකේ කෙටි යෙදුම ICAO කේතය ලෙස පමණක් භාවිතා කළහ. 1982 දී ICAO විසින් වත්මන් අකුරු තුනේ ක්‍රමය හඳුන්වා දෙන ලද්දේ ගුවන් සේවා සංඛ්‍යාව වැඩිවීම හේතුවෙනි. වසර පහක සංක්‍රාන්ති කාලයකින් පසු, එය 1987 නොවැම්බර් මාසයේදී නිල නව ICAO සම්මත පද්ධතිය බවට පත් වූ අතර IATA විසින් 1947 දී ICAO විසින් හඳුන්වා දුන් පැරණි අකුරු දෙකේ පද්ධතිය තබා ගන්නා ලදී  

අනෙකුත් පද්ධති සමඟ ව්‍යාකූල වීම වළක්වා ගැනීම සඳහා ඇතැම් අකුරු සංයෝජන වෙන් නොකෙරේ. අනෙකුත් නම් කරන්නන්, විශේෂයෙන් Y සහ Z වලින් ආරම්භ වන ඒවා, රජයේ සංවිධාන සඳහා වෙන් කර ඇත. කේතයක් වෙන් කර නොමැති ක්‍රියාකරුවන් සඳහා YYY යන නිර්මාණකරු භාවිතා වේ.

උදාහරණයක් ලෙස:

* ක්‍රියාකරු: ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවය
* අකුරු තුනේ කේතය: ALK 
* දුරකථන නාමය: ශ්‍රී ලංකන් ()

## ඇමතුම් සංඥා (පියාසැරි හඳුනාගැනීම) 
බොහෝ ගුවන් සමාගම් එයාර්බෑන්ඩ් රේඩියෝ සම්ප්‍රේෂණ අතරතුර සාමාන්‍යයෙන් කථා කරන ඇමතුම් ලකුණක් භාවිතා කරයි. ICAO ඇමුණුම 10 පරිච්ඡේදයේ 5.2.1.7.2.1 හි නිශ්චිතව දක්වා ඇති පරිදි, ඇමතුම් ලකුණක් පහත සඳහන් වර්ග වලින් එකක් විය යුතුය:

* **A වර්ගය:** ගුවන් යානයේ ලියාපදිංචි ලකුණු කිරීමට අනුරූප වන අක්ෂර.
* **B වර්ගය:** ගුවන් යානා මෙහෙයුම් ආයතනයේ දුරකථන නාමය, ඉන්පසු ගුවන් යානයේ ලියාපදිංචි සලකුණෙහි අවසාන අක්ෂර හතර.
* **C වර්ගය:** ගුවන් යානා මෙහෙයුම් ආයතනයේ දුරකථන නාමය, ඉන්පසු පියාසැරි හඳුනාගැනීම.

## අමතර 
* ජාත්‍යන්තර ගුවන් ප්‍රවාහන සංගමයේ(IATA) ගුවන් තොටුපළ කේතය
* ජාත්‍යන්තර සිවිල් ගුවන් සේවා සංවිධානයේ(ICAO) ගුවන් තොටුපළ කේතය

## ආශ්‍රිත 
## බාහිර සබැඳි 
* ජාත්‍යන්තර සිවිල් ගුවන් සේවා සංවිධානයේ නිල වෙබ් අඩවිය
* ICAO මාර්ගගත ප්‍රකාශන මිලදී ගැනීමේ නිල වෙබ් අඩවිය
* IATA හි ගුවන් සේවා සහ ගුවන් තොටුපළ කේත සෙවීම

ප්‍රවර්ගය:ගුවන් සේවා කේත ලැයිස්තු