මයෝට්

**මයෝට්** (/maɪˈɒt/ my-OT; ; IPA: [maˈore]), නිල වශයෙන් **මයෝට් දෙපාර්තමේන්තුව**, යනු ප්‍රංශයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් සහ කලාපයක් සහ තනි භෞමික සාමූහිකයකි. එය අග්නිදිග අප්‍රිකාවේ වෙරළට ඔබ්බෙන් ඉන්දියන් සාගරයේ මොසැම්බික් සමුද්‍ර සන්ධියේ උතුරු කොටසේ, වයඹ මැඩගස්කරය සහ ඊසානදිග මොසැම්බික් අතර පිහිටා ඇත. මයෝට් සමන්විත වන්නේ ප්‍රධාන දූපතක් වන ග්‍රෑන්ඩ්-ටෙරේ (හෝ මාවර්), කුඩා දූපතක්, පෙටිට්-ටෙරේ (හෝ පමන්සි) මෙන්ම මෙම දෙක වටා ඇති දූපත් කිහිපයකිනි. මයෝට් යනු මොසැම්බික් නාලිකාවේ වඩාත්ම සමෘද්ධිමත් ප්‍රදේශය වන අතර එය සංක්‍රමණ සඳහා ප්‍රධාන ගමනාන්තයක් බවට පත් කරයි.

මයෝට් හි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 374ක් (වර්ග සැතපුම් 144 ) වන අතර, 2024 ජනවාරි නිල ඇස්තමේන්තුවලට අනුව එහි පුද්ගලයන් 320,901ක් සමඟ ඉතා ඝන ලෙස ජනාකීර්ණ වන අතර එය වර්ග කිලෝමීටරයකට වැසියන් 858 ක් (වර්ග සැතපුමකට 2,228) වේ. විශාලතම නගරය සහ ප්‍රාන්තය ග්‍රෑන්ඩ්-ටෙරේ හි මාමූඩ්සූ වේ. ඩ්සෝඩ්සි-පමන්ඩ්සි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ පිහිටා ඇත්තේ අසල්වැසි දිවයින වන පෙටිට්-ටෙරේ හි ය. ප්‍රදේශය එහි ප්‍රධාන දූපතේ උපන් නම වන මාඕර් ලෙසද හැඳින්වේ.

මයෝට් යනු ප්‍රංශයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තු වලින් එකක් මෙන්ම ප්‍රංශයේ 18 කලාප වලින් එකකි, මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ දෙපාර්තමේන්තු වලට සමාන තත්වයක් ඇත. එය යුරෝපීය සංගමයේ පිටත කලාපයක් වන අතර, ප්‍රංශයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස, යුරෝ කලාපයේ කොටසකි.

ප්‍රංශ භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව වන අතර ජනගහනයෙන් වැඩිවන කොටසක් විසින් දෙවන භාෂාව ලෙස කතා කරනු ලබන අතර, ජනගහනයෙන් 63% ක් වයස අවුරුදු 14 සහ ඊට වැඩි 2007 සංගණනයේදී ඔවුන්ට එය කථා කළ හැකි බව වාර්තා කරන ලදී. මයෝට්  හි ස්වදේශික භාෂාවන් වන්නේ වැඩිපුරම කතා කරන ෂිමාරේ වන අතර, අඩුවෙන් කතා කරන කිබුෂි, මැලගසි භාෂාව වන අතර, එහි ප්‍රභේද දෙකක් ඇත, කිබුෂි සකලවා, මලගසි හි සකලවා උපභාෂාවට වඩාත් සමීපව සම්බන්ධ වන අතර කිබුෂි අන්තලාඕසි, වඩාත් සමීප වේ. මැඩගස්කරයේ ඇන්ටලාඕත්‍රා කතා කරන උපභාෂාවට සම්බන්ධයි. දෙදෙනාම ෂිමාඕරේගේ බලපෑමට ලක්ව ඇත.

පසුකාලීනව ඉස්ලාම් ආගම ගෙන ආ අරාබි ජාතිකයන් පැමිණීමත් සමඟ මෙම දූපත අසල්වැසි නැගෙනහිර අප්‍රිකාවෙන් ජනාකීර්ණ විය. 1500 දී සුල්තාන් රාජ්‍යයක් පිහිටුවන ලදී. අද ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරය මුස්ලිම් ය. 19 වන ශතවර්ෂයේදී, මැඩගස්කරයේ ඉබොයිනාහි හිටපු රජු වූ ඇන්ඩ්‍රියන්සෝලි විසින් මයෝට් යටත් කර ගන්නා ලදී.

1974 ජනමත විචාරණයෙන් පසුව කොමරෝස් සිය ස්වාධීනත්වය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසුව ප්‍රංශය සමඟ රැඳී සිටීමට මයෝට් තෝරා ගත්තේය. 2019 දී, 3.8% ක වාර්ෂික ජනගහන වර්ධනයක් සමඟ, ජනගහනයෙන් අඩක් වයස අවුරුදු 17 ට අඩු විය. මීට අමතරව, අසල්වැසි දූපත් වලින් සංක්‍රමණය වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ජනගහනයෙන් 48% ක් විදේශිකයන් විය.

## භූගෝලය 
මයෝට් (හෝ මාවර්) යන පදය දෙපාර්තමේන්තුවේ සියලුම දූපත් සඳහා යොමු විය හැකි අතර, ඒවායින් විශාලතම මාඕර් ලෙස හඳුන්වන අතර මාඕර් අවට දූපත් ඇතුළත් වේ, විශේෂයෙන් පමන්සි හෝ විශාලතම දූපතට පමණි. මෙම නම මවුටි වෙතින් පැමිණේ යැයි විශ්වාස කෙරේ, අරාබි جزيرة الموت ජසිරත් අල්-මව්ට් - එහි අර්ථය "මරණයේ දූපත" (සමහර විට දිවයින වටා ඇති භයානක ගල්පර නිසා විය හැක) සහ පෘතුගීසි භාෂාවෙන් මයෝට් ලෙස බිදී පසුව ප්‍රංශ භාෂාවට පරිවර්තනය විය. කෙසේ වෙතත්, දේශීය නාමය මහෝර් වන අතර, අරාබි නිරුක්තිය සැක සහිත ය.

ප්‍රධාන දූපත වන ග්‍රෑන්ඩ්-ටෙරේ (හෝ මාවර්), භූ විද්‍යාත්මකව කොමරෝ දූපත් වල පැරණිතම, දිග කිලෝමීටර 39 (සැතපුම් 24) සහ පළල කිලෝමීටර 22 (සැතපුම් 14) වන අතර එහි උසම ස්ථානය වන්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 660 (අඩි 2,165) උස බෙනාර කන්දයි. ගිනිකඳු පාෂාණ නිසා සමහර ප්‍රදේශ වල පස සාපේක්ෂව පොහොසත් වේ. දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශ වටකර ඇති කොරල් පරයක් නැව් සඳහා ආරක්ෂාව සහ මසුන් සඳහා වාසස්ථානයක් සහතික කරයි. 1977 දී අගනුවර ග්‍රෑන්ඩ්-ටෙරේ ප්‍රධාන දූපතේ මාමූඩ්සෝ වෙත ගෙන යන තෙක් මයෝට්හි අගනුවර (සහ ඊට පෙර සියලුම යටත් විජිත කොමරෝස්හි අගනුවර විය) ඩ්සාවුඩ්සි විය. එය පිහිටා ඇත්තේ පෙටිට්-ටෙරේ (හෝ පමන්සි) මත වන අතර එය වර්ග කිලෝමීටර් 10 (වර්ග සැතපුම් 4) වන අතර එය මාඕර්ට යාබද දූපත් කිහිපයකින් විශාලතම වේ. ගල්පරයට පිටුපසින් ඇති කලපු ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර් 1,500 (වර්ග සැතපුම් 580) පමණ වන අතර උපරිම ගැඹුර මීටර් 80ක් පමණ වේ. එය "නිරිතදිග ඉන්දියන් සාගරයේ විශාලතම බාධක-පරපර-කලපු සංකීර්ණය" ලෙස විස්තර කෙරේ.

### භූ විෂමතාව 
මයෝට් යනු කොමරොස් දූපත් සමූහයේ විශාල දූපත් හතරෙන් පැරණිතම දූපතයි, මොසැම්බික් සමුද්‍ර සන්ධිය ඇතුල් වන ස්ථානයේ අඩ සඳ හැඩැති සබ්මැරීන ආධාරකයකින් මතු වන භූමි දාමයකි. මැඩගස්කරයට බටහිරින් කිලෝමීටර 295 (සැතපුම් 183) සහ ඇන්ජුවන් සිට ගිනිකොන දෙසින් කිලෝමීටර 67 (සැතපුම් 42) දුරින් පිහිටා ඇත, සමහර විට සෙවනේ හිරු බැස යන විට දැකිය හැකිය, එය සශ්‍රීක වෘක්ෂලතාවලින් වැසී ඇති දූපත් සහ දූපත් කිහිපයකින් සමන්විත වේ. විශාලතම දූපත් දෙක වන්නේ ග්‍රෑන්ඩ් - ටෙරේ සහ පෙටිට්-ටෙරේ වන අතර, කොරල්පරයක පිටුබලය ඇත.

කිලෝමීටර 160 (සැතපුම් 99) දිග මෙම කොරල් පරය වර්ග කිලෝමීටර 1,100 (වර්ග සැතපුම් 420) කලපුවක් වට කර ඇත, එය ලෝකයේ විශාලතම හා ගැඹුරුම එකක් වේ. අළු පටියක් සඳහා වාර්තා වී ඇති නවතම වයස අවුරුදු 7000 BP වේ. භූ කම්පන තරංග මිනිත්තු 20කට වඩා වැඩි කාලයක් පැවතුනද, එසේ වුවද, කිසිවෙකුට එය දැනුණේ නැත. පසුව, භූමිකම්පා රංචුව මයෝට්ටේ සිට මීටර් 3,500 (අඩි 11,500) ගැඹුරින් 50 km (31 සැතපුම්) දුරින් පිහිටි අලුතින් සොයාගත් මුහුද යට ගිනි කන්දකට සම්බන්ධ කර ඇත.

### සාගර පරිසරය 
මයෝට් සාමාන්‍ය නිවර්තන කොරල්පරයකින් වටවී ඇත. එය සමන්විත වන්නේ විශාල බාහිර බාධක පරයක වන අතර, ලෝකයේ විශාලතම සහ ගැඹුරුම කලපු වලින් එකක් වට කර ඇති අතර, පසුව බොහෝ කඩොලාන මගින් බාධා කරන ලද වටකුරු ගල්පරයක් ද ඇත. සියලුම මයෝට් ජලය ජාතික සමුද්‍ර උද්‍යානයක් මගින් පාලනය වන අතර බොහෝ ස්ථාන ස්වභාවික රක්ෂිත වේ.

පිටත කොරල් පරය කිලෝමීටර් 195 (සැතපුම් 121) දිග, 1,500 km2 (වර්ග සැතපුම් 580) කලපුවකින් සමන්විත වන අතර, කඩොලාන 7.3 km2 (2.8 වර්ග සැතපුම්) ඇතුළුව. අවම වශයෙන් විවිධ කොරල්පර විශේෂ 250ක්, නිවර්තන මත්ස්‍ය විශේෂ 760ක්වත්, ජාතික ස්වභාවික උරුම තොගයේ (INPN) සමුද්‍ර විශේෂ 3,616කට නොඅඩු ප්‍රමාණයක් ඇත, නමුත් මෙය සත්‍ය සංඛ්‍යාවට වඩා බොහෝ දුරස් විය හැක. ලෝකයේ මෙම ප්‍රදේශය තවමත් විද්‍යාඥයින් විසින් දුර්වල ලෙස ඉන්වෙන්ටරි කර ඇති බැවින්, මයොට්ටේ ජලය විද්‍යාව නොදන්නා බොහෝ විශේෂයන් රැසකට දිගටම රැඳී සිටින අතර, සෑම වසරකම වැදගත් විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් වලට ඉඩ සලසයි.

### භූමිෂ්ඨ පරිසරය 
මයෝට් එහි ශාක ජීවිතය තුළ විශාල විවිධත්වයක් ඇත: විශේෂ 1,300 කට වඩා වාර්තා වී ඇති අතර, ඉන් අඩක් ආවේණික වන අතර, මෙම දිවයින එහි විශාලත්වයට සාපේක්ෂව ලෝකයේ ශාක විවිධත්වයෙන් පොහොසත්ම එකක් බවට පත් කරයි. දිවයිනෙන් 15% ස්වභාවික රක්ෂිත ලෙස වර්ග කර ඇත; කෙසේ වෙතත්, නීති විරෝධී වන විනාශය හේතුවෙන් ප්‍රාථමික වනාන්තරය දැන් දිවයිනෙන් 5% ක් පමණ ආවරණය කරයි.

බොහෝ ගිනිකඳු දූපත් මෙන්ම මයෝට් ද සීමිත ක්ෂීරපායී ජෛව විවිධත්වයකට නවාතැන් සපයයි, එකම දේශීය විශේෂය වන්නේ පියාඹන හිවලුන් (Pteropus seychellensis comorensis) ය. කෙසේ වෙතත්, උරග විශේෂ 18 ක්, භූමිෂ්ඨ මොලුස්කාවන් 23 ක්, සමනලුන් 116 ක්, බත්කූරන් 38 ක්, තණකොළ 50 ක් සහ කුරුමිණියන් 150 ක් ඇත. මයෝට් හි ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ අතරමයෝට් සමුද්‍ර ස්වාභාවික උද්‍යානය, පොයින්ට්ස් සහ ප්ලේස් ද සසිලි සහ චාරිෆූ සහ ඉල්ට් ම්බවුසි ජාතික ස්වභාව රක්ෂිතය ඇතුළත් වේ.

2021 මැයි 3 වන දින, ප්‍රංශ රජය විසින් මයෝට් ජාතික ස්වභාව රක්ෂිතයේ වනාන්තර (Réserve Naturelle Nationale des Forêts de Mayotte) නිර්මාණය කරන ලදී. රක්ෂිතය හෙක්ටයාර 2,801 (අක්කර 6,920) ක කඳුකර වනාන්තර හයකින් සමන්විත වන අතර, මයෝට්ටේ රක්ෂිත වනාන්තරවලින් 51% ක් සහ මයෝට් මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 7.5% ක් ආවරණය කරයි. රක්ෂිතයෙන් ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශ වලට මැට්සාපෙරේ කන්ද, කොම්බානි කන්ද, බෙනාර කන්ද සහ චෝන්ගුයි කන්ද ඇතුළත් වේ. රක්ෂිතයේ අරමුණ වන්නේ දිවයිනේ ධාතු ප්‍රාථමික වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීම, දිවයිනේ ද්විතීයික වනාන්තර ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ දිවයිනේ දේශීය ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ ආරක්ෂා කිරීමයි.

## ඉතිහාසය 
1500 දී මාඕර් සුල්තාන් රාජ්‍යය දිවයිනේ පිහිටුවන ලදී. 1503 දී පෘතුගීසි ගවේෂකයන් විසින් මයෝට් නිරීක්ෂණය කර (පළමුව එස්පිරිටෝ සැන්ටෝ) නම් කරන ලද නමුත් යටත් විජිතයක් බවට පත් නොවීය. ස්වහීලී වෙරළ සංස්කෘතියේ වැදගත් අංගයක් වූ දිවයින ධනයේ යුග කිහිපයක් (විශේෂයෙන් 11 වන සියවසේදී අකුවා හි හෝ 9 වන සහ 12 වන සියවස් අතර ඩෙම්බේනි හිදී) දැන සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, එහි සහෝදර දිවයින ඇන්ජුවන් ජාත්‍යන්තර වෙළඳුන් විසින් එය විශාල බෝට්ටු සඳහා වඩාත් සුදුසු නිසා වඩාත් කැමති වූ අතර, දිගු කලක් තිස්සේ, මයෝට් අනෙකුත් කොමරෝස් දූපත් තුනට සාපේක්ෂව දුර්වල ලෙස සංවර්ධනය වී ඇති අතර, බොහෝ විට මුහුදු කොල්ලකරුවන් සහ මැලගසි හෝ කොමෝරියන් වැටලීම් වලට ගොදුරු විය.

19 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේදී, මයොට්ටේ පාලනය කරනු ලැබුවේ ඕමාන සම්භවයක් ඇති වෙළඳ පවුලක් විසිනි. මයොට්ටේ සුල්තාන්වරු මෙම කාලය තුළ ඇන්ජුවන් සුල්තාන් රාජ්‍යය සමඟ දේශපාලන සබඳතා පැවැත්වූහ. මයෝට් ජනාකීර්ණ වූයේ විරල වූ අතර ප්‍රධාන වශයෙන් කොමෝරියානු කථිකයන්ගෙන් සමන්විත වූ අතර ඔවුන් දේශපාලනිකව දේශීය සුල්තාන් සහ මැලගාසි සමඟ ස්වාධීනව කටයුතු කළහ.
1832 දී, මැඩගස්කරයේ ඉබොයිනාහි හිටපු රජු වූ ඇන්ඩ්‍රියන්සෝලි විසින් මයෝට් යටත් කර ගන්නා ලදී. 1833 දී, එය අසල්වැසි සුල්තාන් රාජ්‍යයක් වන මවාලි (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් මොහෙලි) විසින් යටත් කර ගන්නා ලදී.[19] 1835 නොවැම්බර් 19 වන දින, මයෝට් නැවතත් න්ඩ්සුවානි සුල්තාන් රාජ්‍ය (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් ඇන්ජුවන් සුල්තාන් රාජ්‍යය) විසින් යටත් කර ගන්නා ලදී; ආණ්ඩුකාරවරයෙකු ස්ථාපිත කරන ලද්දේ අසාමාන්‍ය ඉස්ලාමීය ඛාඩි ශෛලියෙනි (අරාබි භාෂාවෙන් قاض, එනම් "විනිසුරු" යන්නයි). කෙසේ වෙතත්, 1836 දී එය අවසන් දේශීය සුල්තාන්වරයෙකු යටතේ නිදහස ලබා ගත්තේය. ඇන්ඩ්‍රියන්සෝලි 1836 දී දිවයින නැවත අත්පත් කර ගත් නමුත්, ඔහුගේ ජනශූන්‍ය වූ සහ අනාරක්ෂිත දූපත කොමරොස්හි සුල්තාන්වරුන්, මැලගසි රජවරුන් සහ මුහුදු කොල්ලකරුවන් කෙරෙහි දුර්වල ස්ථානයක පැවතුනි. බලගතු මිතුරෙකුගේ උපකාරය සොයමින්, ඔහු 1840 දී අසල මලගාසි දූපතක් වන නොසි බී හි ස්ථාපනය කරන ලද ප්‍රංශ සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට පටන් ගත්තේය.

මයෝට් ප්‍රංශය විසින් 1841 දී මිල දී ගෙන, ඔටුන්න සමඟ ඒකාබද්ධ විය. ඉක්බිතිව, වහල්භාවය අහෝසි කරන ලද අතර, කෙත්වල සහ වතුවල වැඩ කිරීම සඳහා කම්කරුවන් ප්‍රදේශයට ආනයනය කරන ලදී. වහල්භාවය අහෝසි කිරීම වහල් හිමිකාර ප්‍රභූන් කිහිප දෙනෙකුට මයෝට්ටෙන් පිටවීමට හේතු වූයේ ඔවුන්ගේ අධිකාරය හෑල්ලූවට ලක් වූ බැවිනි. කෙසේ වෙතත්, නිදහස් කරන ලද වහලුන්ට පසුව බොහෝ විට ප්‍රංශ රජයට හෝ ඔවුන්ගේ වතුකරයේ යටත් විජිතවාදීන්ට දැඩි කොන්දේසි යටතේ වැඩ කිරීමට බල කෙරුනි. මීට අමතරව, ආනයනය කරන ලද කම්කරුවන් බොහෝ දෙනෙක් වහල් වෙළඳාමට ගොදුරු වූහ.

එබැවින් මයෝට් ප්‍රංශ දූපතක් බවට පත් වූ නමුත් දශක ගනනාවක යුද්ධ හේතුවෙන් මෙන්ම හිටපු ප්‍රභූ පැලැන්තියේ සහ ඔවුන්ගේ වහලුන් කිහිප දෙනෙකුගේ නික්මයාම හේතුවෙන් එය විරල ජනගහනයක් සහිත දූපතක් ලෙස පැවතුනි: බොහෝ නගර අතහැර දමා ඇති අතර සොබාදහම එහි අයිතිවාසිකම් නැවත ලබා ගත්තේය. පැරණි වතු. එබැවින් ප්‍රංශ පරිපාලනය දිවයින නැවත ජනාකීර්ණ කිරීමට උත්සාහ කළ අතර, ප්‍රථමයෙන් මයෝට් පිටුවහල් කළ හෝ කලාපයේ (කොමරෝස්, මැඩගස්කරයේ) සරණාගතයින් නැවත කැඳවා, හිටපු පිටුවහල් කළ ස්වාමිවරුන්ට වන්දි ගෙවීමක් වෙනුවට ආපසු පැමිණීමට යෝජනා කර, පසුව ධනවත් ඇන්ජෝවන් පවුල්වලට පැමිණ පිහිටුවීමට ආරාධනා කළේය. වෙළඳාම. ප්‍රංශය විසින් ප්‍රථම ප්‍රධාන කෘති කිහිපයක් දියත් කරන ලදී, එනම් 1848 දී ඩ්සාවුඩ්සි පර්වතය සහ පැමන්ඩ්සි සහ පෙටිට්-ටෙරේ හි සෙසු ප්‍රදේශ සම්බන්ධ කරමින් බොලිවාර්ඩ් ඩෙස් ක්‍රේබ්ස් සාක්ෂාත් කර ගැනීම ය.

බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සහ රීයුනියන් හි සිදු කළාක් මෙන්, ප්‍රංශ රජය මයෝට් සීනි දූපතක් කිරීමට සැලසුම් කළේය: දැඩි බෑවුම් තිබියදීත්, විශාල වතු සංවර්ධනය කරන ලදී, සීනි කර්මාන්තශාලා 17 ක් ඉදිකරන ලද අතර විදේශීය කම්කරුවන් සිය ගණනක් (ප්‍රධාන වශයෙන් අප්‍රිකානු, විශේෂයෙන් මොසැම්බික් මක්වාස්) ) 1851 සිට කුලියට ගන්නා ලදී. කෙසේ වෙතත්, නිෂ්පාදනය මධ්‍යස්ථව පැවති අතර, 1883-1885 සීනි අර්බුදය ඉක්මනින් මයෝට්හි මෙම බෝගය අවසන් කිරීමට හේතු විය (එය නිෂ්පාදනයේ උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා වී ඇත), කර්මාන්තශාලා නටඹුන් කිහිපයක් පමණක් ඉතිරිව ඇති අතර ඒවායින් සමහරක් තවමත් දැකගත හැකිය. අවසන් වරට වසා දැමූ සීනි කම්හල වූයේ 1955 දී ඩිසූමොග්නේ ය: හොඳම සංරක්ෂණය, සහ දැන් උරුමය, දිවයිනේ බටහිරින් පිහිටි සෝලූ වේ.

1885 දී බර්ලින් සමුළුවේදී, ප්‍රංශය දැනටමත් ප්‍රංශ වෙළඳුන් විසින් පාලනය කරන ලද මුළු කොමරෝස් දූපත් සමූහයම පාලනය කර ගත්තේය; යටත් විජිතය "මයෝට්ටේ සහ යැපීම්" යන නම ලබා ගත්තේය.

1898 දී, සුළි කුණාටු දෙකක් දිවයින බිමට සමතලා කළ අතර, වසූරිය වසංගතයෙන් දිවි ගලවා ගත් අය විනාශ විය. මයෝට් නැවත වරක් මුල සිට ආරම්භ කිරීමට සිදු වූ අතර, ප්‍රංශ රජයට මොසැම්බික්, කොමරෝස් සහ මැඩගස්කරයේ කම්කරුවන් සමඟ දිවයින ජනාකීර්ණ කිරීමට සිදු විය. සීනි කර්මාන්තය අත්හැර දමා, වැනිලා, කෝපි, කොප්පරා, සිස්ල්, පසුව වෙනිවැල්ගැට, පැඟිරි, සඳුන්, සහ විශේෂයෙන් ඉලංග්-ඉලංග් වැනි සුවඳ ශාක, පසුව දිවයිනේ සංකේතයක් බවට පත් විය.
1974 සහ 1976 ජනමත විචාරණවලදී ප්‍රංශය සමඟ ඇති සම්බන්ධය රඳවා ගැනීමට සහ ස්වාධීනත්වය අත්හැරීමට (පිළිවෙලින් 63.8% සහ 99.4% ඡන්ද සමඟ) ජනමත විචාරණයේදී ඡන්දය දුන් දූපත් සමූහයේ එකම දූපත මයෝට් විය. නීත්‍යානුකූලව බැඳී නොමැති එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල යෝජනා, ප්‍රංශයේ මයෝට් හි අඛණ්ඩ පාලනය පිළි නොගැනීමට ඡන්දය දී ඇති අතර ස්වාධීන කොමරෝස් දිවයිනට හිමිකම් කීම කිසිවිටකත් නතර කර නැත. කවුන්සිලයේ සාමාජිකයින් 15 දෙනාගෙන් 11 දෙනෙකුගේ සහාය ඇතිව, මයෝට්හි කොමෝරියානු ස්වෛරීභාවය පිළිගන්නා 1976 එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ යෝජනාව කෙටුම්පත ප්‍රංශය විසින් නිෂේධනය කරන ලදී. 2020 වන විට, ප්‍රංශය කවුන්සිලය තුළ හුදකලා නිෂේධ බලයක් ප්‍රකාශ කළ එකම අවස්ථාව මෙයයි; නිෂේධ බලය විවේචනයට ලක් වූයේ ප්‍රංශය ආරක්ෂක කවුන්සිලය ඉදිරියේ ඇති ආරවුලට පාර්ශ්වකරුවෙකු වූ නිසාත්, ඒ අනුව ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතු බවත්ය. තවත් සමහර කවුන්සිල සාමාජිකයන්. සඳහන් කර ඇති පරිදි, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් 1995 දක්වා "මයෝට්ටේ කොමෝරියන් දූපතේ ප්‍රශ්නය" යන මාතෘකාව යටතේ මයෝට් පිළිබඳ නීත්‍යානුකූල නොවන යෝජනා මාලාවක් සම්මත කරන ලදී. මහා සභාව විසින් සාකච්ඡා නොකළ අතර, මයෝට් ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ පහත දැක්වෙන සියලුම ජනමත විචාරණයන් ප්‍රංශ ජාතිකයන් ලෙස සිටීමට මයෝට් වැසියන්ගේ දැඩි කැමැත්ත පෙන්නුම් කර ඇත.

2009 මාර්තු 29 ජනමත විචාරණයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මයෝට් 2011 මාර්තු මාසයේදී ප්‍රංශයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් බවට පත් විය. එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ ප්‍රංශ "විදේශීය ප්‍රජාවකින්" දිවයිනේ තත්ත්වය වෙනස් කර ප්‍රංශයේ 101 වන දෙපාර්තමේන්තුව බවට පත් කිරීමට පක්ෂව සියයට 95.5ක ඡන්දයක් ලැබීමයි. එහි නිල නොවන සාම්ප්‍රදායික ඉස්ලාමීය නීතිය, එදිනෙදා ජීවිතයේ සමහර පැතිවල ක්‍රියාත්මක වන අතර, ක්‍රමයෙන් අහෝසි වී ඒකාකාරී ප්‍රංශ සිවිල් සංග්‍රහය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වනු ඇත. මීට අමතරව, ප්‍රංශ සමාජ සුබසාධනය සහ බදු මයෝට්හි අදාළ වේ, නමුත් සමහර ඒවා ක්‍රමයෙන් ගෙන එනු ඇත. ප්‍රංශ හමුදා කඳවුර විවේචනය කරන අතරතුර කොමරොස් දිවයිනට දිගටම හිමිකම් කියයි.

2018 දී, කොමරෝස් වෙතින් සංක්‍රමණය වීම සම්බන්ධයෙන් දෙපාර්තමේන්තුව සිවිල් නොසන්සුන්තාවකට මුහුණ දුන්නේය.

## දේශපාලනය 
මයෝට් දේශපාලනය සිදු වන්නේ පාර්ලිමේන්තු නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රජයක සහ බහු-පක්ෂ ක්‍රමයක රාමුවක් තුළ වන අතර, දෙපාර්තමේන්තු සභාවේ සභාපති ප්‍රාදේශීය සභාවේ ප්‍රධානියා වේ. විධායක බලය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ප්‍රංශ රජය විසිනි.

මයෝට් විසින් ප්‍රංශ ජාතික සභාවට නියෝජිතයන් දෙදෙනෙකු සහ ප්‍රංශ සෙනෙට් සභාවට සෙනෙට් සභිකයින් දෙදෙනෙකු ද යවයි. නියෝජිතයන් මයෝට් 1 වන මැතිවරණ කොට්ඨාශය සහ මයෝට් 2 වන මැතිවරණ කොට්ඨාශය නියෝජනය කරයි.

මයෝට් හි තත්ත්වය ප්‍රංශයට අපහසු බව ඔප්පු විය: ප්‍රංශයෙන් ස්වාධීන වීම සඳහා දේශීය ජනගහනයෙන් සැලකිය යුතු බහුතරයක් කොමරෝස් සමඟ එක්වීමට අකමැති වූ අතර, සමහර පශ්චාත් යටත් විජිත වාමාංශික හෝ මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී ආන්ඩු ප්‍රංශය සමඟ මයෝට්ගේ අඛණ්ඩ සබඳතා විවේචනයට ලක් කළහ. තවද, බොහෝ දුරට චාරිත්‍රානුකූල මුස්ලිම් නීතියෙන් පාලනය වන මයෝට්හි සුවිශේෂී ප්‍රාදේශීය පරිපාලනය, ප්‍රංශයේ නීතිමය ව්‍යුහයන් සමඟ ඒකාබද්ධ වීම දුෂ්කර වනු ඇත, ජීවන තත්ත්වයන් ආසන්න මට්ටමට ගෙන ඒමේ පිරිවැය ගැන සඳහන් නොකල යුතුය. මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ. මෙම හේතූන් මත ජාතික පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද නීති මයියොට් වෙත අදාළ වන බව විශේෂයෙන් සඳහන් කිරීමට සිදු විය.

2001 දී මයෝට් තත්ත්වය ප්‍රංශයේ දෙපාර්තමේන්තු තත්ත්වයට ඉතා සමීප එකක් ලෙස වෙනස් කරන ලද අතර දෙපාර්තමේන්තු සාමූහිකත්වය යන විශේෂ නම් කිරීමත් සමඟ ය. මෙම වෙනස ජනමත විචාරණයකදී ඡන්දදායකයින්ගෙන් 73% විසින් අනුමත කරන ලදී. 2003 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසු එය විදේශීය සාමූහිකයක් බවට පත් වූ අතර මයෝට් හි "දෙපාර්තමේන්තු සාමූහිකත්වය" යන මාතෘකාව රඳවා ගත්තේය.

2009 මාර්තු මස මහෝරාන් තත්ත්‍වයේ ජනමත විචාරණයේ ප්‍රතිඵලයෙන් පසු 2011 මාර්තු 31 වන දින මයෝට් ප්‍රංශයේ විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් බවට පත් විය, එය ඡන්දදායකයින්ගෙන් 95%ක් පමණ විසින් අතිමහත් ලෙස අනුමත කරන ලදී. විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් වීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ එය ප්‍රංශයේ සෙසු ප්‍රදේශවල භාවිතා කරන නීතිමය සහ සමාජ ක්‍රමයම අනුගමනය කිරීමයි. මේ සඳහා ඇතැම් චාරිත්‍රානුකූල නීති අත්හැරීම, සම්මත ප්‍රංශ සිවිල් සංග්‍රහය අනුගමනය කිරීම සහ අධිකරණ, අධ්‍යාපනික, සමාජීය සහ රාජ්‍ය මූල්‍ය පද්ධති ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම අවශ්‍ය වන අතර එය වසර 20ක පමණ කාලයක් පුරා සිදුවනු ඇත.

එය 2011 දී විදේශීය දෙපාර්තමේන්තුවක් බවට පත් වූ බැවින්, මයෝට් සතුව තනි ප්‍රාදේශීය සභාවක් ඇත, එය නිල වශයෙන් "දෙපාර්තමේන්තු සභාව" (conseil départemental) ලෙස හැඳින්වේ, එය ප්‍රාදේශීය සහ දෙපාර්තමේන්තු සභාවක් ලෙස හෝ තනි භෞමික සාමූහිකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. මෙය එකල අද්විතීය විධිවිධානයක් වූ නමුත් ප්‍රංශ ගයනා සහ මාර්ටිනික් 2015 දී මෙම විධිවිධානය අනුගමනය කළහ.

එහි දේශීය ව්‍යවස්ථානුකූල පරිණාමය එතෙර සාමූහිකත්වයේ සිට එතෙර දෙපාර්තමේන්තු තත්ත්වය දක්වා, ඵලදායී ලෙස ප්‍රංශ ජනරජය තුළ පූර්ණ සංඝටක ප්‍රදේශයක් බවට පත් වුවද, යුරෝපා සංගමය සම්බන්ධයෙන් මයෝට් 'විදේශීය රටක් සහ ප්‍රදේශයක්' (OCT) ලෙස පැවතුනි. සංගමය සමඟ සම්බන්ධ වීම (355(2) TFEU වගන්තියට අනුව) සහ අනෙකුත් විදේශීය දෙපාර්තමේන්තු හතර මෙන් යුරෝපීය සංගමයේ සංඝටක ප්‍රදේශයක් නොවේ. කෙසේ වෙතත්, 2013 දෙසැම්බරයේ යුරෝපීය කවුන්සිලයේ නියෝගයකට අනුව, මයෝට් 2014 ජනවාරි 1 වන දින යුරෝපීය සංගමයේ පිටතම කලාපයක් බවට පත් විය. සාමාජික රටවල් 27 අතර මෙම සාර්ථක ගිවිසුම 2012 ජූනි මස අනුග්‍රහය දක්වා ඇති පරිදි දැනට පවතින පිටත ප්‍රදේශ වල, එනම් 349 TFEU වැනි ව්‍යවස්ථාවේ අදාළ වන අවමානයට ලක් කිරීමේ වගන්තියෙන් ප්‍රතිලාභ ලබමින් මයෝට් යුරෝපා සංගමයේ ඒකාග්‍ර ප්‍රදේශයක් බවට පත් කිරීම සඳහා ප්‍රංශ රජය විසින් කරන ලද පෙත්සමක් අනුගමනය කරයි. මයෝට්ගේ යුරෝපීය ව්‍යවස්ථාපිත තත්ත්වය පිළිබඳ යුරෝපීය කොමිසමේ මතය.

මෑත ජාතික මැතිවරණවලදී, මයෝට් දක්ෂිණාංශික ජනතාවාදී ජාතික රැලි පක්ෂයේ බලකොටුවක් වූ අතර, එහි ජනාධිපති අපේක්ෂක මැරීන් ලී පෙන් හට 2022 ප්‍රංශ ජනාධිපතිවරණ පළමු වටයේදී ඇයගේ ඉහළම ඡන්ද ප්‍රතිශතය ලබා දුන්නේය.

## ආරක්ෂක කටයුතු 
ප්‍රදේශයේ ආරක්ෂාව ප්‍රංශ සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ වගකීම වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් මයෝට් හි විදේශ හමුදා භට කණ්ඩායමක් විසින් සිදු කරනු ලැබේ. One Engins de Débarquement Amphibie – Standards (EDA-S) ගොඩබෑමේ යාත්‍රාව 2025 වන විට මයෝට් හි පිහිටි නාවික හමුදා වෙත ලබා දීමට නියමිතයි. වෙරළබඩ මෙහෙයුම් සඳහා වඩා හොඳින් සහාය වීම සඳහා ගොඩබෑමේ යාත්‍රාව දැනට භූමියේ යොදවා ඇති CTM ගොඩබෑමේ යාත්‍රාවක් ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ඇත.

ජාතික ජෙන්ඩර්මරී හි පුද්ගලයින් 170ක් පමණ මයෝට් හි ස්ථානගත කර ඇති අතර, 2022 අග වන විට, සමුද්‍රීය ජෙන්ඩර්මරී විසින් භූමිය තුළ ඔඩෙට් සහ වර්ඩොන් යන මුර යාත්‍රා ක්‍රියාත්මක කරයි.

## පරිපාලන අංශ 
මයෝට් කොමියුනිස්ට් 17 කට බෙදා ඇත. කැන්ටන් 13 ක් ද ඇත (මෙහි පෙන්වා නැත). එය ප්‍රංශයේ ප්‍රදේශයක් නොමැති එකම දෙපාර්තමේන්තුව සහ කලාපයයි.

## ප්‍රවාහනය 
* ජල මාර්ග
** ඩ්සාවුඩ්සි සහ මාමූඩ්සූ අතර පාරු.
* අධිවේගී මාර්ග:
** එකතුව: කිලෝමීටර් 93 (සැතපුම් 58)
*** සකස් කළ: කිලෝමීටර් 72 (සැතපුම් 45)
*** සකස් නොකළ: කිලෝමීටර් 21 (සැතපුම් 13)
* වරාය සහ තොටුපල:
** ඩ්සාවුඩ්සි
** "ලෝන්ගෝනි" (කොන්ගු)
* ගුවන් තොටුපළ: ඩ්සාවුඩ්සි පමන්ඩ්සි ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ
** සකස් කල ධාවන පථ : 1 (2002)

## ආර්ථිකය 
මයෝට් හි නිල මුදල් ඒකකය යුරෝ වේ.

2019 දී, මායෝට් හි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වෙළඳපල විනිමය අනුපාතවලට අනුව යුරෝ බිලියන 2.66 (ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.98) විය. එම වර්ෂයේදී මයෝට්හි ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වෙළඳපල විනිමය අනුපාතවලට අනුව, PPP හි නොව, යූරෝ 9,692 (ඇමරිකානු ඩොලර් 10,850), රීයුනියන් හි ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 42.8%ක් සහ මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 26.4%ක් පමණි. එබැවින් ජීවන තත්ත්වය ප්‍රංශයේ අගනගරයට වඩා අඩුය. 2017 සංගණනයේදී, මයෝට්ටේ වාසස්ථානවලින් 10%කට විදුලිය නොතිබුණි, වාසස්ථානවලින් 29%කට වාසස්ථානය තුළ ගලා යන ජලය නොතිබුණි, සහ වාසස්ථානවලින් 54%කට වාසස්ථානය තුළ වැසිකිළි නොතිබුණි.

ප්‍රංශ මධ්‍යම ප්‍රාන්තයෙන් මූල්‍ය මාරුවීම් සහ 2009 ජනමත විචාරණයකින් පසු භූමි ප්‍රදේශය ක්‍රමයෙන් පූර්ණ ප්‍රංශ දෙපාර්තමේන්තුවක් බවට පරිවර්තනය වීම, රාජ්‍ය සේවා සහ යටිතල පහසුකම් සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු කිරීම හේතුවෙන් 20 වැනි සියවසේ අග භාගයේ සිට මයෝට්හි ආර්ථිකය සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වී ඇත. .

2008 ගෝලීය මූල්‍ය අර්බුදයෙන් පීඩාවට පත් වීමට පෙර සහ 2009 දී −0.4% ක අවපාතයක් අත්විඳීමට පෙර, 2001 සිට 2008 දක්වා සැබෑ කාලසීමාව තුළ මයෝට් හි ආර්ථිකය වසරකට සාමාන්‍යයෙන් +9.3% කින් වර්ධනය විය.

2015-2016 දී INSEE විසින් සිදු කරන ලද ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකට අනුව, මයෝට්ටේ ජීවත් වන වැඩිහිටියන්ගෙන් (වයස අවුරුදු 18 / සහ ඊට වැඩි) 35.6% ක් පමණක් මයෝට්ටේ උපන් මව්වරුන්ගේ මයෝට්ටේ උපත ලබා ඇත, වැඩිහිටියන්ගෙන් 37.4%ක් එක්කෝ ඇන්ජුවන් හි (කොමරෝස් සංගමයේ) උපත ලැබූ හෝ ඇන්ජුවන් හි උපන් මව්වරුන්ගේ මයෝට් හි උපත ලැබූ අය, 13.5% ක් ග්‍රෑන්ඩ් කොමෝර් හෝ මොහෙලි (කොමරෝස් සංගමයේ) හෝ ග්‍රෑන්ඩ් කොමෝර් හෝ මොහෙලි හි උපන් මව්වරුන්ගේ මයෝට්ටේ උපන් අය, 7.9% ක් ප්‍රංශයේ (මයෝට්ටෙන් පිටත) හෝ ප්‍රංශයේ (මයෝට්ටෙන් පිටත) උපන් මව්වරුන්ගේ මයෝට්ටේ උපන් අය සහ 5.7% ක් එක්කෝ විදේශ රටවල (කොමරෝස් හැර) හෝ විදේශ රටවල උපන් මව්වරුන්ගේ (කොමරෝස් හැර) මයෝට්ටේ උපන් අය වෙති.

දිවයිනේ බොහෝ වැසියන් සංස්කෘතික වශයෙන් කොමෝරියන් ය. කොමෝරියන් යනු බොහෝ ප්‍රදේශවල පදිංචිකරුවන්ගේ සම්මිශ්‍රණයකි: අරාබිවරුන්, ප්‍රධාන අප්‍රිකානුවන් සහ මැලගසි. කොමොරියානු ප්‍රජාවන් කොමරොස් දාමයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල මෙන්ම මැඩගස්කරයේ ද සොයාගත හැකිය.

2017 දී, විදේශ රටවල උපත ලද මව්වරුන් (ප්‍රධාන වශයෙන් කොමරෝස් සංගමය) මයෝට්ටේ සිදු වූ උපත්වලින් 75.7% කට වගකිව යුතු නමුත් මෙම උපත් බොහොමයක් ප්‍රංශ පියවරුන් වෙත සිදු විය: 2017 දී මයෝට් හි උපත ලැබූ දරුවන්ගෙන් 58% ක් අවම වශයෙන් එක් ප්‍රංශ දෙමාපියෙක් විය.

### ආගම් 
මයෝට්ටේ විශාලතම ආගම ඉස්ලාම් වේ. ප්‍රංශ සංගණනය ආගමික දත්ත රැස් නොකරයි, නමුත් CIA World Factbook ඇස්තමේන්තු කරන්නේ ජනගහනය 97% මුස්ලිම් සහ 3% ක්‍රිස්තියානි වේ.

ප්‍රධාන ආගමික සුළුතරය වන රෝමානු කතෝලික ධර්මයට නිසි රදගුරු පදවියක් නොමැති නමුත් කොමරොස් දූපත් සමූහයේ අපෝස්තලික විකාරිටය නම් මිෂනාරි අධිකරණ බල ප්‍රදේශයක් මගින් කොමරෝස් සමඟ එක්ව සේවය කරනු ලැබේ.

### භාෂා 
ප්‍රංශ යනු මයෝට් හි එකම නිල භාෂාවයි. එය පරිපාලනය, අධ්‍යාපනය, බොහෝ රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලිය සඳහා මෙන්ම වාණිජ නිවේදන සහ දැන්වීම් පුවරු සඳහා භාවිතා කරන භාෂාව වේ. මයෝට් හි දේශීය භාෂා වන්නේ:

* ෂිමාඕරේ, කොමෝරියානු භාෂාවේ උපභාෂාවක් (ස්වාහීලීගේ සමීප ඥාතියෙකි)
* කිබුෂි, බටහිර උපභාෂාවක් වන මැලගසි (මැඩගස්කරයේ ප්‍රමුඛ භාෂාව) ෂිමාඕරේ සහ අරාබි භාෂාවෙන් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක් විය
* කියන්ටලාඕට්සි, මැලගසි භාෂාවේ තවත් බටහිර උපභාෂාවක් ද ෂිමාඕර් සහ අරාබි විසින් දැඩි ලෙස බලපෑමට ලක් විය.

කිබුෂි මයොට්ටේ දකුණේ සහ වයඹ දෙසින් කතා කරන අතර ෂිමාඕර් වෙනත් තැන්වල කතා කරයි.

ප්‍රංශ හැරුණු විට වෙනත් ස්වදේශික නොවන භාෂා ද Mayotte හි ඇත:

* අරාබි, අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම කුර්ආන් පාසල්වල ඉගෙන ගනී
* 1974 සිට මයෝට් වෙත පැමිණි සංක්‍රමණිකයන් විසින් අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම ආනයනය කරන ලද කොමෝරියානු භාෂාවේ ෂිමාඕර් නොවන විවිධ උපභාෂා: ෂින්ඩ්ස්වානි (ඇන්ජුවන්, හෝ න්ස්වානි උපභාෂාව), ෂින්ගසිඩ්ජා (ග්‍රෑන්ඩ් කොමෝර් හෝ න්ගාසිඩ්ජා උපභාෂාව) සහ ෂිම්වාලි (උපභාෂාව මොහෙලි, හෝ මුවාලි).

එක් අතකින් ෂිංගසිඩ්ජා සහ ෂිම්වාලි සහ අනෙක් පැත්තෙන් ෂිමාඕර් පොදුවේ අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් තේරුම් ගත නොහැක. ෂින්ඩ්ස්වානි සහ ෂිමාඕර් සම්පූර්ණයෙන්ම අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් තේරුම් ගත හැකිය.
#### 2012 සහ 2017 සංගණන 
2012 සහ 2017 සංගණනවලදී භාෂා පිළිබඳ දැනුම සහ/හෝ භාවිතය සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ප්‍රශ්නයක් අසනු නොලැබූ අතර, 2007 සිට දැනට යල් පැන ගිය සංගණන දත්ත අවසාන නිල දත්ත ලෙස ඉතිරි කරමින් අනාගත මයෝට්ටේ සංගණනවලදී භාෂාවලට අදාළ කිසිදු ප්‍රශ්නයක් අසනු නොලැබේ. භාෂා මාතෘකාව මත. 2007 සිට පාසල් අධ්‍යාපනයේ දියුණුව ප්‍රංශ සාක්ෂරතාවය සහ දැනුම කැපී පෙනෙන ලෙස වැඩි කර ඇත.

#### 2007 සංගණනය 
2007 සංගණනයේදී, වයස අවුරුදු 14 සහ ඊට වැඩි පුද්ගලයින්ගෙන් 63.2%ක් වයස අනුව විශාල වෙනස්කම් සහිතව ප්‍රංශ භාෂාව කතා කළ හැකි බව වාර්තා කළහ. වයස අවුරුදු 14 සිට 19 දක්වා වූවන්ගෙන් 87.1% කට එය කතා කළ හැකි බව වාර්තා කළ අතර වයස අවුරුදු 65 සහ ඊට වැඩි අයගෙන් 19.6% ක් පමණක් කතා කළ හැකි බව වාර්තා කළහ. වයස අවුරුදු 14 හෝ ඊට වැඩි ජනගහනයෙන් 93.8%ක් මයෝට්හි ප්‍රාදේශීය භාෂාවන්ගෙන් එකක් (ෂිමාඕර්, කිබුෂි, කියන්ටලාඕට්සි, හෝ සංගණනයට 'දේශීය භාෂාවන්ට' ඇතුළත් කර ඇති ඕනෑම කොමෝරියානු උපභාෂාවක් කතා කළ හැකි බව වාර්තා කළහ. වයස අවුරුදු 14 සහ ඊට වැඩි ජනගහනයෙන් 6.2%ක් වාර්තා කළේ ඔවුන් දේශීය භාෂාවක් කතා නොකරන බවත් ප්‍රංශ පමණක් කතා කළ හැකි බවත්ය.

* ෂිමාඕර්: 55.1%
* ෂින්ඩ්ස්වානි: 22.3%
* කිබුෂි: 13.6%
* ෂින්ගසිඩ්ජා: 7.9%
* ප්‍රංශ: 1.4%
* ෂිම්වාලි: 0.8%
* අරාබි: 0.4%
* කියන්ටලාඕට්සි: 0.2%
* වෙනත්: 0.4%

දෙවන භාෂා කථිකයන් ද ගණන් කිරීමේදී (උදා: ෂිමාඕර් මව් භාෂාව වන නමුත් දෙවන භාෂාව ලෙස ප්‍රංශ කතා කරන කෙනෙකු) එවිට ශ්‍රේණිගත කිරීම:

* ෂිමාඕර්: 88.3%
* ප්‍රංශ: 56.9%
* ෂින්ඩ්ස්වානි: 35.2%
* කිබුෂි: 28.8%
* ෂින්ගසිඩ්ජා: 13.9%
* අරාබි: 10.8%
* ෂිම්වාලි: 2.6%
* කියන්ටලාඕට්සි: 0.9%
* වෙනත්: 1.2%

ප්‍රංශ මධ්‍යම ප්‍රාන්තය විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ලද දරුවන්ගේ අනිවාර්ය පාසල් අධ්‍යාපනය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය යන දෙකම සමඟින්, ප්‍රංශ භාෂාව මෑත වසරවලදී මයොට්ටේ සැලකිය යුතු ලෙස ප්‍රගතියක් ලබා ඇත. ජාතික අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය විසින් කරන ලද සමීක්ෂණයෙන් පෙන්නුම් කළේ ප්‍රංශ පළමු සහ දෙවන භාෂා කතා කරන්නන් සාමාන්‍යයෙන් ජනගහනයෙන් 56.9% ක් නියෝජනය කරන අතර, මෙම අගය CM2 සිසුන්ගේ දෙමාපියන් සඳහා 37.7% ක් පමණක් වූ නමුත් CM2 සිසුන් සඳහාම 97.0% දක්වා ළඟා වූ බවයි. (ඔහුගේ වයස සාමාන්‍යයෙන් 10 සහ 14 අතර වේ).

වර්තමානයේ පවුල් තම දරුවන්ට ප්‍රංශ භාෂාව පමණක් කතා කරන අවස්ථා තිබේ. ප්‍රංශ පාසල් අධ්‍යාපනය සහ ප්‍රංශ-භාෂා රූපවාහිනිය සමඟින්, බොහෝ යෞවනයන් ප්‍රංශ භාෂාවට යොමු වී හෝ ෂිමාඕර් සහ කිබුෂි කතා කිරීමේදී බොහෝ ප්‍රංශ වචන භාවිතා කරයි, මයියොට්හි මෙම ස්වදේශික භාෂා අතුරුදහන් වීමට හෝ යම් ආකාරයක ප්‍රංශ පදනම් වූ ක්‍රියෝල් බවට පත්වේ යැයි ඇතැමුන් බියට පත් කරයි.

## කැපී පෙනෙන පුද්ගලයන් 
* අබ්දු බැකෝ (උපත 1965), ලේඛක සහ මොබිස්සා සංගීත කණ්ඩායමේ නිර්මාතෘ
* ටොයිෆිලූ මවුලිඩා (උපත 1979), ක්‍රීඩා 556 ක් ක්‍රීඩා කළ ප්‍රංශ හිටපු පාපන්දු ක්‍රීඩකයෙකි
* මනෝ මන්සූර් (උපත 1980), ප්‍රංශ කවියා
* එල් ෆර්ඩෝ බෙන් නබුහානේ (උපත 1989), කොමෝරියානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා

### දේශපාලකයෝ 
* මාර්සෙල් හෙන්රි (1926-2021), දේශපාලනඥයා, 1977 සිට 2004 දක්වා ප්‍රංශ සෙනෙට් සභික
* සොයිබහාදීන් ඊබ්‍රාහිම් රාමදානි (උපත 1949), දේශපාලනඥයෙක්, හිටපු සෙනෙට් සභිකයෙක්
* නූර්ඩින් බෝර්හේන් (උපත 1950), හිටපු ජ්‍යෙෂ්ඨ දේශපාලනඥයා
* ඉබ්‍රාහිම් අබුබකර් (උපත 1965), ප්‍රංශ ජාතික සභාවේ දේශපාලනඥයා
* තෝමස් ඩෙගෝස් (උපත 1971), 2011 සිට 2013 දක්වා මයෝට්ටේ ශිෂ්‍ය නායක

## සංස්කෘතිය 
වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් ආසන්න වශයෙන් 26% ක් සහ පිරිමින් මෙන් පස් ගුණයක් කාන්තාවන්, එක් සන්තකයේ සිට ඊළඟට ස්ථායී සහ සුසංයෝගී අනන්‍යතාවයන් පවත්වා ගෙන යන ඇතැම් හඳුනාගත හැකි ආත්මයන් (ජින්වරුන්) විසින් තමන් තුළ ඇති බව විශ්වාස කරන ට්‍රාන්ස් තත්වයන්ට ඇතුළු වන බව වාර්තා කරයි.

### ක්‍රීඩා 
මයෝට් සිව් වාර්ෂික ඉන්දියන් ඕෂන් අයිලන්ඩ් ක්‍රීඩා උළෙලට තරඟ කරයි. පාපන්දු ක්‍රීඩාව ජනප්‍රියයි, ප්‍රදේශයේ කණ්ඩායම් කූපේ ද ප්‍රංශයේ ක්‍රීඩා කරයි.

## සංචාරක ව්‍යාපාරය 
ඉතා විවිධාකාර වෙරළබඩ සහන ඇති මයෝට් දූපත එහි අසල්වැසි ග්‍රෑන්ඩ් කොමෝර්, මොහෙලි, සීෂෙල්ස්, මොරිෂස් සහ මැඩගස්කරයට වඩා අඩු වැලි සහිත වෙරළක් ලබා දෙයි, නමුත් වෙරළ තීරයන් සහ වැලි වර්ණ විශාල විවිධත්වයක් ඇත (කළු, දුඹුරු, අළු, රතු, ලා දුඹුරු, සුදු). එහි කලපුව විශාලතම (කි.මී. 1,500 (වර්ග සැතපුම් 580)) සහ ලෝකයේ මෙම කොටසේ ගැඹුරුම (සහ ග්‍රහලෝකයේ විශාලතම එකකි) වන අතර එහි ද්විත්ව බාධක පරය යනු ජීව විද්‍යාත්මක කුතුහලයක් වන අතර එය අපගේ සිදුවීම් දුසිමක් පමණි. ග්‍රහලෝකය, අතිශයින් දුර්ලභ වන විශාල කැටේෂියන් ඇතුළු සතුන්ගේ විශාල විවිධත්වයකට සත්කාරකත්වය සපයයි.

සමහර සංචාරක ක්‍රියාකාරකම් ඇතුළත් වේ:

* පෙටිට්-ටෙරේ හි වඳ වී ගොස් ඇති ඩිසියානි ඩ්සාහා ගිනි කන්ද සහ එහි ඩිසියානි විල වෙත ඇවිදීම;
* කොම්බානි කන්ද සහ චෝන්ගුයි කන්ද වෙත කඳු නැගීම;
* ආණ්ඩුකාරවරයාගේ නිවසට ගමන;
* එම්'බූසි දූපතේ මකි ලෙමුර්ස් නිරීක්ෂණය කිරීම;
* "පස්සේ එන් එස්" හි නිවර්තන මත්ස්‍යයන් අතර, එන්'ගුජා, සසිලි හෝ පිටත බාධකයේ කොරල්පර මත කිමිදීම සහ ස්නෝකර්ලිං;
* කලපුව හරිත සහ උකුස්සන් කැස්බෑවන් (පාළු වෙරළ තීරයේ බිත්තර දැමීමට පැමිණේ), ඩොල්ෆින් (විශේෂයෙන් සුලභ දිගු බිල්, තිත් සහ ටර්සියෝප්) සහ තල්මසුන් සහ ඔවුන්ගේ පැටවුන් (එහිදී උපත ලබා දෙන) නිරීක්ෂණය කිරීමට ඉඩ සලසයි;
* මයෝට්ටේ බොහෝ වෙරළ තීරයන්හි නාවික කටයුතු හෝ විවේකය;
* උතුරු සහ දකුණු සුදු වැලි දූපත් වල හුදකලා වෙරළ තීරයට පිහිනීම සහ සංචාරය කිරීම;
* පාළු දූපත් වල බිවෝක්;
* සෝලූ දිය ඇල්ල, එකම නමින් වෙරළ තීරයේ, ස්වභාවික කුතුහලය;
* පෙටිට්-ටෙරේ හි බැඩමියර්ස් මඩ තලා යනු ජෛව විවිධත්වය සහ භූ දර්ශන වලින් පොහොසත් වගුරු බිමකි;
* බැඩමියර්ස් ඉදිරිපිට යාත්‍රා කරන ස්කූනර් ඩ්වින් වෙන් ගේ සුන්බුන් (ඒවායේ කුඹගස් දෙකක් තවමත් ජලයෙන් පිටත පවතී);
* මයික්‍රොලයිට් මගින් දිවයිනේ සංචාරය ඔබට අහසේ සිට ගල්පර නිරීක්ෂණය කිරීමට ඉඩ සලසයි;
* මයෝට් කෞතුකාගාරය, ඩ්සාවුඩ්සි හි මුමා, ප්‍රංශයේ කෞතුකාගාරය යනුවෙන් ලේබල් කර ඇත.

## මේවාද බලන්න 
* Outline of Mayotte
* 2008 invasion of Anjouan
* Administrative divisions of France
* *Caring for the Lagoon*, a documentary on the preservation of Mayotte's lagoon
* List of colonial and departmental heads of Mayotte
* Communications in Mayotte
* Islam in Mayotte
* Islands administered by France in the Indian and Pacific oceans
* Music of the Comoro Islands

## General bibliography 
* 

## Citations 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Island countries of the Indian Ocean
ප්‍රවර්ගය:French-speaking countries and territories
ප්‍රවර්ගය:East African countries
ප්‍රවර්ගය:Dependent territories in Africa
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි