open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සනඑ තකඉචි

**සනඑ තකඉචි** (ජපන්: 高市 早苗; උපත 1961 මාර්තු 7) යනු ජපන් දේශපාලනඥයෙකි. ඇය 2025 ඔක්තෝබර් මාසයේ සිට ජපානයේ අගමැතිනිය ලෙස කටයුතු කර ඇත. ඇය ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ සභාපතිනිය ද වේ. මෙම තනතුරු දෙකෙන් එකක් හෝ දැරූ පළමු කාන්තාව ඇයයි. ඇය නාරා ප්‍රාන්තයෙන් පත්වූ පළමු කාන්තාව ද වේ. 1993 සිට 2003 දක්වා ජපාන නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සාමාජිකාවක් වූ ඇය 2005 සිට ෂින්සෝ අබේ සහ ෆුමියෝ කිෂිඩාගේ අග්‍රාමාත්‍ය ධුර කාලය තුළ අමාත්‍ය ධුර කිහිපයක් ද දැරුවාය.

නාරා හි යමටොකිරියාමා හි උපත ලබා හැදී වැඩුණු තකඉචි, කෝබේ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබා ඇති අතර ඇගේ දේශපාලන ජීවිතය ආරම්භ කිරීමට පෙර කතුවරියක්, ව්‍යවස්ථාදායක සහායිකාවක් සහ විකාශකවරියක් ලෙස සේවය කළාය. 1993 දී නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරියක් ලෙස තේරී පත් වූ ඇය 1996 දී ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයට (LDP) සම්බන්ධ වූවාය. හිටපු අගමැති ෂින්සෝ අබේ ගේ අනුගාමිකයෙකු වූ තකඉචි, අබේගේ අගමැති ධුර කාලය තුළ විවිධ තනතුරු දැරූ අතර, විශේෂයෙන් අභ්‍යන්තර කටයුතු සහ සන්නිවේදන අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඇය 2021 LDP නායකත්ව මැතිවරණයේ අපේක්ෂිකාවක් වූ නමුත්, දෙවන වටයට පෙර ඉවත් කරන ලද අතර, තුන්වන ස්ථානයට පත්විය. 2022 සිට 2024 දක්වා, ෆුමියෝ කිෂිඩා ගේ අගමැති ධුර කාලය තුළ, ඇය ආර්ථික ආරක්ෂාව පිළිබඳ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරිය ලෙස කටයුතු කළාය. 2024 නායකත්ව මැතිවරණයේදී තකඉචි පක්ෂ නායකත්වය සඳහා දෙවන වරටත් තරඟ කළ අතර, එහිදී ඇය පළමු වටයේදී පළමු ස්ථානයට පත් වූ නමුත් ඇගේ පූර්වගාමියා වූ ෂිගෙරු ඉෂිබාට එරෙහිව පැවති දෙවන වටයේදී යන්තමින් පරාජයට පත් වූවාය. අවසානයේ ඇය 2025 නායකත්ව මැතිවරණයට තුන්වන වරටත් ඉදිරිපත් වූ අතර ඡන්ද වට දෙකෙහිම පළමු ස්ථානයට පත් වූ අතර, ෂින්ජිරෝ කොයිසුමි පරාජය කරමින්, පසුව පක්ෂයේ පළමු කාන්තා සභාපතිනිය බවට පත්විය. ජපන් නවෝත්පාදන පක්ෂය සමඟ සභාග ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමෙන් පසු, ඔක්තෝබර් 21 වන දින ජාතික සභාව සභාව විසින් ටකයිචි අගමැති ලෙස තේරී පත් වූ අතර, රටේ පළමු කාන්තා අගමැතිනිය බවට පත්විය. 

තකඉචිගේ අදහස් නිරීක්ෂකයින් විසින් ජාතිකවාදී සහ ගතානුගතික ලෙස විවිධාකාරයෙන් විස්තර කර ඇත. ඇයගේ දේශීය ප්‍රතිපත්තියට ක්‍රියාශීලී රජයේ වියදම් සඳහා සහාය සහ ෂින්සෝ අබේගේ අබෙනොමික්ස් ලෙස නම් කරන ලද ආර්ථික විද්‍යාව අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම ඇතුළත් වේ. ඇය සමාජ ගැටළු සම්බන්ධයෙන් ගතානුගතික ස්ථාවරයන් ගෙන ඇති අතර, කලත්‍රයන් සඳහා වෙනම වාසගම හඳුනා ගැනීම සහ ජපන් සිංහාසනයට කාන්තා අනුප්‍රාප්තිය සම්බන්ධයෙන් ද එය වැදගත් වේ. ඇය ජපාන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වන වගන්තිය සංශෝධනය කිරීමට සහ තායිවාන ගැති විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් වන මිලිටරි බලය භාවිතා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට සහ එක්සත් ජනපද-ජපාන සන්ධානය ශක්තිමත් කිරීමට සහාය දක්වයි. නිපොන් කයිගි හි සාමාජිකාවක් වන ඇය, මාධ්‍ය, ශාස්ත්‍රීය හා පුළුල් අධ්‍යාපනය තුළ ජපන් ඉතිහාසය පිළිබඳ ජාතිකවාදී දෘෂ්ටියක් ප්‍රදර්ශනය කළ යුතු බවට තර්ක කර තිබේ.

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1961 උපත්
ප්‍රවර්ගය:CS1 ජපන්-භාෂා මූලාශ්‍ර (ja)
ප්‍රවර්ගය:CS1 ජපන්-භාෂා අක්ෂර ක්‍රම භාවිතා (ja)
ප්‍රවර්ගය:ජපන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මහේෂි මධුසංඛා

**මහේෂි මධුසංඛා** ලාංකික නිළියකි. ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල සිනමාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කරයි.

**උපත** - 1992 ඔක්තෝබර් 27 ( වයස 33 )

**රංගනයෙන් දායක වූ ටෙලි නාට්‍යය** 

* අගුරු සිත්තම්
* මුතු පලස
එස්කල්ඩෙස්-එන්ගොර්ඩෙනි, ඇන්ඩෝරාව

**එස්කල්ඩ්ස්–එන්ගෝර්ඩනි** යනු ඇන්ඩෝරා හි පැරිෂි හතෙන් එකකි. එස්කල්ඩ්ස්-එන්ගෝර්ඩනි පැරිෂිය 1978 දී ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා වෙතින් වෙන් කිරීමෙන් ආරම්භ කරන ලදී. මෙම පැරිෂිය ලෙස් එස්කල්ඩ්ස්, එන්ගෝර්ඩනි, එල්ස් විලාර්ස් ඩි'එන්ගෝර්ඩනි, එන්ගෝලාස්ටර්ස් සහ එල් ෆෙනර් යන ප්‍රදේශ වලින් සමන්විත වේ.  2014 වන විට එහි ජනගහනය 13,634 ක් වන අතර එය ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලාට පසු දෙවන විශාලතම ජනගහනයයි. කැපී පෙනෙන සිදුවීම් අතරට 2025 සිට දේශීය නිවාඩු දිනයක් කිරීමට ජනතාව තීරණය කළ සැන්ට් මිකෙල් ඩි'එන්ගෝලර්ස්ටර්ස්ගේ මැයි 8 වන දින මංගල්‍යය ඇතුළත් වේ 

එය පැරිෂි හතරකට මායිම් වේ: උතුරින් සහ ඊසාන දෙසින් එන්කෑම්ප්, නිරිත දෙසින් සැන්ට් ජූලියා ඩි ලෝරියා, බටහිරින් ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා සහ වයඹ දෙසින් ලා මැසානා . නැගෙනහිර, දකුණින් සහ ගිනිකොන දෙසින් එස්කල්ඩ්ස්–එන්ගෝර්ඩනි ස්පාඤ්ඤයට ද මායිම් වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ඊරි ඇළ

**ඊරි ඇළ** () යනු නිව්යෝක් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි ඓතිහාසික ඇළක් වන අතර එය හඩ්සන් ගඟ සහ ඊරි විල අතර නැගෙනහිර-බටහිර දෙසට දිව යයි. 1825 දී නිම කරන ලද මෙම ඇළ, අත්ලාන්තික් සාගරය, මහා විල් හා සම්බන්ධ කරන ප්‍රථම යාත්‍රා කළ හැකි ජල මාර්ගය වූ අතර, Appalachians හරහා මිනිසුන් සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීමේ පිරිවැය විශාල ලෙස අඩු කළේය.

## අමතර අවධානයට 
* Robert C. Dorn
* List of canals in New York
* List of canals in the United States
* "Low Bridge", a song written by Thomas S. Allen, also known as "The Erie Canal Song"
* John C. Mather (New York politician)
* Ohio and Erie Canal, connecting Lake Erie with the Ohio River
* Welland Canal, opened in 1829, bypasses the Niagara River between Lake Erie and Lake Ontario

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:ඓතිහාසික සිවිල් ඉංජිනේරු ඉම් සලකුණු
විමල් කුමාර ද කොස්තා

**විමල් කුමාර ද කොස්තා** ලාංකික රංගන විකට ශිල්පියෙක් වේ. සිංහල සිනමාවේ, වේදිකාවේ හා රූපවාහිනියේ කටයුතු කළ මෙතුමා ලාංකික සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ බිහිවූ ප්‍රවීණම නළුවකු වේ. මෙම ජේෂ්ඨ රංගන ශිල්පියා 2016 නොවැම්බර් මස මෙලොව හැර ගියේය.

**රංගනයෙන් දායක වූ ටෙලි නාට්‍යය** 

* විසුල අහස යට
ඉසයිප්‍රියා

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා
ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්
යක් බෙරය

“යක් බෙරය” (Yak Beraya) යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික වාද්‍යයක් වන බෙර වර්ගයකි. මෙය විශේෂයෙන්ම යක් නැටුම් (yak natum) හෝ දෙවි නැටුම් වැනි කලාමාර්ග වල භාවිතා වන නිසා “යක් බෙරය” ලෙස හඳුන්වයි.**තද පැහැති අකුරු පෙළ**

යක් බෙරය යනු

යක් බෙරය යනු දෙපැත්තකම වළලු ඇට හෝ රබර් වටකුරු දෙකක් සහිත, දීර්ඝ බෙරයක් ලෙස සැලකේ. මෙය යක අරගල හා යක්ෂ නැටුම් සඳහා භාවිතා වන නිසා එහෙම නම් කර ඇත. මෙය ගැන්වීමෙන් විශේෂ ආචාරාත්මක හා නාට්‍යමය භාවයක් උත්පන්න වේ.

උපකරණයේ සංරචනය

1.බෙරයේ ශරීරය (Drum Body):
සාම්ප්‍රදායිකව තේක්ක, කොන්කිරි, හෝ කොස් ගසක ලී වලින් විය හැක.
බෙරය දිගින් යම් තරමක් දිගු හා මැද භාගය අඩුය.

2.තල (Drum Heads):
දෙපැත්තකම ගොනාක හෝ ගොන්ඩයාක ඇට තලයක් තැබේ.
එක පැත්තක නාදය උස හා තවත් පැත්තක නාදය පහළය.

3.කඳ සහ බැඳුම් (Lacing):
රෙදි හෝ රැලි ගැටකරුක තන්තුවලින් තල දෙක අදින්නට බැඳී ඇත.
මේ තුළින් තන්සය පාලනය කර නාදය වෙනස් කළ හැක.

🎶 වාදනය කිරීමේ රීති
යක් බෙරය අතෙන්ම වාදනය කරයි (ලක්ඛණය වශයෙන් කොල හෝ ලොහ ගැට නොභාවිතා වේ).
දෙඅත් යොදා ගනිමින් තක්, තුම්, තිටා, තිටුම් වැනි රිද්ම පදයන්ට අනුව වාදනය කරයි.
යක් නැටුම් හා යක්ෂ ආගමික නීතිවලදී නාද රිද්මයන්ට අත්‍යවශ්‍ය භූමිකාවක් ඇත.

🧙‍♂️ යාක්ෂානුගත හා ආගමික සම්බන්ධය

යක් බෙරය බොහෝ විට යක්ෂ නාට්‍ය, බලි කාර්මික වැඩසටහන්, සහ දෙවියන්ට පිදීමේ උත්සව වලදී භාවිතා වේ.
ඒවායේ අරමුණ වන්නේ:
යක්ෂයන්ට හෝ ආත්මයන්ට ආරාධනා කිරීම,
නාදය මඟින් ආත්මික බලයන් මෘදු කිරීම,
නාට්‍යමය රිද්ම මඟින් ආශිර්වාද හා ආරක්ෂාව ලබා ගැනීම ය.

📍 ප්‍රදේශික භාවිතය
ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ලංකාවේ — ගාල්ල, මතුගල, රත්ගම, බද්දේගම ආදි ප්‍රදේශවල භාවිතා වේ.
නාට්‍යමය රීතිවලට අනුව කටුනෙහිලි නැටුම්, දෙවි නැටුම්, යක් නැටුම් යන වර්ග තිබේ.
අරගට්සොට්න් පළාත, ආර්මේනියාව

**අරගට්සොට්න්** () යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (*මාර්ස්*). එය රටේ බටහිර කොටසේ පිහිටා ඇත. පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය අෂ්ටාරක් නගරයයි. ආර්මේනියාවේ සංඛ්‍යාලේඛන කමිටුව 2022 සංගණනයේදී එහි ජනගහනය 128,941 ක් බව වාර්තා කළේය.  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
අරරට් පළාත, ආර්මේනියාව

**අරරත්** () යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (*මාර්ස්*). එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන්නේ අර්තාෂාට් නගරයයි.

මෙම පළාත නම් කර ඇත්තේ බයිබලානුකුල අරරත් කන්ද අනුව ය. එය බටහිරින් තුර්කියෙන් සහ දකුණින් අසර්බයිජානයේ නක්චිවන් ස්වයං පාලන ජනරජයෙන් මායිම් වේ. එය 1992 මැයි මාසයේදී පළමු නාගෝර්නෝ-කරබාක් යුද්ධයේදී ආර්මේනියාව අල්ලා ගත් දා සිට පාලනය කරන ලද නඛිචෙවන් හි කර්කි එක්ස්ක්ලේව් වට කර ඇත. දේශීය වශයෙන්, අරරත් වයඹ දෙසින් අර්මාවීර් පළාතෙන්, උතුරින් කොටයික් පළාතෙන්, නැගෙනහිරින් ගෙගාර්කුනික් පළාතෙන්, ගිනිකොන දෙසින් වයෝට්ස් ඩ්සෝර් පළාතෙන් සහ උතුරින් යෙරෙවන් නගරයෙන් මායිම් වේ.

ආර්මේනියාවේ පැරණි අගනුවරවල් දෙකක් නූතන අරරත් පළාතේ, අර්ටැක්සාටා සහ ඩිවින් හි පිහිටා ඇත. ග්‍රෙගරි ද ඉලුමිනේටර්ගේ වසර 13 ක සිර දඬුවම නියම වූ ස්ථානය සහ ආර්මේනියානු දේශසීමා තුළ අරරත් කන්දට ආසන්නතම ස්ථානය ලෙස සැලකිය යුතු ඛෝර් විරාප් ආරාමය ද එහි පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ගෙග්හාකුනික් පළාත, ආර්මේනියාව

**ගෙග්හාකුනික්** () යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (*මාර්ස්*). එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ගවාර් ය . ගෙගාර්කුනික් හි ආසන්න වශයෙන් 209,669 ක ජනතාවක් වාසය කරන අතර බහුතරයක් වාර්ගික ආර්මේනියානුවන් වේ. 

ගෙගාර්කුනික් පළාත ආර්මේනියාවේ නැගෙනහිර කොටසේ අසර්බයිජානයට මායිම්ව පිහිටා ඇත. එයට පළමු නගෝර්නෝ-කරබාක් යුද්ධයේ සිට අසර්බයිජානියානු ආක්‍රමණය යටතේ පවතින ආර්ට්ස්වාෂෙන්හි බාහිර ප්‍රදේශය ඇතුළත් වේ. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 5,348 කි. ගෙගාර්කුනික් යනු ආර්මේනියාවේ විශාලතම පළාතයි. කෙසේ වෙතත්, ආසන්න වශයෙන් 24% ක් හෙවත් වර්ග කිලෝමීටර 1,278 ක් එහි භූමි ප්‍රමාණයෙන්  දකුණු කොකේසස් හි විශාලතම විල සහ කලාපයේ ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්ෂණයක් වන සෙවාන් විලෙන් ආවරණය වී ඇත.

යෙරෙවන්-සෙවන්-ඩිලිජන් ජනරජ අධිවේගී මාර්ගය පළාත හරහා දිව යයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
අර්මවිර් පළාත, ආර්මේනියාව

**අර්මවිර්** (), යනු ආර්මේනියාවේ බටහිර කොටසේ පිහිටි පළාතකි (*මාර්ස්*). දකුණින් අරරත් කන්ද සහ උතුරින් අරගට්ස් කන්ද ආධිපත්‍යය දරන අරරත් තැනිතලාවේ පිහිටා ඇති මෙම පළාතේ අගනුවර අර්මාවීර් නගරය වන අතර විශාලතම නගරය වාඝර්ෂපාට් (එච්මියාඩ්සින්) වේ. පළාත දකුණට සහ බටහිරට තුර්කිය සමඟ  කිලෝමීටර 72 ක මායිම බෙදා ගනී.

මෙම පළාත ආර්මේනියානු ජාතියේ අධ්‍යාත්මික මධ්‍යස්ථානය වන ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ ශුද්ධ වූ එච්මියාඩ්සින්ගේ මව් ආසනයේ නිවහන වේ. එය සියලුම ආර්මේනියානුවන්ගේ කතෝලිකයන්ගේ ආසනයයි.

ක්‍රි.පූ. 331 දී ආරම්භ කරන ලද පුරාණ අර්මාවීර් නගරය අනුව මෙම පළාත නම් කර ඇත. මෙම පළාත ආර්මේනියා ජනරජය පිහිටුවීමට හේතු වූ 1918 දී තීරණාත්මක සර්දාරාබාද් සටන සිදු වූ ස්ථානය ද වේ. මෙම සටන ආර්මේනියාවේ සෙසු ප්‍රදේශවලට තුර්කි හමුදාවේ ඉදිරි ගමන නැවැත්වීමට පමණක් නොව, ආර්මේනියානු ජාතියේ සම්පූර්ණ විනාශය වැළැක්වීමට ද තීරණාත්මක ඓතිහාසික සිදුවීමක් ලෙස සැලකේ. 

මෙට්සමෝර් න්‍යෂ්ටික බලාගාරය ද මෙට්සමෝර් නගරය අසල අර්මාවීර් පළාතේ පිහිටා ඇත.

යෙරෙවන් ස්වර්ට්නොට්ස් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ පිහිටා ඇත්තේ අර්මාවීර් පළාතේ පරාකර් ගම්මානය අසලය.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ශිරක් පළාත, ආර්මේනියාව

**ශිරක්** () යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (). එය රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇති අතර නැගෙනහිරින් ලෝරි පළාත් සහ දකුණින් සහ ගිනිකොන දෙසින් අරගට්සොට්න් පළාත් සහ බටහිරින් තුර්කිය සහ උතුරින් ජෝර්ජියාව යන රටවල් මායිම් කරයි. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ගුම්රි වන අතර එය ආර්මේනියාවේ දෙවන විශාලතම නගරය වේ. එය කඳුකර තණබිම් හෝ උස් ඇල්පයින් තරම්ම අර්ධ කාන්තාරයකි. දකුණේ, උස් පඩිපෙළ කඳුකර භූමි ප්‍රදේශයට ඒකාබද්ධ වන අතර, වසන්තයේ දී හරිත කොළ පැහැයෙන් යුක්ත වන අතර ගිම්හානයේදී රතු පැහැයට හුරු දුඹුරු පැහැයක් ගනී. ගුම්රි හි ෂිරාක් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ මගින් පළාතට සේවය කරනු ලැබේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
කොටයික් පළාත, ආර්මේනියාව

**කොටයික්** (), යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (*මාර්ස්*). එය රටේ මධ්‍යම කොටසේ පිහිටා ඇත. එහි අගනුවර හ්රාස්ඩන් වන අතර විශාලතම නගරය අබොවියන් වේ. එය නම් කර ඇත්තේ පුරාණ ආර්මේනියාවේ ඓතිහාසික අයිරාරත් පළාතේ කොටයික් කැන්ටන් අනුව ය.

කොටයික් වයඹ දෙසින් ලෝරි පළාතෙන්, උතුරින් තවුෂ් පළාතෙන්, උතුරින් ගෙගාර්කුනික් පළාතෙන්, නිරිත දෙසින් අරගට්සොට්න් පළාතෙන් සහ නිරිත දෙසින් අරරත් පළාතෙන් සහ බටහිරින් යෙරෙවන් අගනුවරෙන් මායිම් වේ. කොටයික් යනු ආර්මේනියාවේ විදේශ රටවල් සමඟ දේශසීමා නොමැති එකම පළාතයි.

පළමුවන සියවසේ ගාර්නි දේවාලය, මධ්‍යතන යුගයේ බිජ්නි බලකොටුව, 11වන සියවසේ කෙචරිස් ආරාමය සහ 13වන සියවසේ ගෙගාර්ඩ් ආරාමය ඇතුළු ආර්මේනියාවේ බොහෝ පුරාණ සන්ධිස්ථාන සහ සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන මෙම පළාතේ පිහිටා ඇත. කොටයික් ජනප්‍රිය ශීත ක්‍රීඩා නිකේතනය සහ ත්සාග්කාඩ්සෝර් හි ස්පා නගරය සහ අග්වේරන් කඳුකර නිකේතනය ද නිවහන වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ටවුෂ් පළාත, ආර්මේනියාව

**ටවුෂ්** () යනු ආර්මේනියාවේ ඊසාන දෙසින් පිහිටි ආර්මේනියා පළාතක් වන අතර එය උතුරින් ජෝර්ජියාවෙන් සහ නැගෙනහිරින් අසර්බයිජානයෙන් මායිම් වේ. අභ්‍යන්තරව, තවුෂ් මායිම් වන්නේ දකුණින් ගෙගාර්කුනික් පළාතෙන්, නිරිත දෙසින් කොටයික් පළාතෙන් සහ බටහිරින් ලෝරි පළාතෙනි . පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන්නේ ඉජෙවන් නගරයයි.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
රක්ත විස්ථාපනය

[thumb|upright| ඈත චක්‍රාවාටයන්හි [සුපිරිපොකුර|සුපිරි තාරීයපොකුරක  දෘශ්‍ය වර්ණාවලියෙහි අවශෝෂණ රේඛා (දකුණ), සහ  සූර්යයාගේ දෘශ්‍ය වර්ණාවලියෙහි අවශෝෂණ රේඛා (වම) අතර සංසන්දනයක්. ඊතල දක්වන්නේ රක්ත විස්ථාපනයයි. රතු දෙසට සහ ඉන් ඔබ්බට තරංග ආයාමයන් වැඩිවෙති (සංඛ්‍යාතයන් අඩුවෙති).]]

භෞතික විද්‍යාවෙහි, **රක්ත විස්ථාපනයක්** යනු, විද්‍යුත්චුම්භක විකිරණයන්ගේ ( ආලෝකය වැනි) තරංග ආයාමයෙහි වැඩිවීමක් හෝ, සමතුල්‍ය ලෙසින්, සංඛ්‍යාතයෙහි අඩුවීමකි.  විරුද්ධකාරී වෙනස්වීම, තරංග ආයාමයෙහි අඩුවීමක් හෝ සංඛ්‍යාතයෙහි සහ ශක්තියෙහි වැඩිවීමක් හැඳින්වෙන්නේ, නීල විස්ථාපනයක් ලෙසිනි.

රක්ත විස්ථාපනයෙහි ආකාර තුනක්  තාරකා විද්‍යාවෙහි සහ විශ්ව න්‍යාය විද්‍යාවෙහි සිදුවෙයි: විකිරණ ප්‍රභවයන්ගේ සාපේක්ෂ චලනය නිසා සිදුවන ඩොප්ලර් රක්ත විස්ථාපනය, ගුරුත්වාකර්ෂණ විභවයන්ගෙන් විකිරණ මිදීමෙහිදී සිදුවන ගුරුත්වාකර්ෂණ රක්ත විස්ථාපනය සහ, විශ්වය ප්‍රසාරණය වීම නිසාවෙන් සිදුවන විශ්ව න්‍යාය විද්‍යාත්මක රක්ත විස්ථාපනය යන ලෙසින් වෙති. තාරකා විද්‍යාවෙහිදී, රක්ත විස්ථාපනයෙහි අගය බොහෝවිට දැක්වෙන්නේ, තරංග ආයාමයෙහි  භාගික වෙනස්වීමට අනුරූපවන්නාවූ  අක්ෂරය මගින් (රක්ත විස්ථාපනය සඳහා ධන අගයක් සහ, නීල විස්ථාපනය සඳහා සෘණ අගයක්) සහ, තරංග ආයාම අනුපාතයට අනුරූප  (රක්ත විස්ථාපනය සඳහා 1 ට වැඩි අගයක් සහ නීල විස්ථාපනය සඳහා 1 ට අඩු අගයක් ගන්නා) මගින් වෙයි. විශ්වයෙහි විශාල පරිමාණයෙහි ආකෘතිය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සඳහා වැදගත් මෙවලමක් ලෙසින් ස්වයංක්‍රීය තාරකා විද්‍යාත්මක රක්ත විස්ථාපන  සමික්ෂණ භාවිතා වෙති. රක්ත විස්ථාපනය සහ නීල විස්ථාපනය, පෝටෝන ශක්තියට සහ, ප්ලෑන්ක් නියමය ඔස්සේ, අනුරූප කෘෂ්ණ වස්තු උෂ්ණත්වයකට ආශ්‍රිත කල හැක.

ප්‍රබල රක්ත විස්ථාපනයන්ට නිදසුන් වශයෙන්  ගැමා කිරණයක් එක්ස් කිරණයක් ලෙසින් ප්‍රත්‍යක්ෂ වීම හෝ, මුලදී දෘශ්‍ය ආලෝකය  පසුව  රේඩියෝ තරංග ලෙසින් ප්‍රත්‍යක්ෂ වීම හෝ දැක්විය හැකිය. බිග් බැං වෙතින් මුලදී නිකුත්වී ඇති 3000 කෙල්වින් (K) විකිරණය, පසුව  3K අන්තරීක්ෂ ක්ෂුද්‍රතරංග පසුබිම පමණ තෙක් පහලට  රක්ත විස්ථාපනය වී ඇත. තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්ගේ වර්ණාවලීක්ෂ නිරීක්ෂණයන් තුලදී  දුර්බෝධ රක්ත විස්ථාපන  දක්නට ලැබෙන අතර, ඩොප්ලර් රේඩාර් සහ  රේඩාර් තුවක්කු වැනි භෞමික තාක්ෂණයන් තුලදීද භාවිතා වෙති.

ආලෝකයෙහි වේගයෙන් ගමන්ගන්නා ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංගයන්ද, මෙවන් රක්ත විස්ථාපන  සංසිද්ධියන්ට පාත්‍ර වෙති.

## සංකල්පය
[thumb| [හබල් අධි ගැඹුරු ක්ෂේත්‍රය|  හබල් අධි ගැඹුරු ක්ෂේත්‍රයෙහි පිහිටි උච්ච-රක්ත විස්ථාපන  චක්‍රවාට වියහැක්කන්, 2012 ]]

දුරේක්ෂයක් සහ  වර්ණාවලීමානයක් භාවිතයෙන්, තරු ආලෝකයෙහි තීව්‍රතාවය සංඛ්‍යාතය හා සමගින් වෙනස්වීම මැනිය හැකිය. මෙයින් ලබාගන්නා වර්ණාවලීය සහ,  තාරකාවන් තුල තිබෙන බවට උපකල්පිත හයිඩ්‍රජන් වැනි උණුසුම් වායුන් සම්බන්ධයෙන්  පෘථිවියෙහි පරීක්ෂණාගාරයක් තුලදී ලබාගත් වර්ණාවලීයක් සංසන්දනය කල හැක. 

## ආශ්‍රිත
ලා මස්සනා, ඇන්ඩෝරාව

**ලා මස්සනා** (මුලින් *ලා මාසානා*) යනු ඇන්ඩෝරා ප්‍රාන්තයේ පැරිෂි හතෙන් එකකි. එය රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇත. ලා මස්සානා යනු පැරිෂියේ ප්‍රධාන නගරයේ නම ද වේ. මස්සානා යන නම ඇපල් වර්ගයක් සඳහා ලතින් නාමයක් වන *මැටියානම්* වෙතින් ලබාගෙන ඇත.  පැරිෂියේ අනෙකුත් ජනාවාස වන්නේ පල්, අරින්සාල්, එර්ට්ස්, සිස්පොනි, ඇනියෝස්, එල්'ඇල්ඩෝසා ඩි ලා මස්සානා, පුයෝල් ඩෙල් පුයි, එස්කාස්, එල්ස් ප්ලෑන්ස්, මාස් ඩි රිබාෆෙටා, ෂික්සරෙල්ලා සහ පුයි ය.&#x5B; *අමතර උපුටා දැක්වීම් අවශ්‍යයි* &#x5D;

මෙම පැරිෂිය අතිශයින්ම කඳුකර වන අතර ඇන්ඩෝරා හි උසම කන්ද වන කෝමා පෙඩ්‍රෝසා (මීටර් 2,942). එහි බටහිර පැත්ත ස්පාඤ්ඤයේ මායිමේ පිහිටි ටෝර්, පල්ලාර්ස් නාගරික පදය සමඟ සීමා වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ලොරි පළාත, ආර්මේනියාව

**ලොරි** () යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (*මාර්ස්*). එය ජෝර්ජියාවට මායිම්ව රටේ උතුරේ පිහිටා ඇත. වනඩ්සෝර් යනු පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි. අනෙකුත් වැදගත් නගර අතර ස්ටෙපනාවන්, අලවර්ඩි සහ ස්පිටැක් ඇතුළත් වේ. එය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි වන හග්පාට් සහ සනාහින් ආරාම සහ හොඳින් සංරක්ෂණය කර ඇති අක්තලා ආරාමයේ නිවහන වේ.

1988 ආර්මේනියානු භූමිකම්පාවෙන් පළාතට දැඩි හානි සිදුවිය.

පළාතට සේවය කරනු ලබන්නේ ස්ටෙපනාවන් ගුවන්තොටුපළ මගිනි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
වනඩ්සොර්, ආර්මේනියාව

**වනඩ්සොර්** () යනු නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර ආර්මේනියාවේ තුන්වන විශාලතම නගරය වන අතර එය රටේ උතුරු කොටසේ ලෝරි පළාතේ අගනුවර ලෙස සේවය කරයි. එය යෙරෙවන් අගනුවරට කිලෝමීටර 128 ක් පමණ උතුරින් පිහිටා ඇත. 2011 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 86,199 ක් වූ අතර එය 1979 නිල සංගණනයට අනුව වාර්තා වූ 148,876 ට වඩා අඩුය. වර්තමානයේ, 2022 සංගණනයට අනුව නගරයේ ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 75,186 කි. වනඩ්සොර් යනු ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ ගුගාර්ක් රදගුරු පදවියේ ආසනයයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
අශ්ටරක්, ආර්මේනියාව

**අශ්ටරක්** (   ) යනු ආර්මේනියාවේ අරගට්සොට්න් පළාතේ අෂ්ටාරක් මහ නගර සභාවේ පිහිටි නගරයක් වන අතර එය යෙරෙවන් අගනුවරට කිලෝමීටර් 20 ක් වයඹ දෙසින් පිහිටි දුර්ගය දිගේ කසාග් ගඟේ වම් ඉවුරේ පිහිටා ඇත. එය පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වන අතර යෙරෙවන් - ගුම්රි - වැනඩ්සෝර් ත්‍රිකෝණය සඳහා මාර්ගවල වැදගත් සන්ධිස්ථානයකි.

කාර්මික ව්‍යවසායන් සහ සංස්කෘතික ආයතන කිහිපයක් හරහා ආර්මේනියාවේ ජාතික ආර්ථිකයට මෙන්ම සංස්කෘතික ජීවිතයට ද මෙම නගරය විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. එය යෙරෙවන් හි උප නගරයක් ලෙස සංවර්ධනය වී ඇත. අසල පිහිටි මුග්නි ගම්මානය අෂ්ටාරක් මහ නගර සභාවේ කොටසකි.

2011 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 18,834 කි. කෙසේ වෙතත්, 2016 නිල ඇස්තමේන්තුවට අනුව, අෂ්ටරක්හි ජනගහනය 18,000 කි.  2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 15,686 කි. 

ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ අරගට්සොට්න් රදගුරු පදවියේ පූජක මණ්ඩලයේ මූලස්ථානය අශ්ටරක් හි පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
අර්තෂාට්, ආර්මේනියාව

**අර්තෂාට්** (   ) යනු ආර්මේනියාවේ අර්තාෂාට් මහ නගර සභාවේ සහ අරරත් පළාතේ නගරයක් සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයකි. එය අරරත් තැනිතලාවේ අසාත් ගඟේ පිහිටා ඇත.

අර්තාෂාට් යනු මුලින් 1828–29 දී ඉරානයෙන් පැමිණි ආර්මේනියානු සංක්‍රමණිකයන් විසින් පිහිටුවන ලද ගමර්ලු නම් ගම්මානයකි. එය 19 වන සියවසේ අගභාගයේ සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගය වන විට විශාල ගම්මානයක් බවට වර්ධනය විය. 1945 දී, එය පුරාණ අර්තාෂාට් (අර්තාක්සාටා) නගරය අනුව නම් කරන ලද අතර, එහි නටබුන් කිලෝමීටර 8 ක් දුරින් පිහිටා ඇත. නගරයේ ගිනිකොන දෙසින්. එය 1946 දී නාගරික ආකාරයේ ජනාවාසයක තත්ත්වය සහ 1962 දී නගරයක තත්ත්වය ලබා ගත් අතර, පසු වසරවලදී වැදගත් කාර්මික මධ්‍යස්ථානයක් දක්වා වර්ධනය විය.

අර්තාෂාට් පිහිටා ඇත්තේ යෙරෙවන්- ගෝරිස් - ස්ටෙපනකර්ට් අධිවේගී මාර්ගයේ සහ දැනට අක්‍රියව පවතින යෙරෙවන් - නක්චිවන් - බකු සහ නක්චිවන්- ටබ්‍රිස් දුම්රිය මාර්ගයේ ය. 2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 19,020 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ආමවිර්, ආර්මේනියාව

thumb|රාත්‍රී ආමාවීර්
**ආමවිර්** ( ), යනු ආර්මේනියාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි නගරයක් සහ නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර එය අර්මාවීර් පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි. එය 1931 දී ආර්මේනියානු සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජයේ රජය විසින් ආරම්භ කරන ලදී. 2011 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 29,319 ක් වන අතර එය 1989 සංගණනයට අනුව 46,900 ක් විය. 2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 27,470 කි.  වර්තමානයේ, 2023 නිල ඇස්තමේන්තුවට අනුව නගරයේ ජනගහනය 38,495 කි. 

1935 ට පෙර මෙම නගරය **සර්දාරාපාට්**  ලෙසත්, 1935 සිට 1995 දක්වා **හොක්ටෙම්බර්යන්** ලෙසත් හැඳින්විණි. වර්තමානයේ, ආර්මාවීර් යනු ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ ආර්මාවීර් රදගුරු පදවියේ ආසනයයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
හ්රාස්ඩන්, ආර්මේනියාව

**හ්රාස්ඩන්** ( ) යනු ආර්මේනියාවේ පිහිටි නගරයක් සහ නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර එය කොටයික් පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරන අතර එය අගනුවර වන යෙරෙවන් සිට කිලෝමීටර 45 ක් ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත. 2011 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 44,231 කි. 

සෝවියට් සමයේදී, හ්රාස්ඩාන් ආර්මේනියානු එස්එස්ආර් හි කාර්මිකකරණය වූ මධ්‍යස්ථානයක් විය.

ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ කොටයික් රදගුරු පදවියේ පූජක මණ්ඩලයේ මූලස්ථානය හ්රාස්ඩාන් හි පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
වයෝට්ස් ඩිසොර් පළාත, ආර්මේනියාව

**වයෝට්ස් ඩිසොර්** () යනු ආර්මේනියාවේ පළාතකි (*මාර්ස්*). එය රටේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇති අතර, බටහිරින් අසර්බයිජානයේ නක්චිවන් එක්ස්ක්ලේව් සහ නැගෙනහිරින් අසර්බයිජානයේ කල්බජාර් දිස්ත්‍රික්කයට මායිම් වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 2,308 ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි. කඳුකර භූමි ප්‍රදේශයක් සඳහා ප්‍රසිද්ධ වයෝට්ස් ඩිසොර් යනු ආර්මේනියාවේ වඩාත්ම විරල ජනගහනයක් සහිත පළාත වන අතර, 2022 සංගණනයේදී ජනගහනය 47,369 ක් වූ අතර එය 2011 සංගණනයේදී 52,324 ක් විය. පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය යෙගෙග්නාඩ්සෝර් නගරයයි.

ආර්මේනියාවේ ප්‍රධාන වයින් නිපදවන කලාපයක් වන වයෝට්ස් ඩ්සෝර්, පුරාණ සන්ධිස්ථාන සහ ඓතිහාසික ආකර්ෂණ ස්ථාන රැසකට නිවහන වේ. ඒ අතර කැල්කොලිතික් යුගයේ අරෙනි-1 ගුහා සංකීර්ණය සහ අරෙනි-1 වයින් කර්මාන්ත ශාලාව, 8 වන සියවසේ ටනාහාත් ආරාමය, 10 වන සියවසේ ස්ම්බාටබර්ඩ් බලකොටුව සහ 13 වන සියවසේ නොරවන්ක් ආරාමය ඇතුළත් වේ. 13 වන සහ 14 වන සියවස්වල ග්ලැඩ්සෝර් විශ්ව විද්‍යාලය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ජර්මුක් ස්පා නගරය සහ ග්ලැඩ්සෝර් ගම්මානය ද මෙම පළාතේ පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
යෙගෙග්නාඩ්සෝර්, ආර්මේනියාව

**යෙගෙග්නාඩ්සෝර්** ( ) යනු දකුණු ආර්මේනියාවේ පිහිටි නගරයක් සහ නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර එය වයෝට්ස් ඩ්සෝර් පළාතේ සහ යෙගෙග්නාඩ්සෝර් මහ නගර සභාවේ පළාත් අගනුවර ලෙස සේවය කරයි. එය යෙරෙවන් අගනුවරට දකුණින් කි.මී. 123 ක මාර්ග දුරකින් පිහිටා ඇත.

2016 නිල ඇස්තමේන්තුවට අනුව, යෙගෙග්නාඩ්සෝර් හි ජනගහනය 6,600 ක් පමණ විය. 2011 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 7,944 ක් විය  සහ 2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 6,912 කි.  යෙගෙග්නාඩ්සෝර් යනු ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ වයෝට්ස් ඩ්සෝර් රදගුරු පදවියේ ආසනයයි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ඉජෙවන්, ආර්මේනියාව

**ඉජෙවන්** ( ) යනු ආර්මේනියාවේ තවුෂ් පළාතේ ඉජෙවන් මහ නගර සභාවේ නගරයක් සහ නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර එය පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙසද සේවය කරයි. එය කලාපයේ මධ්‍යයේ, ගුගාර්ක් කඳුකරයේ ඉජෙවන් කඳු පාමුල, අග්ස්ටෙව් ගඟේ වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. ඉජෙවන් යනු ආර්මේනියානු අපෝස්තලික පල්ලියේ තවුෂ් රදගුරු පදවියේ ආසනයයි.

ඉජෙවන් පිහිටා ඇත්තේ යෙරෙවන් සිට ඊසාන දෙසිනි. යෙරෙවන් - ටිබිලිසි අධිවේගී මාර්ගය ඉජෙවන් හරහා ගමන් කරයි. 2011 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 21,081 ක් වූ අතර,  එය පළාතේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය බවට පත් කළේය. ඉජෙවන් එහි සුන්දර කඳු සඳහා ද ප්‍රසිද්ධය. 2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 18,689 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
කපාන්, ආර්මේනියාව

**කපාන්** ( ) යනු ගිනිකොනදිග ආර්මේනියාවේ පිහිටි නගරයක් වන අතර එය කපාන් මහ නගර සභාවේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස මෙන්ම සයුනික් පළාතේ පළාත් අගනුවර ලෙසද සේවය කරයි. එය වොග්ජි ගඟේ නිම්නයේ පිහිටා ඇති අතර එය කුස්තුප් කන්දේ උතුරු බෑවුම්වල පිහිටා ඇත. කපාන් යනු සයුනික් පළාතේ මෙන්ම දකුණු ආර්මේනියාවේ මුළු කලාපයේම වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරයයි. 2011 සංගණනයට අනුව, කපාන්හි ජනගහනය 43,190 ක් වූ අතර එය 2001 සංගණනයේදී 45,711 ක් වූ සුළු අඩුවීමකි.  2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ වත්මන් ජනගහනය 32,780 ක් පමණ වේ.  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ස්යුනික් පළාත, ආර්මේනියාව

**ස්යුනික්** () යනු ආර්මේනියාවේ දකුණු දිගම පළාතයි . එය උතුරින් වයෝට්ස් ඩ්සෝර් පළාතෙන්, බටහිරින් අසර්බයිජානයේ නක්චිවන් ස්වයං පාලන ජනරජයෙන්, නැගෙනහිරින් අසර්බයිජානයෙන් සහ දකුණින් ඉරානයෙන් මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන්නේ කපාන් නගරයයි. ආර්මේනියාවේ සංඛ්‍යාලේඛන කමිටුව වාර්තා කළේ 2022 සංගණනයේදී එහි ජනගහනය 114,488 ක් වූ අතර එය 2011 සංගණනයේදී 141,771 ක් සහ 2001 සංගණනයේදී 152,684 ක් වූ බවයි.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ග්යුම්රි, ආර්මේනියාව

**ග්යුම්රි** (  , ) යනු නාගරික නාගරික ප්‍රජාවක් වන අතර ආර්මේනියාවේ දෙවන විශාලතම නගරය වන අතර එය රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි ෂිරාක් පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරයි. 19 වන සියවස අවසන් වන විට, නගරය **ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රොපොල්** ලෙස හැඳින්වූ විට, එය යෙරෙවන් වලට වඩා වැඩි ජනගහනයක් සහිත රුසියානු පාලනය යටතේ පැවති නැගෙනහිර ආර්මේනියාවේ විශාලතම නගරය බවට පත්විය. 19 වන සියවසේ රුසෝ-තුර්කි යුද්ධ අතරතුර රුසියානු හමුදා ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස වැදගත්කමක් දරමින් නගරය සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.

පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමය අතරතුර සහ ඉන් පසුව නගරය කැලඹිලි සහිත කාල පරිච්ඡේදයකට මුහුණ දුන්නේය. ඔක්තෝබර් විප්ලවය හේතුවෙන් රුසියානු හමුදා දකුණු කොකේසස් වලින් ඉවත් වූ අතර, ආර්මේනියානු ජන සංහාරයෙන් පලා යන ආර්මේනියානු සරණාගතයින් විශාල සංඛ්‍යාවකට නගරය නවාතැනක් බවට පත් විය, විශේෂයෙන් අනාථ නිවාස ගොඩනැගිලි 170 ක පමණ අනාථ දරුවන් 22,000 ක් සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන ලදී. සෝවියට් සමයේදී එය **ලෙනිනකන්**  ලෙස නම් කරන ලද අතර සෝවියට් ආර්මේනියාවේ ප්‍රධාන කාර්මික හා රෙදිපිළි මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්විය.  1988 ස්පිටැක් භූමිකම්පාවට පෙර නගරයේ ජනගහනය වේගයෙන් 200,000 ට වඩා වැඩි විය, එය විනාශ වූ විට, 2011 සංගණනයට අනුව නගරයේ ජනගහනය 121,976 දක්වා අඩු විය. සෝවියට් සංගමය බිඳවැටීමෙන් ටික කලකට පසු නගරය නූතන ස්වාධීන ආර්මේනියාව යටතේ ග්යුම්රි ලෙස නම් කරන ලද අතර, භූමිකම්පාවෙන් පසු ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු දිගටම පවතී. 2022 සංගණනයට අනුව, නගරයේ ජනගහනය 112,301 කි. 

අද වන විට, ග්යුම්රි 1988 භූමිකම්පාවේ කල් පවතින බලපෑම් සමඟ පොරබදමින් සිටියද, නගරයෙන් ආරම්භ වූ බොහෝ කලාකරුවන් සහ ශිල්පීන් නිසා එය ආර්මේනියාවේ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ලෙස තවමත් හැඳින්වේ. 1988 භූමිකම්පාවෙන් බොහෝ දුරට දිවි ගලවා ගැනීමට සමත් වූ විශාල කුමයිරි ඓතිහාසික දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ද නගරය විශේෂයෙන් කැපී පෙනේ, එය ප්‍රධාන වශයෙන් 19 වන සියවස දක්වා දිවෙන අතර අව්‍යාජ නාගරික ආර්මේනියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහිත ලෝකයේ ඉතිරිව ඇති ස්ථාන කිහිපයෙන් එකකි. 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Harv and Sfn no-target errors
ප්‍රවර්ගය:රුසියානු-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ගවර්, ආර්මේනියාව

**ගවර්** ( ) යනු ආර්මේනියාවේ පිහිටි ගවාර් මහ නගර සභාවේ සහ ගෙගාර්කුනික් පළාතේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස සේවය කරන නගරයකි. එය සෙවාන් විලෙහි බටහිර දෙසින් ගෙගම් පරාසයේ උස් කඳු අතර පිහිටා ඇති අතර මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1982 ක සාමාන්‍ය උසකින් යුක්ත වේ. යෙරෙවන් අගනුවරට කිලෝමීටර් 98 ක් නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇති මෙම නගරයේ 2011 සංගණනයට අනුව ජනගහනය 20,765 කි. 2022 සංගණනයට අනුව, ගවාර්හි ජනගහනය 17,741 කි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 රුසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (ru)
ප්‍රවර්ගය:CS1 ආර්මේනියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (hy)
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ඔස්ට්‍රියාවේ නිරුක්තිය

ඔස්ට්‍රියාව සඳහා ස්වදේශීය නාමය වන ඔස්ටර්රීච්, පැරණි ඉහළ ජර්මානු ඔස්ටාරිචි වලින් උපුටා ගත් අතර එහි අර්ථය "නැගෙනහිර රාජධානිය" යන්නයි, එය "නැගෙනහිර අධිරාජ්‍යය" හෝ "නැගෙනහිර රාජධානිය" ලෙසද පරිවර්තනය කළ හැකි අතර එය මුලින්ම දර්ශනය වූයේ 996 "ඔස්ටාරිචි ලේඛනයේ" ය. මෙම වචනය බොහෝ විට මධ්‍යකාලීන ලතින් මාර්චියා ඔරියන්ටලිස් භාෂාවෙන් දේශීය (බැවේරියානු) උපභාෂාවකට පරිවර්තනය කිරීමකි.

ඔස්ට්‍රියාව 976 දී නිර්මාණය කරන ලද බැවේරියාවේ ප්‍රාන්තයක් විය. "ඔස්ට්‍රියාව" යන වචනය ජර්මානු නාමයේ ලතින්කරණයක් වන අතර එය ප්‍රථම වරට වාර්තා කරන ලද්දේ 12 වන සියවසේදීය. එකල, ඔස්ට්‍රියාවේ ඩැනියුබ් ද්‍රෝණිය (ඉහළ සහ පහළ ඔස්ට්‍රියාව) බැවේරියාවේ නැගෙනහිරම ප්‍රදේශය විය.

## යොමු කිරීම්
බර්ගන්ලෑන්ඩ් ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**බර්ගන්ලන්ඩ්** (; ; ඔස්ට්‍රෝ-බැවේරියානු: ; ; ) යනු ඔස්ට්‍රියාවේ නැගෙනහිරින්ම සහ අඩුම ජනගහනයක් සහිත රාජ්‍යයයි . එය ව්‍යවස්ථාපිත නගර දෙකකින් සහ ග්‍රාමීය දිස්ත්‍රික්ක හතකින් සමන්විත වන අතර, මුළු මහ නගර සභා 171 කි. එය උතුරේ සිට දකුණට දිග කිලෝමීටර 166 ක් නමුත් බටහිර සිට නැගෙනහිරට බොහෝ පටුය (පළල කිලෝමීටර 5). මෙම කලාපය සෙන්ට්‍රෝප් ව්‍යාපෘතියේ කොටසකි. බර්ගන්ලන්ඩ් යන නම 1922 දී සොයා ගන්නා ලදී/නිර්මාණය කරන ලද්දේ එහි භූමි ප්‍රදේශ ඔස්ට්‍රියාවේ කොටසක් බවට පත්වීමෙන් පසුවය. 2024 ජනවාරි 1 වන දින වන විට බර්ගන්ලන්ඩ් හි ජනගහනය 301,951 කි. බර්ගන්ලන්ඩ් හි අගනුවර අයිසන්ස්ටැඩ් ය.  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
කරින්තියා ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**කරින්තියා** ( ;   හෝ *avstrijska Koroška*;  ) යනු නැගෙනහිර ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ පිහිටි දකුණු දිගම සහ අඩුම ජනාකීර්ණ ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍යය වන අතර එහි කඳු සහ විල් සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ලේක් වොලේයර් යනු ප්ලූකන් පාස් අසල කාර්නික් ප්‍රධාන කඳු වැටියේ කැරින්තියන් පැත්තේ පිහිටි කඳු විලක් වේ. ප්‍රධාන භාෂාව ඔස්ට්‍රියානු ජර්මානු වන අතර එහි සම්මත නොවන උපභාෂා දකුණු බැවේරියානු කණ්ඩායමට අයත් වේ; 20 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා කලාපයේ ගිනිකොන දෙසින් ප්‍රමුඛව පැවති දකුණු ස්ලාවික් භාෂාවක ආකාර වන කැරින්තියන් ස්ලෝවේන උපභාෂා දැන් ප්‍රදේශයේ කුඩා සුළුතරයක් විසින් කතා කරනු ලැබේ.

කැරින්ටියාවේ ප්‍රධාන කර්මාන්ත වන්නේ සංචාරක ව්‍යාපාරය, ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, වන වගාව සහ කෘෂිකර්මාන්තයයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
වොරර්ල්බර්ග් ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**වොරර්ල්බර්ග්** ( ; ; , , or ) යනු බටහිර දෙසින් පිහිටි රාජ්‍යයයි (). එය ඔස්ට්‍රියාවේ වියානාට පසු දෙවන කුඩාම භූගෝලීය ප්‍රදේශය ඇති අතර, එය දෙවන කුඩාම ජනගහනය ඇති වුවද, දෙවන ඉහළම ජන ඝනත්වය (වියානාට පසුව) ඇති රාජ්‍යය එයයි. එය රටවල් තුනකට මායිම් වේ: ජර්මනිය ( බැවේරියාව සහ කොන්ස්ටන්ස් විල හරහා බේඩන්-වර්ටම්බර්ග් ), ස්විට්සර්ලන්තය ( ග්‍රිසන්ස් සහ ශාන්ත ගැලන් ) සහ ලිච්ටෙන්ස්ටයින් . වොරල්බර්ග් සමඟ මායිමක් බෙදා ගන්නා එකම ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍යය නැගෙනහිරින් ටයිරෝල් ය.

වොරල්බර්ග්හි අගනුවර බ්‍රෙජන්ස් (ජනගහනයෙන් 29,698) වන අතර, ඩෝර්න්බර්න් (ජනගහනයෙන් 49,845) සහ ෆෙල්ඩ්කර්ච් (ජනගහනයෙන් 34,192) විශාල ජනගහනයක් ඇත.  දේශීය උපභාෂාව ඔස්ට්‍රෝ-බැවේරියානු නොවන නමුත් ඇලමනික් උපභාෂාවක් වන ඔස්ට්‍රියාවේ ඇති එකම රාජ්‍යය ද වොරල්බර්ග් ය; එබැවින් එය ඔස්ට්‍රියාවේ, ගිනිකොනදිග බැවේරියාවේ සහ දකුණු ටිරෝල්හි සෙසු ප්‍රදේශවලට වඩා (ඓතිහාසිකව) ඇලමනික් කතා කරන ජර්මානු භාෂාව කතා කරන ස්විට්සර්ලන්තය, ලීච්ටෙන්ස්ටයින්, බේඩන්-වර්ටම්බර්ග්, බැවේරියානු ස්වාබියා සහ ඇල්සේස් සමඟ සංස්කෘතික වශයෙන් බොහෝ පොදු ලක්ෂණ ඇත.

වොරල්බර්ග් බොහෝ දුරට කඳුකර වන අතර, ප්‍රාන්තයෙන් තුනෙන් දෙකක් මීටර් 1,000 ක උන්නතාංශයකට ඉහළින් පිහිටා ඇත. එහි මතුපිටින් 37% ක් (අක්කර 240,000) පමණ වනාන්තර වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
වියානා

**වියානා** ( ;  ;  ) යනු අගනුවර, වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය සහ ඔස්ට්‍රියාවේ ප්‍රාන්ත නවයෙන් එකකි. එය ඔස්ට්‍රියාවේ ප්‍රාථමික නගරය වන අතර එහි ජනගහනය මිලියන දෙකකට වඩා වැඩිය.   එහි විශාල අගනගර ප්‍රදේශයේ ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 2.9 කි.&nbsp;මිලියන ගණනක් වන අතර,  රටේ ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ නියෝජනය කරයි. වියානා යනු රටේ සංස්කෘතික, ආර්ථික සහ දේශපාලන මධ්‍යස්ථානය වන අතර, යුරෝපීය සංගමයේ ජනගහනය අනුව පස්වන විශාලතම නගරය වන අතර, ඩැනියුබ් ගඟේ පිහිටි නගර අතරින් වඩාත්ම ජනාකීර්ණ වේ.

මෙම නගරය පිහිටා ඇත්තේ ඇල්ප්ස් කඳුවැටියේ ඊසානදිග කඳු පාමුල වන වියානා වනාන්තරයේ ( *වීනර්වෝල්ඩ්* ) නැගෙනහිර මායිමේ වන අතර එය පන්නෝනියානු ද්‍රෝණියට සංක්‍රමණය වන විට ඔස්ට්‍රියාවේ බටහිර ප්‍රදේශවලින් වියානා වෙන් කරයි. එය ඩැනියුබ් හි පිහිටා ඇති අතර එය ඉතා නියාමනය කරන ලද වියන්ෆ්ලස් ( *වියානා ගඟ* ) හරහා ගමන් කරයි. වියානා සම්පූර්ණයෙන්ම පහළ ඔස්ට්‍රියාවෙන් වට වී ඇත.

රෝමානුවන් වියානාහි කාස්ට්‍රම් එකක් ආරම්භ කළ අතර, එය ඔවුන් *වින්ඩෝබෝනා* ලෙස හැඳින්වූ අතර, 1 වන සියවසේදී, එම කලාපය පන්නෝනියා පළාතට අයත් විය. එය 212 දී රෝම නගර අයිතිවාසිකම් සහිත මහ නගර සභාවක් දක්වා උසස් කරන ලදී. මෙයින් පසු, ලොම්බාර්ඩ්වරුන්ගේ සහ පසුව පන්නෝනියානු අවාර්වරුන්ගේ බලපෑම් ක්ෂේත්‍රයේ කාලයක් ඇති වූ අතර, ස්ලාව් ජාතිකයන් කලාපයේ ජනගහනයෙන් බහුතරයක් පිහිටුවා ගත්හ.  8 වන සියවසේ සිට, මෙම කලාපය බයිවාරි විසින් පදිංචි කරන ලදී. 1155 දී, වියානා 976 සිට 1246 දක්වා ඔස්ට්‍රියාව පාලනය කළ බාබන්බර්ග්වරුන්ගේ ආසනය බවට පත්විය. 1221 දී වියානාට නගර අයිතිවාසිකම් ලබා දෙන ලදී. 16 වන සියවසේදී, බාබන්බර්ග්වරුන්ගෙන් පසු පැමිණි හැබ්ස්බර්ග්වරු, ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ අධිරාජ්‍යයන්ගේ ආසනය ලෙස වියානා ස්ථාපිත කළ අතර, එය 1806 දී අධිරාජ්‍යය විසුරුවා හැරීම දක්වා පැවති තනතුරකි, කෙටි බාධාවකින් පමණි. 1804 දී ඔස්ට්‍රියානු අධිරාජ්‍යය පිහිටුවීමත් සමඟ වියානා එහි සහ එහි අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යයන් සියල්ලේම අගනුවර බවට පත්විය.

නූතන යුගය පුරාම වියානා ලෝකයේ විශාලතම ජර්මානු භාෂාව කතා කරන නගර අතර වේ. එය 18 වන සහ 19 වන සියවස්වල විශාලතම නගරය වූ අතර, 20 වන සියවස ආරම්භයේදී බර්ලිනය විසින් එය අභිබවා යාමට පෙර මිලියන දෙකක ජනගහනයක් දක්වා ඉහළ ගියේය.    වියානා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ඔපෙක් සහ OSCE ඇතුළු බොහෝ ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර සංවිධානවලට සත්කාරකත්වය සපයයි. 2001 දී, නගර මධ්‍යස්ථානය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී. 2017 ජූලි මාසයේදී, එය අනතුරේ ඇති ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ගෙන යන ලදී. 

බීතෝවන්, බ්‍රහ්ම්ස්, බෲක්නර්, හේඩ්න්, මාලර්, මොසාර්ට්, ෂෝන්බර්ග්, ෂුබට්, ජොහාන් ස්ට්‍රෝස් I සහ ජොහාන් ස්ට්‍රෝස් II ඇතුළු බොහෝ ප්‍රසිද්ධ සම්භාව්‍ය රචකයින්ගේ නිවහන වූ වියානා එහි පොහොසත් සංගීත උරුමය සඳහා ප්‍රසිද්ධය.  වියානා සම්භාව්‍යවාදයේ යුගයේ සිට 20 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා ප්‍රමුඛ යුරෝපීය සංගීත මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස එය වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ලොව ප්‍රථම මනෝ විශ්ලේෂකයා වන සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ්ගේ නිවහන නගරය විය.  වියානාහි ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය බැරොක් මාලිගා සහ උද්‍යාන ඇතුළු වාස්තු විද්‍යාත්මක කණ්ඩායම් වලින් පොහොසත් වන *අතර* එය මහා ගොඩනැගිලි, ස්මාරක සහ උද්‍යාන වලින් වැසී ඇත. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ඉහල ඔස්ට්‍රියා ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**ඉහළ ඔස්ට්‍රියාව** ( ; ;  ) යනු ඔස්ට්‍රියාවේ ප්‍රාන්ත නවයෙන් එකකි. එහි අගනුවර ලින්ස් ය . ඉහළ ඔස්ට්‍රියාව ජර්මනිය සහ චෙක් ජනරජය මෙන්ම පහළ ඔස්ට්‍රියාව, ස්ටයිරියා සහ සල්ස්බර්ග් යන අනෙකුත් ඔස්ට්‍රියානු ප්‍රාන්තවලට මායිම් වේ. භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 11,982 ක් සහ මිලියන 1.49 ක ජනගහනයක් සහිත ඉහළ ඔස්ට්‍රියාව භූමි ප්‍රමාණය අනුව සිව්වන විශාලතම ඔස්ට්‍රියාවේ රාජ්‍යය වන අතර ජනගහනය අනුව තුන්වන විශාලතම රාජ්‍යය වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Official website different in Wikidata and Wikipedia
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
පහල ඔස්ට්‍රියා ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**පහළ ඔස්ට්‍රියාව** (,  ; ; ) යනු ඔස්ට්‍රියාවේ ප්‍රාන්ත නවයෙන් එකක් වන අතර එය රටේ ඊසානදිග කෙළවරේ පිහිටා ඇත. ප්‍රධාන නගර වන්නේ ඇම්ස්ටෙටන්, ක්‍රෙම්ස් ඇන් ඩර් ඩොනෝ, වීනර් නියුස්ටැඩ් සහ සැන්ක්ට් පෝල්ටන් වන අතර එය 1986 සිට පහළ ඔස්ට්‍රියාවේ අගනුවර වන අතර 1921 දී වෙනම රාජ්‍යයක් බවට පත් වූ වියානා වෙනුවට ආදේශ කර ඇත. භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 19,186 කි සහ මිලියන 1.7 ක ජනගහනයක් සහිත පහළ ඔස්ට්‍රියාව ඔස්ට්‍රියාවේ විශාලතම සහ දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත රාජ්‍යය වේ (වියානාට පසුව).  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:යාවත්කාලීන කිරීම අවශ්‍ය විකිපීඩියා ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ස්ටයිරියා ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**ස්ටයිරියා** ( ; ; ;  ) යනු රටේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍යයකි. ආසන්න වශයෙන් වර්ග කිලෝමීටර 16,399 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වේ. ස්ටයිරියාව යනු පහළ ඔස්ට්‍රියාවෙන් පසු ඔස්ට්‍රියාවේ දෙවන විශාලතම රාජ්‍යයයි. එය දකුණින් ස්ලෝවේනියාවෙන් සහ නිරිත දෙසින් දක්ෂිණාවර්තව අනෙකුත් ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍යයන් වන කැරින්ටියා, සල්ස්බර්ග්, ඉහළ ඔස්ට්‍රියාව, පහළ ඔස්ට්‍රියාව සහ බර්ගන්ලන්ඩ් වලින් මායිම් වේ. ප්‍රාන්තයේ අගනුවර ග්‍රාස් වන අතර එය වියානාට පසු ඔස්ට්‍රියාවේ දෙවන විශාලතම නගරය වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
සැල්ස්බර්ග් ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**සල්ස්බර්ග්**  (, *සල්ස්බර්ගර්ලන්ඩ්* ලෙසද හැඳින්වේ; ) යනු ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍යයකි () ජර්මනිය සහ ඉතාලිය මායිම්ව පිහිටා ඇත. ජර්මානු භාෂාවෙන් එහි නිල නාමය වන්නේ  ය. එහි නාමික අගනුවර වන සල්ස්බර්ග් වලින් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට.

සල්ස්බර්ග් ප්‍රාන්තය, 1803 දී ලෞකිකකරණය වන තෙක් සියවස් ගණනාවක් පුරා පැවති ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ පල්ලියේ ප්‍රධාන රාජ්‍යයක් වූ සල්ස්බර්ග්හි හිටපු ප්‍රින්ස්-අගරදගුරු පදවියට සමීපව බැඳී ඇත. නැපෝලියන් යුද්ධවලින් පසු, භූමිය කිහිප වතාවක්ම අතට මාරු වී ඔස්ට්‍රියාවේ කොටසක් බවට පත් වූ අතර, පසුව කෙටියෙන් බැවේරියාවට අයත් වූ අතර, 1816 දී ඔස්ට්‍රියානු අධිරාජ්‍යයට ස්ථිරවම ඇතුළත් විය. 20 වන සියවසේදී, මෙම කලාපය ඔස්ට්‍රියාවේ ෆෙඩරල් රාජ්‍යයක් බවට පත් වූ අතර අද එහි ඇල්පයින් භූ දර්ශන, සංස්කෘතික උරුමය සහ වාර්ෂික සැල්ස්බර්ග් උත්සවය සඳහා ප්‍රසිද්ධය.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ටයිරෝල් ජනපදය, ඔස්ට්‍රියාව

**ටයිරොල්** ( ;  ;  ) යනු ඔස්ට්‍රියානු රාජ්‍යයකි . එය උතුරු ටයිරෝල් සහ නැගෙනහිර ටයිරෝල් යන අසම්බන්ධිත කොටස් දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඔස්ට්‍රියානු සල්ස්බර්ග් ප්‍රාන්තය සහ 1919 වන තෙක් ටයිරෝල්හි කොටසක් වූ ඉතාලි පළාතේ දකුණු ටයිරෝල් මගින් වෙන් කරනු ලැබේ. එය වර්තමාන යුරෝ කලාපයේ ටයිරෝල්–දකුණු ටයිරෝල්–ට්‍රෙන්ටිනෝ ( ඉතාලියේ දකුණු ටයිරෝල් සහ ට්‍රෙන්ටිනෝ සමඟ) හි සංඝටක කොටසකි. ටයිරෝල්හි අගනුවර ඉන්ස්බෲක් ය. 

ටිරෝල් ප්‍රදේශය ඔට්ස්ටල් ඇල්ප්ස්, සිලර්ටල් ඇල්ප්ස් සහ කිට්ස්බුහෙල් ඇල්ප්ස් ඇතුළු උස් කඳු වැටි වලින් ආධිපත්‍යය දරන අතර ග්‍රොස්ග්ලොක්නර් සහ අනෙකුත් ප්‍රධාන ඇල්පයින් කඳු මුදුන් ඒ අසල පිහිටා ඇත. මෙම කලාපය ඉන් සහ ඉසෙල් වැනි වැදගත් ගංගා හරහා ගමන් කරන අතර එහි නිම්න, ග්ලැසියර සහ ඇල්පයින් මාර්ග සඳහා ප්‍රසිද්ධය. එහි උපායමාර්ගික පිහිටීම ඓතිහාසිකව ටිරෝල් උතුරු සහ දකුණු යුරෝපය අතර ප්‍රධාන සංක්‍රමණ කලාපයක් බවට පත් කර ඇති අතර, බ්‍රෙනර් මාර්ග රෝම යුගයේ සිට ඇල්ප්ස් හරහා වඩාත් වැදගත් උතුරු-දකුණු මාර්ගවලින් එකක් ලෙස සේවය කරයි.

ඓතිහාසික වශයෙන්, ටයිරොල් , ටයිරොල් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් වූ අතර, එය අග මධ්‍යතන යුගයේ ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ සුවිශේෂී භෞමික ආයතනයක් ලෙස මතු විය. එය 14 වන සියවසේදී හැබ්ස්බර්ග් රාජවංශයට ගිය අතර, හැබ්ස්බර්ග් රාජාණ්ඩුවේ අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත්විය. පළමුවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වී ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියාව විසුරුවා හැරීමෙන් පසුව, ටයිරොල් බෙදී ගියේය: දකුණු ටයිරොල් සහ ට්‍රෙන්ටිනෝ 1919 දී ශාන්ත-ජර්මේන් ගිවිසුම යටතේ ඉතාලියට පවරා දෙන ලද අතර, උතුරු සහ නැගෙනහිර ටයිරොල් අලුතින් ආරම්භ කරන ලද ඔස්ට්‍රියා ජනරජය තුළ ඉතිරි විය. මෙම අංශය කලාපයේ දේශපාලන භූගෝල විද්‍යාවේ සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවයේ නිර්වචන ලක්ෂණයක් ලෙස පවතී.

අද වන විට, ටයිරොල් එහි ශක්තිමත් ඇල්පයින් සම්ප්‍රදායන්, විචිත්‍රවත් සංචාරක කර්මාන්තය සහ ස්කීං, කඳු නැගීම සහ කඳු නැගීම සඳහා ඔස්ට්‍රියාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය ගමනාන්තයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධය. රාජ්‍යය නවීන යටිතල පහසුකම් දේශීය සංස්කෘතියේ ශක්තිමත් සංරක්ෂණය සමඟ ඒකාබද්ධ කරයි, එය එහි ජන සංගීතය, උත්සව සහ වාස්තු විද්‍යාත්මක උරුමයන්ගෙන් පැහැදිලි වේ. ටයිරොල් ඔස්ට්‍රියාවේ ආර්ථිකයේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, සංචාරක ව්‍යාපාරය, ශීත ක්‍රීඩා සහ ඇල්පයින් කෘෂිකර්මාන්තය ඉන්ස්බෲක් කේන්ද්‍ර කරගත් නවීන කර්මාන්ත සහ විශ්ව විද්‍යාල මගින් අනුපූරක වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
සැන්ක්ට් පෝල්ටන්, ඔස්ට්‍රියාව

**සැන්ක්ට් පෝල්ටන්** (; Central Bavarian: *St. Pödn*), බොහෝ දුරට කෙටියෙන් **ශාන්ත පෝල්ටන්** යන නිල නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන අතර,  යනු ඊසානදිග ඔස්ට්‍රියාවේ පහළ ඔස්ට්‍රියා ප්‍රාන්තයේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන අතර, 2025 ජනවාරි 1 වන දින වන විට එහි වැසියන් 59,767 ක් සිටිති. ශාන්ත පෝල්ටන් යනු තමන්ගේම ව්‍යවස්ථාවක් (හෝ *ස්ටැටුටාර්ස්ටැඩ්* ) ඇති නගරයක් වන අතර එම නිසා එය *මොස්ට්වියර්ටෙල්හි* මහ නගර සභාවක් සහ දිස්ත්‍රික්කයක් වේ. එහි සංස්කෘතික තත්ත්වය හේතුවෙන්, මෑතකදී වියානා වෙත යන ගමනේදී සැන්ක්ට් පෝල්ටන් හරහා ගමන් කරන සංචාරකයින්ගේ වැඩිවීමක් භුක්ති වින්දා.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ක්ලාගෙන්ෆර්ට්, ඔස්ට්‍රියාව

**ක්ලැගන්ෆර්ට් ඇම් වෝර්තර්සි** (; ; ; Croatian: Celovac; ; Carinthian Slovene: *Clouvc*), සාමාන්‍යයෙන් සරලව **ක්ලාගෙන්ෆර්ට්** ලෙස හැඳින්වේ.

105,443 ක ජනගහනයක් සහිත (2025 ජනවාරි 1), එය වියානා, ග්‍රාස්, ලින්ස්, සල්ස්බර්ග් සහ ඉන්ස්බෲක් වලට පසුව ඔස්ට්‍රියාවේ හයවන විශාලතම නගරය වේ. මෙම නගරය ගුර්ක්-ක්ලැගන්ෆර්ට් රෝමානු කතෝලික රදගුරු පදවියේ බිෂොප් ආසනය වන අතර ක්ලැගන්ෆර්ට් විශ්ව විද්‍යාලය, කැරින්තියන් ව්‍යවහාරික විද්‍යා විශ්ව විද්‍යාලය සහ සංගීතය සඳහා ගුස්ටාව් මාලර් පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලය පිහිටා ඇත. ක්ලැගන්ෆර්ට් ඔස්ට්‍රියාවේ ස්වදේශික සුළුතරයන්ගෙන් එකක් වන කැරින්තියන් ස්ලෝවීනියානුවන්ගේ (ස්ලෝවේනියානු: *koroški Slovenci* ; ජර්මානු: *Kärntner Slowenen* ) සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ලෙස සැලකේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
අයිසන්ස්ටැඩ්, ඔස්ට්‍රියාව

**අයිසන්ස්ටැඩ්** ( ; ;  or ; ) යනු ඔස්ට්‍රියානු බර්ගන්ලන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි. 2023 වන විට 15,074 ක ජනගහනයක් සහිත එය කුඩාම රාජ්‍ය අගනුවර වන අතර සමස්තයක් ලෙස ඔස්ට්‍රියාවේ 38 වන විශාලතම නගරය වේ. එය ලීතා කඳු වැටියේ පාමුල පිහිටා ඇත.

1648 සිට 1921 දක්වා, කිස්මාර්ටන්/අයිසන්ස්ටැඩ්ට් හබ්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යයේ හංගේරියානු රාජධානියේ කොටසක් වූ අතර හංගේරියානු වංශවත් පවුලක් වන එස්ටර්හාසි හි ආසනය විය. මෙම කාලය තුළ, නිර්මාපකයෙකු වන ජෝසප් හේඩ්න් එස්තර්හාසි පවුලේ අනුග්‍රහය යටතේ උසාවි සංගීත ian යෙකු ලෙස අයිසන්ස්ටැඩ් හි ජීවත් වූ අතර සේවය කළේය. 1921 දී බර්ගන්ලන්ඩ් ඔස්ට්‍රියාවට යටත් වීමෙන් පසු, නගරය 1925 දී පළාතේ අගනුවර බවට පත්විය. බර්ගන්ලන්ඩ් රාජ්‍ය අගනුවර ලෙස, එය රාජ්‍ය පරිපාලන හා සේවා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි   සහ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන තුනක ආසනය වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
බ්‍රෙජන්ස්, ඔස්ට්‍රියාව

**බ්‍රෙජන්ස්** (;  ) යනු ඔස්ට්‍රියාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි ප්‍රාන්තය වන වොරල්බර්ග් හි අගනුවරයි. මෙම නගරය මධ්‍යම යුරෝපයේ තුන්වන විශාලතම මිරිදිය විල වන කොන්ස්ටන්ස් විලෙහි නැගෙනහිර සහ ගිනිකොනදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති අතර බටහිරින් ස්විට්සර්ලන්තය සහ වයඹ දෙසින් ජර්මනිය අතර පිහිටා ඇත.

බ්‍රෙජන්ස් පිහිටා ඇත්තේ ෆ්ෆෙන්ඩර් කන්ද පාමුල පිහිටි විලට ටෙරස් මාලාවකින් වැටෙන සානුවක ය. එය රයින් නිම්නයේ සිට ජර්මානු ඇල්පයින් කඳු පාමුල දක්වා ධමනි මාර්ගවල මංසන්ධියක් වන අතර කොන්ස්ටන්ස් විලෙහි කෲස් නැව් සේවා ඇත.

එය වාර්ෂික ගිම්හාන සංගීත උළෙල *වන Bregenzer Festspiele* මෙන්ම *Bregenzer Spring* නර්තන උළෙල සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ඉතාලි-භාෂා මූලාශ්‍ර (it)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ලිනස්, ඔස්ට්‍රියාව

**ලිනස්** (Pronunciation:  , ;  ) යනු ඉහළ ඔස්ට්‍රියාවේ අගනුවර වන අතර ඔස්ට්‍රියාවේ තුන්වන විශාලතම නගරයයි . ඩැනියුබ් ගඟේ පිහිටා ඇති මෙම නගරය ඔස්ට්‍රියාවේ ඈත උතුරේ චෙක් ජනරජයේ මායිමට දකුණින් පිහිටයි. 2024 ජනවාරි 1 වන දින වන විට, නගරයේ ජනගහනය 214,064 කි.  එය ඩැනියුබ් ගඟේ සියලුම නගර අතරින් හත්වන විශාලතම නගරයයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ඉතාලි-භාෂා මූලාශ්‍ර (it)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ඉන්ස්බ්‍රක්, ඔස්ට්‍රියාව

**ඉන්ස්බ්‍රක්** (;  ) යනු ඔස්ට්‍රියානු ටිරෝල් ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන අතර ඔස්ට්‍රියාවේ පස්වන විශාලතම නගරය වේ . එය පිහිටා ඇත්තේ ඉන් ගඟේ, විප් නිම්නය සමඟ එහි මංසන්ධියේ වන අතර එමඟින් බ්‍රෙනර් පාස් වෙත ප්‍රවේශය සපයයි. 2024 දී නගරයේ ජනගහනය 132,188 කි. 

ඉන්ස්බෲක් මධ්‍යතන යුගයේ දී ඉන් ගඟ හරහා උපායමාර්ගික හරස් මාර්ගයක් ලෙස ආරම්භ විය. එහි නමේ තේරුම "ඉන් හරහා පාලම" යන්නයි.  1363 දී, ඉන්ස්බෲක් හැබ්ස්බර්ග් පාලනය යටතට පත් වූ අතර පසුව මැක්සිමිලියන් I අධිරාජ්‍යයාගේ වැදගත් වාසස්ථානයක් බවට පත් වූ අතර ඔහු නගරය රන් වහලය වැනි සන්ධිස්ථාන ගොඩනැගිලි වලින් පොහොසත් කළේය. මුල් නූතන යුගයේදී, එය ටිරොල්හි ප්‍රධාන දේශපාලන හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සේවය කළ අතර කතෝලික ප්‍රතිසංස්කරණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ද භූමිකාවක් ඉටු කළේය. 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී, ප්‍රෙස්බර්ග් ගිවිසුමෙන් පසුව, වියානා සම්මේලනයෙන් පසු ඔස්ට්‍රියානු පාලනයට නැවත පැමිණීමට පෙර, නගරය තාවකාලිකව බැවේරියා රාජධානියට ඇතුළත් කරන ලදී.

උස් කඳු අතර පුළුල් නිම්නයේ, උතුරට කාර්වෙන්ඩෙල් ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ ඊනියා උතුරු දාමය සහ පැට්ෂර්කොෆෙල් සහ සර්ල්ස්. ඉන්ස්බෲක් යනු ජාත්‍යන්තරව ප්‍රසිද්ධ ශීත ක්‍රීඩා මධ්‍යස්ථානයකි; එය 1964 සහ 1976 ශීත ඍතු ඔලිම්පික් උළෙල මෙන්ම 1984 සහ 1988 ශීත ඍතු පැරාලිම්පික් උළෙල සඳහා සත්කාරකත්වය ලබා දුන්නේය. එය 2012 දී පළමු ශීත ඍතු යොවුන් ඔලිම්පික් උළෙල සඳහා සත්කාරකත්වය ලබා දුන් අතර 2027 ශීත ඍතු බිහිරි ඔලිම්පික් උළෙල සඳහා සත්කාරකත්වය ලබා දෙනු ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ග්‍රාස්, ඔස්ට්‍රියාව

**ග්‍රාස්** () යනු ඔස්ට්‍රියානු ස්ටයිරියා ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන අතර වියානාට පසුව ඔස්ට්‍රියාවේ දෙවන විශාලතම නගරය වේ. 2025 ජනවාරි 1 වන දින, ග්‍රාස් හි ජනගහනය 306,068 ක් විය (ද්විතීයික පදිංචිය ඇතුළුව 343,461).  2023 දී, ග්‍රාස් ක්‍රියාකාරී නාගරික ප්‍රදේශයේ (FUA) ජනගහනය 660,238 ක් විය.  ග්‍රාස් උසස් අධ්‍යාපන නගරයක් ලෙස හැඳින්වෙන අතර, විද්‍යාල හතරක් සහ විශ්ව විද්‍යාල හතරක් ඇත. ඒකාබද්ධව, නගරය සිසුන් 63,000 කට වඩා වැඩි පිරිසකට නිවහන වේ.  එහි ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය ( *Altstadt* ) මධ්‍යම යුරෝපයේ හොඳම සංරක්ෂිත නගර මධ්‍යස්ථානවලින් එකකි. 

ග්‍රාස් පිළිබඳ පැරණිතම ලේඛනගත සඳහන 12 වන සියවස දක්වා දිව යයි, එය බාබන්බර්ග්වරුන්ගේ පාලනය යටතේ බලකොටු ජනාවාසයක් ලෙස මතු විය. අග මධ්‍යතන යුගයේදී, නගරය වැදගත් වාණිජ හා පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් බවට වර්ධනය වූ අතර, 14 වන සියවසේ සිට, හැබ්ස්බර්ග් රාජවංශයේ අභ්‍යන්තර ඔස්ට්‍රියානු ශාඛාවේ වාසස්ථානය ලෙස සේවය කළේය. මෙම කාල පරිච්ඡේදය සැලකිය යුතු සංස්කෘතික හා වාස්තු විද්‍යාත්මක වර්ධනයකින් සලකුණු වූ අතර, පුනරුදය සහ බැරොක් ගොඩනැගිලි ඓතිහාසික නගර මධ්‍යස්ථානය හැඩගස්වා ඇත. ග්‍රාස් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව උපායමාර්ගික හමුදා බලකොටුවක් ලෙස ද ක්‍රියා කළ අතර එය ෂ්ලොස්බර්ග් හි ඉදිකරන ලද බලකොටුවලින් පිළිබිඹු විය. 19 වන සහ 20 වන සියවස් වලදී, කාර්මිකකරණය සහ පසුව නවීකරණය ග්‍රාස් ප්‍රධාන නාගරික හා අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ස්ථාපිත කළ අතර, එය සමකාලීන ඔස්ට්‍රියාවේ එය දිගටම දරන කාර්යභාරයකි.

1999 දී, නගරයේ ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි ලැයිස්තුවට එකතු කරන ලද අතර 2010 දී එග්ගන්බර්ග් මාලිගය (    ඇතුළත් කිරීමට නම් කිරීම පුළුල් කරන ලදී. ) නගරයේ බටහිර මායිමේ. ග්‍රාස් 2003 දී යුරෝපයේ සංස්කෘතික අගනුවර ලෙස නම් කරන ලද අතර 2008 දී සූපශාස්ත්‍ර ප්‍රීතිමත් නගරයක් බවට පත්විය. ඊට අමතරව, යුනෙස්කෝවේ නිර්මාණශීලී නගර ජාලය විසින් නගරය " නිර්මාණ නගරයක් " ලෙස පිළිගැනේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
ජුබින ගාර්ග

**ජුබින ගාර්ග** (; 1972 නොවැම්බර් 18 – 2025 සැප්තැම්බර් 19) අසම්, ඉන්දියාව නාමිකව විවිධ භාෂා වල ගීත ගායනා කළ ප්‍රසිද්ධ ගායන ශිල්පියෙක් සහ සංගීත නිර්මාණකරුවෙක් විය. ඔහු ගායන ශිල්පියෙක්, සංගීත සංයෝජකයෙක්, චිත්‍රපට නළුවෙක්, අධ්‍යක්ෂකයෙක්, නිෂ්පාදකයෙක්, කවියෙක් සහ සමාජ සේවකයෙක් වශයෙන් කටයුතු කළා.

ඔහු අසමියා, හින්දි, බෙංගාලි, බොඩෝ, රාජබංෂි, නේපාලි, භොජ්පුරි, උර්දු, ඔරියා, තෙළිඟු, තමිල්, කන්නඩ, මලයාලම්, මරාති සහ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු භාෂා 40කට ආසන්න ගීත ගායනා කළා.

1992 දී ඔහුගේ පළමු සංගීත ඇල්බමය *අනාමිකා* නිකුත් විය. එය ඔහුගේ වෘත්තීය සංගීත ආරම්භය විය.

2005 දී බෙංගාලි චිත්‍රපටය *Shudhu Tumi* සඳහා ඔහු සංගීත සංයෝජකයෙකු ලෙස ගෞරව ලැබීය. හින්දි චිත්‍රපටය *Gangster* හි *Ya Ali* ගීතය ඔහුට 2006 දී *Global Indian Film Award* සහ *Stardust Award* හි “ශ්‍රේෂ්ඨ පසුගායකයෙක්” ලෙස පියවර ලබා දුන්නා. ඉංග්‍රීසි-ඛාසි චිත්‍රපටය *Echoes of Silence* සඳහා ඔහු ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය දිනා ගත්තේය.

2014 දී ඔහු “අසමියා සංගීතයේ නව යුගයක් ආරම්භ කළා” යන හේතුවෙන් “Renaissance Assam” සම්මානය ලැබීය. 2024 දී Meghalaya Science and Technology University ඔහුට ගෞරව D.Litt උපාධිය ලබා දුන්නා. 2025 දී ඔහු “භූපෙන් හාසාරිකා සම්මානය” ද ලබා ගත්තේය.

ඔහු බහු වාද්‍ය ශිල්පියෙකු විය. ඔහු ඝෝල්, ගිටාර්, තබ්ලා, කීබෝඩ්, මැන්ඩොලින්, හාර්මෝනියම් වාදනය කළා. ඔහු අසම්හි වැඩිම ප්‍රතිලාභ ලබන ගායකයෙකු වූවාය.

ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිත කාලය තුළ ඔහු භාෂා 40කට අධිකව ගීත 38,000කට අධික ගණනක් රචනා කළා.

2025 සැප්තැම්බර් 19 දින ඔහු සිංගප්පූරුවේදී ජීවිතය අත්හැරිය.

## බාහිර සබැඳි 
* 
* 
* 
* 

## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:ගායකයෝ
මහින්ද දිසානායක

**මහින්ද දිසානායක** යනු ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රවීණ ගීත රචකයෙක් සහ ගුරුවරයෙකි. ඔහු ලියූ ගීත සංඛ්‍යාව තුළ අතිශය ජනප්‍රිය ගීත රාශියකි.

## ජනප්‍රිය ගීත 
## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගී පද රචකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
සැල්ස්බර්ග්, ඔස්ට්‍රියාව

**සැල්ස්බර්ග්**  යනු ඔස්ට්‍රියාවේ සිව්වන විශාලතම නගරයයි . 2020 දී එහි ජනගහනය 156,852 කි.  නගරය සල්සාක් ගඟේ, ජර්මනියේ මායිමට ආසන්නව සහ ඇල්ප්ස් කඳු පාමුල පිහිටා ඇත.

මෙම නගරය *ඉවාවම්* රෝම ජනාවාසයේ භූමිය අල්ලා ගනී. 696 දී රදගුරු පදවියක් ලෙස ආරම්භ කරන ලද මෙය 798 දී අගරදගුරු පදවියේ ආසනයක් බවට පත්විය. එහි ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග වූයේ ලුණු නිස්සාරණය, වෙළඳාම මෙන්ම රන් කැණීමයි. යුරෝපයේ විශාලතම මධ්‍යකාලීන බලකොටුවලින් එකක් වන හොහෙන්සාල්ස්බර්ග් බලකොටුව 11 වන සියවසේ සිට පැවත එන්නකි. 17 වන සියවසේදී, සැල්ස්බර්ග් ප්‍රති-ප්‍රතිසංස්කරණයේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් වූ අතර, ආරාම සහ බැරොක් පල්ලි රාශියක් ඉදිකරන ලදී. සැල්ස්බර්ග් පුළුල් සංස්කෘතික හා අධ්‍යාපනික ඉතිහාසයක් ඇති අතර, වුල්ෆ්ගැන්ග් ඇමඩියස් මොසාර්ට්ගේ උපන් ස්ථානය වන අතර විශ්ව විද්‍යාල තුනක් සහ විශාල ශිෂ්‍ය ජනගහනයක් සිටී. අද, වියානා සහ ටිරෝල් සමඟ, සල්ස්බර්ග් ඔස්ට්‍රියාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය සංචාරක ගමනාන්තයකි. 

සැල්ස්බර්ග් හි ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය (    ) එහි බැරොක් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සඳහා ප්‍රසිද්ධ වන අතර ඇල්ප්ස් කඳුකරයට උතුරින් පිහිටි හොඳම සංරක්ෂිත නගර මධ්‍යස්ථානවලින් එකකි. ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානය 1996 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ලැයිස්තුගත කරන ලදී. 

## සටහන් 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ජර්මන් IPA
ප්‍රවර්ගය:Pages with Austrian German IPA
ප්‍රවර්ගය:ජර්මන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images