open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සැකිල්ල

**සැකිල්ල** යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ සත්ත්ව දේහයන් දරාසිටින රාමුව බඳු ව්‍යූහයයි. විවිධ සැකිලි ප්‍රභේද ඇත: ඒ අතර ජීවියකුගේ ස්ථාවර පිටත කවචය වන බහිඃසැකිල්ල, ශරීර අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි සන්ධාරක ව්‍යූහය වන අන්තඃසැකිල්ල, ද්‍රව පීඩනය මඟින් ආධාර වන නම්‍යශීලී සැකිල්ලක් වන ද්‍රවසැකිල්ල, සහ බැක්ටීරියා හා ආකියා ඇතුළු සියලු සෛලවල හමුවන සෛල සැකිල්ල දැක්විය හැක. මෙහි ඉංග්‍රීසි යෙදුම වන "Skeleton” යන්න  යන වදනෙන් සම්භවය වූවකි.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
* 3-D Viewer of a male American mastodon skeleton, with bones labelled, at the University of Michigan Mammutidae digital fossil repository
* Interactive views of various primate skeletons at eSkeletons.org (associated with the University of Texas at Austin
හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස්

***හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස්*** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆිලිප් පුල්මන් විසින් රචිත ෆැන්ටසි නවකථා ත්‍රිත්වයකි. මෙයට *නදර්න් ලයිට්ස්* (1995) (උතුරු ඇමෙරිකාවේ මෙය *ද ගෝල්ඩන් කොම්පාස්* ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි), *ද සට්ල් නයිෆ්* (1997), සහ *දි ඇම්බර් ස්පයිග්ලාස්* (2000) යන කෘති අයත් වේ. මෙමඟින් නිරූපණය වන්නේ නව යොවුන් වියේ ළමුන් දෙදෙනකු වන, ලයිරා බෙලාක්වා සහ විල් පැරී විසින් සමාන්තර විශ්වයන් ගණනාවක සැරිසරන ආකාරයයි. මෙම නවකථා සම්මාන ගණනාවක් ලබා ඇති අතර, ඒ අතරට 1995  කාර්නෙජී සම්මානය (*නදර්න් ලයිට්ස්* සඳහා) සහ 2001 විට්බ්‍රෙඩ් වසරේ ග්‍රන්ථය සම්මානය (*දි ඇම්බර් ස්පයිග්ලාස්* සඳහා) ද වේ. 2003 දී, මෙම ත්‍රිත්වය බීබීසී හි ද බිග් රීඩ් මනාප සටහනෙහි තෙවන ස්ථානයෙහි පසු විය.

## ආශ්‍රේයයන්
## වැඩිදුර කියවීමට
* 
* 
*
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි
*
ලයිරා බෙලාක්වා

*

**ලයිරා බෙලාක්වා** (), හෙවත් **ලයිරා සිල්වර්ටන්ග්**, ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆිලිප් පුල්මන්ගේ *හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස්* නවකථා ත්‍රිත්වයෙහි එන ප්‍රධාන වීරවරියයි. *හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස්* අනුව, ලයිරා නම් දැරිය අපගේ විශ්වයට සමාන්තර වෙනත් විශ්වයක වාසය කරයි. ඔක්ස්ෆර්ඩ් හි ජෝර්ඩන් කොලීජියේ හැදීවැඩෙන ඇය, අධිකාරිය ලෙස හඳුන්වන දේවාත්මයක් සමඟ සිටින අස්රියෙල් උතුමාණන් සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපාක්ෂික මෙටාට්‍රොන් අතර වූ විශ්වීය යුද්ධයකට මැදි වෙයි. ලයිරා චරිතය *ද බුක් ඔෆ් ඩස්ට්'' නම් නවකථා ත්‍රිත්වයෙහි ද ප්‍රමුඛව දක්නට ලැබේ.

## ආශ්‍රේයයන්
ෆිලිප් පුල්මන්

**සර් ෆිලිප් පුල්මන්**, CBE, FRSL (උපත 1946 ඔක්තෝබර් 19) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වඩාත්ම අලෙවි වන ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශිත ඉංග්‍රීසි කතුවරයෙකි. ඔහුගේ ප්‍රකට ග්‍රන්ථ අතර ෆැන්ටසි ත්‍රිත්වයක් වන *හිස් ඩාර්ක් මැටීරියල්ස්* සහ ජේසුස් වහන්සේ පිළිබඳ ප්‍රබන්ධ නවකථාවක් වන *ද ගුඩ් මෑන් ජීසස් ඇන්ඩ් ද ස්කෝන්ඩ්‍රල් ක්‍රයිස්‍ට්* යන නවකථා වැදගත් වේ. 2008 දී, *ද ටයිම්ස්* සඟරාව විසින් පුල්මන් "1945 සිට විශිෂ්ටතම බ්‍රිතාන්‍ය ලේඛකයන් 50" දෙනාගෙන් අයකු ලෙස සඳහන් කරන ලදී. 2004 බීබීසී ජනමත විචාරණයකට අනුව, ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය සංස්කෘතියේ එකොළොස්වෙනියට වඩාත්ම බලපෑම් සහගත පුද්ගලයා ලෙස නම්කරන ලදී. සාහිත්‍යය උදෙසා ඔහු සිදුකළ සේවාව වෙනුවෙන් 2019 නව වර්ෂ ගෞරව උළෙලේ දී ඔහුට නයිට් නාමයක් ප්‍රදානය කරන ලදී.

## ආශ්‍රේයයන් 
## වැඩිදුර කියවීමට 
* Hugh Rayment-Pickard, ''The Devil's Account: Philip Pullman and Christianity* (London, Darton, Longman and Todd, 2004).
*
* Wheat, Leonard F. *Philip Pullman's His Dark Materials – A Multiple Allegory: Attacking Religious Superstition in The Lion, the Witch and the Wardrobe and Paradise Lost*.
* Robert Darby: *Intercision-Circumcision: His Dark Materials, a disturbing allegory of genital mutilation* https://web.archive.org/web/20081216122654/http://www.historyofcircumcision.net/index.php?option=com_content&task=view&id=82&Itemid=0.
* Gerald O’Collins SJ., *Philip Pullman's Jesus'' (London, Darton, Longman and Todd, 2010).

## බාහිර සබැඳි
* 
* 
* 
* 
*
අබුගිඩා

වලින් සම්භවය වූ විවිධ අබුගිඩාවන් සැසඳීමක්. "ශිවෝ රක්ෂතු ගීර්වාණභාෂාරසාස්වාදතත්පරං"; *දේව භාෂාවන් රස විදින්නන් ශිව දෙවියන් විසින් ආරක්ෂා කරත්වා.* (කාලිදාස)]]

**අබුගිඩා** (Abugida) යනු ලෝකය පවත්නා ලේඛනය සඳහා  භාවිත වන අක්ෂරමාලා ක්‍රම අතරින් එකක් වන සේම  එය ලේඛන කලාවේ තවත් අපූරු නිර්මාණයක් ලෙස හැඳින්විය විය හැක . මෙය අල්ෆාසිලබරි( alphasyllabary ),  නියෝසිලාබරි ( Neosyllabary ) සහ ව්‍යාජ හෝඩිය ( pseudo alphabet ) යන නම්වලින් ද හඳුන්වනු ලබයි .මෙම අක්ෂරමාලා  විශේෂයෙහි දැකිය හැකි ප්‍රධානතම ලක්ෂණය නම් අක්ෂර භාවිතයේදී ව්‍යංජන අක්ෂර නිරූපණය සදහා ප්‍රමුඛතාව ලබා දීමයි. මින් අදහස් වන්නේ ස්වර ශබ්ද නොසලකා හැරීම නොව, ව්‍යංජන ශබ්ද සම්පූර්ණ අක්ෂරයකින් නිරූපණ  කිරීමට ප්‍රමුඛතාව දී ඇති බව සේ ම ව්‍යංජන අක්ෂරය සමග බැඳී පවත්නා ස්වර ශබ්දය වෙනම අක්ෂරයක් ලෙස නොදක්වා ව්‍යංජන ශබ්දය නිරූපිත අක්ෂරයේම ඉදිරියෙන් , පිටුපසින් , ඉහළින් හෝ පහළින් ස්වර ශබ්ද නිරූපණය සඳහා  ශබ්දය සංකේතයක් යෙදීම යි. මෙම ස්වර සංකේත පිල්ලම් නමින් හඳුන්වනු ලබයි.  මේ ලේඛන අක්ෂරමාලාව සම්බන්දයෙන් ස්වාධීන අදහසක් 1948 ජේම්ස් ජර්මෙයින් ෆෙව්රියර් ( James Germain Fevrier)   "නියෝසිලබිස්ම්" යන නමින් ද ඩේවිඩ් ඩිරින්ජෙර් ( David Diringer ) "සෙමිසිලබරි" යන නමින් ද අදහස් දක්වා ඇත. පසුව 1959 වසරේදී  ෆ්‍රෙඩ් හවුස්හෝල්ඩර් ( Fred Householder ) "Pseudo Alphabet" යන නාමය ඉදිරිපත් කොට ඇති අතර මෙම අක්ෂර ක්‍රමය සඳහා ඉතියෝපියානු වචනයක් වන "අබුගිඩා" යන වචනය භාවිතයට පැමිණෙන්නේ 1990 වසරේදී පීටර්. ටී. ඩැනියල්ස් ( Peter .T . Daniels) මහතාගෙනි ,  1992 වසරේදී Faber විසින් මීට " Segmentally coded syllabically liner phonographic script "යන නම යෙදූ අතර ඥානවිදෙසිකන්, රිම්සිම් ,කාට්ස් සහ නොව්ලර් යන පිරිස මේ සඳහා අක්ෂර නොහොත් ආක්ෂරික යන නම නිර්දේශ කළහ.  ලෝකයේ මෙම අබුගිඩා අක්ෂරමාලා ක්‍රමය සහිත අක්ෂරමාලා බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරමාලා භාවිත වන දකුණු ආසියාව, අග්නිදිග ආසියාව , ටිබෙටය වැනි ප්‍රදේශවලද, ඉතියෝපියානු සෙමිතික් අක්ෂරමාලාවල ද, කැනඩාවේ අබෝර්ජිනල් අක්ෂරවලද දැකිය හැක.  සිංහල අක්ෂරමාලාව ද බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරමාලාවක් බැවින් මෙම අක්ෂරමාලා ක්‍රමයටම අයත් වේ .

https://www.definitions.net/definition/abugida

https://omniglot.com/writing/syllabic.htm
ෂින්ජොං රැජින

**ෂින්ජොං රැජින**(හංගුල්: 신정왕후, හන්ජා: 神貞王后; 1809 ජනවාරි 21 - 1890 ජූනි 4) හෙවත් **හ්යෝයු වැන්දඹු ‍රැජින** (효유왕대비) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජොසොන් හි කිරුළ හිමි හ්යෝමියොං කුමරුගේ එකම පතිනිය වන අතර, ඇය ජොසොන් හි හොන්ජොං රජුගේ මෑණියන් ය. 1864-1873 අතර කාලයෙහි, ඇය විසින් ගෝජොං රජු සිංහාසනයට පත්කොට, ජොසොන් රාජ්‍යයේ නාමික රාජ්‍යාධිකාරිණිය ලෙස කටයුතු කළා ය. එහි දී සත්‍ය රාජ්‍ය බලය, ලාබාල රජුගේ  පියා වූ හූංසොන් දේවොන්ගුන් සතු විය.

## ආශ්‍රේයයන්
* 

## බාහිර සබැඳි
#https://thetalkingcupboard.com/joseon/royal-ladies-of-joseon-dynasty/
පර්සිවල් ලොවෙල්

**පර්සිවල් ලෝරන්ස් ලොවෙල්** (; මාර්තු 13, 1855 – නොවැම්බර් 12, 1916) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඇමරිකානු ව්‍යාපාරිකයකු, කතුවරයකු, ගණිතඥයකු, සහ තාරකා විද්‍යාඥයෙකි. අඟහරු ග්‍රහයාගේ ඇල මාර්ග ඇති බවට ඔහු සැකපහළ කළේ ය. ඔහු විසින් ඇරිසෝනාවේ ෆ්ලැග්ස්ටාෆ් හි ලොවෙල් නිරීක්ෂණාගාරය ස්ථාපිත කළ අතර, ඔහුගේ මරණින් වර්ෂ 14කට පසුව ප්ලූටෝ සොයාගැනීමට එය අඩිතාලම දැමී ය.

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි
* 
* 
* 
* 
* 
* Lowell Observatory
* BBC Science: Percival Lowell
*
යොංවොල් ඉයොම් වංශය

**යොංවොල් ඉයොම් වංශය** () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු වංශයකි. ඔවුන්ගේ බොන්-ග්වන් පිහිටියෙර් ගංවොමන් පළාතේ යොංවොල් ප්‍රාන්තයේ. ඔවුන්ගේ ආදිකර්තෘවරයා වන්නේ  නැමැත්තායි. මොහු සිල්ලා හි ග්‍යොංදොක් රජ දවස ටෑං හි ෂුවාන්සොං අධිරාජයාගේ නියෝගයක් අනුව යොංවොල් සින් වංශයේ ආරම්භකයා වන  සමඟ දූතයකු ලෙසින් සිල්ලාවට පැමිණ තිබේ.

## මේවාත් බලන්න 
* විදේශීය සම්භවයක් සහිත කොරියානු වංශ නාම

## ආශ්‍රේයයන් 
## බාහිර සබැඳි 
*
අධිරාජකීය වංශවත් සුන්හොන් බිසව

යොංවොල් ඉයොම් වංශයේ **අධිරාජකීය වංශවත් සුන්හොන් බිසව** (1854 පෙබරවාරි 2 – 1911 ජූලි 20) (순헌황귀비 엄씨) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු රජ සහ අධිරාජ කොරියාවේ ගෝජොංගේ බිසවකි. ඇයට මරණින් පසුව සුන්හොන් හ්වං-ග්වයි-බි "සුන්හොන්, ඉහළම ශ්‍රේණියේ අධිරාජකීය උපබිසව" යන නාමය ලබාදෙන ලදී. ඇගේ සම්පූර්ණ නාමය වූයේ ඉයොම් සොන්-යොං (엄선영) ය. ඇය, ඉයොම් ජින්-සම් (엄진삼) සහ ජ්‍යූං චන්-ජොං (증찬정) දෙපළගේ දියණියයි.

## දරුවන්
#යි යුන්, කිරුළ හිමි උයිමින් කුමරු (1897 ඔක්තෝබර් 20 – 1970 මැයි 1) (이은 의민태자)  

## ආශ්‍රේයයන්
කෝමාරිකාගල

පරුමක පුලය පුත පරුමක උතුර පුත පරුමක දතශ කුමි ලෙණෙ ච ශගශ දිනෙ
ජාවිඩ් සෆර්ලි

ජාවිඩ් සෆර්ලි (සම්පූර්ණ නම: ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු සෆර්ලි; 1993 මැයි 31; අලිගුලුලර්, ඉමිෂ්ලි, අසර්බයිජානය - 2020 ඔක්තෝබර් 23; ගුබද්ලි, අසර්බයිජානය) - අසර්බයිජානියානු සන්නද්ධ හමුදාවේ ජ්‍යෙෂ් Le ලුතිනන්, දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ දිවි පිදූවෙක්.

## ජීවිත හා හමුදා සේවය 
සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු 1993 මැයි 31 වන දින ඉමිෂ්ලි කලාපයේ අලිගුලුලර් ගම්මානයේ උපත ලැබීය. 1999 දී ඔහු රසූල් මම්මඩොව්ගේ නමින් අලිගුලුලර් ගම් ද්විතීයික පාසලේ පළමු ශ්‍රේණියට ඇතුළත් විය. 2001 දී එන්. ෂිරිනොව්ගේ නමින් නම් කරන ලද ඉමිෂ්ලි දිස්ත්‍රික් ද්විතීයික පාසලේ අංක 5 හි අධ්‍යාපනය ලැබීය.
2007-2008 දී ඔහු ජේ. නක්චිවන්ස්කිගේ නමින් හමුදා ලයිසියම් වලට ඇතුළු විය. ඔහු 2010 දී උසස් පාසලෙන් උපාධිය ලබා AAHM වෙත ඇතුළත් විය.ඔහු 2014 දී AAHM උපාධිය ලබා ගත්තේය. 2014-2015 දී ඔහු TTM හි අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන ගියේය. 2016 දී බකූ හි මුෂ්විගාබාද් ජනාවාසයේ පිහිටි 4 වන යුද හමුදා බලකාය එන්. යතුරුපැදි පාබල සේනාංකයේ ඒකක අණ දෙන නිලධාරියෙකු ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය. 2017 දී ඔහු ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් තනතුරට උසස් කරන ලදී. බලඇණියේ නියෝජ්‍ය අණදෙන නිලධාරියා ලෙස වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය.
## දේශප්‍රේමී යුද්ධය, ප්‍රාණ පරිත්‍යාගය සහ භූමදානය 
ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් ජාවිඩ් සෆාර්ලි දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ පළමු දින සිට ආයුධ සන්නද්ධව සිටින අතර මාතෘ භූමියේ භෞමික අඛණ්ඩතාව සඳහා පළමු සටනේ සිට අවසාන සටන දක්වා සතුරන් තලා දමමින් සිටී. ආමේනියානු සොල්දාදුවන් 23 දෙනෙකු ඉදිරියේ 3 දෙනෙක් නිර්භීතව සටන් කළ බවත්, ආමේනියානු සොල්දාදුවන් තිදෙනෙකු ඉදිරියේ ඉදිරියට යා නොහැකි බවත් පලා ගිය බවත් සහෝදරවරු පැවසූහ. ඒ තිදෙනාගෙන් එක් අයෙක් ජාවිඩ් සෆර්ලි ය.
ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් ජාවිඩ් සෆාර්ලි දෙවන කරබාක් යුද්ධයේ ප්‍රධාන සටන් වලින් එකක් වන ෆුසුලි, හද්රුට් සහ ජබ්‍රෙයිල් සඳහා වූ සටන්වලට සහභාගී වූ අතර සාෆර් සමඟ සටනින් ආපසු පැමිණියේය.
ජාවිඩ් සෆර්ලිගේ අවසන් සටන ගුබද්ලි සඳහා වූ එක් සටනකි. 2020 ඔක්තෝබර් 23 වන දින ගුබද්ලිගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ ජ්‍යෙෂ් Senior ලුතිනන් ජාවිඩ් සෆාර්ලි වීරෝදාර විය.
මාසයක් පමණ අතුරුදහන් වූ අපගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගිකයාගේ මළ සිරුර නොවැම්බර් මාසයේදී සොයාගෙන නොවැම්බර් 17 වනදා තැන්පත් කරන ලදී.
අසර්බයිජානයේ භෞමික අඛණ්ඩතාව යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ කරබාක්ගේ විමුක්තිය වෙනුවෙන් ඔහු කළ කැපකිරීම වෙනුවෙන්, ඔහුගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාග දිනය දක්වා වූ සියළුම සටන් වලදී වීරත්වය වෙනුවෙන් සහ හමුදා ඒකකයට ඔහුගේ රාජකාරිය ගෞරවාන්විතව ඉටු කිරීම වෙනුවෙන්, 15.12.2020 දිනැති අසර්බයිජානයේ ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගයට අනුව. සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු මරණයෙන් පසු "මාතෘ භූමිය සඳහා" පදක්කම පිරිනමන ලදී.
ජ්‍යෙෂ් L ලුතිනන් සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලූට “ධෛර්යය උදෙසා” පදක්කම පිරිනමන ලද්දේ ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගය අනුව ය.
සෑම සටනකදීම මෙන්ම ෆුසුලිගේ විමුක්තිය උදෙසා අවසානය දක්වාම සටන් කළ ෆිසුලි හි විශාල වීරත්වයක් පෙන්වූ දිවි පිදූ මේජර් ලුතිනන් සෆාර්ලි ජාවිඩ් කලිග් ඔග්ලු, 2011.12.25 දිනැති ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගයෙන් “ෆුසුලි විමුක්තිය සඳහා” පදක්කම ප්‍රදානය කරන ලදී.
## ත්යාග 
(15.12.2020) - පදක්කම "මාතෘ භූමිය සඳහා" (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)

(18.12.2020) - පදක්කම “ධෛර්යය සඳහා” (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)

(25.12.2020) - පදක්කම "ෆුසුලි නිදහස් කිරීම සඳහා" (ඔහුගේ මරණයෙන් පසු)
Dassault MD.750

**Dassault MD.750** (Mirage 6000 හෝ Mega Mirage, Spectre) යනු 1960 ගණන් වලදී Dassault Aviation විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද interceptor aircraft සඳහා වන twinjet tailless delta wing සංකල්පයකි. මෙහි සැලසුම් ඉලක්ක අතර, මාක් 3.5 (Mach) ක උපරිම වේගය සහ ඉහළ high rate of climb, එනම් මිනිත්තු  පහක් (5) හෝ හයක් (6) ඇතුළත උන්නතාංශය මීටර 16000 ක් දක්වා ලඟාවීම වේ. එය බොහෝදුරට Mikoyan-Gurevich MiG-25 හා සමාන වන අතර ප්‍රධාන වෙනස්කම වන්නේ MiG-25 යානයේ twin fins වෙනුවට මෙහි single vertical stabilizer භාවිතා වීම වේ.

## ආශ්‍රිත 
* Dassault Mirage 4000
* Avro Canada CF-105 Arrow

## මූලාශ්‍ර
ශ්‍රෝණිය

(ඉහළ), චුම්බක අනුනාද මූර්තනය (මැද), සහ ත්‍රිමාන ආගණිත ටොමෝග්‍රැෆි (පහළ)]]

**ශ්‍රෝණිය** (බහුවචනය **ශ්‍රෝණි**) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මානව ශරීරයේ කඳෙහි පහළ කොටස හෝ උදරය සහ කලවා අතර පිහිටි ප්‍රදේශය (ඇතැම් අවස්ථාවල කඳෙහි **ශ්‍රෝණි පෙදෙස** යනුවෙන් ද හඳුන්වයි) හෝ එහි අන්තර්ගත සැකිල්ල (ඇතැම්විට **අස්ථිමය ශ්‍රෝණිය**, හෝ **ශ්‍රෝණි සැකිල්ල** ලෙස හඳුන්වයි) හැඳින්වීම පිණිස භාවිතා කරන යෙදුමයි.

කඳෙහි ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශයට අස්ථිමය ශ්‍රෝණිය, ශ්‍රෝණි කුහරය (අස්ථිමය ශ්‍රෝණිය මඟින් සෑදෙන කුහරය), සහ එයට පහළින් වූ ශ්‍රෝණි පත්ල, ඊටත් පහළින් පිහිටි අද්‍යෝභගය (perineum) අයත් වේ. ශ්‍රෝණි සැකිල්ල තැනී ඇත්තේ පෘෂ්ඨීයව ත්‍රිකාස්ථිය සහ අනුත්‍රිකාස්ථිය මඟින් අතර, පූර්වව සහ දෙපසින් ශ්‍රෝණි අස්ථි මඟින් එය සීමා වේ.

## සටහන් 
## බාහිර සබැඳි
බාහිර කන

**පිටත කන, හෙවත් බාහිර කන** යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ කනෙහි බාහිර කොටසයි. මෙයට කන්පෙත්ත සහ බාහිර ශ්‍රවණ නාලය අයත් වේ. එමඟින් ධ්වනි ශක්තිය එක්රැස් කොට කන්බෙරය (කර්ණපටහ පටලය) වෙත යොමුකරයි.
## ආශ්‍රේයයන්
අධිරාජකීය බොක්න්‍යොං ග්වයි-ඉන් බිසව

චොංජු යං වංශයේ **අධිරාජකීය බොක්න්‍යොං ග්වයි-ඉන් බිසව** (1882 සැප්තැම්බර් 27 – 1929 මැයි 30) (복녕당 귀인 양씨) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියානු රජ සහ අධිරාජයා වූ කොරියාවේ ගෝජොංගේ බිසවකි. ඇගේ සම්පූර්ණ නාමය වූයේ යං චුන්-ගි (양춘기) ය. 

ඇය 1905 මාර්තු 10 දින පරිවාර ස්ත්‍රියක ලෙසින් දොක්සුගුං මාලිගයට පිවිසියා ය. දොක්හ්යේ කුමරියට උපත ලබාදීමෙන් පසු, ඇයට "බොක්න්‍යොං" (福寧) යන නාමය ලබාදෙන ලදී.

## දරුවන්
#දොක්හ්යේ කුමරිය (1912 මැයි 25 – 1989 අප්‍රේල් 21) (덕혜옹주)  

## ආශ්‍රේයයන් 
ප්‍රවර්ගය:ජොසොන් රාජවංශ අන්තඃපුරය
තාං රාජවංශය

**තාං රාජවංශය** (, ; ) හෙවත් **තාං අධිරාජ්‍යය** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 618 සිට 907 දක්වා පැවති අධිරාජකීය චීන පාලන රාජවංශයකි. (690 සහ 705 අතර කාලයේ අරාජික සමයයක් සහිතව) මෙය සුයි රාජවංශයෙන් අනතුරුව රාජ්‍යත්වයට පත් අතර, අනතුරුව පංච රාජවංශ සහ දස රාජධානි යුගය ඇරඹිණි. ඉතිහාසඥයන්‍ට අනුව, තාං රාජවංශය චීන ශිෂ්ටාචාරයේ උච්චස්ථානය ලෙස සැළකෙන අතර, චීන සංස්කෘතියේ ස්වර්ණමය ‍යුගය ලෙස ද සැලකෙයි.

## සටහන් 
## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
## බාහිර සබැඳි 
* The Tang Dynasty at the Metropolitan Museum of Art
* Home of 300 Tang Poems, University of Virginia
* Tang art with video commentary , from the Minneapolis Institute of Arts
* Paintings of Sui and Tang dynasties
* *Zizhi Tongjian*, vols. 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199.
අන්වර් අරසොව්

අන්වර් තාලිෂ් ඔග්ලු අරසොව් - අසර්බයිජානයේ ජාතික වීරයා; ඔහු කරබාක් යුද්ධයෙන් මිය ගියේය.

## ඉතා වැදගත් 
ඔහු 1953 දෙසැම්බර් 2 වන දින ගංජා හි උපත ලැබීය. ඔහු එම නගරයේ අංක 15 ද්විතීයික පාසලේ අටවන ශ්‍රේණියෙන් උපාධිය ලබා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු වෘත්තීය පාසලක අධ්‍යාපනය ලැබීය. ටික කලක් වැඩ කිරීමෙන් පසු ඔහු ගංජා පොලිටෙක්නික් විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. 1974 දී බඳවා ගත් අන්වර්, මූර්මන්ස්ක් කලාපයේ උතුරු බලඇණියේ සේවය කළේය. සිය හමුදා සේවය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු නැවත ගංජා වෙත පැමිණ ක්‍රිස්ටල් කම්හලේ වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඒ. අරසොව්, එකවරම නිම නොකළ අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන යමින්, 1980 දී කාර්මික පාසලෙන් සාර්ථකව උපාධිය ලබා, බලාගාරයේ වැඩ කිරීමට පටන් ගත්තේය, පළමුව නියාමකයෙකු ලෙස, පසුව මාරුවීමේ ප්‍රධානියා ලෙස.
## සටන් වලට සහභාගී වීම 
1988 දී ආමේනියානුවන් නාගෝර්නෝ-කරබාක්හි යුද්ධය ආරම්භ කර පෙරමුණට යන විට අන්වර් අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය විසින් කුලියට ගන්නා ලදී. 1989 දී ඔහු චේකෙන්ඩ් අල්ලා ගැනීම සඳහා වූ සටන්වලට සහභාගී විය. 1992 දී ඔහු ගංජා හි ජාතික ආරක්ෂක කාර්ය මණ්ඩලයේ දෙවන නියෝජ්‍ය ප්‍රධානියා විය. 1992 අගෝස්තු මාසයේදී ඔහු ටාටාර්හි රෙජිමේන්තු අණ දෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහුගේ නිර්භීතකම වෙනුවෙන් ඔහුට කර්නල් තනතුර පිරිනමන ලදී.
ඔහු අග්දාරා කලාපයේ සාර්ථක මෙහෙයුම් රැසකට සහභාගී විය. 1992 නොවැම්බර් 1-2 දින රාත්‍රියේ ඔහු ආග්ඩම් කලාපයේ සර්ඛාවන්ඩ් ගම්මානයේ ආර්මේනියානු කොල්ලකරුවන් සමඟ සටන් කොට නිර්භීතව මිය ගියේය.
## පවුලක් 
ඔහු විවාහකයි. එක් පුතෙකු හා එක් දියණියක් සිහිපත් වේ.
## ජාතික වීරයා 
1992 නොවැම්බර් 6 දිනැති අසර්බයිජාන් ජනරජයේ අංක 290 දරන ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝගය අනුව අසර්බයිජානයේ ජාතික වීරයා යන නාමය අරාසොව් අන්වර් තාලිෂ් ඔග්ලුට මරණින් පසු ප්‍රදානය කරන ලදී.
ඔහුව තැන්පත් කරනු ලැබුවේ ගංජාහි දිවි පිදූවන්ගේ ඇලී වලය.
## බාහිර සබැඳි 
http://www.azerbaijans.com/content_420_en.html
Wirala

thumb

"*Wirala*" is an organization that presents exploratory documentaries on social media about the journey of unique individuals and organizations around the world through positive concepts.

You can view videos, presented by "Wirala" at the addresses below.

"Wirala" YouTube Channel
ප්‍රවර්ගය:Youtube channel
__INDEX__
__NEWSECTIONLINK__
විද්‍යාත්මක චින්තනය

විද්‍යාත්මක චින්තනය යනු නිරීක්ෂන මගින් නිගමන වලට එලබීමයි
නැගෙනහිර චෞ

**නැගෙනහිර චෞ** (; ; ක්‍රි.පූ. 770–256) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීනයේ චෞ රාජවංශයේ දෙවන අර්ධයයි. මෙය ප්‍රධාන යුග දෙකකට වෙන්කළ හැකි ය: වසන්ත සහ සරත් සහ යුද්ධ රාජ්‍ය සමයයි.

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### මූලාශ්‍ර 
* 許倬雲 著，鄒水傑 譯：《中國古代社會史論——春秋戰國時期的社會流動》（桂林：廣西師範大學出版社，2006）.
* Yang Hsien-yi and Gladys Yang (1974), *Records of the Historians*. Hong Kong: Commercial Press.
** Reprinted by University Press of the Pacific, 2002. Contains biographies of Confucius and Laozi. .
වසන්ත සහ සරත් සමය

**වසන්ත සමය**යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 771 සිට 476 දක්වා වූ (හෝ ඇතැම් බලධාරීන්ට අනුව ක්‍රි.පූ. 403 දක්වා) වූ චීන ඉතිහාසයේ යුගයයි. මෙය දළ වශයෙන් නැගෙනහිර චෞ යුගයේ ප්‍රථම අර්ධයට අනුරූප වේ. මෙම යුගයෙහි නාමය පැනනැගී ඇත්තේ ක්‍රි.පූ. 722 සහ 479 අතර කාලයේ ලූ රාජ්‍යයට අයත් *වසන්ත සහ සරත් වාර්ෂික වාර්තා*, නම් වංශකථා ග්‍රන්ථය ආශ්‍රයෙනි. මෙය කොන්ෆියුසියස් (ක්‍රි.පූ. 551–479) හා සම්බන්ධ ය.

මෙම යුගයේ දී, විවිධ වැඩවසම් රාජ්‍ය කෙරෙහි පැවති චෞ අධිකාරිය ක්‍රමයෙන් හීන වූ අතර, එම රාජ්‍ය ස්වාධීන පාලන තන්ත්‍රයක් ගෙනයමින්, එකිනෙකා සමඟ සටන් වැදුණහ. මේ අතර වඩාත්ම බලවත් රාජ්‍යයක් වූ ජින් රාජ්‍යයේ බෙදී යාම, වසන්ත සහ සරත් සමයේ අවසානය සනිටුහන් කළේ ය. මෙලෙසින් සතුරු රාජ්‍ය සමය ආරම්භ විය. 

ප්‍රජනනය කිරීම බැලීම ඔබට අවශ්‍ය නම් දැන් ම pornhub.com / playvids.com / live jasmin   වෙත යන්න. 

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
## වැඩිදුර කියවීමට
* Ebrey, Patricia Buckley (1999). *The Cambridge Illustrated History of China*. Cambridge: Cambridge University Press.  (paperback).

## බාහිර සබැඳි
*  – linked to their occurrences in classical Chinese texts.
*
ෂින් රාජවංශය

**ෂින් රාජවංශය** (; ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.ව. 9 සිට 23 දක්වා කෙටි කාලයක් පමණක් පැවති චීන රාජවංශයකි. (මෙහි රාජ්‍ය පාලනය කොට ඇත්තේ එක් රජෙක් පමණකි) මෙය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ හන් රාජවංශයේ බිසවකගේ ඥාතියකු වූ වං මැං විසිනි. ඔහු විසින් හන් හි පිං අධිරාජයාව බලයෙන් පහකොට දශකයකට අධික කාලයක් පාලනය ගෙනගිය අතර, පසුකාලීනව කැරලි කණ්ඩායම් විසින් ඔහුව නෙරපා හරින ලදී. වං ගේ මරණින් පසුව, හන් හි ජිං අධිරාජයාගේ දූරස්ථ ඥාතියකු වූ ලියු ෂියු විසින් යළි හන් පාලනය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ හෙයින්, බොහෝ අවස්ථාවල මෙම ෂින් රාජවංශය යනු හන් රාජවංශයේම අරාජික සමයයක් ලෙස සැළකේ. ඒ අනුව එම කාලය මඟින් හන් රාජවංශය බටහිර හන් (හෙවත් "පැරණි හන්") සහ නැගෙනහිර හන් (හෙවත් "පසුකාලීන හන්") ලෙස කාල පරිච්ඡේද දෙකකට බෙදා ඇත.

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත කෘති 
* 
* 
*
* 
* 

## වැඩිදුර කියවීමට 
* *Book of Han*, vol. 99, parts 1, 2, 3.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 36, 37, 38, 39.
* Yap, Joseph P. *Wars With the Xiongnu – A translation from Zizhi tongjian* Chapter 13–17 – pp.&nbsp;404–601. (sc).
තුන් රාජධානි

**තුන් ‍රාජධානි** () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.ව. 220 සිට 280 දක්වා චීනය වෙයි, ෂූ, සහ වූ යන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වය අතර බෙදී පැවති කාලයයි. මෙම තුන් රාජධානි යුගය ආරම්භ වන්නේ හන් රාජවංශයේ අවසානය සමඟ වන අතර, ජින් ‍රාජවංශය මෙහි අවසානය සනිටුහන් කළේ ය. ලියාඕදොං අර්ධද්වීපයේ ක්‍රි.ව. 237 සිට 238 දක්වා පැවති කෙටි කාලීන යැන් ‍රාජධානිය ඇතැම් අවස්ථාවලදී "4වන රාජධානිය" ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.

## සටහන් 
## ආශ්‍රේයයන් 
## ග්‍රන්ථාවලිය
*
*
* 
*
*
*
* Ge Jianxiong, 中国人口史 (*History of the Population of China*) vol **1**. Shanghai: Fudan University Press, 2002. 
* 
*
*
*
*

*
*

## වැඩිදුර කියවීමට
* 
* Hill, John E. 2004. *The Peoples of the West from the Weilue* 魏略 *by Yu Huan* 魚豢*: A Third Century Chinese Account Composed between 239 and 265*.  University of Washington, Draft annotated English translation.

## බාහිර සබැඳි  
* Online Three Kingdoms publications of Dr Rafe de Crespigny, Australian National University
යුද්ධ රාජ්‍ය සමය

**යුද්ධ රාජ්‍ය සමය** () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීන ඉතිහාසයේ එන යුගයකි. මෙකල යුද්ධ ව්‍යාපාර මෙන්ම ආයතනික සහ යුධමය ප්‍රතිසංස්කරණ රැසක් දක්නට ලැබිණි. වසන්ත සහ ශරත් කාලයෙන් පසුව එළඹි මෙම යුගයේ දී චින් ආක්‍රමණ මඟින් සෙසු සියලු රාජ්‍ය යටත් කරගත් අතට, මෙසේ චින් රාජ්‍යය ලද විජයග්‍රහණය ක්‍රි.පූ. 221 දී ප්‍රථම එක්සත් චීන අධිරාජ්‍යය බිහිවීමට ඉවහල් විය. එය චින් ‍රාජවංශය නම් විය.

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
## වැඩිදුර කියවීමට
* 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි
*Warring States Period - Ancient History Encyclopedia
*Warring States Project, University of Massachusetts Amherst
*Rulers of the warring states – Chinese Text Project
* China's Warring States Period, BBC Radio 4 discussion with Chris Cullen, Vivienne Lo & Carol Michaelson (*In Our Time*, Apr. 1, 2004)
තාං හි රුයිෂොං අධිරාජයා

**තාං හි රුයිෂෝං අධිරාජයා** (662 ජූනි 22 – 716 ජූලි 13), පෞද්ගලික නාමය **ලී දන්**, හෙවත් ඇතැම් කාලවල දී **ලී ෂුලුන්**, **ලී ලුන්**, **වූ ලුන්**, සහ **වූ දන්**, ලෙස හැඳින්වූයේ තාං රාජවංශයේ පස්වන සහ නවවන අධිරාජයායි. ඔහු ගඔෂොං අධිරාජයාගේ අටවන පුත්‍රයා වූ අතර, ඔහු ගඔෂොංගේ දෙවන බිරිය වූ වූ අධිරාජිනියගේ සිව්වන පුත්‍රයායි. පළමු රාජ්‍ය සමයේ දී, රූකඩ පාලකයකු වූ මොහු 684 සිට 690 දක්වා සිය මව යටතේ නාමිකව රාජ්‍ය බලය හෙබවී ය. සිය මවගේ මරණින් පසු දෙවන රාජ්‍ය සමයේ දී ඔහුට රාජ්‍ය බලය හිමි වූ අතර, ඔහුගේ සොයුරිය වූ තායිපිං කුමරියට ද වැදගත් බලයක් හිමි විය.

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### මූලාශ්‍ර 
* *Old Book of Tang*, vol. 7.
* *New Book of Tang*, vol. 5.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211.

|-

|-

|-

|-

|-
තාං හි නව ග්‍රන්ථය

***තාං හි නව ග්‍රන්ථය*** (***Xīn Tángshū***), හෙවත් "තාං හි නව ඉතිහාසය", නැතහොත් "නව තාං ඉතිහාසය", යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වෙළුම් දහයකින් සහ පරිච්ඡේද 225කින් යුත් තාං රාජවංශයම ආවරණය වන නිල ඉතිහාස ග්‍රන්ථයයි. මෙය සම්පාදනය කරන ලද්දේ ඖයැං ෂියු සහ සොං චිගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් විද්වත් මඬුල්ලක් විසිනි.

18වන සියවස තෙක්ම මෙය සරලව හැඳින්වූයේ *තාංෂු* (තාං හි ග්‍රන්ථය) යනුවෙනි.

## මේවාත් බලන්න 
* විසි හතර ඉතිහාස ග්‍රන්ථ

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### මූලාශ්‍ර 
; Works cited

* 
* 

## බාහිර සබැඳි 
* Chronicles of the Chinese Dynasties, Twitchett, ''Official History under the T'ang*, pp.&nbsp;19119–236.

* *New Book of Tang'' 《新唐書》 Chinese text with matching English vocabulary
බටහිර චෞ

**බටහිර චෞ** (; ක්‍රි.පූ. 1045 පමණ – ක්‍රි.පූ. 771) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීනයේ චෞ රාජවංශයේ පළමු අර්ධයයි. මෙය ආරම්භ වූයේ චෞ හි වූ රජ මුයේ සටනේ දී ෂෑං රාජවංශය බලයෙන් පහකිරීමත් සමඟයි. මෙය අවසන් වූයේ ක්‍රි.පූ. 771දී චුවැන්රොං සංචාරක ගෝත්‍රිකයින් විසින් හඔජිං අගනුවර යටත් කොටගෙන චෞ හි යෞ රජ මරාදැමීමත් සමඟයි.

බටහිර චෞ මුල්කාලීන ‍රාජ්‍යය වසර හැත්තෑ පහක් පමණ තෙක්ම සාර්ථකව පැවති අතර, අනතුරුව ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත් විය. පැරණි ෂෑං භූමිය ප්‍රවේණි නින්දගම් අනුව බෙදා වෙන්කළ අතර, ඒවා රජු වෙතින් ක්‍රමයෙන් ස්වාධීන වන්නට පටන් ගත්තේ ය. ක්‍රි.පූ. 771 දී, චෞවරුන්ව වෙයි ගංගා නිම්නයෙන් ඉවතට පලවා හැරුණු අතර, අනතුරුව සැබෑ රාජ්‍ය බලය රජුගේ නාමික යටත් රාජ්‍ය සතු විය.

## රජවරු
## සටහන් 
## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### උද්ධෘත කෘති 
* 
* 
* 
* 
* 

## වැඩිදුර කියවීමට
*
*
*
මහා ඉතිහාසඥයාගේ වාර්තා

***මහා ඉතිහාසඥයාගේ වාර්තා***, හෙවත් ***ෂිජි*** යන චීන නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ, ක්‍රි.පූ. 94 අවට කාලයෙහි හන් රාජවංශ නිලධාරියකු වූ සිමා චියාන් විසින් අවසන් කරන ලද, පුරාතන චීන ඉතිහාසය පිළිබඳ වන වැදගත් මූලාශ්‍රයකි. මෙය අධිරාජකීය මාලිගයේ ප්‍රධාන ජ්‍යෝතිශවේදියා ලෙස කටයුතු කළ ඔහුගේ පියා වූ සිමා තාන් විසින් ආරම්භ කරන ලද්දකි. මෙම කෘතිය මඟින් චීන ජනයා ලෝකය දුටු ආකාරය සහ ජනප්‍රවාදගත කහ අධිරාජයාගේ සමයේ සිට කර්තෘවරයා විසූ හන් හි වූ අධිරාජයාගේ පාලන සමය තෙක් වසර 2500ක පමණ කාල පරාසයක් ආවරණය වේ.

## මේවාත් බලන්න
**සූවිසි ඉතිහාස ග්‍රන්ථ*

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### උද්ධෘත කෘති 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## බාහිර සබැඳි
*
*
* 
*The Original Text in its Entirety (Chinese)
*CHINAKNOWLEDGE *Shiji*  *Records of the Grand Scribe*.
*''Ssuma Ch'ien* at Internet Sacred Text Archive. Chapters 1–3, *Ssuma Ch'ien's Historical Records*, translated by Herbert J. Allen:
*# "Introductory Chapter" (1894), *Journal of the Royal Asiatic Society* **26** (2): 269–295. . (text)
*# "The Hsia Dynasty" (1895), *Journal of the Royal Asiatic Society* **27** (1): 93–110. . (text)
*# "The Yin Dynasty" (1895), *Journal of the Royal Asiatic Society* **27** (3): 601–615. . (text)
* Part of chapter 63 **The Sacred Books and Early Literature of the East*, Volume XII: Medieval China'', ed. Charles F. Horne, 1917, pp.&nbsp;396–398.

**Further Readings**
* Yap, Joseph P, (2019). The Western Regions, Xiongnu and Han, from the Shiji, Hanshu and Hou Hanshu.
රුස්ලාන් නබියෙව්

රුස්ලාන් නබියෙව් (සම්පූර්ණ නම: රුස්ලාන් මුහුමා ඔග්ලු නබියෙව්; 1996 ජූලි 16; ඩනාචි, සාගටලා, අසර්බයිජානය - 2020 දෙසැම්බර් 8; සුගෝවුෂාන්, ටාටාර්, අසර්බයිජානය) - අසර්බයිජානියානු සන්නද්ධ හමුදාවේ සොල්දාදුවෙක්, දෙවන කරබාක්හිදී මිය ගියේය.

## ජීවිත හා හමුදා සේවය 
රුස්ලාන් නබියෙව් 1996 ජූලි 16 වන දින සාගටාලා ප්‍රදේශයේ ඩනාචි ගම්මානයේ උපත ලැබීය. ඔහු සිය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ අංක 1 ඩැනාචි ගම්මානයේ ද්විතීයික පාසලෙනි.
## දෙවන කරබාක් යුද්ධය සහ ඔහුගේ මරණය 
රුස්ලාන් නබියෙව් 2020 සැප්තැම්බර් 21 වන දින හමුදා පුහුණුව සඳහා කැඳවනු ලැබූ අතර, සැප්තැම්බර් 27 වන දින ඔහු යුද්ධයට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් විය. ඔහු සුගෝවුෂාන්, ෆිසුලි සහ අනෙකුත් කලාපවල සටන් වලට ක්‍රියාකාරී ලෙස සහභාගී විය. දේශප්‍රේමී යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු ඔහු සුගෝවුෂාන් හි ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් විය. අස්ගාර් නබියෙව් රුස්ලාන් මුහුමා ඔග්ලු 2020 දෙසැම්බර් 8 වන දින ටාටාර් කලාපයේ සුගෝවුෂාන් ගම්මානය දෙසට වීරෝදාර විය.
අසර්බයිජානයේ ජනාධිපති ඉල්හැම් අලියෙව්ගේ නියෝගයට අනුව, 2011.12.15 දිනැති අසර්බයිජාන් ජනරජයේ භෞමික අඛණ්ඩතාව සහතික කිරීම සඳහා හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා සහභාගී වීම වෙනුවෙන් රුස්ලාන් මුහුමා ඔග්ලුගේ අභාවයෙන් පසු අස්ගර් නබියෙව්ට "මාතෘ භූමිය සඳහා" පදක්කම පිරිනමන ලදී. සමඟ ප්‍රදානය කරන ලදි.
## ත්යාග 
(15.12.2020) - පදක්කම "මාතෘ භූමිය සඳහා" (මරණින් පසු)
## යොමුව 
https://mod.gov.az//images/pdf/5082d8a9b46b498271fb2acaf4b72bec.pdf
https://www.youtube.com/watch?v=mSB0WnB0oAs
චන්ද්‍රභානු

**චන්ද්‍රබානු** නම් ජාවා ආක්‍රමණිකයෙකි. 2 වන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ කාලයේ ලංකාව ආක්‍රමනය කර ඇත.
වර්තමාන තායිලන්තය, මැලේසියාව සහ සුමාත්‍රා සහ උතුරු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය රාජධානියේ තම්බ්‍රලිංග රාජධානියේ රජු වූයේ චන්ද්‍රභනු (මිය ගියේ 1263) හෝ චන්ද්‍රභනු ශ්‍රීධමරාජා ය. ජාවා ජාතිකයෙකු වන ඔහු 1230 සිට 1263 දක්වා කාලය තුළ පාලනය කළ බව දන්නා කරුණකි. දකුණු තායිලන්තයේ සුප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ ස්ථූපයක් තැනීම සම්බන්ධයෙන් ද ඔහු ප්‍රසිද්ධ විය. ඔහු ශ්‍රී ලංකාව යටත් කර ගැනීමේ උත්සාහයේ වසර 30 කට වැඩි කාලයක් ගත කළේය.

## භාහිර සබැඳි 
* 
*
සරලීකෘත චීන අක්ෂර

**සරලීකෘත චීන අක්ෂර** () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ *සාමාන්‍ය සම්මත චීන අක්ෂර වගුව* අනුව චීන මූලභූමිය, සහ සිංගප්පූරුව තුළ භාවිතා වන සම්මත චීන අක්ෂර ප්‍රභේදයකි. මෙය සහ සම්ප්‍රදායික චීන අක්ෂර යන අක්ෂර ප්‍රභේද වර්තමාන චීන ලිඛිත භාෂාව තුළ භාවිතා වන සම්මත අක්ෂර මාලාවන් වේ. සාක්ෂරතාව ප්‍රවර්ධනය කරනු වස් 1950 සහ 1960 දශකවල දී මහජන චීන සමූහාණ්ඩු රජය විසින් මෙය මුද්‍රණ ක්ෂේත්‍රය තුළ භාවිතය දිරිගන්වන ලදී. මේවා නිල වශයෙන් මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව සහ සිංගප්පූරුව තුළ භාවිතා වන අතර, සම්ප්‍රදායික චීන අක්ෂර හොං කොං, මැකාවු, චීන සමූහාණ්ඩුව (තායිවානය) සහ කලාතුරකින් මැලේසියාවේ සහ සිංගප්පූරුවේ චීන ප්‍රජාව විසින් භාවිතා කරනු ලබයි.

## සටහන් සහ ආශ්‍රේයයන්
## වැඩිදුර කියවීමට
* Bergman, P. M. (1980). *The basic English-Chinese, Chinese-English dictionary: using simplified characters (with an appendix containing the original complex characters) transliterated in accordance with the new, official Chinese phonetic alphabet*. New York: New American Library. .
* Bökset, R. (2006). *Long story of short forms: the evolution of simplified Chinese characters*. Stockholm East Asian monographs, No. 11. Stockholm: Dept. of Oriental Languages, Stockholm University. .
* Chen, H. (1987). *Simplified Chinese characters*. Torrance, CA: Heian. .

## බාහිර සබැඳි
* Andrew West, Proposal to Encode Obsolete Simplified Chinese Characters 
* Stroke Order Animation and Dictionary of Simplified Chinese Characters
* Simplified to Traditional Chinese Conversion Table
තාං රාජවංශයේ අධිරාජවරුන් ලැයිස්තුව

මෙය චීනයේ තාං රාජවංශයේ (618-907) විසූ අධිරාජවරුන්ගේ ලැයිස්තුවකි.

## අධිරාජවරුන් ලැයිස්තුව 
## කාලරේඛාව

ImageSize = width:1600 height:auto barincrement:15
PlotArea  = top:10 bottom:30 right:170 left:20
AlignBars = early

DateFormat = yyyy
Period     = from:610 till:910
TimeAxis   = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:610

Colors     =
  id:canvas      value:rgb(0.97,0.97,0.97)
  id:BI   value:rgb(1,0.6,0.2)
  id:AI   value:rgb(1,0.2,0.6)

Backgroundcolors = canvas:canvas

BarData =
  barset:Rulers

PlotData=
  width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
  barset:Rulers

  from: 618 till: 626 color:AI text:"Gaozu (618&ndash;626 CE)"
  from: 626 till: 649 color:AI text:"Taizong (626&ndash;649 CE)"
  from: 649 till: 683 color:AI text:"Gaozong (649&ndash;683 CE)"
  from: 684 till: 684 color:AI text:"Zhongzong (first reign; 684 CE)
  from: 684 till: 690 color:AI text:"Ruizong (first reign; 684&ndash;690 CE)"
  from: 705 till: 710 color:AI text:"Zhongzong (second reign; 705&ndash;710 CE)"
  from: 710 till: 710 color:AI text:"Shang (710 CE)"
  from: 710 till: 712 color:AI text:"Ruizong (second reign; 710&ndash;712 CE)"
  from: 712 till: 756 color:AI text:"Xuanzong (712&ndash;756 CE)"
  from: 756 till: 762 color:AI text:"Suzong (756&ndash;762 CE)"
  from: 762 till: 779 color:AI text:"Daizong (762&ndash;779 CE)"
  from: 779 till: 805 color:AI text:"Dezong (779&ndash;805 CE)"
  from: 805 till: 805 color:AI text:"Shunzong (805 CE)"
  from: 805 till: 820 color:AI text:"Xianzong (805&ndash;820 CE)"
  from: 820 till: 824 color:AI text:"Muzong (820&ndash;824 CE)"
  from: 824 till: 827 color:AI text:"Jingzong (824&ndash;827 CE)"
  from: 827 till: 840 color:AI text:"Wenzong (827&ndash;840 CE)"
  from: 840 till: 846 color:AI text:"Wuzong (840&ndash;846 CE)"
  from: 846 till: 859 color:AI text:"Xuanzong (846&ndash;859 CE)"
  from: 859 till: 873 color:AI text:"Yizong (859&ndash;873 CE)"
  from: 873 till: 888 color:AI text:"Xizong (873&ndash;888 CE)"
  from: 888 till: 900 color:AI text:"Zhaozong (first reign; 888&ndash;900 CE)"
  from: 900 till: 901 color:AI text:"Li Yu (900&ndash;901 CE)"
  from: 901 till: 904 color:AI text:"Zhaozong (second reign; 901&ndash;904 CE)"
  from: 904 till: 907 color:AI text:"Ai (904&ndash;907 CE)"

  barset:skip

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර
* 

* 

*
කේම්බ්‍රිජ් යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්

**කේම්බ්‍රිජ් ‍යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්** (**CUP**) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ව්‍යාපාරයයි. 1534 දී අටවන හෙන්රි රජුගේ අනුග්‍රහය මත ආරම්භ වූ මෙය ලෝකයේ පැරණිතම විශ්වවිද්‍යාලීය මුද්‍රණාලය වේ. මෙය රැජිනගේ මුද්‍රණාලය ද වෙයි.

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### මූලාශ්‍ර 
* Anonymous; ''The Student's Guide to the University of Cambridge. Third Edition, Revised and Partly Re-written*; Deighton Bell, 1874 (reissued by Cambridge University Press, 2009; )
* Anonymous; *War Record of the Cambridge University Press 1914–1919*; Cambridge University Press, 1920; (reissued by Cambridge University Press, 2009; )
* *A History of Cambridge University Press, Volume 1: Printing and the Book Trade in Cambridge, 1534–1698*; McKitterick, David; 1992; 
* *A History of Cambridge University Press, Volume 2: Scholarship and Commerce, 1698–1872*; McKitterick, David; 1998; 
* *A History of Cambridge University Press, Volume 3: New Worlds for Learning, 1873–1972*; McKitterick, David; 1998; 
* *A Short History of Cambridge University Press*; Black, Michael; 2000; 
* *Cambridge University Press 1584–1984''; Black, Michael, Foreword by Gordon Johnson; 2000; , Hardback 

## බාහිර සබැඳි
* A Brief History of Cambridge University Press
විද්වත් නිලධාරී

නිලධාරියකු වූ ජියං ෂුන්ෆුගේ සිතුවමක්. ඔහුගේ වස්ත්‍රයෙහි ලය පෙදෙසෙහි ඇති කොකුන්ගේ රුව "මැන්ඩරින් චතුරස්‍රය"ක් වන් අතර, එමඟින් ඔහු සයවන ශ්‍රේණියේ සිවිල් නිලධාරියකු වූ බව හැඟවේ.]]

**විද්වත්-නිලධාරීන්**, හෙවත් **විද්වත්-මහත්වරුන්** හෝ **විද්වත්-රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයන්** () ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සමාජයේ ගෞරවනීය පුද්ගලයන් ලෙස පිළිගැනුණු රාජ්‍ය නිලධාරීන් ලෙස කටයුතු කළ විද්වතුන් ය. එසේම මෙම වදන එම විද්වතුන්ගෙන් සැදි විශේෂ සමාජ පන්තිය නිරූපණයට ද භාවිතා වේ.

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන්
* 
*Yongle, Zhang, and Daniel A. Bell, editors. “Scholar-Officials.” The Constitution of Ancient China, by Su Li and Edmund Ryden, Princeton University Press, PRINCETON; OXFORD, 2018, pp. 98–138. JSTOR
*Liu, Bo. “The Multivalent Imagery of the Ox in Song Painting.” Journal of Song-Yuan Studies, vol. 44, 2014, pp. 33–84. JSTOR
*“Scholar-Officials: Struggling for the Right Position.” Thriving in Crisis: Buddhism and Political Disruption in China, 1522–1620, by Dewei Zhang, Columbia University Press, New York, 2020, pp. 119–155. JSTOR
*Wang, Rui. ''Wu Zetian's Contribution to the Cultural Development of the Tang Dynasty*. ProQuest, 2008.

## වැඩිදුර කියවීමට
*. Free online text.
* Max Weber, *The Religion of China: Confucianism and Taoism* (1916; transl. 1951)
*Jerry Bentley and Herb Ziegler. *Traditions and Encounters - A Global Perspective on the Past''.
* 

## බාහිර සබැඳි
*Late Qing China: Reform and Rebellion (1898 -1900)
* Reunification and Renaissance in Chinese Civilization: The Era of the Tang and Song Dynasties
* The Chinese Scholar-Official Education About Asia, Columbia University.
ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං

**ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං** රජ (ක්‍රි.පූ. 58 – ක්‍රි.පූ. 19, රාජ්‍ය. ක්‍රි.පූ. 37 – ක්‍රි.පූ. 19) හෙවත් **දොංමියොංසෝංවං** (), හෙවත් **නැගෙනහිර පූජනීය රජ**, නැතහොත් උපන් නාමය වන **ජුමොං** () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියාවේ තුන් රාජධානි අතුරින් වඩාත්ම උතුරට වන්නට පිහිටි ගොගුර්යෝ රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයායි. ග්වංගේතෝ ශිලාව තුළ මොහුව හඳුන්වන්නේ **චුමෝ-වං (චුමෝ රජ)** යනුවෙනි. *සම්ගුක් සගි* සහ *සම්ගුංන්‍යුසා* යන ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ තුළ, මොහුව ජුමොං ලෙසත්, ඔහුගේ පෙළපත් නාමය ගෝ (හන්ජා: 高) ලෙසත් දැක්වේ. *සම්ගුක් සගි* ග්‍රන්ථය තුළ ඔහුව චුමෝ සහ සංහේ () යන නම්වලින් හඳුන්වා තිබේ. වෙනත් වාර්තා තුළ මොහුගේ නාමය චුමොං (), ජුංමෝ ( හෝ ), දාමෝ () ලෙස සඳහන් වේ.

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන්
ෂු හන්

**හන්** (漢; 221–263), හෙවත් ඉතිහාස ලේඛන තුළ **ෂු හන්** (蜀漢; කෙටියෙන් **ෂු** ලෙස ද දැක්වේ; ) නැතහොත් **ජි හන්** (季漢), ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීනයේ තුන් රාජධානි යුගයේ (220-280) පැවති ප්‍රධාන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වය අතුරින් එකකි.මෙම රාජ්‍ය ම්‍ය පිහිටා තිබූයේ  වර්තමාන හන්චොං, සිචුවාන්, චොංචිං, යුනාන්, ගුයිචෞ, සහ උතුරු ගුවාංෂි යන ප්‍රදේශවලට අයත් භූමියේ ය. "ෂු" රාජ්‍යයේ නාමයට පාදක වූ  එයට පෙර පැවති පුරාතන ෂු රාජ්‍යය ද පිහිටා තිබූයේ දළ වශයෙන් මෙම භූමියේම ය.

## සටහන්
චාඕ වෙයි

**වෙයි** (220–266), හෙවත් **චාඕ වෙයි** හෝ **පැරණි වෙයි**, යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීනයේ තුන් රාජධානි යුගයේ (220-280) පැවති ප්‍රධාන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වයෙන් එකකි. මුලින් ෂුචං, සහ පසුව ලුඕයාං අගනගරය කරගත් මෙම රාජ්‍යය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ චාඕ පි විසින් 220 දී ය. මේ සඳහා නැගෙනහිර හන් රාජවංශයේ අවසාන සමයේ ඔහුගේ පියා වූ චාඕ චාඕ දැමූ අඩිතාලම පිටිවහලක් වන්නට ඇත. "වෙයි" යන නාමය මුලින්ම චාඕ චාඕ සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ ඔහු 213දී නැගෙනහිර හන් රජය යටතේ වෙයි හි ආදිපාදවරයාව සිටි කාලයේ ය. 220 දී චාඕ පි අධිරාජයා ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ, සිය රාජ්‍යයේ නම ද එලෙසින් භාවිතා විය.

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන් 
## වැඩිදුර කියවීමට
*de Crespigny, Rafe. "To Establish Peace: being the Chronicle of the Later Han dynasty for the years 201 to 220 AD as recorded in Chapters 64 to 69 of the Zizhi tongjian of Sima Guang". Volume 2.  Faculty of Asian Studies, The Australian National University, Canberra. 1996. .
හොංවු අධිරාජයා

**හොංවු අධිරාජයා**, (1328 ඔක්තෝබර් 21&nbsp;– 1398 ජූනි 24) හෙවත් **චූ යුවාන්චෑං** (), යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මිං රාජවංශයේ ආරම්භක පාලකයායි. ඔහු විසින් 1368 සිට 1398 දක්වා පාලනය ගෙනයන ලදී.

## සටහන්
## ආශ්‍රේයයන්
* 
* 
* 

## වැඩිදුර කියවීමට 
*
* Brook, Timothy. (1998). *The Confusions of Pleasure: Commerce and Culture in Ming China*. Berkeley: University of California Press.  (Paperback).
*
*
*
*
*

## බාහිර සබැඳි
දීඝගාමිණී

**දීඝගාමිණී** යනු ප්‍රාදේශීය පාලකයෙකි. මෙතුමා පණ්ඩුකාභය රජතුමාගේ පියා ය. 

දීඝගාමිණී යනු භද්දකච්චායනා දේවියගේ සහෝදරයෙකුවන දීඝායු කුමාරයාගේ පුත්‍රයා ය. ‌

## ඉතිහාස කතාව 
මහාවංශයට අනුව නම් දීඝගාමිණී කුමරු ශක්‍ය වංශිකයෙකි. නමුත් ඉන්දියාවේ ශක්‍ය වංශයේ ඉතිහාසය ගැන් පරික්ෂා කරල, පර්යේෂණ කරලා ලියවුණු කිසිම පර්යේෂණ කෘතියක, දීඝගාමිණී හා දීඝායු යන නම් ශක්‍ය වංශයට සම්බන්ධ වෙලා තිබිච්ච පුද්ගලයෙක් හෝ සම්ප්‍රදායක් හෝ ස්ථාන නාමයක් හෝ දක්නට ලැබෙන්නෙ නෑ.

නමුත් මේ දීඝ කියන වචනය ලංකාවේ පුරාණම සෙල්ලිපි වල දක්නට ලැබෙනවා. මේ දීඝලා ඉන්න සෙල්ලිපි හුගක් නැගෙනහිර පළාතට සම්බන්ධයි. පුරාණ කාලයේ නැගෙනහිර පළාතට කිව්වේ දීඝ මණ්ඩලය කියලා. එසේ නම් මේ දීඝ පරම්පරාව නියත වශයෙන්ම ස්වදේශිකයි.

දීඝ නාමය ප්‍රාකෘත මූලයක් ඇති වචනයකි/නාමයකි. ප්‍රාකෘත භාෂා සියල්ල ආර්ය භාෂා වේ. දීඝ නාමය අදටත් අතීත වංගය ලෙස හැඳින්වෙන වර්තමාන බටහිර බෙන්ගාල ප්‍රාන්තය තුල භාවිතා වේ. දීඝ නමැති ප්‍රදේශ පවා බටහිර බෙංගාලය තුල වර්තමානයදී පවා ඇත. දීඝ නමැති අනෙක් ප්‍රදේශද උතුරු ඉන්දීය ප්‍රදේශ තුල හමු වේ. විශේෂ කරුණ වන්නේ මෙම දීඝ නම ඇති ප්‍රදේශ උතුරු ඉන්දියාව පුරාවට හමුවුවත් එම නම ද්‍රවිඩ දකුණු ඉන්දීය ප්‍රදේශ වල හමු වන්නේ නැත. මහාවංශ ආඛ්‍යානයට අනුව දීඝ ගාමණී කුමරුට උතුරු භාරතීය සම්භවයක් තිබුන හෙයින් ඔහුගේ මුල් නම ඇති ප්‍රදේශ උතුරු ඉන්දියාවේ නොයෙකුත් ස්ථාන වලින් හමුවීම අරුමයට  කරුණක් නොවේ.  කරුණක් නොවේ. 

## මේවාද බලන්න
* දීඝායු
* පණ්ඩුකාභය රජ
* යක්කයින්
* පණ්ඩක වංශය

## මූලාශ්‍ර
නැගෙනහිර වූ

**වු** (222–280), හෙවත් බහුලව **දොං වු** (**නැගෙනහිර වු**) නැතහොත් **සුන් වු**, යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ තුන් රාජධානි යුගයේ (220-280) දී චීනය පුරා සිය අණසක පැතිරවූ ප්‍රධාන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වයෙන් එකකි. මෙය 220-222 අතර කාලයේ දී එහි සතුරු රාජ්‍යය වූ චාඕ වෙයි හි නාමික යටත් රාජ්‍යයක් ලෙස පැවතිණි. නමුත් 222 දී එය ස්වෛරී රාජ්‍යයක් බවට පත් විය. එහි ආරම්භක පාලක සුන් චුවාන් 229 දී තමන් අධිරාජයා ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරගැනීමත් සමඟ මෙම රාජ්‍යය අධිරාජ්‍යයක් බවට පත් විය. මෙම රාජ්‍යයේ නාමය බිහි වී ඇත්තේ එයට පාදක වූ ජියාංනන් (යැංසි ගංගා ඩෙල්ටාව) ප්‍රදේශය, එකල "වු" යනුවෙන් හැඳින්වුණු නිසායි. මෙම ප්‍රදේශයම මූලික කරගනිමින් බිහිවූ වසන්ත සහ ශරත් කාලයෙහි පැවති වු රාජ්‍යය සහ පංච රාජවංශ සහ දස රාජධානි යුගයෙහි පැවති වුයුඒ රාජධානිය වැනි වෙනත් චීන ඓතිහාසික රාජ්‍යවලින් වෙන්කොට හඳුනාගැනීම පිණිස ඉතිහාසඥයන් විසින් මෙය "දොං වු" ("නැගෙනහිර වු") හෝ "සුන් වු" ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මෙය "නැගෙනහිර වු" ලෙස හඳුන්වන්නේ එය තුන් රාජධානි යුගයේ දී නැගෙනහිර චීනයේ භූමියෙන් විශාල ප්‍රදේශයක් පාලනය කළ බැවිණි. මෙහි පාලකයන්ගේ පෙළපත් නාමය "සුන්" නම් වූ බැවින් මෙම රාජ්‍යය "සුන් වු" ලෙස ද හැඳින්විණි. මෙම රාජ්‍යයේ අගනුවර වූයේ ජිආන්යේ (වර්තමාන නැන්ජිං, ජියාංසු) ය. නමුත් ඇතැම් කාලවල දී වුචාං (; වර්තමාන ඒචෞ, හුබෙයි) ද අගනගරය ලෙස භාවිතා වී තිබේ.

## මේවාත් බලන්න
* නැගෙනහිර වු පවුල් ගස්
* තුන් ‍රාජධානි
* චාඕ වෙයි
* ෂු හන්

## සටහන් 
## ආශ්‍රේයයන් 
## ග්‍රන්ථාවලිය
* 
*
ලියෝ ජේ. ඕඩොනවන්

**ලියෝ ජෙරමියා ඕඩොනවන් III**  (උපත 1934) යනු, 1989 සිට 2001 දක්වා  ජෝර්ජ්ටවුන් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි සභාපති වශයෙන් සේවය කල ජේසුනිකායික, ඇමරිකානු කතෝලික පූජකතුමෙකු,  සහ දේවධර්මාචාර්යවරයෙකි. නිව්යෝර්ක් නගරයෙහි උපත ලද ඔහු, ජෝර්ජ්ටවුන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලද අතර, ප්‍රංශයෙහි අධ්‍යාපනය ලබද්දී, ජේසු නිකායට එක්වීමට තීරණය කලේය. ෆෝර්ඩම් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සහ වුඩ්ස්ටොක් ශාස්ත්‍රාලයෙන් ඉහළ උපාධි ලද ඔහු, මින්ස්ටා විශ්වවිද්‍යාලයෙහිදී කාල් ආනෝ යටතේ අධ්‍යාපනය ලබමින් ඔහුගේ   දේවධර්ම දර්ශනාචාර්ය උපාධිය ලැබීය. යළි එක්සත් ජනපදයට පැමිණි ඔහු, ඇමරිකාවෙහි කතෝලික දේවධර්මශාස්ත්‍රීය සමාජයෙහි සභාපති සහ මේරිලන්ඩ් ජේසුනිකායික දිසාවෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨ පරිපාලකයෙකු බවට පත්වීමට පෙර, වුඩ්ස්ටොක් ශාස්ත්‍රාලයෙහි සහ දේවධර්මශාස්ත්‍රය පිළිබඳ වෙස්ටන් ජේසුනිකායික විද්‍යාලයෙහි මහාචාර්යයවරයෙකු ලෙසින් පත්විය.
ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෝ

**ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන්** යනු එන්ගලන්තයේ ස්වේදේශීය ජනවර්ගයට අයත්, ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කතා කරන පුද්ගලයින්‍ ය.

## අමතර අවධානයට 
* English diaspora
* British people
* List of English people
* Old English (Ireland)
* Celtic peoples
* Culture of England
* English art
* Architecture of England
* English folklore
* English nationalism
* Manx people
* Genetic history of Europe
* European ethnic groups
* Modern immigration to the United Kingdom
* Population of England &nbsp;(historical estimates)
* *100% English* &nbsp;(Channel 4 TV programme, 2006)
* Social history of the United Kingdom (1945–present)
* White British

**භාෂාව:**

* Anglicisation
* ඉංග්‍රීසි භාෂාව
* English-speaking world
* Old English
* Middle English
* Early Modern English
* Cumbric language
* Cornish language
* Brythonic language

**ඩයස්පෝරාව:**

* British diaspora in Africa
* Anglo-Burmese
* Metis people
* Anglo-Indian
* Anglo-Irish
* Anglo-Scot
* English American
* English Argentine
* English Australian
* English Brazilian
* English Chilean
* English Canadian
* New Zealand European

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
### උපහරණ 
## භාහිර සබැඳි 
*
භ්‍රමණය

**භ්‍රමණය** යනු යම් වස්තුවක් යම් ‍ලක්ෂ්‍යයක් වටා වක්‍රාකාර චලනයක යෙදීමයි. එම භ්‍රමනය සිදුවෙන ජ්‍යාමිතික තලය *භ්‍රමණ තලය* ලෙසත්, භමණ තලයේ කේන්ද්‍රයෙන් ලම්භාකාරව ඉහලට ඇදෙන මනඃකල්පිත රේඛාව *භ්‍රමණ අක්ෂය* ලෙසත් හැඳින්වේ. ත්‍රිමාණ වස්තුවකට භමණ අක්ෂ අනන්ත සංඛ්‍යාවක් තිබිය හැක.

භ්‍රමණ අක්ෂය එම වස්තුවේම අභ්‍යන්තරයෙන් හෝ ස්කන්ධ කේන්ද්‍රය හරහා යයි නම් එය *ස්ව්‍යංභ්‍රමණය* හෝ *කැරකැවීම* යනුවෙන් හඳුන්වන අතර අක්ෂය පෘෂ්ඨයෙන් පිටතට එන ස්ථානයන් *ධ්‍රැව* ලෙස හඳුන්වයි. සම්පූර්ණයෙන්ම පරිබාහිර අක්ෂයක් වටා භ්‍රමණය වීම (බොහෝවිට ගුරුත්වාකර්ෂන බලය හේතුවෙන්; උදාහරණ ලෙස පෘථිවිය සූර්යයා වටා සිදු කරන චලිතය) *පරිභ්‍රමණය* හෝ *කක්ෂීය චලිතයක යෙදීම* ලෙස හැඳින්වේ. එවිට භ්‍රමණ කේන්ද්‍රයේ දෙකෙළවර *කක්ෂීය ධ්‍රැව* ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

## ගණිතය 
ගණිතානුකූලව, භ්‍රමණයක් යනු දෘඩ වස්තුවක් එක් ලක්ෂ්‍යයක් ස්ථිර ව තබාගෙන චලනය වීමයි (උත්තාරණය මෙන් නොව). මෙම නිර්වචනය ද්විමාන සහ ත්‍රිමාණ භ්‍රමණය යන දෙකටම අදාල වේ. (පිළිවෙලින් තලයක සහ අවකාශයේ)

දෘඩ වස්තුවක සියලුම චලිතයන් උත්තාරණය හෝ භ්‍රමණය හෝ ඒ දෙකෙහි සං‍යෝජනයක් වේ.

## තාරකා විද්‍යාව 
තාරකා විද්‍යාවේ දී, භ්‍රමණය යනු නිරතුරුව දක්නට ලැබෙන සංසිද්ධියකි. තාරකා, ග්‍රහලෝක සහ සියලුම අභ්‍යාවකාශ වස්තූන් තමාගෙ අක්ෂය වටා භ්‍රමණය වේ. 

### භ්‍රමණය හා පරිභ්‍රමණය 
බොහෝ අවස්ථාවල පරිභ්‍රමණය, භ්‍රමණයට සමාන වචනයක් ලෙස යොදාගත්තද තාරකා විද්‍යාවේදි පරිභමණය (හෝ කක්ෂීය පරිභ්‍රමණය) යනු යම් වස්තුවක් තමා වටා භ්‍රමණය වෙමින් වෙනත් වස්තුවක් වටා ගමන් කිරීම වේ. චන්ද්‍රයින් ඒවායෙ ග්‍රහලෝක වටාද, ග්‍රහලෝක ඒවායෙ මව් තාරකා වටාද, තාරකා මන්දාකිණියේ මධ්‍යය වටාද පරිභ්‍රමණය වේ.

### ප්‍රතිගාමී භ්‍රමණය 
පෘථිවිය ඇතුලු සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ බොහෝ ග්‍රහලෝක ඒවා පරිභ්‍රමණය වන දිශාවටම භ්‍රමණය වේ. නමුත් සිකුරු භ්‍රමණය වෙන්නේ එය පරිභ්‍රමණය වන දිශාවට විරුද්ධවයි. යුරේනස් භ්‍රමණය වෙන්නේ මදක් ඇලවයි. (යුරේනස් මුල් කාලයේදි නියම ආකාරයට භ්‍රමණය වන්නට ඇති බවත්, වෙනත් වස්තුවක් හා ඝට්ඨනයක් වීම නිසා එහි ආනතිය වෙනස් වී ඇති බවටත් විශ්වාස කෙරේ). මෙලෙස විරුද්ධ අතට භමණය වීම *ප්‍රතිගාමි භ්‍රමණය* ලෙස හැඳින්වේ. 

## භෞතික විද්‍යාව 
## පියාසැරි ගතික විද්‍යාව 
## ක්‍රීඩා 
## මූලාශ්‍ර 
https://en.wikipedia.org/wiki/Rotation
චින් ඒකාබද්ධ කිරීමේ යුද්ධ

චින් ඒකාබද්ධ කිරීමේ යුද්ධ යනු  ක්‍රි.පූ 3 වන  සියවසේ අගභාගයේදී චින් රාජ්‍යය විසින් අනෙකුත් ප්‍රධාන චීන රාජ්‍යයන් හය වන හන්, ෂාඕ, යාන්, වවෙයි , චූ සහ  වලට එරෙහිව දියත් කරන ලද හමුදා මෙහෙයුම් මාලාවකි . ක්‍රි.පූ. 247–221 කාලය තුළ, චින් ඉතා බලවත් හා බලවත් යුද්ධ රාජ්‍යන්හි ප්‍රබල බලවේගයක් බවට පත්විය. 

ක්‍රි.පූ. 230 දී යුද්ධ රාජ්‍ය යුගයේ අවසාන මෙහෙයුම දියත් කළ අතර ඉතිරි රාජ්‍යයන් එකින් එක යටත් කර ගැනීමට කටයුතු කළේය. ක්‍රි.පූ 221 දී චි බිඳ වැටීමෙන් පසුව චීනය චින්ගේ පාලනය යටතේ එක්සත් විය.  යිං චෙං තමා "චින් ෂි හුවාං" ("චින් හි පළමු අධිරාජ්‍යයා" යන අර්ථය) ලෙස ප්‍රකාශ කර චින් රාජවංශය ආරම්භ කළ අතර එක්සත් චීනයේ පළමු ස්වෛරී පාලකයා බවට පත්විය.

## පසුබිම 
[දකුණ|thumb|319x319පික්|[යුද්ධ රාජ්‍ය සමය|යුද්ධ රාජ්‍ය කාලයෙහි චීනය. බා සහ චොංෂාන් වැනි කුඩා රාජ්‍ය ගණනාවක්ම යිං චෙං චින් රාජ්‍යයේ රජ වූ පසු යටත් කරගන්නා ලදී. මෙහි දී, බා සහ ෂු රාජ්‍ය චින් වෙත යටත් වූ අතර, චොංෂාන් රාජ්‍යය චාඕ වෙතට ද, ලු රාජ්‍යය චු වෙතට ද, සහ සොං රාජ්‍යය වෙයි සහ චි රාජ්‍ය විසින් ද යටත් කරගන්නා ලදී.]]

### චින්හි නැග්ම 
යුද්ධ රාජ්‍ය කාලය තුළ, චීනයේ ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් හතෙන් වඩාත්ම බලවත් බවට චින් රාජ්‍යය පත්වී වී තිබේ. ක්‍රි.පූ 316 දී බා සහ ෂු ප්‍රාන්ත යටත් කර ගැනීමෙන්  සිචුවාන් ද්‍රෝණිය දෙසට ව්‍යාප්ත විය. ක්‍රි.පූ. 238 දී, චින්හි රජු වූ  සිය දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන් වන ලූ බුවෙයි සහ ලාඕ අයි ඉවත් කිරීමෙන් පසු බලය සම්පුර්ණයෙන් තමා යටතට ගත්තේය. ලී සි, වී ලියාඕ (尉 繚) සහ වෙනත් අයගේ ද  සහාය ඇතිව යිං චෙං අනෙක් ප්‍රධාන රාජ්‍යයන් හය යටත් කර ගැනීම හා චීනය එක්සත් කිරීම සඳහා සැලැස්මක් සකස් කළේය. එක් එක් ප්‍රාන්තය තනි තනිව  යටත් කර ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන මෙම සැලැස්ම පදනම් වී ඇත්තේ “දුරස්ථ රාජ්‍යයන් සමඟ මිත්‍ර වී අවට ඇති රාජ්‍යවලට පහර දීම” මත ය. එහි ප්‍රධාන පියවර වූයේ: යාන් සහ චි සමඟ මිත්‍ර වීම, සහ ජූව වළක්වා, හැන් සහ ෂාවෝව යටත් කර ගැනීමයි.

## එක්සත් කිරීම 
### හන් යටත් කරගැනීම 
හන්, ප්‍රාන්ත හතෙන් දුර්වලම තැනැත්තා වූ අතර මීට පෙර චින් රාජ්‍යය විසින් විවිධ ප්‍රහාරයන්ට ලක්ව තිබූ අතර එය දැඩි ලෙස හා තවදුරටත් දුර්වල වීමට හේතු විය. ක්‍රි.පූ. 230 දී, නීෂි ටෙන්ග් (內 騰) ගේ නායකත්වයෙන් යුත් ක්වින් හමුදාව දකුණට ගොස්, කහ ගඟ තරණය කර, වසරක් ඇතුළත හන්හි අගනුවර වන ෂෙන්ග් (鄭; වර්තමාන ෂින්ෂෙන්, හෙනන්) යටත් කර ගත්තේය. හැන් රජු යටත් වූ අතර හැන්, චින් පාලනය යටතට පත් විය. චින් අධිරාජ්‍යයේ යින්චුවාන් අණදෙන නිලධාරියා පිහිටුවීම සඳහා හන්හි භූමි ප්‍රදේශය ප්‍රතිසංවිධානය කරන ලද අතර, යැංඩි  අණදෙන අගනුවර බවට පත්විණි. (陽翟; වර්තමාන යුෂෝ, හෙනන්).

## සටහන් 
## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### ප්‍රභව 
* .
* .
* Sima, Qian. *Records of the Grand Historian*.

ප්‍රවර්ගය:Military history of the Qin dynasty
China
ප්‍රවර්ගය:චින් ෂි හුවාං
ප්‍රවර්ගය:Wars involving Imperial China
ප්‍රවර්ගය:Wars by period
Nadee Wijesinghe

**නදී විජේසිංහ** (English: Nadee Wijesinghe) යනු ශ්‍රී ලාංකික කලාකාරිනියකි. ඇය ජනප්‍රිය ගීත රචනා කිහිපයක්ම සිදුකර ඇත. ඇය විසින් රචිත වඩාත් ජනප්‍රිය ගීත අතර නෙලූ අදිකාරී විසින් ගායන කරන ලද හිදින්නට හිතුවත් ලගින් ගීතය සහ ප්‍රියනාත් රත්නායක විසින් ගායනා කරන ලද ආදරෙයි මං ගීත මෙන්ම ඇය විසින් රචනා කරන ලද ගීත රැසක් බොහෝ ගායක ගායිකාවන් විසින් ගායනා කර ඇත. එමෙන්ම ඇය ගායිකාවක් ඉගිල යන්න හිතෙනවා නම් ගීතය ඇය විසින් ගායනා කරන ලද ප්‍රථම ගීතයයි. ඇය ගායනා කරන ලද යුග ගීත අතර ඉදුවර නෙත් සහ සුරංගනා කතා යන ගීත ද්විත්වය ඇතුලත් වේ. ඇය ගුවන් විදුලි වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නියක් සහ එළිමහන් ප්‍රසංග නිවේදිකාවක් ද වුවාය.
   
සමස්ත ලංකා සංස්කෘතික සහයෝගිතා පදනමේ සංවත්සර මහා සභාවේදී ගරු නදී විජේසිංහ මැතිණියට දේශමාන්‍ය ජාතික ගෞරවනාම සම්මාන සන්නස්පත්‍රය ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ප්‍රභූ ආරාධිතයින් අතින් වර්ෂ 2020 පෙබරවාරි මස 25 වන දින කොළබ දී පිරිනමන ලදී. කලාව පෝෂණය කිරීම උදෙසා ඇයට මේ වන විට සම්මාන සහ සහතිකපත් රැසක් ලැබී ඇත.

## මූලාශ්‍ර
සාරංග දිසාසේකර

**සාරංග දිසාසේකර** ( (උපත 1983 ජනවාරි 31) ශ්‍රී ලාංකික නළුවෙක්, ගායකයෙක්, නිරූපණ ශිල්පියකුවේ. සුමති සම්මාන, රයිගම් ටෙලීස් සහ ස්ලිම් නීල්සන් පීපල්ස් සම්මාන උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියම රූපවාහිනී නළුවාට හිමි සම්මානයෙන් කීපවරක්ම පිදුම් ලැබීය
ගායක නාරද දිසසේකර සහ ගුවන්විදුලි සත්කාරක සහ නිළි තිලකා රණසිංහ යන දෙදෙනාට 1983 ජනවාරි 31 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ කළුබොවිල ප්‍රදේශයේදී උපත ලැබීය.ඔහු කොළඹ තර්ස්ටන් විද්‍යාලයේ පාසල් ජීවිතය සම්පූර්ණ කළේය.

## වෘත්තිය
වයස අවුරුදු 10 දී සාරංග රඟපෑවේ මාරනා සමප්තිය නම් කෙටි චිත්‍රපටයටයි. ඉන්පසු ඔහු බොහෝ රූපවාහිනී වෙළඳ දැන්වීම් සහ ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සමඟ සම්බන්ධ විය.

### ටෙලි නාට්ටය
* *අලු බදුන*
* *අහන්කාර නගරේ*
* *කලු කුරුල්ලා*
* *කෝටිපතියෝ*
* *පබා*
* *බිඳුනු සිත්*
* *බොඳ මීදුම්*
* *මුතු පලස*
* *යාය 4*
* *රන් සමනලයෝ*
* *වස්සානයේ ප්‍රේමය*
* *වැහි පබලු සේල*
* *සියපත් අරම*
* *සුදු අරලිය*
* *හිරු ඇවිදින්*
* *හුස්ම වැටෙන මල්*

## චිත්‍රපට
## සම්මාන
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1983 උපත්

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
චං'ආන්

යුගයේ චං'අන් හි ප්‍රාකාර දිගේ පැවති *චුඒ* කුළුණු, ක්‍රි.ව. 8වන සියවසට අයත් ෂාන්ෂි හි චියෑන්ලිං මොසෝලියමෙහි වූ ලි චොංරුන්ගේ (682–701) සොහොන්ගැබේ බිතුසිතුවමකි.]]

'''චං'ආන්** (; ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීන ඉතිහාසයේ රාජවංශ දහයකට අධික සංඛ්‍යාවක අගනගරය ලෙස පැවති පුරාතන නගරයකි. මෙය වර්තමානයෙහි **ෂි'ආන්''' ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. චංආන් යන්නෙහි අර්ථය සම්භාව්‍ය චීන බසින් "සදාකාලික සාමය" යන්නයි. එය විවිධ නව චීන පාලකයන් විසින් සිය අගනගරය ලෙස තෝරාගන්නා ලදී. කෙටි කාලීන ෂින් රාජවංශ සමයේ දී මෙය "නියත සාමය" () යනුවෙන් නම්කෙරුණු අතර පසුකාලීනව පැරණි නාමය යළි ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කෙරිණි.  මිං රාජවංශ සමයේ දී, අතීත සුයි සහ තාං රාජවංශ නගර භූමියෙහි නව ප්‍රාකාරමය නගරයක් ඉදිකෙරුණු අතර එය "බටහිර සාමය" යන අරුතැති ෂි'ආන් යනුවෙන් නම්කරන ලදී. එම නාමය වර්තමානයේ ද භාවිතා වන නාමයයි.

## ආශ්‍රේයයන් 
### උද්ධෘත 
### මූලාශ්‍ර 
* Benn, Charles (2002). ''China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty*. Oxford: Oxford University Press. .
* Ebrey, Walthall, Palais (2006). *East Asia: A Cultural, Social, and Political History*. Boston: Houghton Mifflin Company. .
* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 2, Mechanical Engineering''. Taipei: Caves Books Ltd.
* Ma, Dezhi. "Sui Daxing Tang Chang’an Cheng Yizhi" ("Archeological Site of Sui's Daxing and Tang's Chang'an". *Encyclopedia of China* (Archeology Edition), 1st ed.
* Rockhill (1899): *The Land of the Lamas: Notes of a Journey Through China, Mongolia and Tibet*. William Woodville Rockhill. Longmans, Green and Co., London. Reprint: Winsome Books, Delhi, 2005. .
* Xue, Pingshuan. 五代宋元时期古都长安商业的兴衰演变.
* Wang, Chongshu. "Han Chang’an Cheng Yizhi" ("Archeological Site of Han's Chang'an"). *Encyclopedia of China* (Archeology Edition), 1st ed.

* 
* 
* 
* 
* 

## වැඩිදුර කියවීමට 
* Thilo, Thomas (2016), "Chang'an: China's Gateway to the Silk Road", in: Lieu, Samuel N.C., & Mikkelsen, Gunner B., *Between Rome and China: History, Religions and Material Culture of the Silk Road* (Silk Road Studies, XVIII), Turnhout, 2016, p.&nbsp;91-112
* Cotterell, Arthur (2007). *The Imperial Capitals of China: An Inside View of the Celestial Empire*. Pimlico. . 304 pages.
* Schafer, Edward H. "The Last Years of Ch’ang’an".  *Oriens Extremus* X (1963):133-179.
* Sirén, O. "Tch’angngan au temps des Souei et des T’ang". *Revue des Arts Asiatiques* 4 (1927):46-104.
* Steinhardt, Nancy Shatzman (1999). *Chinese Imperial City Planning*. Honolulu: University of Hawaii Press.
* Xiong, Victor Cunrui (2000). *Sui-Tang Chang’an: A Study in the Urban History of Medieval China*. Ann Arbor: University of Michigan Center for Chinese Studies.

## බාහිර සබැඳි
* Introduction of Xi'an/Chang'an  by the University of Washington