open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
හයසින්ත් විජේරත්න

**හයසින්ත් විජේරත්න**, ශ්‍රී ලාංකික නිළියකි.

## ටෙලිනාට්‍යය
* *අකුරු මැකී නෑ*
* *ඉසුරු ගිර*
* *උරුමයක අරගලය* 
* *කන්දේ ගෙදර* 
* *කඩවර*
* *කලුවර ගෙදර*
* *ඛක්ම මුහුර්ථය*
* *දස්කොන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)*
* *දිමුතු මුතු* 
* *දිවිතුරා*
* *නුවන්ගනා* 
* *පාවෙන යකඩ*
* *ප්‍රාර්ථනා මල්* 
* *පිටගම්කාරයෝ* 
* *බට්ටි*
* *බොරදිය කදුර* 
* *රන්බැදි මිනිස්සු* 
* *රන්තලිය වලව්ව*
* *වීදි පහන්* 
* *සත් පියවරු*
* *සකිසඳ සුවාරිස්*
* *හාරත හේරා*

## චිත්‍රපට
* අනගාරික ධර්මපාල ශ්‍රීමතාණෝ
* අප්පට සිරි 
* දෙවන වරම
* සිරිදලදා ගමනය
* හෝ ගානා පොකුණ

## අමතර අවධානයට 
* ශ්‍රි ලාංකික නළු නිළි ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට නිළියෝ
හොරස් නාමය

ගේ නාමය සහ වැඩ්ජෙට් සමග සම්බන්ධ කොට දක්වා ඇති සෙරෙඛ් රුවක්; ලූවර්හි තබා ඇත.]]

**හොරස් නාමය** () යනු පාරාවෝගේ නාමයේ පැරණිතම ස්වරූපය වේ. මෙය සම්භවය වූයේ පූර්වරාජවංශික යුගයේ ය. බොහෝ හඳුනාගත් පැරණිතම පාරාවෝවරුන් සඳහන්ව ඇත්තේ මෙම නාමයෙන් පමණි.

හොරස් නාමය සාමාන්‍යයෙන් ලියනු ලබන්නේ සෙරෙඛයක් තුළ ය. මෙය මාලිග ප්‍රසාද මුඛයක නිරූපණයකි. පාරාවෝවරයාගේ නම මෙම මාලිග නිරූපිත සංකේතය තුළ රූපාක්ෂරවලින් ලියනු ලැබේ. බොහෝවිට කුරුලුගොයි දේවතාවකු වන හොරස්ගේ රුව මෙහි මුදුනේ හෝ පසෙකින් නිරූපණය කොට තබයි.

අවම වශයෙන් එක් පාරාවෝවරයකුවත්, විශේෂයෙන්ම දෙවන රාජවංශයේ සෙත්-පෙරිබ්සෙන් පාරාවෝවරයා විසින් හොරස් දෙවියන්ගේ රුව වෙනුවට සෙත් දෙවියන්ගේ රුවක් භාවිතා කොට ඇත. එමගින් ඇතැම්විට රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර ආගමික බෙදීමක් නිරූපණය වන්නට ඇත. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ඛාසෙඛෙම්වි විසින් සිය නාමයට ඉහළින් සෙත් මෙන්ම හොරස් දෙවිවරුන්ගේ රූප යොදා තිබේ. ඉන් අනතුරුවට, පාරාවෝවරයාගේ නම සමග හොරස්ගේ රුව සෑමවිටම සඳහන් විය.

නව රාජධානි යුගය වන විට, බොහෝ අවස්ථාවල හොරස් නාමය ලිවීමේ දී වටකළ සෙරෙඛ් සංකේතයක් භාවිතා නොවිණි.

## අමතර අවධානයට 
* Nebty name
* Serekh

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:පුරාතන ඊජිප්තු භාෂාව
ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තු පුරාණෝක්තිවේදය
ප්‍රවර්ගය:හොරස්
පොසොන් පුර පෑළවිය

**පොසොන් පුර පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ පළමුවන (1) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිනවයක් (29) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
කේශාකර්ෂණය

(polar) compared to mercury (non-polar), in each case with respect to a polar surface such as glass (≡Si–OH)]]

**කේශාකර්ෂණය** () යනු ගුරුත්වාකර්ෂණය වැනි බාහිර බලවේගවල සහාය නොමැතිව පටු අවකාශවල ද්‍රව ගලා යාම ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලියකි.

## අමතර අවධානයට 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි
වෙසක් අව අටවක පෝය

වෙසක් අව අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **වෙසක් අව අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:වෙසක්
ප්‍රවර්ගය:අව අටවක
1.1
ගැලැක්ටෝස්

ගැලැක්ටෝස් යනු සරල කාබෝයහිට්රේට් විශේෂයකි.මෙය මොනොසැකරයිඩ කාණ්ඩයට අයත්ය.මෙයි කාබන් පරමාණු 6ක් හයිටට්‍රජන් පරමාණු 12ක් සහ ඹක්ෂිජන් පරමාණු 6ක් ඇත.ඒ අනුව මෙය ග්ලූකෝස් ෆෘක්ටොස් යන අනික් මොනොසැකරයිඩවලට සමාන අණුක සූත්‍රයත් දරයි.ගැලැක්ටෝස් ක්ෂීරපායි සතුන්ගේ කිරිවල අඩංගු වන කාබෝහයිටරේටයකි.ගැලැක්ටෝස සහ ග්ලූකෝස අණුවක් එකවී සෑදුන ඩයිසැකරයිඩයක් ලෙස එනම් ලැක්ටෝස ලෙස කිරිවල පවතී.ආහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලියේදී ලැක්ටෝස් ගැලැක්ටොස් සහ ග්ලූකොස් ලෙස වෙන්වීම සිදුවේ.ලැක්ටෝස් ජීර්ණය සදහා ලැක්ටේස් එන්සයිමය 
උපකාරවේ.සෑම ක්ෂීරපායි සතකුගේම ළදරු අවදිය තුල ලැක්ටේස් එන්සයිමය පවතී.
## ආහාර 
ගැලැක්ටෝස් අඩංගු ආහාර ලෙස කිරි යෝගට් චීස් බටර් ආදී සියලු කිරි ආහාර දැක්විය හැක.මේවායේ ගැලැක්ටෝස් ග්ලූකොස් සමග එක්වී සෑදුන ලැක්ටෝස ලෙස පවතී.
ටියුනීසියාවේ භූගෝලය

ටියුනීසියාව වයඹදිග අප්‍රිකාවේ මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ, අත්ලාන්තික් සාගරය සහ නයිල් ඩෙල්ටාව අතර මැද පිහිටා ඇත. එය බටහිරින් ඇල්ජීරියාව (කිලෝ මීටර් 965) සහ නිරිත දෙසින් සහ ලිබියාව ගිනිකොන දෙසින් (කිලෝ මීටර් 459) මායිම් වේ. එය අක්ෂාංශ 30° සහ 38°N, සහ දේශාංශ 7° සහ 12°E අතර පිහිටා ඇත. උතුරු ටියුනීසියාවේ මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ හදිසි දකුණු දෙසට හැරීමක් රටට විශේෂ මධ්‍යධරණී වෙරළ දෙකක් ලබා දෙයි, උතුරේ බටහිර-නැගෙනහිර සහ නැගෙනහිරින් උතුරු-දකුණු.                                

එය ප්‍රමාණයෙන් සාපේක්ෂව කුඩා වුවද, ටියුනීසියාව එහි උතුරු-දකුණු ප්‍රමාණය නිසා විශාල පාරිසරික විවිධත්වයක් ඇත. එහි නැගෙනහිර-බටහිර ප්‍රමාණය සීමිතය. මාග්‍රෙබ්හි සෙසු ප්‍රදේශ මෙන් ටියුනීසියාවේ වෙනස්කම් බොහෝ දුරට උතුරු-දකුණු පාරිසරික වෙනස්කම් වන්නේ ඕනෑම ස්ථානයක සිට දකුණට වර්ෂාපතනය තියුනු ලෙස අඩුවීමෙනි. ඇට්ලස් කඳුකරයේ නැගෙනහිර දිගුව වන ඩෝසල්, බටහිරින් ඇල්ජීරියානු මායිමේ සිට නැගෙනහිරින් කේප් බොන් අර්ධද්වීපය දක්වා ඊසාන දෙසින් ටියුනීසියාව හරහා ගමන් කරයි. ඩෝසල්ට උතුරින් ටෙල් යනු පහත්, පෙරළෙන කඳු සහ තැනිතලා වලින් සංලක්ෂිත කලාපයකි, නැවතත් ඇල්ජීරියාවේ බටහිර දෙසට කඳු දිගුවකි. ටියුනීසියානු ටෙල් හි වයඹ දිග කෙළවර වන ක්‍රෝමරී හි උස මීටර් 1,050 (අඩි 3,440) දක්වා ළඟා වන අතර ශීත ඍතුවේ දී හිම හට ගනී.

ටියුනීසියාවේ නැඟෙනහිර මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ පුළුල් වන වෙරළබඩ තැනිතලාවක් වන සහෙල් ඔලිව් වගාවේ ලොව ප්‍රමුඛතම ප්‍රදේශ අතර වේ. සහෙල් සිට අභ්‍යන්තරයේ, ඩෝසල් සහ ගෆ්සාට දකුණින් පිහිටි කඳු වැටියක් අතර, ස්ටෙප්ස් වේ. දකුණු කලාපයේ වැඩි කොටසක් අර්ධ ශුෂ්ක සහ කාන්තාර වේ.

ටියුනීසියාවට මීටර් 1,148 (සැතපුම් 713) දිග වෙරළ තීරයක් ඇත. සමුද්‍රීය වශයෙන් ගත් කල, රට නාවික සැතපුම් 24 (44) ක යාබද කලාපයකට සහ නාවික සැතපුම් 12 (මි. 22) ක භෞමික මුහුදකට හිමිකම් කියයි. ටියුනිස් නගරය ටියුනිස් විල දක්වා කඳු බෑවුමක ඉදිකර ඇත. මෙම කඳු වල නොට්‍රේ-ඩේම් ද ටියුනිස්, රාස් ටැබියා, ලා රබ්තා, ලා කස්බා, මොන්ට්ෆ්ලූරි සහ ලා මනෝබියා වැනි ස්ථාන අඩංගු වන අතර එය මීටර් 50 (අඩි 160) ට වඩා ඉහළින් පිහිටා ඇත. නගරය පිහිටා ඇත්තේ ටියුනිස් විල සහ සෙජෝමි අතර පටු බිම් තීරුවක සන්ධිස්ථානයක ය.

### දේශගුණය 
ටියුනීසියාවේ දේශගුණය උතුරේ මධ්‍යධරණී වේ, මෘදු වැසි සහිත ශීත සහ උණුසුම්, වියලි ගිම්හානයන් ඇත. රටේ දකුණ කාන්තාරයකි. උතුරේ භූමි ප්‍රදේශය කඳු සහිත වන අතර එය දකුණට ගමන් කරමින් උණුසුම්, වියළි මධ්‍යම තැනිතලාවකට මග පාදයි. දකුණ අර්ධ ශුෂ්ක වන අතර සහරා වෙත ඒකාබද්ධ වේ. චොට්ස් හෝ ෂැට්ස් ලෙස හඳුන්වන ලුණු විල් මාලාවක් සහරා හි උතුරු කෙළවරේ නැගෙනහිර-බටහිර රේඛාවක පිහිටා ඇති අතර එය ගේබ්ස් බොක්ක සිට ඇල්ජීරියාව දක්වා විහිදේ. පහත්ම ස්ථානය වන්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 17 (අඩි 56) පහළින් පිහිටි චොට් එල් ජෙරිඩ් වන අතර උසම ස්ථානය වන්නේ මීටර 1,544 (අඩි 5,066) හි පිහිටි ජෙබෙල් එච් චම්බි වේ.      

### ජෛව විවිධත්වය 
ටියුනීසියාව භෞමික පරිසර කලාප පහකට නිවහන වේ: මධ්‍යධරණී කේතුධර සහ මිශ්‍ර වනාන්තර, සහරානු හැලෝෆයිටික්, මධ්‍යධරණී වියළි වනාන්තර සහ පඩිපෙළ, මධ්‍යධරණී වනාන්තර සහ වනාන්තර, සහ උතුරු සහරානු පඩිපෙළ සහ වනාන්තර. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
පොසොන් පුර තියවක

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර තියවක
* වෙසක් පුර තියවක
* ඇසළ පුර තියවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* පොසොන් අව තියවක

## මූලාශ්‍ර 
3
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ඇලඩින් සහ පුදුම පහන

## රංගන ශිල්පීන්
* ධනංජය සිරිවර්ධන - ඇලඩින් 
* උදාරි වර්ණකුලසූරිය - කුමරිය 
* ඩී. බී. ගංගොඩතැන්න
* අශිකා මතසිංහ
* දයාසිරි හෙට්‌ටිආරච්චි 
* නෙතූ පියංගිකා
* බින්දු බෝතලේගම
* නිමල් පල්ලේවත්ත
* සේනක ටයිටස් 
* රෝහිත ඩයස්
මොරින් චාරුනී

## ටෙලි නාට්‍යය
* *අංගනා*
* *අලු බදුන*
* *අයෝමි*
* *ආදරේ සුවද අරන්* 
* *ආදර වැස්ස*
* *ආලියා* 
* *කූඹියෝ* 
* *තව දුරයි ජීවිතේ* 
* *නිරාෂා*
* *පබා*
* *පාට කුරුල්ලෝ*
* *පිනිමුතු වැස්සේ* 
* *පේර මඩුව*
* *බෝධි* 
* *භව චක්‍ර*
* *මන්දාරම් කතාවේ*
* *මිල්ලෑව වලව්ව* 
* *මුතු වරැෂා*
* *රනා*
* *රන් බැදී මිනිස්සු* 
* *රන් සමනලයෝ* 
* *රාජයෝගය*
* *ස්නෙහයේ දාසී*
* *සඳගල තැන්න*
* *සද හැන්ගිලා*
* *සල්මල් ලන්ද*
* *සියපත් අරම*
* *සුළඟ*
* *සුසුමක ඉම*
* *හාර කෝටිය*
* *හිරු තනිවෙලා*
List of people known as the Great

මෙය ඔවුන්ගේම භාෂාවෙන් Great, හෝ ඊට සමාන ලෙස හඳුන්වනු ලබන පුද්ගල ලැයිස්තුවකි. පර්සියානු *e Bozorg*, උර්දු *e Azam* වැනි සමහර භාෂාවලට, ඔවුන්ගේම උපසර්ග ඇත.

## පාලකයෝ  
## අමතර අවධානයට 
* List of monarchs by nickname
* James Stanley, 7th Earl of Derby (1607–1651), "Yn Stanlagh Mooar" ("the Great Stanley"), also Lord of Mann
* Bantul the Great, a Bengali comic strip character
* Wayne Gretzky, former professional ice hockey player, nicknamed "The Great One" and "The Great Gretzky"

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර
පොසොන් පුර ජලවක

**පොසොන් පුර ජලවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ සිව්වන (4) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහයක් (26) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර ජලවක
* වෙසක් පුර ජලවක
* ඇසළ පුර ජලවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* පොසොන් අව ජලවක

## මූලාශ්‍ර 
4, ජලවක, පුර
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්

***ජනාධිපති සුපර් ස්ටාර්*** () යනු 2019 දී නිකුත් කරන ලද ශ්‍රී ලාංකික සිංහල දේශපාලන හාස්‍ය චිත්‍රපටයක් වන අතර එය U Creations වෙනුවෙන් උදයකාන්ත වර්ණසූරිය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කර නිෂ්පාදනය කරන ලදී. මෙහි ප්‍රධාන චරිතයට පණ පොවන ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි, මහේන්ද්‍ර පෙරේරා, ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්, ගිහාන් ප්‍රනාන්දු, ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න සහ ශ්‍රීමාල් වෙඩිසිංහ ඇතුළු ප්‍රවීණ සහ තරුණ කලාකරුවන් රැසක් රංගනයෙන් දායක වේ. සංගීතය නිර්මාණය කළේ මහේෂ් දෙනිපිටිය විසිනි.

විචාරකයින්ගෙන් මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර මෙම චිත්‍රපටයට ලැබුණි. කෙසේ වෙතත්, චිත්‍රපටය බොක්ස් ඔෆිස් බෝම්බයක් වූ අතර නිෂ්පාදන ගාස්තු උපයා ගැනීමට අපොහොසත් විය.

### ප්‍රධාන චරිත 
* ඉසුරු ලොකුහෙට්ටිආරච්චි 
* ශ්‍රියන්ත මෙන්ඩිස්
* මහේන්ද්‍ර පෙරේරා
* ප්‍රියන්ත සෙනෙවිරත්න
* ශ්‍රිමාල් වෙඩිසිංහ
* ගිහාන් ප්‍රනාන්දු
* අජිත් වීරසිංහ 
* තරින්දි ප්‍රනාන්දු

### ගරු රඟපෑම්
* සනත් ගුණතිලක 
* ලකී ඩයස්
* ඩබ්ලිව්.ජයසිරි
* කුමාර තිරිමාදුර
* ආනන්ද වික්‍රමගේ 
* සඳුන් විජේසිරි
* සම්පත් තෙන්නකෝන්
* සරත් චන්ද්‍රසිරි
* රොෂාන් රණවන
* ජනක කුඹුකගේ
* ධර්මප්‍රිය ඩයස්
* පාලිත සිල්වා
* රොඩ්නි වර්ණකුල
* මිහිර සිරිතිලක
* ලාල් කුලරත්න
* විල්සන් ගුණරත්න
* බිමල් ජයකොඩී
* පුබුදු චතුරංග 
* ගිරිරාජ් කෞෂල්‍ය
* රවීන්ද්‍ර යසස්
* ශ්‍යාම් ප්‍රනාන්දු
* අෂාන් ඩයස්
* නිල්මිණි තෙන්නකෝන්
* රත්නා ලාලනි ජයකොඩි
* අනුජ් රණසිංහ

### සෙසු චරිත
* ජයලාල් රෝහණ
* සම්පත් ජයවීර
* සමන් හේමරත්න
* සැන්ඩෝ හැරිස්
* ආරියසේන ගමගේ
* ටීනා ශනෙල්
* දිමුතු චින්තක
* ආනන්ද අතුකෝරල
* ජීවන් හඳුන්නෙත්ති
* බුද්ධික රඹුක්වැල්ල
* සරත් කුලාංග
* අනුර බණ්ඩාර රාජගුරු
* හේමන්ත ඊරියගම
* වසන්ත විට්ටච්චි
* රිචඩ් මානමුදලි
* සුරංග සතරසිංහ
* හැරී විමලසේන
* චතුර පෙරේරා
* උදේනි චන්ද්‍රසිරි 
* ශිරෝමිකා පනාන්දු
* කීර්ති රත්නායක
* කුමාර වඳුරැස්ස
* සරත් කරුණාරත්න
* දෙනුවන් සේනාධීර

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:සිංහල-භාෂා චිත්‍රපට
සවුස්සේ පළාත, ටියුනීසියාව

**සවුස්සේ පළාත** ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකකි. එය රටේ ඊසාන දෙසින් ටියුනීසියාවේ නැගෙනහිර වෙරළට යාබදව පිහිටා ඇති අතර එය වර්ග කිලෝ මීටර් 2,621 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි ජනගහනය 674,971 (2014 සංගණනය) ඇත.  අගනුවර සවුස්සේ වේ.

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්)* දහසයකට බෙදා ඇත:

සූස් ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ මහ නගර 16ක් ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සිලියනා පළාත, ටියුනීසියාව

**සිලියනා පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකක් වන අතර එය ගොඩබිම් සහිත වන අතර එය රටේ උතුරේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 4,631 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 223,087 (2014&nbsp;සංගණනය) කි. අගනුවර සිලියනා ය.

## පරිපාලන අංශ 
සිලියානා පළාතේ මහ නගර සභා දහයක් ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කෙෆ් පළාත, ටියුනීසියාව

**කෙෆ් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසිහතරෙන් එකකි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් ඇල්ජීරියාවට මායිම්ව පිහිටි වයඹදිග ටියුනීසියාවේ පෘෂ්ඨීය ඇට්ලස් කඳුකරයේ කොටසක් සහ ඒවායේ කඳු පාමුල සමන්විත වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 4,965 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 243,156 (2014 සංගණනය) කි. අගනුවර එල් කෙෆ් ය.

## පරිපාලන අංශ 
මහ නගර සභා දොළහක් කෙෆ් පළාතේ ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
හින්දු විද්‍යාලය කොළඹ

**හින්දු විද්‍යාලය කොළඹ** (දෙමළ: இந்துக் கல்லூரி, கொழும்பு) හෝ **HCC** ලෙස කෙටියෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ තදාසන්න ප්‍රදේශයේ බම්බලපිටියේ පිහිටි දෙමළ භාෂා ජාතික පාසලකි. එය 1951 දී "பிள்ளையார் பாடசாலை" (පිල්ලයාර් පාසලේ) යන නාමයෙන් ආරම්භ කරන ලද්දේ විනිසුරු සී. නාගලිංගම් Q.C. සහ තවත් 23 දෙනෙක්. කොළඹ හින්දු විද්‍යාලය දැන් රටේ ප්‍රමුඛතම දෙමළ ජාතික පාසලක් ලෙස සැලකෙන්නේ අධ්‍යාපනය ලබා දීමේ ක්‍රමයෙන් එහි ඇති කීර්තිය හේතුවෙනි.  නාගෙන්ද් රා යනු වර්තමාන පාසලේ විදුහල්පතිවරයා වන අතර ඔහු 2023 මැයි 29 වන දින විදුහල් විදුහලේ විදුහාල්වරයා ලෙස කටයුතු කළේය.

## සේවා 
පාසල එහි ප්‍රාථමික, ද්විතීයික සහ තෘතීයික අංශවල වයස අවුරුදු 6 සිට 19 දක්වා සිසුන් සඳහා දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය අධ්‍යාපනය ලබා දෙයි. පාසල 1-13 ශ්‍රේණි සඳහා බහු-කොට්ඨාශ පන්ති වලින් සමන්විත වේ. කොට්ඨාශයක් සාමාන්‍යයෙන් සිසුන් 40 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර දැනට 1 ශ්‍රේණියේ කොට්ඨාශ 5ක් පවතින අතර එය ක්‍රමයෙන් උසස් පෙළ කොට්ඨාශ 10ක් දක්වා වර්ධනය වේ. පන්ති නවීන උපකරණ ද සවි කර ඇත. උසස් පෙළ පන්ති සියල්ලම ස්මාර්ට් පුවරු සහ ප්‍රොජෙක්ටර් වලින් සමන්විත වන අතර 6-11 ශ්‍රේණිවල බොහෝ පන්තිවල අන්තර්ක්‍රියාකාරී සංදර්ශක ඇත.

වැඩිවන සිසුන් සංඛ්‍යාව සහ අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ වෙනස්වීම් සඳහා පාසලේ ඇති සියලුම ගොඩනැගිලි පාහේ අරමුණින් ගොඩනගා ඇත. පාසලේ ගොඩනැගිලි ඉදිකර ඇත්තේ 'බ්ලොක්' ලෙස වන අතර දැනට ඒ අවට කුට්ටි 10 ක් පමණ ඇති අතර ඒවා සියල්ලම විවිධ අංශ වලින් සමන්විත වන අතර විවිධ අරමුණු ඉටු කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, පුස්තකාල වාරණයට විද්‍යාගාරය, රසායන විද්‍යාගාරය, ප්‍රධාන පරිගණක විද්‍යාගාරය, මාධ්‍ය කාමරය, දන්ත සායනයක් සහ පාසල් පුස්තකාලය ඇතුළත් වේ. අලුත්ම එකතුව තමයි පාසල් ශ්‍රවණාගාරය සහ නව උසස් පෙළ පන්ති සහිත බ්ලොක් එක. 

## යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
සග්හුආන් පළාත, ටියුනීසියාව

**සග්හුආන් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකක් වන අතර එය ඊසානදිග ටියුනීසියාවේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 2,768 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ එහි ජනගහනය 2014 සංගණනයේදී 176,945 විය. අගනුවර සග්හුආන් නගරයයි.

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්*) හයකට බෙදා ඇත:

මහ නගර සභා හයක් සග්හුආන් ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
වෙසක් අමාවක පෝය

වෙසක් අව අමාවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **වෙසක් අව අමාවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක, අව පෝය
ප්‍රවර්ගය:අමාවක
1.4
ජේන්දෝඋබා පළාත, ටියුනීසියාව

**ජේන්දෝඋබා පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ පළාත් විසිහතරෙන් එකකි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් පිහිටා ඇත්තේ ඇල්ජීරියාවට සහ මධ්‍යධරණී මුහුදට මායිම්ව පිහිටි ටෙල් ඇට්ලස් වයඹදිග ටියුනීසියාවේ උස් කඳුකරයේ ය. එය වර්ග කිලෝමීටර 3,102 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 401,477 (2014 සංගණනය). අගනුවර ජේන්දෝඋබා ය.

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්*) නවයකට බෙදා ඇත: 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බෙජා පළාත, ටියුනීසියාව

**බෙජා පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසිහතරෙන් එකකි. එය උතුරු ටියුනීසියාවේ පිහිටා ඇති අතර එහි විශාලත්වයට සාපේක්ෂව කෙටි වෙරළ තීරයක් ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 3,740 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 2014 සංගණනයට අනුව 303,032 ජනගහනයක් විය. අගනුවර බෙජා වන අතර එය මධ්‍යස්ථව උස් වූ ටෙල් ඇට්ලස් කඳු සහ ටෙල් ඇට්ලස් සහ ඩෝසල් ඇට්ලස් අතර තැනිතලාවේ කොටසක් දකුණට විහිදේ.

## පරිපාලන අංශ 
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය නියෝජිත කණ්ඩායම් නවයකට (*මුටමාදියත්*), නගර අටක්, ග්‍රාමීය සභා අටක් සහ අංශ 101 ක් (*ඉමදාස්*) ලෙස බෙදා ඇත. 2004 සහ 2014 සංගණනවල නියෝජිත කණ්ඩායම් සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනය, පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත:

නගර සභා අටක්ද බෙජා ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බිසර්ටේ පළාත, ටියුනීසියාව

**බිසර්ටේ පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශ 24 න් උතුරු කෙළවරයි. එය උතුරු ටියුනීසියාවේ, ආසන්න වශයෙන් සෘජුකෝණාස්රාකාර සහ දිගු උතුරු වෙරළ තීරයක් ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 3,750 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි. විශාල විල් දෙකක් ඇතුළුව, මිරිදිය ලෝක උරුම අඩවියක් වන ඉච්කියුල් විල පිහිටයි.  2014 සංගණනයට අනුව එහි ජනගහනය 568,219 විය. අගනුවර බිසර්ටේ වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් බිසර්ටේ විල සහ මධ්‍යධරණී මුහුද අතර පිවිසුමේ පිහිටා ඇත. ඉපැරණි උටිකා නගරයේ නටබුන් මෙන්ම අක්වෙරළ ගලයිට් දූපත් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශයේ කොටසකි.

## පරිපාලන අංශ 
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය නියෝජිත කණ්ඩායම් දහහතරකට (*මුටමාඩියත්*), මහ නගර සභා දහතුනකට, ග්‍රාමීය සභා හතකට සහ අංශ 102කට (*ඉමාදාස්*) බෙදා ඇත. 2004 සහ 2014 සංගණනවල නියෝජිත කණ්ඩායම් සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනය, පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත:
thumb| බිසර්ටේ ආණ්ඩුකාරවරයාගේ ප්‍රදේශ (සර්සූනා පෙන්වා නැත)

බිසර්ටේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ  මහ නගර සභා දහතුන පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නබුඑල් පළාත, ටියුනීසියාව

**නබිඑල් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශ 24 න් එකකි. එය ඊසානදිග ටියුනීසියාවේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 2,788 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 787,920 (2014&nbsp;සංගණනය) කි. අගනුවර නබිඑල් වේ.

නබියුල් ගවර්නරේට් අර්ධද්වීපයක් සාදයි, එය පැති තුනකින් මධ්‍යධරණී මුහුදෙන් වටවී ඇති අතර, නිරිතදිග පැත්ත හැරුණු විට එය සාගුවාන්, සවුස්සේ සහ බෙන් අරූස් යන ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශ තුනෙන් සීමා කර ඇත.

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්*) දහසයකට බෙදා ඇත:

නබිඑල් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශය තුළ මහ නගර සභා 24ක් ( *කොමියුනිස්ට්* ) ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ලක්සම්බර්ගියානු භාෂාව

**ලක්සම්බර්ග් භාෂාව**, **ලක්සැම්බර්ග් භාෂාව** එසේත් නැත්නම් **ලක්සම්බර්ගියානු භාෂාව** ( සහ  ) යනු බටහිර ජර්මානු භාෂාවක් වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් ලක්සම්බර්ග්හි භාවිතා වෙයි. මෙය ලොව පුරා පුද්ගලයන් 300,000ක් පමණ භාවිතා කරන භාෂාවක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Erna Hennicot-Schoepges
* Literature of Luxembourg
* 
* Multilingualism in Luxembourg

## සටහන් සහ මූලාශ්‍ර 
### සටහන් 
### මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Conseil Permanent de la Langue Luxembourgeoise 
* LuxVocabulary: Web application for learning Luxembourgish vocabulary

;Spellcheckers and dictionaries
* Spellcheckers for Luxembourgish: Spellchecker.lu, Spellchecker.lu - Richteg Lëtzebuergesch schreiwen
* Luxdico online dictionary (24.000 words)
* Lëtzebuerger Online Dictionnaire (Luxembourgish Online Dictionary) with German, French and Portuguese translations created by the CPLL
* dico.lu – Dictionnaire Luxembourgeois//Français 
* Luxembourgish Dictionary  with pronunciation, translation to and from English, French, German, Portuguese, Spanish, Italian
* Luxogramm – Information system for the Luxembourgish grammar (University of Luxembourg, LU) 

ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශය තුළ භාෂා
පොසොන් පුර දියවක

**පොසොන් පුර දියවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ දෙවන (2) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිඅටක් (28) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර දියවක
* වෙසක් පුර දියවක
* ඇසළ පුර දියවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* පොසොන් අව දියවක

## මූලාශ්‍ර 
2
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ඩ්'ජබා දූපත, ටියුනීසියාව

'''ඩ්'ජබා''' (ජබා හෝ ජබාහ් ලෙසද අක්ෂර පරිවර්තනය කර ඇත) යනු ටියුනීසියානු දූපතක් වන අතර එය වර්ග කිලෝමීටර 514 වන උතුරු අප්‍රිකාවේ විශාලතම දූපත වේ. ගේබ්ස් බොක්කෙහි, සහ, 2023 දී, ඩ්'ජබා නිල වශයෙන් ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී.  

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Mediterranean islands
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:හීබෲ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීක-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කර්කෙනා දූපත්, ටියුනීසියාව

**කර්කෙනා දූපත්** යනු ටියුනීසියාවේ නැගෙනහිර වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ ගේබ්ස් බොක්කෙහි පිහිටි දූපත් සමූහයකි. 

කර්කෙනාහි ප්‍රධාන නගරය වන රෙම්ලා (චර්ගුයි හි) ජනගහනය 2,000 කි. නියඟය හේතුවෙන් 1980 ගණන් වලදී දූපත් වල ජනගහනය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු විය. දූපත්වලට සුදුසු වාරිමාර්ග පද්ධති සැපයීමට නොහැකි වූ අතර, පිරිසිදු ජලය වේගයෙන් අවසන් වීමත් සමඟ, බොහෝ දූපත් වැසියන්ට ටියුනීසියාවේ ප්‍රධාන භූමියට යාමට බල කෙරුනි, ආසන්නතම නගරය වන ස්ෆැක්ස් ය.
ප්‍රවර්ගය:Mediterranean islands
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීක-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කස්සෙරිනේ පළාත, ටියුනීසියාව

**කසරීන් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකකි. එය ඇල්ජීරියාව සමඟ මායිමේ බටහිර-මධ්‍යම ටියුනීසියාවේ, සත්‍ය මධ්‍ය රේඛාවට සම්පූර්ණයෙන්ම උතුරින් වන නමුත් ටියුනීසියාවේ වැඩි උතුරු වර්ෂාපතනය මත පදනම්ව, එම ප්‍රදේශය රටේ ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් දකුණට හෝ බටහිරින් පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 8,260 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 468,925 (2023) ජනගහනයක් ඇත. අගනුවර කැසරීන් වන අතර එය ටියුනීසියාවේ උසම කන්ද වන ජෙබෙල් එච් චම්බි පාමුල පිහිටා ඇති අතර එය ඩෝසල් ඇට්ලස් කඳුකරයේ කොටසකි. කන්ද සහ ඒ ආශ්‍රිත කඳුකරය පළාතේ තමන්ගේම ජාතික වනෝද්‍යානයක් සාදයි.

## පරිපාලන අංශ 
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සිඩි බොස්ගිඩ් පළාත, ටියුනීසියාව

**සිඩි බොස්ගිඩ් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ( පළාත් ) 24 න් එකකි. එය මධ්‍යම ටියුනීසියාවේ සහ ගොඩබිම් සහිත වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 7,405 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 429,912 (2014 සංගණනය) ජනගහනයක් ඇත. අගනුවර එහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ජනාවාස වන සිඩි බුසිඩ් වේ.

## පරිපාලන අංශ 
පහත සඳහන් මහ නගර සභා පිහිටා ඇත:

* බීර් එල් හෆී
* සෙබ්බල ඕලෙඩ් අසකර්
* ජිල්මා
* මෙන්සෙල් බූසයානේ
* මෙක්නාසි
* මෙසෝනා
* ඕල්ඩ් හෆවුස්
* රෙගුබ්
* සිදි අලි බෙන් අවුන්
* සිඩි බුසිඩ් (අගනුවර)

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කයිරෝවාන් පළාත, ටියුනීසියාව

**කයිරෝආන් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසිහතරෙන් එකකි. එය ගොඩබිම් සහිත වන අතර රටේ මධ්‍ය-නැගෙනහිර දෙසින් පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 6,712 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 570,559 (2014 සංගණනය). සවුස්සේ හි පටු පළාත නැගෙනහිරට මායිම් වේ, ආසන්නතම වෙරළ තීරය  අගනුවර කයිරෝවාන් වේ. පළාතේ පහත් බිම් කොටස් අර්ධ ශුෂ්ක වන අතර බොහෝ වසර වලදී ශීත ඍතුවේ දී මඳ වැසි සහ අනෙකුත් මාසවල ඉතා සුළු වර්ෂාපතනයක් අත්විඳින නමුත් ඉහළ කොටස් ඩිජෙබෙල් ෂග්ඩෝඩ් සහ ඩිජබෙල් සර්ජ් ජාතික වනෝද්‍යානවල විශාල කොටසක සහන වර්ෂාපතනයක් ආකර්ෂණය කරයි. 

## පරිපාලන අංශ 
කයිරූආන් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශය නියෝජිත කණ්ඩායම් එකොළහකට බෙදා ඇත (*මුටමාඩියත්*), 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත. 

කයිරෝවාන් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශය තුළ මහ නගර සභා 12 ක් ඇතුළත් වේ:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
එස්ෆක්ස් පළාත, ටියුනීසියාව

**ස්ෆැක්ස් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාරවරුන්ගෙන් එකකි. ආණ්ඩුකාරවරයාගේ ජනගහනය 955,421 (2014) සහ වර්ග කිලෝමීටර 7,545 ප්‍රදේශයක් ඇත. එහි අගනුවර එස්ෆක්ස් වේ. එය ටියුනීසියාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති අතර කර්කෙනා දූපත් ද ඇතුළත් වේ.

## පරිපාලන අංශ 
මහ නගර සභා දහසයක් එස්ෆක්ස් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මහ්දියා පළාත, ටියුනීසියාව

**මහඩියා පළාත** යනු මධ්‍යම-නැගෙනහිර ටියුනීසියාවේ, එහි විශාලතම නගරය සහ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය අනුව නම් කර ඇත. එය වෙරළබඩ සාපේක්ෂ පහත් බිම් ප්‍රදේශයකින් සමන්විත වන නමුත් එහි වෙරළ දිගට වඩා රට අභ්‍යන්තරයට විහිදේ. එය ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 2,966 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 410,812 (2014 සංගණනයට අනුව).

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්*) එකොළහකට බෙදා ඇත:

මහදියා ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ මහ නගර සභා 18ක් ඇත: 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මනොඋබා පළාත, ටියුනීසියාව

**මනොඋබා පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකක් වන අතර එය උතුරු ටියුනීසියාවේ අභ්‍යන්තරයේ පිහිටා ඇත. එහි ජනගහනය 379,518 (2014 සංගණනයට අනුව), සහ වර්ග කිලෝමීටර 1,137 කි. අගනුවර මනොඋබා ය.

## පරිපාලන අංශ 
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාරවරයා නියෝජිත කණ්ඩායම් අටකට (*මුටමාඩියත්*), මහ නගර සභා නවයක්, ග්‍රාමීය සභා අටක් සහ *ඉමාඩා* 47 කට බෙදා ඇත.

මනූබා ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ මහ නගර සභා නවයක් ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බෙන් අරෞස් පළාත, ටියුනීසියාව

**බෙන් අරූස් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර විසිහතරෙන් එකකි. එය ටියුනීසියාවේ ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇති අතර කුඩා ටියුනීස් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශයට යාබදව පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 761 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 2019 සංගණනයට අනුව 712,172 ජනගහනයක් විය. අගනුවර බෙන් අරූස් ය.

## පරිපාලන අංශ 
thumb| පරිපාලන අංශ බෙන් අරූස්
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය නියෝජිත කණ්ඩායම් දොළහකට (*මුටමාඩියත්*), මහ නගර සභා එකොළහකට, ග්‍රාමීය සභා හයකට සහ අංශ 75කට (*ඉමදාස්*) බෙදා ඇත.  2004 සහ 2014 සංගණනවල නියෝජිත කණ්ඩායම් සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනය, පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත.

නගර එකොළහක් බෙන් අරූස් ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
පොසොන් පුර සැටවක

**පොසොන් පුර සැටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ සයවන (6) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහතරක් (24) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර සැටවක
* වෙසක් පුර සැටවක
* ඇසළ පුර සැටවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* පොසොන් අව සැටවක

## මූලාශ්‍ර 
6
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
අරියානා පළාත, ටියුනීසියාව

**අරියානා පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) විසිහතරෙන් එකකි. එය උතුරු ටියුනීසියාවේ, දළ වශයෙන් ත්‍රිකෝණාකාර, එහි එක් පැත්තක් ටියුනීස් බොක්කෙහි කොටසක් වන අතර, එය වර්ග කිලෝමීටර 482 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 576,088 (2014 සංගණනය) ජනගහනයක් ඇත.  අගනුවර අරියානා ය.

## පරිපාලන අංශ 
thumb|480x480පික්| පරිපාලන අංශ අරියානා
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය නියෝජිත කණ්ඩායම් හතකට (*මුටමාඩියත්*), මහ නගර සභා හයකට, ග්‍රාමීය සභා හතරකට සහ අංශ 42කට (*ඉමාදාස්*) බෙදා ඇත. 2004 සහ 2014 සංගණනවල නියෝජිත කණ්ඩායම් සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනය, පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත:

මහ නගර සභා හයක් අරියානා ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මොනස්ටර් පළාත, ටියුනීසියාව

**මොනස්ටර් ආණ්ඩුකාර** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසිහතරෙන් එකකි. එය ඊසානදිග ටියුනීසියාවේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 1,019 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 548,828 (2014 සංගණනය) ඇත. අගනුවර මොනස්ටර් වේ.

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්*) දහතුනකට බෙදා ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ටියුනිස් පළාත, ටියුනීසියාව

**ටියුනිස් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශ (පළාත්) විසිහතරෙන් කුඩාම සහ වැඩිම ජනාකීර්ණ වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 346ක් ආවරණය වන පරිදි ඊසානදිග වෙරළ තීරයේ ටියුනිස් බොක්කෙහි නාගරික සහ තදාසන්න ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 1,056,247 (2014 සංගණනය) ජනගහනයක් ඇති අතර ජාතික වනෝද්‍යානවල කොටස් ඇතුළුව සමහර කෘෂිකාර්මික හා පහසුකම් සහිත ඉඩම් ඇත. එහි අගනුවර වන්නේ ටියුනිස් ය. 

## පරිපාලන අංශ 
2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ටියුනිස්, නියෝජිත කණ්ඩායම් විසි එකකට බෙදා ඇති අතර, ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත.

එයට නගර සභා අටක් ඇතුළත් වේ:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කෙබිලි පළාත, ටියුනීසියාව

**කෙබිලි** **පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) 24 න් දෙවන විශාලතම වේ. එය ඇල්ජීරියාවට මායිම්ව නිරිතදිග ටියුනීසියාවේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 22,454 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 2014 සංගණනයේදී 156,961 ජනගහනයක් විය. අගනුවර කෙබිලි ය.

## පරිපාලන අංශ 
කෙබිලි ආණ්ඩුකාර කාර්යාලය නියෝජිත කණ්ඩායම් හයකට බෙදා ඇත:

* ඩවුස් උතුර
* ඩවුස් දකුණ
* ෆෝවර්
* කැබිලි උතුර
* කැබිලි දකුණ
* සූක් එල් අහෙඩ්

පහත නගර සභා පහ කෙබිලි ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ගෆ්සා පළාත, ටියුනීසියාව

**ගෆ්සා පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශ 24 න් එකකි. එය ඇල්ජීරියාවට මායිම්ව මධ්‍යම ටියුනීසියාවේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 7,807 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 337,331 (2014 සංගණනය) ජනගහනයක් ඇත. නගරයේ අගනුවර වන ගෆ්සා - පාලනය කරනු ලබන්නේ නාඩර් හම්ඩූනි විසිනි - ප්‍රාදේශීය මහ නගර සභා ප්‍රධානීන් වාර්තා කරයි.

## පරිපාලන අංශ 
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය නියෝජිත කණ්ඩායම් එකොළහකට (*මුටමාදියත්*), මහ නගර සභා අටක්, ග්‍රාමීය සභා නවයක් සහ අංශ 76ක් (*ඉමදාස්*) ලෙස බෙදා ඇත.  2004 සහ 2014 සංගණනවල නියෝජිත කණ්ඩායම් සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනය, පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත:

නගර සභා අටක් ගෆ්සා ආණ්ඩුකාර පළාතේ පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ටෝසේර් පළාත, ටියුනීසියාව

**ටෝසේර් පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්ත 24 න් (පළාත්) බටහිර දෙසින් වන අතර ඇල්ජීරියාවට මායිම් වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 4,719 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ ජනගහනය 107,912 (2014 සංගණනය) අඩුම ජනාකීර්ණ පළාත බවට පත් කරයි. අගනුවර ටෝසේර් වේ.

## පරිපාලන අංශ 
2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟින් ටෝසේර් පළාතේ නියෝජිත ප්‍රදේශ පහකට බෙදා ඇත.

නගර සභා පහක් ටෝසේර් ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නැමිසිටු පහන

thumb| නැමිසිටු පහන '1227'
**නැමිසිටු පහන** යනු 1932 දී බිරිතානි නිමැවුම්කරුවෙකු වූ ජෝර්ජ් කාර්වර්ඩින් විසින් නිමැවි සමබර-අත් පහනකි.
ප්‍රවර්ගය:ලාම්පු
ටටෝයින්ග් පළාත, ටියුනීසියාව

**ටටෝයින්ග්** **පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාරවරුන් විසිහතරෙන් දකුණු කෙළවර වන අතර ඇල්ජීරියාව සහ ලිබියාව යන දෙකටම මායිම්ව ඇති එකම එකයි. වර්ග කිලෝමීටර 38,889 ක වපසරියක් ආවරණය වන පරිදි එය විශාලතම වේ එහි ජනගහනය 149,453 (2014 සංගණනයේදී), ටෝසියර් (107,912) ට පසු කෙබිලි (156,961) සමඟ දෙවන අඩුම ජනගහණයෙන් සමපාත විය. අගනුවර ටාටාඕයින් වේ.

## පරිපාලන අංශ 
ටටෝයින්ග් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශය නියෝජිත කණ්ඩායම් හතකට බෙදී ඇති අතර තවදුරටත් අංශ 64කට බෙදා ඇත. 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සහිත නියෝජිත කණ්ඩායම් පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත:

ටටෝයින්ග් ප්‍රාන්තයේ මහ නගර සභා පහක් ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ගබේස් පළාත, ටියුනීසියාව

**ගබේස්** **පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ සහ ගිනිකොනදිග ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශ 24 න් එකකි. එය වර්ග කිලෝමීටර 7166 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 2014 සංගණනයට අනුව 374,300 ජනගහනයක් විය. අගනුවර ගබේස් වේ

## පරිපාලන අංශ 
පරිපාලනමය වශයෙන්, ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය නියෝජිත කණ්ඩායම් දහයකට (*මුටමාඩියත්*), මහ නගර සභා දහයකට, ග්‍රාමීය සභා නවයකට සහ අංශ 73කට (*ඉමදාස්*) බෙදා ඇත.  2004 සහ 2014 සංගණනවල නියෝජිත කණ්ඩායම් සහ ඔවුන්ගේ ජනගහනය, පහත ලැයිස්තුගත කර ඇත:

ගබේස් ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ මහ නගර සභා දහයක් ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
පොසොන් පුර සතවක

**පොසොන් පුර සතවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ සත්වන (7) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිතුනක් (23) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර සතවක
* වෙසක් පුර සතවක
* ඇසළ පුර සතවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* පොසොන් අව සතවක

## මූලාශ්‍ර 
7
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
මෙදෙනිනේ පළාත, ටියුනීසියාව

**මෙඩිනින්** **පළාත** යනු ටියුනීසියාවේ ආණ්ඩුකාර (පළාත්) 24 න් එකකි. එය ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි වෙරළ තීරය හි වර්ග කිලෝමීටර 9167 කින් සමන්විත වේ සහ 2014 සංගණනයේදී 479,520 ජනගහනයක් විය. අගනුවර මෙඩිනින් ය. ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලයට රටේ විශාලතම දූපත වන ඩ්'ජබා ඇතුළත් වන අතර එය පාරු බෝට්ටුවකින් සම්බන්ධ කර ඇති අතර මුළු ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ජීවත්වේ.හ එහිම ගුවන් තොටුපළක් ඇත.

## පරිපාලන අංශ 
ආණ්ඩුකාර මණ්ඩලය 2004 සහ 2014 සංගණනවලදී ඔවුන්ගේ ජනගහනය සමඟ පහත ලැයිස්තුගත කර ඇති *නියෝජිත කණ්ඩායම්* (*මුටමාදියත්*) නවයකට බෙදා ඇත: 

මෙඩිනින් ආණ්ඩුකාර ප්‍රාන්තයේ මහ නගර සභා හතක් ඇත:

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (fr)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
විජේරත්න වරකාගොඩ

**රාජකරුණා නවරත්න අතපත්තු මුදියන්සේලාගේ විජේරත්න බණ්ඩා වරකාගොඩ** (උපත 21 නොවැම්බර් 1933) ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ, වේදිකා නාට්‍යයේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා දිවෙන වෘත්තීය ජීවිතය, වරකාගොඩ සිලෝන් ගුවන්විදුලිහි ගායකයෙක් සහ හඬකැවීම් ශිල්පියෙක් ද වේ. ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ මුවන් පැලැස්ස ගුවන් විදුලි නාටකයේ "*කෝරලේ මහත්තයා*" චරිතයටය.

## පවුල් පසුබිම
විජේරත්න වරකාගොඩ සිනමාව, ටෙලි නාට්‍යය හා වේදිකා නාට්‍යය කලාවට ඉමහත් සේවයක් ඉටුකල ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පියෙකි. ඔහු විවාහ වී සිටින්නේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පිනි චිත්‍රා වරකාගොඩ මහත්මිය සමගයි. වරකාගොඩ මහතාට ඇය හමුව ඇත්තේ ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පී හෙන්රි ජයසේන මහතාගේ කුවේණි වේදිකා නාට්‍යයේදීය. විජේරත්න වරකාගොඩ මහතාගේ පුත් ජයනාත් වරකාගොඩද ප්‍රවීණ සංගීත අධ්‍යක්ෂක වරයෙකී.වරකාගොඩ මහතාව ප්‍රසිද්ධ වී ඇත්තේ කෝරලේ මහත්තයා යන නාමයෙනි.

## ටෙලිනාට්‍යය
* *අකුරු මැකී නෑ*
* *අලුත් ගෙදර*
* *අමරපුරය*
* *එකගෙයි කුරුල්ලෝ*
* *කෝරලේ මහත්තයා*
* *ගගන පියවර*
* *ජෝඩු ගෙදර*
* *තරු පිරි අහස*
* *ත්‍රීවීල් මල්ලි* 
* *දුටු නොදුටු මල*
* *පින්කඳ සිමෝනා*
* *භාග්‍යා*
* *මහවිරු පන්ඩු*
* *මුතු කිරිල්ලි*
* *රන් සමනලයෝ
* *සකිසඳ සුවාරිස්* 
* *සබඳ පබ්ලිස්*
* *සිහින සාප්පුව*
* *සුදුයි උසයි*
* *සුන්දර චන්දරේ''
විකිවිශේෂ

**විකිවිශේෂ** () යනු, විකිමාධ්‍ය පදනම සත්කාරත්ත්වය දක්වන මාර්ග ගත විකි ව්‍යාපෘතියක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* All Species Foundation
* Catalogue of Life
* Encyclopedia of Life
* Tree of Life Web Project
* List of online encyclopedias
* The Plant List

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 
* , written by Wales.
ටෙම්පල්

**ටෙම්පල්** යනු  වදන උසුරවන ආකාරයයි.

## භාහිර සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි වචන
පොසොන් පුර අටවක

**පොසොන් පුර අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ අටවන (8) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිදෙකක් (22) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* චන්ද්‍ර මාස
* පුර අටවක
* පුර අටවක පෝය
* වෙසක් පුර අටවක
* ඇසළ පුර අටවක
* පොසොන් අව අටවක
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
නවම් අමාවක පෝය

නවම් අව අමාවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **නවම් අව අමාවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:නවම්
ප්‍රවර්ගය:අමාවක
අ.4
නාරන්බැද්ද

**නාරන්බැද්ද** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුළ පිහිටි ගම්මානයකි.

## මූලාශ්‍ර
නවම් අමාවක

**නවම් අව අමාවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නවම් මාසයේ තිස්වන (30) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. එසේම නවම් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පහළොස්වන (15) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. නවම් මාසය මෙම තිථියෙන් අවසන් වන අතර, ඊළඟ තිථියෙන් මැදින් මාසය ආරම්භ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* නවම්
* අමාවක
* දුරුතු අව අමාවක
* මැදින් අව අමාවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
අමාවක
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
පොසොන් පුර අටවක පෝය

පොසොන් පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **පොසොන් පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක පෝය
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
2.1
බක් පුර අටවක පෝය

බක් පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **බක් පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:බක්
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
ඇ.1
මැදින් පුර අටවක පෝය

මැදින් පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **මැදින් පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:මැදින්
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
ආ.1
පොසොන් පුර නවවක

**පොසොන් පුර නවවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව පොසොන් මාසයේ නවවන (9) තිථියයි. පොසොන් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඇසළ මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිඑකක් (21) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* පොසොන්
* පුර නවවක
* වෙසක් පුර නවවක
* ඇසළ පුර නවවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය
* පොසොන් අව නවවක

## මූලාශ්‍ර 
9, නවවක, පුර
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ලෝක චෙස් ශූරතාවලිය 2024

**2024 ලෝක චෙස් ශූරතාවලිය** 2024 නොවැම්බර් 25 සහ දෙසැම්බර් 13 අතර සිංගප්පූරුවේ සත්කාරකත්වය දරන අතර ලෝක චෙස් ශූරයා තීරණය කිරීම සඳහා වත්මන් ලෝක ශූර ඩිං ලිරන් සහ අභියෝගකරු ගුකේෂ් ඩී අතර තරඟයක් වනු ඇත. එය අවශ්‍ය නම් ටයිබ්රේක් සමඟින් හොඳම ක්‍රීඩා 14ක් දක්වා ක්‍රීඩා කරනු ඇත.

## වත්මන් ලෝක ශූරයා 
ඩිං ලිරන් 2023 ශූරතා තරඟයේදී ඉයන් නෙපොම්නියාචි පරාජය කිරීමෙන් පසු 2023 අප්‍රේල් මාසයේ දී ලෝක චෙස් ශූරයා බවට පත් විය. මාතෘකාව ලබා ගැනීමෙන් පසුව, ඩිං මාස ගණනාවක් වෘත්තීය තරඟාවලි සඳහා පෙනී සිටියේ නැත, එය නොර්වේ චෙස් පෙර සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ඩිං හෙළි කළේ තෙහෙට්ටුව සහ අසනීප නිසා බව ය. ඩිංග් 2023 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල ඇතුළු තරඟාවලි වලින් ඉවත් වූ අතර 2024 ග්‍රෑන්ඩ් චෙස් තරඟාවලියේ පළමු ඉසව් හතරට ඇතුළත් වූයේ නැත. ඔහු 2024 ජනවාරි මාසයේදී 2024 ටාටා ස්ටීල් චෙස් තරඟාවලියේ දී සම්භාව්‍ය චෙස් වෙත ආපසු පැමිණි අතර ඔහු තවමත් ඔහුගේ ලෝක ශූරතාව ආරක්ෂා කිරීමට අදහස් කරන බව නිවේදනය කළේ ය.

මෙම වසරේ ටාටා ස්ටීල් මාස්ටර්ස්, නෝර්වේ චෙස් සහ නිදහස් ආර චෙස් ඉසව්වේ දුර්වල දස්කම් මාලාවකින් පසුව ඩිංගේ චෙස් ක්‍රීඩාවට නැවත පැමිණීම දළ ස්වරූපයක් සනිටුහන් කළේය. චෙස් ක්‍රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකු, විශේෂයෙන් චෙස් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර්වරුන් වන Magnus Carlsen සහ නකමුරා ඔහුගේ ලෝක ශූරතා ශූරතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඩිංගේ සමස්ත හැකියාව පිළිබඳව සැක පළ කළහ. කෙසේ වෙතත්, 2024 සින්ක්ෆීල්ඩ් කුසලානය අතරතුර ඩිංගේ දුර්වල වූ ශාරීරික තත්ත්වය පිළිගනිමින්, තරඟාවලියේ පළමු භාගයේදී අනීෂ් ගිරි ඩිංගේ වැඩිදියුණු කළ චෙස් මට්ටම ඉස්මතු කළේ ය.

## අපේක්ෂක තරඟාවලිය 
2024 කැනඩාවේ ටොරොන්ටෝ හි පැවති අපේක්ෂකයින්ගේ තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් තරඟකරු වන ගුකේෂ් ඩී සුදුසුකම් ලබා ගත් අතර එය ක්‍රීඩකයින් අට දෙනෙකුගෙන් යුත් ද්විත්ව රවුන්ඩ් රොබින් තරඟාවලියක් විය. එය 2024 අප්‍රේල් 3 සිට අප්‍රේල් 22 දක්වා සිදු විය. ෆේබියානෝ කරුවානා 2023 FIDE Circuit ජයග්‍රහණය කළ නමුත් ඒ වන විටත් 2023 චෙස් ලෝක කුසලානය හරහා අපේක්ෂකයින් සඳහා සුදුසුකම් ලබා තිබුණි. එබැවින්, Gukesh FIDE Circuit හරහා අපේක්ෂකයින් සඳහා සුදුසුකම් ලැබුවේ, චෙන්නායි ග්‍රෑන්ඩ් මාස්ටර් තරඟාවලියේ ජයග්‍රහණයක් සමඟින් Anish Giri පසුකරමිනි.

තරග වැදුණු ක්‍රීඩකයන් අට දෙනා වූයේ:

## පෙර තරඟ වාර්තා 
## ස්ථානය 
ලංසු මුලින් FIDE වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතව තිබුණේ 2024 මැයි මස 31 ට පසුව නොවේ ය.  ආර්ජන්ටිනාව, ඉන්දියාව සහ සිංගප්පූරුව විසින් 2023 ජූනි මාසයේ දී තම රටෙහි පැවැත්වීමට උනන්දුව ප්‍රකාශ කරන ලදී. 

2024 ජූනි මාසයේ දී, FIDE ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී එමිල් සුතොව්ස්කි නිවේදනය කළේ FIDE හට ශූරතාවලියේ සත්කාරකත්වය සඳහා ලංසු තුනක් ලැබී ඇති බවත්, ඉන්දියාවෙන් දෙකක් (චෙන්නයි සහ නවදිල්ලිය) සහ එකක් සිංගප්පූරුවෙන් බව ය.  

2024 ජූලි මාසයේ දී, FIDE විසින් සිංගප්පූරැවේ දී පැවැත්වෙන බව නිල වශයෙන් දැනුම් දුන්නේ ය.

## මූලාශ්‍ර
අමරණීය අහිමි ක්‍රීඩාව (චෙස් තරගය)

thumb| ක්රීඩාවේ සජීවිකරණය
Immortal Losing Game යනු සෝවියට් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර් ඩේවිඩ් බ්‍රොන්ස්ටයින් සහ පෝලන්ත ජාත්‍යන්තර මාස්ටර් බොග්ඩන් ස්ලිවා අතර 1957 දී ගෝතා හි පැවති චෙස් තරඟයකි. එය ඇඩොල්ෆ් ඇන්ඩර්සන් සහ ලයනල් කීසෙරිට්ස්කි විසින් ක්‍රීඩා කරන සුප්‍රසිද්ධ අමරණීය ක්‍රීඩාව ගැන ය. පරාජිත තත්ත්වයක සිටියද, බ්‍රොන්ස්ටයින් ජයග්‍රහණයක් බේරා ගැනීමට සංකීර්ණ උගුල් ඇටවූ නමුත්, ෂ්ලිවා දක්ෂ ලෙස ඒවා මඟ හැර අවසානයේ තරගය ජය ගත්තේය.

## ක්රීඩාව 
සුදු: ඩේවිඩ් බ්‍රොන්ස්ටයින්

කළු: Bogdan Śliwa

විවෘත කිරීම: ලන්දේසි ආරක්ෂක ( *ECO* A81)

**1.** **d4 - f5 2.** **g3 - g6 3.** **Bg2 - Bg7 4.** **Nc3 - Nf6**

: ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනාම ඔවුන්ගේ බිෂොප්වරුන්ට ෆියන්චෙටෝ කර ඇත. වයිට් 4 වෙනුවට දැන් සම්මත 4.c4 ක්‍රීඩා කළේ නම්. Nc3, ලන්දේසි ආරක්‍ෂාවේ ලෙනින්ග්‍රෑඩ් විචලනය කරා ළඟා වනු ඇත.

**5.** **Bg5 - Nc6 6.** **Qd2 - d6 7.** **h4 - e6 8.** **0-0-0 - h6 9.** **Bf4 - Bd7 10.** **e4 - fxe4 11.** **Nxe4 - Nd5 12.** **Ne2 - Qe7 13.** **c4 - Nb6 ?**

: වඩා හොඳයි 13... Nxf4 14. Nxf4 Qf7.

: වයිට් බ්ලැක්ගේ රැජින සහ රූක් skewering හුවමාරුව දිනා ගනී.

**16... -** **Qf7 17.** **Bxf8 - Rxf8 18.** **dxc5 - Nd5 19.** **f4 - Rd8 20.** **N2c3 - Ndb4?** **21.** **Nd6 - Qf8 22.** **Nxb7 - Nd4!**

: 22 නම් Rb8 පසුව 23. Qxd7 +− .
**23** **Nxd8 - Bb5!** (රූප සටහන) **24.** **Nxe6!**

: 24 නම්. Nxb5 ?! එතකොට 24... Qf5! සහ දැන්:
:* 25.Nxd4 ?? Nxa2 #
:* 25 Qxb4?? Qc2#
:* 25 Nc3?? Nxa2+! 26. Nxa2 - Nb3#
:* 25 Rde1?? Nxa2+ 26. Kd1 - Qb1+ 27. Qc1 - Qxc1#
:* 25.b3 Qxc5+ 26. Kb1! (26.Nc3??-  Ne2+! 27.Qxe2 - Qxc3+ 28.Kb1 Qa1#) Qf5+ 27. Kc1! Qc5+ අඳින්නේ සදාකාලික චෙක්පතෙනි
:* සුදුට තවමත් බොහෝ විට 25කින් ජයග්‍රහණය කළ හැකිය. Qf2! Nxa2+ 26. Kd2 - Nxb5 27. Ke1

: 25 නම්. Nxf8?? එතකොට 25... Nxa2+ 26. Nxa2 - Nb3#.
**25...** **Qf5!** **26.** **Nxd4+ - Qxd5!** (රූප සටහන) **27.** **Nc2!**

: 27 නම්. Nxd5?? එතකොට 27... Nxa2#.

**27...** **Bxc3 28.** **bxc3!**

: 28 නම්. Qxc3?? එතකොට 28... Nxa2+ රැජින දිනයි.

**28...** **Qxa2 29.** **cxb4!** **1–0**

: 29 නම්. Nxb4?? එතකොට 29... Qb1#.
තේ (බහුරුත්හරණය)

**තේ** යනු තේ ගසෙහි කොළ මගින් පිළියෙල කර ගන්නා පානයක් වෙයි.

**තේ** යන්නෙන් පහත දැ ද අදහස් විය හැකිය:
* තේ ගස
පැරී ග්‍රප්

**පැරී පි. ග්‍රප්** (උපත සැප්තැම්බර් 22, 1967) යනු ඇමරිකානු සංගීතඥයෙක් සහ ගායක-ගීත රචකයෙකි. ඔහු 1994 දී එය පිහිටුවීමේ සිට පොප් පන්ක් සංගීත කණ්ඩායමක් වන නර්ෆ් හර්ඩර් හි ප්‍රධාන ගිටාර් වාදකයා හා ගායකයා වේ. ග්‍රිප් ළමයින් සඳහා නව්‍ය ගීත ලියන අතර ඩිස්නි රූපවාහිනී වැඩසටහන් වල ප්‍රදර්ශනය කර ඇත.

## ළමා අවධිය 
**පැරී පි. ග්‍රප්** 1967 සැප්තැම්බර් 22 වන දින සැන්ටා බාබරා හි උපත ලැබීය. ඔහුගේ සහෝදරිය ඇලිස් සහ ඔහු ඔහු හැදී වැඩුණු සැන්ටා බාබරා ඕකිඩ් වතුයායේ සම හිමිකරුවන් වේ. 1957 දී රොබට් ජේ. ක්‍රිස්මන් විසින් මෙම වතුයාය ආරම්භ කරන ලද අතර, එය ස්ථාපිත කිරීමට උදව් කළ ඔහුගේ පියා වන පෝල් ග්‍රිප් විසින් 1967 දී මිලදී ගන්නා ලදී. පෝල් ග්‍රිප් 1986 දී විශ්‍රාම යන තෙක් වත්ත පවත්වාගෙන ගියේය. 1994 දී නර්ෆ් හර්ඩර් සංගීත කණ්ඩායම ග්‍රිප් සමඟ ප්‍රධාන ගායකයා සහ ගිටාර් වාදකයා ලෙස පිහිටුවන ලදී.

## සම්මාන සහ නාමයෝජනා 
## ඩිස්කෝග්‍රැෆි 
thumb|**පැරී ග්‍රප්**

* *For Those About to Shop, We Salute You* (2005)
* *Do You Like Waffles?* (2008)
* *Jingle Burgers – A Parry Gripp Christmas Album* (2020)

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1967 උපත්
ටෝගෝ හි ප්‍රවාහනය

### මාර්ග 
ටෝගෝවට 2000 වන විට කිලෝමීටර 7,520 (සැතපුම් 4,670) මාර්ග ජාලයක් ඇත, 2023 වන විට යාවත්කාලීන දත්ත නොමැත. එහි ඇත්තේ ප්‍රධාන මහාමාර්ග දෙකක් පමණි, අධිවේගී මාර්ග N1 සහ N2, අගනුවර වන ලෝමේ සහ ඩපාඕං නගරය සම්බන්ධ කරයි. උතුරු දෙසට බුර්කිනා ෆාසෝ වෙත ද එතැන් සිට වයඹ දෙසින් මාලි දක්වා ද ඊසාන දෙසින් නයිජර් දක්වා ද අපසරනය විය. N1 යනු ටෝගෝ හි දිගම අධිවේගී මාර්ගය වන අතර එහි දිග කිලෝමීටර් 613 (සැතපුම් 381) කි. N2 ලොමේ සහ ඇනෙහෝ සම්බන්ධ කරයි. N2 හි දිගුව වන්නේ RNIE1 අධිවේගී මාර්ගය, නැතහොත් ට්‍රාන්ස්-බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළබඩ අධිවේගී මාර්ගය, ඇනෙහෝ සිට බෙනින් හි කොටනොවු දක්වා වේ. අනෙකුත් මාර්ග සහ මහාමාර්ග යනු අසල්වැසි රටවල් සමඟ දේශසීමා හරහා ගමන් කරන රටේ සෙසු ප්‍රදේශවල දේශීය සහ කලාපීය මාර්ග වේ. ට්‍රාන්ස්-බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළබඩ අධිවේගී මාර්ගය ටෝගෝ හරහා ගමන් කරයි, එය නැගෙනහිරින් බෙනින් සහ නයිජීරියාව හා බටහිරින් ඝානාව සහ අයිවරි කෝස්ට් සම්බන්ධ කරයි. ලයිබීරියාවේ සහ සියෙරා ලියොන් කොටසේ ඉදිකිරීම් අවසන් වූ පසු, අධිවේගී මාර්ගය බටහිර අප්‍රිකානු රාජ්‍යවල (ECOWAS) වෙනත් ආර්ථික ප්‍රජාවන් හතකට බටහිර දෙසට ගමන් කරනු ඇත.

### දුම්රිය මාර්ග 
ටෝගෝ හි 2008 වන විට කිලෝමීටර් 568 (සැතපුම් 353) ක දුම්රිය ජාලයක් ඇත, 2023 වන විට ජාලයේ වැඩිදුර යාවත්කාලීන කිරීම් නොමැත. එය මිලිමීටර් 1,000 (අඩි 3 + 3⁄8 අඟල්) (පටු මාපකය) දුම්රිය මාර්ගයක් අනුගමනය කරයි. 1997 සිට 1998 දක්වා Réseau des Chemins de Fer du Togo ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ සහ නැවත නම් කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පිහිටුවන ලද Société Nationale des Chemins de Fer Togolais (SNCT) විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. හහෝටෝ සහ කේපීමේ වරාය අතර, Compagnie Togolaise des Mines du Bénin (CTMB) මගින් ෆොස්පේට් දුම්රිය ධාවනය කරන ලදී.

රට තුළ පවතින දුම්රිය මාර්ග පහත දැක්වේ.

* ලොමේ-ඇනෙහෝ දුම්රිය
* ලෝමේ-බ්ලිටා දුම්රිය
* ලොමේ-ක්පාලිමේ දුම්රිය මාර්ගය
* හහෝටෝ-කේපීමේ දුම්රිය (CTMB මගින් ක්‍රියාත්මක වේ)

### ගුවන් ගමන් 
 ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළ]]ටෝගෝ හි 2012 වන විට මුළු ගුවන් තොටුපල අටක් ඇත, ඉන් දෙකක් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල වන අතර හයක් අභ්‍යන්තර ගුවන් තොටුපල වේ. රටේ එකම ප්‍රධාන ගුවන් තොටුපළ වන්නේ අගනුවර වන ලෝමේට සේවය කරන ලොමේ-ටොකොයින් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ සහ රටේ උතුරු කොටසට සේවය කරන තවත් නියම්ටූගු ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළයි.

### ජල මාර්ග 
ටෝගෝ, ජල ප්‍රවාහනය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, 2011 වන විට වර්ෂාපතනය මත පදනම්ව, බොහෝ විට සෘතුමය වශයෙන් මොනෝ ගඟේ යාත්‍රා කළ හැක්කේ කිලෝමීටර 50 (සැතපුම් 31) පමණි. ටෝගෝවට රට තුළ සහ ඉන් පිටත වෙළඳ මෙහෙයුම් සිදු කිරීම සඳහා ඇත්තේ එක් විශාල බහාලුම් වරායක් පමණි. ඒ අගනුවර ලොමේ වරායයි.                                

## යොමු කිරීම්
ටෝගෝ හි භූගෝලය

thumb|ඝානා-ටෝගෝ භූ විෂමතාව - භූගෝලීය සිතියම                

එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 56,785 (වර්ග සැතපුම් 21,925) ට සමාන වේ. එය දකුණේ බෙනින් ප්‍රදේශයට මායිම් වේ; ඝානාව බටහිරින් පිහිටා ඇත; නැගෙනහිරට බෙනින්; සහ උතුරින් එය බුර්කිනා ෆාසෝ විසින් බැඳී ඇත. සමකයට උතුරින්, එය බොහෝ දුරට පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 6° සහ 11°N, සහ දේශාංශ 0° සහ 2°E අතර ය.

ගිනියා බොක්කෙහි ටෝගෝ වෙරළ තීරය කිලෝමීටර 56 (සැතපුම් 35) දිග වන අතර වැලි සහිත වෙරළ සහිත කලපු වලින් සමන්විත වේ. උතුරේ, ගොඩබිම කඳු වලින් සංලක්ෂිත රටේ මධ්‍යයට වඩා වෙනස්ව පෙරළෙන සැවානා වලින් සංලක්ෂිත වේ. ටෝගෝ හි දකුණ, කලපු සහ වගුරු බිම් සහිත වෙරළබඩ තැනිතලාවකට ළඟා වන සැවානා සහ වනාන්තර සානුවකින් සංලක්ෂිත වේ. රටේ උසම කන්ද වන්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 986 (3235') උසින් පිහිටි මොන්ට් ඇගෝ ය. දිගම ගංගාව කිලෝමීටර 400 (සැතපුම් 250) ක දිගකින් යුත් මොනෝ ගඟයි. එය උතුරේ සිට දකුණට දිව යයි.

දේශගුණය "සාමාන්‍යව නිවර්තන" සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය වෙරළ තීරයේ 23 °C (73 °F) සිට උතුරුදිග ප්‍රදේශවල 30 °C (86 °F) පමණ වන අතර වියළි දේශගුණයක් සහ නිවර්තන කලාපයක ලක්ෂණ ඇත. සවානා

ටෝගෝහි භෞමික පරිසර කලාප තුනක් අඩංගු වේ: නැගෙනහිර ගිනියානු වනාන්තර, ගිනියානු වනාන්තර-සැවානා මොසෙයික් සහ බටහිර සුඩාන සැවානා. ටෝගෝ වෙරළ තීරය වගුරු බිම් සහ කඩොලාන වලින් සංලක්ෂිත වේ. රටෙහි 2019 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකය 5.88/10 ක මධ්‍යන්‍ය අගයක් ඇති අතර එය රටවල් 172 කින් ගෝලීය වශයෙන් 92 වැනි ස්ථානයට පත් විය.

අවම වශයෙන් උද්‍යාන සහ රක්ෂිත පහක් ස්ථාපිත කර ඇත: අබ්දුලේ සත්ව රක්ෂිතය, ෆාසාඕ මල්ෆකාසා ජාතික වනෝද්‍යානය, ෆොස් ඇක්ස් ලයන්ස් ජාතික උද්‍යානය, කූටම්මකූ, සහ කරන් ජාතික වනෝද්‍යානය.

### වනජීවී 
ටෝගෝ හි වන ජීවීන් බටහිර අප්‍රිකාවේ රටක් වන ටෝගෝ හි ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ වලින් සමන්විත වේ. කුඩා ප්‍රමාණය තිබියදීත්, රටෙහි විවිධ වාසස්ථාන ඇත; දකුණේ නැවත වරක් පුළුල් වූ වැසි වනාන්තරවල ඉතිරිව ඇත්තේ රටේ වයඹ දෙසින් සුඩානියානු සැවානා සහ ගිනියානු වනාන්තරයේ විශාල ප්‍රදේශ - මධ්‍යයේ සහ ඊසාන දෙසින් සැවානා මොසෙයික් ය. දේශගුණය නිවර්තන කලාපීය වන අතර එය තෙත් සහ වියළි කාලවලදී වෙනස් වේ. රට තුළ සනාල ශාක විශේෂ 3000 කට වඩා ඇති බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර ක්ෂීරපායින් විශේෂ 196 ක් සහ පක්ෂීන් විශේෂ 676 ක් එහි වාර්තා වී ඇත.

## යොමු කිරීම්
සවනෙස් කලාපය, ටෝගෝ

වම|thumb| සවාන්ස් කලාපයේ ප්‍රාන්ත
thumb| සවනෙස් කලාපය
**සවනෙස් කලාපය** යනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් උතුරු කෙළවරයි. ඩපාඕං යනු ප්‍රාදේශීය අගනුවරයි. කලාපයේ තවත් ප්‍රධාන නගරයක් වන්නේ අඹ ය. 

සවනේස් සින්කාසේ, ක්පෙන්ඩ්ජල්, ඔටි, ටැන්ඩ්ජවුරේ සහ ටෝන් යන ප්‍රාන්තවලට බෙදී ඇත.

සවනෙස් හි දකුණට කරා කලාපය, එහි එකම දේශීය මායිම වේ. එය පහත සඳහන් විදේශීය ප්‍රදේශ සමඟ දේශසීමා බෙදා ගනී:

* නිරිතදිග - උතුරු කලාපය, ඝානාව
* බටහිර - ඉහළ නැගෙනහිර කලාපය, ඝානාව

* ඈත වයඹ - බුල්ගූ පළාත, බුර්කිනා ෆාසෝ
* වයඹ - කොල්පෙලෝගෝ පළාත, බුර්කිනා ෆාසෝ
* ඊසානදිග - කොම්පියෙන්ගා පළාත, බුර්කිනා ෆාසෝ
* නැගෙනහිර - අටකෝරා දෙපාර්තමේන්තුව, බෙනින්

බුර්කිනා ෆාසෝ මායිම් වන එකම කලාපය සවනෙස් ය.
කරා කලාපය, ටෝගෝ

alt=|thumb|250x250පික්| කරා කලාපය
alt=|thumb|367x367පික්| කරා කලාපය
**කරා කලාපය** යනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් එකකි. කරා යනු ප්‍රාදේශීය අගනුවරයි.

කරා කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර බැෆිලෝ, බස්සාර්, කපගූඩා සහ නියම්ටූගු ඇතුළත් වේ.

කාරා අසෝලි, බස්සාර්, බිමා, ඩැන්ක්පෙන්, ඩූෆෙල්ගෝ, කරන්, සහ කෝසා යන ප්‍රාන්තවලට බෙදී ඇත.

කරා මධ්‍යම ප්‍රදේශයට උතුරින් සහ සවනෙස් කලාපයට දකුණින් පිහිටා ඇත. බටහිරින් ඝානාවේ උතුරු කලාපය පිහිටා ඇති අතර නැගෙනහිරින් බෙනින් හි අටකෝරා (තවත් උතුර) සහ ඩොන්ගා (තවත් දකුණේ) දෙපාර්තමේන්තු පිහිටා ඇත.
සෙන්ට්‍රාල් කලාපය, ටෝගෝ

දකුණ|thumb|367x367පික්| සෙන්ට්‍රාල් කලාපය
**සෙන්ට්‍රාල් කලාපය** යනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් එකකි. සොකෝඩේ යනු කලාපීය අගනුවරයි. 2022 දී කරන ලද සංගණනයකට අනුව සෙන්ට්‍රල් යනු ටෝගෝ හි අඩුම ජනාකීර්ණ කලාපය වන අතර මුළු පුද්ගලයින් 795,529 කි.

මධ්‍යම කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර වන්නේ ටචම්බ සහ සොටුබුවා ය .
දකුණ|thumb|250x250පික්| මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ ප්‍රාන්ත
සෙන්ට්‍රල් බ්ලිට්ටා, සබ්පර්ෆෙක්චර් මො, සොටුබුවා, ච්චම්බා සහ ටචෞද්ජෝ යන ප්‍රාන්තවලට බෙදී ඇත.

සෙන්ට්‍රාල් පිහිටා ඇත්තේ ප්ලටෙක්ස් කලාපයට උතුරින් සහ කරා කලාපයට දකුණින් ය. ටෝගෝ හි අනෙකුත් ප්‍රදේශ මෙන්ම, එය බටහිරින් ඝානාව සහ නැගෙනහිරින් බෙනින් - විශේෂයෙන් වයඹ දෙසින් උතුරු කලාපය සහ නිරිත දෙසින් වෝල්ටා කලාපය සහ ඊසාන දෙසින් ඩොන්ගා දෙපාර්තමේන්තුව සහ ගිනිකොන දෙසින් කොලින්ස් දෙපාර්තමේන්තුව මායිම් වේ. .

## යොමු කිරීම්
ප්ලටෙක්ස් කලාපය, ටෝගෝ

වම|thumb| ෆෝරට් ක්ලාසී ඩෙස් ඩියුක්ස් බෙනා(වන රක්ෂිතය)
thumb| සානුවේ ප්‍රාන්ත
thumb|367x367පික්| සානුව කලාපය
**ප්ලටෙක්ස් කලාපය** යනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් එකකි.

ඇටක්පාමේ ප්‍රාදේශීය අගනුවරයි. එය ප්‍රදේශය අනුව විශාලතම කලාපය වන අතර දෙවන විශාලතම ජනගහනය (මැරිටයිම් කලාපයට පසුව) ඇත. ප්ලටෙක්ස් කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර ක්පාලිමේ සහ බඩූ ඇතුළත් වේ. රටේ උසම ස්ථානය වන අගෝ කන්ද පිහිටා ඇත්තේ මෙම කලාපය තුළ ය.

ප්ලටෙක්ස් පිහිටා ඇත්තේ සමුද්‍ර කලාපයට උතුරින් සහ මධ්‍යම ප්‍රදේශයට දකුණින් ය. බටහිරින්, එය ඝානාවේ වෝල්ටා කලාපයට මායිම් වන අතර නැගෙනහිරින් එය බෙනින් දෙපාර්තමේන්තු තුනකට මායිම් වේ: ඊසාන දෙසින් කොලින්ස් ; සූ නැගෙනහිරට; සහ කොවුෆෝ ගිනිකොන දෙසින් ය.

ප්ලටෙක්ස් පහත ප්‍රාන්තවලට බෙදා ඇත:

* අගෝ ප්‍රාන්තය
* අමූ ප්‍රාන්තය
* ඩැනී ප්‍රාන්තය
* එස්ට්-මොනෝ ප්‍රාන්තය
* හහෝ ප්‍රාන්තය
* ක්ලෝටෝ ප්‍රාන්තය
* මොයින්-මොනෝ ප්‍රාන්තය
* ඔගෝ ප්‍රාන්තය
* වාවා ප්‍රාන්තය
මැරිටයිම් කලාපය, ටෝගෝ

alt=|thumb|367x367පික්| මැරිටයිම් කලාපය
**මැරිටයිම් කලාපය** යනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් දකුණු දෙසින් වන අතර, රටේ එකම වෙරළ තීරය බෙනින් හි ඇති එකම වෙරළ තීරයයි. ට්සෙවි ප්‍රාදේශීය අගනුවර ලෙස සේවය කරයි. එය ප්‍රදේශය අනුව කුඩාම කලාපය වන නමුත් මිලියන 3.5 ක ජනතාවක් සිටින විශාලතම ජනගහනය එහි ඇත.

සමුද්‍රීය කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර ලෝමේ, ටෝගෝ අගනුවර සහ ඇනෙහෝ ඇතුළත් වේ.

සමුද්‍රීය පිහිටා ඇත්තේ සානුව කලාපයට දකුණින් ය. බටහිරින්, එය ඝානාවේ වෝල්ටා කලාපයට මායිම් වන අතර නැගෙනහිරින් එය බෙනින් දෙපාර්තමේන්තු දෙකකට මායිම් වේ: කොවුෆෝ උතුරට සහ මොනෝ දකුණට.

## ප්‍රාන්ත 
thumb| ටෝගෝ හි මැරිටයිම් කලාපයේ ප්‍රාන්තවල සිතියම.
මැරිටයිම් ඒවේ, බාස්-මොනෝ, ගොල්ෆ්, ලක්ස්, වෝ යෝටෝ සහ සියෝ යන ප්‍රාන්තවලට බෙදා ඇත. 

## යොමු කිරීම්