මුරුසියේ ජනවිකාසය

2022 සංගණනයේ අවසාන ප්‍රතිඵලවලට අනුව මුරුසියේ ජනගහනය 1,235,260 (පිරිමි 608,090, ගැහැණු 627,170) විය. මුරුසි දූපතේ ජනගහනය 1,191,280 (පිරිමි 586,590 සහ ගැහැණු 604,690), සහ රොඩ්රිගස් දූපතේ ජනගහනය 43,650 (පිරිමි 21,330 සහ ගැහැණු 22,320); අගලේගා දූපතේ මුළු ජනගහනය 330 (පිරිමි 170 සහ ගැහැණු 160). අප්‍රිකාවේ දෙවැනි ඉහළම ජනගහන ඝනත්වය ඇත්තේ මුරුසියයි. 2022 සංගණනයට අනුව ජනගහනයේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 38 කි. 2022 සංගණනය පෙන්වා දුන්නේ: වයස අවුරුදු 15 ට අඩු ළමුන්ගේ අනුපාතය 2011 දී 20.7% සිට 2022 දී 15.4% දක්වා අඩු විය. වයස අවුරුදු 60 සහ ඊට වැඩි පුද්ගලයින්ගේ කොටස 2011 දී 12.7% සිට 2022 දී 18.7% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. 1982 දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකින් පසුව, සංගණනය ජනවාර්ගික අනන්‍යතා පිළිබඳ දත්ත සම්පාදනය නොකරන නමුත් තවමත් ආගමික අනුබද්ධතාවය පිළිබඳ දත්ත සම්පාදනය කරයි. 1972 සංගණනය වාර්ගිකත්වය මනින අවසාන එක විය. මුරුසිය යනු ඉන්දියානු, අප්‍රිකානු, චීන සහ යුරෝපීය (බොහෝ විට ප්‍රංශ) සම්භවයක් ඇති බහු වාර්ගික සමාජයකි.

මුරුසි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව, ජාතික සභාව තුළ නියෝජනය කිරීම සඳහා දිවයිනේ විවිධ ප්‍රජාවන් 4ක් ඇත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ උපලේඛන I, 3(4) ඡේදයේ සඳහන් වන්නේ මුරුසි හි ජනගහනය හින්දු ප්‍රජාවක්, මුස්ලිම් ප්‍රජාවක් සහ චීන-මුරුසියානු ප්‍රජාවක් සහ ඔහුගේ ජීවන රටාවෙන් පෙනී නොසිටින සෑම පුද්ගලයෙකුම ඇතුළත් ලෙස සැලකිය යුතු බවයි. එම ප්‍රජාවන් තුනෙන් එකකට හෝ වෙනත් ප්‍රජාවකට අයත් වීම සාමාන්‍ය ජනගහනයට අයත් යැයි සැලකිය යුතු අතර, එයම හතරවන ප්‍රජාවක් ලෙස සලකනු ලැබේ. මේ අනුව මුරුසි හි සෑම ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක්ම හින්දු, සාමාන්‍ය ජනගහනය, මුස්ලිම් සහ චීන-මුරුසියානුවන් ලෙස හඳුන්වන ප්‍රධාන ප්‍රජාවන් හතරෙන් එකකට අයත් වේ.

ඉහත ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිපාදනයට අනුව, 1972 ජනවාර්ගික සංඛ්‍යාලේඛන, හොඳම පරාජිත ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමට භාවිතා කරයි, 1950 ගණන්වල සිට මුරුසි හි භාවිතා කරන ලද ක්‍රමය වන අතර එය ජාතික සභාව තුළ සම්පුර්ණයෙන්ම නියෝජනය ජනවාර්ගික වශයෙන් සංවිධානය නොකර ජාතික සභාව තුළ ජනවාර්ගික නියෝජනය සහතික කරයි.

### ආගම් 
සංඛ්‍යාලේඛන මුරුසිය විසින් පවත්වන ලද 2011 සංගණනයට අනුව, මුරුසි ජනගහනයෙන් 48.5% හින්දු ආගම අනුගමනය කරන අතර, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය (32.7%), ඉන් 26.3% කතෝලික, ඉස්ලාම් (17.2%) සහ අනෙකුත් ආගම් (0.7%) වේ. 0.7% තමන් ආගමික නොවන අය ලෙස වාර්තා කළ අතර 0.1% පිළිතුරු දුන්නේ නැත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් ආගමික පදනමක් මත වෙනස් කොට සැලකීම තහනම් කර ඇති අතර ආගම ඇදහීමට, වෙනස් කිරීමට හෝ නොසිටීමට නිදහස ලබාදී ඇත. රෝමානු කතෝලික පල්ලිය, එංගලන්ත පල්ලිය, මුරුසි හි ප්‍රෙස්බිටේරියන් පල්ලිය, සෙවන්ත්-ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්, හින්දු කෝවිල් සංගම් සහ මුස්ලිම් පල්ලි සංවිධාන බදු-නිදහස් භුක්ති විඳින අතර ඔවුන්ගේ ජනගහනයේ කොටස මත පදනම්ව මූල්‍ය ආධාර වෙන් කරනු ලැබේ. වෙනත් ආගමික කණ්ඩායම්වලට ලියාපදිංචි වී බදුවලින් නිදහස් විය හැකි නමුත් මූල්‍ය ආධාර නොලැබේ. ආගමික සම්භවයක් ඇති ප්‍රසිද්ධ නිවාඩු දින වන්නේ මහා ශිවරාත්‍රි, ඔගඩි, තෛපූසම් කවාඩී, ගනේෂ් චතුර්ති සහ දීවාලි යන හින්දු උත්සව ය; සියලුම සාන්තුවරයන්ගේ දිනය සහ නත්තල් කිතුනු උත්සව; සහ මුස්ලිම් උත්සවය වන ඊද් අල්-ෆිතර්. මහා ශිවරාත්‍රි වෙනුවෙන් ගංගා තලාඕ වන්දනාවේ සහ වාර්ෂික කතෝලික පෙරහැරේ ජැක්-ඩේසිරේ ලාවල්ගේ ශාන්ති-ක්‍රොයික්ස් හි ගිමන් හරින විශේෂ කමිටු සමඟින් ඔවුන්ගේ සංවිධානයට රජය ක්‍රියාකාරීව සහභාගී වේ.

### භාෂා 
මුරුසි ව්‍යවස්ථාවේ රාජ්‍ය භාෂාවක් ගැන සඳහනක් නැත. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සඳහන් වන්නේ ජාතික සභාවේ නිල භාෂාව ඉංග්‍රීසි බව පමණි; කෙසේ වෙතත්, ඕනෑම සාමාජිකයෙකුට ප්‍රංශ භාෂාවෙන් මුලසුන ඇමතීමටද හැකිය. ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ සාමාන්‍යයෙන් මුරුසි හි තථ්‍ය ජාතික සහ පොදු භාෂා ලෙස සලකනු ලැබේ, මන්ද ඒවා රජයේ පරිපාලනය, උසාවි සහ ව්‍යාපාර යන භාෂා වේ. මුරුසි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ඉංග්‍රීසියෙන් ලියා ඇති අතර සිවිල් සහ අපරාධ නීති සංග්‍රහයන් වැනි සමහර නීති ප්‍රංශ භාෂාවෙන් ඇත. මුරුසි මුදල් ඒකකයේ ලතින්, දෙමළ සහ දේවනාගරි අක්ෂර ඇතුළත් වේ.      

මුරුසි ජනගහනය බහුභාෂා; මොරිෂියානු ක්‍රියෝල් බොහෝ මුරුසියානුවන්ගේ මව් භාෂාව වන අතර, බොහෝ මිනිසුන් ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ භාෂාව ද චතුර ලෙස කතා කරයි; ඔවුන් තත්වය අනුව භාෂා මාරු කිරීමට නැඹුරු වෙති. ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනික සහ වෘත්තීය සැකසුම් වලදී අනුග්‍රහය දක්වන අතර ආසියානු භාෂා ප්‍රධාන වශයෙන් සංගීතය, ආගමික සහ සංස්කෘතික ක්‍රියාකාරකම් වලදී භාවිතා වේ. මාධ්‍ය සහ සාහිත්‍යය මූලික වශයෙන් ප්‍රංශ භාෂාවෙන් ඇත.

සමහර අමතර බලපෑම් සහිත ප්‍රංශ පදනම් වූ මොරිෂියානු ක්‍රියෝල් භාෂාව ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ස්වදේශීය භාෂාවක් ලෙස කතා කරයි. රටේ විවිධ දූපත් වල කතා කරන ක්‍රියෝල් භාෂා අඩු වැඩි වශයෙන් සමාන වේ: මොරිෂස් ක්‍රියෝල්, රොඩ්‍රිගුවාන් ක්‍රියෝල්, ඇගලේගා ක්‍රියෝල් සහ චාගෝසියානු ක්‍රියෝල් මොරිෂස්, රොඩ්‍රිගුස්, ඇගලෙගා සහ චාගෝස් දූපත් වල මිනිසුන් කතා කරයි. මුරුසියේ හි ද කතා කරන පහත දැක්වෙන මුතුන් මිත්තන්ගේ භාෂා පාර්ලිමේන්තු පනත් මගින් නිල පිළිගැනීමක් ලබා ඇත: භෝජ්පූරි, චීන, හින්දි, මරාති, සංස්කෘත, දෙමළ, තෙළිඟු, සහ උර්දු, කලක් මව් භාෂාවක් ලෙස බහුලව කතා කරන භෝජ්පූරි, වසර ගණනාවක් පුරා අඩුවෙන් කතා කරන බවට පත් විය. 2022 සංගණනයට අනුව, 2000 දී 12.1% හා සසඳන විට ජනගහනයෙන් 5.1%ක් භෝජ්පූරි කතා කළහ.

පාසල් සිසුන් ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ ඉගෙන ගත යුතුය; ඔවුන්ට ආසියානු භාෂාවක් හෝ මොරිෂියානු ක්‍රියෝල් සඳහාද තෝරා ගත හැකිය. ඉගැන්වීමේ මාධ්‍යය පාසලෙන් පාසලට වෙනස් වන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් රජයේ සහ රජයේ සහනාධාර ලබන පෞද්ගලික පාසල් සඳහා ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රධාන වශයෙන් ගෙවන පෞද්ගලික පාසල් සඳහා ප්‍රංශ වේ. සාමාන්‍ය පෙළ සහ උසස් පෙළ විභාග කේම්බ්‍රිජ් ජාත්‍යන්තර විභාග මගින් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් රජයේ සහ රජයේ සහනාධාර ලබන පෞද්ගලික පාසල්වල සංවිධානය කරනු ලබන අතර ගෙවන පෞද්ගලික පාසල් බොහෝ දුරට ප්‍රංශ බේකලාරේට් ආකෘතිය අනුගමනය කරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු