මිනි

මිනි යනු දැනට බී එම් ඩබ්ලිව් සතු කුඩා කුඩා වාහන තැනීම සඳහා විශේෂිත වූ වෙළඳ නාමයකි. ඉහත නම සහිත මුල් කාරය BMC විසින් හඳුන්වා දුන් අතර පසුව එය ස්වාධීන සමාගමක් බවට පත් විය.

## ආරම්භය 
1954 දී ඔස්ටින් මෝටර්ස් සහ මොරිස් බ්‍රිතාන්‍ය මෝටර් සමාගම (බීඑම්සී) පිහිටුවීම සඳහා එකතු වූ අතර නව සභාපති සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ලෙස ශ්‍රීමත් ලෙනාඩ් ලෝඩ් පත් කරන ලදී. එම වසරේම සූවස් තෙල් අර්බුදයෙන් පසු බටහිර වාහන කර්මාන්තයට දැඩි බලපෑම් එල්ල විය. මේ හේතුවෙන් නව බීඑම්සී ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා විසින් ග්‍රීක ජාතික නිර්මාණකරුවෙකු වූ ඇලෙක් ඉසිගොනිස්ට සංයුක්ත අරපිරිමැසුම්දායී කාර් රථයක් සැලසුම් කිරීම සඳහා පැවරීය. 

1959 දී නව මෝටර් රථය එළිදැක්වූ විට එය ලෝකයේ අවධානයට ලක් වූයේ එය සංයුක්ත අවකාශයේ අසාමාන්‍ය ලක්‍ෂණ රාශියක් එකතු කරමිනි. එන්ජින් ධාරිතාව 848 සීසී අඩු කළ අතර මෙම එන්ජිම 34 බීඑච්පී බලයක් සහ පැයට කිලෝමීටර් 116 ක උපරිම වේගයක් නිපදවීය. නව මෝටර් රථය "ඔස්ටින් සෙවන්" (පසුව "ඔස්ටින් මිනි") සහ "මොරිස් මිනි මයිනර්" යනුවෙන් නම් දෙකකින් එළියට ආවේය. මෙම කාර් රථය මෝටර් රථ කර්මාන්තය මෙතෙක් දැක ඇති කාර්‍යක්‍ෂම කාර් එකක් ලෙස සැලකේ.

### මිනි මාර්ක් IV
1976 දී මිනී මාර්ක් IV හඳුන්වා දෙන ලදී, නමුත් මේ කාලය වන විට බ්‍රිතාන්‍ය ලේලන්ඩ් සමාගම නවතම කුඩා මෝටර් රථයක් නිෂ්පාදනය කරමින් සිටි අතර එය මිනි වෙනුවට ආදේශ කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු විය. 

එහි ඉදිරිපස රබර් සවි කරන ලද තනි රාමු සවි කර ඇති උප රාමුවක් සහ පසුපස රාමුවේ විශාල බුෂිං කිහිපයක් හඳුන්වා දී තිබූ අතර ඒ සියල්ලේම අරමුණ වූයේ කාරයේ යාන්ත්‍රික ශෝධනය වැඩි දියුණු කිරීම සහ ශබ්ද මට්ටම අඩු කිරීමයි. විශාල පාද පෙඩල් මෙන් දර්ශක සහ වයිපර් සඳහා ද්විත්ව තීරු කූරු හඳුන්වා දෙන ලදී. 1977 සිට පසුපස ලාම්පු කට්ටලයට ආපසු හැරවීමේ විදුලි පහන් ඇතුළත් විය. 

1980 දී "ඔස්ටින් මිනි මෙට්‍රෝ" ආරම්භ කිරීමත් සමඟ මිනීගේ හදිසි අභාවය පිළිබඳ වාර්තා නැවත මතු විය. මෙම නව මෝටර් රථය පූර්වගාමියා මෙන් නොවීය. කුඩා කාර් මිලදී ගන්නන්ට දැන් සාමාන්‍යයෙන් හැච්බැක් එකක් සහිත නවීන හා ප්‍රායෝගික මෝස්තර අවශ්‍යයි. මෙට්‍රෝව සාරය වශයෙන් ගත් කල, මිනි කාර්මික යන්ත්‍ර විශාල හැච්බැක් බෝඩියක් තුළට නැවත ඇසුරුම් කරන ලදී. 

මෙට්‍රෝ ආරම්භ කිරීමෙන් පසු මිනි නිෂ්පාදනය නොකඩවා නිෂ්පාදනය කෙරුණද, බ්‍රිතාන්‍ය ලේලන්ඩ් සහ එහි අනුප්‍රාප්තිකයා වූ රෝවර් සමූහය නව මෙට්‍රෝව කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම නිසා නිෂ්පාදන පරිමාව අඩු විය. 1982 දී බ්‍රිතාන්‍ය ලේලන්ඩ් මිනි 56,297 ක් සහ මෙට්‍රෝ 175,000 කට වඩා සාදන ලදී.

1984 දී එම්ජී, රෝවර් සමූහය යටතේ "එම්ජී මෙට්‍රෝ 6 ආර් 4" නමින් මිනි මෙට්‍රෝ හි ඕෆ් රෝඩ් අනුවාදයක් නිෂ්පාදනය කළේය. ඕෆ්‍රෝඩ් රේසිං ඉසව් වලදී මුල් මිනි තරම්ම එය සාර්ථක විය. 1985-86 RAC රැලි ඉසව් වලදී එය හොඳම රැලි කාර් එකක් බව ඔප්පු විය. නමුත් මේ සියල්ල මිනි කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන අයගේ අවධානය ඉවත් කළේ නැත.

### මිනි මාර්ක්  V (1984-1990) 
1984 දී නව මිනි එළිදැක්වූ අතර මෙම නව පරම්පරාවේ සියලුම කාර් වල අඟල් 8.4 (මි.මී. 210) තිරිංග තැටි සහ ප්ලාස්ටික් රෝද ආරුක්කු (මිනි විශේෂ ආරුක්කු) තිබුනද එම මාර්ක් IV ශරීරයේ කවච හැඩය එලෙසම පැවතුනි.

මුල් කාරයේ අභාවයෙන් වසර 20 කට පසු 1990 දී මිනි කූපර් අනුවාදය නැවත ආරම්භ කරන ලදී. නැවත වරක් එහි මුල් මිනි කූපර් වල මෙන්ම අනෙකුත් බොහෝ බීඑම්සී සහ බ්‍රිතාන්‍ය ලේලන්ඩ් මාදිලිවල ද ඇතුළත් දිගු කාලීනව ක්‍රියාත්මක වන 1275 සීසී එන්ජිම ද ඇතුළත් විය.

### මිනි මාර්ක් VII (1996-2000) 
සදාකාලික මිනි මෝටර් රථයේ අවසාන සංස්කරණය මෙය වේ. නව විශේෂාංග අතර ඉදිරිපස සවි කළ රේඩියේටරයකින් නිවුන් පොයින්ට් ඉන්ජෙක්ටරයක් කිරීම, මුල් රාක්කය වෙනුවට පූර්ණ පළල උපකරණ පුවරුව සහ අභ්‍යන්තර බොනට් මුදා හැරීම ඇතුළත් වේ. රියදුරුගේ පැත්තේ එයාර් බෑග් හඳුන්වා දීම. මූලික මිනි එක 1.3i වූ අතර, අනෙක් මාදිලිය මිනි කූපර් ය. 2000 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නිෂ්පාදනය අවසන් වීම වසර 41 කට පසු මුල් මිනි නිෂ්පාදනය අවසන් වන බවට සංඥා කළා පමණක් නොව, වසර 35 කටත් වැඩි කාලයක් මිනි සහ අනෙකුත් බොහෝ බ්‍රිතාන්‍ය ලේලන්ඩ්/බීඑම්සී කාර් සඳහා බල සැපයූ 1275-සීසී එන්ජිමේ අභාවයට ද හේතු විය. 

මෙට්‍රෝ හි නිෂ්පාදනය වසර දෙකහමාරකට පෙර නතර වී තිබූ අතර හාස්‍යයට කරුණ නම් මිනි එය වෙනුවට ආදේශ කළ මෙට්‍රෝ කාරය ට ආදේශකයක් වූ බවයි.

## බීඑම්ඩබ්ලිව් යුගය (2000-වර්තමානය)
2000 දී බීඑම්ඩබ්ලිව් විසින් මිනී ලබා ගත් විට මුල් මිනි නිෂ්පාදනය අවසන් වූ අතර ඒ වෙනුවට නව මාදිලියක් සාදන ලදී. ෆ්‍රෑන්ක් ස්ටෙෆන්සන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද නව කාරය නවීනත්වයට ගැලපෙන පරිදි මුල් ආකෘති නිර්මාණ බොහෝමයක් අවශෝෂණය කළේය. "මිනි හැච්බැක්" (හැච්) නමින් 2001 දී එළිදක්වන ලද නව කාරය එහි පූර්වගාමියා මෙන් ක්‍ෂණික අලෙවි සාර්‍ථකත්වයක් ලබා ඇත.

මිනි හැච් වන් (ප්‍රවේශ මට්ටමේ), කූපර්, කූපර් එස් (ක්‍රීඩා) සහ ජෝන් කූපර් වර්ක්ස් (ජේසීඩබ්ලිව්) (ඉහළ මට්ටමේ) ආකෘති වලින් ලබා ගත හැකි විය. දියත් කිරීමේදී එය කූපර්, කූපර් එස් සහ එක් වෙනස්කම් වලින් ලබා ගත හැකි විය. 

2000 දී ජෝන් කූපර්ගේ මරණයට පෙර, කූපර්ගේ නම බීඑම්ඩබ්ලිව් වෙත බලපත්‍ර ලබා තිබූ අතර එය කාර් වල උසස් ක්‍රියාකාරී අනුවාදයන් සඳහා භාවිතා කරන ලද අතර එය මුල් මිනි විසින් ආනුභාව ලත් "මිනි කූපර්" හෝ "කූපර් එස්" ලෙස විකුණන ලදී. ජෝන් ඔහුගේ පුත් මයික් කූපර් සමඟ BMW සහ රෝවර්ගේ නව MINI සැලසුම් කණ්ඩායමේ උපදේශකයින් ලෙස කටයුතු කළේය.

2000 දී රෝවර් සංස්ථාව වෙන් කරන විට, මයික් කූපර් BMW යටතේ "ජෝන් කූපර් වර්ක්ස්" (JCW) නමින් තම පියාගේ ව්‍යාපාරය කරගෙන යන කර්මාන්ත ශාලා මිනි හැච් වැඩි දියුණු කිරීමට වැඩ කළේය. 

එම අවස්ථාවේදී, කට්ටලය කර්මාන්තශාලාවෙන් ඇණවුම් කළ නොහැකි වූ අතර කුඩා අලෙවි නියෝජිතයෙකුගෙන් නැවත සවි කිරීමට සිදු විය. නමුත් 2005 අග භාගයේ සිට කූපර් එස් කර්මාන්තශාලාවෙන් ඇණවුම් කළ හැකි වූ අතර  එය අතිරේක විකල්පයක් ලෙස ලබා දෙන ලදී. 

2005 දී එන්ජින් බලය 210 bhp (160 kW) දක්වා වැඩි කරන ලද අතිරේක වැඩි දියුණු කිරීමක් දියත් කරන ලදී. 2008 මැද භාගයේදී, මිනි විසින් ජේසීඩබ්ලිව් පවුලට නව එකතු කිරීමක් ගෙන එන ලදි. එය මිනි ජෝන් කූපර් වර්ක්ස් වේ. මෙය ඇත්ත වශයෙන්ම තවත් බල කට්ටලයක් නොව ආර් 56 මිනි හැච් හි නව අනුවාදයක් වන ආකෘති කේත එම්එෆ් 91 (ක්ලබ්මන් අනුවාදයේ එම්එම් 91) ය. අලෙවි නියෝජිත ජාලය හරහා සැපයිය හැකි 192 bhp (143 kW) බල කට්ටලයට සාපේක්‍ෂව මෙම නව අනුවාදය කර්මාන්තශාලාවේ විශාල වෙනස්කම් සමඟ පැමිණේ. 

2013 දී ජෝන් කූපර් වර්ක්ස් විසින් "ජෝන් කූපර් වර්ක්ස් ජීපී" එළිදක්වන ලද අතර එය ජේසීඩබ්ලිව් චැලෙන්ජ් රේස් කාර් එක මත පදනම්ව නිතිපතා ජෝන් කූපර් වර්ක්ස් හැච්බැක් හි සීමිත සංස්කරණයක් සහිත ධාවන පථ පදනම් කරගත් අනුවාදයකි. ලොව පුරා නිෂ්පාදනය ඒකක 2000 කට සීමා විය. ජීපී 2 හි 218 එච්පී (එක්සත් ජනපද මාදිලි සඳහා 214) ටර්බෝ-ආරෝපිත 1.6 එල් සෘජු සිලින්ඩර එන්ජිමක් සහිත සිලින්ඩර 4 එන්ජිමක් ඇති අතර එය තත්පර 6.1 ක 0-60 ක වේගයක් සහ පැයට සැතපුම් 150 ක උපරිම වේගයක් ලබා දෙයි.
 
ජෝන් කූපර් වර්ක්ස් විසින් මිනි කන්ට්‍රිමේන් ටියුන් කිරීම සඳහා ද කටයුතු කළේය. මෙය මිනි සමාගමේ දොරවල් 5 කින් යුත් ප්‍රථම ජේසීඩබ්ලිව් රථයයි. එය 2012 ජිනීවා මෝටර් රථ ප්‍රදර්ශනයේදී එළිදැක්වූ අතර, කන්ට්‍රිමන් ජේසීඩබ්ලිව් හි උතුරු ඇමරිකානු මංගල දර්ශනය 2012 නිව් යෝර්ක් ඔටෝ ප්‍රදර්ශනයේදී එළිදැක්විණි.

## නිශ්පාදනය සහ අලෙවිය
BMW සතු වීමට පෙර සාම්ප්‍රදායික මිනිස් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබුවේ 2000 (මාර්තු මාසයේදී සමාගම BMW විසින් විකිණෙන තුරු) රෝවර් මූලස්ථානය අසල පිහිටි ලෝන්ග්බ්‍රිජ් කම්හලේ ය. බීඑම්ඩබ්ලිව් විසින් රෝවර් විකිණීමේදී ලෝන්ග්බ්‍රිජ් බලාගාරය අලෙවි කිරීමේ කොන්ත්‍රාත්තුවට ඇතුළත් කර තිබුණි. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් නිෂ්පාදනය තනිකරම ලෝන්ග්බ්‍රිජ් දක්වා තාර්කිකකරණය වූ අතර එම නිසා අන්තිම කාර් තැනූ තැන මෙය වූ අතර, බීඑම්ඩබ්ලිව් විසින් සමාගම බෙදීමට පෙර නව මිනි සඳහා ලෝන්ග්බ්‍රිජ් "ස්වාභාවික නිවස" බවට පත් විය. 

කෙසේ වෙතත්, හිමිකාරිත්වය වෙනස් වීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, බීඑම්ඩබ්ලිව් නව කර්මාන්ත ශාලාවක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා මුළු කව්ලි බලාගාරයම ප්‍රතිසංස්කරණය කර කර්මාන්තශාලාවේ වැඩි කොටසක් විනාශ කරන ලදී. මෙය "ප්ලාන්ට් ඔක්ස්ෆර්ඩ්" ලෙස නම් කරන ලද අතර එම ස්ථානයේ පෙර පැවති වානේ සමාගමේ කව්ලි බොඩි ප්ලාන්ට් සහ ඓතිහාසික මොරිස් කම්හල තිබුණි.

ඔක්ස්ෆර්ඩ් කම්හලේදී “හවුල්කරුවන්” ලෙස හැඳින්වෙන සේවකයින් 4,000 ක් දිනකට කාර් 800 ක් පමණ නිෂ්පාදනය කරති (දළ වශයෙන් වසරකට 240,000). 

කව්ලි හි බොඩි ප්ලාන්ට් හි රොබෝ යන්ත්‍ර 429 ක් තබාගෙන ඇති අතර බොඩි පැනල් 425 ක් එකලස් කරයි; බොඩී සවිකොට පසුව අසල්වැසි තීන්ත ප්ලාන්ට් වෙත ගෙන යන අතර එහිදී තීන්ත-රොබෝවරු බාහිර වර්ණ 14 විකල්ප සහ විකල්ප පරස්පර වහල වර්ණ යොදති. ඇණවුම් කළ හැකි ප්‍රභේද රාශියක් නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා සංරචක 2,400 ක් සවි කිරීම ඇතුළත් වන කව්ලි හි අවසාන එකලස් කිරීම සිදු කෙරේ. 

මුල් දොරවල් දෙකේ මිනිස් වලින් මිලියන 5.3 ක් පමණ අලෙවි වූ අතර එය මෙතෙක් පැවති වඩාත්ම ජනප්‍රිය බ්‍රිතාන්‍ය මෝටර් රථය විය. මේවා දහස් ගණනක් තවමත් මහපාරේ පවතින අතර 1980 ගණන් වලට පෙර ඉතිරි වූ එකතු කිරීම් එකතුකරන්නන්ගේ අයිතමයන් ලෙස ස්ථිරව තහවුරු විය.

## මාධ්‍ය තුළ
මිනී බොහෝ චිත්‍රපට, චිත්‍රපට මාලාවන් සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් වල පෙනී සිටියේය. වඩාත්ම කැපී පෙනෙන එකක් නම් මිස්ටර් බීන් චිත්‍රපට මාලාවයි. මිස්ටර් බීන් චිත්‍රපට වල ලා කොළ පැහැති මිනි මාර්ක් III භාවිතා කරන අතර සමහර විට තැඹිලි පාට කාරයක් ද භාවිතා වේ. 

ඒ හැරුණු විට, බොහෝ වීඩියෝ ක්‍රීඩා සඳහා ද කාරය පෙනී සිටී. වොක්ස්වැගන් බීට්ල් සහ ලෑන්ඩ් රෝවර් ඩිෆෙන්ඩර් සමඟ මිනි කාරය ද 20 වන සියවසේදී වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කාර් එකක් ලෙස සැලකේ.

## යොමු ලැයිස්තුව