open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
කර්මාන්ත ශාලා ගොවිතැන් කිරීම - ඉතිහාසය

18 වන සියවස අතරතුරදි කෘෂිකර්මාන්තය විසින් වඩාත් ත්‍රීව්‍ර ක්‍රම උකහා ගන්නා ලදී. මෙම නිෂ්පාදනයේ වැඩිවීම හොදින්ම ලාක්ෂණය කරණය වුයේ කෘෂිකාර්මික විප්ලවය මගිනි. එහිදි ගොවිතැන් කිරීම් තාක්ෂණික ක්‍රම වල වැඩිදියුණු කිරීම් සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වු ඵලදාවක් කරා මග එලි පෙහෙලි කරළ අතර කාර්මික විප්ලවය අතරතුරදී ජනගහනය නාගරී කරණය වීමට සහය ලබාදුනි. 

19 වන සියවසේ පසුභාගයේදී ආරම්භ වු කෘෂිකර්මාන්තමය නව හදුන්වාදීම් මගින් අනෙකුත්  කර්මාන්තයන්හි විශාල නිපදවීම් වල දියුණු වීම් සමග කෘෂිකර්මය සමාන කරන කරවන ලදී. ශාක නිෂ්පාදනයේ අත්‍යවශ්‍ය සාධක ලෙස නයිට්‍රජන් හා පොස්පර්ස් හදුනා ගැනීම මගින් කෘතිම පොහොර නිෂ්පාදනයට බමග පෑදු අතර එමගින් කෘෂිකර්මාන්තයේ තවත් ත්‍රීව්‍ර ආකාර නිර්මාණය කරන ලදී. 20 වන සියවසේ පළමු දශක දෙක තුනදී විටමින් හා සත්ත්ව පෝෂණයේ එහි කාර්යය භාර්යය හදුනා ගැනීම විටමින් සපායාදීම් වලට මග පාදා දුන් අතර එමගින් 1920 දශකයේදී සමහරක් පශු සම්පත් ගෘහස්ථව සෑදීමට ඉඩ ලබාදුනි. ප්‍රතිජීවක හා එන්නත් හදුන්වාදීම මගින් රෝග අවම කිරීමේ පහසුකම සැලසුන නිසා පශු සම්පත් විශාල ප්‍රමාණ වලින් සෑදීමේ පහසුකම ඇතිවෙයි. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ භාවිතය සදහා වැඩි දියුණු කරන ලද රසායනික ද්‍රව්‍ය කෘතිම පලිබෝධ නාශක වලට මග විවරකර දුනි. නාවුක ජාල හා ත්ක්ෂණික ක්‍රම වල දියුණු වීම් මගින් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන විශාල දුරවල් හරහා බෙදාහැරීමට ඉඩ පහසුකම් සලසා ඇත. 

BBC සේවයට අනුව, ආනයනික මස් පිලිබද බ්‍රිතාන්‍යයේ විශ්වාසය අඩුකිරීම සදහා නව තාක්ෂණික ක්‍රම හදුන්වාදීම මගින් ගොවීන් උනන්දු කිරීම සදහා 1947 දී නව කෘෂිකාර්මික පනතක් මගින් සහනාධාර ලබාදීමත් සමග බ්‍රිතාන්‍යයේ කර්මාන්තශාලා ගොවිතැන් කිරීම් ආරම්භ විය. එක්සත් ජාතීන් කියා සිටින්නේ සත්ත්ව නිෂ්පාදන ත්‍රීව්‍ර කරණය ඔවුන් විසින් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබ ඇත්තේ ආහාර ආරක්ෂණ සපයන මාර්ගයක් ලෙස බවයි. 1964 දී The Guardian හි කෘෂිකාර්මික ලියුම්කරුවා පහත පරිදි ලියන ලදී. 

කර්මාන්තශාලා වගාකිරීම්, අප එයට කැමති වුවත් නැති වුවත්  අප අතර රැදී සිටිම සදහා පැමිණ ඇත. මෙම රළ ප්‍රවාහය, සත්ත්ව වේදීන්ගේ මාංශික හඩාවැටීම් වලින්, සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් කිරීමේ ක්‍රම සදහා වන බලපෑම මගින් හෝ ජීවිතයේ ප්‍රාදේශීය ආකාරය සදහා වු භාවාත්මක ප්‍රවේශය මගින් නැවත හැරි නොයනු ඇත. ආහාර ප්‍රතිසම්පාදනයේ අනාගතය ස්පර්ශ කරමින් ආර්ථික හා දේශපාලනික දියුණූවීම් වල විශේෂිත කොටසක් වු පශු පාලන අංශය මත එතරම් සාර්ථකත්වයක් නොලැබු වර්ෂයක් තුලදී වඩාත් දුරදක්නා අයෙකු විසින් ත්‍රීව්‍ර ගොවිතැන් කරණයේ ගොඩනැංවීම ප්‍රධාන දියුණු වීම ලෙස නම් කරනු ඇත. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Factory_farming#History
බහු බෝග ගොවිතැන

**බහු බෝග ගොවිතැන** හෙවත් ** බහු බෝග වගාව** () යනු සම්ප්‍රදායික ගොවිතැනේ දක්නට ලැබෙන එකම ඉඩෙහි තනි වැවීම් කාලයක් තුලදී එක්වර බෝග දෙකක් හෝ කිහිපයක් වගා කිරීමේ ක්‍රමයයි. එය බහුවගා ආකාරයකි. එයට පළමු බෝගයෙහි ඵලදාව නෙලීමෙන් පසු දෙවන බෝගය වගා කිරීමේ ද්විත්ව වගා කිරීමේ ආකාරය හෝ පළමු බෝගයේ ඵලදාව නෙලීමට පෙර දෙවන බෝග‍ය ආරම්භ කිරීමේ පිලිවයන වගා කිරීමේ ආකාරය ගත හැක. මීට සම්බන්ධ ක්‍රියාවක් වන සහය වගා කිරීම සමහරක් විට උද්‍යාන කරණයේදී හා එළවළු හා පළතුරු කඩිනම් වගාකිරීම් වලදී යොදා ගැනේ. බහු වගාකිරීමට එක් උදාහරණයක් වන්නේ තත්කාලි + ලූණු + මැරිගෝල්ඩ්. මැරිගෝල්ඩ් මගින් තත්කාලි වල සමහරක් පලිබෝදකයන් පලවා හරිනු ලබයි. 

බහු වගාකිරීම් බොහෝමයක් කෘෂිකාර්මික සම්ප්‍රදායන්වල දැක ගත හැකිය. ඉන්දියාවේ ග්‍රාවල් හිමාලයාහි බරණාජා ලෙස හදුන්වන ක්‍රියාවකට එකම පාත්තියක ශාකවර්ග 12 ක් හෝ ඊට වඩා වගා කිරීම අයත් වන අතර එම බෝග වලට විවිධ බෝංචි, මුං ඇට හා මෙනේරි අයත්වන අතර විවිධ අවස්ථා වලදී ඒවා වගා කරයි. 

වී ගොවිතැනේදී බහු වගා කිරීම සදහා විශේෂයෙන් වියළ සෘතුවක් පවතින ප්‍රදේශ වලට කාර්යක්ෂම ජල යෝජනා ක්‍රමයක් අත්‍යවශ්‍යවෙයි. තෙත් කාලය තුළදී ඇද හැලෙන වර්ෂාව එම කාලය තුළදී සහල් වගා කිරීමට අවශ්‍ය තත්ත්වය ලබාදෙන නමුත් වසරෙහි අනෙක් භාගය අතරතුරදී වාරිමාර්ග පද්ධතියකින් තොරව කුඹුරු වෙත ජලය යැවීමට නොහැකි වෙයි. ආසියාවෙහි හරිත විප්ලවය අධි ඵලදාවකින් යුත් සහල් ප්‍රභේද නිෂ්පාදනයට මග පෑදු අතර ඒවාට දින 100 ක කුඩා වැවීම් කාලයක් පමණක් අවශ්‍ය විය. නමුත් සාම්ප්‍රදායික ප්‍රභේද සදහා 150 – 180 දින ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ. මේ හේතුව නිසා බහු වගා කිරීම ආසියානු රටවල වඩාත් ප්‍රචලිත විය. 

බහු වගා කිරීමේ එක් ආකාරයක් වන්නේ අන්තර් වගා කිරීමයි. මෙහිදි ප්‍රධාන බෝගය අතර ඉතිරිවී ඇති අවකාශ වල අතිරේඛ බෝගයක් වගා කරනු ලැබේ.

## ආශිත
* නයිට්‍රජන් තිර කිරීම

ප්‍රවර්ගය:ගොවිතැන
ඒකාබද්ධ කෘමි පාලනය

කෘෂි කර්මාන්තයේ දී **ඒකාබද්ධ කෘමි පාලනය** යනු කෘමි පාලන උපක්‍රමයකි. මේ සඳහා කාර්මික උපාංග භෞතික උපක්‍රම, ජාන, ජීව විද්‍යාත්මක, නීතිම සම්ප්‍රදායික ක්‍රම කළමණාකරන ක්‍රම රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතය යනාදී අංග රාශියක එකතුවක් ප්‍රයෝජනයට ගැනේ.මෙම ක්‍රමවේදය පියවර 3කින් ක්‍රියාත්මක කෙරේ. වැලැක්වීම,නිරීක්ෂණය සහ අවසාන කටයුතු සොයාබැලීම වශයෙනි. මෙය කෘමි නාෂක භාවිතය අවම කිරීම මූලික ඉලක්කය කරගත් පරිසර හිතකාමී විද්‍යාත්මක වැඩ පිළිවෙලකි.

මෙම ක්‍රමය ගොඩනඟා ලොව පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමට නායකත්වයෙන් හා මග පෙන්වීම වෙනුවෙන් ආචාර්ය පෙරී ඇඩ්කිසන් සහ ආචාර්ය රේ එෆ් ස්මිත්ට(Dr. Perry Adkisson
. Ray F. Smith ) 1997 දී ලොක ආහාර ත්‍යාගය (World Food Prize) ලැබුනි.
පර්මකල්චර් (permaculture)

## පර්මකල්චර් මණ්ඩලය විසින් පර්මකල්චර් සැලසුමේ සිරිත් හා න්‍යායන් සාරාංශගත කිරීම.
පර්මකල්චර් යන වදන 1970 දශකය අතරතුර දී ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික බිල් මොලිසන් හා ඩේවිඩ් හෝම්ග්‍රේන් විසින් හඳුන්වාදුන් අතර එය ස්ථිර කෘෂිකර්මයේ (Permanent Agriculture) එකතුවක් මෙන්ම ස්ථිර සංස්කෘතියක් ද වේ. ප්‍රකාශන ශ්‍රේණියක් හරහා මොලිසන්, හෝම්ග්‍රේන් හා ඔවුන්ගේ සහායකයන් විසින් මනුෂ්‍ය ජනාවාස සැලසුම් කිරීම සඳහා ප්‍රවේශයක් ලේඛණගත කළ අතර වඩාත් විශේෂිතව ස්වාභාවික පරිසර විද්‍යාවල හමුවන ව්‍යුහ හා අන්තර් සබඳතාවලට අපයෝජන එල්ල කරන බහුවාර්ෂික කෘෂිකාර්මික පද්ධතිවල දියුණුවීම් පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන ලදී. 

පර්මකල්චර් සැලසුම් න්‍යායන්  “එකම ආචාර ධර්ම තීරණය වන්නේ අපගේ පැවැත්ම සඳහා වගකීම් ගැනීම වන අතර ඒ අපගේ දරුවන් වේ.” (මොලිසන් 1990) යන ස්ථානයේ සිට ව්‍යාප්ත වේ. එහි අපේක්ෂාව වූයේ සැලසුම් න්‍යායන් හර පද්ධතියක් තුළ පුද්ගලයින් දිගින් දිගට පුහුණු කිරීමෙන් එම පුද්ගලයන්ට තමන්ගේම පරිසර තුළ සැලසුම්කරුවන් බවට පත් වීමට හැකි අතර ඔවුන්ට ක්‍රමයෙන් වැඩි දියුණු වන ස්වප්‍රමාණවත් මනුෂ්‍ය ජනාවාස ගොඩනැංවීමට හැකිවනු ඇත යන්නයි. 

කෘෂිකාර්මික පරිසර විද්‍යාත්මක සැලසුම් සිද්ධාන්තයක් ලෙස හට ගැනණු පර්මකල්චර්,  සති 2ක කාලයකින් යුත් පර්මකල්චර් සැලසුම් කිරීමේ පාඨමාලාවක් හරහා පුහුණුව ලැබූ පුද්ගලයන් හරහා විශාල ලෙස අන්තර්ජාතිකව වර්ධනය වේ. මෙම පර්මකල්චර් සමාජය මොලිසන්ගේ හා ඔහුගේ සඟයන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම ව්‍යාප්ත කිරීම අඛණ්ඩව සිදු කළ අතර එමඟින් පුහුණු කිරීමේ, ප්‍රකාශන පර්මකල්චර් උද්‍යාන හා අන්තර්ජාල සාකච්ඡා ජාල හරහා අතිරේක සංස්කෘතික අදහස් පරාසයක් සංගෘහිත කරන ලදී. මේ ආකාරයෙන් පර්මකල්චර් සැලසුම් පද්ධතියක් මෙන්ම යන්තමින් අර්ථ දක්වන ලද දර්ශනයක් හෝ ජීවන රටා අචාර ධර්මයක් බවට පත්ව ඇත. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Permaculture
කෘමිනාශක යෙදීම්

මෙවැනි පින්තූර පුද්ගලික ආරක්ෂණ උපකරණ අඩුකම හේතුවෙන් බොහෝවිට විවේචනයට භාජනය වන නමුත් අවාසනාවන්ත ලෙස මෙය නිරූපණය කරන්නේ දියුණු වන රටවල ආදර්ශයයි. 

## ආශ්‍රිත 
* පලිබෝධනාශක
බහු වගාවන්

: companion planting of carrots and onions. The onion smell puts off carrot root fly, while the smell of carrots puts off onion fly.]]

**බහු වගාව** () යනු විවිධාකාර වගාවන් ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් එකම ප්‍රදේශයක ස්වාභාවික පරිසරයේ විවිධත්වය අනුකරනය කරමින් එකම වගාවකට විශාල බිම් ප්‍රදේශයක් යොදා ගැනීමේ ක්‍රමයෙන් ඉවත් වී කරන කෘෂි කර්මාන්තයයි. මෙම ක්‍රමයට ශෂ්‍ය මාරුව ,විවිධ වගාවන් අන්තර් වගාවන් (අතුරුවගාවන්) සහායක තෝරාගත් හිතකර පැලෑටි, alley වගාවන් ඇතුලත්වේ.

බහු වගාවන් සඳහා වැඩි කම්කරු ශ්‍රමයක් අවශ්‍ය වුවද තනි වගාවකට වඩා වාසිදායක පැති කිහිපයක් තිබේ. 
 
*වගා විවිධත්වය හේතුවෙන් තනි වගාවකට පහසුවෙන් වැළ‍ඳෙන ලෙඩ රෝගවලින් මිදීමේ හැකියාව ලැබේ.මේ සඳහා නේචර් (Nature) සඟරාවේ පළවූ වාර්ථාවක් උදාහරණයක් ලෙස ගත හැක. එම වාර්ථාවට අනුව චීනයේ එකම බිමක විවිධ වර්ගයේ වී වර්ග වගා කිරීමෙන් 89%ක අස්වැන්නක් ලැබී ඇත. මෙයට හේතුව අධික ලෙස කෘමිනාශක භාවිතා කළ යුතු පළිබෝධ රෝග වැලඳීම 94% ක ප්‍රමාණයක් අඩු වීමයි.
*විවිධ වගාවන් තිබීමෙන් විවිධාකාර සත්ව ගනය‍ට වාසභූමි සැපයේ එයින් ප්‍රදේශයේ ජෛව විවිධත්වය වැඩිවේ.මෙය පරිසර හිතකාමී වීම නැතහොත් ජෛව විවිධත්වය සඳහා මනාව බිම් කඩවල් වල ඉඩකඩ සැලසීමේ එක් අවස්ථාවකි.

බහුවගාව යනු permaculture(ස්ථිරවගා ක්‍රමයේ ) ක්‍රමයේ  එක් මූලධර්මයකි.
  
## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* බහු බෝග ගොවිතැන

## බාහිර සම්බන්ධ 
* Crop rotation and polyculture 
* Polycultures in the Brazilian drylands 
* Polyculture and disease prevention 
* PolyCultures: Food Where We Live
වල් පැළ පාලනය

**වල් පැළ පාලනය** යනු පලිබෝධ පාලනයේ උද්භිත සංරචකය වන අතර එහි දී සිදු කරෙන්නේ වල් පැළ වර්ධනය වී, ගෘහස්ථකරණයට ලක් කළ පැළවලට හා පශු සම්පත්වලට හානිදායක වීමට පෙර භෞතික හෝ රසායනික ක්‍රමවලින් ඒවායේ වැඩීම නැවැත්වීමයි. වල් පැළ වැඩීම නැවැත්වීම සඳහා බොහොමයක් වල් පැළ පාලන ක්‍රියා පිළිවෙලවල් වර්ධනය කර ඇත. 

වඩාත් මූලික ක්‍රමය වන්නේ නගුල් ගෑම වන අතර එහි දී වාර්ෂික වල් පැළවල මුල් කපා දමනු ලැබේ. වර්තමානයේ දී වල් නාශක ලෙස හඳුන්වන රසායනික වල් පැළ නාශක භාවිතා කරනු ලැබේ. 

ප්‍රවර්ගය:වල් පැළ
පියැසි උද්‍යාන

thumb| වහල මත ඉදිකර ඇති උද්‍යානයක්

වහල මත ඉදිකර ඇති උද්‍යානයක් යනු ඕනෑම ගොඩනැගිල්ලක වහලය මත ඉදිකර ඇති ඕනෑම උද්‍යානයකි. 

පුරාතන කාලයේ සිට මිනිසුන් ව්‍යුහ මත ශාක වැවීම සිදු කරන ලදී. අලංකරණය කිරීමේ නාසිය හැර වහල මත ශාක වැවීම තුළින් ආහාර, උෂ්ණත්ව පාලනය ,වාස්තු විද්‍යාත්මක අලංකාරත්වය හා නව නිර්මාණ ශීලි අවස්ථා සපයා දේ.නගරබද ප්‍රදේශවල උද්‍යානකරණය සඳහා ඇති ඉඩ පහසුකම් අඩු කම වහල මත උද්‍යාන බිහිවීමට මූලික හේතුව බවට පත්ව ඇත. උද්‍යානය ස්වාධීන ගොඩනැගිල්ලක වහලය මත තිබිය හැකි අතර එහෙයින් එම ගොඩනැගිල්ලේ ජලය හා අපද්‍රව්‍යය පිළිබඳ කටයුතු කරනු ලැබේ. දිය වගාව හා අනෙකුත් අතිරේක ක්‍රමවලින් උදාහරණ ලෙස පස් අවශ්‍යතාවය හෝ එහි විශාල බර අඩු කිරීම තුළින් වහල මත ඉදිකරන උද්‍යානයක ඉදිකිරීම් හැකියාව වැඩි කළ හැක. වහල මත ඇති උද්‍යානවලදී බඳුන් තුළ වගා කිරිම බහුල වශයෙන් භාවිතා කෙරේ. වහල මත ඇති උද්‍යානයකට උසස් උදාහරණයක් වන්නේ චිකාගෝ නගර ශාලාවයි. 

කුඩා නිවාසවල ජීවත් වන්නන්ට වර්ග අඩි උද්‍යානකරණය හෝ (ඊටත් වඩා ) අඩු ඉඩක් ඇති අවස්ථාවල ජීවත්වන බිත්ති (සිරස් උද්‍යානකරණය) අතිශයින් සුවිශේෂ වේ. මේවා මගින් සාම්ප්‍රදායික උද්‍යානකරණයට වඩා ඉතා අඩු අවකාශයක් භාවිතා කරයි. (වර්ග අඩි උද්‍යානකරණය මගින් සාම්ප්‍රධායික ‍පේළිවල අවකාශය 20% ක් පමණක් භාවිතා කරන අතර සිරස් අද්‍යානකරණය මගින් ඊට වඩා දස ගුණයක් වැඩි නිෂ්පාදනයක් ලබා ගත හැක. ) මෙමගින් පරිසරයට බලපාන ක්‍රියාවන්ද වැඩි දියුණු කිරීම සිදු කරයි. එමගින් ප්‍රිෂ් ක්‍රමය නැති කිරීම ,  පලිබෝධනාශක අඩු කිරීම  හෝ ඉවත් කිරීම  හා කොම්පෝස්ට් හරහා අප ද්‍රව්‍යය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය දිරි ගැන්වීම සිදු කරනු ලැබේ. කුඩා බද්ධ නිවාසවලදී සාම්ප්‍රධායික කොම්පෝස්ට් පද්ධතියකට වඩා බොකෝෂි කොම්පෝස්ට් පද්ධතියක් වඩා ප්‍රායෝගික වේ. 

ජීවත් වීමේ යන්ත්‍රයේ සම්බන්ධිත අදහස පදනම් වී ඇත්තේ උද්‍යානකරණයේ වඩාත් ප්‍රාථමික ආකාරය මතයි. පසමත අපද්‍රව්‍යය දැමීම (කොම්පෝස්ට් හා මළ අපද්‍රව්‍යය සුදුසු ලෙස බිඳීම සිදු කරනු ලබන්නේ විශේෂිත අගල් හෝ ඇසුරුම් තුළය.) හා ආහාර පළදාව නෙළා සැකසුම් කිරීමේදී කොම්පෝස්ට් නිපදවෙන අතර ඒවා අනුභව කිරීමේදී මළ අපද්‍රව්‍යය නිර්මාණය වේ. ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශවලදී සංවෘත කුඩු උද්‍යානකරණය භාවිතා කරනු ලබයි. නමුත් මෙමගින් අවශ්‍ය ආරක්ෂාවීම් නොකළ හොත් සෞඛ්‍යය අවධානම් ඇතිවීම සිදුවිය හැකිය.මනුෂ්‍යය හෝ සත්ව අපද්‍රව්‍යය අඩංගු කොම්පෝස්ට් තාපකාමී තත්වවලට ළඟාවිය යුතු අතර භාවිතයට ගැනීමට පෙර වසරක් වත් පරණවිය යුතුය ශාක භක්ෂක සතුන්ගෙන් ලැබෙන පොහොර සඳහා මෙම ක්‍රියා මාර්ග නොගත්තද ඒවා ආරක්ෂාකාරීය. 

විවිධ වෙනස් වර්ගවල අමුද්‍රව්‍ය රාශියකින් සමන්විත වීම කොම්පෝස්ට් කිරීම ආරක්ෂාකාරී ක්‍රියා පිළිවෙලක් වන  අතර එය ලබා ගත හැකි හොඳම පොහොර ආකාරවලින් එකක් වේ.
වනාන්තර ආශ්‍රිත උද්‍යානකරණය (Woodland Gardening)

වනාන්තර ආශ්‍රිත උද්‍යානකරණය (Woodland Gardening)

කෙන්ෆර්න් හා Plants for a future විසින් වනාන්තර උද්‍යානකරණය වචනය උකහා ගන්නා ලදී. හාට්ගේ පද්ධතියට වූ ප්‍රධාන විවේචනයක් වූයේ භාවිතා කරන ලද ශාක තෝරා ගැනීමයි. කැරට් වැනි වර්තමානයේ වවන බොහොමයක් සාම්ප්‍රදායික බෝග සූර්යාලෝකය අවශ්‍ය ශාක වන අතර ඒවා වඩා වැඩි ආවරණයකින් යුත් වනාන්තර උද්‍යාන පද්ධති සඳහා නිසි පරිදි තෝරා ගෙන නොතිබුණි. ෆර්න්ගේ අදහස වූයේ සාර්ථක සමෝෂ්ණ වනාන්තර උද්‍යානයක් සඳහා සෙවන දරා ගත හැකි ශාක විශාල පරාසයක් භාවිතා කිරීමට අවශ්‍ය බවයි. මේ නිසා Plants for a future විසින් එවැනි පද්ධතියට සුදුසු ශාක දත්ත ගොනුවක් නිර්මාණය කරන ලදී. 

ඇග්‍රො ෆොරස්ට්‍රි රිසර්ච් ට්‍රස්ට් ආයතනය සතුව ඩෙවෝන්, ඩාටින්ග්ටන් හි ෂූමාකර් විද්‍යාලයට යාබදව අක්කර 2ක වනාන්තර උද්‍යානයක් ඇත. එහි දී වල් පැලවල වැවීම වැළැක්වීම සඳහා ඔවුන් විසින් භූමි ආවරණ ශාක බහුලව භාවිතා කරයි. 

නිවර්ථන ප්‍රදේශවල ගොඩ නංවා ඇති ගෘහස්ථ උද්‍යාන පද්ධති, සමෝෂ්ණ දේශගුණවල දී භාවිතා කිරීම සුදුසු පරිදි සකසා ඇත් ද යන්න පිළිබඳව යම් විවේචනයක් පවතී. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Forest_gardening
ජෛව සිනෙරු

ජෛව සිනෙරු.]]

ජෛව සිනෙරු යනු ආරක්ෂිත හා ඇලවුම්කාරක උපස්ථරයක් ස්‍රාවය කිරීම මඟින් හඳුනාගත හැකි සංකීර්ණ ක්ෂුද්රි ජීවී සමූහයකි. ඒවා මතුපිට ඇමිණුම් , ව්යුවහීය සමානතා , ජානමය විවිධත්වය, සංකීර්ණ ප්‍රජා අන්තර් සම්බන්ධතා හා බහිස් සෛලීය බහු අවයවික ද්රීව්ය,යන්ගේ සැදුණු ජාලයක් යන කරුණුවලින් අනන්ය් වේ.

ඒක සෛලික ජීවීන් එකිනෙකට වෙනස් හැසිරීම් රටා 2කින් පවතී. පළමුවැන්න වඩාත් සමීප නිදැල්ලේ පාවෙන ප්ලාවාංගමය ජීවීන් වන අතර එකට ද්‍රව මාධ්‍යයේ ස්වායත්තව පාවිය හැකි හෝ පිහිනිය හැකි ඒක සෛලික ජීවීන්ගෙන් සමන්විතය. දෙවැන්න ඝන මතුපිටක් සාදමින් සෛල ළං ළංව ඇහිරී තදින් එකට බැඳුණු ඇමිණුනු තත්වයයි. හැසිරීමේ වෙනස්කම් ආකාර කිහිපයක් හොවා දැක්විය හැක. ඝන පූර්ණ සංවේදන , විශේෂයෙන් විශේෂයට වෙනස් ක්‍රියාකාරකම් උදාහරණ වේ. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Biofilms
අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව

ජීව විද්‍යාවේ ශාඛාවක් වන **අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව** ජීව හැසිරීම්වල සලකුණු අධ්‍යයනය කරයි. පුරා තත්ත්ව විද්‍යාවෙහි  ශාඛාවක් ලෙස ද සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වුව ද අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාවෙහි එකම ශාඛාවක් වන පුරා අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව පොසිල සලකුණු පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරයි. නව අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාව  විසින් නවතම සලකුණු පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරයි. නව සලකුණු හා පොසිල සලකුණු අතර ඉහත ලෙස සමාන්තර අධ්‍යයනයන් පවතින අතර එමඟින් විද්‍යාඥයයින් ‍ෛඑතිහාසික ජීවී ආකාරවල ජීව රූපාකාර දැන් නොපවතිය ද එම විද්‍යාව මඟින් ඔවුන්ගේ හැසිරීම් හා රූපාකාර පිළිබඳව සලකුණු සොයා ගනී. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ අධ්‍යයනයන් හා පරීක්ෂණ කරන විද්‍යාඥයින් අශ්මිත ලාංඡන විද්‍යාඥයින් නම් වේ. මෙම අධ්‍යයනයන් ජීවී ආකාරවල ජීවජාන ව්‍යුහයන් වලට උදා :- වන්නේ කුහර, සිදුරු කිරීම, අඩිපාර, කටු , කවච හෝ අනෙකුත් සිරුරු කොටස් නොවේ. ශරීර කොටස්වල පොසිල හා සලකුණු පොසිල නාමකරණයෙන් වෙන් කර තබා ගැනීමට ichnospecies trace fossils සදහා යොදනු ලැබේ. Ichnotaxa සත්ව නාමකරණයේ දී වඩා මෙය වෙනස් අයුරකින් වර්ගීකරණය කර ඇත. උදා:- 
1.	ආදී කේම්බ්‍රියන් සලකුණු පොසි (අන්තර් වඩදිය මට්ටමින් ගත්) වලට ප්‍රොටික්නයිට්ස් හා ක්ලයිමක්ටක් නයිට්ස්
2.	මීසොයික් ඩයිනසෝර් පා සලකුණු ගර්ලෝටර්, ඒට්‍රිපස්, අනෝ මොඑපස් යන ගණවලට අයත්ය.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
විකසනය

ජෛව  සිනෙරු වර්ධනය අදියර 5 කදී සිදුවේ.

සෑම පියවරක්ම “එයරොජිනෝසා” ජෛව සිනෙරු වර්ධනයේ සම ප්‍රමාණ ප්‍රකාශ ක්ෂුද්‍ර ඡායාරූපයක් සමඟ යුගල් කොට ඇත.

යම් උපස්ථරයක් මතට නිදැල්ලේ පාවෙන ක්ෂුද්‍ර ජීවියකු ඇලීම සමඟ විකසනය ආරම්භ වේ. ආරම්භක ජනාවාස දුර්වල වැන්ඩර්වාල්ස් බලවලින් උපස්ථරයට ප්‍රතිවර්ත්‍යව ඇමිණේ. එම ජනාවාස ක්ෂණිකව වෙන් නොවුන‍හොත් ඒවා පිලයි වැනි සෛලීය ඇලවුම්කාරක අණු යොදාගෙන ස්ථිරව උපස්ථරයේ ලැගුම් ගනී.

ප්‍රාමාරම්භක ජනාවාස වඩාත් විහිදුණු ක්ෂේත්‍ර සපයමින් ජෛව සිනෙරු එකිනෙක තදින් ඇද බැඳ තබා ගන්නා පලසක් තැනීම ආරම්භ කරයි. ඇතැම් ජීවීන්ට සෘජුවම උපස්ථරය මත ඇලීමට නොහැකි වුව ද ඒවා පහසුවෙන් පළමු ජනාවාස මතට හෝ පලස මතට ඇලේ. මෙම ජනාවාසකරණයේ දී සෛල ගණපූරතා සංවේදනයන් මඟින් සන්නිවේදන හැකියාව ලබා ගනී. ජනාවාස ඇති වු පසු සෛල විභාජනයේ හා අන්තර්ගතකරණයේ සංයෝජන හරහා ජෛව සිනෙරු වැඩේ. වර්ධනය නම් වූ විකසනයේ අවසාන පියවරේදී ජෛව සිනෙරු එලි දැක්වෙන අතර එහිදී පමණක් සෛල හැඩය හා ප්‍රමාණය වෙනස් කරගනී. ජෛව සිරකරුවල මෙම වර්ධනය සෛලවලට ප්‍රති ජීවක ප්‍රතිරෝධීතාවයක් ලබාදේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Biofilms
අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව

## අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව - බැක්ටීරියා 
බැක්ටීරියාවන්ගේ ඇති සාපේක්ෂ සරල බවද , හසුරුවා ගැනීමේ පහසුව හා කෘත්‍රීම මාධ්‍යයක රෝපණය කර ගැනීමේ හැකියාව, ඖෂධ සඳහා ඇති වැදගත්කම ද සලකා බැක්ටීරියා අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව සංවර්ධනයෙහි ලා උපයෝගී කර ගෙන ඇත.

ඉතා විශාල බැක්ටීරියා විශේෂ සංඛ්‍යාවක සම්පූර්ණ ජාන අණු පිළිවෙල දැන් සොයා ගෙන ඇත. එසේම ජාන අණුපිළිවෙල සනාථ කරන ලද සූන්‍යෂ්ටිකයින් ලැයිස්තුවක් ද ඇත. නූතන අණුක ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යා තාක්ෂණය, ජාන සැකසූ එන්නත් සංවර්ධනයේ දී ද ජෛව හායනය,  ජෛව තාක්ෂණය, ආහාර ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව සහ පරිසර ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාවේ දී ද භාවිතා වේ.

බොහෝ බැක්ටීරියාවන් අණුක විද්‍යා අධ්‍යයනයේ දී ආදර්ශ ජීවීන් බවට පත්වී ඇත. අණුක තාක්ෂණය, වෛද්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ සායනික ක්‍රියා මාර්ග මත සෘජුවම බලපෑම් ඇති කිරීමට සමත් වී ඇත. 

ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ දී රූපීය ලක්ෂණ මගින් ක්ෂුද්‍ර ජීවී විශේෂ සහ උප විශේෂ හඳුනා ගැනීමට ඇති පරීක්ෂණ අකාර්යක්ෂම සහ බොහෝ කාලයක් ගන්නා නමුත්  අණුක තාක්ෂණික  ක්‍රම වඩාති ඉක්මන් සහ නිවැරදි දත්තයන් ලබා දෙමින් සායනික ක්‍රියා මාර්ග සඳහා ද විශාල පිටු බලයක් සපයයි. උදාහරණ ලෙස - 

*බැක්ටීරියා හඳුන ගැනීම සඳහා16s rRNA අනුපිළිවෙල නිර්ණය කිරීම.
*කම්පනය වන ජෙලි මාධ්‍යයක  විද්‍යුතාගමනය (Pulsed Field Gel Electrophoresis) මගින් වසංගතකාරක ක්ෂුද්‍ර ජීව උප විශේෂයන් වෙන් කර ගැනීම.
*ප්‍රතිරෝධ යාන්ත්‍රණයට සෘජුව දායක වන ජාන (උදා -   Staphylococcus aureus බැක්ටීරියාවේ mec A ජානය  සෘජුව අනාවරණය කර ගත හැකි වීම.

ප්‍රවර්ගය:අණුක ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය
වර්ගීකරණ විද්යාව - සංඛ්යාත්මක වර්ගීකරණය

සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි. එහි අභිප්‍රාය වනුයේ සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් භාවිතයෙන් සමූහ විශ්ලේෂණය වැනි වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම සංකල්පය පළමුවෙන්ම වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ රොබර්ට් ඇර්. සොකාල් සහ පීටර් එච්. ඒ. ස්නෙත් විසින් 1963 දී වන අතර පසුව ඔවුන් විසින්ම වඩාත් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කරන ලදී. 

බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ , දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින් පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් ජීවින්ගේ පරිණාමික  සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය.
 
ජීව විද්‍යාත්මක “විශේෂය” නැමති  සංකල්ප යෙදිය නොහැකි අවස්ථාවන් සඳහා සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදා : - ‘බ්ලැක් බෙරි’ වැනි ඇපොමික්ටික්(අලිංගික ප්‍රජනනයෙන් බෝවන) සුළු විශේෂයක(microspecies) ක්ලෝන පරිණාමය.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_taxonomy
ජෛවීය භෞතික විද්‍යාව

ජෛවීය පද්ධති ගවේෂණය කිරීම සඳහා භෞතීය විද්‍යාත්මක වාදයන් හා ක්‍රමවේදයන් සංවර්ධනය කෙරෙන හා යොදා ගැනෙන අන්තර් විනයානුකූල විද්‍යාවක් ලෙස භෞතීය ජීව විද්‍යාව හැඳින්විය හැක. ජෛවීය භෞතික විද්‍යාවේ සෙවන යටතේ සිදු කෙරෙන අධ්‍යයනයන් අණු මට්ටමේ සිට ජීවී හා පරිසර පද්ධති මට්ට‍ම් දක්වා සියළු කේෂ්ත්‍රවල පැතිර පවතී. ජෛවීය භෞතික විද්‍යාත්මක ගවේෂණයෙන් ජීව රසායන විද්‍යාව නැනෝ තාක්ෂණය , ජීව ඉංජිනේරු විද්‍යාව , පද්ධති ජීව විද්‍යාව යන විෂයන් සමඟ පැහැදිලි අතිච්ඡාදනයන් දක්වයි.

අණුක ජෛවීය භෞතික භෞතික විද්‍යාව සාමාන්‍යයෙන් ජීව රසායන විද්‍යාවේ හෝ අණුක ජීව විද්‍යාවේ අසන ප්‍රශ්න අසනු ලැබුව ද ඒවා විශාල ප්‍රමාණයෙන් අසනු ලැබේ. DNA, RNA හා ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය අතර අන්තර්ක්‍රියා වැනි විවිධ සෛලීය පද්ධති අතර අන්තර්ක්‍රියා පිළිබඳව හා ඒවා සංවිධනය වී ඇති ආකාරය පිළිබඳව මෙම කේෂ්ත්‍රයේ විද්‍යාඥයින් පර්යේෂණ පවත්වයි. තාක්ෂණයේ විශාල විවිධත්වයක් මෙම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සැපයීමේ දී යොදා ලැබේ.

ජෛව විද්‍යාත්මක වැදගත්කමක් ඇති ව්‍යුහ දැක ගැනීම සඳහා ප්‍රතිදීප්ත ප්‍රතිබිම්බ තාත්වික ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂ , X - කිරණ ස්ඵටික රූපණය , පරමාණුබල අන්වීක්ෂ සුලභව යොදා ගැනේ. ප්‍රකාශ අඬු හෝ පරමාණුක බල අන්වීක්ෂ යොදා ගෙන සියළු බල හා දුරවල් නැනෝ පරිමාණයෙන් සිදුවන ජීව විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි අධ්‍යයනට අණු සෘජුව හැසිරවීම සිදු කෙරේ. අණුක ජීව ‍භෞතීය විද්‍යාඥයන් බොහෝ සංකීර්ණ ජීව විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි සංඛ්‍යාන යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, තාප ගති විද්‍යාවේ හා රසායනික චාලනය යන විෂ‍යන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කරන බැවින් ඒවා තුළින් හඳුනාගතහැකි පද්ධති ඒකක ලෙස සලකයි. අණු හෝ අණු සංකීර්ණවල ව්‍යුහ‍යන් හා අන්තර්ක්‍රියා දැක බලා ගැනීමට, ආකෘති ගොඩනැංවීමට හෝ ඒවා හැසි‍රවීමට ජෛවීය භෞතික විද්‍යාඥයින් බොහෝ විට සමත් වන්නේ බහු විනයානුකූලව පරීක්ෂණාත්මක තාක්ෂණ හා දැනුම එක්රැස් කිරීමෙනි.

ව්‍යුහීය ජීව විද්‍යාව හෝ එන්සයිම චාලනය ආදී සාම්ප්‍රදායික ජෛවීය භෞතික විද්‍යාත්මක මාතෘකාවලට අමතරව අසාමාන්‍ය පුළුල් පරීක්ෂණ පරාසයක් වැටලීමට නූතන ජෛවීය භෞතික විද්‍යාව සමත්ව සිටී. භෞතික විද්‍යාවෙන් , සංඛ්‍යානයෙන් , ගණිතයෙන් උකහා ගන්නා පරීක්ෂණාත්මක තාක්ෂණික ක්‍රම හා ආකෘති පටක, අවයව, ගහණ, පරිසර පද්ධති වැනි විශාල පද්ධති සඳහා යොදා ගැනීම ජෛවීය භෞතික විද්‍යාඥයින් සඳහා වඩාත් පොදු දෙයක් බවට පත්ව තිබේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Biophysics
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ආකලන බහු අවයවීකරණය

**ආකලන බහු අවයවීකරණය** නැතහොත් බහු ආකලනය හෝ දාම වර්ධන බහු අවයවීකරණය ලෙසින්ද හඳුන්වයි.

ඒ අසංතෘප්ත ඒක අවයව අණුවක්, වර්ධනය වන බහු අවයවික දාමයකට වරකට එක බැඟින් එකතු වීමේ (බහු අවයවීකරණය වීමේ) තාක්ෂණික ක්‍රමය නිසයි. එය පහත රසායනික සමීකරණයෙන් නිරූපණය කළ හැකිය.

## ලක්ෂණ
ආකලන බහු අවයවීකරණය එකිනෙකට වෙනස් පියවර තුනකින් සිදුවේ.

#දාම ආරම්භය, සාමාන්‍යයෙන් ආරම්භයක අරුතෙන්ම රසායනික ක්‍රියාවලි ආරම්භ කිරීම සිදු කරයි. අපේක්ෂිත ආරම්භක යනු විස්ථායී කාණ්ඩය සහිත ඕනෑම කාබනික සංයෝගයක් විය හැකිය. උදා - ඇසෝ (-N=N-), ඩයිසල්පයිඩ් (-S-S-), හෝ පෙරොක්සයිඩ් (-O-O-) උදාහරණ දෙකක් වනුයේ බෙන්සොයිල්, පෙරොක්සයිඩ් හා AIBN ය.
#දාම ප්‍රචාරණය.
#දාම අවසානය, මෙය සිදු වන්නේ සංයෝජනයෙන් හෝ ද්විදාමකරණයෙනි. ඛණ්ඩක බහු අවයවීකරණයේ දී අවසානය සිදුවන්නේ මුක්ත ඛණ්ඩක සංයෝජනයෙන් වන අතර එය බහු අවයවීකරණ ක්‍රියාවලියේ අවසානය වේ.
#සමහරක් දාමවල පැති ප්‍රතික්‍රියා සිදු විය හැක. උදා - ඒක අවයවකට දාම හුවමාරුව, ද්‍රාවකයකට දාම හුවමාරුව හා බහු අවයවයකට දාම හුවමාරුව · සංගණන බහු අවයවීකරණයේ දී (පියවර - වර්ධන බහු අවයවීකරණය ලෙස ද හඳුන්වන) මෙන් නොව
#අඩු පරිවර්තනයක දී වැඩි අණුක භාර සහිත බහු අවයවික නිර්මාණය වේ. 
#H2O වැනි කුඩා අණු මේ ක්‍රියාවලිය තුළ දී ඉවත් නොවේ.
#වර්ධනය වන දාමයට එකතු වන නව ඒක අවයව එයට සම්බන්ධ වන්නේ පහත දැක්වෙන ප්‍රතික්‍රියාකාරී ක්‍රියාකාරී කේන්ද්‍ර හරහාය.ඒ අනුව
#මුක්ත ඛණ්ඩක ආකලන බහු අවයවීකරණයේ දී මුක්ත ඛණ්ඩක 
#කැටායනික හරහාත් ආකලන බහු අවයවීකරණයේ දී කාබො කැටායනය 
#ඇනායනික හරහාත් ආකලන බහු අවයවීකරණයේ දී කාබො ඇනායනය හරහාත්,
#දායක බහු අවයවීකරණයේ දී කාබනික ලෝහ සංකීර්ණ හරහාත් මෙය සිදුවේ.
#ඒක අවයවයක අනුව පහත ඒවායින් එකක් විය හැකිය. 
#එතිලීන් හෝ ඇසිටලීන් වැනි අසංතෘප්ත සංයෝග අසංතෘප්ත බව පෙන්වා ඒවා ප්‍රතික්‍රියාශීලී කරවයි. වයිනයිල් බහු අවයවිකය බලන්න. 
#ඇලි චක්‍රීය සංයෝග, වළලු - විවෘත කිරීමේ බහු අවයවීකරණය බලන්න.
#දී ඇති විශේෂිත ප්‍රතිකාරක හා ප්‍රතික්‍රියා තත්ත්ව යටතේ ආකලන බහු අවයවීකරණය, සජීවී බහු අවයවීකරණයක් ලෙස සැලකේ. නිෂ්චිත උච්ඡ සීමාවකට වඩා වැඩි උෂ්ණත්වවලදී බහු අවයවීකරණය සිදු නොවේ.

## සටහන් 
| Addition polymerization
|}
{|
ස්කන්ධ මාරුවීම

ස්කන්ධ මාරු වීම යනු භෞතික පද්ධති තුළ පරමාණු හා අණු අණුකව හා සංවහනයෙන් ගමන් කිරීමේ භෞතික ක්‍රියාවලිය සඳහා ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී බහුලව භාවිතා වන වදනයි. ස්කන්ධ මාරුවීම්වලට තරල ගලා යාම හා වෙන් කිරීම් ඒකක ක්‍රියාවලි ඇතුලත් වේ. ස්කන්ධ මාරු වීම් ක්‍රියාවලිවලට බහුල උදාහරණ කිහිපයක් නම් ජලාශයකින් වායුගෝලයට ජලය වාෂ්ප වීම හා වැවක, ගංඟාවක හා මුහුදක ස්වාභාවික හෝ කෘත්‍රීම ලක්ෂ්‍ය ප්‍රභව මඟින් රසායනික අශුද්ධතා විසරණය වීමයි. භාගික ආසවන කුළුණු වැනි උපකරණවල සංරචක වෙන්වීම සඳහා හේතු වන්නේ ද මෙම ස්කන්ධ මාරුවීමයි. තාප ස්කන්ධ හුවමාරුවලට වන HVAC උදාහරණ වනුයේ සිසිලන අටළු හා වාෂ්පීකරණ සිසිලකයයි. ඒවායේ දී ජලය වාෂ්ප වීම ද්‍රවය ලෙස ඉතිරිව ඇති කොටස සිසිල් කරන අතර ඒ හරහා යන වාතය සිසිල් කිරීම හා තෙතමනය කිරීම සිදු කරයි.
        
ස්කන්ධ මාරුවීම් සඳහා එලවුම් බලය වන්නේ සාන්ද්‍රණයේ වෙනස් වීමයි. අණුවල අක්වක් චලිතය අධි සාන්ද්‍ර ප්‍රදේශයක සිට අඩු සාන්ද්‍ර ප්‍රදේශයක් දක්වා ස්කන්ධ ගෙන යාමට හේතු පාදක වේ. මාරු වූ ස්කන්ධ ප්‍රමාණය ස්කන්ධ මාරු සංරචකවල ගණනය කිරීම් හා යෙදීම තුළින් ප්‍රමාණනය කළ හැකිය. ස්කන්ධ මාරු වීම නිසා යම් සංරචකයක පදාර්ථ තුලනය වීමක් සිදු කරන රසායනික ඉංජිනේරුමය ගැටලුවලදී එය විශාල යෙදීම් ප්‍රමාණයක් අයත් කර ගනී.

තාරකා විද්‍යාවේ දී ස්කන්ධ මාරු වීම යනු පදාර්ථය යම් වස්තුවකට, සාමාන්‍යයෙන් තාරකාවකට, ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයකින් බැඳීමෙන් ඇති වන ක්‍රියාවලියකි. තාරකාවක් එහි රොචේ පිණ්ඩය පුරවා ගෙන දෙවන වස්තුවකට, සාමාන්‍යයෙන් සංයුක්ත වස්තුවකට (සුදු කුරු ග්‍රහලෝක, නියුට්‍රෝන තාරකා හෝ කළු කුහර), ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයකින් බැඳේ. ඉන්පසු ක්‍රමයෙන් එයට එකතු වේ. මෙය ද්වී තාරකා පද්ධතිවල බහුල සංසිද්ධියක් වන අතර සමහරක් වර්ගවල සුපර්නෝවා හා අඳුරු තාරකාවල වැදගත් භුමිකාවක් රඟ දක්වයි.

වෙන්වීමේ ක්‍රියාවලි සඳහා තාප ගතිකය වෙන්වීම් ප්‍රමාණය තීරණය කරන අතර ස්කන්ධ මාරු වීම වෙන්වීම සිදුවන ශීඝ්‍රතාව තීරණය කරයි.

ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
තාප පරිවහනය

තාප භෞතික විද්‍යාවේ දී තාපය ගමන් කිරීම යනු තාප ශක්තිය උණුසුම් වස්තුවක සිට සිසිල් වස්තුවකට ගමන්කිරීමයි. භෞතික වස්තුවක් (උදා - වස්තුවක් හෝ තරලයක්) වෙනත් වස්තුවකට හෝ එහි වටපිටාවට වඩා වෙනස් උෂ්ණත්වයක ඇති විට වස්තුව හා වටපිටාව තාපජ සමතුලිතයකට එළඹෙන පරිදි තාප ගමන් කිරීමක් හෝ තාප හුවමාරුවක් සිදු වේ. තාපය ගමන් කිරීම සැමිවිටම සිදු වන්නේ, උණුසුම් වස්තුවක සිට සිසිල් වස්තුවකටය. මෙය තාප ගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමයේ ප්‍රතිඵලයකි. සමීපයේ ඇති වස්තු දෙකක් අතර උෂ්ණත්ව වෙනසක් පවතින විට ඒවා අතර තාප හුවමාරුව වැළැක්විය නොහැකිය. වේගය අඩු කරලීම පමණක් කළ හැකිය.
   
    
## සමාලෝචනය
මූලික තාපජ ශක්ති ගලා යාම සිදු වන්නේ සන්නයනය, සංවහනය, විකිරණය හෝ මේවායේ එකතුවකින් පමණි. යම් ද්‍රව්‍යයක කලාප වෙනස් වීම නිසා ඇතිවන තාපය සමඟ සම්බන්ධ වන තාප හුවමාරුව (නටන තාපය රැගෙන යන හුමාල වැනි) සංවහන තාප හුවමාරුවේ වෙනස් ආකාර ලෙස සැලකිය හැකිය. එක් එක් අවස්ථාවේ දී තාප හුවමාරුව සඳහා එළවුම් බලය වන්නේ උෂ්ණත්ව අන්තරයයි. සන්නයනය, සංවහනය හා විකිරණය ලෙස හඳුන්වන තාප ගමන් කිරීමේ ක්‍රම 3ක් පවතී. තාපය ගමන් කිරීම තාප පරිවාරක තාප හුවමාරු හා අනෙකුත් උපාංගවල භාවිතයෙන් තාපය ගැලීම අවබෝධ කර ගැනීමට හා පාලනය කිරීමට යත්න දරන ඉංජිනේරුවන්ගේ වැදගත් අංගයකි. තාපය ගමන් කිරීම රසායනික විද්‍යුත් හා යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු විෂය මාලාවල දී උපාධි හා උපාධි අපේක්ෂක විෂයන් ලෙස උගන්වනු ලැබේ.

* තාපය : තාප ශක්තිය උණුසුම් පදාර්ථයක සිට සිසිල් පදාර්ථයකට ගමන් කිරීමක් (තාප ගමන් කිරීමක් මඟින් පදාර්ථයක අභ්‍යන්තර ශක්තිය වෙනස් කළ හැකිය.)
* අභ්‍යන්තර ශක්තිය  : අණු හා ඉලෙක්ට්‍රෝනවලින් යුත් සියලු පදාර්ථවල අඩංගු අභ්‍යන්තර කම්පන ශක්තියයි. (නිරපේක්ෂ ශූන්‍යයේ දී හැර)
* සන්නයනය  : ඉලෙක්ට්‍රෝන විඛණ්ඩනයෙන් හෝ ප්‍රෝටෝන කම්පනයෙන් තාපය ගලායාම (පහත බලන්න)
* සංවහනය  : තරල වැනි චලනය වන මාධ්‍යවල සන්නයනය මඟින් තාපය ගලා යාම. (පහත බලන්න)
* විකිරණය  : විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණය හෝ ඊට සමානව ප්‍රෝටෝන මඟින් තාපය ගලා යාම. (පහත බලන්න)
* කලාප වෙනස් වීම : ද්‍රව වීම, ඝන වීම හෝ මිදීම වැනි කලාප වෙනස් වීම් තාපය හා සමඟ සම්බන්ධ විභව ශක්තිය මඟින් තාපය ගලා යාම.
* තාපජ පරිපථ යොදා ගන්නා 1-D යෙදුම් : තාපජ පරිපථ සංකල්පය යොදාගන්නා තාප ගලා යාම විශේෂණ යෙදුමකි.
ප්ලාස්ටික් නිර්මාණය

ප්ලාස්ටික් ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ දී සැකසුම, සැලැස්ම හෝ මෝස්තරය, සංවර්ධනය සහ නිෂ්පාදනය යන කරුණුවලින් යුක්තය ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදනය කරයි. ප්ලාස්ටික් යනු අර්ධ ද්‍රව තත්ත්වයේ පවතින, ඇදෙන සුළු , සුවිකාර්ය බහු අවයවීක ද්‍රව්‍යයක් වන අතර එය ගලායන ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කරයි. ප්ලාස්ටික් ද්‍රව්‍යයන්ගේ මෙම ස්වභාවය ඉංජිනේරුවෙකුට අද්විතීය අභියෝගයක් එල්ල කරයි. ප්ලාස්ටික් සතු යාන්ත්‍රික ගුණයන් බොහෝ වන අතර ඒවා මැනිය නොහැකිය. එසේම ඉතා අඩු මිලකට අලෙවි කළ හැකි සහ විශේෂ ලක්ෂණ දක්වන නිෂ්පාදන සඳහා මෝස්තර දැක්වීමට ප්ලාස්ටික් ඉංජිනේරුවකුට සිදුවේ. ප්ලාස්ටික් ඉංජිනේරුවකුට ඉදිරිපත් කළ යුතු තවත් බොහෝ දේ ඇත. 

එනම්, බාහිර පරිසරයේ කාලගුණ විපර්යාස හැදෑරීමට හැකි වීම, තාප ගුණයට එනම් උෂ්ණත්වයට උත්ප්‍රේරකයක් වීම, විද්‍යුත් ගුණයන්ට බාධා කිරීමේ හැකියාව සහ රසායනික ආක්‍රමණවලට ප්‍රතිරෝධය දක්වන ගුණය යනාදීය ඒ ගුණාංග වේ. 

ප්ලාස්ටික් නිර්මාණයේ දී බොහෝ නිර්මාණ හසුරුවන විට මෙන් ආර්ථික පසුබිම වැදගත් සේ සැලකිය හැකිය. ප්ලාස්ටික සෑදීමට ගන්නා ද්‍රව්‍යයන් අඩු වියදමක් දරා විශාල නිෂ්පාදන, (පාරිභෝගික ද්‍රව්‍යය) සඳහා යොදා ගන්නා අතර ඉතා ඉහළ වියදමක් දරා නිපදවන රෙසින (ඇලෙන සුළු ලාටු) වර්ග ද මේ පරාසයට අයත් වේ. ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදන වියදම විවිධ ආකාරවලින් ගණනය කෙරේ. (මැනේ) ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදන ද්‍රව්‍යය සඳහා යන වියදම වඩාත් නිවැරදිව මැනීමට අපහසුය. සාමාන්‍යයෙන් වියදම මනිනු ලබන්නේ ද්‍රව්‍යය රාත්තලකට යන වියදම ලෙසය. නැතහොත් ද්‍රවාසන්නයේ එක් ඒකක පරිමාවකට යන වියදම ලෙසටය. කෙසේ වෙතත් බොහෝ අවස්ථාවල නිෂ්පාදනයේ විශේෂතාවයන් හමු වූ විට වියදම එහි ඇති විශේෂ ගුණාංග ඒකක අනුව ද මනිනු ලැබේ. තවද නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේ දී පවත්වා ගතයුතු තත්ත්ව මෙහි දී ඉතා වැදගත් වේ. එනම් සමහර ද්‍රව්‍යයන් ඉතා ඉහළ උෂ්ණත්වවලදී ද්‍රව වීමට ගන්නා කාලය සිසිල් වීමට ගන්නා කාලයට වඩා වැඩිය. ඉතා විශාල ප්‍රමාණයන්ගෙන් නිපදවන විට සිසිල් වීමට ගන්නා කාලය වැඩි වීම අධික වියදමට හේතුවකි. 

සමහර ප්ලාස්ටික් වර්ග නිෂ්පාදනයේ දී ප්‍රතිචක්‍රීය ද්‍රව්‍යය භාවිතා කරන අතර ඒවා නිර්මාණයේ දී එහි අඩංගු දේ , සංයුතියේ සහ භෞතික ගුණාංගවල මඳ භාවය නිසා භාවිතා කිරීම සිමා කිරීමට පෙළඹේ. 2003 දී මෝටර් රථ වාහන වෙළෙඳ සැල් සහ විද්‍යුත් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වෙළඳසැල් ද එකතුව 58% ක් පමණ වු වෙළෙඳපොළ ඉල්ලුමක් ඊට තිබිණි.  සකස් කල ප්ලාස්ටික් සඳහා වර්ෂ 2007 දී එක්සත් ජනපදයේ ඇති වු ඉල්ලුම ඩොලර් මිලියන 9.702 පමණ විය.
ගුවන්විදුලිය

hosting various radio antennas on Sandia Peak near Albuquerque, New Mexico, US]]
**ගුවන් විදුලිය** හෙවත් **රෙදෙවුම** යනු  දෘශ්‍ය ආලෝකයට වඩා අඩු අගයක් දරන  සංඛ්‍යාත මගින්  විද්‍යුත්චුම්බක තරංග මූර්ඡනය  කිරීමෙන් නිදහස් අවකාශය තුලින් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමයි .  විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ ගමන් කිරීම යනු විද්‍යුත් චුම්භක ක්ෂේත්‍ර දෝලනයන් වාතය සහ රික්තක හරහා දෝලනය වීමයි.මේ පිළිබඳ පුර්ව කල්පිතයක් වන්නේ මේ සඳහා ගමන් කිරීමට මාධ්‍යයන් අවශ්‍ය බවයි. ඊට ප්‍රදීපන ඊතර් යොදා ගත් අතර පසුව එය අසත්‍යක් බව වටහා ගැනිණි.මෙම තොරතුරු රැගෙන යන්නේ ක්‍රමානුකූලව වෙනස් වන විකිරණ තරංගවල ඇති සමහර ගුණාංග නිසා වන අතර ඒවා නම් තරංග ආයාමය, සංඛ්‍යාතය සහ කලාව වේ. රේඩියෝ තරංග විද්‍යුත් සන්නායකයක් හරහා යන විට දෝලනය වන ක්ෂේත්‍රය නිසා ප්‍රත්‍යාවර්ථ විද්‍යුත් ධාරාවක් සන්නායකයට ආරෝපණය වේ. සමය අනාවරණය කර ගෙන පරිණාමනය කිරීමෙන් ශබ්දය හා අනෙක් සංඥා විලසින් තොරතුරු රැගෙන යා හැකිය. ජේම්ස් ක්ලාක් මැක්ස්වෙල් ,ස්කොට් ජාතික විද්‍යාඥයා විසින් විද්‍යුත් චුම්බකත්වය විස්තර කරමින් මෙහි සිද්ධාන්තය පහදාදී වැඩිදියුණු කරන ලදී.ඔහු විද්‍යුතය සහ චුම්බක ක්ෂේත්‍ර එකටම එකතුවී විද්‍යුත් චුම්භක තරංග ඇතිකරන බවට ඔහු අනාවැකි පහල කළේය. හෙන්රිච් හට්ස් නැමති ජර්මන් විද්‍යාඥයාට මෙවැනි තරංග සහ රේඩියෝ සංඛ්‍යාත සොයාගන්නා ලද බවට ගෞරවය හිමිවේ. 1888 දී සිදු වූ එය ඉතා අධික සංඛ්‍යාත පරාසයක් ඇති සම්ප්‍රේෂකයක් භාවිතාකර සිදු කරන ලදී. 

1893දී නිකොලා ටෙස්ලා ප්‍රථම වතාවට රැහැන් රහිත සංඥා හුවමාරු ක්‍රම ප්‍රායෝගික බව පෙන්වා දුනි.ගුග්ලිමෝ මාර්කෝනි නැමැති ඉතාලි ජාතික නව සොයාගැනීමට ප්‍රථම ඔහු විසින් වාණිජ ක්‍රියාකාරීත්වය ඇති ගුවන් විදුලි පණිවුඩ හුවමාරුව සොයාගන්නා ලදී. 1895 දී ඉතාලියේ ඔහු ප්‍රථම සංඥා හුවමාරු ක්‍රමය භාවිතා කළ බව පැවසේ.

## ඉතිහාසය 
### ශ්‍රී ලංකාවට ගුවන් විදුලියේ සම්ප්‍රාප්තිය 
බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ දී ශ්‍රී ලංකාවට මුලින්ම ගුවන් විදුලිය පිළිබඳව අත්දැකීම් ලැබුණේ 1910 දක්වා ඈතට දිවයයි.
මුලින්ම දකුණු ආසියාතික ආධුනික යා රේඩියෝ සංගමය ලෙස පීඨ වූ සංගමයක් මගින් මේ මූලාරම්භය සිදුවිය.

## අමතර අවධානයට 
* Electromagnetic radiation and health
* Internet radio
* 
* Outline of radio
* Radio quiet zone

## මූලාශ්‍ර 
## General references
* Basic Radio Principles and Technology – Elsevier Science
* The Electronics of Radio – Cambridge University Press
* Radio Systems Engineering – Cambridge University Press
* Radio-Electronic Transmission Fundamentals – SciTech Publishing
* Analog Electronics, Analog Circuitry Explained – Elsevier Science

## භාහිර සබැඳි 
* 


ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය නව නිපැයුම්
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි නව නිපැයුම්

ප්‍රවර්ගය:යටිතල පහසුකම්
ප්‍රවර්ගය:සන්නිවේදනය
රෝල්වන රොබෝවරු

සරල බව අයත් කර ගැනීම සඳහා බොහෝමයක් ජංගම රොබෝවරුන්ට රෝද 4ක් පවතී. කෙසේ නමුත් සමහරක් පර්යේෂකයන් වඩා සංකීර්ණ ලෙස රෝද යෙදූ එනම් රෝද එකක් හෝ 2ක් යෙදූ රොබෝවරු නිර්මාණයට යත්න දරයි. 

·	රෝද දෙකෙන් සමබර වීම :  සෙග්වේ එකක් සාමාන්‍යයෙන් රොබෝවරයෙකු සේ නොසැලකුව ද එය රොබෝවරයෙකුගේ අවයවයක් ලෙස සැලකිය හැක.බොහොමයක් සැබෑ රොබෝවරු ඒ හා සමාන ගතික සමබර වීමේ ඇල්ගොරිතමයක් භාවිතා කරන අතර නාසා හි රොබෝනෝට් (Robonaut) සෙග්වේ එකක් මත තබා ඇත.
 
·	බෝල්බොට් (Ballbot) : 	කානෙජි මෙලන් සරසවියේ පර්යේෂකයන් පාද හෝ රෝද වෙනුවට බෝලයක් මත සමබරව සිටින නව වර්ගයේ රොබෝවරයෙකු නිපදවා ඇත. මෙම බෝල්බොට් ස්වයං අන්තර්ගත බැටරි මඟින් ක්‍රියා කරන ඕනෑම දිශාවකට ගමන් කළ හැකි තනි යුරතේන් ආලේප කරන ලද ලෝහ ගෝලයක් මත සමබරව සිටින රොබෝවරයෙකි. ‍එය රාත්තල් 95ක් බර වන අතර දළ වශයෙන් පුද්ගලයකුගේ උසට සහ පළලට සමාන වේ. මෙම දිග සිහින් හැඩය හා කුඩා ඉඩ කඩවල හැසිරවීමේ හැකියාව නිසා එයට මිනිසුන් සහිත පරිසරවලදී දැනට භාවිතාවන රොබෝවරුන්ට වඩා හොඳින් ක්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාවක් ඇත.
·	ට්‍රැක් රොබෝවරු 	:	තවත් ආකාරයක රෝල් වන රොබෝවරයෙකු වන්නේ පීලි පාරක් ඇති රොබෝවරුය. එනම් නාසාහි නාගරික රොබෝවරයා වන අර්බි (Urbie) වැනි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Robotics#Rolling_Robots
රෙදිපිළි ඉංජිනේරු විද්‍යාව

රෙදිපිළි ඉංජිනේරු විද්‍යාව (TE) හෝ තාක්ෂණය කටයුතු කරනු ලබන්නේ තන්තු රෙදිපිළි හා ඇගලුම් ක්‍රියාවලි, නිෂ්පාදන හා යන්ත්‍ර සුත්‍රවල සියලුම අංග සැලසුම් කිරීමට හා පාලනයට යොදා ගන්නා විද්‍යාත්මක හා ඉංජිනේරුමය න්‍යායන්ගේ යෙදීම් සමගය. මෙයට ස්වාභාවික හා කෘත්‍රීම අමුද්‍රව්‍ය, අමුද්‍රව්‍ය හා යන්ත්‍ර සුත්‍ර අතර අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය, ආරක්ෂාව හා සෞඛ්‍ය, ශක්ති සංරක්ෂණය හා අපද්‍රව්‍ය හා දුෂණ පාලන ඇතුළත් වෙයි. මීට අමතරව රෙදිපිළි ඉංජිනේරු වරුන්ට කර්මාන්ත ශාලා සැලසුම් කිරීම, යන්ත්‍ර සුත්‍ර හා තෙත් ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීමේ හා වැඩි දියුණු කිරීමේ හා රෙදිපිළි නිෂ්පාදන සැලසුම් කිරීමේ හා නිර්මාණය කිරීමේ පුහුණුව හා අත්දැකීම් ලබාදෙනු ලැබේ.
      
සාමාන්‍ය TE වැඩසටහනක ඇති පාඨමාලාවලට රෙදි පිළි ඉංජිනේරු පද්ධති, රෙදිපිළි ඉංජිනේරු සැලසුම්, තන්තුමය ව්‍යුහවල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව රෙදිපිළි ඉංජිනේරුමය තත්ත්ව වැඩිදියුණු කිරීම, රෙදි පිළි තොරතුරු පද්ධති සැලසුම් කිරීම, බහුඅවයවික ඉංජිනේරු විද්‍යාව, බහු අවයවික ජෛව අමුද්‍රව්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව, පටක හා රෝපණ අවශ්‍යතා යාන්ත්‍රණ විද්‍යාව, තන්තු ගොඩනැංවීමේ යාන්ත්‍රණ, රෙදිපිළි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ විශේෂ මාතෘකා, තන්ත්‍ර නිෂ්පාදන පද්ධති වල ගතිකය , රෙදිපිළි සංයෝග, කර්මාන්තමය රෙදිපිළි, වෛද්‍ය විද්‍යාවේ රෙදි පිළිවල යෙදීම්, ඉංජිනේරුමය ආර්ථික විද්‍යාව, රෙදිපිළි නිපදවීමේ හා තත්ත්ව පරීක්ෂා කිරීමේ යන්ත්‍රෝපකරණවල මූලික ඉලෙක්ට්‍රෝනික් විද්‍යාව, සායම් තැබීම මුද්‍රණය හා අනෙකුත් රෙදිපිළි වර්ණ ගැන්වීමේ ක්‍රම හා කර්මාන්තමය සැලසුම් කිරීම් හා සංවිධානය කිරීම් ඇතුළත් වෙයි. (මොයි විශ්ව විද්‍යාලය, 1991)

රෙදිපිලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව විෂය මාලාව පුරාවටම ශිෂ්‍යයන් විසින් අනෙකුත් ඉංජිනේරුමය හා විෂය පන්තිවලින් පාඩම් ලබා ගැනීම් සිදු කරයි. ඒවාට යාන්ත්‍රික, රසායනික, ද්‍රව්‍යමය හා කර්මාන්තමය ඉංජිනේරු විෂය පථ ඇතුළත් වෙයි. TE විෂය මාලාව මගින් ශිෂ්‍යයන්ට රෙදිපිලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අඩිතාලමක් ලෙස මූලික ඉංජිනේරුමය පාඨමාලාවල පුළුල් පාදමක් සපයා දෙයි. ශිෂ්‍යයන් විසින් තාපගති විද්‍යාව, ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව, කර්මාන්තමය කළමනාකරණය, ව්‍යවහාරමය යන්ත්‍ර විද්‍යාව හා ඉංජිනේරුමය ඇදීම් හා සැලසුම්කරණය වැනි මූලික පාඨමාලාද ඉගෙන ගනියි.

## රැකියා තත්ත්වය 
රෙදිපිලි ඉංජිනේරු වරයෙක්, රෙදිපිළි අමුද්‍රව්‍ය (තන්තු , නූල්, රෙදි හා නිමැවුම්) සමග කටයුතු කරයි. බොහොමයක් රෙදිපිළි ඉංජිනේරුවරුන් නිෂ්පාදන පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම පිළිබඳව කටයුතු කිරීම සිදු කරනු ලබයි. එය ඔවුන් සිදු කරන්නේ දැනට පවතින රෙදිපිළි නිෂ්පාදන වැඩි දියුණු කිරීමෙන් හෝ නව නිෂ්පාදන නිර්මාණය කිරීමෙන් විය හැකිය. තවද ඔවුන් නව තන්තු, නූල්, රෙදි හෝ රෙදිපිළි නිමවුම් සදහා භාවිත සොයා ගැනීම සමග ද සම්බන්ධ විය හැකිය .
ඉස්කුරුප්පු ඇණ

thumb|right|260px|ඉස්කුරුප්පු සමූහයක්
[thumb|260px| බදැණයක් හෙවත් බෝල්ට් ඇණයක් ( [මුරිච්චිය|මුරිච්චියක් හා සමගින්) සහ ඉස්කුරුප්පුවක්]]
**ඉස්කුරුප්පුවක්**  හෝ **ඉස්කුරුප්පු ඇණයක්** හෝ යනු,  * පිටතපොටක්* ලෙසින් හැඳින්වෙන හෙලික්සීය මුදුනක් සහිත වීමෙන් ලක්ෂණනය වන,  යම් ආකාරයකට අනුව බෝල්ට් ඇණයක් වැනි වන (*බදැණය සහ ඉස්කුරුප්පුව අතර වෙනස* පහත බලන්න), සාමාන්‍යයෙන් ලෝහ භාවිතයෙන් තැනෙන, ඇමුණුම් වර්ගයකි. යම් ද්‍රව්‍යයක් තුලට සිදුරු විදීමෙන් පසුව ඉස්කුරුප්පුවක් කරකවමින් එය තුලට එබ්බවීමෙහිදී, ඇමුණුමට ලක් වන ද්‍රව්‍යයන් තුල කට්ට කැපෙන බැවින්, එම ද්‍රව්‍යයන් එකිනෙකින් වෙන් වීම වලක්වමින්  අමුණා තැබීමට ඉස්කුරුප්පු භාවිතා වෙයි.  විවිධ ද්‍රව්‍ය ඇමිණීම සඳහා බොහෝ ඉස්කුරුප්පු වර්ග තිබේ; ඉස්කුරුප්පු ඇසුරෙන් අමුණා තැබෙන දේ අතර ලී, ලෝහ තහඩු සහ ප්ලාස්ටික් වෙති.

   
## ඉස්කුරුප්පු ඇණ හා මුරිච්චි ඇණ 
ඉස්කුරුප්පු ඇණ සිලිණ්ඩරාකාර මිටකින් යුක්තව පොට සහිත සම්බන්ධක ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ. බොහෝමයක් අවස්ථාවලදී එහි එක් කෙළවරක් ක්‍රමයෙන් සිහින් වන පරිදි ඇති අතර එය මත හෙලික්සීය කට්ටයක් හෝ හොටක් තනා ඇත. එහි අනෙක් කෙළවර වූ හිස කිසියම් හෝ ආකාරයකින් භ්‍රමණය කළ හැකිය. පොට වස්තුවෙහි අනුරූප හෙලික්සය සමඟ එකතු වේ. වස්තුව කරාමයක් ආධාරයෙන් ගැලපෙන හෙලික්සයකින් යුක්තව නිර්මාණය කර හෝ ඉස්කුරුප්පු ඇණය එයට ඇතුළු වන මුල් අවස්ථාවේ දී හෙලික්සය නිර්මාණය වන පරිදි හෝ තනා ඇත. හිස ඉස්කුරුප්පු නියනකට හෝ රෙන්ච් යතුරකට ඉස්කුරුප්පුව කරකැවිය හැකි සේ හැඩ ගස්වා ඇත. එමඟින් ඇණය තද කිරීම හෝ බුරුල් කිරීම කළ හැක. හිස ඉස්කුරුප්පු ඇණයේ කඳට වඩා වැඩි විෂ්කම්භයකින් යුක්ත වන අතර එහි පොටක් නොපවතී. එමනිසා ඉස්කුරුප්පු ඇණය කඳෙහි දිගට වඩා වැඩි දිගක් සහිත ද්‍රව්‍යයක් තුළට කිඳා බැස්විය නොහැක. තවද එමඟින් සම්පීඩනයක් ද සැපයිය හැක.

ඉස්කුරුප්පු ඇණ ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාවය අඩු නොවන පරිදි ඉවත් කිරීම සහ නැවත ඇතුල් කිරීම සිදු කළ හැක. ඒවාට ඇණවලට වඩා වැඩි සම්බන්ධක බලයක් තිබෙන අතර නැවත භාවිතයට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ඇත.

ඉස්කුරුප්පු ඇණ බොහොමයක් තද වීම සිදු වනුයේ ඔරලෝසු කටු කැරකෙන දිශාවට භ්‍රමණය කිරීමෙනි. ඒවා දකුණත් පොටවල් නම් වේ. වමත් පොටවල්වලින් යුත් ඉස්කුරුප්පු ඇණ විශේෂිත අවස්ථාවලදී යොදා ගනී. 
## ආශ්‍රිත ලිපි 
* ඇණ

ප්‍රවර්ගය:ඇණ
ජාතිය සහ දේශය

සමහර හේතූන් නිසා, විශේෂයෙන් ජාතික මායිම් ඉක්මවූ සංක්රවමණ සම්බන්ධව හෝ යටත් විජිත ව්‍යාප්තිය වැනි කරුණු මත ජාතිකත්වය, ජාතියට සම්බන්ධ කෙරේ. බොහෝ මානව විද්‍යාඥයින් හා ඉතිහාසඥයන්, Ernest Gellner හා Benedict Anderson ගේ කෘතීන් අනුගමනය කරමින් ජාතිය හා ජාතිකත්වය දකිනුයේ 17 වන සියවසේ, නූතන ජනපද පද්ධතිවල නැගී සිටීමත් සමග ඇතිවන සංවර්ධනයක් ලෙසත්, ජනපද මායිම් සමග වර්තිත සම්පාතයෙහි (පරිපූර්ණ සම්පාතය) අනුමානයන්ට ඉඩ සලසන මායිම් හි “ජාතික ජනපදය” නැග සිටීමේ අවසානයකට එළඹීමක් ලෙසත්ය. මෙලෙස බටහිරෙහි, ජාතිය, ගෝත්‍රය (race) වැනි කරුණූ පිළිබඳ ජනවාර්ගික මතය, මුදල් පමණක් ධනය ලෙස සලකන ආදි ආර්ථික න්‍යාය (Mercantilism) සහ ධනපති ක්‍රමය (Capitalism) වර්ධනය වෙමින් තිබූ කාලයේදී, ජනගහනය ගෝලීය සංචලනය හා එම කාලයේදීම එම ජනපද (State) මායිම් වඩාත් පැහැදිලිව හා දැඩිලෙස අර්ථකථනය කරනු ලැබූ අවධියේදී යුරෝපීය යටත් විජිත ව්‍යාප්ති සන්දර්භය තුළ සංවර්ධනය වුණා. 19 වන සියවසෙහි සාමාන්යියෙන් නූතන ජනපද “ජාතිය” (Nation) නියෝජනය කිරීමට ඔවුන්ගේ හිමිකම තුළින් නීත්යාසනුකූල බව සොයන්නට උත්සාහ කළාය. කොහොම වුනත් විවිධ හේතූන් නිසා ජාතික විනය ඉවත් කළා වූ අවිචල්යරව ඇතුළු කළා වූ  ජනගහනය ජාතික ජනපදයි. (Nation State) ඉවත් කළා වූ කණ්ඩායම්වල සාමාජිකයන්, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සාධාරණත්වයේ පදනම ඇතුළත් කිරීමට ඉල්ලා සිටීවි හෝ ස්වාධීනත්වය සොයාවි. සමහර විට ඔවුන්ගේම ජාතික ජනපදයන්හි  නිමකළ දේශපාලනික බෙදීම් විහිද වීමට පවා ඔවුන් ක්‍රියා කරනු ඇත. මෙම තත්වයන් යටතේ - මිනිසුන් එක් ජනපදයක සිට තවත් ජනපදයකට මාරුවීමේදී හෝ එක් ජනපදයක් යුධ බලයෙන් දිනා ගත් පසු හෝ යටත් විජිත මිනිසුන් එහි ජාතික මායිම්වලින් එහා ක්‍රියාකළ පසු - එක් ජාතියකින් හඳුනාගත් නමුත් වෙනත් ජනපදයක ජීවත්වන මිනිසුන් විසින් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් සකස් කරනු ලැබීය. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Ethnicity#Ethnicity_and_nation
පර්සියානු භාෂාව පිළිබඳ යුරෝපීය අධ්‍යයනය

නවීකරණය වීම , 20 ශත වර්ෂය

ඛජර් රජ පෙළපත රාජ්‍ය කරන සමයේ, බටහිර ජාතීන්ගේ නැගී සිටීම සමග බටහිර ජාතීන් හා ඉරානය අතර පළමුවරට සම්බන්ධතා ඇති විය. 1798 දී නැපෝලියන් ඊජිප්තුවට පැමිණීම මුස්ලිම් ජනතාව විසූ මැද පෙරදිග කලාපයට කෙරුනු පළමු යුරෝපීය ඇතුලු වීමයි. එසේම එය එම කලාපයට ඉදිරියේදී එල්ල විය හැකි අවුල් තත්වයන් පිළිබඳ පෙර නිමිත්තක්ද විය. බ්‍රිතාන්‍යය සහ රුසියාව සමග පැවති යුද්ධ වලදී ඉරානයට ඔවුන්ගේ බිම් පෙදෙස් අහිමි විය. යුරෝපීය මුහුදු මාර්ග විසින් සාම්ප්‍රදායික සේද මාවත මග හැර යාම කෙරුනු බැවින් එය ඉරාන ආර්ථිකයට තදින් බල පෑවේය. නව කර්මාන්ත නිෂ්පාදන හේතුවෙන් ඉරානයේ සාම්ප්‍රදායික ජීවන ක්‍රම වලට පහර වැදුනේය. මෙම කාලයේ ජපානය, චීනය සහ තුර්කිය වැනි වෙනත් රටවල් මෙන්ම ඉරානයද ජාතික වශයෙන් ප්‍රතික්‍රියා දැක්වීය. බටහිර ජාතීන්ගේ අනවශ්‍ය මැදිහත් වීම් වලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් වශයෙන් තමන්ද, ඉතා ඉක්මණින් නවීකරණය විය යුතු යයි ඉරානය කල්පනා කළේය. බටහිර ආර අනුගමනය කරමින් පළමු නවීන අධ්‍යාපන ආයතන ඉරානය තුළ ආරම්භ වූයේ මෙම කාල සීමාවේදීය. ඉරානය සැමදා එක සේ නොවීය. භාෂා අධ්‍යයනය යුරෝපීය සම්ප්‍රදායයන් සමග මිශ්‍ර විය.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Persian_Studies#Modernization.2C_20th_century
මව් රට

එක් ජන වර්ගයක් විසින් දිගු ඉතිහාසයක් සහ ගැඹුරු සංස්කෘතික සම්බන්ධතා පවත්වා ගෙන යන භූමි ප්‍රදේශයක් මව් රට යන්නෙන් අදහස් වේ. පොදුවේ කෙනෙකුගේ උපන් රට ඒ නමින් හැඳින්වේ. සංඥා නාමයක් ලෙස භාවිතා කරන විට එම වචනය අනෙකුත් භාෂා වල දක්වා තිබෙන සමානකම් ද (ජර්මන් භාෂාවෙන්: Heimalland) සමග පීතෘ බූමිය, මාතෘ භූමිය, මව් රට යනාදී වශයෙන්ද හැඳින්වේ. මේ හැම වචනයක්ම කිසියම් විශේෂිත අර්ථ නිරූපනයක් ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික නැතහොත් ජාතිකත්වය අනුව දක්වා තිබේ.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Ethnic_autonomous_regions
දුරකතනය

දුරකතනය යනු ශබ්දය (බහුලව මිනිස් කටහඬ) සම්ප්‍රේෂණයට හා ලබා ගැනීමට භාවිතා වන විදුලි සංදේශ උපකරණයකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙය භාවිතා කරන්නේ පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතර සාකච්ඡාවකට වුවත් සමහරක් විට එය තිදෙනෙකු හෝ ඊට වඩා වැඩි ගණනක් විය හැක. 
වර්තමානයේ ලෝකයේ වඩාත් බහුලම ගෘහස්ත උපකරණවලින් එකක් බවට එය පත්ව ඇත. බොහෝමයක් දුරකතන ක්‍රියාත්මක වන්නේ සංකීර්ණ දුරකතන ජාලයක් හරහා විද්‍යුත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය කිරීමෙනි. මෙමඟින් ඕනෑම දුරකතන පරිශීලකයෙකුට ඕනෑම කෙනෙකු සමඟ පාහේ සන්නිවේදනය කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලැබේ. 

## මූලික සිද්ධාන්ත
දුරකතන වර්ග දෙකක තොරතුරු හසුරවයි. ඒවා නම් සංඥා හා කටහඬයි. මෙය විවිධ අවස්ථාවලදී එකම ඇඹරුණු රැහැන් යුගලයක් මත සිදු වේ. සංඥා ලබා දීමේ උපකරණය ලැබෙන ඇමතුම් පිළිබඳ පරිශීලකයා දැනුවත් කිරීමට සීනුවකින් ද ගන්නා ඇමතුම්වල දුරකතන අංක ඇතුල් කිරීම සඳහා වූ ඩයලයකින් ද යුක්ත වේ. වෙනත් දුරකතනයකට කතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන පරිශීලකයෙක් රිසීවරය ඔසවයි. එමනිසා ස්විචයක් ක්‍රියාත්මක වේ. එමඟින් දුරකතනය ක්‍රියාකාරී තත්වයට පත් කරන අතර රැහැන් හරහා ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් වීමක් ද ඇති වේ. එමනිසා රැහැන් හරහා ධාරාවක් ගලා යයි. දුරකතන හුවමාරුව මෙම DC ධාරාව අනාවරණය කර ගෙන සංඛ්‍යාංක ආදායකයක් අමුණා සූදානම් බව ඇඟවීම සඳහා අක්වට තානය (dial tone) යවයි. පරිශීලකයා ඉලක්කම්  බොත්තම් ඔබන අතර ඒවා ඩයලය තුළ වූ නාද උත්පාදකයකට සම්බන්ධය. එමඟින් DTMF නාද නිපදවේ. ඉන්පසු හුවමාරුව අදාල දුරකතනය සම්බන්ධ කරන අතර එයට දැනුම් දීමක් සිදු කරයි.

දුරකතනය ක්‍රියා විරහිතව ඇති විට (රිසීවරය තබා) එහි සීනුව, බීපරය හෝ අනෙක් දැනුම් දීමේ උපකරණ ධාරිත්‍රක හරහා දුරකතන මාර්ගයට සම්බන්ධ කර ඇත. අක්‍රීය දුරකතනය දුරකතන මාර්ගය ලුහුවත් නොකරන අතර එමනිසා හුවමාරුව එහි රිසීවරය තබා තිබෙන බව හා සීනුව පමණක් විද්‍යුත් වශයෙන් සම්බන්ධ බව දැන ගනී. එම දුරකතනයට කිසිවෙකු ඇමතූ විට දුරකතන හුවමාරුව දුරකතන මාර්ගයට අධි වෝල්ටීයතා ස්පන්ද සංඥාවක් යොදයි. මෙමඟින් ඇමතුම් ලබන පාර්ශවයට සීනුව නාද වීම බීපරය ක්‍රියාත්මක වීම හෝ වෙනත් දැනුම් දීමේ උපකරණයක් ක්‍රියාත්මක වීම සිදු වේ. පරිශීලකයා රිසීවරය එසවූ විට එසවුම් ස්විචය සීනුව අක්‍රිය කර දුරකතනයේ හඬ කොටස ක්‍රියාත්මක කරයි. ඉන්පසු දුරකතන මාර්ගයට ප්‍රතිරෝධී ලුහුවත් කිරීමක් ලබා දෙන අතර එමඟින් දුරකතනය පිළිතුරු ලබා දුන් බව හා ක්‍රියාත්මක බව දැනුම් දේ. සම්බන්ධ වූ පාර්ශවයන් දුරකතනයේ හඬ කොටස භාවිතයෙන් සාකච්ඡා කරයි. 

දුරකතනයේ හඬ කොටස රිසීවරයේ ඇති අතර එය සම්ප්‍රේෂකයකින් (බහුලව මයික්‍රොෆෝනය ලෙස හඳුන්වන) හා ආදායකයකින් සමන්විත වේ. සම්ප්‍රේෂකය දුරකතන මාර්ගයේ ජවය ලබා ගන්නා අතර කටහඬ මඟින් ඇති කරන ධ්වනි පීඩන තරංගවලට අනුරූපව විද්‍යුත් ධාරාවක් නිකුත් කරයි. මෙම විද්‍යුත් ධාරා විචලනය දුරකතන මාර්ගය ඔස්සේ අනෙක් දුරකතනය වෙත සම්ප්‍රේෂණය වී එහි වූ ආදායකයේ කුඩා ශබ්ද විකාශකයක් කම්බි දඟරය තුළට ඇතුල් වේ. විද්‍යුත් ධාරාවේ විචලනය දඟරය ඉදිරියට සහ පසු පසට චලනය වීමට හේතු වන අතර එමඟින් සම්ප්‍රේශකයෙහි වූ ධ්වනි පීඩන තරංග ප්‍රතිනිර්මාණය වේ. එක් පාර්ශවයක් රිසීවරය තැබූ විට මාර්ගයේ DC ධාරා ගලනය නවතින අතර එමඟින් හුවමාරු වන දුරකතන ඇමතුම විසන්ධි කරන ලෙස සංඥා කෙරේ. 

ලින් මෑන්ගේ රිසීවරය දුරකතන ජාල පරීක්ෂා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද දුරකතනයකි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Telephone
නිව්ටන්ගේ ක්‍රමය

සංඛ්‍යාමය විශ්ලේෂණයේ දී, නිව්ටන්ගේ ක්‍රමය (නිව්ටන් -රැප්සන් ක්‍රමය හෝ නිව්ටන් - ෆවුරියර් ක්‍රමය ලෙස ද හඳුන්වන) යනු සමහරක් විට, තාත්විකව ඇගයු ශ්‍රිතයක් ශුන්‍යයට (හෝ මුල) ආසන්න කිරීමට ඇති, දන්නා ක්‍රමවලින් හොඳම ක්‍රමයයි. විශේෂයෙන්, පුනඃකරණය අදාළ මූලයට අවශ්‍ය තරම් ආසන්නයෙන් ආරම්භ වේ නම් නිවුටන්ගේ ක්‍රමය සැලකිය යුතු තරම් ඉක්මනින් අභිසාරී වේ. අවශ්‍ය තරම් ආසන්න වීමට කෙතරම් ආසන්න විය යුතු ද යන්න සහ සැලකිය යුතු තරම් ඉක්මනින් යන්න කෙතරම් ඉක්මන් ද යන්න ප්‍රශ්නය මත රඳා පවතින අතර එය පහත විස්තර කර ඇත. අවාසනාවන්ත ලෙස අදාළ මූලයෙන් ඈතට යන විට නිව්ටන් ක්‍රමය කුඩා අනතුරු ඇඟවීමක් සමඟ පරිශීලකයා පහසුවෙන් නොමඟ යැවිය හැකිය. එසේ නමුත් මේ ක්‍රමයේ  මනා ක්‍රියාත්මක කිරීමක්,  අභිසරණ බිඳ වැටීම් අනාවරණය කරගැනීමක් හා සමහරක් විට මැඩ පවත්වන ක්‍රියා පටිපාටියක් අනුගමනය කළ  හැකිය.

නිව්ටන්ගේ ක්‍රමය මඟින් එවැනි ශ්‍රිතයක් උපරිමව හා අවමව ද සෙවිය හැකිය. මෙය සිදු කරන්නේ ශ්‍රිතයේ ප්‍රථම ව්‍යුත්පන්නයේ ශුන්‍යයක් සෙවීමෙනි. (ඉහළ ඵලය ලබා ගැනීමේ ඇල්ගොරිතමයක් ලෙස නිව්ටන්ගේ ක්‍රමය බලන්න)
හවුස් හෝල්ඩර් ක්‍රම පන්තියේ ප්‍රථමයා ඇල්ගොරිතමය.
අන්තර්ගතය.
     
## සටහන් 
{|

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Newton%27s_method

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
ශුන්‍යයට හිමි ස්ථානය සහ ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවල ඉතිහාසය

එකෙන් පටන් විට ද්‍රව්‍ය ගණන් කිරීමට යොදා ගත් වචන මූලය එක යන්නෙන් ආරම්භ විය. අමූර්තනයෙහි මුල්ම ප්‍රධාන ප්‍රගමනය සංඛ්‍යා නිරූපණය සඳහා සංඛ්‍යාක භාවිතයත් සමඟ ආරම්භ විය. ඒ සමඟම විශාල සංඛ්‍යා සටහන් කිරීම සඳහා ක්‍රමවේද බිහි විය. උදාහරණයක් ලෙස බැබිලෝනියානුවන් ප්‍රධාන වශයෙන් 1 සහ 10 වැනි සංඛ්‍යා ඇසුරින් බලවත් ස්ථානීය - අගය පද්ධතියක් නිර්මාණය කරන ලදී. 1,10 සහ මිලියනය දක්වා වූ 10 බලය සඳහා එකිනෙකට වෙනස් ද්වි අක්ෂර සහිත සංඛ්‍යාංක පද්ධතියක් ආදී ඊජිප්තු ජාතිකයන් සතු විය. ක්‍රි.පූ.15000 පමණ අයත් දැනට පැරීසි ලොවියර් හි තබා ඇති කාර්නක්වලින් සොයාගත් ගල් කැටයමක 276 නිරූපණය කර ඇත්තේ සියයේ ඒවා යුගලක්, දහයේ ඒවා 7 ක් සහ එකේ ඒවා 6 ක් ලෙසය. එහි 4622 ද එලෙසම නිරූපණය කර ඇත. වෙනමම සංඛ්‍යාංකයක් සහිත සංඛ්‍යාවක් ලෙස ශුන්‍යය පිළිබඳ සංකල්පයේ වර්ධනය අමූර්තනයේ පසුකාලීන ප්‍රගමනයක් විය. ක්‍රි.පූ.700 තරම් අතීතයේ පවා බැබිලෝනියානුවන් සිය ස්ථානීය අගය අංකනයන්හි දී ශුන්‍ය සංඛ්‍යාකයක් භාවිතා කළහ. නමුත් එය නිරූපිත සංඛ්‍යාවේ අවසාන සංකේතය වන කල්හි සටහන් නොකර අත් හරින ලදී. ක්‍රි.පූ. 1 වැනි සියවස තරම් ඈත අතීතයේ දී ඔල්මෙක් සහ මායා ශිෂ්ටාචාරවල ශුන්‍යය වෙනමම සංඛ්‍යාවක් ලෙස භාවිතා විය. මෙය ඉහත ශිෂ්ටාචාර තුළ බාහිර බලපෑමකින් තොරව දියුණු වූ ක්‍රමවේදයක් ලෙස සැලකේ. නමුත් මෙම ක්‍රමයේ භාවිතය මධ්‍යම ඇමරිකාව ඉක්මවා පැතිර නොගියේය. මෙම සංකල්පයේ නූතන ආකාරය ක්‍රි.ව. 628 දී ඉන්දියානු ගණිතඥ බ්‍රහ්මගුප්ත විසින් හඳුන්වාදෙන ලදී. කෙසේ නමුත් මධ්‍යතන යුගයේ සිට ආගණකකරුවන් (ඊස්ටර් සමය ගණනය කරන්නවුන්) ක්‍රි.පූ. 25 ඩයෝනිතියස් එක්සිගස් ගේ පටන් ශුන්‍ය සංඛ්‍යාවක් ලෙස භාවිතා කිරීමට පුරුදු වුහ. එය ලිවීම සදහා රෝමානු සංඛ්‍යාංකයක් භාවිතා කරනු වෙනුවට ඔවුහු ලතින් බසින් “කිසිවක් නැත” යන අරුත දෙන “nullus” යන වදන භාවිතා කළහ. අමූර්තනයන් (එනම් අමූර්ත භූතාර්ථ ලෙස) ලෙස මුල්වරට ක්‍රමානුකූලව සංඛ්‍යා පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමේ ගෞරවය ග්‍රීක දාර්ශනිකයන් වන පයිතගරස් සහ ආකිමිඩීස්ට හිමි වේ. නමුත් සමකාලීනව හා ඔවුන්ගෙන් ස්වායත්තව චීන ඉන්දියානු සහ මධ්‍යම ඇමරිකානු ප්‍රදේශවල ද මේ හා සමාන අධ්‍යයනයන් සිදු විය. 19 වැනි සියවසේ දී ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා සඳහා කුලකමය සෛද්ධාන්තික අර්ථ කථනයක් නිර්මාණය විය. මෙම අර්ථ කථනයත් සමඟ ශුන්‍යය (අභිශුන්‍ය කුලකයට අනුරූප) ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා අතරට එක් කිරීම වඩාත් පහසු විය. ශුන්‍ය ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවලට අයත් ලෙස සැලකීම කුලකවාදීන්, තර්ක ශාස්ත්‍රඥයන් සහ පරිගණක විද්‍යාඥයන් අතර පොදු සම්මුතියක් බවට පත්ව ඇත. නමුත් සංඛ්‍යාවාදීන් වැනි අනෙකුත් ගණිතඥයින් 1 පළමු ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා ලෙස සැලකීමේ පැරණි සම්ප්‍රදාය පිළිපදිති.

              
## සටහන් 
{|

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Natural_number#History_of_natural_numbers_and_the_status_of_zero

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ

ගණිතයේ දී එක් ස්වායත්ත විචල්‍යයක සහ ඊට සාපේක්ෂව එහි ව්‍යුත්පන්නයක සම්බන්ධය ඇතුළත් ශ්‍රිත සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණයකට අයත් වේ. සරල උදාහරණයක් ලෙස m ස්කන්ධයක් ඇති අංශුවක චලිතය සඳහා නිව්ටන්ගේ චලිතය පිළිබඳ දෙවැනි නියමයෙන් ලැබෙන අවකල සමීකරණය සලකන්න.

:m \frac{d^2 x(t)}{dt^2} = F(x(t)),\, 

පොදුවේ F බලය t මොහොතේ අංශුවේ පිහිටීම x(t) මත රඳා පවතින අතර එබැවින් F(x(t)) අංකනය මඟින් පැහැදිලි වන පරිදි x(t) නොදන්නා ශ්‍රිතය අවකල සමීකරණයේ දෙපසම දැකිය හැකිය. සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ, ආංශික ව්‍යුත්පන්න ඇතුළත් ස්වායත්ත විචල්‍ය කිහිපයක් සහිත ආංශික අවකල සමීකරණවලින් වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය. ජ්‍යාමිතිය, යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, තාරකා විද්‍යාව සහ පහත ආදර්ශනය ආදී විවිධ ක්ෂේත්‍ර ආශ්‍රිතව සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ ලැබීම සිදුවේ. නිව්ටන්, ලිබ්නිස්, බර්නූලි පවුල, රිකාටි ක්ලෙයරට්, ඩී. ඇලම්බර්ට් සහ ඉයුලර් ආදී බොහොමයක් සුප්‍රසිද්ධ ගණිතඥයන් අවකල සමීකරණ අධ්‍යයනය කර ඇති අතර අවකලන ක්ෂේත්‍රය සඳහා දායකත්වය ද සපයා ඇත. සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණවල විසඳුම් පිළිබඳ දැඩි පර්යේෂණ සිදු කර ඇත. සමීකරණය ඒකජ වේ නම් එය විෂ්ලේෂණ ක්‍රම මඟින් විසඳිය හැක. නමුත් අවාසනාවක් ලෙස බොහෝ පොළඹවන සුළු අවකල සමීකරණ ඒකජ නොවන අතර කිහිපයක් හැරුණු විට අනෙක්වා සම්පූර්ණයෙන්ම විසඳිය නොහැකිය. පරිගණක සන්නිකර්ෂණ ඇසුරින් මේවා සඳහා සන්නිකර්ෂිත විසඳුම් ලබා ගැනේ. (“අනෙක සාමාන්‍ය අවකල සමීකරණ” බලන්න)

## සටහන් 
{|
පයි (අංකය)

සන්තත භාගය ආවර්තනය නොවන බව නිරීක්ෂණය කරන්න.
 
පයි හෙවත් π ඉතා වැදගත් ගණිතමය නියමයන් අතරින් එකකි. එහි දළ අගය ආසන්න වශයෙන් 3.14159 කි. එය යුක්ලීඩියානු ජ්‍යාමිතියේ දී ඕනෑම වෘත්තයක පරිධිය එහි විෂ්කම්භයට දක්වන අනුපාතයට සමාන වන අතර තවද එය වෘත්තයක ක්ෂේත්‍රඵලය එහි අරයෙහි වර්ගයට දක්වන අනුපාතයට ද සමාන වේ. ගණිතය විද්‍යාව සහ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ ඇති බොහෝ සමීකරණවල π අඩංගු වේ. π අපරිමේය සංඛ්‍යාවකි. එනම් m හා n නිඛිල වූ විට m/n ආකාරයේ භාගයක් ලෙස ප්‍රකාශ කළ නොහැක. ඒ අනුව එය දශමය ආකාරයට ලියා අවසන් කළ නොහැකි අතර සමාවර්තනය ද නොවේ. අපරිමේය වීම හැරුණු විට π අත්‍යුත්තර සංඛ්‍යාවක් ද වේ. එනම් නිඛිල මත සිදු කරන වීජ ගණිත කර්ම (බල, වර්ගමූල, ඓක්‍යය ආදී) පරිමිත සංඛ්‍යාවක් ඇසුරින් එය ලබා ගත නොහැකිය. ගණිතයේ ඉතිහාසය පුරාම π හි අගය වඩාත් නිවැරදිව නිර්ණය කිරීමටත් එහි ගුණාංග අවබෝධ කිරීමටත් විවිධ උත්සාහයක් ගෙන තිබේ. මෙසේ π සිත්ගන්නා සුළු ගුණ දැක්වීම හේතුවෙන් එය පොදුවේ සංස්කෘතියේ කොටසක් බවට ද පත්ව ඇත. පයි ලෙස ලියැවෙන π නම් ග්‍රීක අක්ෂරය පරාමිතිය යන අරුත දෙන "περίμετρος", ග්‍රීක වචනය ඇසුරින් 1706 දී විලියම් ජෝන්ස් විසින් උපුටා ගන්නා ලද බව සැලකිය හැකිය. පසුකාලීනව මෙම යෙදුම ලියනැබ් ඉයුලර් විසින් ප්‍රචලිත කරන ලදී. මෙම නියතය ඇතැම්විට වෘත්ත නියතය, ආකිමිඩීස් නියතය (ආකිමිඩීස් සංඛ්‍යා සමඟ පටලවා නොගත යුතුය) හෝ ලුඩෙල්ෆ් සංඛ්‍යාව ලෙස ද හැඳින්වේ.
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
පරිමේය සංඛ්‍යා

thumb|

ගණිතයේදී පරිමේය සංඛ්‍යාවක් පුර්ණ සංඛ්‍යා දෙකක අනුපාතයක් ලෙස හැදින්විය හැක. පරිපුර්ණ නොවන පරිමේය සංඛ්‍යා (සාමාන්‍යයෙන් හදුන්‍වන්නේ **භාග** වශයෙනි) සාමාන්‍ය භාග වශයෙන් ලියනු ලැබේ. එය a/b ආකරණය වන අතර එහි b ශුන්‍ය නොවේ. මෙහි a **ලවය** ලෙස හදුන්වන අතර b **හරය** ලෙස හදුන්වයි.
එක් පරිමේය සංඛ්‍යාවක් අපරිමිත ආකාර ගණනකට ලිවිය හැක. ඒ 3/6 = 2/4 = 1/2, නමුත් a හා b සංඛ්‍යා දෙකටම පොදු ගුණාකාරයක් පවතින විට සරළම ආකාරයෙන් තිබිය යුතු වේ. සෑම ශුන්‍ය නොවන පරිමේය සංඛ්‍යාවකටම මේ ආකාරයේ ධන හරයක් පවතී. භාග සංඛ්‍යාවක් තම සරළම ආකාරයෙන් පවතින විට එය සංක්ෂිප්ත කළ නොහැකි (irreducible) භාගයක් ලෙස හැදින්වේ. 

පරිමේය සංඛ්‍යාවක දශමය ප්‍රකාශ කිරීම සාමාන්‍යයෙන් ආවර්තික වේ. (පරිමිත ප්‍රසාරණයේදී ව්‍යංගව එය අනුගමනය කරන ආවර්තික කොටස ඇති කරයි.) තවද එය එකට වඩා විශාල අවකල්‍ය පදයකටද සත්‍යවේ. තවද එහිදී පරිමේය සංඛ්‍යා, තාත්වික සංඛ්‍යාවලට වඩා පී - ඇඩික් සංඛ්‍යා (p-adic numbers) ලෙස සැලකීම සත්‍ය වේ. තවද තාත්වික සංඛ්‍යා පරිමේය සංඛ්‍යා නොවන අතර එය අපරිමේය සංඛ්‍යා ගනයට අයත් වේ. 
හතරෙන් පංගුව (quarters) 

ක්ෂේත්‍රයක් අඩංගු වන සියලු පරිමේය සංඛ්‍යාවල කුලකය \mathbb{Q} මඟින් අංකනය වේ. කුලක ගොඩනැංවීමේ නාමකරණය (set-builder notation) භාවිතයෙන් Q පහත පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත. 
 

ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
ප්‍රවර්ගය:පරිමේය සංඛ්‍යා