open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සිංගප්පූරුවෙහි නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය

**නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක්** යනු දේශපාලන ක්‍රමවේදයක ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානය දරණ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවකට නියෝජිතයන් නිදහස් ලෙසින් තෝරා පත් කර ගැනීමට යම් ජාතියක ජනතාවට  ඉඩ සලසන ආණ්ඩුක්‍රමයකි. 19වන සියවසෙහිදී එක්සත් රාජධානිය විසින් සිංගප්පූරුවෙහි ජනපද පිහිටුවන විට නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය එහි නොපැවතුනද, 1940 ගණන් වල ඇරඹුනු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය වෙනස් කම් නිසා ව්‍යවස්ථාදායකයේ ආසන ගණන ක්‍රමයෙන් වැඩිවී සම්පූර්ණයෙන් තෝරා පත් කරගන්නා ලද ව්‍යවස්ථාදායක සභාවක් 1958 දී පිහිටුවා ගන්නා ලදි. වර්තමානයෙහිදී,  විසින් නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාද භාෂිතය ක්‍රියාවෙහි යොදවන විවිධ යාන්ත්‍රණයන් සංස්ථාපනය කොට ඇත. සර්වජන ඡන්දය ඔස්සේ  පාර්ලිමේන්තුව තෝරාපත් කර ගත හැකි වනු පරිදී  මහා මැතිවරණ ක්‍රමානුකූලව පැවැතිවිය යුතුව ඇත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුල ඡන්දය දීමේ අයිතිය විශේෂයෙන්ම සඳහන් කර නොමැතත්,  රජය විසින් සහතික කර ඇත්තේ මෙම අයිතිය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය වගන්ති තුලට ගම්‍යමාන කල හැකි බවයි.

රාජ්‍යයේ ශාඛා ත්‍රිත්වය වන විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය වෙත, ආණ්ඩු බලයෙහි විවිධ පාර්ශවයන් ප්‍රදානය කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් සිදු කෙරෙයි. විධායකය සමන්විත වී ඇත්තේ  ජනාධිපතිවරයා වෙතින් සහ  අග්‍රාමාත්‍යයවරයා විසින් නායකත්වය දරන  කැබිනට් මණ්ඩලය වෙතිනි. ඔවුන් සමස්ත ඡන්දදායකත්වය වෙත වගකිවයුතු අතර ඔවුහූ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙහි ප්‍රතිමූර්තියක් වෙති. ජනතාව විසින් ජනාධිපති තෝරා පත්කර ගනු ලබන්නේ ජාතිත සම්පත් සුරැකීමෙහි සහ රාජ්‍ය සේවයෙහි ආර්ජවය රැක ගැනීමෙහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාත්මක  සුරැකිතාවයක් ලෙසිනි. ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙකු ලෙසින්  සුදුසුකම් ලැබීමට,  දැඩි  උපමානයන් තෘප්තියට පත් කල යුතු වෙයි.

ඒකල මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වෙතින් සහ සමූහ නියෝජන මැතිවරණ කොට්ඨාශ වෙතින් තේරී පත් වන  පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරුන් (පාම වරුන්) , මැතිවරණ කොට්ඨාශ-විරහිත පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් (කොවිපාම වරුන්) සහ  පත් කල පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් (පපාම වරුන්) වෙතින් සමන්විත පාර්ලිමේන්තුවක් සංස්ථාපනය සඳහාද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තව දුරටත් ඉඩ සලසා දෙයි. පාම වරුන් මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙහි නියෝජිතයන් වන අතර ජනතාව සතු විය හැකි  ප්‍රශ්න හා ගැටළු පාර්ලිමේන්තුව තුල ඉස්මතු කිරීමේ භූමිකාවක් ඔවුන් වෙත ඇත. රජයේ දෘෂ්ටිය අනුව, නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අනුව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රම වේදයක මූලිකාංගය ලෙසින් ගැනෙන්නේ,   දේශපාලන පක්ෂ මිස එක් එක් පාම වරුන් නොවෙති. අධිකරණය යනු නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාද සංකල්පයෙහි සෘජු විද්‍යාමානයක් නොවුවද, එහි මෙහෙවර වන්නේ, IV වන කොටසෙහි මූලික නිදහස වැනි,  ඔවුන් වෙත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් පිරිනමා ඇති බල සීමාවන් ඇතුළත   රජය හා ව්‍යවස්ථාදායකය හැසිරෙන්නේදැයි   සෝදිසියෙන් සිටීමයි.

ප්‍රවර්ගය:සිංගප්පූරුව
මඩ ඉඩම් මැණීමේ සිංහල ඒකක

බුසල් 5 1/2 =අමුණු 1
## ප්‍රධාන මිණුම් 
*වී මිටි 4			 -	වී අටලාස් 1
*වී අටලාස්  2			 -	වී පත 1
*වී පත 2 			 -	වී දොන්	1
*වී දෝන් 2			 -	වී නෑලි/ වීයේරු 1	(පර් 2 ½ )
*වී නෑලි 4 			 -	වී කුරුණි / වී ලාස්  1 (පර් 10 )
*වී ලාස් 5 			 -	වී බෙර 1 	(පර් 50 )
*වී බෙර 2 			 -	වී පෑල් 1	(පර් 100)
*වී පෑල් 4			 -	වී අමුණු 1	(අක් 2.5)
*වී අමුණු 12			 -	වී යාල් 1

## අතිරේක මිණුම්
*වී ලාස් 4			-	වී තිඹ 1
*වී ලාස් 7			- 	වී බුසල් 1 (පර් 80)

ප්‍රවර්ගය:ඉඩම් මිනුම් ක්‍රම
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මිණුම් ක්‍රම
2004

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
දෙසැම්බර් 26

ප්‍රවර්ගය:දෙසැම්බර්
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
1822

__NOTOC__
**1822** වසර (**MDCCCXXII**) යනු,  ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර, අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය වසරක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) වූ අතර  දින-12-පසුපසින් වන ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය වසරක්  විය.
දෙමළ ඊලම් අරගලයට විසඳුම කුමක්ද?

ප්‍රවර්ගය:සිංහල පොත්
ප්‍රවර්ගය:රෝහණ විජේවීර
ජනවාරි 1

ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
උඳුවප්

**උඳුවප්** යනු චන්ද්‍ර මාසයකි. බෞද්ධ දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ අටවැනි (8) මාසය වේ. සිංහල දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ නවවැනි (9) මාසය වේ.

සාමාන්‍ය අවුරුද්දක අවසාන මාසය උදුවප් වේ.

## භාවිතයේ ගැටළු 
සූර්ය දින දසුනක් වන ග්‍රෙගරි දින දසුනේ වන දෙසැම්බර් මාසය බොහෝ දෙනෙක් උඳුවප් මාසය ලෙස සලකති. නමුත් චන්ද්‍ර දින දසුනක මාසයක් වන උඳුවප් එසේ සැලකීම ගැටළු සහගත වීමට ඉඩ ඇත. 

## ආශ්‍රිත
* බෞද්ධ දින දසුන
* සිංහල දින දසුන
* දෙසැම්බර්


ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාස
ඩේවිඩ් කොපර්ෆීල්ඩ්

ඩේවිඩ් කොපර්ෆීල්ඩ් යනු චාල්ස් ඩිකන්ස්ගේ අටවැනි නවකතාව සඳහා යොදා ඇති සාමාන්‍යෙන් භාවිතා වන නාමයයි. මෙහි සම්පූර්ණ නාමය (The Personal History, Adventures, Experience and Observation of David Copperfield the Younger of Blunderstone Rookery) බොහෝ දීර්ඝ වේ. මෙය ප්‍රකාශයට පත් කළ ඇත්තේ 1850 වසරේදීය. ඔහුගේ අනෙකුත් නිර්මාණයන් මෙන්ම මෙයද මාලා කතාවක් ලෙස වසර දෙකක් තුළ පළවිය. මෙහි සිදුවීම් බොහොමයක් ඩිකන්ස්ගේ සැබෑ ජීවිතයේ සිදුවීම් වලට සමාන වේ. මෙම කෘතිය ඩිකන්ස්ගේ ස්වයංචරිතාපදානයකට ඉතා ආසන්න කෘතියක් ලෙස සැළකේ.
 
ප්‍රවර්ගය:වික්ටෝරියානු යුගයේ ඉංග්‍රීසි නවකථා
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි නවකථා
මුහුදු මහා විහාරය

ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනෙහිර පළාතේ අම්පාර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ පොතුවිල් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. විශාල වෙරළ පෙදෙසක් අසල පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහිත ථේරවාද පන්සලකි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිටි පිළිමයක් හා බෝධිසත්වවරුන් හෝ අතීත පාලකයන් යැයි සැලකෙන පිළිම දෙකක් සහිත කැටයම් වලින් යුත් ශෛලමය පිළිම ගෙයක් හා ගල් කනු ඇත. විහාරමහා දේවිය ගොඩ බට ස්ථානය මෙය බවටද ජනශ්‍රැතියේ විශ්වාසයක් ඇත. මෙය අනුරාධපුර  යුගයේදී කාවන්තිස්ස රජු විසින් ඉදිකරන ලද බව පිලිගැනේ. වර්තමානයේද මෙම ස්ථානයේ විහාරයක් ඇත.

ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ශ්‍රී ලංකාවේ භාෂා

ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල භාෂාව භාවිතා කරන රටකි. ශ්‍රී ලංකාව දිගු හා සංකීර්ණ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන ජාතීන් ගණනාවක් ම ජීවත්වන රටක් නිසා භාෂා සහ උප භාෂා ගණනාවක් ඇත. අසල්වැසි ඉන්දියාව ඇතුළු පෘතුගාලය, නෙදර්ලන්තය, බ්‍රිතාන්‍ය සහ මැලේසියාව වැනි රටවල බලපෑම් ද ශ්‍රී ලංකා භාෂාව තුල දැකගත හැකි වෙයි.

## භාවිතා වන භාෂා සහ උප භාෂා
 වූ පුවරුවක දැක්වෙන සිංහල, දෙමල සහ ඉංග්‍රීසි බසින් වූ විස්තර]]

### **සිංහල භාෂාව**
ප්‍රධාන වශයෙන් සිංහල ජනතාව, නැගෙනහිර නොවන මරක්කල ජනතාව, වැදි ජනතාව, මැලේ ජනතාව සහ චීන සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි. සිංහල භාෂාව පුරාණ බ්‍රාහ්මීය ප්‍රභවයන්ගෙන් සම්භවය වූ භාෂාවක් වෙයි
:* දකුණේ සිංහල උප භාෂාව
:* උඩරට සිංහල උප භාෂාව
:* වැදි උප භාෂාව
:* රජරට උප භාෂාව

### **දෙමළ භාෂාව**
ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ සහ මරක්කල ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි
:* යාපනේ දෙමළ උප භාෂාව
:* වතුකර දෙමළ උප භාෂාව
:* නැගෙනහිර මරක්කල උප භාෂාව

### **මැලේ භාෂාව**
ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දුනීසියානු සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

### **ඉංග්‍රීසි භාෂාව** (බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසි උප භාෂාව)
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉංග්‍රීසි භාෂාව වර්තමානය වන විට බහුලව භාවිතා වෙයි. ජාත්‍යන්තරය සමග බැඳෙන සූචක භාෂාව ලෙස ඉංග්‍රීසි භාෂාව පිලි ගැනේ.

### **මලයාලි භාෂාව**
ප්‍රධාන වශයෙන් අහිකුණ්ඨීක ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

### **අප්‍රිකානු භාෂාවක්**
සිරම්බිඅඩි ප්‍රාදේශයේ අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත ජනතාව විසින් භාවිතා කරයි

## නෛතික භාෂා
* ජාතික භාෂා - සිංහල සහ දෙමළ 
* රාජ්‍ය භාෂා - සිංහල සහ දෙමළ 
* සන්ධාන භාෂාව - ඉංග්‍රීසි
* ඉගැන්වීමේ මාධ්‍යය - සිංහල භාෂාවෙන් හෝ දෙමළ භාෂාවෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීමට හිමිකම ඇත.
* පරිපාලන භාෂාව - සිංහල  සහ දෙමළ
:* පොදු ලේඛන තබාගැනීමේ භාෂාව - සිංහල  භාෂාව හෝ දෙමළ භාෂාව හෝ ජනාධිපතිවරයා විසින් විධානකරන වෙනත් භාෂාවක්
* නීති පැනවීමේ භාෂාව - සිංහල සහ දෙමළ  (ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පරිවර්තනයක් ද සහිතව)
* අධිකරණයේ භාෂාව - සිංහල හෝ දෙමළ හෝ එම භාෂා දෙක ම

ප්‍රවර්ගය:භාෂා- ශ්‍රී ලංකා
අභිලාශ අතර ගැටුම

*ද්විතයික අභිලාශයක්* හේතුකොට *ප්‍රාථමික අභිලාශය* සම්බන්ධ වෘත්තීමය තීන්දුවලට හෝ ක්‍රියාමාර්ගවලට අයුතු බලපෑමක් ඇතිවීමට සම්භාවිතාව නිර්මාණය කරන්නාවූ තත්‍වයන් **අභිලාශ අතර ගැටුම** ලෙස අර්ථදැක්වේ  . 
**අභිලාශ අතර ගැටුම** ඇත්වන්නේ පුද්ගලයෙක් හෝ සංවිධානයක් අභිලාශයන් කීපයක් සමග කටයුතුකරමින් තිබියදී ඉන් අභිලාශයක් (හෝ අභිලාශ කීපයක්) නිසා අනෙක් අභිලාශයක් වෙනුවෙන් සිදුකරණා කටයතු දූෂ්‍ය වීමට ඇති සසම්භාවී නැඹුරුව නිසාය.

ප්‍රවර්ගය:නෛතික ආචාරධර්ම
එක්සත් ජනපදයෙහි කෘෂිකර්මය

[thumb|260px|1921 විශ්වකෝෂයකින් ලබා ගත් මෙම ඡායාරූපය දක්වන්නේ බෝග වගා කර ඇති කුඹුරක් [ට්‍රැක්ටරය|ට්‍රැක්ටරයක් මගින් හාන ආකාරයයි.]]

**කෘෂිකර්මය** යනු  **එක්සත් ජනපදයෙහි** ප්‍රධාන කර්මාන්තයක් වන අතර එම රට ආහාර පිළිබඳ ශුද්ධ නිර්යාතකරුවෙකු වෙයි.  2007 දී පැවැකි නෘෂිකර්මය පිළිබඳ අවසන් සංගණනය ප්‍රකාර, මධ්‍යයනයක් වශයෙන් එක් ගොවිපොලකට  සරියක් සහිතව,  ක  මුළු භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරමින්, ගොවිපොල මිලියන 2.2 ක් පැවැති බව නිරාවරණය කර ගෙන ඇත.

## කෘෂිකාර්මික ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍යය
ඉතාමත් උපද්‍රව සහිත කර්මාන්ත අතුරින් එකක් ලෙස කෘෂිකර්මය සැලකෙයි. > මාරක සහ මාරක-නොවන අනතුරු, වැඩ-ආශ්‍රිත පෙනහළු රෝග, ශබ්දය-ප්‍රේරිත ශ්‍රවණ හානිය, සමේ රෝග, රසායනික-ආශ්‍රිත අසනීප, සහ රසායනික භාවිත සහ හිරු එලියට එකදිගට නිරාවරණය හා සම්බන්ධ සමහරක් පිළිකා ආදිය වැලඳීමේ අධික අවදානමකට ගොවියෝ ලක්ව සිටිති. . සාමාන්‍ය වසරකදී,  එ.ජ. හී කම්කරුවන් 516 ක් පමණ ගොවිපොල ආශ්‍රිත කාර්යයන්හිදී මිය යති (1992–2005). සෑම දිනකම, කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන් 243 පමණ  වැඩ බිමෙහි කටයුතු අත්හිටුවන තරමේ  අනතුරුවලට ලක්වන අතර, මෙයින් 5% පමණ ස්ථීර  අපහායනයන් ඇති කරයි.  කෘෂිකර්ම-ආශ්‍රිත මාරක අනතුරු වලට ප්‍රමුඛතම හේතූන් වන්නේ ට්‍රැක්ටර පෙරලීම වන අතර වසරකට මරණ 90 සඳහා එය වග කියයි. වෘත්තිය ආරක්ෂණය සහ සෞඛ්‍යය සඳහා ජාතික ආයතනය නිර්දේශ කරනුයේ ට්‍රැක්ටරයන්හී  පෙරලීමෙන් ආරක්ෂිත වන ව්‍යුහයන් භාවිතා කිරීමෙන් පෙරලීම-ආශ්‍රිත මාරක අනතුරු සඳහා ඇති අවදානම අවම කරගන්නා ලෙසයි.
	
2004 වසර තුලදී ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 1.26 පමණ දරුවන් හා වයස 20 ට අඩු යෞවනයන්  ගොවිපොල වල ජීවත්වූ අතර, මෙම තරුණයන්ගෙන් 699,000 පමණ ගොවිපොල වල රැකියාවෙහි යෙදුනහ. ගොවිපොල වල ජීවත්වූ තරුණයන්ට අමතරව, අතිරේක දරුවන් හා යෞවනයන් 337,000 ක්,  2004 වසරෙහිදී,   එ.ජ. ගොවිපොල වල කටයුතු සඳහා කුළියට යොදවනු ලැබූහ. සාමාන්‍ය වශයෙන්, ගොවිපොල කටයුතු වලදී දරුවන් 103ක් වාර්ෂීකව මිය යති (1990–1996). මෙම මරණ වලින් දළවශයෙන්  සියයට 40 ක ප්‍රතිශතයක්  වැඩ-ආශ්‍රිත ඒවා වූහ.  2004දී, ඇස්තමේන්තුගත දරුවන් හා යෞවනයන් 27,600 ක් ගොවිපොල වලදී අනතුරුවලට ලක්වූහ; මෙම අනතුරුවලින් 8,100 ක් ගොවිපොල කටයුතු නිසා විය.කෘෂි කර්මාන්තය යනු තරුණයින්ට ඉතා අනතුරු ගෙන දෙන කර්මාන්තයකි. 1992 සහ 2000 අතර කාලය තුල වැඩ කිරිමේදි අනතුරට පත් තරුණයින්ගේ සංඛ්යානව 42% කි. අනිකුත් කර්මාන්ත මෙන් නොව කෘෂි කර්මාන්තයේදි මෙසේ අනතුරට පත් වන තරුණයින්ගෙන් භාගයක් දෙනා අවුරුදු 15 ට අඩු අය වෙති. 
	
වයස 15 – 17 කාණ්ඩ වල තරුණයින්ගෙන් කෘෂි කර්මාන්තයේ නියැලෙන තරුණයින්ට ඇති වන මරණීය තුවාල වෙනත් ක්ෂේත්රුයන්ට වඩා සිව් ගුණයකින් වැඩිය. කෘෂි කර්මාන්තයේදි තරුණයින්ට යන්ත්රද සූත්ර් වැනි අනතුරු විය හැකි උපකරණ සමගද, සීමිත ප්‍රදේශවලද, උස් ස්ථාන වලද, සතුන් සමගද, වැඩ කිරීමට සිදු වේ.
•	2004 වර්ෂයේදි අවුරුදු 20 ට අඩු ළමයින් සහ තරුණයින් මිලියන 1.26 ක් ගොවිබිම් වල ජීවත් වූ අතර එයින් 699,000 ක් ඒවායේ වැඩ කළහ. ගොවිපල වල ජීවත් වන තරුණයින්ට අමතරව තවත් අතිරේක 337,000 ක් ළමයි සහ තරුණයින් 2004 වර්ෂයේදි එක්සත් ජනපදය විසින් කුලියට ගෙන තිබුනි.
•	1990 – 1996 කාලය තුල ගොවිපලවල් වල සිදු වූ ළමා මරණ සංඛ්යාුවේ සාමාන්යණය 103 කි. මෙයින් 40% ක ප්රිමාණයක් මිය ගොස් ඇත්තේ ගොවිපලේ වැඩ කරමින් සිටියදීය. 
•	2004 දී ළමයින් සහ තරුණයින් 27,600 ක් ගොවි බිම් වලදි තුවාල ලබා ඇත. මෙයින් 8,100 ක් දෙනා තුවාල ලබා ඇත්තේ වැඩ කරමින් සිටියදීය.

## ආශ්‍රිත
කෑරල්ලු

Picidae කුලයට අයත් කුරුල්ලෝ පොදුවේ කෑරල්ලු (ඒක වචනය:කෑරලා) ලෙස හැඳින්වේ.

ප්‍රවර්ගය:Picidae (කෑරල්ලු)
ප්‍රවර්ගය:කුරුලු කුල
1989

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
කොට්ටෝරුවෝ

තිබ්බතයත් ඉන්දුනීසියාවත් අතර හමුවන කුරුලු විශේෂ 26ක් පමණ කොට්ටෝරු කුලයට අයත්වේ.
ප්‍රවර්ගය:කොට්ටෝරුවෝ
ගිරවු

ගිරවා  වනාන්තර ආවේණික හා දේශීය වශයෙන් පොදු කුරුළු සහ මැද කඳු තෙත් පහත් බිම් හොඳින් ගෙවතුවලද උද්යාන. ද වියළි පහත් බිම් බෝගහවත්ත ප්රදේශවලයි. ගිරවා එල්ලී  තදින්ම arboreal පක්ෂි හා සාමාන්යයෙන් හුදකලා, කුරුල්ලන් හෝ යුගල වශයෙන් එකා මෙන්. කෙසේ වෙතත් ඉහත පක්ෂි එම විශේෂ මිතුරන් අවම වශයෙන් 50 ක් සමග Meethirgala රක්ෂිතයේ ෂිටිම් වතු හරහා ගමන්, එය ආහාර රැළ අල්ලා ගන්නා ලදී. එය පළතුරු, මල් මල් පැණි, බීජ හා රා-ලාච්චු භාජන වල එකතු ගස් ද යුෂ මත පෝෂණය කරනවා. කිරිදෙන එය කෝණ සියල්ල ආකාරයක දී අවිනිශ්චිතයි ඉතා නොසන්සුන් වීම ලාක්ෂණික හැසිරීම ඇත. එය හඬිනි, කොළ රිකිල්ලක්ම සිට පහතට එල්ලා හිස නිදා ගන්නවා. ගසක් කුහරය තුළ ගිරවා ආරයන් මාර්තු සිට ජූනි දක්වා එල්ලී හා යම් කලකට  අගෝස්තු මාසයේ සිට සැප්තැම්බර් දක්වා. කාන්තා කොළ අද්දර සිට nibbled තීරු සමග කූඩු තනන හා 2-3 සුදු වර්ණය බිත්තර.

ගිරා ගෝත්‍රයේ විශේෂ 330 ක් පමන ගිරවු හෙවත් සැබෑ ගිරවු නමින් හැඳින්වේ.
එලොක්‍යුශන්

**එලොක්‍යුශන්** යනු භාෂාවක විධිමත් කථනයේ උච්චාරණය, ව්‍යාකරණය, විලාසය සහ ශබ්ද ලීලාව පිලිපබඳ අධ්‍යයනයයි.

ප්‍රවර්ගය:වාග්අලංකාරය
කොළඹ (වක්‍රෝත්තිහරණය)

**කොළඹ** යන්නෙන් මේවා අදහස් විය හැක:

* කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම නගරය සහ වෙළඳ අගනගරය 
* කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය, කොළඹ නගරයද ඇතුලත් ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයක්
* කොළඹ ගුවන්තොටුපළ (වක්‍රෝත්තිහරණය), කොළඹ ආසන්නයේ පිහිටි ගුවන්තොටුපළ දෙක මෙයින් අදහස් වේ
* කොළඹ ක්‍රමය, ආසියා පැසිපික් රටවල ආර්ථික හා සමාජ සහයෝගීතා සංවිධානය 
*
ජනවාරි 8

ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය

**කොළඹ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. බස්නාහිර පළාතේ පිහිටි  කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 19 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 1,709,209 සිටියහ.

## ජනාධිපතිවරණ
### 1982 ජනාධිපතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී පැවැත්වුණු පළමුවන ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:

### 1988 ජනාධිපතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1988 දෙසැම්බර් 19 දිනදී පැවැත්වුණු දෙවන ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:

## පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණ
### 1989 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1989 පෙබරවාරි 15 දින පැවැත්වූ 9වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:

### 1994 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
1994 අගෝස්තු 16 දිනදී පැවැත්වුණු 10වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:

## පළාත් සභා මැතිවරණ
### 1988 පළාත් සභා මැතිවරණය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා 1988 ජූනි 2 දිනදී පැවැත්වුණු පළමුවන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල:

### 1993 පළාත් සභා මැතිවරණය
1993දී පැවැත්වුණු දෙවන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහාවූ ප්‍රතිඵලය:

## සටහන්
## ආශ්‍රිත
ජනවාරි 2013

**ජනවාරි 2013** යනු වත්මන් වසරෙහි පළමු මාසයයි. එය ඇරඹුනේ අඟහරුවාදා දිනක වන අතර දින 31 කට පසුව, එය බ්‍රහස්පතින්දා දිනක අවසන් වෙයි. එය වත්මන් මාසයයි.
විශ්වයේ තාපමය අභාවය

**විශ්වයේ තාපමය අභාවය** යනු විශ්වයෙහි අත්‍යන්ත ඉරණම ලෙසින් යෝජනා කර ඇත්තක් වන අතර, එය ප්‍රකාර  තාපගතික යෝජ්‍ය ශක්තිය නොමැති තත්වයකට විශ්වය හායනය වන අතර, එබැවින් ශක්තිය පරිභෝජනය කරන කිසිම ක්‍රියාවලියක්  (පරිගණනය සහ ජීවය ඇතුළුව) තවදුරටත් පවත්වාගෙන යෑමේ හැකියාවන් එයට නෙපවතියි. තාපමය අභාවය යන්නෙන් කිසිම නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වයක් අදහස් නොවේ; එහිදී සිදුවන්නේ උෂ්ණත්ව අන්තරයක් හෝ වෙනයම් ක්‍රියාවලියක් හෝ  කාර්යය සිදු කිරීමට උපයෝජනය කල නොහැකි වීමයි.
කරවල

මාළු, ඉස්සෝ, දැල්ලෝ ආදිය ලුණු දමා අව්වේ වියලා ගැනීමෙන් හෝ දුමේ දමා වියලා ගැනීමෙන් **කරවල  හෙවත් කරෝල** සාදාගනු ලැබේ. මසුන් කල්තබා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස කරවල බවට පත්කිරීම සිදුකරයි.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* උඹලකඩ

ප්‍රවර්ගය:කරවල
ෆිබොනාච්චි

** ලියොනාර්ඩෝ පීසා**, ** ලියොනාර්ඩෝ පිසානෝ**, **ලියොනාර්ඩෝ බොනාච්චි**, ** ලියොනාර්ඩෝ ෆිබොනාච්චි** ලෙසින්, හෝ, බොහෝ සුලබ ලෙසින්, සරල වශයෙන්  ** ෆිබොනාච්චි** ලෙසින් හැඳින්වුනු,  **ලියොනාර්ඩෝ පිසානෝ  බිගෝල්ලො** (1170 පමණ –  1250 පමණ)  යනු, සමහරුන් විසින්   විසින්   " මධ්‍යතන යුගයන්හී විසූ වඩාත් නිපුණතා සහිතවූ බටහිර ගණිතඥයා"  ලෙසින් සැලකෙන,  ඉතාලියානු ගණිතඥයෙකු විය. 

නූතන ලෝකය තුල ෆිබොනාච්චි ප්‍රචලිත වන්නේ  ප්‍රාථමික ලෙසින් ඔහුගේ 1206 ප්‍රකාශය *ලිබර් ඇබකයි* (*ගණනය කිරීමේ පොත*) තුලින්, හින්දු–අරාබි සංඛ්‍යාංක පද්ධතිය යුරෝපය තුල පැතිරවීම සහ, ඔහු විසින් සොයා නොගත්, නමුක් *ලිබර් ඇබකයි* තුල නිදසුන් වශයෙන් භාවිතා කෙරුණු, ඔහු අනුව යමින් ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා ලෙසින් නම් කෙරුණු, සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයක් වෙනුවෙනි. 

## සටහන්
ප්‍රවර්ගය:1250 දී වූ මරණ
ප්‍රවර්ගය:1170 දී වූ උපත්
ප්‍රවර්ගය:13 වන සියවසෙහි ලතින් ලේඛකයෝ
ප්‍රවර්ගය:13 වන සියවසෙහි ඉතාලියානු ගණිතඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ෆිබොනාච්චි සංඛ්‍යා
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලියානු රෝමානු කතෝලිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යතන යුරෝපියානු ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:සංඛ්‍යා න්‍යායවාදියෝ
ප්‍රවර්ගය:පීසා හී ජීවත්වූවෝ
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
2006

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.ව. 2006
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
රත්ගමයා

රත්ගමයා යනු බ්ලොග් ලිවීම තුලින් බිහි වූ චරිතයකි.

ප්‍රවර්ගය:මඃකල්පිත විකට චරිත
1924

* ජනවාරි 12 &#x2013; ගෝපිනාත් සහා විසින් අර්නස්ට් ඩේට වෙඩි තබන අතර, ඔහු කල්කටාවේ පොලිස් කොමසාරිස් ශ්‍රීමත් චාල්ස් ටෙගාර්ට් ලෙස වරදවා වටහාගෙන ඇති අතර, ඉන් ටික කලකට පසු අත්අඩංගුවට ගනු ලැබේ. 
* ජනවාරි 20 &#x2013; 30 &#x2013; චීනයේ කුවොමින්ටැං පක්ෂය එහි පළමු ජාතික සම්මේලනය පවත්වමින්, සෝවියට් සංගමය සහ චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමඟ සන්ධාන ප්‍රතිපත්තියක් ආරම්භ කළේය.
* ජනවාරි 21 &#x2013; ඇත්ලෝන්හි අර්ල්වරයා දකුණු අප්‍රිකානු සංගමයේ ආණ්ඩුකාර ජනරාල් සහ දකුණු අප්‍රිකාව සඳහා මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් කරන ලදී. 
* ජනවාරි 22 &#x2013; රැම්සේ මැක්ඩොනල්ඩ් එක්සත් රාජධානියේ පළමු කම්කරු අගමැති බවට පත් වේ. 
* ජනවාරි 25 &#x2013; පළමු ශීත ඍතු ඔලිම්පික් උළෙල, 1924 ශීත ඍතු ඔලිම්පික් උළෙල, ප්‍රංශ ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ චමොනික්ස් හිදී ආරම්භ විය. 
* ජනවාරි 26 &#x2013; සෝවියට් සංගමයේ පෙට්‍රොග්‍රෑඩ් නගරය ලෙනින්ග්‍රෑඩ් ලෙස නම් කරන ලදී; එය 1991 දී ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් බවට පත් වේ. 

### මාර්තු 
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ප්‍රවර්ගය:1924
කුඩය

හකුළුවා ඇති කුඩ.]]
අව්වෙන් සහ වැස්සෙන් ආරක්ෂාවීම සඳහා භාවිතාකරන උපකරණයකි.

ප්‍රවර්ගය:වැස්ස
ප්‍රවර්ගය:අවුව
ප්‍රවර්ගය:ආම්පන්න
ජනවාරි 13

ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
පාරජම්බුල කිරණ

දෘශ්‍ය ආලෝකයට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාතයක් ඇති විද්‍යුත් චුම්භක තරංග විශේෂයකි. සුර්යයා ගෙන් නික්මෙන මෙම තරංග නිසි ප්‍රමාණයෙන් ලැබීමෙන් සම වර්ණවත්වීම හා සමේ විටමින් ඩී සංශ්ලේශණය සිදුවේ. එහෙත් ප්‍රමාණයට වඩා මෙම කිරණ වලට නිරාවරණය වීමෙන් ජාන විකෘතිවීම,සමේ පිළිකා ඇතිවීම,දෘෂ්ටිවිතානයට හානිවීම හා සමට හානිවීම සිදුවිය හැක. ප්‍රතිදීප්ත බල්බ තුළ ආලෝකය නිපදවීමෙදී මෙම කිරණ ඇතිකර ප්‍රතිදීප්ත සංයෝග මත වැටීමෙන් දෘශ්‍ය අලෝකය නිපදවයි. වස්තුවල ඉරිතැලීම් හා පිපිරීම් සොයා ගැනීමටත් ව්‍යාජ මුදල් නෝට්‍ටු හඳුනාගැනීමටත් යොදාගැනීමටත් පාරජම්බුල කිරණ භාවිතා කරයි.

පාර ජම්බූල යනු 'ජම්බූල'ට ඉහළින් පිහිටි යන්නයි. ජම්බූල (දම්) යනු දෘශ්‍ය ආලෝකය සෑදී ඇති වර්ණ හතෙන් සංඛ්‍යාතය වැඩි ම වර්ණය වන අතර පාරජම්බූල කිරණ යනු ජම්බූල වර්ණයට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාත පරාසයට අයත් මිනිස් ඇස සංවේදී නොවන කිරණ වර්ගයකි. මිනිස් ඇසට නොපෙනුන ද, මී මැස්සන් වැනි කෘමීන් පාරජම්බූල කිරණ ස`දහා සංවේදී බව සොයාගෙන ඇත. සූර්ය ආලෝකයේ පාරජම්බූල කිරණ කුඩා ප්‍රමාණයක් අඩංගු ය. විද්‍යුත් විසර්ජන මගින් සහ රසදිය වාෂ්ප ලාම්පු මගින් ද පාරජම්බූල කිරණ නිපදවෙයි.

මෙම කිරණ මගින් මිනිස් සිරුරේ විටමින් D නිපදවන නිසා යම් ප්‍රමාණයකට සූර්ය ආලෝකයට නිරාවරණය වීම ප්‍රයෝජනවත් ය. එසේ වුව ද අධික ව පාරජම්බූල කිරණවලට නිරාවරණය වීමෙන් ඇසෙහි සුද සහ සමෙහි පිළිකා ඇති විය හැකි ය.

**රෝහල්වල විෂබීජ විනාශ කිරීමට පාරජම්බූල කිරණ භාවිත වෙයි**. සමහර රසායනික ද්‍රව්‍ය පාරජම්බූල කිරණවලට නිරාවරණය වූ විට දිලිසීමක් ඇති වෙයි. බැංකු වැනි ආයතනවල මුදල් නෝට්ටුවල ඇති රහස්‍ය සංකේත පරීක්ෂා කිරීමට මෙම සංසිද්ධිය භාවිත වෙයි. සමහර රෙදි සෝදන කුඩු වර්ගවලට මෙවැනි රසායනික වර්ග එකතු කෙරෙයි. එම කුඩු භාවිත කර සේදූ රෙදි හිරු එළියට නිරාවරණය වූ විට බැබළීමක් ඇති වෙය

විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලිය
උම්බලකඩ

කෙලවල්ලන් තම්බා, දුම්ගසා, වේලාගැනීමෙන් **උම්බලකඩ** (හෝ **උම්මලකඩ** හා **උඹලකඩ**) සාදාගනු ලැබේ. මාලදිවයිනේ නිෂ්පාදනයක් වන උම්බලකඩ එරට සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාරයට ගනු ලැබේ. ලක්ෂද්වීපය, කේරළය සහ තමිල් නාඩුව වැනි දකුණු ඉන්දියානු ප්‍රාන්තවල ද උම්බලකඩ භාවිත වෙයි. ආහාර රස ගැන්වීමට උම්බලකඩ භාවිත වන අතර, ඝන කිරීමේ කාරකයක් ලෙසත්, ප්‍රෝටීනයක් ලෙසත් භාවිත වෙයි. 

## මූලාශ්‍ර
ලැටිනෝ (වර්ගනාමය)

*ස්පාඤ්ඤ-භාෂිත* යන්නට පර්යාය පදයක් ලෙසින් සාවද්‍ය ලෙසින් භාවිතා වුවද, **ලැටිනෝ**  හෝ  යනු පරපුරෙන් හෝ උපතින් ලතින් ඇමරිකානු  ජනයා හැඳින්වීමට එක්සත් ජනපදයෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා වන පදයකි.  *ස්පාඤ්ඤ-භාෂිත* යන්න සම්භවයෙන් හෝ පරපුරින් හෝ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කථා කරන පුද්ගලයන්  හැඳින්වෙන පටු පදයක් වන අතර,  සම්භවයෙන් හෝ පරපුරින් හෝ ලතින් ඇමරිකානුවන් වන බ්‍රසීලියානුවන්ද ඇතුළු ඕනෑම අයෙකු හැඳින්වීමට "ලැටිනෝ" යන පදය නිතර භාවිතා වෙයි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජනපදයෙහි වාර්ගික කණ්ඩායම්
ප්‍රවර්ගය:වර්ගනාම
මහමුදලි

ලංකාව පාලනයකල බටහිර ජාතිකයෝ විසින් තෝරාගත් ස්වදේශිකයනට ලබාදුන් තානාන්තරයකි.

ප්‍රවර්ගය:යටත්විජිත ලංකාව
ලතින් භාෂාව උගැන්වීම

[thumb|250px|[ග්‍රාස් විශ්වවිද්‍යාල පුස්තකාලය| ග්‍රාස් විශ්වවිද්‍යාල පුස්තකාලයෙහි ඇති බහු-වෙළුම් ලතින් ශබ්දකෝෂයක්]]

## දර්ශන විද්‍යාත්මක අරමුණු
ලතින් භාෂාව කලෙක යුරෝපයේ භාවිතා වූ සාර්වත්‍ර ශාස්ත්‍රීය භාෂාව වුවද, ලියකියවිලි ලේඛනයට හෝ එදිනෙදා දේශනයන් සඳහා හෝ ශාස්ත්‍රඥයෝ තව දුරටත් එය භාවිතා නොකරති. 1960 ගණන් වලදී දෙවන වතිකානු ප්‍රතිසංස්තරණ වල කොටසක් ලෙසින් රෝමානු කතෝලික සභාව පවා එහි ආගමික ජනවන්දනා වතාවන් (ට්‍රයිඩෙන්ටින් දිව්‍ය පූජාව වැනි) ලතින් භාෂාවෙහි සිට ස්වදේශීය ස්වභාෂා දක්වා නවීකරණය කලේය. කෙසේවෙතත්, 21වන සියවස දක්වා ශාස්ත්‍රීය ප්‍රමුඛ ආවශ්‍යයකයක් ලෙසින් පැවතීමට ලතින් භාෂාව සමත් වී ඇත.
එල්ලෝරා ගුහා

**එල්ලොරු** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, **එල්ලෝරා** ( )  යනු,   මහාරාෂ්ට්‍ර ඉන්දියානු  ප්‍රාන්තයෙහි   අවුරන්ගබාඩ් නගරයට  වයඹ දෙසින්  පිහිටි සහ  රාෂ්ට්‍රකූට රාජවංශය විසින් තනවා ඇති පුරාවිද්‍යාත්මක අඩවියකි. එහි ඇති ඉතා උසස් ගුහා නිසාම ප්‍රචලිත එල්ලෝරා, ලෝක උරුම අඩවියකි.  එල්ලෝරා වෙතින් නිරූපණය වන්නේ ඉන්දියානු ගලෙහි-නෙළූ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයෙහි පරම නිදර්ශනයකි.  "ගුහා" 34 &ndash; සත්‍යවශයෙන්ම චරනන්ද්‍රි කඳු වල සිරස් මුහුණත කැණීම වෙතින් තැනුනු ව්‍යුහයන් වෙති. බෞද්ධ, හින්දු සහ ජෛන ගලෙහි-නෙළූ දේවාල සහ විහාර සහ මතාවන් 5වන සියවස සහ 10වන සියවස අතර තනා ඇත.  සමීපයෙහි තනා ඇති, බෞද්ධ ගුහා 12 (ගුහා 1–12), හින්දු ගුහා 17 (ගුහා 13–29) සහ ජෛන ගුහා 5 (ගුහා 30–34), ප්‍රදර්ශනය කරනුයේ  ඉන්දියානු ඉතිහාසයෙහි මෙම යුගයේ පැවැති ආගමික සුසංයෝගයයි.  එය,  ඉන්දීය පුරාවිද්‍යාත්මක මිනින්දෝරු ආයතනය යටතේ පවතින රක්ෂිත ස්මාරකයකි.

## ශබ්දනිරුක්තිය
වෙරුල් හෝ එලුරා ලෙසින්ද හැඳින්වෙන එල්ලෝරා යන නාමය, **එලපුර** යන පුරාතන නාමයේ විකෘතවූ ආකාරයයි.

## බෞද්ධ ගුහා
[thumb|250px|right| [තෝමස් ඩැනියෙල් (1803) විසින් නිර්මිත එල්ලෝරා කන්ද සිතුවම.]]
thumb|250px|right|එල්ලෝරා ගුහා, සාමාන්‍ය සිතියම.

මෙම ගුහා තනා ඇත්තේ 5වන සිට 7වන සියවස දක්වා කාලය තුලදීය. ගුහා 1-5 පළමු අදියරෙහි (400-600) සහ ගුහා 6-12 පසු අදියරකදීද (මධ්‍ය 7වන - මධ්‍ය 8වන සියවස) ලෙසින්, පස්වන සහ අටවන සියවස අතර තැනුනු බෞද්ධ ගුහා, මුලදීම තැනුනු නිර්මාණ වලින් කිහිපයක් බවට පෙරදී  විශ්වාස කෙරුණු මුත්, නවීන විද්වතුන්ට වර්තමානයේදී පැහැදිලිව ඇත්තේ සමහරක් හින්දු ගුහා (27,29,21,28,19,26,20,17 සහ 14), මෙම ගුහාවලට පෙරදී නිමවී ඇති බවයි. මුලින්ම තැනී ඇති බෞද්ධ ගුහාව වන්නේ ගුහා 6 වන අතර, එයින් පසුව 5,2,3,5 (දකුණු පාර්ශවය), 4,7,8,10 සහ 9 තැනී ඇත. අවසනට තැනී ඇත්කේ 11 සහ 12 ගුහාය. සියළුම බෞද්ධ ගුහා  630-700 අතරතුරදී තනා නිම කොට ඇත.

මෙම නිර්මාණ බොහෝවිට *විහාර* හෝ ආශ්‍රමයන් වෙතින් සමන්විත වී ඇත: මේවා කඳු මුහුනත කැණීමෙන් නෙලා ඇති විශාල, මහල්-කිහිපයකින් සමන්විත ගොඩනැගිලි වන අතර, විසුම් කුටි, නිදන කුටි, මුළුතැන් ගෙවල් සහ අනෙකුත් කුටි වලින් සමන්විත විය.

## සටහන්
ලැටිනෝ අධ්‍යයනය

ඇමරිකාවේ කතා කරන පරපුරට අයත් මිනිසුන්ගේ පෙළපත ගැන සහ ඔවුන්ගේ අත්දැකිම් ගැන අධ්‍යනයක් ලතින් අධ්‍යනයෙන් සිදුවෙයි. අප්‍රිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය, ආසියානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ස්වදේශිය ඇමරිකානු අධ්‍යනය වැනි අනෙකුත් ජනවාරගික අධ්‍යනයන් මෙන්ම් ලතින් අධ්‍යනයේදී ලතින් ජනතාවගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය දේශපාලනය සහ අත්දැකිම් ගැන කථා කරයි. සමාජ විද්‍යාව ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය දේහපාලනික විද්‍යාව හා ලිංගක අධ්‍යනය වැනි නොයෙකුත් අධ්‍යනයන් ලතින් අධ්‍යනයේ යෙදෙන උගතුන්ට තම අධ්‍යනයට යොදා ගනී.

## ඉතිහාසය
## සංගණ්‍ය විද්වතුන් 
* Gloria F. Anzoldua - 	චිකාගෝ අධ්‍යයනය පිළිබඳ ශිෂ්‍යත්වලාභියෙක් සහ ක්‍රියාවාදියෙක්.

*	Frances Aparicio - චිකාගෝවෙහි  Illinois විශ්වවිද්‍යාලයේ ලතින් ඇමෙරිකානු සහ ලතින් අධ්‍යයනය පිළිබඳ වැඩසටහනේ මහාචාර්යවරයෙක්.

* Juan Bruce - nova - UC Irvine  වල ස්පාඤ්ඤ හා පෘතුගාල භාෂා පිළිබඳ මහාචාර්ය

* Alrene Davila - මානව විද්‍යාව සමාජ හා සංස්කෘතික විශ්ලේෂණය පිළිබඳ මහාචාර්ය නිව්යෝක් විශ්වවිද්‍යාල.

* Juan Flores - 	අප්‍රිකාණු සහ ලතින් අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය, නිව්යෝර්ක් විශ්වවිද්‍යාලය, Hunter විද්‍යාලය, නිව්යෝක් නගර විශ්වවිද්‍යාල උපාධිධාරී මධ්‍යස්ථානයේ සමාජ විද්‍යාඥ සහ නිව්යොක් නගර විශ්වවිද්‍යලයේ  Puerto Rican අධ්‍යයන අංශයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂක.

* Suzanne Oboler - Puerto Rican සහ ලතින් ඇමෙරිකානු අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය - John jay විද්‍යාලය.  ' ලතින් අධ්‍යයනය' සඟරාවේ ආරම්භක කතෘ.

* Americo Paredes. 1915-1999 හිටපු Dickson, Allen සහ Anderson Centennial මහාචාර්ය ඔස්ටින් ටෙක්සාස් විශ්වවිද්‍යාලය.

*Gustavo Perez Firmat - David feinson මානව ශ්‍රාස්ත්‍ර මහාචාර්ය - කොලොම්බියානු විශ්වවිද්‍යාලය.

* José David Saldivar - UC Berkeley විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉංග්‍රීසි දෙපාර්තමේන්තුවේ සහයක මහාචාර්ය.

*Illan Stavans – Lewis - Sebring ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය පිළිබඳ මහාචාර්ය Amherst විද්‍යාලයේ ලතින් ඇමෙරිකානු සහ ලතින් සංස්කෘතිය පිළිබඳ මහාචාර්ය
## ප්‍රධාන පාඨමාලා/අධ්‍යයනාංශ
*	චිකානෝ අධ්‍යයන ආයතනය - UC Santa Barbara හි - ආරම්භය 1969

*	චිකානෝ අධ්‍යයන පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - UCLA හි - ආරම්භය 1969

*	ලතින් අධ්‍යයන වැඩ සටහන -  Corell විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1987

*	ලතින් ක්‍රියාමාර්ග පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය UC Berkley ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1988

*	ස්පාඤ්ඤ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - Arizona ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1989

*	චිකානෝ/ ලතින් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය - US Santa Cruz හි - ආරම්භය 1990

*	De Estudios pertoriguenos මධ්‍යස්ථානය - CUNY Hunter විද්‍යාලය - ආරම්භය 1991

*	Caban පර්යේෂණ ආයතනය - Florida ජාත්‍යන්තර විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1991

*	Dominacan අධ්‍යයන ආයතනය - Cuny නගර විද්‍යාලය - ආරම්භය 1994

*	ලතින් අධ්‍යාපන ආයතනය - Noterdame විශ්වවිද්‍යාලය - ආරම්භය 1999

*	ලතින් වල දියුණුව සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානය - Smithsonian ආයතනය - ආරම්භය 1998

*	Pew ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යස්ථානය - ආරම්භය 2001
සෝයුස් අභ්‍යාවකාශ ‍යානය

**සෝයුස් අභ්‍යාවකාශ ‍යානය** යනු රුසියනු අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහන සදහා කොරලියෙව් සැලසුම් ආයතනය මගින් 1960 දී නිර්මාණය කරන ලද මේදක්වා සේවාවේ පවතින අභ්‍යාවකාශ යාන පෙළකි.රුසියනු වොස්ක්හොඩ් අභ්‍යාවකාශ යානයට පසුව පැමිණි සෝයුස් යානය මුලින් නිර්මණය කරන ලද්දේ සෝවියට්-රුසියනු සඳ මත ගොඩබසීමේ වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙසය.

සෝයුස් යානා අභ්‍යවකශ ගතකරනු ලබන්නේ සෝයුස් රොකට්ටු මගිනි. මෙම සෝයුස් රොකට්ටු වර්ගය රුසියාව තුල බහුලවම භාවිතා වන සහ වඩාත්ම විශ්වාසදායක රුසියනු රොකට්ටුව වේ.

සෝයුස් අභ්‍යාවකාශ ‍යානය, වොස්කොඩ් අභ්‍යවකාශ යානයෙන් පසුව භාවිතයට පැමිණි අතර එය මුලින් ගොඩනගනු ලැබුවේ සෝවියට් චන්ද්‍ර වැඩසටහන් වල කොටසක් ලෙසය. එය කසකස්තානයේ බයිකොනූර් කොස්මොඩ්‍රෝමය වෙතින් Soyuz රොකට්ටුවක් මත දියත් කෙරේ. 2011 දී අභ්‍යවකාශ ෂටල විශ්‍රාම ගැන්වීම සහ SpaceX Crew Dragon හි 2020 demo පියාසැරිය දක්වා, ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයට හෝ ඉන් පිටතට කාර්ය මණ්ඩලය ගෙනයාමට ඇති එකම මාධ්‍යය ලෙස සෝයුස් සේවය කළ අතර, ඒ සඳහා එය විශාල වශයෙන් දැනුදු භාවිතා වේ. එම කාලය තුළ චීනය, කාර්ය මණ්ඩල සහිත Shenzhou ගුවන් ගමන් දියත් කළද, ඒ කිසිවක් ISS වෙත ගමන් කළේ නැත.
රිච්මන්ඩ් කාසල්

බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සිටි මහමුදලිවරයෙකු වූ එන්. ඩී. ආතර් ද සිල්වා විජේසිංහ සිරිවර්ධනගේ මාලිගය **රිච්මන්ඩ් කාසල්** නම් වේ. එය කළුතර පලාතොට අක්කර 42ක භූමිභාගයක ඉදිකොට තිබේ. වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ මහා බාරකරුගේ පාලනයේ පවතී.

## ඉතිහාසය
ආතර් ද සිල්වා වරක් ඉන්දියාවේ සිදුකල සංචාරයකදී දුටු මහාරාජා මන්දිරයක් පිළිබඳව සිත් ඇතිවීම මෙම මන්දිරය ඉදිකිරීමට හේතු පාදක වී යැයි තොරතුරු සඳහන් වේ. ඒ අනූව ඉදිකරනු ලැබූ රිච්මන්ඩ් කාසල් මැදුරෙහි ගෙවැදීම, ආතර් ද සිල්වා විසින් 1910 වර්ෂයේ මැයි 10 වන දින පැවැත්වූ සිය විවාහ මංගල්‍යය සමගම සිදුකරන ලදී.

එතැන් පටන් වර්ෂ 31ක් දරුවන් නොමැතිව සිය මැතිණියද සමග රිච්මන්ඩ් කාසල් හී දිවි ගෙවූ ආතර් ද සිල්වා, කිසියම් හේතුවක් මත 1941 ජූලි මස 4 වැනි දිනදී නොතාරිස් එස්. ජේ. එස්. කදිරගාමර් ඉදිරිපිටදී අත්සන් කොට, රිච්මන්ඩ් කාසල් ඇතුළු තමා සතු සියළු වත්කම් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා භාරකාර දෙපාර්තමේන්තුවට පවරා දෙන ලදී. ඒ මෙම මන්දිරය ඔහුගේ ඇවෑමෙන් අනතුරුව අනාථ දරුවන් වෙනුවෙන් රැකවරණය සළසන ස්ථානයක් බවට සහ අනෙකුත් වතුපිටි වල ආදායම එම දරුවන්ගේ නඩත්තුව වෙනුවෙන් වෙන්විය යුතු බවට අවසන් කැමැත්ත ප්‍රකාශ වන පරිදිය.

## ගෘහය
රිච්මන්ඩ් මැදුරෙහි ඉදිකිරීම් වෙනුවෙන් අමුද්‍රව්‍ය සමහරක් විදේශ රාජ්‍යයන්ගෙන් රැගෙන ආ බව පැවසෙයි. මැදුරට අවශ්‍ය ගඩොල් හා උළු ඉන්දියාවෙන්ද, තේක්ක හා ඕක් දැව බුරුමයෙන්ද, ජනෙල් වීදුරු ආදිය ඉතාලියෙන් හා නාන කාමර හා ගෙබිම මැටි පුවරු එංගලන්තයෙන්ද ගෙන්වා ගත් බව සඳහන් වේ. මෙම අමුද්‍රව්‍ය කොළඹ වරායේ සිට කළුතරට නැව් මගිනුත්, එතැන් සිට කළු ගඟ ඔස්සේ බත්තල් මඟිනුත් මන්දිරය ඉදි වන භූමිය වෙත ගෙන එනු ලැබ තිබේ.

ගෘහයෙහි වූ සම්පූර්ණ උළුවහු ප්‍රමාණය 99 ක් වේ. ජනෙල් ප්‍රමාණය 38 කි. පහත මාලයේ හා උඩු මහලේ වූ කාමර ප්‍රමාණය 14 කි. ඉන් බිම් මහලේ කාමර 5ක්ද, කන්තෝරු කාමර 2ක්ද, පින්තූර කාමරයක් හා නැටුම් ශාලාවක් වේ. මීට අමතරව පෝටිකෝවක්, බැල්කනියක්, මැද සාලයක් හා මැද මිදුලක් එහි දැකගත හැකි වේ. උඩුමහලේ කාමර 6ක්, නාන කාමර සහිත වැසිකිලි 4ක්, බැල්කනියක් හා තවත් එක් හිස් අවකාශයක් වේ.

උඩු මහලට නැගීම වෙනුවෙන් තරප්පු පේලි දෙකක් තිබෙන අතර ඉන් එකක් සේවකයින්ගේ භාවිතය පිණිස ඉදිකොට තිබේ. උඩුමහලට නගින තරප්පු පෙල මදක් ඉහලට වන්නට කොටසේදී, දෙපසට බෙදී යන අයුරින් තනා තිබේ. නිදන කාමරයන්හී බිත්ති, ශබ්ද පිටතට හා ඇතුලතට ගලා ඒම වැළකෙන පරිදි ඉදි කොට තිබේ. බිත්තියක් අඩියකට වඩා පළල් වන අතර එහි මධ්‍යයේ හිස් අවකාෂයක් රැඳෙන පරිදි ලෑලි කූඩුවක් සකස් කොට ඒ මත බදාම යොදා ඇත.

## උද්‍යානය
රිච්මන්ඩ් කාසල් උද්‍යානයෙහි නිමවන ලද පොකුණක් දැක ගත හැකි වන අතර බිත්ති වලට සවිකොට ඇති සිංහ මුහුණු මගින් පොකුණට ජලය ගලා එන ආකාරයට එය නිමවා තිබේ. එසේම ග්‍රීක කැටයම් ශිල්පයට සමාන වූ කිරිගරුඩෙන් නෙලන ලද ප්‍රථිමා දොළහක් සහ, මුදලිගේ නිදන කාමරයට මුහුණලා කුඩා දරුවන් සත් දෙනෙකුගේ හා එය මධ්‍යයේ දරුවක නලවන මවකගේ ප්‍රථිමා මෙම උද්‍යානයෙහි දැකගත හැකිවේ.

## වත්මන
වර්ථමානයේ මෙහි රිච්මන්ඞ් කාසල් පූර්ව ළමා විය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයක් හා පිරිමි ළමයින් සඳහා රැක බලා ගැනීමේ මධ්‍යස්ථානයක් වේ.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
*කළුතර - මනෝ ප්‍රනාන්දු - ISBN 955-8818-00-3
*රිච්මන්ඩ් කාසල් මන්දිරය
1974

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ඉන්ද්‍රනාත තේනුවර

උපුල් ඉන්ද්‍රනාත තේනුවර ලාංකීක ඡයාරූපශිල්පියෙකි. ඔහු මුලින් ම කැමරාවක් අයිති කොට ගෙන ඡායාරෑපකරණය ආරම්භ කළේ 1977 වසරේ දී ය. ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලබන සමයේ දී ඔහු වඩා දක්ෂ වූයේ රචනා කරණයට ය. වරක් ජනරජ දින සාහිත්‍ය තරගයේ දී ද, තවත් වරක් සමස්ත ලංකා සාහිත්‍ය තරගයක දී ද රචනා අංශයෙන් අම්පාර දිස්ත්‍රක්කයේ දක්ෂතම රචකයා වීම එහි තේනුවරයන් දැක්වූ අනුපමේය දස්කම් වලට නිදසුන්වේ. 

තර්ස්ටන් විද්‍යාලයයේ අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී ම 1979 වසරේ ඔක්තෝබර් 04 දින ඔහු ගුරුවරයකු ලෙස කොළඹ කොටහේනේ ශාන්ත ලුසියා මහා විද්‍යාලයට පත්වීමක් ලබයි. ඊට පෙර ලේක් හවුසියේ යොවුන් ජනතා පුවත්පතේ නිදහස් චිත්‍ර සහ අක්ෂර නිර්මාණ ශිල්පියකු ලෙස සේවය කර ඇත.  ඈඩවර්ටයිසින් ආයතනයක ප්‍රධාන සැලසුම් ශිල්පියකු ලෙස ද, ජාතික තලයේ පුවත්පත් ගණනාවක රූ රටා සංස්කාරක සහ ප්‍රධාන ඡායාරූප ශිල්පී ලෙස ද, සිල්ක්ස්ක්‍රීන් මුද්‍රණ ක්ෂේත්‍රයේ විප්ලවකාරයකු ලෙස ද, පරිගණකාශ්‍රිත ප්‍රතිරූප සංස්කරණ ශිල්පයේ සිවිල් වැසියකු ලෙස ද ආදී රැකියාවන් ගණනාවක් ම පසු කොට කොට තිබෙන ඉන්ද්‍රනාත තේනුවර අද නවකයන් පුහුණූ මධ්‍යස්ථානයක් පවත්වාගෙනයයි.
thumb||alt=

ප්‍රවර්ගය:ඡායාරූප ශිල්පියෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
අංශු භෞතික විද්‍යාව

සාමාන්‍යයෙන් *පදාර්ථය* හෝ  *විකිරණය* ලෙසින් හැඳින්වෙන දේවල්හී සංරචකයන් වන අංශූන්හී පැවැත්ම හා ඒවා අතර අන්තර්ක්‍රියාවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය සිදු කෙරෙන   භෞතික විද්‍යාවේ  ශාඛාව **අංශු භෞතික විද්‍යාව** ලෙසින් හැඳින්වේ. වර්තමාන අවබෝධය අනුව, අංශූන් යනු  ක්වොන්ටම් ක්ෂේත්‍රයන්හී සැකෙබුම් වන අතර ඒවායේ ගතිකයන් ප්‍රකාර එකිනෙක අතර අන්තර්ක්‍රියා ඇති කර ගනිති. මෙම අධ්‍යයන සරියෙහි බෙහෙවින් අභිමත අධ්‍යයනරුචියන් වන්නේ *මූලික ක්ෂේත්‍රයන්* පිළිබඳව වන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රයන්ගේ පර්යන්ත අවස්ථා ලෙසින් විස්තර කළ නොහැකි බවෙකි.

ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
සෙවන් සමුරායි

යනු අකිරා කුරොසවා විසින් සම-රචනය, සංස්කරණය, සහ අධ්‍යක්ෂණය සිදුකරන ලද 1954 ජපාන වික්‍රමාන්විත නාටක චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටය දිගහැරෙන්නේ  ජපානයේ ප්‍රාන්තාන්තර යුධ ගැටුම් පැවැති යුගයෙහිදී වර්ෂ 1587 දීය. අස්වැන්න නෙලීමෙන් පසුව තම බෝග සොරා ගැනුමට නිතිපතා පැමිණෙන දාමරිකයන් කණ්ඩායමක් හා සටන් වැදීමට ස්වාමීන් විරහිත සමුරායි වරුන් (*රෝනින්*) සත් දෙනෙකු කුලියට ගන්නා ගොවියන්ගේ ගමක් පිළිබඳ කතාවක් එයින් දැක්වෙයි.

*සෙවන් සමුරායි* යන්න  මෙතෙක් ගැනුනු විශිෂ්ටතම හා මහත් ආභාසාත්මක චිත්‍රපට අතුරින් එකක් බවද, දිගු කාල පරිච්ඡේදයක් පුරාවට බටහිර ලෝකයේ ප්‍රචලිතව පවතින ජපන් චිත්‍රපට අතුරින් එකක් බවද සැලකෙයි. ජනප්‍රිය මෙන්ම විවේචනාත්මක පිළිගැනීම් වලට මෙය ලක්විය; සියළු කල් විශිෂ්ටතම චිත්‍රපට දැක්වුනු 1982 වසරේ  *සයිට් ඇන්ඩ් සවුන්ඩ්* විවේචකයන්ගේ ලැයිස්තුවෙහි ඉහළම ස්ථාන තුන වෙත මෙය තේරුණු අතර, 1992 සහ 2002 දී අධ්‍යක්ෂක වරුන්ගේ ඉහළම චිත්‍රපට දහය අතරට තේරුණි.

## කතා වස්තුව
කොල්ලකෑමේ යෙදුනු දාමරිකයන් රැලක් කඳු පෙදෙසක පිහිටි ගොවි ගම්මානයක් වෙත පිවිසුනු මුත්, මෙම ගම්මානය මෑතදී කොල්ලකෑ බව ඔවුන්ගේ නායකයා හඳුනාගන්නා බැවින්, ඔහු තීරණය කරන්නේ තවද මාස කිහිපයකින් පැමිණෙන අස්වනු නෙලීමෙන් පසු වන තුරු එය කොල්ලකෑමෙන් වැලකීම සුදුසු බවයි. මෙම සංවාදය ගම්වැසියෙකුගේ කණවැකෙයි. ගොවින් එකතුවී ගමේ වෘද්ධයා කරා යන අතර, ඔහු විසින් තීරණය කොට ප්‍රකාශ කරනුයේ, ගම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඔවුන් විසින්  සමුරායි වරුන් කුළියට ගත යුතු බවයි. පිරිනැමිය හැකි වෙනයම් වේතනයක් ඔවුන් වෙත නොමැති හෙයින්, වෘද්ධයා ඔවුන්ට පවසන්නේ "කුසගින්නෙහි සිටින සමුරායි වරුන් සොයන ලෙසයි."

මිනිසුන් කිහිපදෙනෙකු නගරයට ගොස් වෘද්ධයාගේ උපදෙස් ප්‍රකාර ක්‍රියා කල මුත්, ඔවුන් කතාබහ කල සෑම සමුරායි වරයෙක්ම කාර්යය භාරගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරති. සොරකු විසින් ප්‍රාණ ඇපයට ගත් කුඩා පිරිමි දරුවකු,  පළපුරුදු සමුරායිවරයෙකු වන කැම්බයි විසින් දක්ෂ ලෙසින් මුදා ගන්නා අයුරු ඔවුහූ දැක බලා ගනිති. කට්සුෂිරෝ නම් තරුණ සමුරායිවරයෙක් මෙයින් චිත්ත ප්‍රමෝදයට පත්ව ඔහුගේ අනුගාමිකයෙක් බවට පත්වීමට අවසර ඉල්ලා සිටියි. ගම්වැසියන් විසින් කැම්බයිගේ උපකාරය පතන අතර, ඔහු අකමැත්තෙන් එකඟ වෙයි. 

## ආශ්‍රිත
විකිපීඩියා කිව්‍ ආර් කෝඩ්

විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය ලොව විශාලතම ඔන්‍ ලයින් විශ්වකෝෂය වේ යම් තැනක් හෝ ස්මාරකයක් පිළිබද තොරතුරු බලා ගන්නට ඕනෑ නම් විකිපීඩියා වෙබ්අඩවියට ගොස් පිවිස සොයා බැලීම කළ යුතුය එහෙත් එය එසැනින් කල හැක්කක් නොවේ දැන් එම අපහසුව මග හරවමින්  යන එන ඕනෑ තැනක තිබෙන විශේෂ ස්ථානායක ,ගොඩනැගිල්ලක ඕනෑම තැනක විස්තර එසැනින් කියවන්නට කිව් .ආර් .කෝඩ් යොදා ගන්නට විකිපීඩියා කටයුතුවල යෙදෙමින් පවතී  යම් තැනක තිබෙන කිව් .ආර් .කෝඩ් එකක් කිව් .ආර් .කෝඩ් ස්කෑනරයක් මගින් ස්කෑන් කල විට ඊට අදාළ  විකිපීඩියා වෙබ් පිටුව විවුර්ත වේ . පෙනුම අතින් ගත්කල  මෙම කිව් .ආර් .කෝඩ්  එකක් සුදු පාට  පසු බිමක කලුපාටින් සටහන් කල තිත් රටාවකි .මෙම තිත් රටාව හරි හතරැස් ප්‍රදේශ‍යක හෙවත් සමචතුරස්‍රාකාර පිහිටුවා තිබේ .මෙම තිත් රටාවෙන් පනිවුඩයක් නිරුපනය කෙරේ එනම් එය මොඩියුලයකි.බිත්තියක ,බිල්බෝඩ් එකක හෝ වෙනත් දැන්වීම් පුවරුවක කිව් .ආර් .කෝඩ් ඇද තබන විට මෙම මොඩියුලය ඉතා විශාල වෙයි .එහෙත්  ඒවා කියවන විට  ඉමේජය අවශ්‍ය පරිධි කුඩා වේ .බිත්තිය මත තබන කිව් .ආර් .කෝඩ් එක ජංගම දුරකථනය හරහා චායාරූප ගත කොට එහි කියවෙන තොරතුරු වලින් අදාළ වෙබ්අඩවියට පිවිසිය හැකිබව දනිමු .කිව් .ආර් .කෝඩ් වල තවත් විශේෂ ලක්ෂණය වන්නේ තොරතුරු ඉක්මනින් කියවිය හැකි වීමයි කිව්.ආර්(Quick response)යන නමහි තේරුම එයයි .කිව් .ආර් .කෝඩ් තාක්ෂනය යොදා ගැනීම ගැන විකිපීඩියා ආයතනය පරීක්ෂණ කිරීම ඇරබුයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපතක් වන ගිබ්‍රල්ටාවෙනි වසර 50000 කට එපිට කාලයේ මානවයන් විසු ලෙන් සමුහයක් මේ දුපතේ තිබේ එය ලොව ප්‍රකට සංචාරක පුඅරවරයකි මෙහි තිබෙන ආදීවාසී විසු ලෙන් 200 කට වැඩි ගණනකගේ විස්තර කීමට ඒවායේ කිව් .ආර්.කෝඩ් සවිකොට තිබේ මෙමගින් විස්තර හොදින් දන ගන්නට පුළුවනි සංචාරක මග පෙන්වන්නෙක් වෙනත් මුලාශ්‍ර වත් එවිට ඕනෑ වන්නේ නැත .මෙය ගැන විකිපීඩියා ප්‍රදානින් පැවසුවේ තමන්ට ඇත්තේ එකම අරමුණක් බවත් එනම්  ඔන්‍ ලයින් විශ්වකෝෂය  ඔෆ් ලයින් විශ්වකෝෂයක් බවට පත්කර ලෝකයට සම්බන්ධ කිරීම පමණක් බවය කිව් .ආර්.කෝඩ් ඒ සදහා ඇති පහසුම ක්‍රමය බවයි .
thumbnail|විකිපීඩියා කිව්‍ ආර් කෝඩ්
                  --61.245.172.35 17:36, 9 ජනවාරි 2013 (යූටීසී)දහම් ප්‍රදීප් චතුරංග
වෘද්ධතාව

**වෘද්ධතාව ** හෝ  **ජීවවිද්‍යාත්මක වියපත්වීම** හෝ යනු, කාලය ගතවෙත්ම, පරිවෘත්තිය කඩාකප්පල් කරමින් අණුක සහ සෛලීය ව්‍යුහයට සිදුවන්නාවූ සමුච්චය වෙනස්කම් නිසා පිරිහීම සහ   මරණය ගෙනදෙන අන්තර්ජන්‍ය සහ ආවේණික ක්‍රියාවලිය වෙයි. සමස්ත ජීවියාගේ (*ජීවීය වෘද්ධතාව*) මට්ටමෙන් මෙන්ම එහි  එකෛක සෛල (*සෛලීය වෘද්ධතාව*)  මට්ටමෙන්ද වෘද්ධතාව සිදුවෙයි. . ජීවවිද්‍යාත්මක වියපත්වීම පිළිබඳ අධ්‍යයනය ජෛවවෘද්ධතා විද්‍යාව වෙයි. අත්‍යන්තයේදී, මරණය ඇතිවීමට ප්‍රධානම හේතුව වන්නේ වෘද්ධතාව වෙයි. ගෝලය පුරා දිනකට මියයන, දළවශයෙන්  150,000 පමණ වන ජනයා අතුරින්, තුනෙන් දෙකක් පමණ—දිනකට 100,000—මිය යන්නේ වයස-ආශ්‍රිත හේතූන් නිසාය; කාර්මිකකරණයට ලක්වුනු ජාතීන්ගේ, තවදුරටත්, මෙම අනුපාතය බොහෝ වැඩි වන අතර, 90% වෙත ලඟාවෙයි.  සියළු ජීවින්ගේ අනිවාර්යය ඉරණම වන්නේ වෘද්ධතාව නොවන අතර, සමහර කාණ්ඩයන්හී (*තක්සෝන*) ජීවින්,  ඔවුන්ගේ ජීවන චක්‍රයෙහි සමස්තයෙහිදී හෝ කොටසකදී හෝ මර්ත්‍යතාවයේ කාලානුරූප අඩුවීමක් අත්දකිති.

## ආශ්‍රිත
යටාල වෙහෙර

**යටාල වෙහෙර** හෙවත් **දළදා දාගැබ** ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ පිහිටා ඇති පුරාණ දාගැබක් වන අතර එය මහානාග යුවරජු විසින් කරවන ලද්දක් වේ. රහතන් වහන්සේලා වැඩසිටි ස්ථානයක් වු මෙය රුහුණු මාගම රාජධානිය තුල ඉදිකරන ලද ප්‍රථම චෛත්‍යය වශයෙන් සැලකෙන අතර කලක් දළදාව නිදන් කර තිබී ඇත. ස්ථූපය හම්බන්තොට - කතරගම මාර්ගයේ දෙබරවැව හා අකුරුගොඩ ප්‍රදේශ අතර තිස්සමහාරාම දාගැබට කිලෝ මීටර 1 1/2 පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ. 

## ඉතිහාසය
thumbnail|දකුණ|යටාල වෙහෙර වටා ඇති පුරාණ ඇත් පවුර
සිය බිසව පිරිමි දරුවෙකු බිහිකල පසුබිම මත, මහානාග රජු විසින් ක්‍රිස්තු පූර්ව 3වන සියවසේදී පමණ යටාල වෙහෙර ඉදිකෙරූ බව සඳහන් වේ. පැරණි ඉතිහාසමය මූලාශ්‍රයන්හී මෙම වෙහෙර, මණි චේතිය නමින් හඳුන්වා තිබේ. ඉදිකොට නිමකරනු ලැබූ ස්ථූපය ත්‍රිපිටකාරිට්ඨ හිමියන්ට පූජා කළ බව ලළාට ධාතු වංශයේ සඳහන් වෙයි. 

## ස්ථූපය
ස්ථූපය වටා සතර දිසාවට විවර වූ වාහල්කඩ හතරක් දැකගත හැකිවන අතර එහි සිදුකල පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ අනූව එහි ඉදිකිරීම් ප්‍රධාන යුග 3 කට අයත් බව තහවුරු කොට ගෙන තිබේ. පැරණිම කොටස කි‍්‍රස්තු පූර්ව යුගයට අයත් වන අතර, දෙවන කොටස සේ සැළකෙන තනි පේසාව කොටස ක්‍රිස්තු වර්ෂ 4වන සියවසට අයත් වේ. වර්ෂ 1884 දි කළ ඉදිකිරීම් තුන්වැනි සමයට අයත්ය.

ස්ථූපය වටා ගල්කණු, ගල් පුවරු හා පැරණි ගඩොල් ආදිය විසිර පවතී. මීට අමතරව විහාරයේ නව සංඝාවාසය අසල විශාල ආසනඝර ගොඩනැගිල්ලක නටබුන් දැකගත හැකිවේ. සිදුකල පුරාවිද්‍යා කැණීම් වලදී පිහිටි පොළවට අඩි 3 ක් පමණ යටින් පැරණි ඇත් පවුරක අත්තිවාරමක්ද මතු කොට ගෙන ඇත.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ක්වෝ වොරන්ටෝ පහිණය

***ක්වෝ වොරන්ටෝ පහිණය*** (මධ්‍යතන ලතින් "කුමන බලයක් මතද?" සඳහා) යනු ඔවුන් විසින් එය දරන්නේ යැයි හිමිකම් පාන කිසියම් අයිතිවාසිකමක් හෝ බලයක් (හෝ "අධිකාරියක්") හෝ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ඔවුන් හට ඇති අධිකාරිත්වය කුමන්දැයි මෙම පහිණය වෙත ලක්කෙරෙන තැනැත්තන් විසින් පෙන්වීම අවශ්‍ය කරවන පරමාධිකාර පහිණයකි.
නියඟලා

ඉතා සිත්ගන්නාසුළු මලක් හටගන්නා මරණීය විශ සහිත අලයක් ඇතිවන වැලකි.
විද්‍යාත්මක නාමය - ලොරියෝසා සුපර්බා

250px|thumbnail|දකුණ|නියඟලා මලක්

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ වැල් වර්ග
තොම්සන්ගේ ඉලෙක්ට්‍රෝන ආකෘතිය

'''J.J.Thopsan's plum pudin structure of atom'''
Here are some information about the subject of atomicastructure suggested by sir.J.J.Thompsan.
කුංකුම

කුංකුම යනු ලොව මිල අධිකම කුළුබඩු විශේෂයයි. සැෆරෝනු, සැෆ්‍රෝන්,  ලෙස පර්සියානු, තුර්කි සහ ඉංග්‍රීසි බසින් හඳුන්වන කුංකුම සකස් කරනු ලබන්නේ සැෆ්‍රෝන් ක්‍රෝකස් නම් පැලෑටියේ හටගන්නා මලේ රේණු වලිනි. සාමාන්‍යයෙන් මලක රේණු 3ක් පමණ හටගන්නා අතර කිලෝ එකක පමණ ප්‍රමාණයක් සකස් කර ගැනීමට ඉතා විශාල මල් ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වීමත්, ඒවා සකස් කිරීමට විශාල මිනිස් ශ්‍රමයක් වැය කිරීමට සිදුවීමත් නිසා මෙය මිල අධික වීමට හේතු වේ. කුංකුම වල නිජ භූමිය පර්සියාව හෙවත් වර්ථමාන ඉරානය ලෙස සැලකේ. වර්ථමානයේ පවා උසස්ම වර්ගයේ කුංකුම නිශ්පාදනය කරනු ලබන්නේද ඉරානය වන අතර ලෝක කුංකුම නිශ්පාදනයෙන් 90%-93%ක් පමන නිශ්පාදනය වන්නේ ඉරානයේය. ඊට අමතරව ග්‍රීසිය, ඇෆ්ගනිස්ථානය හා මොරොක්කෝවේද කුංකුම වගා කෙරේ. ලෝක කුංකුම නිශ්පාදනය වසරකට ටොන් 250ක් පමණි. 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කුංකුම
ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය

**ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය** (CWC) (; ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂයක් වන අතර එය සාම්ප්‍රදායිකව ආර්ථිකයේ වතුකරයේ සේවය කරන ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති දෙමළ ජනයා නියෝජනය කරයි.
බටගොඩ

බටගොඩ ගම වනාහි බස්නාහිර පළාතේ ‌කළුතර දිස්තික්කයේ ‌‌‌ඓතිහාසික රයිගම් ‌කෝරළයේ පිහිටි සුන්දර ගම් පියෙසකි. ‌මෙම ගම නාමකරණය වීම සදහා බලපෑ ‌‌සිදුවීමක් ජනපවාදයේ සදහන් ‌වෙයි.එනම් ‌කෝට්ටේ යුගයේ විසු විදීය බණ්ඩාර යුධ ‌සේනාවත් සමග ‌ආ නිසා ‌මෙය බටගොඩ නම් වූ  බවයි.( බටයන් ‌ගොඩ බැසූ ‌හෙයින් බටග‌ෙ‌ාඩ නම් විය) ‌කෙසේ ‌වෙතත් එය සනාථ කර ගැනීමට තරම් පුරාවිද්‍යාත්මක ‌‌හෝ සාහිත්‍ය මූලාශයන් ‌ ‌මෙතෙක් දක්නට ‌නොමැත. එසේම ‌‌මෙම බටගොඩ ග‌මෙහි අවට පිහිටි යම් යම් ස්ථාන නාමකරණය සදහා බලපෑ ‌හේතු ද ජනපවාදයේ සදහන් ‌වෙයි.

දළදා වහන්‌සේ වැඩ සිටි තැන දා මළුව, වීදිය බණ්ඩාර සිටි තැන කුමාර වත්ත, සූරිය ‌දේවිය සිටි තැන සූරියගොඩ, අධිකාරම්වරු සිටි තැන අධිකාරිගොඩ, ගහලයෝ විසූ තැන ගහලවතුගොඩ, විදීය බණ්ඩාර රැස්වීම් පැවත් වූ තැන රැහිගොඩ ආදි වශයෙන් විවිධ ස්ථාන සදහා නම් ‌යෙදීම සිදු වී ඇත්තෙ ඉහත ජනපවාදයට අනුව බව කියැවේ. බටගොඩ ගම පිළිබද ඉතිහාස අධ්‍යනයේදී ලං‌දේසී ‌තෝම්බු වැදගත් ‌වේ. ලං‌දේසි යුගයේ ජීවත් වූවන් පිළිබද ‌තොරතුරු ඉන් ආනාවණය කර ගත හැකිය. ඉංගිසි යුගය පිළිබද ‌තොරතුරු තත් යුගයේ රාජකාරී ලියකියවිලිවලින් දැනගත හැකිය.

### බටගොඩ ‌‌බෝධිමළු විහාරය 
බටගොඩ ‌‌බෝධිමළු විහාරය වනාහි 1894. 04.21 ‌වෙනි දින ආරම්භ වී ඇත. ඉහත සදහන් කළ **දා මළුව** නැමති ස්ථානයෙහි ‌‌බෝධින් වහන්සේ නමක් ‌රෝපණය කිරීමෙන් අනතුරුව ‌‌බෝධිමළු විහාරය නමින් නම් කර ඇත. ‌‌මෙම විහාරස්ථානය ‌බෝධින් වහන්සේ නමක් ‌රෝපණය කර ආරම්භ කර ඇත්‌තෙ පූජ්‍ය පැල්පොල ඉන්දරතන හිමියන්ය. පැල්පොල ඉන්දරතන හිමියන්ට පසුව  ‌**පූජ්‍ය ඉවුඩුගොඩ සාරානන්ද  මාහිමිපාණන් වහන්සේ**  විහාරාධිපති භාවයට පත් වී ඇත. අනතුරුව **පූජ්‍ය පැළෑද සීලාලංකාර මාහිමිපාණන් වහන්සේ** විහාරාධිපති භාවයට පත් වී විහාරස්ථානය සියලු විහාරාංගයන්ගෙන් සමන්විත විහාරස්ථානයක් බවට පත් කර ඇත. උන්වහන්සේගෙන් අනතුරුව **පූජ්‍ය බටගොඩ චන්දානන්ද මාහිමිපාණන් වහන්සේ** විහාරාධිපති භාවයට පත් විය. වර්තමාන විහාරාධිපති හිමියන් ‌‌ලෙස බටගොඩ චන්දවිමල හිමි‌යෝ කටයුතු කරති,

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ස්නේහ භීතිකාව

**ස්නේහ භීතිකාව** යනු ආදරය කරනු ලැබීම හා  ආදරයෙහි බැඳීම වෙත ඇති භීතියයි. මෙම උපද්‍රැවයට සාමාන්‍ය හේතුව වන්නේ අතීතයෙහි ඇතිවූ ආදරය හා බැඳි  චිත්තවේගකාරී ආරාවුලකට යම් පුද්ගලයෙක් මුහුණපෑම වන මුත් එය  නිදන්ගත භීතිකාවක්ද විය හැක.

## ආශ්‍රිත
## බාහිර බැඳි 
* වට් ඊස් ෆිලොෆේබියා?
* සිම්ප්ටම්ස් ඔෆ්  ඇන්සයටි 

ප්‍රවර්ගය:භීතිකාවන්
ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන් විදුලි නාලිකා ලැයිස්තුව

**ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන්විදුලි විකාශනයේ** ඉතිහාසය 1923 දක්වා දිව යයි. ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් මාධ්‍ය මෙන් ගුවන්විදුලි විකාශනය සාමාන්‍යයෙන් භාෂාමය රේඛා ඔස්සේ බෙදී ඇති අතර රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික මාධ්‍ය ක්‍රියාකරුවන් සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් සේවා සපයයි.

## ඉතිහාසය
ලංකාවේ ප්‍රථම ගුවන්විදුලි විකාශනය වූයේ 1923 දී අල්ලා ගන්නා ලද ජර්මානු සබ්මැරීනයකින් ගුවන්විදුලි උපකරණවල කොටස් යොදාගෙන පටිගත කරන ලද සංගීතය විකාශනය කිරීමත් සමඟය. 1924 ජූලි මස දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී මෙම ස්ථානය බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව විසින් අත්පත් කර ගන්නා ලද අතර 1944 ඔක්තෝම්බර් සිට දකුණු ආසියාව පුරා විකාශනය වූ රේඩියෝ SEAC දුම්රිය ස්ථානය නැවත නම් කරන ලදී. යුද්ධයෙන් පසු එය නැවත ලංකා සිවිල් රජයට භාර දෙන ලද අතර එය  1949 ඔක්තෝබර් 1 වන දින එය රේඩියෝ සිලෝන් ලෙස නම් කරන ලදී.

### භූමිෂ්ඨ ගුවන් විදුලි සමාගම්
### Internet radio
#### It has been possible to identify several media organizations that currently run online radio channels in Sri Lanka.For your convenience in identifying them, the names of some of those media organizations and their channels have been noted below. 
* Vibe Broadcasting Network(VBN Networks) under ReBack Technologies broadcasts HITZ fm 24,Youth One Radio,WIDE Radio and Hela Nada Radio.And Ever fm channel under ever broadcasting group also broadcasts under the management of Vibe Broadcasting Network(VBN Networks).

* TBN Radio Network (Trevor Broadcasting Network) broadcasts WoW Radio, Sky Radio, Radio Gold and ONE Radio.

* Good Media Network broadcasts freefm.lk and goodfm.lk

## International broadcasters
Several international broadcasters operate radio stations aimed at Sri Lankan audiences but broadcasting from outside Sri Lanka:
* All India Radio
* BBC World Service Sinhala Service (Sandeshaya)
* BBC World Service Tamil Service (Tamilosai)
* China Radio International Sinhala Service
* China Radio International Tamil Service
* Radio Veritas Asia

Some broadcasters use local transmitters to relay their broadcasts. Deutsche Welle broadcasts are relayed via Trincomalee on medium wave and short wave. Trans World Radio India broadcasts on medium wave using SLBC's transmitter in Puttalam. The International Broadcasting Bureau broadcasts programmes from Voice of America, Radio Azadi, Radio Free Afghanistan, Radio Free Asia, Radio Liberty and Radio Sawa on short wave using the relay station at Iranawila.

## References
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ ගුවන්විදුලිය
ශිරාණි බණ්ඩාරනායක

**උපතිස්ස අතපත්තු බණ්ඩාරනායක වාසල මුදියන්සේ රාළහාමිලාගේ ශිරාණි අංශුමාලා බණ්ඩාරනායක** (උපත 1958 අප්‍රේල්), **ශිරාණි බණ්ඩාරනායක** (), ශ්‍රී ලංකාවේ 43 වැනි අගවිනිසුරුවරයා ලෙස සේවය කළේය. සුදුසුකම් ලත් නීතීඥවරියක් වුවද ඇය කිසි දිනක නීතිඥ වෘත්තියේ යෙදී නැත. බණ්ඩාරනායක විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ පසු කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති සහකාර මහාචාර්ය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති පීඨයේ පීඨාධිපති ඇතුළු ජ්‍යෙෂ්ඨ තනතුරු රැසක් දරමින්. 1996 දී ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ප්‍රථම වරට පත් වූ ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම කාන්තා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරිය බවට පත් වූවාය.  බණ්ඩාරනායක අගවිනිසුරු ලෙස පත් කරනු ලැබුවේ 2011 මැයි මාසයේ දී අශෝක ද සිල්වා මහතා අනිවාර්යයෙන් විශ්‍රාම ගැන්වීමෙන් පසුවය. බණ්ඩාරනායක මහතා මතභේදාත්මක ලෙස පාර්ලිමේන්තුව විසින් දෝෂාභියෝගයට ලක් කරන ලද අතර පසුව 2013 ජනවාරි මාසයේදී ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින් ඔහුව ධුරයෙන් ඉවත් කරන ලදී. සහ 2015 ජනවාරි 28 වැනි දින ශ්‍රී ලංකා රජය, බණ්ඩාරනායක මහත්මියට 43 වැනි අගවිනිසුරු ධුරය දැරීමට තිබූ සියලු බාධාවන් ඉවත් කර තිබුණේ ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා විසින්, 2013 වසරේ ඇයගේ දෝෂාභියෝගය නීති විරෝධී බවත්, ඒ අනුව මොහාන් පීරිස් මහතා පත් කිරීම හේතුවෙනි. ඇයගේ අනුප්රාප්තිකයා, Ab initio අවලංගු විය. මෙය බණ්ඩාරනායක මහතාට 2015 ජනවාරි 28 දින නැවත රාජකාරි ආරම්භ කිරීමට මග ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් හා සාධාරණ අධිකරණයක් සඳහා සහය පවසමින් ඇය නැවත පත්වීමෙන් දිනකට පසු, 2015 ජනවාරි 29 දින එම තනතුරෙන් විශ්‍රාම ගියාය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ
දූපත් මානසිකත්‍වය

භූ ගෝලීය පිහිටීම හෝ වෙනත් හේතුවක් නිසා වෙනත් සමාජයන්ට අඩුවෙන් නිරාවරණය වන සමාජයක ඒ හේතුකොට තමන් අද්විතීය බවට ඇතිවන මානසිකත්‍වය, **දූපත් මානසිකත්‍වය** නම්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* යටත්විජිත මානසිකත්‍වය
පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල නායක

### පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල නායක ලයිස්තුව
## සටහන්
ඉන්දියාවේ අධිරාජ

ප්‍රවර්ගය:රාජකීය පදවි නාම

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
යටත්විජිත මානසිකත්‍වය

යටත් විජිතයක්ව දිගුකාලයක් පැවති හෝ පවත්න සමාජයක පුද්ගලයන් හෝ ආයතන; තමන්ව යටත්කර සිටින හෝ සිටි ජාතියේ හෝ රටේ සංස්කෘතිය, සිද්ධාන්ත, භාෂාව, ආකල්ප, දැණුම ආදිය තමන්ගේ ඒවාට වඩා උසස් බවට ඇතිවන හීනමානය **යටත්විජිත මානසිකත්‍වය** නම්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* දූපත් මානසිකත්‍වය

ප්‍රවර්ගය:යටත්විජිතකරණය
පණ

සතුන්ගේ ජීව භාවය ඇතිතාක් ඒතුල **පණ** පවතින බව පෙරදිග සමාජයන් විශ්වාසකරයි. ශාක වලට ජීවය ඇති නමුත් පන නැත. 

## ආශ්‍රිත ආගමික මත
### බෞද්ධ මත
දැනුවත්ව සතෙකුගේ පණ නැසීම අකුසල් ගෙනදේ

### ජෛන මතය
දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව සතෙකුගේ පණ නැසීම අකුසල් ගෙනදේ

## බටහිර විද්‍යාව
බටහිර විද්‍යාව ජීවය පිළිබඳව මිස පණ පිළිබඳව සඳහනක් හෝ සැලකිල්ලක් නොදක්වයි. 

## ආශ්‍රිත ලිපි
* ජීවය
* සත්තු
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව

ක්‍රිස්තු වර්ශ 1612 සහ 1947 අතර කාලය තුල පෙරදිග ඉන්දීය සමාගමට හෝ බ්‍රිතාන්‍ය රජහට අයත්ව තිබූ ඉන්දියාව සහ ආශ්‍රිත පරිපාලන කලාප **බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව** නමින් පොදුවේ හැඳින්විනි.

ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව
එක්සත් ජනපද මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය, ටෙහෙරානය

**එක්සත් ජනපද මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය, ටෙහෙරානය** යනු ඉරානයේ අගනුවර පිහිටි ගොඩනැගිල්ලකි.  ඉරාන–එක්සත් ජනපද සෘජු ද්වීපාර්ශවික සබඳතා වර්තමානයේ රජයන් දෙක අතර නොපවතින අතර 1979 ඉරාන ප්‍රාණඇපකරු අර්බුදයෙන් පසුව එජ විසින් මෙම ගොඩනැගිල්ල භාවිතා කරන්නේ නැත.

ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව
ඉරාන ප්‍රාණඇපකරු අර්බුදය

**ඉරාන ප්‍රාණඇපකරු අර්බුදය** (, "ඇමරිකානු මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය අත්පත් කරගැනුම") යනු ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය අතර පැවති රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික අර්බුදයක් වන අතර එහිදී ඉස්ලාම් වාදී ශිෂ්‍යයන් සහ සටන්කාමීන් කණ්ඩායමක් විසින් ඉරාන විප්ලවයට සහයෝගයක් වශයෙන් ටෙහෙරානයේ ඇමරිකානු මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය අත් පත් කර ගනිමින් 1979, නොවැම්බර් 4 දින සිට 1981, ජනවාරි 20 දින දක්වා  දින 444 ක් තුල ඇමරිකානුවන් 52 ක් ප්‍රාණඇපකරුවන් ලෙසින් රඳවාගෙන සිටිනු ලැබූහ.
සමුද්දේශ රාමු

**සමුද්දේශ රාමු**
යම් වස්තුවක් හෝ යම් ස්ථානයක් තුළ පිහිටන විශේෂ ලක්ෂයක් ලෙස ගෙන තෝරා ගනු ලබන එකිනෙකට ලම්බක x,y,z,යන අක්ෂ පද්ධතියකට සමුද්දේශ රාමුවත් යැයි කියනු ලැබේ.
රාජකීය තැපැල් නෞකාව

බොහෝවිට එහි **RMS** යන කෙටි නාමයෙන් දැක්වෙන,  **රාජකීය තැපැල් නෞකාව** (සමහරවිට **දුම්-නැව** හෝ **ධූමයාත්‍රාව**) යන නම් තැබීම, 1840 තරම් ඈත අතීතයට දිවෙන අතර, බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය තැපැල් සේවය වෙත කොන්ත්‍රාත් පදනමකින් සේවා සපයමින් තැපෑලෙන් යැවෙන ද්‍රව්‍ය රැගෙන යන මුහුදු යාත්‍රා සඳහා භාවිතා වන   නැව් උපසර්ගයකි.

## සටහන්
ජල කුණ්ඩය

[thumb|230px| [මොරොක්කෝව|මොරොක්කෝවේ පිහිටි එල් අඩිඩා පෘතුගීසි ජල කුණ්ඩය]]
thumb|230px|නවීන ජල කුණ්ඩයක්
[thumb|230px| [කාර්තේජ්|කාර්තේජ්හී පිහිටි ලා මල්ගා ජල කුණ්ඩය, 1930]]
**ජල කුණ්ඩයක්** (මධ්‍යයුග ඉංග්‍රීසි *සිස්ටෑන්*, ලතින් භාෂාව *සිස්ටර්නා* වෙතින්, "පෙට්ටිය" යන අරුත් දෙන  *සිස්ටා* වෙතින්, ග්‍රීක κίστη, *සිස්ටෙ*, "පෙට්ටිය" වෙතින්) යනු ද්‍රව, සාමාන්‍යයෙන් ජලය,  ධාරණය සඳහා වන ජලරෝධක ග්‍රාහකයකි.  වැසි ජලය ධාරණය කොට ගබඩාකෙරුමටද ජල කුණ්ඩයන් බොහෝ විට තනනු ලැබේ. ජලකුණ්ඩයක් ළිඳකින් වෙනස් වන්නේ එහි ඇති ජලරෝධක අතුරුණු නිසාය. නූතන ජල කුණ්ඩ ලීටර කිහිපයක සිට ඝන මීටර් දහස් ගණනක් දක්වා  ධාරිතාවක් සහිත වන අතර ආවරිත  ජලාශ සඳහා භාවිතා වෙයි.

## ආශ්‍රිත
සූවස් අර්බුදය

**ත්‍රෛපාක්ෂික ආක්‍රමණය**, **සූවස් යුද්ධය**, හෝ  **දෙවන අරාබි-ඊශ්‍රායෙල යුද්ධය** ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ( '**; ;  **' "කදේශ් ක්‍රියාන්විතය," හෝ   '**, "සයිනායි යුද්ධය"), **සූවස් අර්බුදය''' යන්නෙන් හැඳින්වෙන්නේ, ඊජිප්තුව එක් පසෙකින්ද, බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය සහ ඊශ්‍රායෙලය අනෙක් පසින්ද යන දෙපාර්ශවය අතර සිදුවූ සහ, බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය සහ ඊශ්‍රායෙලය පසුබැසිය යුතු බවට බල කිරීමෙහිදී ප්‍රධාන භූමිකාවන් ඉටු කල එක්සත් ජනපද, සෝවියට් සංගමය, සහ එක්සත් ජාතීන්ද සහිත වූ 1956 අගභාගයේදී සිදුවූ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ හමුදාමය  ඝට්ටනයකි.  

## සටහන්
අමු යකඩ

thumb|මෘදු යකඩ තැනීමට භාවිතා කල හැකි අමු යකඩ වර්ගයක්, රාක්කයක අහුරා ඇති අයුරු
**අමු යකඩ** යනු  කෝක් අඟුරු වැනි  අධි-කාබන් ඉන්ධනයක් හා සමගද,  ස්‍යන්දයක් වශයෙන් හුණු ගල් හා සමගද  යපස් උණුකිරීමේදී තැනෙන අතරමැදි ඵලයකි. ඉන්ධනය වශයෙන් අඟුරු සහ ඇන්ත්‍රසයිට් ද භාවිතා කරයි. අමු යකඩ කාබන් මෙන්ම, දර්ශීය වශයෙන් 3.5–4.5%, සිලිකා සහ  බොරයෙහි අනෙකුත් සංඝටක අන්තර්ගතයෙන් ඉතා ඉහළ වන අතර, මේ නිසා එය මහත්  පහසුවෙන් කැඩෙන සුළු වෙන බැවින් සීමිත භාවිතයන්හී හැරුණු විට ද්‍රව්‍යයක් වශයෙන් සෘජු ලෙසින් භාවිතයට  සුදුසු නොවේ.

මෙම ලෝහ කුට්ටි සඳහා භාවිතාවූ අච්චු වල සාම්ප්‍රදායික හැඩය වූයේ  වැලි පසුබිමක සකස්කෙරුණු අතු බෙදී ගිය ව්‍යුහයක් වන අතර, මධ්‍යම බස්නාවක් හෝ  *මගක්* වෙතට ලම්භකව බොහෝ තනි තනි ලෝහ කුට්ටි සදයි. ඊරියකගේ බුරුල්ලෙන් කිරි උරා බොන ඌරු පැටවුන් රැළකගේ  මුහුණුවරක් එවන් ආකෘතියකට ඇත. ලෝහය සිසිල්වී ඝණිභවනය වූ විට, වඩාත් සිහින් බස්නාව (ඉහත ප්‍රතිසාම්‍යය පරිදී *ඊරිය*) වෙතින්,  කුඩා ලෝහ කුට්ටි ( ඉහත ප්‍රතිසාම්‍යය පරිදී *ඌරන්*) කඩා වෙන් කර ගන්නා අතර, එම නිසාම අමු යකඩ සඳහා ඉංග්‍රීසියෙන් භාවිතා වන *පිග් අයන්* (සෘජු සිංහල පරිවර්ථනය  *ඌරු යකඩ* ) යන්න යෙදී ඇත. අමු යකඩ භාවිතා කරන්නේ යළි-උණුකිරීම සඳහා  පමණක්ම බැවින්, ලෝහ කුට්ටි වල  තරමෙහි විෂම බව සහ සුළු ප්‍රමාණයන්ගෙන් වැලි අඩංගු වීම යන කරුණු වලින් ඇතිවන අපහසුව වාත්තු කිරීමෙහි සහ පරිහරණයෙහි පහසුව හා සමග සැසඳීමෙහිදී නොසැලකිය යුතු තරම්ය.

## ඉතිහාසය
thumb| 1890 සහ 1901 අතර, චිකාගෝහී ඉරකෝයි විරවුම් හලෙහි අමු යකඩ වාත්තු කරන අයුරු.
චොවු රාජවංශයේ (ක්‍රිපූ 1122–256) අගභාගයේදී චීන ජාතිකයෝ අමු යකඩ තැනූහ.  පශ්ච මධ්‍යතන යුග (1350–1500) වන තුරු,  යුරෝපයෙහි, මෙම ක්‍රියාවලිය සොයා ගෙන නොතිබුණි.  සත්‍ය වශයෙන් පවසතොත්, මධ්‍යතන තාක්ෂණය හමුවේ, වානේ බවට අමු යකඩ කාබන්හරණය කිරීම අතීශයින්  වෙහෙස කරවන ක්‍රියාවලියක් වූ නිසා, උෂ්මකයේදී ද්‍රව බවට යකඩ කලාප සංක්‍රමණය කිරීම  *මග හරින ලද* සංසිද්ධියක් විය.

## භාවිතා
අමු යකඩ, සාම්ප්‍රදායික ලෙසින්, සියුම්තර පට්ටලයෙහිදී සහ පසුව ඇළලුම් උෂ්මකයෙහිදී, සිද්ධ යකඩ බවටද මෑත කාලයෙහිදී  වානේ බවටද හැරවෙයි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:යකඩ