open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ඊලාම් යුද්ධයේදී සිවිල් ජනතාව ඝාතනය කිරීම

## පසුබිම 
බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදි පාලකයින් විසින් ශ්‍රි ලංකාවේ පාලන කටයුතුවලදී මෙන්ම අධ්‍යාපනික, ආර්ථික පාලනය වැනි කටයුතුවලදී ද දෙමළ ජනතාවට වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූහ. මෙසේ කිරිමට බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ බෙදා වෙන් කොට පාලනය කිරිමේ ප්‍රතිපත්තිය මුල් විය. දෙමළ සුළු ජනතාව සහ සිංහල මහ ජාතිය අතර ප්‍රචණ්ඩකාරි අර්බුදයක් ඉක්මණින් ඇති වීමට හේතු වුයේ එයයි. 1956 දි ඉදිරිපත් කරන ලද සිංහල පමණයි පනත මගින් ඉංග්‍රිසි සහ දෙමළ භාෂාව පාවිච්චි කිරිමේ සාධාරණ අයිතියට සීමාවන් පන වන ලදි. මෙම ක්‍රියාවලියට එරෙහිව දෙමළ ජනතාව දැක්වූ විරෝධතාවලට ප්‍රචණ්ඩකාරි පිරිස්වලින් පහර ඵල්ල විය. මෙවැනි සිද්ධීන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වැඩි වී 1958 දී ඇති වූ කැරැල්ලක් දක්වා එම තත්ත්වය වර්ධනය විය.

1960 දශකය පුරා පැවති විරෝධතා ව්‍යාපාර සහ ඒවා වැළැක්විමට රජය ගත් ක්‍රියා මාර්ගද දෙපාර්ශවය අතර ද්වේශය වර්ධනය වීමට හේතු විය. 1971 දි දෙමළ සිසුන් ඉලක්ක කර ගත් ප්‍රමිතිකරණ ප්‍රතිපත්තිය සහ වෙනත් සීමාකිරිම් හඳුන්වා දෙන ලදි. එයින් වඩාත් තහවුරු කරන ලද්දේ සිංහල සහ මුස්ලිම් සිසුන්ට පමණක් ඉඩදෙන ක්‍රියා පිළිවෙලකි. මෙහි ප්‍රතිඵලය වූයේ දෙමළ සිසුන් වැඩි පිරිසක් සන්නද්ධ කණ්ඩායම් කරා යොමු විමයි. මෙම නැගී ගෙන එන අංකුර තත්ත්වයන් සම්බන්ධයෙන් පොලීසිය ගත් ක්‍රියාමාර්ගයන්හි ප්‍රතිඵලය වූයේ දෙමළ ජනතාව සහ රජය අතර විරසකය තව තවත් වැඩි වීමයි.

ඉන්පසුව 1977 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයට පැමිණිමෙන් පසු "1977 කැරලි" යන නමින් හැඳින්වෙන කැරළි කීපයක් ඇති වුනි. 1981 දි ප්‍රචණ්ඩකාරි පිරිසක් විසින් ඉතා ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලු යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තබන ලදි. 1983 දක්වා ඒ හා සමාන කුඩා පරිමාණයේ ප්‍රචණ්ඩකාරි ක්‍රියාවන් රජයත් හතු පිපෙන්නාක් මෙන් බිහිවු දෙමළ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් අතරත් ඇතිවුණි. සැළකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් වූ මිනිමැරුම්, පැහැරගෙන යාම්, හිරිහැර කිරිම්, අතුරුදන් කිරිම් පිළිබඳව එම දෙපාර්ශවයට චෝදනා ඵල්ල විය.

                    
## කළු ජුලියේ සිදුවීම් 
කළු ජුලිය ආරම්භ වුයේ එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය විසින් 1982 ජුලි 23 වන දින උතුරේදී හමුදා රථ පෙළකට සැඟවී කරන ලද පහරදීම මුල් කරගෙනය. මෙය දෙමළ කැරලිකරුවන් විසින් පොලිස් නිලධාරීන් හට කරන ලද පහරදීම් පෙළක එක් පහරදීමක් පමණක් විය. මුලින්ම රථ පෙලේ ඉදිරියෙන් ගමන් කරන ලද ජීප් රිය ඉලක්ක කරගෙන බිම් බෝම්බයක් පුපුරවන ලද අතර එයින් අඩුම වශයෙන් සොල්දාදුවන් දෙදෙනෙක් තුවාල ලබන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ජීප් රියට පසු පසින් පැමිණි ට්‍රක් රථයේ සිටි සෙබළුන් ජීප් රිය තුළ සිටි පිරිසට ආධාර පිණිස එළියට පැමිණි විගස ඔවුන්ට ස්වයංක්‍රීය ගිනි අවි හා ග්‍රෙනේඩ්වලින් පහර දෙන ලදී. මෙහිදී එක් නිලධාරියෙක් හා සෙසු නිල 12 ක් මරණයට පත් වූ අතර , තවත් දෙදෙනෙක් බරපතල ලෙස තුවාල ලදහ. මුළු මරණ ගණන 15 ක් වූ අතර , එල්.ටී.ටී.ඊ ප්‍රාදේශීය නායකයෙක් වූ කිට්ටු  විසින් සැගවී සිට කරන ලද මෙම පහරදීම සංවිධානය කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම භාර ගන්නා ලදී.

## සටහන්
වතු දෙමළ කම්කරුවන්ට පුරවැසිභාවය ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම

බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලකයින් විසින් 19 වැනි සහ 20 වැනි ශත වර්ෂවලදී ඉන්දියාවෙන් ගෙන එන ලද වතු කම්කරුවන්ගෙන් යුත් සෑහෙන දෙමළ ජනගහනයක් මධ්‍යම පලාතේ වතු ආශ්‍රිතව වෙසෙති. ඉන්දියන් දෙමළ හෝ වතු දෙමළ යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන මොවුහු ප්‍රධාන වශයෙන් ලංකාවේ තේ වතුවල දැනුදු සේවය කරති. පරම්පරා ගණනක් තිස්සේ ඔවුන් දරිද්‍රතාවයෙන් පීඩා විදින අතර නොකඩවා පහත් ජිවන තත්ත්වයක් අත් විදිති. එකම භාෂාවක් කතා කරන නමුදු උතුරේ සහ නැගෙනහිර සිටින අනෙක් දෙමළ ජනතාව, උඩරට දෙමළ ජනතාව වෙනත් ජන කොට්ඨාශයක් ලෙස සලකා කටයුතු කරති.
                    
        

1949 දී ඩී.එස්. සේනානායක රජය වතු කම්කරුවන්ට පුරවැසිභාවය නොදීමට නීතියක් සම්මත කර ගත්තේ ඔවුන් රටක් නැත්තවුන් තත්ත්වයට හෙළමිනි.

මෙහි ප්‍රතිඵලය වුයේ දේශපාන සමතුලිතභාවය දෙමල ජනතාවගෙන් ඈත්වීමයි. 1948 දී නිදහස ලබන විට පාර්ලිමේන්තුවේ 33% ඡන්ද බලය දෙමළ ජනතාවට තිබුණි. වතු දෙමළ ජනතාවට ඡන්ද බලය අහිමි වීම මත එම ප්‍රමාණය 20% දක්වා අඩුවිය. සිංහලයනට පාර්ලිමේන්තුවේ 2/3 ක බලය ලබා ගැනීමට හැකිවීමෙන් සිංහල ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී විරෝධය පෑමට දෙමල ජනතාවට තිබුණු ඉඩ ප්‍රස්ථා අහිමි විය. මෙම අසාමානත්වයට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ සිංහල බහුතරයක් සිටින බහු ආසන මන්ත්‍රී කොට්ඨාශයකින් දෙමළ මන්ත්‍රීවරයෙකු තෝරා ගැනීමය. බහු ජාතික ආසන ඇති කිරීමට හේතුව වුයේ ඉදිරි ජාතිකවාදී ආණ්ඩුවකදී සුදු ජාතීන්ට වැඩි බලයක් ඒම වළක්වනු පිණිසයි.

පුරවැසිභාවය අහිමි කිරීමෙන් පමණක් සෑහීමට පත් නොවී ඉන්පසු බලයට පත් පක්ෂ රාජ්‍යයන් කීපයක්ම උත්සාහ කළේ වතු දෙමල ජනයා සම්පුර්ණයෙන්ම රටෙන් ඉවත් කිරීමටයි. 1962 දී එවකට අගමැති එල්. බී. ශාස්ත්‍රි සමග ගිවිසුමක් අතසන් කරන ලදී. දෙවැනි ගිවිසුම ඉන් අවුරුදු 3කට පසුව ඉන්දිරා ගාන්ධි සමග අත්සන් කෙරිණි. මෙයින් වතු දෙමළ ජනතාව 600000 ක් අවුරුදු 15 ක් තුළ ඉන්දියාවට යැවීමටත් 375000 කට ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවැසිභාවය දීමටත් එකගතාවයක් ඇති විය. මෙයින් පළමු පිරිස ඉන්දියාවට නොගිය අතර ශ්‍රී ලංකාවේ නැවතුණහ. එහෙත් එම ඡන්ද බලයද, පිටරටකට යාමේ අවස්ථාවද , සැබෑ ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමේ අවස්ථාවන් අහිමි කර ගනිමිනි. 2003 දී ඉතිරිව සිටි උඩරට දෙමළ ජනතාවට පුර්ණ පුරවැසිභාවය ප්‍රදානය කරන ලදී.

## සටහන්
සිනෙමා ෆෝඩී (මෘදුකාංගය)

**සිනෙමා ෆෝඩී** යනු සුප්‍රසිද්ධ ත්‍රිමාන වැඩසටහනකි. එය චිත්‍රපටවල වඩා ජනප්‍රිය වී තිබේ. එයට හේතු වී ඇත්තේ එය සාර්ථක ලෙස   (composing ) වැඩසටහන් සමඟ සම්බන්ධ වී තිබීමය. එසේම එය ඉතා දැකුම්කළු මෙන් ම භාවිතයට පහසු වන ලෙස සකස් කර තිබීමද එහි ජනප්‍රියත්වය සඳහා බලපා තිබේ. මෙම ක්‍රමවේදය පෝලර් එක්ස්ප්‍රස්  (polar Express) ඕපන් සීසන් (open season)  හා මොන්ස්ටර් හවුස්   (Monster Mouse) වැනි චිත්‍රපට සඳහා භාවිතා කර ඇත.
මෙම වැඩසටහන දැනට වැඩියෙන් භාවිතා වන්නේ ත්‍රිමාන වැඩසටහන්වල ක්‍රියාත්මක වන සමුහ  (points) (Vertices) සමඟය. මෙහි දි ත්‍රිමාන ඡායාව නිර්මාණය වන්නේ වස්තු වල තුන්පිට කිහිපයක් නිරූපණය කිරීමෙනි.  නිසල ඡායාරූප, චිත්‍රපට මෙන්ම ස්භාව ධර්මය ද මෙම ක්‍රමවේදය ඔස්සේ නිරූපණය කළ හැකිය.

එයට ඊට ආවේණික  වූ පරිගණක භාෂාවක් ඇත. 
             
C.O.F.F.E.E	වන මෙය 	Jscript  හා වඩාත් භාවිතා   C++API සමාන වේ. මිල රහිත 
C++SDK (plugins) සඳහා යොදා ගන්නා අතර එය එයට ම යොදා ගන්නා මෘදුකාංගයකින් ද සමන්විත වේ. තවද මෙය (plug in cafe)  වලින් ලබාගත හැක. 

    
මැක්සන්  (MAXON) ආයතනය විසින් වැඩසටහන් හතරක් හදුන්වා දී ඇත. එනම්, (The care cinema 4D application) ද කෙයාර් සිනොමා ෆෝඩ් ඇප්ලිකේෂන්, (the excel bundle) ද එක්සෙල් බන්ඩින්  (Net render (3 license) PyroCluster, Advanced Render, MOCCA and Thinking particles)ඇතුලත්ව ,  (the studio bundle) ද ස්ටුඩියෝ බන්ඩිල් , මෙය සෑම මොඩුයුල වලින් හා  Cinema 4 D  වලින්  ද සේවා සහතිකයක් ද තවත් නවීන අංග වලින්  ද සමන්විත වේ. මෙම මාදිලිය ලබාගත හැක්කේ විශේෂ ඉල්ලීමක් මත පමණි.

පළමුව Cinema 4 D   නිපදවන ලද්දේ අටිගා  (Amiga) පරිගණක සඳහාය නමුත් පසු කාලයේ දී එය මැක් (Mac), ඕ එස් එක්ස්  (Mac OS X) මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්   (Microsoft windows)  මෙන්ම වර්තමාන ලිනක්ස්  (Linux.) සඳහා ද ඉදිරිපත් කර ඇත.

සෑම මැක්සන්  (MAXON)  භාවිතාකරන්නෙකුටම ත්‍රිමාණ මෘදුකාංග සඳහා ලගා වීමට ඔවුන්ගේ මෘදුකාංග හරහා ඉඩ ලබා දී ඇත. පුහුණු ඩීවීඩී තැටි හා ජි. බී වලට වැඩි ප්‍රමාණයක උපදේශක (ජර්මානු බසින් හා ඉංග්රීසි බසින් ) මෙයට උපකාර වී ඇත. තවද මැක්සන් (MAXON)  ඉගෙන ගන්නා පිරිසට  සම්බන්ධ වීමට සිනවෙන්ස්ඩි ඩොට් කොම් (cinevencdy.com)  නමැති සමාජයක් ද පිහිටුවා ඇත. තවද මීට අමතරව  ෆෝඩ් කැෆේ (4D  café), (Spanish forum) හා සි ජි ටෝක් (CG talk)  වැනි සජීවි සන්නිවේදන පහසුකම් ද සලසා දී තිබේ.  මැක්සන්  (MAXON) HQMC ලියවිලි හා උපදේශන එකට එකතු කර මෘදුකාංග සමඟ ලබා දීමක් සිදු කරයි. 

සිනෙමා ෆෝඩී (cinema 4D) අඩොබි ආෆ්ටර් ඉෆෙක්ට්ස්  (Adobe after effects) මඟින් දක්වා ඇති පරිදි.

ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග
උඩරට යුද්ධ අතරමැදි කාලය (1805-1815)

පළමු උඩරට යුද්ධය අවසානයේ හා දෙවැන්න අතර වූ අවුරුදු 10 ක කාලය තුළ සිදු වීම් කෙසේද කියතොත් දෙවැනි යුද්ධයේ ස්වරූපය පළමුවැන්නට වඩා සෑහෙන වෙනසක් ගත්තේය. 1805 දී බ්‍රිතාන්‍යයට උඩරට සතුරු රදළවරු රාශියක් සමග මත ගැටුම් ඇති කර ගැනීමට සිදු වූ නමුදු 1815 එම රදළවරුම උඩරටට පැමිණෙන ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයින්ට ඇරයුම් කොට ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු බලයෙන් පහ කිරීමට උදව් ද කළහ.

එවකට ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා වූ මේට්ලන්ඩ් විසින් මහා පරිමාණ නීතිමය හා සාමාජයීය ප්‍රතිසංස්කරණ රැසක් හඳුන්වා දෙන ලදී. එහි අරමුණ වුයේ බ්‍රිතාන්‍ය බලය ආරක්ෂා කිරීම හා ව්‍යාප්ත කිරීමයි. දූෂණ තුරන් කිරීම සඳහා සිවිල් සේවය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමද, කුල නීතිය පදනම් කර ගත් ලාංකික මහාධිකරණයක් ආරම්භ කිරීම ද ඊට ඇතුළත් විය. ඒ සමඟ ලන්දේසි පල්ලිවලට තිබුණු වරප්‍රසාද නැති වූ අතර කතෝලික ප්‍රජාවට ඡන්ද බලය හිමි විය. මේට්ලන්ඩ් බෞද්ධ අධිකාරී බලයට රහසින් පීඩා කළ අතර යුරෝපීයයන්ට අක්කර 4000 ක බිම් කොටස් දෙන බව පැවසීමෙන් ඔවුන් දිවයිනට ගෙන්වා ගැනීමද අපේක්ෂා කළේය. ඔහුගෙන් පසු පැමිණි රොබට් බ්‍රවුන්රිග් ද මෙම ප්‍රතිපත්ති ඉදිරියට ගෙන ගියේය.

1807 දී සාදා නිම කරන ලද නුවර වැවෙහි අලංකාරය හැරෙන්නට එම ව්‍යාපෘතිය ජනතා ප්‍රසාදයට ලක් නොවීය. ඊට හේතු වූයේ එයින් ප්‍රායෝගික වශයෙන් සේවයක් සිදු නොවීමයි. සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් එවැනි විශාල වාරි කර්මාන්ත තැනවීමේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ කුඹුරුවලට ජලය සැපයීම වුවත් මැද සෙංකඩගල කුඹුරු තිබුණේ නැත. 1810 දී රජු විසින් පිළිමතලාවේ අදිකාරම්ව ඔහු දරමින් සිටි ප්‍රධාන ඇමති ධූරයෙන් ඉවත් කරන ලදී. ඊළඟ වසරේ පිළිමතලාවේ අදිකාරම් කැරළි ගැසුවේය. රජතුමා විසින් නුවර ප්‍රධානීන්ද බියට පත්කරමින් ඔහු මරණයට පත් කරනු ලැබුවේය. රජු තවදුරටත් බලවත් බෞද්ධ සංස්ථා සතු ධනය හා ඉඩම් බලහත්කාරයෙන් ලබා ගෙන අන් සතු කළේය. මේ කාලය මුළුල්ලේ බ්‍රිතාන්‍ය සිවිල් සේවකයෙකු වූ ජෝන් ඩොයිලි සිංහල රදළවරු කීප දෙනෙකු සමග සම්බන්ධතා පවත්වා ගෙන ගියේය. ඔව්හු නායක රජ පෙළපතකට වඩා බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය වඩා හොඳ යයි සිතූහ.

## සටහන්
හින්දු අලුත් අවුරුද්ද

ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න:

* හින්දු චන්ද්‍ර අලුත් අවුරුද්ද: Chaitra Navaratri or Navarati (March–April)
* හින්දු සූර්‍ය අලුත් අවුරුද්ද: පුත්තාණ්ඩු
* හින්දු මූල්‍ය චන්ද්‍ර අලුත් අවුරුද්ද: Kartik Shukla Pratipada (October–November)
මානව චර්යාමය පරිසර විද්‍යාව

මිනිස් චර්යාව සහ සංස්කෘතික විවිධත්වය හැදෑරීමේදී මානව චර්යාමය පරිසර විද්‍යාව යොදා ගැනේ. මෙම අධ්‍යයනාංශයේදී පාරිසරික සන්දර්භය තුළ සිදුවන මානව ගතිලක්ෂණ අනුවර්තනයවීම, චර්යාවන් සහ මිනිස් ජීවිතවල අතීතය විමසාබැලීම සිදුකෙරේ. මානව චර්යාමය පරිසරවිද්‍යාව පරිණාමීය මනෝවිද්‍යාව, සංස්කෘතික පරිසරවිද්‍යාව සහ තීරණ න්‍යාය වැනි විෂයයන් සමග අන්තර් සම්බන්ධතාවයෙන් යුතුය. පාරිසරික සහ සමාජ සාධක සමාජ තුළ මෙන් ම සමාජ අතර ද මිනිස් චර්යාව හැඩගැස්වීමෙහිලා කෙසේ බලපාන්නේද යන්න තීරණයකිරීම මෙම අධ්‍යයනාංශයේ එක් අරමුණකි. තව ද වර්ධනය, සංවර්ධනය, ප‍්‍රජනනය, දෙමාපිය රැකවරණය සහ සහකරුවකු සොයාගැනීම වැනි කි‍්‍රයාවන්ගෙන් සමන්විත වෙයි. එමෙන්ම තරඟකාරී ජීවන කි‍්‍රයාවලියේදී මානව චර්යාවෙහි ඇතිවන වෙනස්කම් පැහැදිලි කිරීම ද මෙම විෂයයෙහි අනෙකුත් පරමාර්ථය වෙයි.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
වෛද්‍ය මානව විද්‍යාව

වෛද්‍ය මානවවිද්‍යාව, සමාජ හා සංස්කෘතික මානවවිද්‍යාවේ අනුවිෂයකි. සෞඛ්‍ය, රෝගාබාධ සහ හෙදකර්මය හා ඒ හා සබැඳි සංසිද්ධීන්ගේ සමාජයීය කි‍්‍රයාකාරීත්වය සහ සංස්කෘතික නියෝජන පිළිබඳව මානව විද්‍යාඥයින් විසින් පවත්වන ලද ආනුභූතික පර්යේෂණ සහ එහිදී බිහිවූ න්‍යායයන් හඳුන්වාදීම පිණිස වර්ෂ 1963 දී පමණ සිට  මෙම පදය භාවිත කෙරේ. තවද මේ සඳහා සෞඛ්‍ය පිළිබඳ මානව විද්‍යාව සහ රෝගාබාධ පිළිබඳ මානව විද්‍යාව වැනි වදන් ද යුරෝපීය රටවල භාවිත කෙරේ. වෛද්‍ය මානව විද්‍යාව යන පදය පෘතුගීසි භාෂාවේ එන “medische anthropologie” යන වචනයේ පරිවර්තනයක් සේ සැලකේ. එය වර්ෂ 1940 දී පමණ කාලයේදී සෞඛ්‍ය සහ රෝගාබාධ සම්බන්ධයෙන් සිදුකරන ලද දාර්ශනික අධ්‍යයන ගැන සඳහන් කිරීම සඳහා ඇතැම් ලේඛකයින් විසින් භාවිත කරන ලද්දකි 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:මානවවේද
පියරේ ටිල්හාඩ් ඩී චාර්ඩින්

පියරේ ටිල්හාඩ් ඩී චාර්ඩින් ප‍්‍රංශ දාර්ශනිකයෙකි. ජේසු නිකායික පූජකවරයෙකි. පාෂාණභූතවිද්‍යාව සහ භූගර්භවිද්‍යාවෙහි ප‍්‍රවීණයෙකි. පීකිං මානවයා සොයාගැනීම සඳහා ද දායක වූවන්ගෙන් එතුමා එක් අයෙකි .

ටිල්හාඩ් විසින් ලියන ලද ප්‍රධානම ග‍්‍රන්ථය වන මිනිසා පිළිබඳ ප‍්‍රපංචය ප‍්‍රසාරණය යන කෘතියෙහි විශ්වය පිළිබඳ පුළුල් විග‍්‍රයක කර තිබේ. හෙතෙම  බයිබලයේ උත්පත්ති පොතෙහි දැක්වෙන ලෝක නිර්මාණය පිළිබඳ සාම්ප‍්‍රදායික අර්ථකථනය බැහැර කළේය. මෙය ශාන්ත ඔගස්ටින් විසින් වර්ධිත මූලික පාපය පිළිබඳ අදහස බිඳ දමන්නක් ලෙස සිතූ බැවින් රෝමයේ වතිකානුවේ ඇතැම් නිලධාරීන්ගේ අප‍්‍රසාදයටද  හේතුවිය.

ටිල්හාඩ් ගේ ස්ථාවරයට පල්ලියේ බලධාරීන් එරෙහි විය. ඔවුන් විසින් ටිල්හාඩ් ගේ කෘති එතුමාගේ ජීවිත කාලය තුළ ප‍්‍රකාශයට පත්කරන්නට අවසර දෙනු නොලැබීය. එතුමාගේ මරණින් පසුව කම්පා වන ජෝන් පාප්තුමා ටිල්හාඩ් පුනරුත්ථාපනයට ලක්කළ නමුත් පරිණාමය පිළිබඳ තත්කාලීන පල්ලියේ ස්ථාවරය කෙරෙහි එතුමාගේ කෘති වැදගත් පලපෑමක් කළ බව සලකනු ලැබේ.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:1881 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1955 මරණ
මයික්‍රොසොෆ්ට් ඩිරෙක්ට් ත්‍රීඩී

ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) යනු මයික්‍රෝසොෆ්ට්හි  Direct x API හි කොටසකි. මයික්‍රෝසොෆ්ට්හි සමහර කාරක පද්ධතීන්වල පමණක් ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) අන්තර්ගත වන අතර   X box සහ X box 360 හි ග්‍රැෆික් සඳහා  ද යොදා ගෙන ඇත. ක්‍රියාකාරිත්වය වැදගත් වන ත්‍රීමාන ග්‍රැෆික් සඳහා  ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) යොදා‍ගැනෙන අතර එයට උදාහරණ ලෙස පරිගණක ක්‍රිඩා පෙන්වා දිය හැකිය.  ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) පරිගණක යෙදුම්  වලදී සම්පූර්ණ තිරයට යොදාගැනීමට අවස්ථාව සලසා දෙයි. එමෙන්ම තමන්ගේ ග්‍රැෆික් කාඩය මඟින් අවස්ථාව සලසා දී ඇත්නම් ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) මඟින් දෘඩකාංගවල වේගය වැඩි කිරීම ද සිදු කරයි. 3D ග්‍රැෆික් දෘඩකාංගවල  විශේෂිත වූ ග්‍රැෆික් තාක්ෂණයන් ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) මඟින් ඉස්මතු කළ හැකි අතර එවැනි ඒවා සඳහා උදාහරණ ලෙ‍ස  Z- අවරෝධකය (buffering), anti - aliasing, ඇල්ෆා සම්මිශ්‍රණය (alpha blending), අනුරූපණය (mapping), වායුගෝලීය ප්‍රතිවිපාක සහ නිවැරදි ආකෘති (correct texture) අනුරූපණය වැනි දෘඩකාංග පෙන්වා දිය හැකිය. අනෙකුත්  Direct X තාක්ෂණයන් සමඟ එක්ව  ගත් විට  ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) හි විඩීයෝ අනුරූපණය, ත්‍රිමාණ ග්‍රැ‍ෆික් ද්විමාණ බවට පත්කිරීම වැනි විශේෂාංගද ඇත. 

ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) යනු ත්‍රිමාණ API එකකි. ත්‍රිමාණ පරිවර්තනයන් සඳහා අවශ්‍ය විධාන එහි ඇතුල් වේ. කෙසේ හෝ  ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) 8 වැනි පිටපත පෙර  Direct draw හි විශේෂ අංගයන් වලට වඩා දියුණූ අංගයන්ගෙන් යුක්ත වන අතර එහි ද්විමාණ දර්ශන පරිවර්තනය ද සිදු කිරීමට හැකියාව  ඇත.  නවතම දර්ශන කාඩ්වල ඇති දියුණු තාක්ෂණයට සරිලන  අයුරින් ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) දියුණු කිරීමට මයික්‍රොසො‍ෆ්ට් ආයතනය නිරන්තරයෙන්  බැදී සිටි.  ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) සමහර  මෘදුකාංග සඳහා අණුකරණයක් ලෙස යොදාගත හැකි නමුත් එය පරිගණකයේ නැති පික්සල් මෘදුකාංග සඳහා අණුකරණයක් ලෙස යොදාගත නොහැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) යොදාගැනෙන මෘදුකාංගයකට  Pixelshaders අවශ්‍ය වුවහොත් සහ එම විශේෂාංගයට පරිගණකයේ වීඩියෝ කාචය සුදුසු නැතිවුවහොත් ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) එහි යොදාගත නොහැකිය. ත්‍රිමාණ අනු රූපයන් හි ඇති රටාවන් සහ බහුඅස්‍රයන් සකස් කිරීමේ හැකියාවක්  ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) සතුවන නමුත්  එමඟින් තත්ත්වය හා ක්‍රියාකාරීබව, මෘදුකාංග වලට සාපේක්ෂව පහත වැටීමක් සිදුවේ. API  එක Reference Rasterizer එකක් අර්ථ දක්වා නොමැති අතර එය  Pixel shaders සඳහා යොදාගැනීමේ දී ඉතා අක්‍රමවත් බැවින් භාවිතය ඉතා අඩුවේ.
          

ඍජු ත්‍රිමාන (Direct 3D) හි ප්‍රධාන තරගකරුවන්නේ Open GL එකයි. එහි බොහෝ විශේෂාංග සහ මෙවලම්, (API එකේ නොමැති) ඇත.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිමාණ සජීවීකරණය
{|

|-

|Direct3D
|-
{|
සමූහ උත්තේජනය

**සමූහ උත්තේජනය** යනු  චිත්‍රපට සඳහා වර්තමානයේ බොහෝ ලෙසින් ත්‍රිමාන පරිගණක චිත්‍රකයන්හී දක්නට ලැබෙන ස්ථිතීන් හෝ චරිත විශාල සංඛ්‍යාවක් චලනය කිරීමට උත්තේජනය සැපයීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙම සමූහ උත්තේජනය කරන අතරතුර, නිරික්ෂිත මානව චර්යාත්මක අන්තර්ක්‍රියා සැලකිල්ලට ගැනෙන්නේ සාමුහික චර්යාව ප්‍රතිවලිත කිරීම සඳහාය.

මෙම සමූහ උත්තේජන අවශ්‍යතාවය ඇතිවන්නේ, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවේදයන් භාවිතා කිරීමෙන් ප්‍රායෝගික ලෙසින් සජීවීකරණය කල හැකි ගණනට වඩා ඇටසැකිලි/ඇටකටු වැනි පාත්‍ර වර්ගයා   වැඩි සංඛ්‍යාවක අවශ්‍යතාවයක් කිසියම් දර්ශනයක් අපේක්ෂා කරන විටදීය. සමූහ උත්තේජන ක්‍රමවේදය මගින් පිරිවැය සඵලතාව හැකියාව  සලසන අතර එලෙසින්ම උත්තේජිත එක් එක් පාත්‍රවර්ගයා හෝ කාරකය හෝ  වෙන වෙනම පාලනය කිරීමේ හැකියාවද ලබා දෙයි.

සජීවිකාරකයෝ දර්ශීය වශයෙන් සිදුකරනුයේ සම්පූර්ණ පාත්‍රවර්ගයා සඳහා හෝ ප්‍රත්‍යෙක කායික කොටස් සඳහා හෝ චලන පුස්තකාලයක් නිර්මාණය කිරීමයි. සැකසුම සරලීකෘත කරනු වස්, මෙම සජීවිකරණයන් සමහරවිට  රූපකාරකයන් ලෙසින් *පැලහීම* කරනු ලැබේ. විකල්ප වශයෙන්, මෙම චලනයන්  *පටිපාටිමය ලෙසින්* ජනිත කල හැක - එනම් මෘදුකාංග තුලින් ස්වයංක්‍රීයව රංග රචනයකල හැක.

සමූහයේ සත්‍ය චලනය සහ අන්තර්ක්‍රියා දර්ශීය වශයෙන් සිදු කෙරෙන්නේ පහත ආකාර දෙකකින් එක් අයුරකිනි:

## අංශු චලනය 
පාත්‍රවර්ගයා ලක්ෂ්‍යාකාර  අංශූන්ට අමුණා තැබෙන අතර, ඉන්පසු සුළඟ, ගුරුත්වය, ආකර්ෂණ, සහ ගැටුම් සමායිත කිරීමෙන් ඒවා සජීවීකරණය කෙරෙයි. අංශු ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමට සාමාන්‍යයෙන් අධික වැයක් සිදු නොවන  අතර, බොහෝ ත්‍රිමාන මෘදුකාංග පැකේජ තුල එය සිදු කල හැක.  කෙසේ වුවත් මෙම ක්‍රමයේ ප්‍රායෝගික ‍දෝෂයක් වන්නේ අවශ්‍ය ලෙස චරිත යොමු කිරීමට ඇති අපහසුවත් චලන පැතලි තලයකට සිමාවීමත් ය. කෙසේවෙතත්, මෙම ක්‍රමවේදය එතරම් යතාර්ථනිරූපිත නොවන්නේ අවශ්‍ය වූ විටෙක එක් එක් ස්ථිතීන් මෙහෙයවීම අපහසු වන අතර චලිතය සාමාන්‍යයෙන් පැතැලි පෘෂ්ඨයකට සීමා වන නිසාවෙනුත්ය.

## සමූහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (ඒ. අයි.) 
වස්තුවක් එසේත් නැත්නම් කාරකයට (Artificial intelligence) ලබා දේ. මෙම ක්‍රමය කාරකයක් හට පෙනීමෙන් දැක්ම, මූලික හැගිම්, ශක්ති මට්ටම වැනි දෑ මූලික කර ගනිමින් මෙහෙයවීමක් සිදු කරයි.‍මෙම කාර්යයන් හට පසුව අරමුණු ලබා දීමේදී ලෝකයේ විශාල පිරිසකගේ එකතුවක් මෙන් අනෝන්‍යව ක්‍රියාකිරීමට අවස්ථාව ලබා දේ. බොහෝ විට එම චරිත වටපිටාවේ අවයවයන්ට අනුව ක්‍රියා කරයි. එනම් කදු නැගීම ඉනිමං වලින් බැසීම වැනි ක්‍රියාකාරකම් සඳහා සැකසුම් කරයි. මෙම ක්‍රමය (partice Mation) ක්‍රමයට වඩා තාත්වික නමුත් වඩා මිල අධික වේ

(AI) ක්‍රමයේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයක් වන්නේ (New Line cinema's) ද ලෝඩ් ඔෆ් ද රින්ග් (The lord of the ring) චිත්‍රපටයේ සටන් වදින හමුදාවන්ය. මෙහි දී පිරිස් අනුකරණය කර ඇත්තේ (Wera Digital's) (Massive software) මදුකාංගය යොදා ගනිමිනි.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිමාණ සජීවීකරණය
ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය

ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය අධ්‍යාපනයේ ප‍්‍රථම අදියර වේ. පෙර පාසැල එයට පූර්වගාමී වන අතර ද්විතීය අධ්‍යාපනය ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනයට පසුව පැමිණේ. උතුරු අමෙරිකාවේ මෙම අධ්‍යාපන අවදිය මූලික අධ්‍යාපනය වශයෙන් සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

බොහෝ රටවල ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලබාගැනීම දරුවන්ට අනිවාර්ය වන අතර එය ලබාදීම සඳහා කි‍්‍රයා කිරීමට දෙමාපියන් නීතිමය වශයෙන් බැදී සිටී. ද්විතීය පාසැලට හෝ උසස් පාසැලට මාරුවීම සිය කැමැත්ත පරිදි සිදුවන නමුත් එය වයස අවුරුදු එකොලහේදී හෝ දොළහේදී සිදුවෙයි. ඇතැම් අධ්‍යාපන පද්ධති අනුව වෙන්ව පිහිටි මධ්‍යම පාසැල් ඇත. වයස අවුරුදු දහහතරේදී පමණ එහිදී අවසාන අධ්‍යයන අදියරට සංක‍්‍රමණය විය හැකිය.

ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ ප‍්‍රධාන අරමුණු වනුයේ සිසුන්ට මූලික භාෂාමය හා ගණිතමය හැකියාව ලබාදිමත් විද්‍යාව, භූගෝලවිද්‍යාව, ඉතිහාසය සහ වෙනත් සමාජයීය විද්‍යා විෂයයන් සඳහා පදනම් දැනුමක් සැපයීමත් ය. එහෙත් ප‍්‍රමුඛත්වය දිය යුතු ක්ෂේත‍්‍ර කවරේද යන්න සහ ඒවා ඉගැන්විමේදී අනුගමනය කළයුතු ක‍්‍රමවේදය කුමක්ද යන්න විවාදාත්මකය.

ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණකර උසස් හෝ ද්විතීයික පාසැලකට ප‍්‍රවේශවන තෙක් ක‍්‍රමයෙන් උසස් කෙරෙන පන්ති සහිත පාසැලකින් එය ලබාදීම පවත්නා තත්වයයි. දරුවාගේ අධ්‍යාපනය මෙන් ම ශුභසාධනය ද සඳහා වගකීම දරන එක ගුරුවරයෙකු යටතේ වර්ෂයක පමණ කාලයක් පුරා දරුවා ගත කරයි. සංගීතය හා ශාරීරික අධ්‍යාපනය වැනි ඇතැම් විෂයයන් පිළිබඳ විශේෂඥ ගුරුවරුන්ගේ සහාය මෙම කාලය තුළදී එකී ගුරුවරයාට ලැබේ. මේ අනුව ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයේ විශේෂ ලක්ෂණය වනුයේ එක ම ගුරුවරයෙකු යටතේ ඉගෙනීමත් පන්තිය සමග සමිප සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනීමට අවස්ථාව උදාවීමත් ය.
    

සාම්ප‍්‍රදායිකව මුල් අධ්‍යාපනයේ අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් වනුයේ විවිධාකාර ශාරීරික දඬුවම් ය. මෑතක සිට මෙම ක‍්‍රමයට විරෝධය පළවී ඇති අතර බොහෝ රටවල විශේෂයෙන් බටහිර රටවල ඒවා නීතියට පටහැනි කි‍්‍රයා සේ සැලකේ.

දරුවෙකු ගේ අනාගතය තීරණය වන මූලික අඩිතාලම ලෙස ප්‍රාථමික අධ්‍යාපන ක්‍රමය හදුන්වා දීය හැක.

## අමතර අවධානයට 
* ද්විතීය අධ්‍යාපනය
* Education Index
* List of education articles by country
* List of schools by country
* *The New England Primer* 1620–1720

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* National Association for Primary Education (UK)
* Teachers TV Free Resources and Downloads for Primary School Teachers
* BBC schools website 4-11
* Educational Resources  — OER Repository from WP for Primary School Teachers
* Teach.com Information for Elementary School Teachers in the U.S. 
*  A view from the United States in 1920.

ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය
රක්ෂා බන්ධන

**රක්ෂා බන්ධන**, (*ආරක්ෂා බැඳීම*) හෝ  **රක්ෂී** යනු, ප්‍රාථමික වශයෙන්  ඉන්දියාව, මුරුසිය සහ  නේපාලය(මදේශීවරුන් පමණි) යන රටවල විසින් පිළිපදනු ලැබෙන,  හින්දු උත්සවයක් වන අතර, එහිදී සැමරෙන්නේ සෙහොයුරන්, ඥාති සොහොයුරන් සහ සොහොයුරියන් අතර සම්බන්ධතාවයයි. ඉන්දියාවේ බොහෝ තැන්හී එය  **රක්ෂී පූර්නිමා** ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි.  පකිස්තානයේ සමහර කොටස්වලදීද එය සැමරෙයි. මෙම උත්සවය පවත්වනු ලබන්නේ හින්දුවරු, ජෛනවරු සහ සමහරක් ෂීක්වරු විසිනි.

මෙම උත්සවයේ ප්‍රධාන අංගය වනු‍යේ ආරක්ෂාව ලබා ගැනීම වස් සොහොයුරියක විසින් රාකි නමින් හඳුන්වන ශුද්ධ වූ නූල් පටක් සොහොයුරකුගේ අතෙහි ගැට ගැසීමකි. මීට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සොහොයුරා විසින් සොහොයුරියට ත්‍යාගයක්  දී ඇගේ ආරක්ෂාව සලසන බවට කැප වෙයි. සොයුරු සොයුරියන් විසින් ඔවුනොවුන්ට රස කැවිලි කැවිමද මේ උත්සවයේ විශේෂ ලක්ෂණයකි. මෙම ආරක්ෂාව සැලසීම හුදෙක් එකම පවුලේ සහෝදර සහෝදරියන් අතර පමණක්ම සිදුවිම අවශ්‍ය නොවේ . මේ සඳහා මස්සිනා, නෑනාවරු හෝ මිතුරු මිතුරියන් ඉදිරිපත් විමද  සිදුවේ. මිනෝර්හි රාණි, කරුණාවති යන ස්ත්‍රියක් ඇයට බන්දුර් ෂා නැමැත්තෙකුගෙන් තර්ජන එල්ල වූ අවස්ථාවක සිය ආරක්ෂාව පිණිස නූල් පටක් ‍මෝගල් අධිරාජ්‍යයකු වූ හුමායන් වෙත යැව් බව සඳහන් වේ. මෙහිදි හුමායන් ඔහු නිරතව සිටි යුධ මෙහෙයුම  නවතා ඇගේ ආරක්ෂාව සඳහා ආ බවත් සඳහන් වේ.

මෙම රාකි චාරිත්‍රය අනෙකුත් අවස්ථාවලදී ද භක්තීත්වය ප්‍රකාශ කිරිම සඳහා යොදා ගැනේ. (පවුලෙන් පිටස්තර අය සමඟ වුවද චාරිත්‍රය සිදුකල බව සඳහන් ව ඇත). ‍

## ආශ්‍රිත
ආර්ය සත්‍යය

පාලි භාෂාවෙන් සච්ච යනු සත්‍යය හෙවත් ඇත්ත වේ. බුදුදහමේ දී සත්‍යය පිළිබඳ හමුවන වැදගත්ම අවස්ථාව වන්නේ චතුරාර්ය සත්‍ය පිළිබඳ දේශනාවයි. සච්ච පාරමිතාව දස පාරමිතාවෙන් කොටසකි.

**යථාර්ථය පිළිබඳ ගැඹුරු සත්‍යය**

බුදුදහමේ සත්‍යය බොහෝ විට හඳුන්වන්නේ අරිය සච්ච හෙවත් ආර්ය/ උතුම් සත්‍යය යනුවෙනි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පළමු ධර්ම දේශනාව වන ධම්මචක්කපවත්තන සුත්‍රයේදී චතුරාර්ය සත්‍ය පිළිබඳ සඳහන් වේ.
"මහණෙනි, උතුම් මනුෂ්‍යයාට යථාර්තය දුක් සහගත බව අවබෝධ වේ. උපත දුකකි, මහළු වීම දුකකි, ලෙඩවීම දුකකි, ප්‍රියයන්ගෙන් වෙන්වීම දුකකි, අප්‍රියන් සමඟ විසිමට සිදුවීම දුකකි. කෙටියෙන් දැක්වුවහොත් පංචස්කන්ධයෙන් හටගන්නා උපාදානය දුකකි."

" මහණෙනි, උතුම් මනුෂ්‍යයාට දුක ඇතිවීමට හේතුව අවබෝධ වේ. තණ්හාවෙන් නැවත භවයක් ඇතිවේ."

"දුක නැති කිරීම සත්‍යයක් බව උතුම් මනුෂ්‍යයාට අවබෝධවේ. තණ්හාවෙන් මිදී නිදහස් වීම දුකෙන් මිදීමට මාර්ගයයි."

"දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය නම් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගයයි"
පුරාවිද්‍යාත්මක අඩවි

[thumb|right|250px| [මෙක්සිකෝව|මෙක්සිකෝවෙහි   වහාකාහී, සැපෝටෙක් අඩවියක් වන මොන්ට් ඇල්බාන්]]
**පුරාවිද්‍යාත්මක අඩවියක්** යනු අතීත ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව (ප්‍රාග්ඓතිහාසික, ඓතිහාසික හෝ සමකාලීන ) සාක්ෂි ආරක්ෂාවී පවතින, පුරාවිද්‍යාත්මක දැනුම භාවිතයෙන් පරික්ෂාවට ලක් කරන ලද හෝ ලක් කළ හැකි ප්‍රදේශයකි.

ප්‍රදේශයක් සීමා කර දැක්විම අපහසුවේ. සමහර අවස්ථාවල එය ජනාවාස ප්‍රදේශයක් ලෙස සැලකිය හැකි මුත් පුරාවිද්‍යාඥයෝ එම ජනාවාස අවට මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරම් සිදුවු ස්ථානද නිශ්චය කර ගත යුතුවේ. සොහොන් බිමක්ද පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

සාම්ප්‍රදායිකව මෙවැනි ප්‍රදේශ හඳුනාගන්නේ පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම් සහිත භාණ්ඩ හා ලක්ෂණ සුරැකිව පැවතිමෙනි. ජෛව විද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍ය (ඇටකටු වැනි)  හමුවු ස්ථානද පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන අතර වේ. පුරාශිලා හා මෙසොශිලා යුගයේ පැවති ස්ථානද හමුවු පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන අතර වේ. පුරා ශිලා හා මෙසොශිලා  යුගයේ පැවති ප්‍රදේශ යනු ඉතා කුඩා ගිනිගල් පතුරු පවතින ප්‍රදේශ වුවද  එම ස්ථානවල පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් ඇත. ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයෝ අතීත නගරයක් හා එය ආසන්න සොහොන් බිමක් ස්ථාන දෙකක් ලෙසද, තවත් කෙනෙක් විශාල ප්‍රදේශයක් එකම කොටසක් ලෙසද දකිය හැකිය. භූ දර්ශන පුරාවිද්‍යාවේදි සෑම මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකමක්ම වඩා විශාල පරිසරය සමඟ සලකා බැලීමෙන්  මායිම් වු ප්‍රදේශයක්ය යන සංකල්පය තව දුරටත් බැහැර වෙමින් තිබේ. තවද භූ පුරාවිද්‍යාඥයෝ හා පරිසර පුරාවිද්‍යාඥයෝ මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් නොමැති වුවද ස්වභාවික භූ ගර්භ හෝ කාබනික තැන්පත් විම තට්ටු වශයෙන් පවතින ස්ථානද අධ්‍යනයට සුදුසු ස්ථාන ලෙස සලකති.

පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමක් ඇති ස්ථාන සමාන්‍යයෙන් හටගන්නේ මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් වලින් වුවද ස්වභාවික කරුණු හේතුකොටගෙනද එවැනි ස්ථානයක් ඇතිවිය හැකිය. පොළොවේ වැළලි තිබෙන සංස්කෘතියක කොටස්, අනාවරණය වී තිබෙන කොටස් වලට වඩා ආරක්ෂාකාරීව පවතී. මෙලෙස ස්ථර තැන්පත් විම සඳහා උපකාරී වන ස්වභාවික ක්‍රියාකාරකම් වන්නේ අලුවියල් (ජලය ආශ්‍රිත) හෝ වායු (සුළං ආශ්‍රිත) ක්‍රියාකාරකම්ය. වනාන්තර ප්‍රදේශවල හා ශාක සරුවට වැඩි ඇති ප්‍රදේශවල දිරා ගිය ශාක කොටස්ද අවශේෂ මත ස්ථර ලෙස තැන්පත් විය හැකිය. බෑවුම් සහිත ප්‍රදේශ වලදි ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා පස් පහළට පෙරලී පැමිණිමෙන් එවැනි ප්‍රදේශයක ඇති අවශේෂයන් වැළලිම සිදුවේ. මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් ද පුරාවිද්‍යාත්මක ප්‍රදේශ වැළලි යා හැකිය. (නොදැනුවත්ව ක්‍රියා නිසා හෝ ‍හිතාමතාම කරන) සෑම සංස්කෘතියකම පැවති ගොඩනැගිලි ව්‍යුහය මත නව ගොඩනැගිලි තැනීමේ ලක්ෂණය දක්නට ලැබේ. නාගරික පුරාවිද්‍යාව යන අංශය විශේෂයෙන්ම පවතින්නේ මෙවැනි අවස්ථාවලදි යොදා ගැනීමටය. බොහෝ ප්‍රදේශ වර්තමානයේදී ද කැණීම් වලට හා පරික්ෂණ වලට ලක්වෙමින් පවතී.



ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාවෙහි ක්‍රම සහ මූලධර්ම
තණ්හාව

**තණ්හාව** යනු වර්තමාන මොහොතේ මමත්වයෙන් භවය කෙරෙහි ඇති බැඳීමයි. චතුරාර්ය සත්‍යයේ දෙවන සත්‍ය වන දුක්ඛ සමුදය සත්‍යයේ තණ්හා‍ව දුකට මූලය බව සඳහන් වේ. මෙය පටිච්ඡ සමුප්පාදයේ ද පැහැදිලිව සඳහන් වේ.

පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ වල තණ්හාවේ ආකාරය 3 ක් දැක්වේ

-	කාම තණ්හා - ලෞකික සැප පහසුකම් කෙරහි ඇලීම (රාගය). එනම් පංච කාම වස්තු හෙවත් රූප, ශබ්ද, ඝන්ද, රස, ස්පර්ශයන්ට ඇතිවන චන්ද රාගයයි.

-	භව තණ්හා - වර්තමාන භවයට ඇති කැමැත්ත. එනම් භවයට ඇති චන්ද රාගයයි. සංසාරගත සත්වයාගේ මෙය මොහොතින් මොහොත වෙනස්වේ 

-	විභව තණ්හා - වර්තමාන භාවයට ඇති අකැමැත්ත

තණ්හාව දෙආකාරයකි. එනම් සැප‍ හෝ තමන් කැමති දේ ලබා ගැනිමට ඇති කැමැත්ත හා තමන් අකමැති දේ දුරු කිරීමට ඇති කැමැත්තය.

තණ්හාව ලෞකික ද්‍රව්‍යමය සම්පත් වලට ඇති කැමැත්තට වඩා වැඩි දෙයකි. එය ජිවිතයට හෝ මරණයට (දිවිනසා ගැනීම) ඇති කැමැත්ත, ප්‍රසිද්ධියට ඇති කැමැත්ත, නින්ද, මානසික සතුට වැනි තමා සමීපයේ නොමැති වුවත් ඒවා ළඟා කර ගැනීමට ඇති කැමැත්ත වේ. දුකකදී වුවද අප කැමති වන්නේ එයින් දුරස්වීමටයි. එම නිසා සියළුම ආශා, සියළුම අවශ්‍යතා හා සියළුම ලෝක තුළ තණ්හාව අන්තර්ගතය.

## තණ්හා‍වේ විපාක හා එයින් මිදීම 
බුද්ධ දේශනාවට අනුව තණ්හාවෙන් නිදහස් වන තැනැත්තා සදාකාලික සතුට ලබා ගනී. යමෙකුගේ තණ්හාව තමාගේ දුකට මුලයයි. එය කෙනෙකු කෙ‍ලෙස් හෙවත් අකුසල ධර්ම වෙත යොමු කරයි. එමඟින් අන් අයටද දුක ඇතිවේ.

තණ්හාව නැති කිරීමේ මග සඳහන් වන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යයේ තෙවන අංගය වන දුක්ඛ නිරෝධ සත්‍යයේය.
උපේක්ෂාව

බුදු දහමේ දැක්වෙන ආකාරයට උපේක්ෂාව (පාලි - උපේක්ඛාව) යනු යමක් දෙස මැදහත් සිතින් බැලීමය. 
 	
පාලි අට්ඨ කතා වල බොහෝ තැන්හි කෙනෙකුගේ අධ්‍යාත්මික දියුණුව කෙරෙහි උපේක්ඛාවේ බලපෑම විස්තර කර ඇත.

*	එය සතර බ්‍රහ්ම විහරණ වලින් එකකි.

*භාවනාවෙන් සමාධිය ඇති කරගැනීමට උපේක්ෂාව අත්‍යවශ්‍ය වේ.

*	නිර්වාණය සඳහා අවශ්‍ය කරුණු 7 (සප්ත බොජ්කධංග ධර්ම)

*	දස පාරමිතා. 

උපේක්‍ෂාව නම් පුද්ගල සිත් සතන් තුළ ඇතිවන නොසැලෙන මැදිහත් බව ලෙස දැක්විය හැකි ය. එය අලසකම, අඥාණභාවය ආදිය නිසා ඇතිවන, කිසිම දෙයක් ගණන් නොගෙන සිටීමේ ස්වභාවය නොවේ. ලෝක ස්වභාවය හා ජීවිත ස්වභාවය පිළිබඳ මනා වැටහීමකින් යුතුව, සිතෙහි සමබරතාව පවත්වා ගැනීම අපේක්‍ෂා කෙරේ. සමාජයේ දී දෛනිකව හමුවන විවිධ කරුණු සහ දුක්වන්නන් අනුව දුක්වීමටත්, සතුටට පත්වන්නත් අනුව සතුටුවීමටත් යාම නිසා සිතේ සමබරතාව විනාශ වී යයි. එක් එක් පුද්ගලයා කෙරෙහි, මෙන්ම එක් එක් වස්තූන් කෙරෙහි ඇති තද ඇල්ම, තද ආශාව නිසාද උපේක්‍ෂා ගුණය විනාශ වේ. එබැවින්, සැමවිටම ඇලීම්, ගැලීම් ගැටුම් අනුරෝධ, විරෝධ නොතකා අවබෝධයෙන් යුතුව, මධ්‍යස්ථ පැවැත්ම දියුණු කර ගැනීම තුළින්, උපේක්‍ෂා ගුණය වර්ධනය කර ගත හැකි වේ. සැමවිටම සමාජයේ සියලුදෙනා එකිනෙකා කෙරෙහි උපේක්‍ෂාවෙන් යුතුව කටයුතු කරන්නේ නම් එහි විරුද්ධවාදීන් හෝ ගැටුම් ඇති නොවේ. (එස්.ඩබ්ලිව්. ගුණරත්න
ශ්‍රී ලංකා පරිපාලන සේවය (විශ්‍රාමික))

ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
දාන

දානය යනු නිර්ලෝභීත්වය හෙවත් දීමයි. එය බුදුදහමේ නිර්ලෝභීත්වය පුහුණු කිරීමේ මාර්ග‍යකි. එසේම දානය දස පාරමිතාවේ සඳහන් පළමුවන පාරමිතාවයි. බැඳිමක් හෝ බලාපොරොත්තුවක් රහිතව යමක් අතහැරීම වේ.

## **බෝධිසත්වවරු හා දානය** 
ශාක්‍යමුනි බුදුරජාණන් වහන්සේ බෝධිසත්ව සමයේ දාන පාරමිතාව පිරූ අන්දම ජාතක කථාවල දැක්වේ. යස ජාතකයේදි (අංක 316) සාවෙකුගේ ආත්මයෙන් උපන් බෝධිසත්වයෝ කුසගින්නේ සිටි යාචකයෙකුට තම ශරීරය ආහාර වශයෙන් පුජා කිරීමට සුදානම් වූහ.

## සටහන්
ජාති

ජාති යනු සංසාරයේ නැවත උපත ලැබීමයි.

**උපත ලැබීමේ ක්‍රම**

උපත විවිධ ක්‍රම වලට අනුව සිදුවිය හැකිය . බුදුදහමට අනුව උපත ලැබිය හැකි ආකාර 4 කි.

*	බිත්තරයෙන් උපත ලැබීම. (අණ්ඩජ) - කුරුල්ලන්, මාළුන් හා උරගයන්.

*	මව්කුසකින් උපත ලැබීම. (ජලාබුජ)  - ක්ෂීරපායීන්.

*	තෙතමනයෙන් උපත ලැබීම. (සංසේදජ) - ඇසට නොපෙනන කුඩා බිත්තර සහිත සතුන් ඇතිවීම.

*	ඕපපාතික - කිසියම් ක්‍රමයකින් තොරව ඉබේ පහළ වීම. (දෙවිවරුන් බොහෝමයක් මේ ඝනයට අයත්වේ.)

**දුක් විඳීමේ චක්‍රය**

පටිච්ච සමුප්පාදයේ එකොළොස්වන අංගය ජාති වේ. එය භවය නිසා හටගන්නා අතර එමඟින් ජරා, මරණ ඇති වේ. එනම් උපත ලැබූ සෑම කෙනෙක්ම මහළු වියට පැමිණ අවසානයේ මරණයට පත්වේ.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ සංකල්ප
ශක්ති තීව්‍රතාව

]

**ශක්ති තීව්‍රතාව** යනු ජාතියක ආර්ථිකයෙහි ශක්ති කාර්යක්ෂමතාවයෙහි  මිණුමකි. එය ගණනය කෙරෙණුයේ දදේනි ඒකකයක් සඳහාශක්ති ඒකක ලෙසිනි.

* ඉහළ ශක්ති තීව්‍රතාව තුලින් ඇඟවෙන්නේ ශක්තිය දදේනි බවට පෙරැලීමට අධික මිලක් හෝ වැයක් හෝ ඇවැසි බවකි.
* පහළ ශක්ති තීව්‍රතාව තුලින් ඇඟවෙන්නේ ශක්තිය දදේනි බවට පෙරැලීමෙහි අඩු මිලක් හෝ අඩු වැයකි.

:ශක්ති තීව්‍රතාව යන්න, ඒකක වර්ග ප්‍රමාණයක ශක්ති භාවිතය නැංවීමෙහි මිනුමක් වන **ශක්ති භාවිත තීව්‍රතාව** (EUI) හා සමගින් පටලවා ගත යුතු නොවේ.

## සමාලෝචනය
ශක්ති තීව්‍රතාව විවිධ හේතුන් මත රදා පවතී. උදාහරණයක් ලෙස ජනතාවගේ ජීවන රටාව ගත හැකිය. ජීවන රටාව උසස් තත්ත්වයක පවති නම් එම රටේ ශක්ති තීව්‍රතාව ඉහළ අගයක පවතී.
එසේම නිෂ්පාදන කර්මාන්තයේ ශක්ති තීව්‍රතාව, මෝටර් රථ වල ඉන්ධන භාවිතය, ධාවනය වන දුර , ප්‍රවාහන සේවයේ නව ක්‍රමෝපාංග, ශක්ති සලකනය  මත රදා පවතී.
‍ථේරවාද බුද්ධ ධර්මය

තේරවාදී බුද්ධ ධර්මය යනු දැනට පවතින පැරණිතම බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයි. එය සාපේක්ෂව ගතානුගතික හා මුල් යුගයේ බුද්ධ ධර්මය හා ඉතා සමීප වේ. මෙම සම්ප්‍රදාය ආරම්භ වුයේ ක්‍රි.පු. 250 දී පැවති තුන්වන ධර්ම සංඝායනාවේදී ඇති වු වැඩිහිටි භික්ෂුන් වහන‍්සේලා කණ්ඩායමක් වන විභජ්ජවාද කණ්ඩායමෙනි. මෙම සාම්ප්‍රදාය ඉන්දියාවෙන් ක්‍රමයෙන් පිරිහී ගිය මුත් ශ්‍රී ලංකාව හා ගිනිකොණ දිග ආසියාවේ තවමත් නොනැසි පවතී.
    
තේරවාදී බුදුදහම පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ හා පාලි අටුවා ග්‍රන්ථ මත විශේෂයෙන්ම පදනම්ව කටයුතු කරයි. සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ කට පාඩමින් පැවත ගෙන ආ පාලි ධර්මය ක්‍රි.පු. අවසාන සියවසේ දී ශ්‍රි ලංකාවේදී ග්‍රන්ථාරූඪ කෙරැනු අතර තේරවාදී බෞද්ධයෝ මෙය 4 වන ධර්ම සංඝායනාව ලෙස හඳුන්වයි. තේරවාදී සම්ප්‍රදාය තුළ සියළුම සුත්‍ර හා විනය සහිත ත්‍රිපිටකයේ පැරණිතම බුද්ධ දේශනාව අඩංගු වන බව බොහෝ වියතුන් පිළිගන්නා අතර එහි සත්‍යතාව සියළුම බුද්ධ සම්ප්‍රදායන් පිළිගනිති.

තේරවාදය විභජනවාදය හෙවත් විමර්ශනයෙන් අනතුරුව පිළිගැනීම යන මතයට පිළිගැනීමක් ලබාදේ. ධර්ම ග්‍රන්ථවලට අනුව යමෙකුගේ විදර්ශනාත්මක බුද්ධිය අන්ධ භක්තියෙන් නොව අත්දැකීමෙන් විශ්ලේෂණයෙන් හා හේතු සහිතව ඇතිවිය යුතුය.

තේරවාදී බුද්ධ ධර්මය අනුව සත්වයාගේ පැවැත්ම හා දුකට හේතුවෙන්නේ තණ්හා, ක්‍රෝධය හා අවිද්‍යාවයි. මේවා කෙලෙස් සිත දුෂණය කරමින් දුක හා පීඩනය ඇති කරයි. යමෙකුට මෙම පීඩා වලින් මිදීමට අවශ්‍ය නම් කෙලෙස් තම සිත තුළින් සම්පුර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතුය. භාවනාවේ යෙදෙන්නා චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීමෙන් අනතුරුව නිර්වාණය ලබා ගත හැකි අතර  තේරවාදී බුදුදහමේ අවසාන හා එකම අරමුණ නිර්වාණයයි.

ශ්‍රී ලංකාව, මියන්මාරය, ලාඕස්, තායිලන්ත හා කාම්බෝජය මෙන්ම චීනය, වියට්නාමය මැලේසියාව හා බංගලාදේශයේ සමහර කොටස්ද තේරවාදීබුදුදහම අනුගමනය කරති. යුරෝපයේ හා ඇමරිකාවේද එයට ලැබෙන පිළිගැනීම ඉහල යමින් පවතී.

## සටහන්
පුරාවිද්‍යාත්මක ආචාර ධර්ම

පුරාවිද්‍යාත්මක ආචාර ධර්ම යනු අතීත වස්තුන් අධ්‍යයනය කිරීමේදි මතුවන ගැටළුය. වෙනත් විෂය ක්ෂේත්‍රවල මෙන්ම පුරා විද්‍යාඥයාද පර්යේෂණ කිරීමේදී ඉහළ ප්‍රමිතියක් පවත්වා ගත යුතු අතර බුද්ධිමය දේපළ නීති, සෞඛ්‍ය හා රක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග හා වෙනත් නීතිමය බැඳිම් අනුගමනය කළ යුතුය. පුරාවිද්‍යා ආයතන තම සමාජිකයන් පුරාවස්තු ආරක්ෂාව හා කලමනාකරණය කිරීමට මනුෂ්‍ය ශරීරාංග වලට  ගෞරවනීයව සැලකීමට වැනි කටයුතු සඳහා මෙහෙය විය යුතුය. මෙම ආචාර ධර්ම වලට ‍එකඟ නොවන්නන්ට දඬුවම් පැමිණවීමට හැකියාව ඇත. නුතන පුරාවිද්‍යාත්මක ගවේෂණ වලදී මුහුණදීමට සිදුවන පොදු ගැටළුවක් වන්නේ කැණිම් වලදී හමුවන ඇබෝරිජිනල් කණ්ඩායම් වලට අයත් මුතුන් මිත්තන් හො දැනට ලෝකයේ සිටින සුළු ජාතියකට අයත් ආදිතමයන්ගේ අවශේෂ ගොඩගැනීමේදී ඒවාට සලකන ආකාරය වේ. දේශීය පුද්ගලයන්ට ඉතා වැදගත් පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමින් යුත් ස්ථාන කැණිමෙන් ලබාගන්නා පුරා වස්තුන් කෞතුකාගාර වල තැන්පත් කිරිමේදි හා විකිණිමේදී ගෞරවනීය ක්‍රම අනුගමනය කිරීම පිළිබඳව බටහිර ජාතීන්ගේ අවධානය යොමු වෙමින් පවති. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ NAGPRA නීති මාලාව මෙයට නිදසුනකි. මෙය ඓතිහාසික සොහොන් බිම් වලට පමණක් නොව පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ සොහොන් බිම් සංවර්ධන කාර්යයන් සඳහා යොදාගැනිණි. එහි පැවතුන ශරීර අවශේෂ ගොඩගෙන ඉවත් කිරීමේදී එම සොහොන් බිම් වල වැළලුනු අයගේ ඥාතින් විසින් ඒ සියල්ල දකින ලදී.

ජ්‍යාතන්තර පුරාවස්තු වෙළෙඳාම පිළිබඳව ද (මෙය නවීන පුරාවිද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රය හා සම්බන්ධ නොවුවද) ආචාර ධර්ම පිළිබඳව ගැටළු මතු වි ඇති අතර, එයට හේතුව පුරාවස්තූන්ගේ අයිතිය පිළිබඳව ඇතිව තිබෙන ගැටළුවයි. පුරාවස්තු ආනයනය කරන වෙළෙඳපොලවල් පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානවලට හානි කිරීමට පෙළඹෙති.

පුරාවිද්‍යාත්මක කරුණු දේශපාලනික වාසි සඳහා යොදා ගනිමින් ජාතිවාදය හ යුද ආක්‍රමණ සාධාරණිකරණය කිරීම පිළිබඳවද ගැටළු මතුව පවති. මෙය සඳහා ප්‍රකට නිදසුනක් වන්නේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් විසින් කලාපය පුරා පැතිරුන ආර්ය සංස්කෘතියක සාක්ෂි සෙවිම සඳහා මධ්‍යම යුරෝපයේ කරන ලද කැණිම්ය. 
බොහෝ පුරාවිද්‍යාඥයෝ රජයට හෝ රජයේ අනුමැතිය ලැබු ආයතන වල සේවය කරන අතර සියල්ලෝම නීති වලට යටත් වෙති. මෙම නීති පද්ධතිය යම් මට්ටමකට පුරාවිද්‍යා අවශේෂ පිළිබඳ උනන්දුව හා ආර්ථික දියුණුව යන කරුණු දෙකෙන්ම යුක්තය. St. Pancras දුම්රිය මාර්ගය තැනීමේදි සිදුකරන ලද පොළොව කැණීම් ගැටළුවකට තුඩු දුන් අතර එම සැලැස්ම හා ව්‍යාපෘතිය පවත්වාගෙන යාමේදී පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම නොසැලකූ බවට චෝදන එල්ල විය.

පුරාවිද්‍යාවේ මතුවන තවත් ගැටළුවක් වන්නේ ‍මෙම පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන කැණීමට ලක් කිරීම අනිවාර්යයද යන්නයි. ( ඉන්පසු එම ස්ථාන විනාශයට පත්වේ) අනාගත පරපුරට මෙම ස්ථාන කැණීමෙන් තොරව ආරක්ෂා කිරිම් මඟින් වඩා උසස් තාක්ෂණයකින් තවත් දැනුම ලබා ගැනීමට හැකිය. PPG 10 වැනි සමහර පුරා විද්‍යාත්මක නීති පද්ධති වලට අනුව යම් පුරාවිද්‍යාත්මක ප්‍රදේශයක් කැණීමට ලක් කළ යුත්තේ එම ප්‍රදේශ වෙනත් ක්‍රමයකින් විනාශ මුඛයට පත් වීමට ආසන්න නම් පමණි.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව
හින්දු පූජා

පුජා (සංස්කෘත - ගෞරවය, භක්තිය හෝ වන්දනාව) දෙවියන් හා ගුරුන් කෙරෙහි පවතින ගෞරවය පෙන්වීම සඳහා හින්දුන් විසින් සිදුකරති. පුජාවේ අරමුණ වන්නේ දෙවියෙක්, දෙවියන් හෝ සත්ගුරුන් සමඟ සම්බන්ධ වි භෞතික ලෝකය හා අපට නොපෙනෙන අභ්‍යන්තර ලෝකය සමඟ නොකඩවා බැඳීම් පවත්වාගෙන යාමයි. පුජාවන් දෙවියන් කෙරෙහි භක්තිය, පැසසුම හා ස්තූතිය ප්‍රකාශ කිරීමටද යොදාගනිති. පුජාවන් පවත්වන්නේ ‘දෙවියනි ‍මම ඔබතුමාටම අයත් මේ දෙය ඔබතුමාට පුජා කරමි’ යන වාක්‍ය කීමෙන් අනතුරුවය. ඒ අනුව පුජාවකින් පැවසෙන්නේ යමෙකුගේ නිරහංකාරබව පුජාවෙන් මානය දුරුවන අතර එමඟින් දියුණුවට මග සැලසේ. මෙලෙස නිරහංකාර බව ‍හා ‍ලෝකය සමඟ සැසැඳුවිට තමාගේ කුඩා බව අවබෝධ කරගැනීමේ ක්‍රමය හින්දුන් විසින් ගන්නා උත්සාහයකි. නිදසුනක් ලෙස පුජනීය සත්වයෙකු ලෙස සලකන ගවයාට පුද පුජා දැක්වීමෙන් ‍යමෙකුගේ ආධිපත්‍යයට උපකාරිවේ. ගව මුත්‍ර පරිභෝජනය වැනි ක්‍රියා මෙයට හේතුවේ. නමුත් බොහෝ හින්දු මෙය පුජාවක් ලෙස නොසලකති. මුර්තියක් වෙත සිදුකරන  පුජාව උතුම් බව පංචතන්ත්‍රයේද සඳහන්වේ. 

පුජාවන් ප්‍රමාණය අනුව වෙනස්වේ. පුජාවේ ප්‍රමාණය එය සඳහා ගතවන කාලය, පුජා ලබන දෙවියන් ගණන, එය සිදුකරන්නේ පෞද්ගලික හෝ පොදු කරුණක් හේතුවෙන්ද යන ලක්ෂණ මත රඳාපවතී. හින්දුන් දිනකට වරක් හෝ දෙවරක් පුජා පවත්වති. පුජාවන් පැවැත්විය යුත්තේ ස්නානයෙන් අනතුරුව වන අතර, යහපත් හැසිරිම් හා පුර්ණ අවධානය (ධ්‍යාන) සඳහා ආහාර ගැනීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතුය. දෛනික චාරිත්‍රයකට අමතරව විශේෂ අවස්ථාවලදී ද පුජා පවත්වති. මේ අතරට දුර්ගා පූජා, පොන්ගල් හා ලක්ෂ්මි පූජා ඇතුලත්ය.

දෛනිකව දේවාලයක හෝ නිවසක පවත්වන පුජා හා විශේෂ පුජා වෙනස්වේ. එය සඳහා විශාල සම්පත් ප්‍රමාණයක් හා මිනිසුන් විශාල ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ. මේ සඳහා ප්‍රමාණය කෙසේ වුවද සියළුම පුජා එකම මුලධර්මයක් අනුගමනය කරයි. එනම් දෙවියන් ගෞරවනීය අමුත්තෙක් ලෙස සැලකීමය.
පුජා යන නම ප්‍රසිද්ධ හින්දු ගැහැණු නමකි.

## පූජා චාරිත්‍ර
පූජාවක් ආරම්භ වීමට පෙර සංකල්ප හෙවත් පොරොන්දුවක් වීමේ චාරිත්‍රයක් ඉටුකළ යුතුය. මෙම චාරිත්‍රයේදී බැතිමතා පුජාව සිදුවන වේලාව, ස්ථානය, අවස්ථාව, දෙවියන්ගේ නම, බැතිමතාගේ නම හා පුජාව සිදු කිරීමේ අරමුණ පවසනු ලැබේ. අවශ්‍ය අවසරය පුජකතුමාගෙන් ලැබුණු පසු පුජාව සිදුකළ හැක. පුජාව යනු දෛනික වතාවන් කිරීමක්ද විය හැක. ‍ගෘහමුලිකයා විසින් තෝරාගන්නා ලද දෙවියෙකුට හෝ දෙවඟනකට දිව්‍ය ලෝකයෙන් පැමිණ තමන් හා එක්වන ලෙස ආරාධනා කරයි. 

පූජකතුමා සහභාගි වීම අනිවාර්ය නොවුවද, එය පුජාවට වටිනාකමක් එක් කරයි. මෙයට හේතුව පුජකයා දෙවරක් උපත ලබා තිබිමයි. වරක් මනුෂ්‍යයෙක් ලෙස හා දෙවනුව වේද අධ්‍යාපනය ලබන ශිෂ්‍ය ජීවිතය ආරම්භකළ විට. එමනිසා ඔහු වේදයේ නිපුනභාවය හඟවන පුජනීය නුල දරයි. එම හේතුවෙන් ඔහුට පුජාභණ්ඩ වලට ආශිර්වාද කළ හැකි අතර දෙවියන් හා නියම ආකාරයන් සම්බන්ධ විය හැක. 

පුජාව භාවනාව (ධ්‍යාන), තපස (තාප), යාඥාව (මන්ත්‍ර), ධර්ම පාඨ කියවීම (ස්ව ධ්‍යාන), ආහාර පුජාව ‍(භෝග) හා දණ්ඩ නමස්කාරය (ෂඨංග හෝ අෂ්ඨංග පුණාම, දෘණ්ඩවාත්) යන කොටස් අඩංගුය. බැතිමතුන් තම නළලේ සඳුන් වලින් නතන ලද තිලකයක් තබා ගන්නා අතර, එය මධ්‍යයේ කුංකුම තබනු ලැබේ. මෙය සර්ව බලධාරි දෙවියන් කෙරෙහි භක්තිය හා එතුමන් සංකේතවත් කරයි. පුජාවක් අවසාන වන්නේ දෙවියන් වෙත ආරති පුජා කිරීමෙන් පසුවයි. 

විශාල පුජාවන් සඳහා බැතිමතුන් රාශියකගේ සහභාගීත්වයෙන් දෙවියන්ට හෝ දෙවඟනට යාඥා කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙය දවස පුරාම පැවැත්වෙන අතර පුජා චාරිත්‍රයෙන් පසුව ප්‍රසාදම් බෙදා දීම, භජන් ගායනය හා අවසානයේ සම්පුර්ණ නිර්මාංශ ආහාර වේලකින් බැතිමතුන්ට සංග්‍රහ කරනු ලැ‍බේ.
ඉස්ලාමීය ආර්ථික නීති සංග්‍රහ

ඉස්ලාමී නීතිය අනුගමනය කරන්නා වූ ආර්ථික ක්‍රමයන් මෙලෙස හැඳින්විය හැකිය. ඉස්ලාම් නීතිය පවතින හෝ නොපවතින ප්‍රදේශයක ඉස්ලාමීය නීතිය ආර්ථිකමය කටයුතු වලට සම්බන්ධ කිරීම ඉස්ලාමීය ආර්ථිකයක් ලෙස දැක්වීමට ප්‍රමාණවත් වන අතර එය ඉස්ලාමීය ආර්ථිකයක් නිර්මාණය කිරීමකට හෝ ඉස්ලාම් නීතිය අනුව යමින් වියදම් කිරීම ආයෝජනය, පුණ්‍යාධාර දීම වැනි කටයුතු වලට මඟ පෙන්වීමකට  හේතු විය හැකිය. බොහෝ විට මෙය ඉස්ලාමීය නීතිය පිළිපදින රාජ්‍යයක් නොවීමට ඉඩ ඇත.

මහ්මඩ් ටෙලකානි සහ මොහොමඩ් බාකීර් අල් සාඩර් වැනි ශියා වියතුන් විසින් පැරණි ක්‍රියාමාර්ගයන් දියුණු කර ඇත. සකට්, ජිස්යා, නිසාබ්, කුම්ස්, ර්බා, රක්ෂණය සහ ප්‍රවේණිය වැනි සිද්ධි සඳහා පමණක් ඉස්ලාමීය රෙගුලාසි බලපැවැත්වීම සිදු නොවන අතර එය පුළුල් ඉස්ලාමීය ජන සමාජයේ පැවතිය යුතු ආර්ථිකමය අභිමථාර්ත සහ ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කරවීමට රුකුලක් වෙයි. වරප්‍රසාදය නොලත් ජන කොටස් ඔසවා තබන ආර්ථිකයක් මෙයින් විමසා බැලේ. ප්‍රධාන කාර්යයන් වශයෙන් සමාන ලෙස ධනය බෙදී යාම, වෙළදපොලවලින් භාණ්ඩ මිලදී ගන්නන් උපද්‍ර හෝ වගකීම් වලට ආවරණය වීම අවම කිරීම දැක්විය යුතුය. ඉස්ලාමීය සංවිධාන සහ විවිධ කතෘවරුන් මෙය සමාජවාදි සහ ධනවාදි නොවූ ආර්ථික ක්‍රමයක් ලෙස අර්ථකථනයට පෙළඹෙන මුත් මෙය එම ක්‍රම දෙකහිම අවාසි මඟ නොහැරුනු ආර්ථික ක්‍රමයකි.

පසුව සඳහන් කළ ක්‍රියාපිළිවෙත අනුගමනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය සීමා කර ඇති අතර වැඩි ප්‍රමාණ‍යක් ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපදාව මත සිදු වේ. උදාහරණයක් ලෙස විශ්වාස කරන්නන් විසින් "සකට්" ගෙවීම. පොළියක් නොමැතිව ණයට ගැනිම හෝ ණයට‍දීම (ර්බා) සහ සමාජ වගකීමක් ලෙස ආයෝජනය දැක්විය හැකිය. වෙනත් ආගම් වල පවතින ආර්ථික පිළිබඳ දෘෂ්ඨිය වෙනස්වන්නේ පොළි රහිත වීමයි. ඊට හේතුව බොහෝ ආගම් පිනට දීම සහ සමාජ වගකීමක් ලෙස ආයෝජනය අගය කිරීමයි. පොලි රහිතව ආයෝජනය වල යෙදීම තහනම් කිරීම ඉස්ලාමීය සමාජවල අනිවාර්යෙන්ම පැතිරී පවතින නමුත් සමහර මධ්‍යස්ථ මතධාරී ඉස්ලාමීය ව්‍යාපාර මෙම අදහස ප්‍රතික්ෂේප කරමින් පවසන්නේ ඉස්ලාම් ධර්මය සාමාන්‍යයෙන් නූතන ලෞකික ආශා හා නීති සමඟ ගැළපෙන බවයි.

## සටහන්
ජලය පිළිබඳ නීතිය

ජලය පිළිබඳ නිතීමය භාරකාරත්වය යනු පාලනය සහ සම්පතක් ලෙස ජලයේ භාවිතය ගැන ඇත්තා වු නීතිරීති සමූහයකි. එය බොහෝ සෙයින් දේපල පිළිබඳ නීතියට ආසන්න වන නමුත්, පාරිසරික නීතිය මඟින් ද එය සන්නද්ධ වී තිබේ. මීට හේතුව වන්නේ ජලය සියලු ජීවින්ට අත්‍යාවශ්‍ය නිසා සහ ආර්ථික කටයුතු කෙරේ ද අත්‍යවශ්‍ය වු බැවිනි. එබැවින් ජලය පිළිබඳව සඟවා ඇති නීති විශාල අයුරින් ප්‍රතිඵල මත බලපාන ලෙස පාලනය කිරීමට උත්සාහ දරයි.
                    

ජලය සතු විශේෂ ගුණාංග, භූමිය සඳහා නිර්මාණය වූ නීති මඟින් හැසිරවීමට අපහසු වී තිබේ. ඊට හේතුව  ජලය  ජංගම  මාධ්‍යයක් වීමයි.  ඇතැම් ප්‍රදේශවලට බලපාන සෘතු අනුව, ප්‍රදේශ අනුව හා යම් යම් කාලයන් අනුව ජල සැපයුම පාලනය වන  අතර සමහරක් ප්‍රදේශයන්ට නොකඩවා ජල සැපයුම ලැබේ . භූමිය පිළිබඳවු නීති සමඟ සසඳන විට ජලය පිළිබඳ අයිතින් “කෝටු කැබලි මිටියක්” සේ විවිධ පරාසයන්ගෙන් යුතු නීතිරීති  ඇති, නොයෙක් ලෙස වෙන්කොට හඳුනා ගත හැකි  ක්‍රියාකාරීත්වයන්ගෙන් සමන්විතය. ගොවිතැන වැනි කාර්යයන්ට අධික ලෙස ජලය භාවිතා කරයි. සමහරක් අවස්ථාවන්හිදී  ස්වාභාවික ජල සම්පත් යොදා ගෙන බලශක්තිය උපදවන අතර එහිදී වැයවූ ජල ප්‍රමාණයම නැවත ලබාදෙයි. (උදා: ජල විදුලි බලාගාර). ඒ අතර  ඇතැමුන් ජලයෙහි ස්ථානීය වෙනසක් නොකරම ප්‍රයෝජනයට ගනී. (උදා: බෝට්ටු පැදීම). සෑම ක්‍රියාකාරකමක්ම එයටම වෙන්වු අවශ්‍යතාවන් වෙන්කර නියාමනය කළ හැකි හේතු සාධකයන් මවති. දැන් ජලය ගබඩා කිරීම පිළිබඳ  විවිධ මත ගැටුම් පවති. ජලයේ වාමාවර්නය නිසා අනෙකුත් පුද්ගයන් සඳහා ඇති ජල ප්‍රමාණය අවම කරයි. දූෂණය නිසා  හෝ වෙනත් කරුණු නිසා (උදා:- උෂ්ණත්වය, වාෂ්පිභවනය ) මෙය වෙනත් පුද්ගලයන්ට සුදුසු නොවන  තත්ත්වයට ජලය පත්කරනු ඇත.

          

ඉතිහාසයේ පාඩමක් ලෙස දැක්වෙන ලෙසට Oriental Despotism නම් වැදගත්  පුස්ථකයක් මඟින් ඉදිරිපත් කර ඇති ආකාරයට මධ්‍යම අධිකාරය වටා  ඒකරාශි වූ බොහෝ අධිරාජ්‍යයන් ජල සැපයුමේ ඒකාධිකාරිත්වයට පත් කිරීමෙන් ජනගහනය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කළේය. වායුමය අධිරාජ්‍යය සෛවරී පාලනයට හා ජලය පිළිබඳ අවදානම් නීතිරීති නිර්මාණය කිරීමට දායක විම සඳහා ප්‍රවණතාවයක් ඇති කළේය. ලෝකයේ සමහරක් ජනගහනය ශීග්‍ර ලෙස ඉහළ යන හා ස්වාභාවික සම්පත් වලින් හීන රටවල්ද මෙම ජලයට අදාල නීති පිළිබඳව නොයෙක් මත සම්මත   කරගනියි. එමෙන්ම දේශ සීමාවන් හරහා වැටි තිබෙන ජල උල්පත්, ගංගා, වැ‍ටි අරඹයා ආරවුල්ද ඇතිවේ. ජලය පිළිබඳ නීතිය රටවලට අනුව ඝට්ටනය වුයේ එය  සඳහා අන්තර්ජාතික  ලෙස යෝජනා කරන ලද  අන්තර්ජාතික ගංගා වලින් ප්‍රයෝජන ගැනීම පිළිබඳ ජල නීතියයි. (Hague   ගේ 21 වන සියවසේ ජල ආරක්ෂාව) 

## සටහන්
හජ්

“Hajji” යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මුස්ලිම් බැතිමතුන් විසින් වාර්ෂිකව සිදු කරනු ලබන මක්කම වන්දනාවයි. එය මුස්ලිම් ධර්මයේ පස්වෙනි කුළුණ ලෙස සලකනු ලබන අතර සෑම ධනවත්, ශක්තිමත් මුස්ලිම් ජාතිකයෙකු විසින්ම තම ආයුකාලය තුලදි එක වරක්වත් එය ඉටු කිරීමට බැඳී සිටි. එය මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ සහයෝගිතාවයේ ආදර්ශනයක් ,නිරූපණය කිරීමක් වන අතර දෙවියන්ට දක්වන අවනතියක් ලෙසද සැලකේ.

ඉස්ලාමික දින දර්ශනයට අනුව මෙම වන්දනාවේ යෙදෙන්නේ දොළොස් වන මාසයේ එනම් දුල්හජ් දසවන දින සිට පහලොස් වන දින දක්වාය. ඉස්ලාමීය දින දර්ශනය චන්ද්‍ර දින දර්ශනයකි. එබැවින් ඉස්ලාමික දින දර්ශනයේ වර්ෂයකට වඩා , 8 වැනි ග්‍රෙගරි පාප්තුමා විසින් 1582 හඳුන්වා දෙන ලද දින දර්ශනයේ වර්ෂයකට දින එකොළහක් පමණ වැඩි බැවින් ඒ දින දර්ශන එනිනෙක හා ගැලපිමට නොහැකි වී ඇත. 2007 වර්ෂයේ මුස්ලිම් බැතිමතුන්ගේ වාර්ෂික වන්දනාව යෙදි තිබෙන්නේ දෙසැම්බර් 17 සිට 21 වනදා දක්වාය. 

2007 වර්ෂය හා සැසදීමෙන් පසු ඇස්තමේන්තු ගත කර ඇති පරිදි වාර්ෂිකව මිලියන දෙකකට අධික වන්දනාකරුවන් පිරිසක් මක්කම වන්දනාවට සහභාගි වේ. මේ නිසා ජන සමුහ පාලන ක්රම තවදුරටත් අර්බුදකාරි වි ඇත. අති විශාල ජන සංඛ්යාව හේතුවෙන් බොහොමයක් පිළිවෙත් වඩාත් ශෛලිගත වි ඇත. කාලවර්ණයෙක් යුතු ශිලාව සිප ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය නොවුවද, හුදෙක් "කාබා" අවට මෙන්ම එම මාර්ගයේදි එයට ඇඟිල්ල දිගු කිරීම  වෙයි. කළ යුතුම වේ.විශාල කුළුණු ආශ්‍රිතව ගල් කැට විසි කිරීම සිදුවුවද ආරක්ෂක හේතුන් මත 2004 වර්ෂයේ දි මෙය වෙනස් කරනු ලැබිණි.ඉන් පසු ඒ සදහා ද්‍රෝණිකා සහිත විශාල තාප්ප ඉදිකරන ලදි.

## ඉතිහාසය 
වාර්ෂික මක්කම වන්දනාව මුහම්මද්තුමාගේ ජීවිතය ආශ්‍රිත වුවක් වුවද, මක්කම යෑම ඊට පෙර පටන් මුස්ලිම් ආගමේ පැවත ආ පිළිවෙතකි. මුස්ලිම්වරු විසින් සලකන පරිදි එහි ඉතිහාසය පෙර වක්තෲවරුන් වන ඉබ්‍රාහිම් තුමා හා ඉස්මයිල් තුමාණන් යන දෙදෙනාගේ කාලපරිච්ඡේදය දක්වා දිව යයි.

## සටහන
අත්බෝම්බ විදිනය

**අත් බෝම්බ විදිනය**ක් යනු අත් බෝම්බයක් සෙබලෙකු අතින් විසිකරනවාට වඩා නිවැරදිව වැඩි දුරින් හා වැඩි ‍වේගයකින් විසි කිරීම සඳහා භාවිතා කරන අවියකි. මිනිසුන් විසින් ගෙන යා හැකි අත්බෝම්බ විදිනය තනි අවියක් ලෙස රයිෆලයක බැරලයට භාවිතා කරනු ලැබේ. මීට අමතරව රයිෆල බොහොමයක් නිපදවා ඇත්තේ ඒවායේ තුවක්කු කටෙන් අත්බෝම්බ් ‍වෙඩි තැබීමට හැකි ලෙසිනි.

## විස්තරය 
අත්බෝම්බ විදිනයන්ගෙන් බොහොමයක් මිනිසුන් විසින් ගෙන යා හැකි හා කර පිට තබා වෙඩි තබන ඒවාවෙයි. ඒවා බොහෝ විට AH 47 - හෝ M16 වැනි රයිෆල මත තබා වෙඩි තබනු ලබයි. එසේ වුවත් මීට වෙනස් M 79 සහ  AG 36 වැනි ආයුධ කිහිපයක්ද ඇත. මේවායෙන් ‍බොහෝමයක් අතින් රිලෝඩ් කරන අවිවෙයි. අද භාවිතා වන සම්මත අත්බෝම්බය වන්නේ  40mm අත් බෝම්බයයි. මෙය මිනිසුන් විසින් ගෙන යා හැකිය. එමෙන්ම රථ වාහන අවි පද්ධති බොහෝමයක භාවිතා වේ. මෙම සම්මතකරණයෙන් පසුව නොයෙකුත් විශේෂ ආකාරයේ අත්බෝම්බ නිෂ්පාදනය විය.උදාහරණයක් වශයෙන් ස්වංයක්‍රීය අත්බෝම්බ විදිනයක් වන ඇමරිකානු Mkia අත්බෝම්බ විදිනය දැක්විය හැක. එය සැහැල්ලු වාහන හා ගොඩනැගිලි වලට ප්‍රහාරය එල්ල කිරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබේ.මෙය ආරක්ෂාව සඳහා භාවිතා කරයි.
සාමාන්‍ය භාවිතය සඳහා යොදාගන්නා ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු

නාවාංකය භාවිතය සඳහා යොදාගන්නා ස්වයංක්‍රීය තුවක්කුවක (GPMG) අරමුණු වන්නේ විවිධ අරමුණු සඳහා භාවිතා කළ හැකි අවියක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි. එනම්, එය මිනිසෙකු විසින් ගෙන යා හැකි ප්‍රමාණයෙන් හා සැහැල්ලු ස්වයංක්‍රීය තුවක්කුවක් හෝ මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ ස්වයංක්‍රිය තුවක්කුවක් වෙනුවෙන් භාවිතා කළ හැකි වීමයි. එසේ වුවත් සංසන්දනය කරන විට GPMG හි ක්‍රියාකාරිත්වයේ අඩුකමක් සමහරක් විට දැකිය හැකිය. වර්තමානයේදී GPMG ලෙස සැලකෙන්නේ වාතයෙන් සිසිල් කරන ලද රයිෆල් උණ්ඩ වෙඩි තබන 7.62Í51mm NATO වර්ගයේ වැනි මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ ස්වයංක්‍රීය තුවක්කුය.

අන්තර් යුධ සමයේදී ජර්මනිය විසින් මනේග්වහර් (MA 34) තුවක්කුව මුල සිටම GPMG ක් ලෙස නිපදවන ලදී. මෙය කරන ලද්දේ පවතින අවියක් වන MGO8115  වෙනස් කිරීම වෙනුවටය. Ma -34 තුවක්කුව වාතයෙන් සිසල් කරන ලද්දක් වු අතර එය නොයෙක් අයුරින් භාවිතා විය. විශේෂයෙන් සදහන් කළ යුත්තක් වන්නේ MA 34 තුවක්කුව දෙවන ලෝක යුද්ධ පුරාවටම රථවාහන වල ප්‍රධානම අවිය විමයි. MA 34 තුවක්කුවේ සාර්ථකත්වය කෙසේදැයි කියහොත් GPMG සංකල්පය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු යුද හමුදාව බෙහොමයක් තුළ ප්‍රචලිත විය. MA 34 වලින් පසුව වර්හ්මාට් සේවයෙහි භාවිතා වු  MA 42 තුවක්කුව දෙවන ලෝක යුද්ධයේ භාවිත වු කාර්යක්ෂම ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු නිර්මාණය විය.

වත්මන් GPMG (නොහොත් බ්‍රිතාන්‍ය යුධ හමුදා ව්‍යවහාරයේ ජිම්පි ලෙස හැඳින්වෙන ලෙස සැලකෙන්නේ උපකාරක අවියක් ලෙස භාවිතා කරන මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ ස්වයංක්‍රීය තුවක්කුවකි. මිටිරලෙයු ඩි අපියු ජෙනරාල් සහ ප්‍රංශය බෙල්ජියානු නමින් හැඳින් වූ මෙම GPMG වර්ගයේ තුවක්කු විවිධ කාර්යයන් සඳහා යොදගත් මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු ලෙස හැඳින්වීම ප්‍රචලිත විය. මෙහිදී මිටිරලෙයු ඩි ගෙස් යන මුල් බෙල්ජියානු ප්‍රංශ පදය ද ව්‍යවහාරයේ භාවිතාවේ. මෙම ආකාරයේ මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ තුවක්කු නොයෙකුත් කාර්යයන් සඳහා භාවිතා කරන ලදී. GPMG ලෙස මුල්ම වරට මධ්‍යස්ථ ප්‍රමාණයේ ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු භාවිතා කරන ලද්දේ පළමු වන ලෝක යුද්ධයේදීය.

MG42 ක් පසුව නිපදවුනු  MG 3 ජර්මන් යුධ හමුදාවේ සේවයෙනි තවමත් භාවිතා වේ. NATO  පහ අනෙක් බටහිර හමුදාම විසින් බහුලව භාවිතා කරන ලද GPMG  වුයේ බෙල්ජියානු FNMAG  තුවක්කුවයි. බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව සහ අනෙක් පොදු රාජ්‍යය හමුදා එය 1950 ද චිකර්ස් තුවක්කුව වෙනුවෙන් භාවිතා කරන ලදී.

ඇමරිකානු හමුදාව FNMAG  තුවක්කුව M240 ලෙස භාවිතා කරන් ලද්දේ M60 ස්වයංක්‍රිය තුවක්කුව වෙනුවටය. ඇමරිකානු හමුදාව M249 - MINIMI තුවක්කුව භාවිතා කරන ලද්දේ සැහැල්ලු ස්වයංක්‍රීය තුවක්කුවක් / කුඩා කණ්ඩායම් ස්වයංක්‍රීය අවියක් ලෙසය. තවද  50 BGM උණ්ඩ භාවිතා කරන M2 ස්වයංක්‍රීය තුවක්තුව භාවිතා කරන්නේ බර ස්වංක්‍රීය තුවක්කුවක් ලෙසය.

1950 පසු භාගයේ හෝ 1960  පෙර භාගයේ  චෙකොස්ලොවැකියාව විසින් Vz 59  සංවාතය භාවිතය සඳහා යොදා ගන්නා ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු 7.62 Í 54 mmR සහ 7.62m  NATO යන ආකාර 02 නිර්මාණය කරන ලද්දේ වෙනම යුධ උපායශීලි කර්යයක් සඳහාය. මීට සමාන රුසියානු තුවක්කුව වන්නේ   PK/PKM පවුලට අදාල බහුකාර්ය ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු වර්ගයය. මෙම තුවක්කු රුසියානු සහ පෙර සෝවියට් හමුදා සේවයෙහි භාවිතා කරන ලද අති විශාල ලෙස අධ්‍යයනය කරන ලදී.

1967 සිට චීන ජනරජයද නොයෙක් ස්වයංක්‍රීය තුවක්කු වර්ග වල සංකලනයක් ලෙස 7.62 Í 54 mmRR සාමාන්‍ය භාවිතය සඳහා භාවිතා කරන ස්වයංක්‍රීය තුවක්කුවක් ලෙස නිෂ්පාදනය කරන ලදී. එතැන් සිට මීට වඩා දියුණු ආකෘති සාදන  ලද අතර ඒවා 67.1 සහ 67.2 ලෙස වර්ග කර ඇත.

## සටහන්
රසායනික ද්‍රව්‍යය

thumb|right|හුමාලය සහ ද්‍රව ජලය යනු ජලය නම් එකම රසායනික ද්‍රව්‍යයෙහි වෙනස් ස්වභාවයෝ වෙති.

රසායන විද්‍යාවෙහි, **රසායනික ද්‍රව්‍යයක්** යනු නිත්‍ය රසායනික සංයුතියක් සහ ලාක්ෂණික ගුණ සහිත  පදාර්ථයෙහි ස්වරූපයකි. භෞතික විඝටන ක්‍රම ආශ්‍රයෙන්, එනම් රසායනික බන්ධන බිඳීමෙන් තොරව, එය සංරචක බවට වෙන් කල නොහැක. ඒවා ඝන, ද්‍රව හෝ වායු විය හැක.

## සටහන් සහ ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රසායනික ද්‍රව්‍යය
නෙළුව

දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත සුන්දර නගරයකි නෙළුව නගරය. සොබා සෞන්දර්යයෙන් පිරි නගරය නිරන්තරව සංචාරකයන්ගේ ආකර්ෂණයට ලක්වේ. සිංහරාජ වනාන්තරයට ආසන්නව මේ නගරය පිහිටා තිබීම ඊට හේතු වේ.
දූවිලි ඇල්ල, තට්ටු ඇල්ල, බ්‍රාහ්මණ ඇල්ල, ඌරන් වැටුනු ඇල්ල ආදී වශයෙන් වන සුන්දර දිය ඇලි රාශියක් නෙළුව ලංකාගම, වාරුකන්දෙණිය ප්‍රදේශවල දැක ගත හැක.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
මෙකාට්‍රොනික්ස්

මෙකාට්‍රොනික්ස් (Machatronics) යනු යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු ශිල්පය, විද්‍යුත් ඉංජිනේරු ශිල්පය හා මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය යන විෂයන්ගේ එකතුවකි.මෙම අන්තර් ක්ෂේත්‍ර ඉංජිනේරු අධ්‍යයනයේ පරමාර්ථය වන්නේ උසස් දෙමුහුන් පද්ධති පාලන හැකිහාව ඇති ඉංජිනේරුවන් බිහිකිරීමයි .මෙය බහුතාක්ෂණයක් අන්තර්ගත කළ යාන්ත්‍රික හා ඉලෙක්ට්‍රොනික යන ක්ෂේත්‍ර ඇතුලත් ගමන් මල්ලක් ලෙසද සැලකිය හැකිය.
 

මෙය යාන්ත්‍රික, විද්‍යුත්, පාලන ඉංජිනේරු , පරිගණක, අණුක ඉංජිනේරු යන ක්ෂේත්‍ර කේන්ද්‍ර කොටගත් විෂය  ධාරාවකි. ඒ අනුව මෙම ප්‍රධාන විෂය ඉහත කී එක් එක් විෂය ධාරා හා සෘජු 
ලෙසම බැදි පවතී. එබැවින් මෙකාට්‍රොනික්ස් ආර්ථිකමය වශයෙන් මෙන්ම වෙනත් වටිනාකම්  රැසකින්ද යුත් විෂය ක්ෂේත්‍රයකි.මේ පුලුල් විෂය ධාරාවට  Machatronics  යන නම මුල්වරට යොදනු ලැබුවේ  ටෙට්සුරෝ මෝරි නම් සසකාවා ජපන් ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉංජිනේරුවන් විසිනි.ඒ වර්ෂ 1969 දීය. ඒ හැර  Machatronics යන නම වෙනුවට ඊට විද්‍යුත් යාන්ත්‍රික පද්ධති තාක්ෂණය යන නාමය හෝ පාලන හා යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු තාක්ෂණය යන නාමය හෝ භාවිත කිරීමට  හැකිවේ.

Machatronics වල පාලන ඉංජිනේරු ශිල්ප ක්‍රම පිළිබඳව වූ ප්‍රශ්න පිළිබදව හැදෑරීම ඉංජිනේරු සත්‍යාන්ත්‍රික විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ.
එවැනි පද්ධතියක පාලනය හෝ යාමනය කිරීමට Machatronics උපකාරී වේ. Machatronics තාක්ෂණය යොදා විවිධ උපකරණ  නිෂ්පාදනයෙන්  එම උපකරණවල සංජාත නම්‍යතාවය හා ජව සම්පන්නබව, ගුණාත්මකභාවය ආදී උසස් නිෂ්පාදන අරමුණු ඉටුකර ගැනීමට හැකිවේ.මෙකාට්‍රොනික්ස් මෙම නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය සමඟ සමීප සම්බන්ධතාවයක් පවතී. වර්තමාන නිෂ්පාදන උපකරණ වල Machatronics ඒකක අන්තර්ගත පාලන සැකිල්ලක් පවතී. මෙම බොහෝ නිර්මාණ ස්ථරි බව, බහුකොන් බව, විෂමරූපී බව හා දෙමහුන්බව යන ලක්ෂණ උපයෝගි කරගෙන ඇත. කාර්මික බලපෑමක් ඇතිවිම සඳහා ගණිතමය පාලනය සහිත විධිමත් ක්‍රම මෙම නිර්මාණ තුළ අන්තර්ගත කර තිබේ.දෙමුහුන් පද්ධති ආශ්‍රිත කටයුතු වලදි, Machatronics ප්‍රයෝජනවත් වන අතර, නිෂ්පාදන පද්ධති සහ ක්‍රියා ප්‍රේරණය, ග්‍රහලෝක ගවේෂණ උපකරණ, ස්වයංක්‍රීය කැමරා, වීඩියෝ දෘඩතැටි, CD යන්ත්‍ර, රෙදි සෝදන යන්ත්‍ර වලදී මේ තාක්ෂණය යොදා ගනි.

දර්ශිය Machatronics ඉංජිනේරු උපාධි පාඨමාලාවේ අන්තර්ගත පෙළ වශයෙන් ගණිතය, යාන්ත්‍රික, යන්ත්‍ර සංරචක, නිර්මාණ, යාන්ත්‍රික නිර්මාණ, තාප ගතිය, පරිපථ හා පද්ධිති, විද්‍යුත් හා සන්නිවේදන උපාංග, පාලන සිද්ධාන්ත ක්‍රම ‍‍ලේඛනය, අංක සංඥා සැකසුම්, ජීව ඉංජිනේරු, රොබෝ හා අවසාන අවුරුදු නිබන්ධනවලින් සමන්විතය.

## සටහන්
ඇල්කඩුව

**ඇල්කඩුව** යනු  මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි. මාතලේ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 16 ක් පමණ දුරින් ඇල්කඩුව පිහිටා ඇත. 1848 මාතලේ කැරැල්ල මර්ධනය කළ පසු පලාගිය ගොන්ගාලේගොඩ බණ්ඩා සැඟව සිටියේ මෙම ප්‍රදේශයේ වූ ගල් ගුහාවක ය. 1848 සැප්තැම්බර් 21 වනදා මැලේ හමුදා භටයන් පිරිසක් විසින් ඔහු එහිදී අත් අඩංගුවට ගන්නා ලදී.

## සංචාරක ආකර්ෂණ 
* හුන්නස්ගිරි ඇල්ල - හුන්නස්ගිරි දිය ඇල්ල ඇල්කඩුව පිහිටා තිබේ. දිය ඇල්ලේ උස අඩි 125 කි.
* සෙම්ඹුවත්ත - සෙම්බුවත්ත පිහිටි ස්වාභාවික උල්පත් ජලයෙන් නිර්මාණය කරන ලද වැව, විලට පසෙකින් පිහිටි ස්වභාවික පිහිනුම් තටාකය, කැම්බල්'ස් ලේන් වන රක්ෂිතය සහ තේ වතු යාය  සංචාරක ආකර්ෂිත ස්ථාන වේ.