open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
පෙන්ටියම් III

**පෙන්ටියම් III** වර්ගය ඉන්ටෙල් සමාගමෙහි 32-bit x86 වැඩතල සහ ජංගම ක්ෂුද්‍ර සකසන තුලට හයවැනි පරම්පරාවේ P6 ක්ෂුද්‍ර නිර්මාණ ශිල්පය මත පදනම්ව  යොමු කරනු ලබයි. මෙම වර්ගය 1999 පෙබරවාරි මස 26 වැනි දින හඳුන්වා දී ඇත.

## සකසන මධ්‍යයන්
පෙන්ටියම් 4

**පෙන්ටියම් 4** වර්ගය ඉන්ටෙල් සමාගමෙහි තනි-මධ්‍ය පෙළපතෙහි වැඩතල සහ ලැප්ටොප් පරිගණක මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක (CPU) තුලට යොමු කරනු ලබයි. මෙම වර්ගය 2000 නොවැම්බර් මස 20 වැනි දින හඳුන්වා දී ඇති අතර 2008 අගෝස්තු මස 8 වැනි දින නැව්ගත කර ඇත. 1998 හදුන්වාදුන්  පෙන්ටියම් 3 ප්‍රොසෙසරය යට පසු පැමිනි මෙය ට්‍රාන්සිස්ටර 360000000 කින් සමන්විත විය.පසුව 2002 දි පෙන්ටියම් 4 HT ප්‍රොසෙසරය හදුන්වාදුන් අතර එහි වේගය එකල ආශ්චර්වයක් සේ පිලිගැනිනි.2005 දී ඉන්ටෙල් ඩුවෙල් කෝර් ප්‍රොසෙසරය පැමිනෙන තුරු මෙය ලොව වේගවත්ම ප්‍රොසෙසරය බවට පත්වී තිබුනි.   2002-2005 දක්වා සුපිරි පරිගණක සදහාද බාවිතා කරන ලද්දේ පෙන්ටියම් 4 HT ප්‍රොසෙසරයයි ]].
කන්ථක

thumbnail|දකුණ|ගිහිගෙයින් නික්මුනු සිද්ධාර්ථ කුමරු හිස මුඩු කරද්දී ඡන්න ඇමති සහ කන්ථක අසු පසෙකින් සිටී
**කන්ථක** ( පාලියෙන් සහ සංස්කෘතයෙන්) (ක්‍රිපූ 6වන සියවස, ඉන්දියාවේ බිහාරයේ සහ උත්තර් ප්‍රදේශ්හී ) රියන් දහඅටක් පමණ දිග ජනප්‍රිය ධවල අශ්වයෙක් වූ අතර,  පසුව ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත්වූ සිද්ධාර්ථ කුමරු කුමරුන්ගේ රාජකීය සේවකයා විය. බෞද්ධ පෙළ පොත්හී විස්තර කෙරෙන අන්දමට, ඔහු විසින් ලෞකීක ජීවිතය නිෂ්ක්‍රමණය කිරීමට පෙර සියළු ප්‍රධාන කටයුතු වලදී සිද්ධාර්ථ කුමරුන් විසින් කන්ථක භාවිතා කර ඇත. සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ගේ නිෂ්ක්‍රමණයද හා සමගින් කන්ථක හද පැලී මිය ගොස් ඇත.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
කවුපී

() යනු () වල උපවිශේෂයක් වේ.

## ආශ්‍රිත
* කව්පි

ප්‍රවර්ගය:ආහාරයට ගන්නා රනිල ඇට වර්ග
මවු පුවරුව

පුද්ගල පරිගණකයක මවු පුවරුව යනු එහි මධ්‍යයේ පිහිටි මුද්‍රිත පරිපථ පුවරුවයි. බොහෝ වත්මන් පරිගණක වල මවු පුවරුව පර්යන්තයේ පද්ධතියට අත්‍යාවශ්‍ය උපාංග වලට සම්බන්ධක සපයමින් ඒවා දරා සිටියි.මවු පුවරුව ඇතැම්විට ප්‍රධාන පුවරුව ලෙසත්  පද්ධති පුවරුව ලෙසත් ඇපල් වර්ගයේ පරිගණක වලදී  තාර්කික පුවරුව ලෙසත් හඳුන්වයි.

[thumb|right|350px| මේසය මත තබන ක්ෂුද්‍ර පරිඝනක මවු පුවරුවක්, මවු පුවරුවක දර්ශීය සංරචක හා අතුරුමුහුනත් දැක්වේ. මෙම මාදිලිය 2008 දී නිමැවුනු අතර මේසය මත තබන ක්ෂුද්‍ර පරිඝනක භාවිතාකරන [ATX වින්‍යාසය ("ආකෘති සාධකය"ලෙස හඳුන්වයි) අනුගමනය කරයි. AMD සමාගමේ Athlon 64 සැකසුම් ඒකකයසමග වැඩ කිරීම සඳහා නිපැයිනි.]]

## ඉතිහාසය 
ක්ෂුද්‍ර සකසනය සොයාගැනීමට පෙර බොහෝ විට පරිගණකය මහා පරිගණක වූ අතර විවිධ සංරචක සම්බන්ධ වීමට එකිනෙකට කම්බි මගින් සම්බන්ධ විවරයන් සහිත පසුතලයක් ඇතිව පත්‍රක කූඩුවක් විය. ඉතා පැරණි සලසුම්වල පත්‍රක සම්බන්ධක කූරු අතර ව්‍යක්ත සම්බන්ධක ලෙස කම්බි භාවිතා වුවද මුද්‍රිත පරිපථ පුවරු ඉක්මනින්ම සම්මතය බවට පත්විය.මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකය, මතකය හා පර්යන්ත උපාංග පසුතලයට සම්බන්ධ වූ තනි තනි මුද්‍රිත පරිපථ පුවරු ලෙස නිමැවිණි.

## අමතර අවධානයට 
* Accelerated Graphics Port (AGP)
* Basic Input/Output System (BIOS)
* Chip creep
* CMOS battery
* Computer case screws
* Daughterboard
* Expansion card
* List of computer hardware manufacturers
* M.2
* Overclocking
* Peripheral Component Interconnect (PCI)
** PCI-X
** PCI Express (PCIe)
* Single-board computer
* Switched-mode power supply#Applications
* Symmetric multiprocessing
* System on a chip
* U.2
* UEFI (Unified Extensible Firmware Interface)

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* The Making of a Motherboard: ECS Factory Tour
* The Making of a Motherboard: Gigabyte Factory Tour
* Front Panel I/O Connectivity Design Guide – v1.3 (pdf file)
මයිසූර්

ඔබට අවැසි ලිපිය තොරාගන්න
* මසූර් ශාකය
* මයිසූර්_(නගරය)
අක්කපාන

***බ්‍රියොපිලම් පිනැටම් (Bryophyllum pinnatum)*** යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන මෙම ශාකය සිංහල බසින් අක්කපාන නමින් හඳුන්වයි.මෙම ශාකයේ නිජ ශූමිය මැඩගස්කර් දූපත්ය.නිවර්තන කලාපීය රටවල සරුවට වැඩේ.වනාන්තරවල මෙන්ම ගෙවතු ආශ්‍රිතවද දැකිය හැකිය.ඖෂධීය ගුණයෙන් හෙබි වටිනා පැළෑටියකි.විශේෂයෙන් මුත්‍රා ආශීත රෝගාබාධ සදහා ඖෂධයක් ලෙස පාරම්පරික වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රයන්හි යොදාගනී.රසවත් ආහාරයක් ලෙස පිළියෙල කරගත හැකිය.

ප්‍රවර්ගය:උද්භිද විද්‍යාව
මයිසූර් (නගරය)

**Mysore** (pronounced  in English,  *Maisūru*) is the second largest city in the state of Karnataka, India. It is the headquarters of the Mysore district and the Mysore division and lies about  southwest of Bangalore, the capital of Karnataka. The name *Mysore* is an anglicised version of *Mahishūru*, which means the abode of *Mahisha*. *Mahisha* stands for Mahishasura, a demon from Hindu mythology. The city is spread across an area of  and is situated at the base of the Chamundi Hills.
වින්ඩෝස් සර්වර් 2003

**වින්ඩෝස් සර්වර් 2003** (සමහරවිට Win2K3 ලෙසද හදුන්වයි) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද සර්වර් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් වන අතර, අප්‍රේල් මස 24 වැනි දින හදුන්වා දෙන ලදී.
දවුල

දේශීය වාද්‍ය භාණ්ඩ අතර, දීර්ඝ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන භාණ්ඩයක් වශයෙන් **දවුල** හඳුන්වා දිය හැකි ය. පංචතූර්ය භාණ්ඩ වර්ගීකරණයට අනුව 'විතතාත' ගණයට අයත් වන සංගීත භාණ්ඩයකි. එසේම බෙර වර්ග අතර ඉතාමත් ඈත ඉතිහාසයක් උරුම ‍‍වන දවුල චිරාත් කාලයක් තිස්සේ ලංකාවේ (සිංහලේ) භාවිතා වූ සුවිශේෂී වූ බෙර විශේෂයක් වන අතර හේවිසි වාදනය සඳහා යොදා ගන්නා බෙරය ලෙස සැලකේ. එසේම සබරගමු නර්තන සම්ප්‍රදායයේ ප්‍රධාන වාද්‍ය භාණ්ඩය වන දවුල ව්‍යවහාරික සංගීතයේදී ද යොදා ගැනේ.

දවුල් බෙර වාදකයෙකුගේ සිතුවමක්
බෞද්ධ වෙහෙර විහාර සහ බෞද්ධාගමික චාරිත්‍ර ආශ්‍රිත තේවා කටයුතු සඳහා වාදන සම්ප්‍රදායක් වශයෙන් ද, දේවාල හා බැඳි, පුද පූජා වතාවත් උදෙසා නාදිමත් කාලයක සිට භාවිත වූ දවුල මංගල හා අවමංගල අවස්ථාවන්හිදී වයන වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වශයෙන් ප්‍රචලිත ය. සබරගමු නර්තන සම්ප්‍රදායේ ප්‍රධාන වාද්‍ය භාණ්ඩය ලෙස දවුල හැඳින්වේ. බෞද්ධ සන්නිවේදන අවස්ථාවක් ලෙස සැලකෙන වෙසක් අඬබෙරය හැටියට ගන්නා වූ දවුල වටා වෙසක් කොඩියක් හෝ අඩුම තරමේ නිල් - කහ – රතු වැනි වර්ණ රෙදි දවටා දවුල වටා දවටා ගෙන සිදු කරයි. මෙම වෙසක් අණබෙරය වෙසක් සතියේ පන්සල මුල්කරගෙන සිදු කරන ආගමික වතාවත් පිළිබඳව දැනුම්දීම එහි ප්‍රධාන අරමුණු කර ගනියි.

## දවුලේ සැකැස්ම
මෑත කාලීන මුදල් නෝට්ටුවක් සටහන් වන මල් පදය නැ‍ටුම නැ‍ටුම් කරු සමග දවුල බෙර වාදකයෙක්
අසල, කොහොඹ, ගංසූරිය, වරකා, කිතුල් වැනි වටිනා දැව වර්ග වලින් දවුල් කඳ සකස් කර ගන්නා අතර කඳ ලියවා පිත්තල පටි අල්ලා අලංකාර කර ගැනීම පැරණි ක්‍රමයයි. දවුල් ක‍ඳෙහි දිග ප්‍රමාණය අඟල් 15ක් වේ. වාදනය සඳහා කඩිප්පුවක් යොදා ගනියි. ව්‍යවහාරික සංගීතයේ දී ද අවශ්‍ය අවස්ථාවල දවුල භාවිත කරනු ලැබේ. 

## දවුලේ කොටස්
* දවුලේ හඬ නිපදවීම සඳහා යොදාගෙන ඇති හම දවුල් තට්ටුව නමින් හැඳින් වේ
* දවුල් තට්ටුව වටේට යොදා ඇත්තේ ගැටියයි
* දවුල වාදනය කරන උපරකණය දවුල් කඩිප්පුවයි
* ලීයෙන් කළ කොටස දවුල් කඳ නමින් හැඳින්‍ වේ
* ඉනේ බැඳ ගන්නා ලණුව දවුල් ලණුවයි
* දවුල් ලණුව සම්බන්ධවන ස්ථානයේ ඇති පිත්තලවලින් සාදන ලද ගිගිරි වලල්ල කයිපුඩිවළල්ල වේ
* දවුල වටේට ඇද ඇති නූල දවුල් වරය වේ
* දවුල් ලණුව තද කරන පිත්තල මුදුව ඉල්ලම් නම් වේ

## ශාස්ත්‍රීය හා සාම්ප්‍රධායික භාවිතය 
දවුල පිළිබඳව ඉතිහාසයේ පළමුව සඳහන් වන්නේ ලංකාවේ ප්‍රථම රජු ලෙස සැලකෙන මහා සම්මත මනු රජ සමයයි. රටට රජෙකු අවශ්‍ය බව තීරණ‍ය කිරීමෙන් පසුව ‍මෙරට දේව මණ්ඩලය මගින් දවුල වාදනය කරමින් යක්ෂ ගෝත්‍රික භාෂාවෙන් අණබෙරයක් යැවූ බවත් එයට සවන් දෙන දකුණේ මනු නැමැත්තා මන්නාරමට පැමිණි එම අණබෙරයට පැමිණි ‍අනෙකුත් සටන් කරුවන් 16 දෙනෙකු සමඟ සටන් කොට ජය ලබා ගත් බවත් ඉන් පසු ඔහු මහා සම්මත මනු රජතුමා ලෙස මෙරට රජ වූ බවත් වර්ගපූර්ණිකාවවේ සඳහන් වේ.

එසේම රාජසභාව මගින් ජනතාව වෙත පණිවිඩ ගෙන යෑමේදී අණබෙරයක් ලෙස අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම භාවිත වූ දවුල් වාදනය සන්නිවේදන මාධ්‍යයක් ‍වශයෙන් පිළිගැනෙයි. දවුල වාදනයේදී තියුණු හඬ විහිදෙන පැත්තට කඩිප්පුව උපයෝගී කර ගැනේ. ගැඹුරු ලෙස හඬ විහිදෙන පැත්ත අතින් වාදනය කෙරේ. මහනුවර දළදා පෙ‍රහැරේ උඩරට දවුල් වාදනයට විශේෂ තැනක් හිමි වේ.

## දවුල් පද
* ජෙන්ගත්, ජෙන්ගත්, ජෙං ජෙං තා
* කුකුඳ ගතිත ගත තරිකිට කුංදත් දිරිකිට කුං දත්
* කිටිතක දොමිකිට ජෙං තක දොමිකිට

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික සංගීතය
* ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රාස්ත්‍රීය නැටුම්
* ජන නාට්‍ය

## බාහිර යොමු
* ශ්‍රී ලංකීය බෙර - පින්තූර හා ශබ්ද  
* පියසර ශිල්ප දීප්තිගෙ බෙර 
*නිවැරදි ව බෙර වැයීමට උගනිමු ද? 
*Sri Lanka's Traditional Musical Instruments  

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සාම්පදායික සිංහල දැණුම
වින්ඩෝස් 8

**වින්ඩෝස් 8** යනු වින්ඩෝස් 7 මෙහෙයුම් පද්ධතිය පසු කරමින් එන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හී යෝජිත මීලඟ අනුවාදයයි. එහි තිබෙන නවතම ගුණාංගය වනුයේ ටච්ස්ක්‍රීන් යෙදවුම සඳහා නිමවා ඇති මෙට්‍රෝ- ශෛලියේ අතුරුමුහුණතයි.

## අදාළ  
ප්‍රවර්ගය:Beta software
ප්‍රවර්ගය:Windows NT
ප්‍රවර්ගය:Windows 8
වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්

**වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල්** යනු ෆයර්වෝලින් සහ පැකැට්ටු පෙරීමේ කාර්යයන් සලසාදෙන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස්වල මෘදුකාංග සංරචකයකි. මෙය ප්‍රථම වරට වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහ වින්ඩෝස් සර්වර් 2003 සමග අඩංගු වුණි. 2004 වසරේදී, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා අහුරුම 2 නිකුත් වීමට පෙර **අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා ෆයර්වෝල්** යන නමින් මෙය හැදින්වුණි.

## දළ විශ්ලේෂණය
2001 ඔක්තොම්බර් මස වින්ඩෝස් එක්ස්පී මෙහෙයුම් පද්ධතිය මුලින්ම නිකුත් වූ අවස්ථාවේ, එයත් සමග "අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා ෆයර්වෝල්" නමින් හැදින්වූ සීමාසහිත ෆයර්වෝලයක් අඩංගු වුණි.

## අනුවාද 
### වින්ඩෝස් එක්ස්පී 
වින්ඩෝස් එක්ස්පී සේවා අහුරුම 2 හි අංගයක් වශයෙන් වින්ඩෝස් ෆයර්වෝල් ප්‍රථම වරට හදුන්වාදුණි.

### වින්ඩෝස් විස්ටා
### වින්ඩෝස් සර්වර් 2008
තම්මැට්ටම

ලංකාවේ බෞද්ධ ආගමික පදු පූජාවලදී, වැයෙන අනිවාර්ය අංගයක් වන හේවිසි වාදනය දී තම්මැට්ටම ප්‍රධාන වෙයි. විශේෂයෙන් විහාර,  දේවාල ආශ්‍රිත ආගමික අවස්ථාවන් හි දී දවුල හා එක්ව වාදනය වූ භාණ්ඩය ලෙස තම්මැට්ටම හඳුන්වා දිය හැකි ය. බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයන්හි පොහොය දින හේවිසි මුර වාදනයේ දීත්, ගමන් හේවිසි සඳහාත්, අවමංගල බෙර වානදයේදීත්, දවුල සමඟ තම්මැට්ටම එකට බැඳ හේවිසි වාදනය කරයි.

## හැඳින්වීම
බෙර දෙකකින් සැදුම්ලත් තම්මැට්ටම වාදනය කිරිම සඳහා කෝටු දෙකක් යොදාගැනේ. මෙය බොන්ගෝ වාද්‍යය භාණ්ඩය ආකාරය ගනී. බෞද්ධ වෙහෙර විහාර සහ බෞද්ධාගමික චාරිත්‍ර ආශ්‍රිත තේවා කටයුතු සඳහා වාදන සම්ප්‍රදායක් වශයෙන් මෙන්ම දේවාල හා බැඳි, පුද පූජා වතාවත් උදෙසා අනාදිමත් කාලයක සිට භාවිත වූ තම්මැට්ටම එදා පැවැති නමින් ම අද ද භාවිත වෙයි. තම්මැට්‌ටම ලෝකයේ අත් බෙර අතර දිගු ඉතිහාසයකට බැඳී පවතී. තම්මැට්‌ටම වාදනය කිරීමට "කඩිප්පු" නමින් කෝටු දෙකක්‌ යොදා ගනී. මේ සඳහා භාවිතා කරන කඩිප්පුව අගින් වක්‌ වී ඇත. බෞද්ධ විහාරස්‌ථානවල හේවිසි වාදනයේදී තම්මැට්‌ටම අනිවාර්යෙන් ම තිබිය යුතුය.

‍තම්මැට්ටමේ වම් ඇසෙහි ශබ්ද ධ්වනිය ඉතා පහත්ව නැගෙන සේ ඝනවූ සමෙන් නිමවා ඇති අතර දකුණු ඇසෙහි ශබ්දය ඉතා උස්ව නැගෙන සේ තුනී හමින් නිපදවා ඇත. වම් ඇසට වඩා දකුණු ඇසෙහි මුහුණත කුඩා කොට ඇත්තේ හඬෙහි උස් ධ්වනිය ලබා ගැනිම සඳහා ය.නර්තන සම්ප්‍රදාය 

## තම්මැට්‌ටම සැකැස්ම
ඇසල, කොහොඹ, කොස් වැනි දැව වර්ගවලින් තම්මැට්ටම් කඳ සකස් කර ඇත. දකුණු වා වම් ඇස් සඳහා ගව හමක් හෝ මුව හමක් යොදා ගනියි. වාදනය සඳහා කඩිප්පු දෙකක් දෑතට යොදා ගනියි.

### තම්මැට්ටමේ කොටස්
:*තම්මැට්ටමේ මුහුණත කුඩ කොටස් ඇතළත ඇති පළමු රවුම අඬ බෑයයි
:*එහි දෙවන රවුම කැපුම් හමයි
:*මුහුණත ලොකු කොටස මණ්ඩම නමින් හඳුන්වියි
:*තම්මැට්ටම් කඳන් දෙක එකට සවිකර ඇති තහඩුව කුන්දිරම්පල්ල නම් වේ
:*තම්මැට්ටම කඳවටා යොදා ඇති පටිය වෙනිවර කැරැල්ල
:*වාදනය සඳහා ඉනේ බැඳ ගනු ලබන්නේ ඉන ලණුවයි
:*ලීයෙන් සකස් කර ඇත්තේ කඳ කොටසයි

මේ ආකාරයේ කොටස් වලින් යුක්ත වන තම්මැට්ටම වාදනය කරනුයේ කඩිප්පු යුගලයක් භාවිතයෙනි. මෙය කඩිප්පුවෙන් පමණක් වයන බැවින් විතත වර්ගයට අයත් භාණ්ඩයක් ලෙස සැලකේ.

## මේවාද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික සංගීතය
*නර්තනය
*ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රාස්ත්‍රීය නැටුම්
*ජන නාට්‍ය

## බාහිර යොමු
* ශ්‍රී ලංකීය බෙර - පින්තූර හා ශබ්ද  
* පියසර ශිල්ප දීප්තිගෙ බෙර 
*නිවැරදි ව බෙර වැයීමට උගනිමු ද? 
*Sri Lanka's Traditional Musical Instruments  

## ආශ්‍රිත
ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර්

**ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර්** යනු වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමග නිතැතින්ම ලැබෙන වෙබ් බ්‍රවුසරයයි. එහි නවතම සංස්කරණය 10.0.7 ය. ඒ සඳහා වින්ඩෝස් 7 මෙහෙයුම් පද්ධතිය අවශය වන අතර වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතියෙහි පැරණි සංස්කරණ වලදී 8.0 සංස්කරණය දක්වා භාවිතා කළ හැක.
වින්ඩෝස් 1.0

**වින්ඩෝස් 1.0** යනු 1985 නොවැම්බර් මස 20 වැනි දින නිකුත් වූ 16-බිටු ග්‍රාපිකරූපී මෙහෙයුම් වටපිටාවකි. එය  PC කරලිය මත මෙහෙයුම් වටපිටාව සමග පදනම් ව බහු-කාර්ය ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණත ක්‍රියාවට නැංවීම සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම දැරූ ප්‍රථම ප්‍රයත්නයයි. වින්ඩෝස්වල පළමු සංස්කරණයද වින්ඩෝස් 1.0 වේ. මෙය සාර්ථක කරන ලද්දේ වින්ඩෝස් 2.0 විසින් වන අතර මෙය 2001 දෙසැම්බර් මස 31 වැනි දින අත්හිටුවන ලදී.
වින්ඩෝස් ඩිෆෙන්ඩර්

**වින්ඩෝස් ඩිෆෙන්ඩර්** (මීට පෙර **මයික්‍රොසොෆ්ට් ඇන්ටි ස්පයිවෙයා** ලෙස හඳුන්වන ලද) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල ස්පයිවෙයා වැඩසටහන් වැළැක්වීමට, ඉවත් කිරීමට, සහ නිරෝධායනය කිරීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙහි මෘදුකාංග නිෂ්පාදනයකි. මෙය වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් 7 යන මෙහෙයුම් පද්ධතීන්හි සාමාන්‍ය පරිදි ඇතුලත් වී සක්‍රියව පවතින අතර, වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහ වින්ඩෝස් සර්වර් 2003 යන මෙහෙයුම් පද්ධතී සඳහා නොමිලේ අවපතනය කොට පිහිටුවා ගැනීමට අවස්තාවක් ඇත.
වර්නියර් මූලධර්මය

යම්කිසි සම්මත පරිමාණයක කොටස් ගනනක් වෙනත් පරිමානයකට් අදාලව බෙදා දැක්වීම ව'නියර මූලධර්මය මඟින් සිදු කරයි.

## කුඩා ම මිනුම
වර්නියර් පරිමාණයක් යොදාගෙන මිනුම් ලබාගත් පසු එහි අගය සෙවීමට වර්නියර් පරිමාණයේ කුඩා ම මිනුම දැනගත යුතු වේ. අදාල සමීකරණය පහත දැක්වේ.

**කුඩාම මිනුම = ප්‍රධාන පරිමාණයේ කොටසක දිග / වර්නියර් පරිමාණයේ කොටස් ගණන **
:
:
ගණකය (වින්ඩෝස්)

**වින්ඩෝස් කැල්කියුලේටරය** (වැඩසටහන් මාතෘකා ස්ථම්භයේදී පොදුවේ **කැල්කියුලේටරය** ලෙසද හදුන්වන) යනු සියලුම මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල අඩංගු ගණනය කිරීම් වැඩසටහනකි. ඉතා වැඩි පංගුවක් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුලදී "calc" යන විධානය දීමෙන් මෙය ක්‍රියාත්මක කල හැක.
රෝමානු දිය මග

[thumb|right|300px| [රෝමානු ගෝල් දේශය|රෝමානු ගෝල් දේශයෙහි (වර්තමානයෙහි දකුණු ප්‍රංශය) පොන්ඩු ගෙයා නිර්මානයෙහි බහුවිධ ආරුක්කු දිස්වූ අයුරු. රෝමානු කාලයෙහිදී නිම් වෙත ජලය රැගෙන ගිය දිය මගක් ඉහළ තට්ටුවෙහි  අඩංගු විය; 1740ගණන් වලදී එහි පහළ තට්ටුව පුළුල් කෙරුණේ ගංගාව හරහා පළල් මාර්ගයක් තැනීමටය.]]

[thumb| මෝරියා ([ලෙස්බොස්) හී රෝමානු ප්‍රාදේශීය දිය මගෙහි අහස් රූගත කිරීමක්]]

ඔවුන්ගේ ජනරජය සහ පසුව අධිරාජ්‍යය පුරාවටම නගර සහ සුළුනගර වෙත පිටස්තර මූලාශ්‍ර වෙතින් ජලය රැගෙන ඒමට රෝමානුවෝ දිය මං  තැනූහ.  රෝම නගරය වෙත දිය මං විශාල සංඛ්‍යාවක් සංකේන්ද්‍රණය වී තිබූ අතර, වසර 500 ක පමණ කාලයක් තුල නිමැවුනු දිය මං එකලොසක් මගින් එය වෙත ජලය සැපයුනි. පානීය ජලය මෙන්ම නගරයෙහි බාහුල්‍යව පැවති නාන ස්ථානයන් සහ දිය බුබුළු වෙතද සැපයුම ඒවා මගින් සිදුකෙරුනු අතර, අවසානයෙහිදී පල්දෝරු වෙත මුදාහරිනු ලැබූ වරක් භාවිතා කෙරුනු  මලින ජලය විසින් එහි අවසන් කෘත්‍යය වන අපද්‍රව්‍යයන් ඉවත් කිරීම සිදු කරනු ලදි.

**රෝමානු දිය මං** අතරින් පළමුවැන්න වූයේ,   රෝමානු ජනරජය සමයයෙහිදී ක්‍රිපූ 312දී ඉදිකෙරුණු අක්වා අප්පියා යන්නයි. විට්‍රෑවියස් විසින් ක්‍රිපූ පළමුවන සියවසේහි ලියැවුනු ඔහුගේ  *ඩි ආකිටෙක්ටුරා* නමැති කෘතියෙහි ඉදිකිරීම් ක්‍රමවේදයන් ‍විස්තර කර තිබුණි. රෝමයෙහි බාහුල්‍යවූ  දිය මං පරිපාලනය කෙරුමට ක්‍රිව පළමුවන සියවසෙහි අග භාගයෙහිදී පත්කෙරුණු  ජනරාල් වරයෙකු වූ ෆ්‍රොන්ටිනස් හට මොහුගේ මෙම කෘතිය මහත් අනුග්‍රහයක් වන්නට ඇත.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* රෝමානු දිය මං සහිත පාලම් ලැයිස්තුව
* රෝමානු වාස්තුවිද්‍යා විප්ලවය
* පුරාතන රෝමානු වාස්තුවිද්‍යාව
* පුරාතන රෝමානු ඉංජිනේරුශිල්පය
* පුරාතන රෝමානු තාක්ෂණය
* රෝමානු කොන්ක්‍රීට්

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*Sextus Julius Frontinus. *De Aquaeductu Urbis Romae* (*රෝම නගරයේ ජල කළමනාකරණය පිළිබඳව*). R. H. Rodgers විසින් කළ පරිවර්තනය. University of Vermont. 2003.
*Lacus Curtius – රෝමානු ජල පද්ධති පිළිබඳව වන යොමුව, uchicago.edu
*රෝමානු දිය මං කර්තෘ Wilke D. Schram (Univ. of Utrecht, NL), Cees Passchier (Univ. of Mainz, DEU), Driek van Opstal (ret.)
*රෝමානු දිය මං සිතියම් ව්‍යාපෘතිය


ප්‍රවර්ගය:පුරාතන රෝමානු  වාස්තුවිද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ජලය
ප්‍රවර්ගය:තැනීම් පිළිබඳ ඉතිහාසය
නෝට්පෑඩ් (මෘදුකාංගය)

**නෝට්පෑඩ්** වනාහි මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සඳහා වූ  වදන් සකසුවකි.  1985 දී එළිදැක්වුණු වින්ඩෝස් 1.0 සිට සියළුම මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පඬතීන්හි අන්තර්ගත ය.
වින්ඩෝස් 2.0

**වින්ඩෝස් 2.0** යනු 1987 දෙසැම්බර් මස 9 වැනි දින නිකුත් වූ 16-බිටු GUI-මත පදනම් වූ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් වටපිටාවක් වන අතර වින්ඩෝස් 1.0 ට අනුගාමී වේ.

### උපයෝගී සහය 
මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ඩ් සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් එක්සෙල් වල ප්‍රථම අනුවාදයන් වින්ඩෝස් 2.0 මත ධාවනය වේ.

වින්ඩෝස් 2.0 සමග අඩංගු වූ සමහරක් වැඩසටහන් තිබුණි. ඒවා මෙසේය:
*CALC.EXE
*CALENDAR.EXE
*CARDFILE.EXE
*CLIPBRD.EXE
*CLOCK.EXE
*CONTROL.EXE
*CVTPAINT.EXE
*MSDOS.EXE
*NOTEPAD.EXE
*PAINT.EXE
*PIFEDIT.EXE
*REVERSI.EXE
*SPOOLER.EXE
*TERMINAL.EXE
*WRITE.EXE
වින්ඩෝස් එක්ස්ප්ලෝරර්

**වින්ඩෝස් එක්ස්ප්ලෝරර්** යනු වින්ඩෝස් 95 සිට ආ මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති නිකුතුන් සමග අඩංගු වූ ගොනු කළමනාකරණ වැඩසටහනකි. එමගින් ගොනු පද්ධති තුලට ඇතුළු වීම සඳහා ග්‍රාපිකරූපී පරිශීලක අතුරු මුහුණතක් ලබා දෙයි.
ඩිස්ක් ක්ලීන්අප්

**ඩිස්ක් ක්ලීන්අප්** (cleanmgr.exe) යනු පරිගණක දෘඩ තැටියෙහි තැටි අවකාශය නිදහස් කිරීම සදහා නිර්මාණය කරන ලද මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති වල අඩංගු වෙන පරිගණක නඩත්තු කිරීම් උපයෝගිතාවයකි.

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
සවුන්ඩ් රෙකෝඩර් (වින්ඩෝස්)

**සවුන්ඩ් රිකෝඩර්** යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල අඩංගු ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීමේ වැඩසටහනකි. විස්ටා සංස්කරණය තුල දිගු වේලාවක් පටිගත කල හැකි වුවද එහි ඇත්තේ සීමිත විකල්ප ගණනකි. තවද පටිගත කෙරු ශබ්ද නැවත ඇසීමද කල නොහැක.

ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
වර්ඩ්පෑඩ්

**වර්ඩ්පෑඩ්** යනු වින්ඩෝස් 95 සිට ඉහලට ඇති සියලුම මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල අන්තර්ගත වචන සකසනයකි. මෙය නෝට්පෑඩ් වලට වඩා උසස් වන අතර මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ක්ස් වචන සකසනය සහ මයික්‍රොසොෆ්ට් වර්ඩ් වලට සමාන වේ. මයික්‍රොසොෆ්ට් රයිට් විසින් මෙය ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී.
වින්ඩෝස් ටාස්ක් මැනේජර්

**වින්ඩෝස් ටාස්ක් මැනේජර්** යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් NT පවුලෙහි මෙහෙයුම් පද්ධති වල අඩංගු වෙන පරිගණක ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ධාවනය වෙමින් පවතින වැඩසටහන්, ක්‍රියාවලීන් සහ CPU භාවිතයන්, පවරා දෙන කාර්යයන් සහ මතකයෙහි තොරතුරු, ජාලකරණ ක්‍රියාකාරකම් සහ සංඛ්‍යානයන්, ප්‍රවිෂ්ට වුනු පරිශීලකයන්, සහ පද්ධති සේවා පිළිබද සවිස්තරාත්මක තොරතුරු ඉදිරිපත්කරන කාර්ය කළමනාකරණ වැඩසටහනකි.
බිට්ලොකර් ඩ්‍ර‍යිව් එන්ක්‍රිප්ෂන්

**බිට්ලොකර් ඩ්‍ර‍යිව් එන්ක්‍රිප්ෂන්** යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගමෙහි වින්ඩෝස් විස්ටා සහ වින්ඩෝස් 7 වැඩතල මෙහෙයුම් පද්ධතිවල අල්ටිමේට් සහ එන්ටප්‍රයිස් සංස්කරණ තුලද, වින්ඩෝස් සර්වර් 2008 සහ වින්ඩෝස් සර්වර් 2008 R2 වැනි සර්වර් කරලි මතද අඩංගු වන පූර්ණ තැටි ආරක්ෂණ ගුණාංගයකි.
ඩ්‍රයිවර් වෙරිෆයර්

**ඩ්‍රයිවර් වෙරිෆයර්** යනු උපාංග ධාවක දෝෂයන් අසු කර ගැනීම පිණිස සාමාන්‍ය මෙහෙයුම් පද්ධති උප රූටිනයන් නිරූපිත වශයෙන් දියුණු කෙරූ ඒවා සමග ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල අඩංගු මෙවලමකි.
බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝ

**බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝර්** (මීට පෙර **වින්ඩෝස් බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝර් සෙන්ටර්**) යනු පරිශීලකයන් හට උපස්ථ සෑදීම සදහා ඉඩදෙන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංරචකයකි. මෙය වින්ඩෝස් විස්ටා මෙහෙයුම් පද්ධතියත් සමග හදුන්වා දුන් අතර ඉන්පසුව ආ සෑම සංස්කරණයක් සමගම අඩංගු කෙරිණි. පෙර වින්ඩෝස් සංස්කරණවල පැවති NTBackup සංරචකය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම මෙමගින් සිදු කරන ලදී.
NTFS

### FAT32 සහ NTFS අතර වෙනස 
FAT (File Allocation Table) යනු 1977 දී Bill Gates සහ Mark McDonald විසින් දත්ත ගබඩා කිරීම සඳහා හඳුන්වාදුන් ක්‍රමවේදයකි. මෙය මුලින්ම FAT16 ලෙස යොදා ගැනුණු අතර පසුව එය FAT32 දක්වා වැඩි දියුණු කෙරිණි. මෙම තාක්ෂනය මඟින් කෙරෙන්නේ දෘඩ තැටියක (Hard Disk) හෝ මෙමරි චිපයක (Memory Chip) කිසියම් ෆයිල් එකක් පවතින ස්ථානය සටහන් කර තබා ගැනීමයි. 32 යනුවෙන් දැක්වෙන්නේ එම සටහන සඳහා වැය වන බිටු (Bits) ගණනයි. උදාහරණයක් ලෙස ඔබ අලුතින් ෆෝල්ඩර් එකක් සෑදු විට මෙම තාක්ෂනය මගින් එය හාඩ් ඩිස්කය තුල පිහිටා ඇත්තේ කුමන ස්ථානයේද යන්න පිලිබඳ සටහනක් තබා ගනී.

@ MP3 Players, Flash Drives(Pen Drive), Memory Chip වැනි බොහෝ පෝටබල් උපාංගයන් සඳහා සුදුසු වන්නේ FAT32 වේ.

@ FAT32 යොදා ගන්න උපාංගයක 4GB ට වඩා විශාල ෆයිල් ගබඩා කල නොහැක. FAT16 හීදී නම් 2GB ට වඩා විශාල ෆයිල් ගබඩා කල නොහැක.

@ FAT32 මතක උපාංගයක් NTFS මාදිලියට පහසුවෙන් පරිවර්තනය කිරීමේ හැකියාව පවතිනවා.

@ Windows 2000 මෙහෙයුම් පද්ධතිය දක්වා මෙම තාක්ෂනය යොදා ගැනිණි.

NTFS (New Technology File System) යනු Microsoft සහ IBM යන සමාගම් දෙකෙහි සාමුහිකත්වයෙන් දියුණු කෙරුණු තාක්ෂණයකි. මුල් වරට Windows NT මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමඟ යොදා ගැනිණි. FAT32 මාදිලියට වඩා ඉතා දියුණු, වේගවත්, සංකීර්ණ සහ ආරක්‍ෂිත ක්‍රමවේදයක් ලෙස NTFS හැඳින්වේ. නමුත් මෙමගින් හාඩ් ඩිස්කය තුල ෆයිල් වල තොරතුරු ගබඩා කර ගැනීම සඳහා වැඩි ඉඩක් වෙන් කර ගනී. ඊට හේතුව වන්නේ NTFS මගින් ෆයිල් පිහිටි ස්ථාන වල තොරතුරු මෙන්ම එම තොරතුරු වල අමතර පිටපතක් (Backup Copy) ද රඳවා ගනී. මේ නිසා හාඩ් ඩිස්කයේ ඇති තොරතුරු වලට ඇති ආරක්ෂාව වැඩිය.

ඔබගේ පරිගණකය තුල ඇති හාඩ් ඩිස්කයේ පාටිෂන් 2ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් ඇත්නම් මෙහෙයුම් පද්ධතිය පිහිටා ඇති පාටිෂන් එක NTFS ලෙසත් අනෙක් පාටිෂන් FAT32 ලෙසත් යොදාගැනීම වඩාත් උචිතය. එවිට වරින් වර ඔබ වෙනස් මෙහෙයුම් පද්ධති භාවිතා කලත් අනෙක් පාටිෂන් තුල ඇති ෆයිල් කිසිදු ගැටලුවකින් තොරව භාවිතා කල හැකිය.
වින්ඩෝස් ඩීවීඩී මේකර්

**වින්ඩෝස් ඩීවීඩී මේකර්** යනු වින්ඩෝස් විස්ටා වල පාරිතෝෂික සංස්කරණ (හෝම් ප්‍රිමියම් සහ අල්ටිමේට්), සහ වින්ඩෝස් 7 හෝම් ප්‍රිමියම් සහ කලින් කී සංස්කරණ තුල අඩංගු ඩීවීඩී පිළිවැයීම් මෘදුකාංගයක් හෝ තනි පරිභෝජක ඩීවීඩී වාදකයක් මගින් වාදනය කල හැකි ඩීවීඩී චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමට සාදන ලද වැඩසටහනකි. සමහර අවස්ථාවලදී, මෙය මැක් ඕඑස් එක්ස් තුල තිබෙන අයිඩීවීඩී ට සමාන කළ හැකිය.
ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ ආයතනය - මෙට්‍රො මණ්ඩපය

ගොනුව:31847 1450128703192 1532475710 1454406 5541742 n.jpg
ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ ආයතනයේ මෙට්‍රො මණ්ඩපය, කොල්ලුපිටිය ලංකා බැංකු ගොඩනැගිල්ලේ (BOC Merchant Tower) පිහිටා ඇත.
කැරක්ට මැප්

**කැරක්ටර් මැප්** යනු ස්ථාපිත කොට ඇති ඕනෑම අකුරුවර්ගයක අක්ෂර බලාගැනීමට, එම අක්ෂර වලින් යතුරුපුවරුවෙහි ඇතුල් කිරීම සඳහා යෙදීමට සුදුසු අකුරුවර්ගය (Alt code) කුමක් දැයි පරික්ෂා කිරීමට, සහ ක්ලිප්බෝර්ඩ් වෙත අක්ෂර පිටපත් කිරීමට භාවිතා කරන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති වල අඩංගු වන උපයුක්තයකි. *විශේෂ අක්ෂර* යෙදීම සඳහා මෙම මෙවලම ප්‍රයෝජනවත් වේ.
වීබී ස්ක්‍රිප්ට්

**විබි ස්ච්රිප්ට්** (**වි**ෂුවල් **බේ**සික් **ස්ක්‍රිප්ට්**ටින් එඩිෂන්) යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් දියුණු කරනු ලැබූ විෂුවල් බේසික් මත අනුරූප වූ සක්‍රිය කොටස්කර භාෂාවකි.
වින්ඩෝස් ඉන්ස්ටෝලර්

**වින්ඩෝස් ඉන්ස්ටෝලර්** (මීට පෙර **මයික්‍රොසොෆ්ට් ඉන්ස්ටෝලර්** ලෙස හදුන්වන ලද) යනු ස්ථාපන, නඩත්තු කිරීම්, සහ නවීන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිවල මෘදුකාංග ඉවත් කිරීම සඳහා භාවිතා කරන මෘදුකාංග සංරචකයකි.

## අනුවාද
දැනටමත් ස්ථාපිත කොට ඇති අනුවාදය කුමක් දැයි පරික්ෂා කිරීම සඳහා, `msiexec /?` ලෙස වින්ඩෝස් `රන්` කොටුවෙහි හෝ කමාන්ඩ් ප්‍රොම්ට් හි යතුරු ලියනය කරන්න.
වින්ඩෝස් ෆොටෝ විවර්

**වින්ඩෝස් ෆොටෝ විවර්** යනු වින්ඩෝස් 7 සමග අඩංගු වන මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් දියුණු කරන ලද ප්‍රතිබිම්බ දක්වන වැඩසටහනකි. එය **වින්ඩෝස් පික්චර් ඇන්ඩ් ෆැක්ස් විවර්** යන නාමය යටතේ වින්ඩෝස් එක්ස්පී සහ වින්ඩෝස් සර්වර් 2003 යන මෙහෙයුම් පද්ධති තුලද අඩංගු වුනි. මෙමගින් වින්ඩෝස් විස්ටා මත තිබු වින්ඩෝස් ෆොටෝ ගැලරි වැඩසටහන තාවකාලිකව ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී, නමුත් වින්ඩෝස් 7 තුලදී මෙය නැවත පිහිටුවන ලදී. මෙම වැඩසටහන ඉමේජින් ෆොර් වින්ඩෝස් විසින් සාර්ථක කරන ලදී.
මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංරචක ලැයිස්තුව

පහත දැක්වෙනුයේ **මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංරචක ලැයිස්තුවකි**.

## වින්‍යාසය සහ නඩත්තු 
## User interface 
## Applications and utilities
## Windows Server components 
## File systems
## Core components 
## Services 
This list is not all-inclusive (see also: Windows Services).

## Games 
## DirectX 
* Direct3D
* DirectDraw
* DirectInput
* DirectMusic
* DirectPlay
* DirectShow
* DirectSound
* DirectX Media Objects
* DirectX plugin
* DirectX Video Acceleration

## Networking 
* Administrative share
* Distributed File System
* My Network Places (formerly Network Neighborhood)
* Network Access Protection
* Remote Installation Services
* Server Message Block
* Windows Rights Management Services

## Scripting and command-line
* Batch file
* CHKDSK
* Cmd.exe
* ComSpec
* Ipconfig
* Net
* Net Send
* Netdom.exe: Windows Domain Manager
* Netsh
* Netstat
* QBasic
* Regsvr32
* Robocopy
* Win32 console
* Windows Script Host
* Windows PowerShell
* XCOPY

## Kernel 
* Commit charge
* Kernel Transaction Manager
* Win32 Thread Information Block

## .NET Framework 
* .NET assembly
* .NET Languages
* .NET metadata
* .NET Remoting
* ADO.NET
* ASP.NET
* Base Class Library
* Common Intermediate Language
* Common Language Infrastructure
* Common Language Runtime
* Common Type System
* Virtual Execution System
* Windows CardSpace
* Windows Communication Foundation
* Windows Forms
* Windows Presentation Foundation
* Windows Workflow Foundation

## Security
## Deprecated components and programs
සූර්යකේන්ද්‍රීය වාදය

[thumb|250px|***සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය*** (ඉහළ) සහ [පෘථිවි කේන්ද්‍රවාදය (පහල) අතර වෙනස]]

පෘථිවිය සහ සෙසු ආකාශ වස්තූන් සූර්යයා වටා පරිභ්‍රමණය වන බව උපකල්පනය කරමින් සාදන ලද නක්ෂත්‍ර ආකෘතිය **සූර්යකේන්ද්‍රීය වාදය** නම් වේ. පෘථිවිය වටා සෙසු ග්‍රහයින් ආසන්න වෘත්තාකාර කක්ෂවල ගමන් කරන බව උපකල්පනය කැරෙන පෘථිවි කේන්ද්‍රවාදයෙන් මෙය වෙනස් ය.

පෘථිවිය සූර්යයා වටා පරිභ්‍රමණය වන බවට සාමොස් හි ඇරිස්ටාකස් විසින් ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස තරම් ඈත කාලයේ අදහස් පළ කැරුණ ද, එම අදහසට සමකාලීන නක්ෂත්‍රවේදීන්ගේ සහයෝගයක් ලැබුණේ නැත. සූර්ය කේන්දුවාදය පිළිබඳ වඩා සම්පූර්ණ ගණිතමය ආකෘතියක් සාදන ලද්දේ 16 වැනි සියවසෙහි දී නිකලස් කොපර්නිකස් විසිනි. කොපර්නිකානු විප්ලවයට මුල් වූ මෙම ආකෘතිය 17 වැනි සියවසෙහි දී ජොහැන්නස් කෙප්ලර් විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද අතර,ඔහු ප්‍රකාශ කරේ සුර්යා වටා අනෙකුත් ග්‍රහ වස්තුන් ඉලිප්සියාකාර කක්ෂක ගමන් කරන බවයි. ගැලී‍ලියෝ ගැලිලි සොයාගත් දුරේක්‍ෂය භාවිතයෙන් කළ නිරීක්ෂණ මඟින් තහවුරු කරනු ලැබිණි.

තව දුරටත් විලියම් හර්ෂෙල්ගේ නිරීක්ෂණ අනුව විශ්වයේ කේන්ද්‍රය සූර්යයා නොවන බව තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් පිලිගැණුනු අතර, එඩ්වින් හබ්ල් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය බිලියන ගණනක් වූ චක්‍රාවාට වලින් එකක කොටසක් බව පෙන්වා දුන්නේය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය
ගති විද්‍යාව

භෞතික විද්‍යාවෙහි දී වස්තූන්හි චලිතය හෝ චලිතයේ සිදු වන වෙනස් වීම් පිළිබඳ හැදෑරීම **ගති විද්‍යාව** ලෙස හැඳින්වේ. වෙනත් ආකාරයෙකින් කිව හොත් *ගති විද්‍යාවෙහි* දී වස්තූන් කෙරෙහි යෙදෙන බල සහ ඒවායේ චලිතය අතර සහසම්බන්ධතාවය හැදෑරෙයි. ගති විද්‍යාව, වස්තූන්ගේ චලිතය පමණක් හදාරන (ඒවාට යෙදෙන බලය ගැන නො සලකන) සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවෙහි කොටසක් වන චාලක විද්‍යාව වෙතින් වෙනස් ය.

ගති විද්‍යාවෙහි මූලික සිද්ධාන්තයන්හි පදනම වන චලිතය පිළිබඳ නිව්ටන් නියම එළි දක්වන ලද්දේ අයිසැක් නිව්ටන් විසිනි. ගති විද්‍යාව වඩාත්ම තදින් බැඳී ඇත්තේ නිව්ටන්ගේ දෙවැනි නියමය සමඟ ය. කෙසේ වෙතත් මෙම නියම සියල්ල සහසම්බන්ධිත ය.

## බලය
නිව්ටන් ට අනුව බලය යනු ස්කන්ධයක් ඇති වස්තුවක ප්‍රවේගය වෙනස් කළ හැකි ඇදීමක් හෝ තෙරපීමකි. නිදහස් වස්තූන්ගේ ත්වරණය ඇති කරවන කාරකයක් ලෙස බලය විස්තර වේ. (බලය යෙදීම හේතුවෙන් වස්තූන්ගේ තාවකාලික හෝ ස්ථිර විතති ද ඇති විය හැකි ය‍).

## චලිතය පිළිබඳ නිව්ටන් නියම
චලිතය පිළිබඳ නිව්ටන් නියම ත්‍රිත්වයකි.

* බාහිර අසමතුලිත බලයක් නොයෙදෙන තාක් කල් එම වස්තුව නිශ්චලතාවයේ හෝ ඒකාකාර ප්‍රවේගයෙන් චලනය වෙමින් පවතී.
* යම් වස්තුවක ගම්‍යතාවය වෙනස් වීමේ සීග්‍රතාව ඒ මත යෙදෙන බලයට අනුලෝම ව සමානුපාතික වේ.
* සෑම ක්‍රියාවකට සමාන එහෙත් ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රතික්‍රියාවක් පවතී.
## භ්‍රමණ චලිතය
**සුරත් නීතියෙන්** නිරූපණය වන පරිදි කෝණික ප්‍රවේග දෛශික වාමාවර්ත භ්‍රමණයක් සඳහා ඉහළටත් දක්ෂිණාවර්ත භ්‍රමණයක් සඳහා පහළටත් යොමු වේ.

**භ්‍රමණ ප්‍රගති විද්‍යාව** - භ්‍රමණ‍ය වන වස්තුවක් හා සම්බන්ධ අර්ථකතනයන් විග්‍රහ කිරීමක් වන අතර පහත සදහන් රාශීන් භාවිතා කරයි.

**කෝණික පිහිටීම** - භ්‍රමණ අක්ෂයේ සිට වස්තුවක් මත පිහිටි ලක්ෂ්‍යයකට ඇති දිශානති පරතරය ලෙස දෛශකයක් අර්ථ දක්වයි නම් එම ලක්ෂ්‍යයේ කෝණික පිහිටීම යනු සමුද්දේශ අක්ෂයක (උදා - ධන අර්ධ x අක්ෂය)  සිට එම දෛශිකයට වූ දිශානති කෝණය 'q'ය. 

**දිශානති කෝණය** - දන්නා භ්‍රමණ අක්ෂයක් වටා සහ දන්නා භ්‍රමණ අභිදිශාවක් මත පිරිසැරුණු කෝණයකි. ද්විමාන ප්‍රගති විද්‍යවේ දී ( තලීය චලිතය විග්‍රහ කරන) භ්‍රමණ අක්ෂය , සමුද්දේශ රාමුවට අභිලම්භ වන අතර භ්‍රමණ ලක්ෂයකින් (කේන්ද්‍රය) නිරූපණය කළ හැකිය. භ්‍රමණ අභිදිශාව කෝණයේ ලකුණින් ( ධන ලකුණ යනු වාමාවර්ත අභිදිශාවය) නිරූපණය  කලහැක.  කෝණික විස්ථාපනය සාපේක්ෂ පිහිටීම ලෙස සැලකිය හැක. එය එක් කෝණික පිහිටීමක සිට වෙනත් කෝණික පිහිටීමකට ඉහත සඳහන් කළ ලක්ෂ්‍යය (හෝ දෛශිකය) මගින් පිරිසැරුණු දිශානති කෝණය මගින් නිරූපණය කරයි.

**කෝණික ප්‍රවේගය** - කෝණික ප්‍රවේගය (w)  හි විශාලත්වය යනු කාලයට සාපේක්ෂව කෝණික පිහිටීම q වෙනස් වීමේ සීඝ්‍රතාවයයි.
 

**කෝණික ත්වරණය** - කෝණික ත්වරණය a හි විශාලත්වය යනු කාලයට (t)  සාපේක්ෂව කෝණික ප්‍රවේගය (w)  වෙනස් වන සීඝ්‍රතාවයයි.

 උත්තාරණ ප්‍රගති විද්‍යාවේ සමීකරණ විචල්‍යයන් වෙනස් කිරීමෙන් පහසුවෙන් තලීය භ්‍රමණ ප්‍රගති විද්‍යාවට විස්තීරණය කරයි.
 
මෙහි qi   හා q  යනු පිළිවෙලින් ආරම්භක හා අවසාන කෝණික පිහිටුම්ය. wi   හා  w‍f   යනු පිළිවෙලින් ආරම්භක හා අවසාන කෝණික ප්‍රවේගයන්ය. a  යනු නියත කෝණික ත්වරණයයි. අවකාශයේ පිහිටීම් හා අවකාශයේ ප්‍රවේගය යන‍දෙකම සැබෑ දෛශික වන අතර භ්‍රමණයට අදාල ගතිගුණ අනුව කෝණයක් තනිව ගත්කළ සැබෑ දෛශිකයක් නොවේ. එහෙත් කෝණික ප්‍රවේගය සැබෑ දෛශිකයක් වේ.   

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Kinematics#Rotational_motion

## ආශ්‍රිත
* ප්‍රගති විද්‍යාව

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
යාන්ත්‍ර විද්‍යාව

යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, භෞතික වස්තූන් බලයකට හෝ විස්ථාපනයට ලක් වූ කල සිදු වන දෑ පිලිබඳ අධ්‍යයනය කරයි. මෙම විෂයය භෞතික විද්‍යාවේ උප විෂයයක් වේ. යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ මූලය පුරාතන ග්‍රීසියේ විසූ ඇරිස්ටෝටල් සහ ආකිමිඩීස්ගේ ලේඛණයන් ය. ඉන් පසුව මෑත අතීතයේදී ගැලීලියෝ, කෙප්ලර්, සහ විශේෂයෙන් නිව්ටන් විසින් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ මූලික පදනම ගොඩ නගන ලදී.


ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
න්‍යෂ්ටික විලයනය

is a main-sequence star, and thus generates its energy by nuclear fusion of hydrogen nuclei into helium. In its core, the Sun fuses 620 million metric tons of hydrogen each second.]]

පරමාණුක න්‍යෂ්ටි දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් එකිනෙක එකතු වෙමින් නොහොත් *විලයනය වෙමින්* තනි, මුල් න්‍යෂ්ටීන් සියල්ලටම වඩා ඉහළ ස්කන්ධ ක්‍රමාංකයක් ඇති න්‍යෂ්ටියක් සෑදීමේ ක්‍රියාවලිය **න්‍යෂ්ටික විලයනය** () ලෙස න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව, න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව, සහ තාරකා භෞතික විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රයන්හි දී හැඳින්වේ. මෙම ප්‍රතික්‍රියා වලදී පදාර්ථයෙහි ස්කන්ධ වෙනසක් සිදු වන අතර, ඊට අනුරූපව විශාල ශක්තියක් මුක්ත වීම හෝ අවශෝෂණය වීම සිදු විය හැකි ය.

න්‍යෂ්ටික විලයනයේ ප්‍රතිපලය (නියුක්ලියෝනයකට ඇති විශාලම න්‍යෂ්ටික බන්ධන ශක්තියක් ඇති) යකඩ න්‍යෂ්ටියට වඩා කුඩා න්‍යෂ්ටියක් වූ විට ප්‍රතික්‍රියාවෙන් ශක්තිය මුක්ත වේ. ඊට වඩා විශාල න්‍යෂ්ටි සෑදීමේදී ශක්තිය අවශෝෂණය කරගනු ඇත. න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයෙහි දී මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ අයුරින් ශක්ති වෙනස සිදු වේ.

ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය

ඉහළ ස්කන්ධ ක්‍රමාංකයක් සහිත පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් පහළ ස්කන්ධ ක්‍රමාංක සහිත පරමාණුක න්‍යෂ්ටි දෙකකට බිඳී යාමේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා **න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය** () ලෙස න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව සහ න්‍යෂ්ටික රසායන විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍ර තුළ හැඳින්වේ. මෙම ප්‍රතික්‍රියා වලදී පදාර්ථයෙහි ස්කන්ධ වෙනසක් (බොහෝ විට අඩු වීමක්) සිදු වන අතර ඒ අනුව විශාල ශක්තියක් මුක්ත වේ. ඊට අමතරව න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියාවලදී බොහෝ විට නියුට්‍රෝන සහ ෆෝටෝන (බොහෝ විට ගැමා කිරණ ලෙස) මුක්ත කරයි.

ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය

**පරමාණුක ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය** සහ **නියුක්‍ලියෝන අංකය** ලෙස ද හැඳින්වෙන **ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය** (සංකේතය **A**) යනු පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝන ගණනේ එකතුවයි (නැත හොත් න්‍යෂ්ටියක ඇති නියුක්ලියෝන ගණනයි). මූලද්‍රව්‍යයක සමස්ථානික අතර ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය වෙනස් වේ. ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය, න්‍යෂ්ටියක ඇති ප්‍රෝටෝන ප්‍රමාණය ලෙස අර්ථ දැක්වෙන පරමාණුක ක්‍රමාංකය (සංකේතය **Z**) නොවේ. ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය සහ පරමාණුක ක්‍රමාංකය අතර වෙනස න්‍යෂ්ටියක ඇති නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාව (**N**) වෙයි. එනම්: *N=A−Z*..

## මූලාශ්‍ර
න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාව

පරමාණුක න්‍යෂ්ටි, නියුක්ලියෝන, හා/හෝ වෙනත් උප පරමාණුක අංශු දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් එකිනෙක සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමෙන් වෙනස් පරමාණුක න්‍යෂ්ටි, නියුක්ලියෝන හා/හෝ වෙනත් උප පරමාණුක අංශු එකක් හෝ වැඩි ගණනක් බිහි කිරීමේ ක්‍රියාවලිය **න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවක්** නම් වේ. මෙහිදී ප්‍රතික්‍රියාවට සහභාගි වන පරමාණුක (උත්ප්‍රේරක නොවන) න්‍යෂ්ටි වල පරමාණුක ක්‍රමාංකය වෙනස් වීමකට ලක් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය පරමාණුවල ඉලේක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය පමණක් වෙනසට ලක් කැරෙන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා වලින් වෙනස් ය.

න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වලදී අංශු මැවීම හෝ විනාශ වීම (හෝ දෙක ම) සිදු විය හැකි ය. ඒ අනුව ප්‍රතික්‍රියක සහ ඵල අතර ස්කන්ධ වෙනසක් ඇති වේ. එම ස්කන්ධ වෙනස අනුව න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වලින් ශක්තිය මුක්ත වීම හෝ අවශෝෂණය වීම සිදු විය හැකි ය. ප්‍රතික්‍රියක වල ස්කන්ධය වඩා වැඩි නම් ශක්තිය මුක්ත වීම ද, නැත හොත් ශක්තිය අවශෝෂණය වීම ද සිදු විය හැකි ය. න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වලදී මුක්ත වන/අවශෝෂණය වන ශක්ති ප්‍රමාණ රසායනික ප්‍රතික්‍රියා වලදී මුක්ත වන/අවශෝෂණය වන ශක්තියට වඩා බෙහෙවින් විශාල වේ.

න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා වර්ග දෙකකට ගොනු කළ හැකි ය:

# න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය
# න්‍යෂ්ටික විලයනය

## න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවනට උදාහරණ 
* තාරකා මධ්‍යයේ සිදුවන විලයන ප්‍රතික්‍රියා: මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අධික චාලක ශක්තීන් සහිත කුඩා න්‍යෂ්ටි දෙකක් (උදා: හයිඩ්‍රජන්) හෝ කීපයක් එකතු වී වඩා බර න්‍යෂ්ටි සාදයි.
* විඛණ්ඩන බෝම්බ/න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියාකාරක: මේවායේදී අධික චාලක ශක්ති සහිත නියුට්‍රෝනවලින්, යුරේනියම්/ප්ලූටෝනියම් වැනි න්‍යෂ්ටි වලට පහර දී එම න්‍යෂ්ටි බිඳ හෙලනු ලැබෙයි.
* අන්තරීක්ෂ කිරණ නිසා වායුගෝලයේ සිදුවන ප්‍රතික්‍රියා: අන්තරීක්ෂ කිරණ යනු අධික චාලක ශක්තියක් සහිතව අභ්‍යාවකාශයේ සිට වා‍යුගෝලයට ඇතුලු වන උප-පරමාණුක අංශූන් ය. මේවා වායුගෝලීය ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්, කාබන් (කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැනි වායු ලෙස පවතී) වැනි මූලද්‍රව්‍ය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කොට සමීප පරමාණුක ක්‍රමාංක සහිත වෙනත් මූලද්‍රව්‍ය සාදයි.

ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
ආලෝකයේ වේගය

සාමාන්‍ය ලෙසින් ***c*** යන්නෙන් දැක්වෙන, **ආලෝකයේ වේගය** (අර්ථය වන්නේ රික්තයක් තුල ආලෝකයේ වේගය), යනු භෞතික විද්‍යාවෙහි බොහෝ අංශයන්හී වැදගත් වන්නාවූ  භෞතික නියතයකි. එහි අගය තත්පරයට මීටර 299,792,458 වන අතර, මෙම අගය නියතයක් වන්නේ මෙම නියතය හා කාලය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතිය අනුසාරයෙන් මීටරයක දිග අර්ථදැක්වෙන නිසාය. 

## අමතර අවධානයට 
* Light-second
* Speed of electricity
* Speed of gravity
* ශබ්දයේ වේගය
* Velocity factor
* Warp factor (fictional)

## Notes
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* "Test Light Speed in Mile Long Vacuum Tube." *Popular Science Monthly*, September 1930, pp.&nbsp;17–18.
* Definition of the metre (International Bureau of Weights and Measures, BIPM)
* Speed of light in vacuum (National Institute of Standards and Technology, NIST)
* Data Gallery: Michelson Speed of Light (Univariate Location Estimation) (download data gathered by Albert A. Michelson)
* Subluminal (Java applet by Greg Egan demonstrating group velocity information limits)
* Light discussion on adding velocities
* Speed of Light  (Sixty Symbols, University of Nottingham Department of Physics [video])
* Speed of Light, BBC Radio4 discussion (*In Our Time*, 30 November 2006)
* Speed of Light (Live-Counter – Illustrations)

* Speed of Light – animated demonstrations
* "The Velocity of Light", Albert A. Nicholson, Scientific American, 28 September 1878, p.&nbsp;193

ප්‍රවර්ගය:විද්‍යුත් චුම්බක තරංග

ප්‍රවර්ගය:විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය
රුහුණු රාජධානිය

**රුහුණු රාජධානිය** (කෙටියෙන් **රුහුණු රට**) මහවැලි ගඟට දකුණින් පිහිටි භූමි ප්‍රදේශය අතීතයේ හැඳින්වූ නාමයයි. එහි බොහෝ විට ස්වදේශීය ජනයා වාසය කළේය. නමුත් මහානාග රජ විසින් රුහුණේ මාගම රාජ්‍යය ආරම්භ කළේය. පසුකාලීනව කතරගම ප්‍රදේශයද මාගම, කාවන්තිස්ස රජගේ පියා වූ ගෝඨාභය රජ මාගම රාජ්‍යය වෙත ඈදා ගත්තේය. ඒ වනවිට රුහුණ තුළ මාගම රාජ්‍යය හැර කැළණි රාජ්‍යය (කැළණිය), ගිරි රාජ්‍යය (මහියංගනය අසල), සේරු රාජ්‍යය (සේරුවාවිල) ලෙස තවත් ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය තුනක්ද විය. නමුත් කාවන්තිස්ස රජ විසින් ආවාහ, විවාහ, ආගමික යන උපක්‍රම මගින් වෙන්ව තිබු මෙම රාජ්‍ය එක්කොට රුහුණ එක්සත් කළේය.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* තුන් සිංහලේ

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:රුහුණ
චාලක ශක්තිය

චාලක 🍄ශක්තිය යනු යම් වස්තුවක් තම5 චලිතය හේතු කොට ගෙන සතු කර ගන්නා ශක්තියයි. යම් වස්තුවක් නිශ්චලතාවයේ සිට එම වස්තුව පවතින ප්‍රවේගය දක්වා ත්වරණය කිරීමේදී සිදු කැරෙන කාර්යය ලෙස චාලක ශක්තිය අර්ථ දැක්වේ. එබඳු ත්වරණයකදී ලැබෙන මෙම චාලක ශක්තිය වස්තුවේ වේගය වෙනස් නොවන තාක් කල් නොවෙනස් ව පවතී. වස්තුව පවතින ප්‍රවේගයේ සිට නිශ්චලතාවයට පත් කිරීමට සමාන ප්‍රමාණයක කාර්යයක් කළ යුතු වේ.

යම් වස්තුවක වේගය ද, එනයින් එහි චාලක ශක්තිය ද වස්තුව පවතින අවස්ථිතික රාමුවට සාපේක්ෂ වේ. ‍සුදුසු අවස්ථිතික රාමුවක් තෝරා ගැනීමෙන් ඍණ නොවන ඕනෑම අගයක චාලක ශක්තියක් යම් වස්තුවකට ඇති බව පෙන්‍විය හැක. උදාහරණයක් ලෙස, යම් නිරීක්ෂක‍යෙකු පසු කර යන වාහනයකට එම නිරීක්ෂකයාගේ දෘෂ්ටි කෝණය අනුව ශූන්‍ය නොවන චාලක ශක්තියක් ඇත. නමුත් වාහනය තුල සිටින (නොහොත් වාහනයේ ප්‍රවේගයෙන් ම ගමන් කරන) නිරීක්ෂකයෙකුට අනුව වාහනයේ චාලක ශක්තිය ශූන්‍ය වේ.

සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ දී, භ්‍රමණය නොවන *m* ස්කන්ධයක් සහ *v* වේගයක් ඇති වස්තුවක චාලක ශක්තිය *mv*2/2 ලෙස ගණනය කැරේ. එහෙත් විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය අනුව මෙය ආලෝකයේ වේගයට වඩා ඉතා කුඩා වේගයන් ඇති වස්තූන් සඳහා හොඳ ආසන්න අගයක් පමණි.

## මූලාශ්‍ර
බීටා අංශු

බීටා අංශු (β-අංශු) යනු ඉලෙක්ට්‍රෝන සහ පොසිට්‍රෝන පොදුවේ හඳුන්වන නාමයයි.
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ඉලෙක්ට්‍රෝනය

ඉලෙක්ට්‍රෝනය ඍණ විද්‍යුත් ආරෝපණයක් ඇති උප පරමාණුක අංශුවකි. ඊට දන්නා සංඝටක හෝ ව්‍යුහයක් නොමැති  බැවින් මූලික අංශුවක් ලෙස සැලකේ. ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ස්කන්ධය ප්‍රෝටෝනයක ස්කන්ධයෙන් ආසන්න ලෙස 1/1836කි. ඉලෙක්ට්‍රෝනය ෆර්මියෝන සහ ලෙප්ටෝන ගණ වලට වැටෙන අතර එහි ප්‍රති-අංශුව පොසිට්‍රෝනයයි. විද්‍යුත් ආරෝපණය විරුද්ධ ලකුණ (එනම් ධන) වීම හැරුණු කොට පොසිට්‍රෝනය සහ ඉලෙක්ට්‍රෝනය සර්වසම වේ.

වෙනත් පදාර්ථ මෙන්ම ඉලෙක්ට්‍රෝනය ද අංශු සහ තරංග දෙකටම අයත් වන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ලක්ෂණ දරයි. එබැවින් ඊට වෙනත් අංශු සමඟ ගැටීමට මෙන් ම ආලෝකය මෙන් විවර්තනය වීමට ද හැකි ය.

තව දුරටත් නොබෙදිය හැකි ප්‍රමාණයක විද්‍යුත් ආරෝපණයක් (එනම්, මූලික ආරෝපණය) පිළිබඳ අදහස ක්‍රි.ව. 1838 දී බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික දාර්ශනිකයකු වූ රිචර්ඩ් ලේමිං විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ පරමාණු වල රසායනික ලක්ෂණ පැහැදිලි කිරීම සඳහා ය.  ඉලෙක්ට්‍රෝනය යන වදන එම විද්‍යුත් ආරෝපණ වෙත දෙන ලද්දේ ක්‍රි.ව. 1894 දී අයිරිෂ් ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වූ ජෝජ් ජොන්ස්ටන් ස්ටෝනි විසිනි. ඉලෙක්ටෝනය අංශුවක් ලෙස හඳුනා ගන්නා ලද්දේ 1897 දී බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පර්යේෂකයන් වූ ජේ. ජේ. තොම්සන් සහ පිරිස විසින් කරන ලද තෙල් බිංදු පරීක්ෂණය ආධාරයෙනි.

විද්‍යුතය, චුම්භකත්වය, සහ තාප සන්නායකතාවය යන භෞතික සංසිද්ධි වලදී ඉලෙක්ට්‍රෝනය අත්‍යාවශ්‍ය කාර්ය භාරයක් ඉටු කරයි. නිරීක්ෂකයෙකුට සාපේක්ෂව චලිතයෙක යෙදෙන ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් චුම්භක ‍ක්ෂේත්‍රයක් ඇති කරනු ලබයි. එසේම එබඳු ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් බාහිර චුම්භක ක්ෂේත්‍ර මඟින් විවර්තනයට ලක් කෙරෙනු ඇත. ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ත්වරණය/මන්දනය කළ විට එය ෆෝටෝන අවශෝෂණය/මුක්ත කිරීම මඟින් ශක්තිය පිට කරයි. ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝන වලින් සෑදුනු පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය වටා කාක්ෂික වලට පිවිසෙමින් ඉලෙක්ට්‍රෝනය පරමාණු තනයි. කෙසේ වුව ද පරමාණුවක මුලු ස්කන්ධයට ඉලෙක්ට්‍රෝනයේ දායකත්වට 006% ටත් වඩා අඩු අගයක පවතිනු ඇත. ප්‍රෝටෝන සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන අතර ඇති වන කූලෝම් ආකර්ෂණ බල නිසා ඉලෙක්ට්‍රෝන පරමාණු සමඟ බන්ධනය වෙයි. ඉලෙක්ට්‍රෝන පරමාණු දෙකක් හෝ කීපයක් අතර හුවමාරුවෙන් හෝ හවුලේ බෙදා ගැනීමෙන් පරමාණු අතර රසායනික බන්ධන තැනෙයි.

සමහර න්‍යායයන්ට අනුව විශ්වයෙහි පවතින බොහෝ ඉලෙක්ට්‍රෝන නිර්මාණය වූයේ මහා පිපිරුම අවස්ථාවේදී ය. එහෙත් ඉලෙක්ට්‍රෝන බීටා ක්ෂය වීම්, සහ කොස්මික් කිරණ මඟින් සිදු වන න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා මඟින් ද සෑදේ. පොසිට්‍රෝන සමඟ ගැටීමෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝන විනාශ වී යා හැකි අතර තාරීය න්‍යෂ්ටිජනනයෙහි දී උරා ගනු ලැබීමට ද පුළුවන.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ඇල්ෆා අංශුව

ප්‍රෝටෝන 2ක් සහ නියුට්‍රෝන 2ක් එකට බැඳීමෙන් සෑදෙන අංශුව ඇල්ෆා අංශුව (α-අංශුව)කි. මෙය හීලියම් න්‍යෂ්ටියකට සර්වසම වේ.

ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව 

*ඇල්ෆා කිරණවලට ඉහළ අයනීකාරක බලයක් ඇත.
*ඇල්ෆා කිරණ ධන ආරෝපණයකින් යුක්තය.
*ඇල්ෆා කිරණ ආලෝකයේ ප්‍රවේගයට වඩා ඉතා අඩු ප්‍රවේගයකින් ගමන් කරයි.
*එමෙන්ම ඇල්ෆා කිරණ වල විනිවිද යාමේ හැකියාව ගැමා හා බීටා කිරන වලට සාපේක්ෂව අඩු වේ.

මෙමෙ ඇල්ෆා අංශු ඉලෙක්ට්‍රොන අත් පත් කර ගනිමින් හීලියම් අණු සාදයි .
ප්‍රෝටෝනය

**ප්‍රෝටෝනය** (), ධන 1ක මූලික ආරෝපණයක් ඇති උප පරමාණුක අංශුවකි. පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් තුළ ප්‍රෝටෝන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇත. ප්‍රෝටෝනයේ ස්කන්ධය  වේ. ප්‍රෝටෝනය සොයාගනු ලැබුවේ අර්නස්ට් රදෆර්ඩ් විසිනි.

ප්‍රෝටෝනය ස්ථායී අංශුවකි. සමහර විරල මාදිලියේ විකිරණශීලී ක්ෂය වීම් වලදී නිදහස් ප්‍රෝටෝන මුක්ත වේ. මෙම නිදහස් ප්‍රෝටෝන වහා ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සමඟ සබැඳී හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවක් සාදයි. පදාර්ථයේ ප්ලාස්මා අවස්ථාවේදී සහ රික්තයක ගමන් කරන අන්තරීක්ෂ කිරණ ලෙස ද නිදහස් ප්‍රෝටෝන පැවැතිය හැකි ය.

ප්‍රෝටෝනය සෑදී ඇත්තේ මූලික අංශු 3ක් එක් වීමෙනි: උඩු-අත් ක්වාක් අංශු (up quark) 2ක් සහ යටි-අත් ක්වාක් අංශුවක් (down quark). එහි විෂ්කම්භය ආසන්න වශයෙන් 16-17fm පමණ වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
මූලික ආරෝපණය

තනි ප්‍රෝටෝනයක පවතින විද්‍යුත් ආරෝපණය, නැත හොත් තනි ඉලෙක්ට්‍රෝනයක පවතින විද්‍යුත් ආරෝපණයේ නිරපේක්ෂ අගය මූලික ආරෝපණය ලෙස හැඳින්වේ. මෙය මූලික භෞතීය නියතයකි. ඉලෙක්ට්‍රෝනයේ විද්‍යුත් ආරෝපණය සමඟ වරදවා වටහා ගැනීම වැලැක්වීමට **මූලික ධන ආරෝපණය** යනුවෙන් ද මෙය හඳුන්වනු ලැබේ. මෙම අගය ආසන්න වශයෙන්  වේ.

## මූලාශ්‍ර
නියුට්‍රෝනය

නියුට්‍රෝනය යනු විද්‍යුත් ආරෝපණයක් නැත්තා වූ ද, ප්‍රෝටෝනයට වඩා ස්කන්ධයෙන් මඳක් වැඩි වූ ද උප පරමාණුක අංශුවකි. නියුට්‍රෝනයක ස්කන්ධය  වේ. හයිඩ්‍රජන් හැර සියලුම මූලද්‍රව්‍ය වල පරමාණුක න්‍යෂ්ටියෙහි නියුට්‍රෝන ඇත. න්‍යෂ්ටියක ඇති නියුට්‍රෝන ප්‍රමාණය නියුට්‍රෝන අංකය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. නියුට්‍රෝන අංකය මූලද්‍රව්‍යයක සමස්ථානික එකිනෙකින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට භාවිතා වේ.

න්‍යෂ්ටිය තුළ ඇති නියුට්‍රෝන ස්ථායී ලෙස පැවැතිය ද නිදහස් නියුට්‍රෝන ස්ථායී නොවේ. නිදහස් නියුට්‍රෝන ක මධ්‍යන්‍ය ආයු කාලයක් සහිතව බීටා ක්ෂය වීමට ලක් වේ. න්‍යෂ්ටික විලයනයේදී මෙන්ම න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයේදී ද නිදහස් නියුට්‍රෝන ජනිත වේ.

ක්‍රි.ව. 1932 දී නියුට්‍රෝනය සොයා ගැනීමෙන් පසුව, ක්‍රි.ව. 1933 දී එය න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇති කිරීමට භාවිතා කළ හැකි බව පෙන්වා දෙනු ලැබිණි. ක්‍රි.ව. 1938 දී න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය සොයා ගනු ‍ලැබූ විට, එමඟින් න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇති කිරීමට අවශ්‍ය නියුට්‍රෝන ජනනය කළ හැකි බව පෙනී ගියේ ය. මේ කරුණ ක්‍ර.ව. 1939 දී සනාථ කරන ලද අතර මෙම සොයා ගැනීම න්‍යෂ්ටික අවි තැනීමටත්, පසුව න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාර තැනීමටත් භාවිතා කෙරිණි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
පොසිට්‍රෝනය

**පොසිට්‍රෝනය** හෙවත් **ප්‍රති-ඉලෙක්ට්‍රෝනය** යනු  ඉලෙක්ට්‍රෝනයේ ප්‍රතිපදාර්ථය හෝ ප්‍රතිඅංශුව වෙයි. විද්‍යුත් ආරෝපණය හැර අන් සියලු විධි වලින් පොසිට්‍රෝනය ඉලෙක්ට්‍රෝනයට සර්වසම වේ. පොසිට්‍රෝනයේ ආරෝපණය ප්‍රමාණාත්මකව ඉලෙක්ට්‍රෝනයේ ආරෝපණයට සමාන වුව ද ලකුණින් ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ. අඩු ශක්තියක් සහිත පොසිට්‍රෝනයක් සහ ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ගැටීමේදී ගැමා කිරණ ෆෝටෝන 2ක් නිකුත් කරමින් ඒවා විනාශ වී යයි.

β+-ක්ෂය වීම් වලදී සහ ප්‍රමාණවත් ශක්තියක් ඇති ගැමා කිරණයක් මඟින් සිදු වන ද්විත්ව ජනනයකින් පොසිට්‍රෝන ජනනය කළ හැකි ය.

ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
අම්පාර මැතිවරණ බලප්‍රදේශය (1960-1989)

**අම්පාර මැතිවරණ බලප්‍රදේශය** මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  අම්පාර නගරය අනුව යමිනි . ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුනු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී අම්පාර මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුල ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස අම්පාර දිගටම පවතියි

## 1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුනු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## 1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුනු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## 1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965  දිනදී පැවැත්වුනු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## 1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුනු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## 1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුනු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය: අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
ආකිමිඩීස් නියමය

**ආකිමිඩීස් නියමය** මගින් උත්ප්ලාවකතාව සහ තරල විස්ථාපනය අතර සම්බන්ධය ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.  සයිරකස් හි ආකිමීඩිස් විසින් මෙම මූලධර්මය ‍අනාවරණය කර ගැනීමෙන් අනතුරු ව මෙම නියමය මෙ නමින් හඳුන්වන්නට විය.

## මූලධර්මය
*ඉපිලෙන වස්තු* පිළිබඳ ව ආකිමිඩීස් ගේ නිබන්ධනයේ පස් වන නියමයෙන් කියැවෙන පරිදි:

:**ඕනෑම ඉපිලෙන වස්තුවක් තම බරට සමාන තරල පරිමාවක් විස්ථාපනය කරයි.**
:::::-සයිරකස් හි ආකිමීඩිස්

තවදුරට ත්, සාධාරණ අවස්ථාවන් සඳහා, ද්‍රව තුළ මෙන් ම වායු තුළ ද (එනම්, තරල තුළ), ඉපිලෙන සහ ගිලී ඇති වස්තූන් සඳහා, බල ඇසුරින් ආකිමිඩීස් නියමය ඉදිරිපත් කෙරෙනුයේ:

:**තරලයක් තුළ පූර්ණ ව හෝ අර්ධ වශයෙන් ගිලී ඇති වස්තුවක් මත ක්‍රියා කරන උත්ප්ලාවකතා බලය, වස්තුව මගින් විස්ථාපිත තරල පරිමාවේ බරට සමාන වේ.**
:::::-සයිරකස් හි ආකිමීඩිස්

සංක්ෂිප්ත ව: **උත්ප්ලාවකතාව = විස්ථාපිත තරලයේ බර**

## ශෝධන
ආකිමිඩීස් නියමය යෙදීමේ දී වස්තුව මත ක්‍රියා කරන කේෂික ක්‍රියාව, එනම්, පෘෂ්ඨික ආතතිය නොසලකා හරියි.

## සමීකරණ
විස්ථාපිත තරලයේ බර විස්ථාපිත තරල පරිමාවට අනුලෝම ව සමානුපාතික වේ. (තරලය සමජාතීය වන්නේ නම්). තවදුරට ත් සරළ ව, මෙම නියමය මගින් ප්‍රකාශ වන්නේ, වස්තුවක් මත උත්ප්ලාවකතා බලය, වස්තුව මගින් විස්ථාපිත තරල පරිමාවේ බරට, නො එසේ නම්, තරලයේ ඝනත්වයේ ත්, වස්තුවේ ගිලී ඇති පරිමාවේ ත්, ගුරුත්වාකර්ශන නියතයේ ත් ගුණිතයට සමාන වන බව යි. ඒ අනුව, සමාන ස්කන්ධ ඇති සම්පූර්ණයෙන් ම ගිලුණු වස්තූන් දෙකක් අතුරින්, වඩා වැඩි පරිමාවක් ඇති වස්තුව මත උත්ප්ලාවකතා බලය ඉහළ වේ. 

නිව්ටන් 10 ක බරින් යුතු පාශානයක් තන්තුවකින් එල්ලා ගුරුත්වාකර්ශන බලය ක්‍රියාත්මක වන රික්තයක් තුළ තබා ඇතැයි සිතන්න. පාශානය ජලය තුළ ගිලෙන පරිදි පහත් කළ විට නිව්ටන් 3 ක බරින් යුතු ජල ප්‍රමාණයක් විස්ථාපනය වූයේ යැයි සිතන්න. එවිට තන්තුවෙහි ආතතිය: 10&nbsp;−&nbsp;3 = නිව්ටන් 7. ජලය තුළ ගිලී ඇති වස්තුවක දෘශ්‍ය බර උත්ප්ලාවකතාව නිසා අඩු වේ.

ආකිමිඩීස් නියමය පහත පරිදි සූත්‍ර ගත කළ හැකි යැයි උපකල්පනය කිරීමෙන්,
:\text{දෘශ්‍ය බර} = \text{බර} - \text{විස්ථාපිත තරලයේ බර}\,

මෙය තවදුරට ත්, සැකසීමෙන්,

: \frac { \text{ඝනත්වය}} { \text{තරලයේ ඝනත්වය} } = \frac { \text{බර}} { \text{විස්ථාපිත තරලයේ බර} }, \,

මෙමගින් පහත සමීකරණය ලබා දේ. තරලයක ඝනත්වයට සාපේක්ෂ ව වස්තුව සැදි ද්‍රව්‍යයේ ඝනත්වය කිසිඳු පරිමාමිතියකින් තොර ව සොයා ගැනීමට මෙම ක්‍රමය භාවිත කළ හැක:

: \frac { \text {වස්තුවේ ඝනත්වය}} { \text{තරලයේ ඝනත්වය} } = \frac { \text{බර}} { \text{බර} - \text{දෘශ්‍ය බර}}\,

(ද්‍රවස්ථිතික මැනීම්වල දී යොදා ගන්නා ඩාසිමීටරයෙහි මැනීම් සිද්ධාන්තය පැහැදිලි කිරීමේ දී මෙම සමීකරණය භාවිතා කරයි.)

උදාහරණ: ජලයට ලී කැබැල්ලක් දැමූ විට උත්ප්ලාවකතාව නිසා එය ජලය මත පාවීම සිදු වේ. 

## බලන්න
* උත්ප්ලාවකතාව
* යුරේකා

## පරිශීලන
## භාහිර සබැඳි
*

Principle
ප්‍රවර්ගය:බලය
ප්‍රවර්ගය:උත්ප්ලාවකතාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාත්මක නියම
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
නියුක්ලියෝන

[thumb|right| [පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය|පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් යනු  නියුක්ලියෝන වර්ග දෙකක සුසංහිත පොදියකි: ප්‍රෝටෝන (රතු) සහ නියුට්‍රෝන (නිල්). මෙම රූපයෙහි, ප්‍රෝටෝන සහ  නියුට්‍රෝන පෙනෙන්නේ එකිනෙකට ඇලුණු කුඩා බෝල ලෙසින් වුවද, සත්‍ය වශයෙන්ම නූතන  න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාවෙහි දැක්වෙන පරිදී නියම න්‍යෂ්ටියක් එලෙස දිස් නොවෙයි. නියම න්‍යෂ්ටියක් නිරවද්‍යව විස්තර කල හැක්කේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව තුලින් පමණි. නිදසුනක් වශයෙන්, නියම න්‍යෂ්ටියක් තුල, එක් එක් නියුක්ලියෝනයක් එක විටෙක න්‍යෂ්ටිය පුරා පැතිරෙන ස්ථාන බහු ප්‍රමාණයක සිටියි.]]

භෞතික විද්‍යාවේ දී ප්‍රෝටෝනය සහ නියුට්‍රෝනය යන උප පරමාණුක අංශූන් වලට පොදුවේ **නියුක්‍ලියෝන** යන නම වැහැරේ. පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් සෑදෙන්නේ නියුක්‍ලියෝන එකක් හෝ කීපයක් එකතු වීමෙනි. නියුක්ලියෝන අංශු දෙවර්ගම ම බැරියෝන සහ ෆර්මියෝන පවුලට අයත් වන අතර ස්කන්ධයෙන් ද ආසන්න වශයෙන් සමාන වේ.

නියුක්ලියෝන වල ප්‍රතිඅංශූන් ප්‍රතිනියුක්ලියෝන නම් වේ. ප්‍රතිනියුක්ලියෝන වලට අයත් වන්නේ ප්‍රතිප්‍රෝටෝන සහ ප්‍රතිනියුට්‍රෝන ය.

1960 ගණන් වන තුරු, නියුක්ලියෝන යනු එයින් එක එකක් එයට කුඩා කොටස් වලින් සැදී නොමැති මූලිකාංශු බවට සැලකුණි. ඊනියා දැඩි අන්තර්ක්‍රියාවෙන් එකට බන්ධනයවූ ක්වාක් අංශු තුනක්  වෙතින් සැදී ඇති ඒවා සංයුක්ත අංශූන් බව දැන් අවබෝධ වී ඇත. 

ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
රත්න ඇල්ල

රත්න ඇල්ල, ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රිකයේ, මිණිපේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ, හසලක, රත්න ඇල්ල ගමේ පිහිටා ඇති දිය ඇල්ලකි. මෙහි උස අඩි 111කි.
ආසනික්

ආසනික් පරමානු ක්‍රමාංකය 33 වූ  මූලද්‍රවයකි.එය ලෝහ සහ අලෝහ ගුණ දෙකම පෙන්වයි.ආසනික් බහුරුප අකාර තුනකින් පිහිටා ඇත.  (කහ ආසනික් , කළු ආසනික් ,අළු ආසනික්).
## ඉතිහාසය
පුරාණ ඇසිරියානු ජාතිකයන් විසින් කහ ආසනික් සල්ෆයිඩ් වර්ණකයක් ලෙස්  භාවිතා කරන ලදි.  සින්ධු ආක්   (කහ සායම ) යන්නෙන් එයට   සැන්ඩරක් (sandarach) යන නම ලැබුනේ ඒ හේතුවෙනි.  ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු ආදි  රසායනඥයන් විසින් රියල්ගා (As2S2) සහ සැන්ඩරක්  දෙවර්ගයම භාවිතා කරන ලදි. ඒවායින් ආසනික් මූලද්‍රවය නිස්සාරණය කරගැනිමට ආරාබින් සමත්වූහ.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
මීරිගම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය

**මීරිගම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය** අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ,  මීරිගම නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි . එවිට පැවැති බොහෝ දුරට  ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී මීරිගම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට ගම්පහ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස මීරිගම දිගටම පවතියි.

## 1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## 1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුර පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## 1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය: ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
නැගෙනහිර පළාත, ශ්‍රී ලංකාව

**නැගෙනහිර පළාත** ( ඊස්ටර්න් ප්‍රොවින්ස්) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් 9 අතුරින් එකකි. 1988 සිට 2006 දක්වා උතුරු-නැගෙනහිර පළාත පිහිටුවමින් මෙම පළාත උතුරු පළාත හා සමගින් තාවකාලික ලෙසින් ඒකාබද්ධ කෙරිණි. මෙම පළාතේ අගනගරය  ත්‍රිකුණාමලය වෙයි. නැගෙනහිර පළාතට අයත් දිස්ත්‍රික්ක තුනකි. එ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය,	මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය හා ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයයි.	

## මේවාද බලන්න 
* ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්