open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
කේමන් දූපත් හි ඉතිහාසය

### සම්භවය සහ ජනපදකරණය 
2017 වන විට, යුරෝපීයයන් විසින් දූපත් සොයා ගැනීමට පෙර ඔවුන් එහි වාසය කළ බවට කිසිදු සාක්ෂියක් සොයාගෙන නොමැත. කේමන් දූපත් වලට ඔවුන්ගේ නම ලැබුණේ අරවක්-ටයිනෝ ජනයාගේ භාෂාවෙන් කිඹුලා (කයිමන්) යන වචනයෙනි. 1503 මැයි 10 වන දින ඇමරිකාවට කළ අවසන් ගමනේදී ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් දූපත් දුටු පළමු යුරෝපීයයා බව විශ්වාස කෙරේ. කැස්බෑවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් එහි තිබී හමු වූ නිසා (ඒවා ඉක්මනින් වඳ වී යාමට ආසන්නව දඩයම් කරන ලදී) ඔහු ඒවා "ලාස් ටෝර්ටුගස්" ලෙස නම් කළේය. කෙසේ වෙතත්, ඊළඟ දශක කිහිපය තුළ, දූපත් "කයිමානාස්" හෝ "කයිමේන්ස්" ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගත්තේය. සර් ෆ්‍රැන්සිස් ඩ්‍රේක් 1586 දී දූපත් වෙත කෙටි සංචාරයක් කළේය.
පළමු ස්ථිර පදිංචිකරු වන අයිසැක් බොඩ්ඩන් 1661 දී පමණ ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි උපත ලැබීය. ඔහු බොඩ්ඩන් නම් මුල් පදිංචිකරුවෙකුගේ මුනුපුරා විය, බොහෝ විට 1655 දී ස්පාඤ්ඤයෙන් ජැමෙයිකාව අල්ලා ගැනීමට සම්බන්ධ වූ ඔලිවර් ක්‍රොම්වෙල්ගේ සොල්දාදුවෙකු විය හැකිය.

1670 මැඩ්රිඩ් ගිවිසුමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එංගලන්තය ජැමෙයිකාව සමඟ කේමන් දූපත් විධිමත් ලෙස පාලනය කළේය. බොහෝ දෙනෙකු අප්‍රිකාවෙන් මිලදී ගෙන දූපත් වෙත ගෙන එන ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ස්වදේශික කේමේනියානුවන්ගෙන් බහුතරයක් අප්‍රිකානු හෝ ඉංග්‍රීසි සම්භවයක් ඇති අය බවට පත්ව ඇත. පුරාවෘත්තයට අනුව, III වන ජෝර්ජ් රජු දූපත් වැසියන්ගේ ත්‍යාගශීලීභාවය වෙනුවෙන් ඔවුන්ට ත්‍යාග පිරිනැමුවේ කිසි විටෙකත් බදු හඳුන්වා නොදෙන බවට පොරොන්දුවක් ලබා දීමෙනි, මන්ද එක් නෞකාවක රජුගේ පවුලේ සාමාජිකයෙකු රැගෙන ගිය බැවිනි. පුරාවෘත්තය තිබියදීත්, කතාව සත්‍ය නොවේ. ජැමෙයිකාව ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජධානියක් බවට පත්වීමෙන් පසු, 1962 දී වෙනම ක්‍රවුන් ජනපදයක් බවට පත් වන තෙක්, දූපත් ජැමෙයිකාවේ ජනපදයේ කොටසක් ලෙස පාලනය විය. බැංකුවක් සහ හෝටල් කිහිපයක් මෙන්ම, නියමිත ගුවන් ගමන් සහ කෲස් නැවතුම් ස්ථාන ගණනාවක් හඳුන්වා දීමත් සමඟ සංචාරක ව්‍යාපාරය සමෘද්ධිමත් වීමට පටන් ගත්තේය.

1986 අප්‍රේල් මාසයේදී, කේමන් දූපත් වල පළමු සමුද්‍ර ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ නම් කරන ලද අතර, ඒවා ඔවුන්ගේ බිඳෙනසුලු සාගර ජීවීන් ආරක්ෂා කළ කැරිබියන් දූපත් වල පළමු දූපත් බවට පත් විය.

### 21 වන සියවස 
මානව හිමිකම් නීති සම්පාදනයේ විවිධ අංග සංග්‍රහ කරමින් 2001 සහ 2009 දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තවදුරටත් සංශෝධනය කරන ලදී. එය ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්හි බොහෝ ප්‍රදේශ ජලයෙන් යට කළ අඩි 8 (මීටර් 2.4) කුණාටු රළක් ඇති කළේය. සමහර ප්‍රදේශවල විදුලිය, ජලය සහ සන්නිවේදනය මාස ගණනාවක් තිස්සේ බාධා ඇති විය. වසර දෙකක් ඇතුළත, ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි ප්‍රධාන නැවත ගොඩනැගීමේ වැඩසටහනක් එහි යටිතල පහසුකම් එහි පූර්ව සුළි කුණාටු තත්ත්වයට පාහේ නැවත පැමිණ ඇති බව අදහස් විය. දූපත් වල නිවර්තන පිහිටීම හේතුවෙන්, අත්ලාන්තික් ද්‍රෝණියේ වෙනත් ඕනෑම කලාපයකට වඩා වැඩි සුළි කුණාටු හෝ නිවර්තන පද්ධති කේමන් දූපත් වලට බලපා ඇත. සාමාන්‍යයෙන්, එය සෑම වසර 2.23 කට වරක් මදින්න හෝ සෘජුවම පහර දී ඇත.

## යොමු කිරීම්
බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් හි අධ්‍යාපනය

බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් රජයේ පාසල් මෙන්ම පෞද්ගලික පාසල් කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කරයි. ටෝටෝලා හි නැගෙනහිර කෙළවරේ පිහිටා ඇති එච්. ලැවිටි ස්ටවුට් ප්‍රජා විද්‍යාලයක් ද ඇත. මෙම විද්‍යාලය බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් වල පළමු ප්‍රධාන අමාත්‍ය ලැවිටි ස්ටවුට්ගේ නමින් නම් කරන ලදී. පාසල් පද්ධතිය තුළ වෙන්වීමක් පවතී; BVIslander සහ Belonger දරුවන් පෞද්ගලික පාසල්වල සිසුන්ගෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් සිටින අතර, අයත් නොවන අයට රජයේ පාසල්වලට යාම තහනම්ය. බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් වල සිසුන් ද්විතීයික සහ තෘතීයික අධ්‍යාපනය සඳහා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්ව විද්‍යාලයට හෝ එක්සත් රාජධානියේ, එක්සත් ජනපදයේ හෝ කැනඩාවේ විද්‍යාල සහ විශ්ව විද්‍යාල වෙත විදේශ ගත වීම අතිශයින් සුලභ ය. මලල ක්‍රීඩා, ස්කොෂ් සහ පාපන්දු වැනි ඇතැම් ක්‍රීඩා සඳහා පුහුණු කිරීම ඉහළ මට්ටමක පවතී.

බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් වල සාක්ෂරතා අනුපාතය 98% ක ඉහළ අගයක් ගනී.

භූමියේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්ව විද්‍යාල විවෘත මණ්ඩපයක් සහ සමුද්‍ර විද්‍යා අධ්‍යාපන පහසුකමක් ඇත.

## යොමු කිරීම්
යන්ග්හූන්

යන්ග් හූන් යනු ද බොයිස් නම් දකුණු කොරියානු සංගීත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි.ඔහුගේ වේදිකා නාමය යන්ග්හූන් වේ. සත්‍ය නාමය කිම් යන්ග්-හූන් ය.යන්ග් හූන් 1997 අගෝස්තු 8 වන දින දකුණු කොරියාවේ සෝල් වල උපත ලබා ඇත.ඒ වාගේම 183cm (අඩි 6ක්) උසය සහ 63kg ක් බර වේ.
සියෝ කන්ග්-ජූන්

thumb

*ලී ස්යුං-හ්වාන්* (; උපත 1993 ඔක්තෝබර් 12), වෘත්තීයමය වශයෙන් *සියෝ කන්ග්-ජූන්* () ලෙස හඳුන්වනු ලබන, දකුණු කොරියානු නළුවෙකු සහ හිටපු ගායකයෙකි, ඔහු 5uprise කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි. ඔහු *චීස් ඉන් ද ට්‍රැප්* (2016) රූපවාහිනී කතා මාලාවේ ඔහුගේ චරිතය සමඟ පිළිගැනීමක් ලබා ගත් අතර එතැන් සිට *එන්ටූරේජ්* (2016), *ආ යූ හියුමන්?* (2018), *තර්ඩ් චාම්* (2018), *වොචර්* (2019), *වෙදර් ද වෙදර් ඊස් ෆයින්* (2020), *ග්‍රිඩ්* (2022), සහ *අන්ඩර්කවර් හයිස්කූල්* (2025) යන චිත්‍රපටවල රඟපා ඇත.
අන්ඩර්කවර් හයි ස්කූල්

***අන්ඩර්කවර් හයි ස්කූල්*** (   ) යනු  විසින් රචිත දකුණු කොරියානු ක්‍රියාදාම හාස්‍යජනක ඔත්තු රූපවාහිනී කතා මාලාවකි., අධ්‍යක්ෂණය කළේ Choi Jung-in, සහ සියෝ කන්ග්-ජූන්, ජින් කි-ජූ , සහ කිම් ශිං-රොක් රංගනයෙන් දායක වේ. මෙම කතා මාලාවේ NIS නියෝජිතයෙකු වන මිනිසෙකු උසස් පාසල් සිසුවෙකු ලෙස රහසිගතව යන ආකාරය නිරූපණය වේ. එය 2025 පෙබරවාරි 21 වන දින MBC TV ඔස්සේ මංගල දර්ශනය වූ අතර, සෑම සිකුරාදා සහ සෙනසුරාදා දිනකම 21:50 ට ( KST ) විකාශය වේ. එය දකුණු කොරියාවේ TVING සහ Wavve ඔස්සේත්, තෝරාගත් කලාපවල Viu සහ Kocowa ඔස්සේත් ප්‍රවාහය සඳහා ද ලබා ගත හැකිය.

## සාරාංශය 
ජොං හේ-සොං, NIS නියෝජිතයෙකු වන අතර, මෙහෙයුමක් අතරතුර සිදු වූ ප්‍රධාන සිදුවීමකින් පසුව ඔහු තනතුරෙන් පහ කරන ලද අතර, පසුව ඔහුට අධිරාජ්‍යයා ගෝජොං ගේ අතුරුදහන් වූ රන් බාර් ඇති ස්ථානය සොයා ගැනීමේ විශේෂ මෙහෙයුමක් පැවරේ. හේ-සොං ඔහුගේ අනන්‍යතාවය සඟවා, බියොංමුන් උසස් පාසලේ උසස් පාසල් ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස රහසිගතව ගොස්, ඔහුගේ නිවසේ ගුරුවරයා වන ඕ සු-ආ හමුවෙයි. තම සිසුන්ට කැපවූ ගුරුවරියක් වන සු-ආ, හේ-සොං සහ ඇගේ ළමා කාලයේ පළමු ප්‍රේමය අතර සමානකම් දැකීමට පටන් ගනී, ඇය ඇගේ හදවත බිඳ දමා වේදනාකාරී මතකයන්ගෙන් පිරී ගියේය.

## නළු නිළියන් සහ චරිත 
### ප්‍රධාන 
* සියෝ කන්ග්-ජූන් ජොන්ග් හේ-සොන්ග් 
: NIS දේශීය කණ්ඩායමේ 4 වන කණ්ඩායමේ දක්ෂ ක්ෂේත්‍ර නියෝජිතවරියක් වන අතර, ඔහුට ගෝජොං අධිරාජ්‍යයාගේ රන් බාර් සොයා ගැනීමේ විශේෂ මෙහෙයුමක් පැවරී ඇත.
* ජින් කි-ජූ ඕහ් සු-ආ/ඕහ් බොන්ග්-ජා  ලෙස: Byeongmun උසස් පාසලේ තාවකාලික කොරියානු ඉතිහාස ගුරුවරියක් වන Hae-seong ගේ ගෘහ කාමර ගුරුවරිය.
* Kim Shin-rok Seo Myeong-ju ලෙස
: Byeongmun පදනමේ සහ Byeongmun උසස් පාසලේ සභාපතිනිය වන ඇය යේ-නාගේ මව වේ.
ට්රූ බියුටි (දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතා මාලාව)

**ට්රු බියුටි** (   ) යනු මූන් ගා-යොං, චා යුන්-වූ, හ්වාං ඉන්-යොප් සහ පාර්ක් යූ-නා රංගනයෙන් දායක වන දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතා මාලාවකි . යාඕන්යි විසින් රචිත එම මාතෘකාවේම වෙබ්ටූන් මත පදනම්ව, එය කේන්ද්‍රගත වන්නේ, කැත ලෙස සැලකීම නිසා හිරිහැරයට හා වෙනස්කම්වලට ලක් වූ උසස් පාසල් දැරියක් වටා ය. ඇය අලංකාර "දෙවියෙකු" බවට පරිවර්තනය වීමට විලවුන් වේශ නිරූපණ කලාව ප්‍රගුණ කරයි.  එය 2020 දෙසැම්බර් 9 සිට 2021 පෙබරවාරි 4 දක්වා සෑම බදාදා සහ බ්‍රහස්පතින්දා දිනකම 22:30 ට ( KST ) tvN ඔස්සේ විකාශය විය.
සනත් නන්දසිරි

සංගීත් නිපුන් **හේරත් මුදියන්සේලාගේ සනත් නන්දසිරි** (15 පෙබරවාරි 1942–මාර්තු) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය ගායකයෙක්, සංගීතඥයෙකුය. ඔහු සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්‍යාලයහි කුලපති ලෙස කටයුතු කලේය. ඔහු ලංකාවේ සුප්‍රසිද්ධ සංගීතඥයකු වන අතර, ඔහුගේ දශක 6කට වැඩි කලා දිවිය තුල වැදගත් සම්මාන රැසකින් පිදුම් ලැබීය. ඔහු*සඳමාලිගෙ කතාව*, නම් ලංකාවේ ප්‍රථම රූපවාහිනී කතාමාලාවේ සංගීත අධ්‍යක්ෂණය කලේය.

## චිත්‍රපට දිවිය 
## මූලාශ්‍ර
කේමන් දූපත් හි හදිසි සේවා

හදිසි සේවා සඳහා ප්‍රවේශය 9-1-1, හදිසි දුරකථන අංකය භාවිතයෙන් ලබා ගත හැකිය, එය කැනඩාවේ සහ එක්සත් ජනපදයේ භාවිතා වන අංකයම වේ. කේමන් දූපත් මහජන ආරක්ෂාව පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුවේ සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථානය දූපත් තුන සඳහා 9-1-1 සහ හදිසි නොවන පොලිස් සහාය, ගිලන්රථ සේවාව, ගිනි නිවන සේවය සහ සෙවීම් සහ ගලවා ගැනීමේ ඇමතුම් සකසයි. සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථානය RCIP සහ EMS ඒකක සෘජුවම යවයි; කේමන් දූපත් ගිනි නිවන සේවය ගුවන්තොටුපළ ගිනි නිවන ස්ථානයේ තමන්ගේම පිටත් කිරීමේ කාමරයක් පවත්වාගෙන යයි.

පොලිස් සේවාවන් රාජකීය කේමන් දූපත් පොලිස් සේවය විසින් හසුරුවනු ලැබේ. ගිනි නිවන සේවා කේමන් දූපත් ගිනි නිවන සේවය විසින් හසුරුවනු ලැබේ. කේමන් දූපත් වල ප්‍රධාන රෝහල් 4 ක්, දූපත් වටා විවිධ දේශීය සෞඛ්‍ය සායන සහිත කේමන් දූපත් වල පෞද්ගලික සහ මහජන සෞඛ්‍ය ඇත.

## යොමු කිරීම්
කේමන් දූපත් හි අධ්‍යාපනය

### ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික පාසල් 
කේමන් දූපත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව රාජ්‍ය පාසල් ක්‍රියාත්මක කරයි. කේමන් දූපත් දරුවන්ට නොමිලේ ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලැබීමට හිමිකම් ඇත. ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි ජෝන් ග්‍රේ උසස් පාසල සහ ක්ලිෆ්ටන් හන්ටර් උසස් පාසල යන පොදු උසස් පාසල් දෙකක් සහ කේමන් බ්‍රැක්, ලේමන් ඊ. ස්කොට් උසස් පාසල යන එකක් ඇත. විවිධ පල්ලි සහ පෞද්ගලික පදනම් පෞද්ගලික පාසල් කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කරයි.

### විද්‍යාල සහ විශ්ව විද්‍යාල 
කේමන් දූපත් විශ්ව විද්‍යාල විද්‍යාලයට ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් සහ කේමන් බ්‍රැක් යන ස්ථානවල මණ්ඩප ඇති අතර කේමන් දූපත් වල රජය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන එකම විශ්ව විද්‍යාලය වේ.

කේමන් දූපත් වල ජාත්‍යන්තර විද්‍යාලය ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි පෞද්ගලික විද්‍යාලයකි. මෙම විද්‍යාලය 1970 දී ආරම්භ කරන ලද අතර සහකාර, උපාධි සහ ශාස්ත්‍රපති උපාධි වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරයි. ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් යනු ශාන්ත මැතිව් විශ්ව විද්‍යාලයේ නිවහන වන අතර එයට වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් සහ පශු වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් ද ඇතුළත් වේ. ලිවර්පූල් විශ්ව විද්‍යාලයේ ශාඛාවක් වන ටෲමන් බොඩන් නීති විද්‍යාලය ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් මත පදනම් වේ.

සිවිල් සේවා කළඹ යටතේ සංවිධානය කරන ලද කේමන් දූපත් රජයේ ඒකකයක් වන කේමන් දූපත් සිවිල් සේවා විද්‍යාලය ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි පිහිටා ඇත. කේමන් දූපත් විශ්ව විද්‍යාල විද්‍යාලය සමඟ සමපාතව පිහිටා ඇති එය විවිධ ආකාරයේ උපාධි වැඩසටහන් සහ අඛණ්ඩ අධ්‍යාපන ඒකක දෙකම පිරිනමයි. විද්‍යාලය 2007 දී විවෘත කරන ලද අතර එය රජයේ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසද භාවිතා කරයි.

භූමියේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්ව විද්‍යාල විවෘත මණ්ඩපයක් ඇත.

## යොමු කිරීම්
කේමන් දූපත් හි යටිතල පහසුකම්

### වරාය 
ජෝර්ජ් ටවුන් යනු ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්හි වරාය අගනුවරයි. කෲස් නැව් සඳහා නැංගුරම් පොළවල් නොමැත, නමුත් කෲස් නැව් හතරක් දක්වා නම් කරන ලද නැංගුරම් පොළවල්වල නැංගුරම් දැමිය හැකිය. ජෝර්ජ් ටවුන්, උතුරු, දකුණු සහ රාජකීය වොට්ලර් පර්යන්තවල කෲස් පර්යන්ත තුනක් ඇත. නෞකාවේ සිට පර්යන්තය දක්වා ගමන විනාඩි 5 ක් පමණ වේ.

### ගුවන්තොටුපළ සහ ගුවන් සේවා 
කේමන් දූපත් වලට සේවය කරන ගුවන් තොටුපළ තුනක් ඇත. දූපත් වල ජාතික ධජ වාහකය කේමන් එයාර්වේස් වන අතර, ඕවන් රොබට්ස් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ එහි මධ්‍යස්ථානය ලෙස ගුවන් සේවය සත්කාරකත්වය දරයි.

* ඕවන් රොබට්ස් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ
* චාල්ස් කිර්කොනෙල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ
* එඩ්වඩ් බොඩන් ගුවන්තොටුපළ

### ප්‍රධාන මහාමාර්ග 
කේමන් දූපත් අගනුවර වන ජෝර්ජ් නගරයට සේවය කරන අධිවේගී මාර්ග තුනක් මෙන්ම තීරණාත්මක පෝෂක මාර්ග ද ඇත. නගරයේ නැගෙනහිරින් පදිංචිකරුවන් ජෝර්ජ් නගරයට යාමට නැගෙනහිර-බටහිර ධමනි බයිපාස් මත විශ්වාසය තබනු ඇත; බොඩන් නගරයෙන් සහ නැගෙනහිර දිස්ත්‍රික්කවලින් එන ෂැම්රොක් මාර්ගය ද රඳා පවතී. අනෙකුත් ප්‍රධාන මහාමාර්ග සහ ප්‍රවාහන මාර්ග අතරට:

* ලින්ෆර්ඩ් පියර්සන් අධිවේගී මාර්ගය (නැගෙනහිර සිට ජෝර්ජ් නගරයට වඩාත් ජනප්‍රිය මාර්ගය)
* එස්ටර්ලි ටිබෙට්ස් අධිවේගී මාර්ගය (නගරයේ උතුරට සහ බටහිර බොක්ක වෙත මගීන්ට සේවය කරයි)
* උතුරු සවුන්ඩ් මාර්ගය (මධ්‍යම ජෝර්ජ් නගරය සඳහා ප්‍රධාන මාර්ගය)
* දකුණු සවුන්ඩ් මාර්ගය (නගරයේ දකුණට මගීන් විසින් භාවිතා කරනු ලැබේ)
* ක්‍රූව් මාර්ගය (ලින්ෆර්ඩ් පියර්සන් අධිවේගී මාර්ගය ගැනීමට විකල්පයක්)

## යොමු කිරීම්
කිම් සෝ-උන්

**කිම් සෝ-උන්** (උපත සැප්තැම්බර් 6, 1989) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දකුණු කොරියානු නිළියකි. ඇය ජනප්‍රියත්වයට පත්වූයේ 2009 සුප්‍රකට රූපවාහිනී නාට්‍යයක් වූ *බෝයිස් ඕවර් ෆ්ලවර්ස්* තුළිනි.

## රංගන දායකත්වය
### චිත්‍රපට
### රූපවාහිනී කතාමාලා
### Web-drama
### Variety show
### Music video
## සම්මාන සහ නිර්දේශ
## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි
* Kim So-eun fan cafe at Daum
කේමන් දූපත් හි කලා සහ සංස්කෘතිය

### සංගීතය 
කේමන් ජාතික සංස්කෘතික පදනම F.J. හාර්ක්වයිල් සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය සහ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 4 ක හාර්ක්වයිල් රඟහල කළමනාකරණය කරයි. 1984 දී පිහිටුවන ලද කේමන් ජාතික සංස්කෘතික පදනම, කේමන් දූපත් ජාත්‍යන්තර කතන්දර කීමේ උත්සවය, කේමන් ජෑස් උත්සවය, නාවිකයින්ගේ උත්සවය සහ කේෆෙස්ට් වැනි උත්සව සංවිධානය කිරීම ඇතුළුව කේමන් ජන සංගීතය සංරක්ෂණය කිරීමට සහ ප්‍රවර්ධනය කිරීමට උපකාරී වේ. ජෑස්, කැලිප්සෝ සහ රෙගේ සංගීත ශෛලීන් කේමන් සංගීතයේ කැපී පෙනෙන ලෙස කැපී පෙනෙන සංස්කෘතික බලපෑම් ලෙස දක්වයි.

### කලාව 
කේමන් දූපත් වල ජාතික ගැලරිය ජෝර්ජ් ටවුන් හි කලා කෞතුකාගාරයකි. 1996 දී ආරම්භ කරන ලද NGCI යනු කේමන් දූපත් වල ප්‍රදර්ශන, කලාකරුවන්ගේ නේවාසිකාගාර, අධ්‍යාපන/ප්‍රචාරණ වැඩසටහන් සහ පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති හරහා තම මෙහෙවර ඉටු කිරීමට උත්සාහ කරන කලා සංවිධානයකි. NGCI යනු සෞඛ්‍ය හා සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශයේ කොටසක් වන ලාභ නොලබන ආයතනයකි.

## යොමු කිරීම්
කේමන් දූපත් හි මාධ්‍ය

දිවයින පුරා දැනට සංසරණය වන මුද්‍රිත පුවත්පත් දෙකක් තිබේ: කේමන් කොම්පස් සහ ද කේමේනියන් ටයිම්ස්. මාර්ගගත ප්‍රවෘත්ති සේවාවන් අතර කේමන් කොම්පස්, කේමන් ප්‍රවෘත්ති සේවය, කේමන් මාල් පාර, ද කේමේනියන් ටයිම්ස් සහ රියල් කේමන් නිවුස් ඇතුළත් වේ. ඔලිව් හිල්ඩා මිලර් කේමන් දූපත් පුවත්පතක සේවය කළ පළමු වැටුප් ලබන වාර්තාකාරිනිය වූ අතර, ඇයගේ කාර්යය ට්‍රේඩ්වින්ඩ්ස් පුවත්පතෙන් ඇගේ වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ අතර එය ස්ථාපිත කිරීමට උපකාරී විය.

දේශීය ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන දූපත් පුරා විකාශනය වේ.

කේමන් දූපත් වල රූගත කර ඇති විශේෂාංග චිත්‍රපට අතරට: ද ෆර්ම්, හැවන්, කේමන් වෙන්ට් සහ සොම්බි ඩ්‍රිෆ්ට්වුඩ් ඇතුළත් වේ.

කේමන් දූපත් වල රූපවාහිනිය ත්‍රිත්ව විකාශන ජාලය - CIGTV (රජයට අයත් නාලිකාව) - සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ජාලය යන ඕවර්-ද-එක්ස්ප්‍රෙස් විකාශන මධ්‍යස්ථාන තුනකින් සමන්විත වේ. කේමන් දූපත් වල කේබල් රූපවාහිනිය සැපයුම්කරුවන් තිදෙනෙකු හරහා ලබා ගත හැකිය, C3 Pure Fiber - FLOW TV - Logic TV. චන්ද්‍රිකා රූපවාහිනිය Dish Direct TV විසින් සපයනු ලැබේ. අතීතයේදී, 1992 සහ 2019 අතර, කේමන් 27 ද තිබුණි.

කේමන් දූපත් වල බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් බහුලව ලබා ගත හැකි අතර, ඩිජිසෙල්, සී3 පිරිසිදු තන්තු, ෆ්ලෝ සහ ලොජික් යන සියල්ලම දූපත් වලට සුපිරි වේගවත් තන්තු පුළුල් පරාස අන්තර්ජාල පහසුකම් සපයයි.

## යොමු කිරීම්
කේමන් දූපත් හි ක්‍රීඩා

ටෲමන් බොඩ්ඩන් ක්‍රීඩා සංකීර්ණය ජෝර්ජ් ටවුන් හි බහු-භාවිත සංකීර්ණයකි. මෙම සංකීර්ණය එළිමහන්, මංතීරු හයකින් යුත් 25-මීටර් (අඩි 82) පිහිනුම් තටාකයක්, සම්පූර්ණ කාර්ය ධාවන පථය සහ පිටිය සහ පැසිපන්දු/නෙට්බෝල් පිටි ලෙස වෙන් කර ඇත. ධාවන පථයෙන් වට වූ පිටිය සංගම් පාපන්දු තරඟ මෙන්ම අනෙකුත් ක්ෂේත්‍ර ක්‍රීඩා සඳහා භාවිතා වේ.

සංගම් පාපන්දු යනු ජාතික හා වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව වන අතර, කේමන් දූපත් ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම FIFA හි කේමන් දූපත් නියෝජනය කරයි.

කේමන් දූපත් පැසිපන්දු සම්මේලනය 1976 දී ජාත්‍යන්තර පැසිපන්දු පාලක මණ්ඩලයට FIBA ​​හා සම්බන්ධ විය. 2011 දී පළමු වරට රටේ ජාතික කණ්ඩායම කැරිබියන් පැසිපන්දු ශූරතාවලියට සහභාගී විය. කේමන් දූපත් ජාතික පිරිමි ජාතික කණ්ඩායම 2017 සහ 2019 නැට්වෙස්ට් දූපත් ක්‍රීඩා උළෙලේදී අඛණ්ඩව රන් පදක්කම් ජයග්‍රහණ දිනා ඇත.

රග්බි සංගමය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ක්‍රීඩාවක් වන අතර එයට තමන්ගේම ජාතික පිරිමි කණ්ඩායමක්, කාන්තා කණ්ඩායමක් සහ සත් සාමාජික කණ්ඩායමක් ඇත. .

කේමන් දූපත් FIFA, ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව සහ පෑන් ඇමරිකානු ක්‍රීඩා සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකු වන අතර ද්විවාර්ෂික දූපත් ක්‍රීඩා සඳහාද තරඟ කරයි.

කේමන් දූපත් 1997 දී අනුබද්ධිත ආයතනයක් ලෙස සම්බන්ධ වූ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ සාමාජිකයෙකි, පසුව 2002 දී සහකාර සාමාජිකයෙකු විය. කේමන් දූපත් ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ දූපත් නියෝජනය කරයි. කණ්ඩායම මීට පෙර පළමු පන්තියේ, ලැයිස්තු A සහ ​​විස්සයි20 මට්ටමින් ක්‍රීඩාව ක්‍රීඩා කර ඇත. එය ලෝක ක්‍රිකට් ලීගයේ පස්වන කොටසේ තරඟ කරයි.

කේමන් දූපත් වල ස්කොෂ් ජනප්‍රියයි. ඊට අමතරව, කාන්තා වෘත්තීය ස්කොෂ් සංගමය සෑම වසරකම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ඉසව්වක් කැමනා බොක්කෙහි පිහිටුවා ඇති සම්පූර්ණ වීදුරු පිටියක පවත්වයි. 2012 දෙසැම්බර් මාසයේදී, පැරණි කේමන් විවෘත තරඟාවලිය ලොව විශාලතම තරඟාවලිය වන කාන්තා ලෝක ශූරතාවලිය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ඇත.

ෆ්ලැග් පාපන්දු (CIFFA) හි පිරිමි, කාන්තා සහ මිශ්‍ර-ලිංගික ලීග ඇත.

අනෙකුත් සංවිධානාත්මක ක්‍රීඩා ලීග අතරට සොෆ්ට්බෝල්, බීච් වොලිබෝල්, ගේලික් පාපන්දු සහ අල්ටිමේට් ෆ්‍රිස්බී ඇතුළත් වේ.

කේමන් දූපත් ඔලිම්පික් කමිටුව 1973 දී ආරම්භ කරන ලද අතර 1976 දී IOC (ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව) විසින් පිළිගනු ලැබීය.

2005 අප්‍රේල් මාසයේදී ටෝනි හෝක් විසින් ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි බ්ලැක් පර්ල් ස්කේට් උද්‍යානය විවෘත කරන ලදී. ඒ වන විට වර්ග අඩි 52,000 (මීටර් 4,800) උද්‍යානය බටහිර අර්ධගෝලයේ විශාලතම විය.

2010 පෙබරවාරි මාසයේදී, කේමන් දූපත් වල කාර්ට් ධාවන තරඟ සඳහා පළමු අරමුණින් ඉදිකරන ලද ධාවන පථය විවෘත කරන ලදී. ධාවන පථයේ ආයතනික කාර්ටින් ලීග සඳහා දේශීය සමාගම් 20 ක් සහ 2010 ගිම්හාන ආයතනික කාර්ටින් ලීගයට සහභාගී වූ රියදුරන් 227 ක් සමඟ පුළුල් සහභාගීත්වයක් ලැබී ඇත.

2022 දෙසැම්බර් මාසයේදී, පිහිනුම් ක්‍රීඩක ජෝර්ඩන් කෲක්ස්, 2022 FINA ලෝක පිහිනුම් ශූරතාවලියේදී (මීටර් 25) මීටර් 50 නිදහස් ආර ඉසව්වේ රන් පදක්කම දිනා ගැනීමෙන් පසු, ඕනෑම ක්‍රීඩාවක ලෝක ශූරයා බවට පත් වූ පළමු කේමන් ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය. ඊට අමතරව, 2024 ලෝක ජල ක්‍රීඩා පිහිනුම් ශූරතාවලියේදී (මීටර් 25), ඔහු මීටර් 50 නිදහස් ආර ඉසව්වේ තත්පර 19.90 ක කාලයක් සමඟ නව ලෝක වාර්තාවක් පිහිටුවමින්, ඉතිහාසයේ තත්පර 20 ක බාධකය බිඳ දැමූ පළමු පිහිනුම් ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය.

## යොමු කිරීම්
උතුරු පැත්ත, කේමන් දූපත්

**නෝර්ත් සයිඩ්** යනු කේමන් දූපත් වල නගරයක් සහ දිස්ත්‍රික්කයක් වේ.  ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි උතුරු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති එහි 2021 දී ජනගහනය 1,902 කි. 

දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාථමික පාසලක් සහ උසස් පාසලක් මෙන්ම නෝර්ත් සයිඩ් එෆ්සී නමින් සංගම් පාපන්දු කණ්ඩායමක් ද ඇත. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
නැගෙනහිර අන්තය, කේමන් දූපත්

**නැගෙනහිර අන්තය** යනු නගරයක් වන අතර කේමන් දූපත් වල දිස්ත්‍රික්ක පහෙන් එකකි.  ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි ගිනිකොනදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති එහි 2021 දී ජනගහනය 1,846 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
කේමන් බ්‍රැක්

thumb|2007 මාර්තු 3 වන දින අභ්‍යවකාශයේ සිට කේමන් බ්‍රැක්.
**කේමන් බ්‍රැක්** යනු කේමන් දූපත් වල කොටසක් වන දූපතකි. එය කැරිබියන් මුහුදේ  පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්හි ඊසාන දෙසින් සහ  ලිට්ල් කේමන්ට නැගෙනහිරින්. එය  පමණ වේ දිග, සාමාන්‍ය පළල  කි . කේමන් දූපත් තුනෙන් එහි භූමි ප්‍රදේශය වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ " ද බ්ලෆ් " නිසා වන අතර එය දිවයිනේ දිග දිගේ  දක්වා ක්‍රමයෙන් ඉහළ යන හුණුගල් පිටාර ගැලීමකි. නැගෙනහිර කෙළවරේ මුහුදු මට්ටමේ සිට. "බ්‍රැක්" යනු බ්ලෆ් සඳහා ගේලික් නාමයක් වන බැවින්, මෙම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය අනුව දිවයින නම් කර ඇත. 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බටහිර බොක්ක, කේමන් දූපත්

**බටහිර බොක්ක** නොහොත් **වෙස්ට් බේ** යනු කැරිබියන් දූපත් වල බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශයට අයත් කේමන් දූපත් වල බටහිර පැත්තේ පිහිටි දිස්ත්‍රික්කයකි. ජනගහනය 15,335 කි.

වෙස්ට් බේ යනු ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්හි සංචාරක-ජනප්‍රිය සෙවන් මයිල් වෙරළට උතුරින් පිහිටි නේවාසික ප්‍රදේශයකි. එය නිරය, කේමන් කැස්බෑ ගොවිපල, කේමන් මෝටර් කෞතුකාගාරය සහ ඩොල්ෆින් ඇඩ්වෙන්චර් වැනි ගමනාන්ත සහිත සංචාරක ප්‍රදේශයකි. එය ස්කොලර්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් පාපන්දු සමාජයේ නිවහනයි. වෙස්ට් බේ හි පොදු වෙරළ තීරයක් ඇති අතර, එහි ඇඳුම් මාරු කිරීමේ කාමර සහ නාන කාමර මහජනතාවට ලබා ගත හැකිය. ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි අවන්හල් වලට ආසන්නව පිහිටා ඇති නිසා මෙම වෙරළ තීරය ජනප්‍රියයි. 2011 දී *USS කිට්ටිවාක් නෞකාව* ගිලී යන ආකාරය බොහෝ දෙනෙක් නැරඹුවේ මෙම ස්ථානයේදීය. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ජෝර්ජ් නගරය, කේමන් දූපත්

**ජෝර්ජ් නගරය** යනු ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි පිහිටි කේමන් දූපත් වල අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි. එය තුන්වන ජෝර්ජ් රජුගේ නමින් නම් කරන ලදී.  , නගරයේ ජනගහනය 40,957 ක් වූ අතර,  එය සියලුම බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශවල විශාලතම නගරය (ජනගහනය අනුව) බවට පත් කළේය. 

ජෝර්ජ් ටවුන් යනු කේමන් දූපත් මූල්‍ය සේවා කර්මාන්තයේ හදවතයි (කේමන් දූපත් වල බැංකු සහ භාරකාර සමාගම් 600 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඇත). කේමන් රජයේ කාර්යාල නගරයේ පිහිටා ඇත. 2016 දී ගෝලීයකරණය සහ ලෝක නගර පර්යේෂණ ජාලයට අනුව, ජෝර්ජ් නගරය බීටා නගරයක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ලිට්ල් කේමන්

thumb|අභ්‍යවකාශයේ සිට ලිට්ල් කේමන්, 2007 මාර්තු 3
**ලිට්ල් කේමන්** යනු කේමන් දූපත් සෑදෙන දූපත් තුනෙන් එකකි. එය කැරිබියානු මුහුදේ පිහිටා ඇති අතර, ආසන්න වශයෙන් සැතපුම් 60 ක් (කි.මී. 96) නැගෙනහිර කෙළවරේ ඊසාන දෙසින්, ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් සහ සැතපුම් පහක් (කි.මී. 8) බටහිර කෙළවරට බටහිරින්, කේමන් බ්‍රැක්. ලිට්ල් කේමන් දූපත මෙම දූපත් තුනෙන් අඩුම ජනගහනයක් සහිත දූපත වන අතර, සෘතුමය පදිංචිකරුවන්/නිවාස හිමියන් ඇතුළුව ස්ථිර ජනගහනය 160 (2021) පමණ වේ. ජනගහනයෙන් බහුතරය ජැමෙයිකාව, පිලිපීනය සහ හොන්ඩුරාස් සහ අනෙකුත් ලතින් ඇමරිකානු රටවලින් මෙන්ම කැනඩාව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඉන්දියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, ස්කොට්ලන්තය, එංගලන්තය සහ දකුණු අප්‍රිකාවෙන් පැමිණි විදේශගත සේවකයින් වේ. 20 ට අඩු යැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇති දේශීය කේමේනියානුවන් අතළොස්සක් සිටිති. එය සැතපුම් 10ක් පමණ (කි.මී. 16) දිග සහ සාමාන්‍ය පළල සැතපුම් 1 (මීටර 1600) සහ දිවයිනේ වැඩි කොටසක් සංවර්ධනය වී නොමැත. මුළු දිවයිනම පාහේ මුහුදු මට්ටමේ පවතී. ඉහළම උන්නතාංශය අඩි 40 (මීටර් 12) පමණ වේ. බොහෝ දුරට සැහැල්ලු වැසි වලින් සමන්විත වැසි සමය, අප්‍රේල් මැද සිට ජුනි දක්වා සහ නැවතත් සැප්තැම්බර් මැද සිට ඔක්තෝබර් මැද දක්වා සිදු වේ. හිමිදිරි පාන්දර කාලයේ දී ඉඳහිට ඉක්මන් වැසි ඇද හැලෙනු ඇත. නොවැම්බර් අග සිට මාර්තු මැද දක්වා කාලය තුළ ශීතලම මාස ලෙස සැලකෙන්නේ උතුරින් සීතල සුළං හමන බැවින් උෂ්ණත්වය 70 දශකය දක්වා පහත වැටිය හැකි බැවිනි. උණුසුම්ම හා වියළිම මාස වන්නේ ජුනි මැද සිට සැප්තැම්බර් මැද දක්වා ගිම්හාන කාලය වන අතර උෂ්ණත්වය 80 දශකයේ මැද භාගයේ සිට 90 දශකයේ ඉහළම අගයන් දක්වා පවතී. මිනිසුන්ට තර්ජනයක් වන විශාල හෝ කොල්ලකාරී හෝ විෂ සහිත සතුන් නොමැත.

කුඩා ප්‍රමාණය තිබියදීත්, දිවයින මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ සතියේ (නොවැම්බර්) කොටසක් ලෙස උරුම උත්සවයක් සහ පෙළපාළියක් සහ වාර්ෂික LC කෘෂිකර්ම ප්‍රදර්ශනයක් (මැයි) පවත්වනු ලබන අතර එය දූපත් තුනේම සිදු වේ, නමුත් එම මාසයේම වෙනස් දිනවල. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මොන්ට්සෙරාට් හි නිරුක්තිය

1493 දී ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් විසින් මෙම දිවයින සැන්ටා මාරියා ඩි මොන්සෙරේට් ලෙස නම් කරන ලදී, ස්පාඤ්ඤයේ කැටලෝනියාවේ බාර්සිලෝනා අසල මොන්ට්සෙරාට් ආරාමයේ මොන්ට්සෙරාට් කන්‍යාවගේ නමින්. කැටලන් භාෂාවෙන් මොන්ට්සෙරාට් යන්නෙහි තේරුම "සර්ටඩ් කන්ද" යන්නයි.

## යොමු කිරීම්
බොඩන් නගරය, කේමන් දූපත්

thumb|ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි බොඩන් නගරයට පිවිසෙන ස්ථානයේ පිළිගැනීමේ පුවරුව
බොඩ්ඩන් නගරය යනු කේමන් දූපත් වල පැරණි අගනුවර වන අතර එම භූමියේ විශාලතම දිස්ත්‍රික්කයයි. එය ස්වභාවික වරායක් සහ කොරල් පරයක් මත පිහිටා ඇත. පළමු ජනාවාසය රජයේ නායකයෙකු වූ විලියම් බොඩ්ඩන්ගේ නමින් නම් කරන ලදී. වරක් මුහුදු කොල්ලකරුවන් විසින් විනාශ කරන ලද මෙම ගම්මානය සැතපුම් 4 (කිලෝමීටර 6) ක පවුරක් සහ කාලතුවක්කුවක නටබුන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය. බොඩ්ඩන් නගරයේ ජනගහනය 14,845 කි (2021 සංගණනය). එහි ප්‍රධාන ආකර්ෂණයන් අතර මුල් කේමන් පදිංචිකරුවන්ගේ ජීවන රටාව නිරූපණය කරන මිෂන් හවුස් ඇතුළත් වේ. බොඩ්ඩන් නගරය නේවාසික ජනගහනය අනුව දූපත් වල වේගයෙන්ම වර්ධනය වන දිස්ත්‍රික්කය ලෙස ද සැලකේ.

## යොමු කිරීම්
මොන්ට්සෙරාට්

**මොන්ට්සෙරාට්** ( , ) යනු කැරිබියන් දූපත් වල බ්‍රිතාන්‍ය විදේශීය ප්‍රදේශයකි. එය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි ලෙස්සර් ඇන්ටිලස් දාමයේ උතුරු කොටස වන ලීවර්ඩ් දූපත් වල කොටසකි. මොන්ට්සෙරාට් කිලෝමීටර් 16 (සැතපුම් 10) ක් පමණ දිග සහ කිලෝමීටර් 11 (සැතපුම් 7) ක් පළල වන අතර වෙරළ තීරයේ දළ වශයෙන් කිලෝමීටර් 40 (සැතපුම් 25) ක් ඇත. වෙරළබඩ අයර්ලන්තයට සමාන වීම සහ එහි බොහෝ වැසියන්ගේ අයර්ලන්ත සම්භවය නිසා එය "කැරිබියන්හි එමරල්ඩ් දූපත" ලෙස නම් කර ඇත. මොන්ට්සෙරාට් යනු කැරිබියන් ප්‍රජාවේ සහ නැගෙනහිර කැරිබියන් රාජ්‍ය සංවිධානයේ එකම පූර්ණ ස්වෛරී නොවන පූර්ණ සාමාජිකයා වන අතර, එය සමස්තයක් ලෙස කැරිබියන් දූපතේ ඇති එකම යැපීම වීමට බොහෝ දුරස් ය.

1995 ජූලි 18 වන දින, දිවයිනේ දකුණු කෙළවරේ කලින් නිද්‍රාශීලීව පැවති සෞෆ්‍රියර් හිල්ස් ගිනි කන්ද සක්‍රීය වූ අතර එහි පිපිරීම් බටහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටි මොන්ට්සෙරාට්හි ජෝර්ජියානු යුගයේ අගනුවර වූ ප්ලයිමූත් විනාශ කළේය. 1995 සහ 2000 අතර, දිවයිනේ ජනගහනයෙන් තුනෙන් දෙකකට පලා යාමට සිදු වූ අතර, බොහෝ දුරට එක්සත් රාජධානියට ගිය අතර, 1997 දී දිවයිනේ 1,200 කටත් වඩා අඩු පිරිසක් ඉතිරි විය. (2016 වන විට ජනගහනය 5,000 කට ආසන්න විය). ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් දිගටම පවතින අතර, ප්ලයිමූත් අවට ප්‍රදේශයට, එහි නැව් තටාක ඇතුළුව සහ පැරණි W. H. බ්‍රැම්බල් ගුවන්තොටුපළ වටා ඇති දිවයිනේ නැගෙනහිර පැත්තට බොහෝ දුරට බලපාන අතර, 2010 පෙබරවාරි 11 වන දින තවදුරටත් ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් වලින් ගලා යාමෙන් වළලනු ලැබූ නටබුන්.

පවතින ගිනිකඳු ගෝලාකාරයේ ප්‍රමාණය සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පයිරොක්ලාස්ටික් ක්‍රියාකාරකම් ඇතිවීමේ හැකියාව හේතුවෙන්, දිවයිනේ දකුණු කොටස බෙල්හැම් නිම්නයේ සමහර කොටස් දක්වා උතුරට බොහෝ දුරට ආවරණය වන පරිදි බැහැර කිරීමේ කලාපයක් පනවන ලදී. සාමාන්‍යයෙන් අමුත්තන්ට බැහැර කිරීමේ කලාපයට ඇතුළු වීමට අවසර නැත, නමුත් විනාශ වූ ප්ලයිමූත්හි දර්ශනයක් අයිල්ස් බොක්කෙහි ගරිබල්ඩි කන්ද මුදුනේ සිට දැකිය හැකිය. ගිනි කන්ද 2010 මුල් භාගයේ සිට සාපේක්ෂව නිහඬව පවතින අතර මොන්ට්සෙරාට් ගිනිකඳු නිරීක්ෂණාගාරය විසින් සමීපව නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ.

2015 දී, දිවයිනේ වයඹ දිග වෙරළ තීරයේ ලිට්ල් බොක්කෙහි නව නගරයක් සහ වරායක් සඳහා සැලසුම් කිරීම ආරම්භ කරන බව නිවේදනය කරන ලද අතර, රජයේ සහ ව්‍යාපාර මධ්‍යස්ථානය තාවකාලිකව බ්‍රේඩ්ස් වෙත ගෙන යන ලදී. 2017 දී ඉර්මා සහ මරියා සුළි කුණාටු සහ 2020 මුල් භාගයේ ආරම්භ වූ COVID-19 වසංගතය ඇතුළු ප්‍රමාදයන් ගණනාවකට පසු, එක්සත් රාජධානිය සහ කැරිබියන් සංවර්ධන බැංකුව විසින් අරමුදල් සපයන ලද පවුම් මිලියන 28 ක ව්‍යාපෘතියක් වන ලිට්ල් බේ වරාය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය 2022 ජුනි මාසයේදී ආරම්භ විය.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
### පූර්ව යටත් විජිත යුගය 
### මුල් යුරෝපීය කාලය 
### 18 වන සියවස 
### නව භෝග සහ දේශපාලනය 
## දේශපාලනය සහ රජය 
### පරිපාලන අංශ 
### පොලිසිය 
### හමුදා සහ ආරක්ෂක 
#### රාජකීය මොන්ට්සෙරාට් ආරක්ෂක බලකාය 
## සන්නිවේදනය 
## භූගෝලය 
### ගිනි කන්ද සහ බැහැර කිරීමේ කලාපය 
### වනජීවී 
### දේශගුණය 
## ආර්ථිකය 
## ප්‍රවාහනය 
### ගුවන 
### මුහුද 
## ජන විකාශනය 
### භාෂාව 
#### මොන්ට්සෙරාට්හි අයර්ලන්ත භාෂාව 
### ආගම 
### ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 
## අධ්‍යාපනය 
## සංස්කෘතිය 
### ආහාර පිසීම 
### මාධ්‍ය 
### AIR මොන්ට්සෙරාට් චිත්‍රාගාරය 
### අඩවි 
## ක්‍රීඩා 
### යාත්‍රා කිරීම 
### මලල ක්‍රීඩා 
### පැසිපන්දු 
### ක්‍රිකට් 
### පාපන්දු 
### සර්ෆින් 
## යොමු කිරීම්
මොන්ට්සෙරාට් හි සන්නිවේදනය

දිවයින සම්පූර්ණයෙන්ම ඩිජිටල්කරණය කරන ලද ස්ථාවර දුරකථන මගින් සේවය කරනු ලබන අතර, ග්‍රාහකයින් 3000 ක් සහ ජංගම සෙලියුලර් මගින් ඇස්තමේන්තුගත ජංගම දුරකථන 5000 ක් භාවිතා කරයි. ඇස්තමේන්තුගත පරිශීලකයින් 2860 කට අන්තර්ජාල ප්‍රවේශය ඇත. මේවා 2016 ජූලි ඇස්තමේන්තු වේ. මහජන ගුවන් විදුලි සේවාව රේඩියෝ මොන්ට්සෙරාට් විසින් සපයනු ලැබේ. තනි රූපවාහිනී විකාශකයෙකු ඇත, PTV. කේබල් සහ චන්ද්‍රිකා රූපවාහිනී සේවාව ලබා ගත හැකිය.

මොන්ට්සෙරාට් වෙත තැපැල් යොමු කිරීම සඳහා එක්සත් රාජධානියේ තැපැල් කේතය MSR වන අතර ගමනාන්ත නගරය අනුව ඉලක්කම් හතරක් ඇත; උදාහරණයක් ලෙස, ලිට්ල් බේ සඳහා තැපැල් කේතය MSR1120 වේ.

## යොමු කිරීම්
ෆයිව් මිලියන් මනි ඩ්‍රොප්

***ෆයිව් මිලියන් මනි ඩ්‍රොප්*** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස TV දැනට විකාශය වන ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහනකි . එය එක්සත් රාජධානියේ ප්‍රමුඛ පෙළේ රියැලිටි වැඩසටහනක් වන The Million Pound Drop (දැන් *£100K Drop* ලෙස හැඳින්වේ) ඇසුරෙන සැකසුණ ඇමරිකානු රියැලිටි වැඩසටහනක් වන Million Dollar Money Drop මත පදනම් වේ. මෙම වැඩසටහන ප්‍රථම වරට විකාශය වූයේ 2022 අගෝස්තු 13 වන දින වන අතර 2023 පෙබරවාරි 5 වන දින අවසන් විය. දෙවන වාරය 2023 සැප්තැම්බර් 2 වන දින ආරම්භ විය. තෙවන වාරය 2025 ජනවාරි 4 වන දින ආරම්භ විය.

## ආකෘතිය 
පෙර හැඳුනුම්කමක් ඇති පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමකට රුපියල් 100 නෝට්ටු වලින් රුපියල් මිලියන 5 ක් ප්‍රදානය කරනු ලබන අතර, එක් අයෙකුට රුපියල් 100,000 බැගින් වූ මිටි 50 ක පටියකින් ඒවා බැඳ ඇත. ක්‍රීඩාව අතරතුර කණ්ඩායමට සාමාන්‍ය දැනුම බහුවරණ ප්‍රශ්න හතක් ඉදිරිපත් කරනු ලබන අතර, ක්‍රීඩාව ඉදිරියට යත්ම විකල්ප ගණන අඩු වේ; පළමු ප්‍රශ්න තුනට විකල්ප හතරක් ඇති අතර, ඊළඟ ප්‍රශ්න තුනට විකල්ප තුනක් ඇති අතර, අවසාන ප්‍රශ්නයට ඇත්තේ විකල්ප දෙකක් පමණි.

තරඟකරුවන් සෑම වටයකම ආරම්භයේදී කාණ්ඩ දෙකකින් එකක් තෝරා ගනී. සෑම විකල්පයක්ම වෙනස් උගුලක් හෝ "පහළ දැමීම" සමඟ අනුරූප වේ; එක් පිළිතුරක් පමණක් නිවැරදි වේ. තරඟකරුවන්ට තමන්ට සුදුසු පරිදි සියලු මුදල් උගුල් දොරවල් අතර බෙදා හැරීමට නිශ්චිත කාලයක් තිබේ; කෙසේ වෙතත්, අවම වශයෙන් එක් උගුල් දොරක්වත් පැහැදිලිව තැබීම අනිවාර්ය වේ, එනම් අවම වශයෙන් එක් පිළිතුරකටවත් මුදල් වෙන් නොකළ යුතුය. කාලය ඉකුත් වූ පසු කිසිදු විකල්පයක් මත තබා නොමැති මිටි ඉවත් කරනු ලැබේ.

කාලය අවසන් වූ පසු හෝ නැවැත්වූ පසු, වැරදි පිළිතුරු සඳහා උගුල් දොරවල් විවෘත වේ; ඒවා මත තැබූ ඕනෑම මුදලක් පහතට වැටී ක්‍රීඩාවෙන් ඉවත් කරනු ලබන අතර, නිවැරදි පිළිතුර මත තැබූ ඕනෑම මුදලක් ඊළඟ ප්‍රශ්නයට ඉදිරියට ගෙන යනු ලැබේ. කණ්ඩායමට මුදල් නැති වී පරාජය වන තුරු හෝ අවසාන ප්‍රශ්නය තෙක් මෙම ක්‍රියාවලිය නැවත සිදු කෙරේ. තරඟකරුවන් සියලුම ප්‍රශ්නවලට නිවැරදිව පිළිතුරු සපයන්නේ නම්, ඉතිරි මුදල දිනා ගනු ඇත.

එක් එක් ප්‍රශ්නය සඳහා කාල සීමාවන් සහ විකල්ප ගණන පහත පරිදි වේ:

### Quick Change අවස්ථාව 
තරඟකරුවන්ට ක්‍රීඩාව අතරතුර පළමු ප්‍රශ්න හයෙන් ඕනෑම එකකදී "Quick Change" විකල්පය භාවිතා කළ හැක්කේ එක් වරක් පමණි. "Quick Change" භාවිතා කරන විට, තරඟකරුවන්ට වෙනත් ඕනෑම පිළිතුරකට මුදල් නැවත වෙන් කිරීමට අමතර තත්පර 30 ක කාලයක් ලබා දෙනු ලැබේ. තරඟකරුවන් මුදල් නොමැතිව එක පිළිතුරක්වත් නොතැබුවහොත් හෝ කාලය අවසන් වීමට පෙර ඔවුන්ගේ සියලු මුදල් තැන්පත් නොකළහොත්, Quick Change ස්වයංක්‍රීයව භාවිතා වේ, කෙසේ වෙතත්, "Quick Change" ක්‍රීඩාවේ කලින් භාවිතා කර ඇත්නම්, කණ්ඩායම තරගයෙන් ඉවත් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* *Five Million Money Drop* On YouTube
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී වැඩසටහන්
මොන්ට්සෙරාට් හි ප්‍රවාහනය

### ගුවන 
ජෝන් ඒ. ඔස්බෝන් ගුවන්තොටුපළ දිවයිනේ ඇති එකම ගුවන්තොටුපළයි (ඩබ්ලිව්. එච්. බ්‍රැම්බල් ගුවන්තොටුපළ 1997 දී ගිනිකඳු පිපිරීමෙන් විනාශ වීමෙන් පසුව ඉදිකරන ලද්දකි). ඇන්ටිගුවා වෙත කාලසටහන්ගත සේවාවක් FlyMontserrat සහ ABM Air විසින් සපයනු ලැබේ. අවට දූපත් වලට වරලත් ගුවන් ගමන් ද ඇත.

### මුහුද 
දිවයිනට තොටුපළ සේවාව Jaden Sun Ferry විසින් සපයන ලදී. එය ශාන්ත ජෝන්ස්, ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා හි හෙරිටේජ් ක්වේ සිට මොන්ට්සෙරාට් හි ලිට්ල් බේ දක්වා ධාවනය විය. ගමන පැය එකහමාරක් පමණ වූ අතර සතියකට දින පහක් ක්‍රියාත්මක විය.

මූල්‍යමය වශයෙන් තිරසාර නොවන බැවින් මෙම සේවාව 2020 දී නතර වූ අතර දැන් මොන්ට්සෙරාට් වෙත ඇති එකම ප්‍රවේශය ගුවන් මගින් පමණි.

## යොමු කිරීම්
මොන්ට්සෙරාට් හි ආර්ථිකය

1995 පිපිරීමෙන් සහ එහි ප්‍රතිවිපාක හේතුවෙන් මොන්ට්සෙරාට්හි ආර්ථිකය විනාශ විය; වර්තමානයේ දිවයිනේ මෙහෙයුම් අයවැය බොහෝ දුරට බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් සපයනු ලබන අතර ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව (DFID) හරහා පරිපාලනය කරනු ලබන අතර එය වසරකට ආසන්න වශයෙන් පවුම් මිලියන 25 කි. අමතර මුදල් ආදායම් සහ දේපළ බදු, බලපත්‍ර සහ අනෙකුත් ගාස්තු මෙන්ම ආනයනික භාණ්ඩ සඳහා අය කරන රේගු බදු හරහා සුරක්ෂිත කෙරේ.

5000 ට අඩු ජනගහනයක් සහිත මොන්ට්සෙරාට්හි සීමිත ආර්ථිකය, ඩීසල් උත්පාදක යන්ත්‍ර පහක් මගින් නිපදවන ලද විදුලි බලය මෙගාවොට් 2.5 ක් පරිභෝජනය කරයි. ගවේෂණාත්මක භූතාපජ ළිං දෙකක් හොඳ සම්පත් සොයාගෙන ඇති අතර තුන්වන භූතාපජ ළිඳක් සඳහා පෑඩ් 2016 දී සකස් කරන ලදී. භූතාපජ ළිං එක්ව දිවයිනට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි බලයක් නිපදවීමට අපේක්ෂා කෙරේ. 2019 දී 250 kW සූර්ය PV මධ්‍යස්ථානයක් ආරම්භ කරන ලද අතර, තවත් 750 kW සඳහා සැලසුම් කර ඇත.1979 දී, බීට්ල්ස් නිෂ්පාදක ජෝර්ජ් මාටින් AIR ස්ටූඩියෝ මොන්ට්සෙරාට් විවෘත කළ අතර, දිවයිනේ දේශගුණයෙන් සහ සුන්දර වටපිටාවෙන් ප්‍රයෝජන ගනිමින් පටිගත කිරීමට බොහෝ විට එහි ගිය සංගීතඥයන් සමඟ දිවයින ජනප්‍රිය කළේය. 1989 සැප්තැම්බර් 17 වන දින අලුයම, හියුගෝ සුළි කුණාටුව 4 වන කාණ්ඩයේ සුළි කුණාටුවක් ලෙස දිවයින පසු කළ අතර, දිවයිනේ ව්‍යුහයන්ගෙන් 90% කට වඩා හානි කළේය. මොන්ට්සෙරාට් හි AIR ස්ටූඩියෝ වසා දැමූ අතර සංචාරක ආර්ථිකය පාහේ විනාශ විය. 1995 දී සෞෆ්‍රියර් හිල්ස් ගිනි කන්ද පුපුරා යාමත් සමඟ සෙමින් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබූ සංචාරක කර්මාන්තය නැවතත් විනාශ විය, නමුත් එය වසර පහළොවක් ඇතුළත අර්ධ වශයෙන් යථා තත්ත්වයට පත් වීමට පටන් ගත්තේය.

## යොමු කිරීම්
මොන්ට්සෙරාට් හි දේශපාලනය සහ රජය

මොන්ට්සෙරාට් යනු එක්සත් රාජධානියේ අභ්‍යන්තරව ස්වයං පාලනයක් සහිත විදේශීය භූමියකි. එක්සත් ජාතීන්ගේ යටත් විජිතකරණය පිළිබඳ කමිටුවට එක්සත් ජාතීන්ගේ ස්වයං පාලන නොවන ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවේ මොන්ට්සෙරාට් ඇතුළත් වේ. දිවයිනේ රාජ්‍ය නායකයා වන්නේ පත් කරන ලද ආණ්ඩුකාරවරයෙකු විසින් නියෝජනය කරන ලද III චාල්ස් රජු ය. විධායක බලය රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අතර, අගමැති රජයේ ප්‍රධානියා වේ. තේරී පත් වූ සාමාජිකයින් නව දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයින් අතරින් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් අගමැති පත් කරනු ලැබේ. බහුතර ආසන ඇති පක්ෂයේ නායකයා සාමාන්‍යයෙන් පත් කරනු ලබන තැනැත්තා වේ. ව්‍යවස්ථාදායක බලය රජය සහ ව්‍යවස්ථාදායක සභාව යන දෙකටම පැවරී ඇත. සභාවට නිල බලයෙන් සාමාජිකයන් දෙදෙනෙකු ද ඇතුළත් වේ, නීතිපති සහ මූල්‍ය ලේකම්. අනෙක් පල්ලිය දෙක තවමත් වාසය කිරීමට ඉතා භයානක ය.

සැලකිය යුතු ලෙස යාවත්කාලීන පරිපාලන කොට්ඨාශ වර්ගයක් වනුයේ ජන සංගණන කලාප 3 වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් ජන සංගණනය සඳහා භාවිතා වේ. උතුරේ සිට දකුණට ගිය විට, මේවා නම්:

* උතුරු කලාපය (ජනගහනය 2,369)
* මධ්‍යම කලාපය (ජනගහනය 1,666)
* නැන්ටෙස් ගඟට දකුණින් (ජනගහනය 887)

සංගණන අරමුණු සඳහා, මේවා තවදුරටත් ගණන් කිරීමේ දිස්ත්‍රික්ක 23 කට බෙදා ඇත.

### **පොලිසිය** 
ප්‍රධාන වශයෙන් රාජකීය මොන්ට්සෙරාට් පොලිස් සේවයේ වගකීමකි.

### **හමුදා සහ ආරක්ෂක** 
මොන්ට්සෙරාට්හි ආරක්ෂාව එක්සත් රාජධානියේ වගකීමකි. රාජකීය නාවික හමුදාව කැරිබියන් (HMS මෙඩ්වේ) හි ස්ථිර ස්ථානයක නෞකාවක් පවත්වාගෙන යන අතර වරින් වර අත්ලාන්තික් මුර සංචාරයේ (NORTH) කාර්යයේ කොටසක් ලෙස තවත් රාජකීය නාවික හමුදාවක් හෝ රාජකීය නාවික හමුදා සහායක නෞකාවක් යැවිය හැකිය. කලාපයේ මෙම නැව්වල ප්‍රධාන මෙහෙවර වන්නේ විදේශීය ප්‍රදේශ සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය ස්වෛරීභාවය පවත්වා ගැනීම, ප්‍රදේශයේ බහුලව දක්නට ලැබෙන සුළි කුණාටු වැනි ව්‍යසන වලදී මානුෂීය ආධාර සහ ආපදා සහන සැපයීම සහ මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී මෙහෙයුම් සිදු කිරීමයි. 2023 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, සුළි කුණාටු සමයේ උච්චතම අවස්ථාව සඳහා සූදානම් වීම සඳහා පළාත් පාලන ආයතනවලට සහාය වීම සඳහා විනාශකාරී HMS Dauntless (ඇගේ කැරිබියානු කාර්යයේදී මෙඩ්වේ වෙනුවට තාවකාලිකව ආදේශ කරන ලදී) එම ප්‍රදේශයට පැමිණියේය.

#### **රාජකීය මොන්ට්සෙරාට් ආරක්ෂක බලකාය** 
රාජකීය මොන්ට්සෙරාට් ආරක්ෂක බලකාය යනු බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ප්‍රදේශයක් වන මොන්ට්සෙරාට් හි ස්වදේශ ආරක්ෂක ඒකකයයි. 1899 දී ආරම්භ කරන ලද මෙම ඒකකය අද ස්වේච්ඡා සොල්දාදුවන් හතළිහකින් පමණ අඩු කරන ලද අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් සිවිල් ආරක්ෂක සහ චාරිත්‍රානුකූල රාජකාරි කෙරෙහි සැලකිලිමත් වේ. මෙම ඒකකයට අයර්ලන්ත ආරක්ෂකයින් සමඟ ඓතිහාසික සම්බන්ධතාවයක් ඇත.

## යොමු කිරීම්
කර්ස්ටි කොවෙන්ට්‍රි

**කර්ස්ටි ලී කොවෙන්ට්‍රි සුවර්ඩ්** (විවාහයට පෙර **කොවෙන්ට්‍රි**; උපත 16 සැප්තැම්බර් 1983) යනු, සිම්බාබ්වේ ජාතික දේශපාලනඥයෙක්, ක්‍රීඩා පරිපාලකවරයෙක් සහ විශ්‍රාම ලැබූ පදක්කම්ලාභී පිහිනුම් ක්‍රීඩකයෙකි. 2025 ජූනි මාසයෙහිදී, තෝමස් බහ් ප්‍රතිස්ථාපනය කරමින් ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි 10වන සභාපතිවරයා බවට ඇය පත්වනු ඇත්තේ, එම තනතුරට තේරී පත්වුනු පළමුවන කාන්තාව සහ පළමුවන අප්‍රිකානු ජාතිකයා වෙමිනි.  2018 වසරෙහි සැප්තැම්බර් මස සිට බලපවත්වන අයුරින් සිම්බාබ්වේ කැබිනට් මණ්ඩලයෙහි සිම්බාබ්වේහී යෞවන කටයුතු, ක්‍රීඩා, කලා සහ විනෝද ක්‍රීඩා පිළිබඳ අමාත්‍යවරයා ලෙසින් කොවෙන්ට්‍රි වර්තමානයෙහි සේවය කරයි. හිටපු ඔලිම්පික් පිහිනුම් ක්‍රීඩකයෙක් සහ ලෝක වාර්තා දරන්නෙකු වන ඇය, අප්‍රිකාවෙහි වඩාත්ම පදක්කම් ලද ඔලිම්පික් ක්‍රීඩකයා වෙයි.

## මූලාශ්‍ර
නවාසා දූපත

නවාසා දූපත (; ; , සමහර විට ) යනු කැරිබියන් මුහුදේ ජනාවාස නොවූ කුඩා දූපතකි. ජැමෙයිකාවට නැගෙනහිරින්, කියුබාවට දකුණින් සහ හයිටියේ ටිබුරොන් අර්ධද්වීපයේ ජෙරෙමි සිට බටහිරට නාවික සැතපුම් 40ක් (කිලෝමීටර 74; සැතපුම් 46) දුරින් පිහිටා ඇති මෙය, හයිටි සහ එක්සත් ජනපදය අතර අඛණ්ඩ භෞමික ආරවුලකට යටත් වන අතර, එය එක්සත් ජනපද මත්ස්‍ය හා වනජීවී සේවය හරහා දිවයින පරිපාලනය කරයි.

1856 ගුවානෝ දූපත් පනත මත පදනම්ව, එක්සත් ජනපදය 1857 සිට දිවයින උපග්‍රන්ථයක් ලෙස ප්‍රකාශ කර ඇත. නවාසා දූපත පිළිබඳ හයිටියේ හිමිකම් පෑම 1697 දී ඇති කරගත් රයිස්වික් ගිවිසුම දක්වා දිවෙන අතර එමඟින් හිස්පැනියෝලා දූපතේ බටහිර කොටස සහ ඒ අසල පිහිටි අනෙකුත් දූපත් පාලනය කිරීම ස්පාඤ්ඤ භාෂාවට වඩා ප්‍රංශ ජාතිකයන් විසින් පිළිගනු ලැබීය. කෙසේ වෙතත්, ගිවිසුමේ විස්තරාත්මක නියමයන්හි නවාසා ගැන කිසිදු සඳහනක් නොතිබුණි. හයිටියේ 1801 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අසල පිහිටි දූපත් කිහිපයක් නමින් හිමිකම් පෑ අතර, ඒවා අතර නවාසා ලැයිස්තුගත කර නොතිබුණි, නමුත් හයිටි පවත්වාගෙන යන "වෙනත් යාබද දූපත්" සඳහා ද හිමිකම් පෑමට හේතු විය, එයට නවාසා ඇතුළත් විය. 1857 දී ප්‍රථම වරට කරන ලද දූපතට එක්සත් ජනපද හිමිකම් පෑම, 1801 හයිටි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ නම් නොකළ "වෙනත් යාබද දූපත්" අතරට නවාසා ඇතුළත් නොවූ බව ප්‍රකාශ කරයි. 1874 හයිටි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සිට, හයිටි පැහැදිලිවම "ලා නවාස්" තමන් හිමිකම් කියන භූමි ප්‍රදේශවලින් එකක් ලෙස නම් කර ඇත. 1801 සිට එය හයිටියේ කොටසක් ලෙස අඛණ්ඩව හිමිකම් කියන බව එහි සඳහන් වේ. එක්සත් ජනපද කුඩා දුරස්ථ දූපත් වල කොටසක් ලෙස, දිවයින සඳහා ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිකරණ සංවිධානයේ (ISO) කේතය ISO 3166-2:UM-76 වේ.

## ඉතිහාසය 
### 1504 සිට 1901 දක්වා 
#### ගුවානෝ පතල් කැණීම සහ 1889 නවසා දූපත් කැරැල්ල 
### 1901 සිට වර්තමානය දක්වා 
#### ජාතික වනජීවී රැකවරණය 
## භූගෝලය, භූ විෂමතාව සහ පරිසරය 
### පරිසරය 
### පක්ෂීන් 
## සමුද්‍රීය මායිම් ආරවුල් 
## යොමු කිරීම්
මොන්ට්සෙරාට් හි ක්‍රීඩා

### යාත්‍රා කිරීම 
මොන්ට්සෙරාට් යනු මොන්ට්සෙරාට් යාත්‍රා සංගමයේ නිවහනයි.

### මලල ක්‍රීඩා 
1994 සිට සෑම පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලකටම මොන්ට්සෙරාට් තරඟ කර ඇත.

දැන් එක්සත් රාජධානිය නියෝජනය කරන සහ කලින් ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා නියෝජනය කළ මිගෙල් ෆ්‍රැන්සිස් මොන්ට්සෙරාට් හි උපත ලැබීය. ඔහු මීටර් 200 ට වැඩි ඇන්ටිගුවාන් ජාතික වාර්තාව 19.88 කින් තබා ඇත.

### පැසිපන්දු 
මොන්ට්සෙරාට් හි පැසිපන්දු ජනප්‍රිය වෙමින් පවතින අතර රට දැන් තමන්ගේම පැසිපන්දු ලීගයක් පිහිටුවා ඇත. ලීගයේ කණ්ඩායම් හයක් අඩංගු වන අතර ඒවා ලුක්-අවුට් ෂූටර්ස්, ඩේවි හිල් රාස් නිම්නය, කුඩ්ජෝ හෙඩ් රෙනෙගේඩ්ස්, ශාන්ත පීටර්ස් හිල්ටොප්, සේලම් ජැමර්ස් සහ එම්එස්එස් පාසල් වොරියර්ස් වේ. ඔවුන් ආසන 800 කින් යුත් නව සංකීර්ණයක් ද ඉදිකර ඇති අතර එයට ඩොලර් මිලියන 1.5 ක් වැය වේ.

### ක්‍රිකට් 
බොහෝ කැරිබියානු දූපත් හා සමානව, මොන්ට්සෙරාට් හි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ඉතා ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාවකි. මොන්ට්සෙරාට් හි ක්‍රීඩකයින් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සඳහා ක්‍රීඩා කිරීමට සුදුසුකම් ලබයි. ජිම් ඇලන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් වෙනුවෙන් ප්‍රථම වරට ක්‍රීඩා කළ අතර ඔහු ලෝක ක්‍රිකට් තරඟාවලිය නියෝජනය කළ නමුත් ඉතා කුඩා ජනගහනයක් සමඟින්, 2008 නොවැම්බර් මාසයේදී ලයනල් බේකර් පකිස්ථානයට එරෙහිව එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගයට පිවිසෙන තෙක් මොන්ට්සෙරාට් හි වෙනත් කිසිදු ක්‍රීඩකයෙකු බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් නියෝජනය කිරීමට ගොස් නොතිබුණි.

මොන්ට්සෙරාට් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම කලාපීය දේශීය ක්‍රිකට් සඳහා ලීවර්ඩ් දූපත් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ කොටසක් වේ; කෙසේ වෙතත්, එය සුළු කලාපීය තරඟ සඳහා වෙනම ආයතනයක් ලෙස ක්‍රීඩා කරයි, එසේම මීට පෙර ස්ටැන්ෆර්ඩ් 20/20 හි විස්සයි20 ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කර ඇත. දිවයිනේ ක්‍රීඩාංගණ දෙකක් ලීවර්ඩ් දූපත් සඳහා පළමු පන්තියේ තරඟ පවත්වා ඇති අතර, පළමු හා වඩාත්ම ඓතිහාසික වන්නේ 1920 ගණන්වල සිට භාවිතයේ පැවති ප්ලයිමවුත් හි ස්ටර්ජ් පාර්ක් ය. මෙය 1997 දී ගිනිකඳු පිපිරීමෙන් විනාශ විය. 2000 දී නව ක්‍රීඩාංගණයක් වන සේලම් ඕවල් ඉදිකර විවෘත කරන ලදී. මෙය පළමු පන්තියේ ක්‍රිකට් ද පවත්වා ඇත. ලිට්ල් බේ හි දෙවන ක්‍රීඩාංගණයක් ඉදිකර ඇත.

### පාපන්දු 
මොන්ට්සෙරාට් සතුව තමන්ගේම FIFA අනුබද්ධ පාපන්දු කණ්ඩායමක් ඇති අතර, ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟ සඳහා පස් වතාවක් තරඟ කර ඇති නමුත් 2002 සිට 2018 දක්වා අවසන් මහා තරඟයට පිවිසීමට අපොහොසත් විය. කණ්ඩායම සඳහා පිටියක් FIFA විසින් ගුවන් තොටුපළ අසල ඉදිකරන ලදී. 2002 දී, කණ්ඩායම එවකට FIFA හි දෙවන පහළම ශ්‍රේණිගත කිරීමේ කණ්ඩායම වන භූතානය සමඟ මිත්‍රශීලී තරඟයකට තරඟ කළේ 2002 ලෝක කුසලානයේ අවසන් තරඟය පැවති දිනයේම ය. භූතානය 4–0ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. මොන්ට්සෙරාට් කිසිදු FIFA ලෝක කුසලානයකට සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වී ඇත. ඔවුන් කිසිදා රන් කුසලානය සහ කැරිබියන් කුසලානය සඳහා සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වී ඇත. වත්මන් ජාතික කණ්ඩායම බොහෝ දුරට එංගලන්තයේ පදිංචි ඩයස්පෝරාව මත රඳා පවතින අතර කුරකාවෝට එරෙහි අවසන් ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟයේදී සංචිතයේ සියලුම සාමාජිකයින් පාහේ එංගලන්තයේ ක්‍රීඩා කර ජීවත් වූහ.[තහවුරු කර නොමැත]

මොන්ට්සෙරාට් හි 1974 සිට වරින් වර ක්‍රීඩා කර ඇති මොන්ට්සෙරාට් ශූරතාවලිය නම් සමාජ ලීගයක් ඇත. ලීගය මෑතකදී 2005 සිට 2015 දක්වා විරාමයක පැවති නමුත් 2016 දී නැවත ක්‍රීඩා කිරීම ආරම්භ කරන ලදී.

### සර්ෆින් 
1980 දී එක්සත් ජනපදයේ සිට මොන්ට්සෙරාට් වෙත සංක්‍රමණය වූ ඔහුගේ දෙමාපියන් වන කාල් රොබිලොටා, දිවයිනේ සර්ෆින් ක්‍රීඩාවේ පුරෝගාමියා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු සහ ඔහුගේ සහෝදර ගැරී 80 දශකයේ සහ 90 දශකයේ මුල් භාගයේදී දිවයිනේ සර්ෆ් ලප ගවේෂණය කර, සොයා ගෙන, නම් කළහ.

## යොමු කිරීම්
ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි සභාපතිවරයා

**ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි සභාපතිවරයා** යනු, ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි (IOC) පරිපාලනය සහ එහි කටයුතු කළමනාකරණය පිළිබඳ සාමාන්‍ය සමස්ත වගකීම භාරගන්නා විධායක සභාවෙහි ප්‍රධානියා වෙයි. IOC විධායක සභාව සමන්විත වන්නේ මූලාසන සභාපතිවරයා, උප-සභාපතිවරුන් සතරදෙනෙක් සහ , වෙනත් IOC සාමාජිකයන් දසදෙනෙකුගෙනි; සභාවෙහි සියළු සාමාජිකයින්, IOC සැසිය විසින්, රහස් ඡන්ද විමසීමකදී, බහුතර මනාපයෙන් තෝරා පත් කර ගැනෙයි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
කිර්ස්ටි කොවෙන්ට්‍රි

**ක්‍රිස්ටි ලී කොවෙන්ට්‍රි සෙවාර්ඩ්** (); උපත 1983 සැප්තැම්බර් 16) යනු සිම්බාබ්වේ ජාතික දේශපාලනඥයෙකු, ක්‍රීඩා පරිපාලකයෙකු සහ පිහිනුම් ක්‍රීඩිකායෙකු වෙයි. ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවේ සභාපතිනිය ලෙස තේරී පත් වූ ඇය, එම තනතුරට පත් වූ පළමු කාන්තාව, පළමු සිම්බාබ්වේ ජාතිකයා සහ පළමු අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයා ද වේ. ඇය 2025 ජූනි මාසයේදී එම ධුරයේ වැඩ භාර ගැනීමට නියමිතය. ඒ මහත්මිය 2018 සැප්තැම්බර් සිට 2024 මාර්තු දක්වා සිම්බාබ්වේ රාජ්‍යයේ තරුණ, ක්‍රීඩා, කලා සහ විනෝදාත්මක කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යවරිය ලෙස කටයුතු කළේය. 

ඇය එක්සත් ජනපදයේ ඇලබාමා ප්‍රාන්තයේ ඕබර්න් විශ්වවිද්‍යාලයේ තරඟකාරී පිහිනුම් විෂය ඉගෙන ගෙන ඇත.  ග්‍රීසියේ ඇතන්ස් නුවර පැවති 2004 ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී, ඇය ඔලිම්පික් පදක්කම් තුනක් දිනා ගත්තේය: රන්, රිදී සහ ලෝකඩ. චීනයේ බෙයිජිං නුවර පැවති 2008 ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී, ඇය පදක්කම් හතරක් දිනා ගත්තේය: රන් එකක් සහ රිදී තුනක්. අප්‍රිකාවෙන් වැඩිම ඔලිම්පික් පදක්කම් දිනූ ක්‍රීඩිකාව ඇයයි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:1983 උපත්
ප්‍රවර්ගය:සිම්බාබ්වේ
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
144වන IOC සැසිය

**144වන IOC සැසිය** 2025 මාර්තු 18 දින සිට 21 දින දක්වා කාලය තුල ග්‍රීසියෙහි, පයිලෝස්හී, කෝස්ටා නවාරිනෝහී පැවැත්විණි. මෙම සැසියෙහිදී, සිම්බාබ්වේ ජාතික හිටපු ඔලිම්පික් පිහිනුම් ක්‍රීඩක කර්ස්ටි කොවෙන්ට්‍රි ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි දසවන සභාපතිවරයා ලෙසින් තේරී පත්වුණු අතර, නවවන සභාපතිවරයාවූ ජර්මන් ජාතික තෝමස් බහ්ගේ අනුප්‍රාප්තික ලෙසින් පත්වුණු ඇය, මෙම තනතුර හොබවන පළමුවන කාන්තාව සහ පළමුවන අප්‍රිකානු ජාතිකයා වනු ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:2025 වසරෙහි සම්මන්ත්‍රණ
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීක ක්‍රීඩාව තුල 2025 වසර
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීසිය තුල 2025 මාර්තු මාසය
ප්‍රවර්ගය:ඇතන්සයෙහි සිදුවීම්
ප්‍රවර්ගය: මෙසෙනියාහී ක්‍රීඩාව
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීසියෙහි ක්‍රීඩා සිදුවීම්
ප්‍රවර්ගය:කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය හේතුවෙන් කල්දැමුණු ඡන්ද විමසීම්
ප්‍රවර්ගය: කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය හේතුවෙන් කල්දැමුණු ක්‍රීඩා සිදුවීම්
ප්‍රවර්ගය: පයිලෝස්හී ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:IOC සභාපති මැතිවරණ
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටු සැසි
IOC රැස්වීම් ලැයිස්තුව

[thumb| [2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලිය| 2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලියෙහි සමාප්ති උත්සවයෙහිදී ඔලිම්පික් ධජය ප්‍රදර්ශනය කෙරුණු අයුරු.]]

මෙහි පහත දැක්වෙන්නේ ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි (IOC) රැස්වීම් ලැයිස්තුවය.

## ඔලිම්පික් සම්මේලන
## IOC සැසි
1900, 1904 සහ1908 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලි සහ 1924, 1928 සහ 1932 ශීත සෘතු ඔලිම්පික් තරගාවලි හැරුනු විට අනෙකුත් සියළුම ඔලිම්පික් තරගාවලි තුලදී සැසියක් පවත්වා ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව
IOC රැස්වීම්

ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් සම්මේලනය
මොන්ට්සෙරාට් හි අධ්‍යාපනය

මොන්ට්සෙරාට් හි අධ්‍යාපනය වයස අවුරුදු 5 ත් 14 ත් අතර ළමුන් සඳහා අනිවාර්ය වන අතර වයස අවුරුදු 17 දක්වා නොමිලේ. දිවයිනේ ඇති එකම ද්විතීයික පාසල (වයස අවුරුදු 16 ට පෙර) සේලම් හි මොන්ට්සෙරාට් ද්විතීයික පාසල (MSS) වේ. මොන්ට්සෙරාට් ප්‍රජා විද්‍යාලය (MCC) යනු සේලම් හි ප්‍රජා විද්‍යාලයකි (16 න් පසු සහ තෘතීයික අධ්‍යාපන ආයතනය). බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්ව විද්‍යාලය එහි මොන්ට්සෙරාට් විවෘත මණ්ඩපය පවත්වාගෙන යයි. විද්‍යා, කලා හා තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය ඔල්වෙස්ටන්හි පිහිටි පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලයකි.

## යොමු කිරීම්
මොන්ට්සෙරාට් හි සංස්කෘතිය

### ආහාර පිසීම 
මොන්ට්සෙරාට්හි ජාතික ආහාරය එළු වතුර වන අතර එය කබොල සහිත පාන් රෝල් සමඟ පිළිගන්වන ලද ඝන එළු මස් ඉස්ටුවකි. මොන්ට්සෙරාට් ආහාර සාමාන්‍ය බ්‍රිතාන්‍ය සහ කැරිබියානු ආහාර වලට සමාන වේ, මන්ද එය කැරිබියානු කලාපයේ පිහිටා ඇති අතර එය බ්‍රිතාන්‍ය භූමියකි. මෙම ආහාර වේලට මාළු, මුහුදු ආහාර සහ කුකුල් මස් වැනි සැහැල්ලු මස් වර්ග රාශියක් ඇතුළත් වන අතර ඒවා බොහෝ දුරට ග්‍රිල් කර හෝ බැද ඇත. ස්පාඤ්ඤ, ප්‍රංශ, අප්‍රිකානු, ඉන්දියානු සහ ඇමරින්ඩියන් වැනි බොහෝ සංස්කෘතීන්ගේ සම්මිශ්‍රණයක් වන කැරිබියානු ආහාර අද්විතීය හා සංකීර්ණ වේ. වඩාත් නවීන ආහාර වේල් අතර රම්, කුරුඳු කෙසෙල් සහ ක්‍රැන්බෙරි සමඟ මොන්ට්සෙරාට් ජර්ක් ඉස්සන් ඇතුළත් වේ. අනෙකුත් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල, සාම්ප්‍රදායික මහී මහී සහ දේශීය පාන් වැනි ගෙදර හැදූ ආහාර අනුභව කිරීමට මිනිසුන් කැමැත්තක් දක්වයි.

### මාධ්‍ය 
මොන්ට්සෙරාට් හි එක් ජාතික ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථානයක් ඇත, රේඩියෝ මොන්ට්සෙරාට්. මෙම ස්ථානය දිවයින තුළ සහ විදේශයන්හි ජීවත් වන මොන්ට්සෙරාටියානුවන් සඳහා අන්තර්ජාලය හරහා සංගීතය සහ ප්‍රවෘත්ති රාශියක් ඉදිරිපත් කරයි. කැපී පෙනෙන සංදර්ශන අතරට මෝනිං ෂෝ විත් බැසිල් චේම්බර්ස් සහ රෝස් විලොක්ගේ සංස්කෘතික සංදර්ශනය ඇතුළත් වේ.

1980 ගණන්වලදී, පොලිසියේ "එවරි ලිට්ල් තිං ෂී ඩූස් ඊස් මැජික්" සහ "ස්පිරිට්ස් ඉන් ද මෙට්‍රීඩියල් වර්ල්ඩ්" යන ගීත සඳහා සංගීත වීඩියෝ මොන්ට්සෙරාට් හි රූගත කරන ලදී. 2017 දී, 2020 චිත්‍රපටයේ වෙන්ඩි බොහෝමයක් රූගත කිරීමට මොන්ට්සෙරාට් භාවිතා කරන ලදී.

බෙන් ෆෝගල් විසින් "බෙන් ෆෝගල් ඇන්ඩ් ද ලොස්ට් සිටි" නිෂ්පාදනය කරන ලද අතර එය මොන්ට්සෙරාට් හි අතහැර දැමූ අගනුවර වන ප්ලයිමූත් ගවේෂණය කරන ලේඛන මාලාවක් වන අතර එය දැන් අළු වලින් වැසී ගිය අවතාර නගරයකි. ලේඛන මාලාව 2023 දී එක්සත් රාජධානියේ චැනල් 5 හි තිරගත විය. එය මොන්ට්සෙරාට් සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයේදී ද තිරගත වූ අතර එහිදී එය විශාල දේශීය ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ආකර්ෂණය කර ගත්තේය. AIR මොන්ට්සෙරාට් චිත්‍රාගාරය දශකයකට වැඩි කාලයක් ක්‍රියාත්මක විය. 1989 දී, හියුගෝ හරිකේන් මගින් චිත්‍රාගාරයට හානි සිදු වූ අතර පසුව එය වසා දමන ලදී.

AIR ස්ටූඩියෝස් හි බොහෝ ඇල්බම පටිගත කරන ලදී,

* ඩයර් ස්ට්‍රේට්ස් හි බ්‍රදර්ස් ඉන් ආර්ම්ස්
* ඩුරන් ඩුරාන්ගේ සෙවන් ඇන්ඩ් ද රැග්ඩ් ටයිගර්
* ජිමී බෆට්ගේ ගිනි කන්ද (සෞෆ්‍රියර් හිල්ස් සඳහා නම් කරන ලදී)
* රෂ්ගේ බල කවුළු

ද සීක්‍රට් ලැන්ග්වේජ් ඔෆ් බර්ඩ්ස් ඇල්බමයේ ඉයන් ඇන්ඩර්සන්ගේ (ජෙත්‍රෝ ටූල්ගේ) "මොන්ට්සෙරාට්", එක්සත් රාජධානියේ රජය විසින් අතහැර දැමීමේ පදිංචිකරුවන් අතර ඇති ගිනිකඳු දුෂ්කරතා සහ හැඟීමට උපහාරයක් ලෙස පටිගත කරන ලදී.

1995 සිට 1997 දක්වා දිවයිනේ ගිනිකඳු පිපිරීම් වලින් පසුව, ජෝර්ජ් මාටින් දිවයිනේ වින්දිතයින්ට සහ පවුල්වලට උපකාර කිරීම සඳහා අරමුදල් රැස් කළේය. පළමු ඉසව්ව වන Music for Montserrat, 1997 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ලන්ඩනයේ රාජකීය ඇල්බට් ශාලාවේදී පැවැත්විණි, එහිදී පෝල් මැකාර්ට්නි, මාර්ක් නොප්ෆ්ලර්, එල්ටන් ජෝන්, ස්ටිං, ෆිල් කොලින්ස්, එරික් ක්ලැප්ටන් සහ මිඩ්ජ් යූරේ ඇතුළු දිවයිනේ මීට පෙර පටිගත කළ බොහෝ කලාකරුවන් සහභාගී විය. මෙම උත්සවය පවුම් මිලියන 1.5 ක් රැස් කළේය. සංදර්ශනයෙන් ලැබුණු සියලුම ආදායම දූපත් වැසියන් සඳහා කෙටි කාලීන සහන සඳහා යොමු විය.

* මොන්ට්සෙරාට් හි ඉතිහාසය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ජාතික කෞතුකාගාරයක් වන මොන්ට්සෙරාට් ජාතික කෞතුකාගාරය
* දිවයිනේ ගිනිකඳු නිරීක්ෂණාගාරය වන මොන්ට්සෙරාට් ගිනිකඳු නිරීක්ෂණාගාරය
* ඇමරිකාවේ ඇති එකම ගිනිකඳු-වැළලී ඇති නගරය වන ප්ලයිමූත් (භූත නගරය)
* දිවයිනේ ගිනිකඳු, නගර සහ වෙරළ තීරයන්හි දර්ශන සහිත නැරඹුම් පහසුකමක් වන ජැක් බෝයි හිල්

## යොමු කිරීම්
ලේක් හවුස් (ගොඩනැගිල්ල)

## අතීතය
වර්ෂ 1938 දී  ලේක්හවුස් ප්‍රින්ට'ස් සහ පබ්ලිෂර්ස් ආයතනය ස්ථානගත වූ |ලේක්හවුස් ගොඩනැගිල්ල.
කනෙයියෝ

## භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය
ප්‍රවර්ගය:කනෙයියෝ
වින්සන්ට් සුබසිංහ

සමුපකාර ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාව තුල ස්ථාපිත කල පුද්ගලයා.

## මුලාශ්‍ර
*
නවාසා දූපතේ භූගෝලය, භූ විෂමතාව සහ පරිසරය

නවාසා දූපත වර්ග සැතපුම් 2.1 (කිලෝමීටර 5.4) පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වේ. එය හයිටියේ නිරිතදිග අර්ධද්වීපයට බටහිරින් සැතපුම් 35 (කිලෝමීටර 56) ක් ද, කියුබාවේ ග්වාන්ටනාමෝ බොක්කෙහි එක්සත් ජනපද නාවික කඳවුරට දකුණින් සැතපුම් 103 (කිලෝමීටර 166) ක් ද, ජැමෙයිකා නාලිකාවේ හයිටි ප්‍රධාන භූමියේ සිට ජැමෙයිකාව දක්වා මාර්ගයෙන් හතරෙන් එකක් පමණ දුරින් ද පිහිටා ඇත.

නවාසා ප්‍රදීපාගාරය වන නවාසා දූපත් ආලෝකයට දකුණින් යාර 110 (මීටර් 100) ක් ඩනිං හිල් හි අඩි 250 (මීටර් 76) ක උන්නතාංශයකට ළඟා වේ. මෙම ස්ථානය නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ සිට යාර 440 (මීටර් 400) ක් හෝ ලුලු බොක්කෙන් නැගෙනහිරින් යාර 655 (මීටර් 600) ක් දුරින් පිහිටා ඇත.

නවාසා දූපතේ භූමි ප්‍රදේශය බොහෝ දුරට නිරාවරණය වූ කොරල් සහ හුණුගල් වලින් සමන්විත වන අතර, දිවයින අඩි 30 සිට 50 දක්වා (මීටර් 9.1 සිට 15.2 දක්වා) උස සිරස් සුදු කඳු බෑවුම් වලින් වටවී ඇත, නමුත් එළු රංචුවලට ආධාර කිරීමට ප්‍රමාණවත් තණකොළ ඇත. මෙම දූපත ගස් විශේෂ හතරකින් යුත් වනාන්තරයකින් වැසී ඇත: කෙටි කොළ සහිත අත්තික්කා (Ficus populnea var. brevifolia), පරෙවි ප්ලම් (Coccoloba diversifolia), මැස්ටික් (Sideroxylon foetidissimum) සහ විෂ දැව (Metopium brownei).

### පරිසරය 
නවාසා දූපතේ භූ විෂමතාවය, පරිසර විද්‍යාව සහ නූතන ඉතිහාසය පුවර්ටෝ රිකෝ සහ ඩොමිනිකන් ජනරජය අතර මොනා ඡේදයේ පිහිටි කුඩා හුණුගල් දූපතක් වන මොනා දූපතට සමාන වේ. මෙම දූපත් කලක් ගුවානෝ කැණීම් මධ්‍යස්ථාන වූ අතර දැන් එක්සත් ජනපදය සඳහා ස්වභාව රක්ෂිත වේ.

තාවකාලික හයිටි ධීවරයින් සහ අනෙකුත් අය නවාසා දූපතේ කඳවුරු බැඳගෙන සිටිති. තවමත්, එය ජනාවාස වී නොමැත.

දේශීය උරග විශේෂ අටක් සිටි අතර, ඒ සියල්ල නවාසා දූපතට ආවේණික යැයි විශ්වාස කෙරේ, නැතහොත් ඒවා විය: කොම්ප්ටස් බැඩියස් (ඇන්ගුයිඩ් කටුස්සෙක්), ඇරිස්ටෙලිගර් කොක්‍රේනේ (හූනන්), ස්ෆෙරොඩැක්ටිලස් බෙකී (හූනන්), ඇනොලිස් ලෝන්ගිසෙප්ස් (ඇනෝල්), සයික්ලූරා කෝර්නූටා ඔන්චියොප්සිස් (රයිනෝසිරස් ඉගුවානා හි ආවේණික උප විශේෂයක්), ලියොසෙෆලස් එරෙමිටස් (කැරලි සහිත වලිග කටුස්සෙක්), ට්‍රොපිඩොෆිස් බුකුලෙන්ටස් (වාමන බෝවා) සහ ටයිෆ්ලොප්ස් සල්කැටස් (කුඩා සර්පයෙක්). මේවායින් පළමු හතර දෙනා බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර,

### පක්ෂීන් 
අවට සාගර ජලය සහිත මෙම දූපත, රතු පාද සහිත බූබි සහ විශ්මයජනක ෆ්‍රිගේට් කුරුල්ලන් මෙන්ම සුදු ඔටුන්න හිමි පරවියන් සිය ගණනක් අභිජනන ජනපද සඳහා සහාය වන බැවින්, බර්ඩ්ලයිෆ් ඉන්ටර්නැෂනල් විසින් වැදගත් කුරුළු ප්‍රදේශයක් (IBA) ලෙස පිළිගෙන ඇත.

## යොමු කිරීම්
නවාසා දූපතේ සමුද්‍රීය මායිම් ආරවුල්

මෙම ආරවුල එක්සත් ජනපදය සහ ජැමෙයිකාව, කියුබාව සහ හයිටි අතර සමුද්‍ර කලාප නිශ්චිතව සීමා කිරීම මෙන්ම ජැමෙයිකාව, කියුබාව සහ හයිටි අතර එක්වන ස්ථානයේ සමුද්‍ර මායිම තීරණය කිරීම වළක්වා ඇත. 1977 දී කියුබාව-හයිටි සමුද්‍ර මායිම් ගිවිසුම අත්සන් කිරීමේදී කියුබාව සමඟ සමාන දුර මායිම් ගණනය කිරීම තීරණය කිරීමේ අරමුණු සඳහා දිවයින නොසලකා හරින ලදී; කියුබාව හයිටියේ දූපතට හිමිකම් පෑමට සහාය දක්වයි.

## යොමු කිරීම්
ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි සාමාජිකයන් ලැයිස්තුව

[thumb| [ස්විට්සර්ලන්තය|ස්විට්සර්ලන්තයෙහි, ලුසන් නගරයෙහි පිහිටි, ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි නව මූලස්ථානය]] 
මෙය **ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවෙහි සාමාජිකයන්ගේ** ලැයිස්තුවකි. ඔලිම්පික් ප්‍රඥප්තිය ප්‍රකාර, " IOC සාමාජිකයින් විසින් ඔවුන්ගේ රටවල් තුල සහ ඔලිම්පික් ව්‍යාපාරයෙහි ඔවුන් සේවය කරන සංවිධානයන් තුල,  IOC සහ ඔලිම්පික් ව්‍යාපාරය වෙත  ලැදිකම් ප්‍රදර්ශනය කරමින් එය නියෝජනය කරති". වර්තමානයෙහි, සාමාජිකයන් 110 දෙනෙක් සහ සම්මාන සාමාජිකයන් 39 දෙනෙක් සහ එක් ගරු සාමාජිකයෙක් වෙති.

## ගරු සාමාජිකයා
## මූලාශ්‍ර
1873

__NOTOC__
**1873** වසර (**MDCCCLXXIII**) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) වන අතර, දින-12ක් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් වෙයි.
ප්‍රවර්ගය:1873
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පුවර්ටෝ රිකෝ හි නිරුක්තිය

පුවර්ටෝ රිකෝ යනු ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් "පොහොසත් වරාය" යන්නයි. පුවර්ටෝ රිකෝ වැසියන් බොහෝ විට දිවයින බොරින්ක්වෙන් ලෙස හඳුන්වන අතර එය එහි ස්වදේශික ටයිනෝ නාමය වන බොරිකෙන් වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වූ අතර එය "ධෛර්යවන්ත ස්වාමියාගේ දේශය" ලෙස ජනප්‍රියව කියනු ලැබේ. බොරිකුවා, බොරින්ක්වේනෝ සහ බොරින්කානෝ යන පද පුවර්ටෝ රිකෝ උරුමයේ කෙනෙකු හඳුනා ගැනීමට බහුලව භාවිතා වේ, සහ පිළිවෙලින් බොරිකෙන් සහ බොරින්ක්වෙන් වලින් උපුටා ගන්නා ලදී. මෙම දූපත ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් "වශී කිරීමේ දූපත" යන අර්ථය ඇති ලා ඉස්ලා ඩෙල් එන්කැන්ටෝ ලෙසද ජනප්‍රියව හැඳින්වේ.

කොලොම්බස් දූපතට ශාන්ත ජෝන් බැප්ටිස්ට් ගෞරවයක් වශයෙන් සැන් ජුවාන් බවුටිස්ටා යන නම තැබූ අතර අගනුවර සියුඩාඩ් ඩි පුවර්ටෝ රිකෝ ("පොහොසත් වරාය නගරය") ලෙස නම් කරන ලදී. ඉංග්‍රීසිකරණය කරන ලද නම එක්සත් ජනපද රජය සහ පෞද්ගලික ව්‍යවසායන් විසින් භාවිතා කරන ලදී (ඉතාලි, ප්‍රංශ සහ පෘතුගීසි භාෂාවෙන් පෝර්ටෝ). 1931 දී ෆීලික්ස් කෝර්ඩෝවා ඩාවිලා විසින් කොන්ග්‍රසයේ ඒකාබද්ධ යෝජනාවක් මගින් නම නැවත පුවර්ටෝ රිකෝ ලෙස වෙනස් කරන ලදී.

ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් ආයතනයේ නිල නාමය එස්ටාඩෝ ලිබ්‍රේ අසෝසියාඩෝ ඩි පුවර්ටෝ රිකෝ ("නිදහස් ඇසෝසියේටඩ් ස්ටේට් ඔෆ් පුවර්ටෝ රිකෝ") වන අතර එහි නිල ඉංග්‍රීසි නාමය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය පුවර්ටෝ රිකෝ වේ. පුවර්ටෝ රිකෝ එක්සත් ජනපදයේ භූමියක් ලෙස පවතී, සැලකිය යුතු අභ්‍යන්තර ස්වයං පාලනයක් ක්‍රියාත්මක කරයි, නමුත් විදේශ කටයුතු හෝ ආරක්ෂාව වැනි ක්ෂේත්‍රවලදී එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට යටත් වේ. මේ හේතුව නිසා, එය ජාත්‍යන්තර හෝ එක්සත් ජනපද දේශීය නීතිය යටතේ පූර්ණ අනුබද්ධ රාජ්‍යයක් ලෙස නොසැලකේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම්