open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
යුරෝපානු ඉතිහාසය - සමූලඝාතනය

මැයි /ජුනි, Auschtitz , Judenrampe මත වූ තෝරා ගැනීමක්.  වම් පසින් වහල් ජනයා පෙන්වන අතර දකුණු පසින් දැක්වෙන්නේ ගෑස් කුටිය. මෙම ඡායාරූප‍ය පෙන්වන්නේ කාපෙතෝ - රුතේ‍නියා සිට හංගේරියානු යුදෙව්වන් පැමිණීමයි. ඔවුන්ගෙන් බොහොමයක් බෙරහෝ යුදෙව් ජනාවාස (Berehov) වල සිට ආ අය වූහ. මෙම ඡායාරූපය ගන්නා ලැබ ඇත්තේ යැඩ් වෂම් (Yad Vashem) හි SS අනුග්‍රහයේ අර්නස්ට් හොෆ්මන් හෝ බර්න්හර්ඩ් වෝල්ටර් විසිනි. |thumb]]

සමූල ඝාතනය යනු සාමාන්‍යයෙන්,දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර දී ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් මඟින් අණ දුන් ජර්මනියේ ජාතික සමාජවාදී ආධිපත්‍ය මඟින් සැලසුම් කර ක්‍රියාවට නැංවූ සමුච්ඡේදන වැඩසටහන්හි කොටසක් ලෙස මිලියන 6ක පමණ යුරෝපීය යුදෙව්වන් ඝාතනය කිරීම විස්තර කිරීමට  යොදා ගන්නා වදනකි. 

රෝම, සෝවියට් (යුද්‍ධයේ සිරකරුවන්) , ජාති වාදී ධ්‍රැව, අනෙකුත් ස්ලේවික් මිනිසුන්, ආබාධිතයින්, සමලිංගික මිනිසුන්, දේශපාලනික හා ආගමික විරුද්ධවාදීන් ඇතුළත්ව අනෙකුත් කණ්ඩායම් ජර්මානු ආධිපත්‍ය විසින් ඝාතනය කරන ලදී. බොහොමයක් රාජ්‍ය මෙම කණ්ඩායම් සමූල ඝාතනය යන්න අර්ථ දැක්වීමට ඇතුළත් කර නොගන්නා අතර ඔවුන් ‍එය අර්ථ දක්වන්නේ යුදෙව් සංහාරය හෝ නාසිවරු විසින් හඳුන්වන පරිදි යුදෙව් ප්‍රශ්නයට අවසාන විසඳුම ලෙස නාසි හිංසා කිරීම්වල සියලුම ගොදුරු සැලකිල්ලට ගත් කළ මරණ ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් දක්වා ඉහල ගොස් ඇති අතර ආසන්න වශයෙන් මුළු ගොදුරු ගණන මිලියන 9 සිට 11 දක්වා පරාසගත වේ. 

වද දීම හා ඝාතනය කිරීම අදියර කිහිපයක් යටතේ සම්පූර්ණ වේ. සිවිල් සමාජයෙන් යුදෙව්වන් ඉවත් කිරීම සඳහා වූ ප්‍රවර්ධනය 2වන ලෝක යුද්ධය ආරම්භ වීමට වසරකට පෙර අක්‍රීය කරන ලදී. සාන්ද්‍රණ කඳවුරු ප්‍රකාශයට පත් වූ අතර පදිංචිකරුවන් අධික වැඩ ගැනීමෙන් හෝ ලෙඩ රෝගවලින් මරණයට පත් වන තෙක් වහල් සේවකයන් ලෙස සේවයෙහි යොදවා ගැනේ. තුන්වන ජර්මන් රාජ්‍යය නැඟෙනහිර යුරෝපයේ නව භූමියක් ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව එයින්සැට්ස්ගෘපේන් (Einsatzgruppen) ලෙසින් හැඳින්වූ විශේෂිත කණ්ඩායමක් විසින් යුදෙව්වන් හා දේශපාලනික ප්‍රතිවාදීන් මරා දමනු ලැබීය. යුදෙව්වන් හා රෝමානුවන් ප්‍රවාහන දුම්රියවලින් ඝාතනය කිරීමේ කඳවුරුවලට ගෙනයාමට පෙර යුදෙව් ජනාවාසවල තබනු ලැබීය. ඔවුන් ඔවුන්ගේ ගමන මරණයට ලක්වීමෙන් තොරව අවසාන කළ ‍ද ඔවුන්ගෙන් වැඩි පිරිසක් ගෑස් කුටි තුළ දී මරණයට පත් වනු ලැබීය. ජර්මනි නිල තන්ත්‍රයේ සියළුම හස්තයන් මෙම සමූල ඝාතන ප්‍රවර්ධනය කිරීමට මැදිහත් වූ අතර එමඟින් ජර්මනිය එක් සමූල ඝාතන ප්‍රාඥයෙක් විසින් පවසා ඇති පරිදි මහජන සංහාර රාජ්‍යයක් බවට පරිවර්තනය විය.  

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/The_Holocaust
රෝමානු නීතිය

thumb|

Digesta හි 16 වන සියවසේ පසුභාගයේ සංස්කරණයක මුල් පිටුව. ජස්ටීනියන් අධිරාජ්යයාගේ Corpus Juris Civilis හි කොටසකි. 

රෝමානු නීතිය යනු පුරාතන රෝමයේ නෛතික පද්ධතියයි. බටහිර ලෝකයේ යොදා ගන්නා පරිදි මෙම වදන මඟින් හැඳින්වෙන්නේ රෝමානු / බයිසන්ටියානු රාජ්යයන් ඒවායේ නිල භාෂාව ලෙස 7 වන සියවසේ දී ග්‍රීක භාෂාව තෝරා ගැනීමට පෙර වූ නෛතික දියුණුවීම්ය. එවැනි දියුණුවක් තිබූ රෝමානු නීතිය වසර 1000කට වඩා වැඩි කාල පරිච්ඡේදයක් ආවරණය කරන අතර එය Twelve Table නීතියේ සිට (449BC සිට) පළවන ජස්ටීනියන් අධිරාජ්යයාගේ Corpus Juris Civilis දක්වා දිවේ. ජස්ටීනියන් කේතවල සංරක්ෂණය වී ඇති පරිදි රෝමානු නීතිය බයිසන්ටයින් අධිරාජ්යයේ නෛතික ක්‍රියාකාරකම්වල පදනම වූ අතර පසුව යුරෝපානු මහාද්වීපයේ මෙන්ම ඉතියෝපියාවේ නෛතික ක්‍රියාකාරකම්වල පදනම ද විය. 

වඩා පුළුල් අර්ථයකින් ගත් කළ රෝමානු නීතිය පුරාතන රෝමයේ නෛතික පද්ධතියට පමණක් පරිශීලනය නොවන අතර එමඟින් 18 වන සියවසේ අවසානය දක්වා බටහිර යුරෝපයේ බොහෝමයක් කොටස් පුරාවට යෙදී තිබූ නීතිය පරිශීලනය වේ. ජර්මනිය වැනි සමහරක් රටවල්වලදී රෝමානු නීතියේ ප්‍රායෝගික යෙදීම් 18 වන සියවසෙන් එපිටද පැවතුණි. මෙම හේතුව නිසා යුරෝපයේ හා වෙනත් ප්‍රදේශවල ඇති නූතන සිවිල් නීති පද්ධති රෝමානු නීතිය මඟින් අතිශය බලපෑමකට ලක්වී ඇත. මෙය පුද්ගලික් නීති ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂයෙන් වේ. රෝමානු නීතිය මඟින් ඉංග්‍රීසි නෛතික පද්ධතිය මත මහද්වීපයෙහි නෛතික පද්ධතිවලට වඩා අඩු බලපෑමක් එල්ල කළත් ඉංග්‍රීසි හා උතුරු ඇමරිකානු සාමාන්‍ය නීතිවල රෝමානු නීතියට යම් නැඹුරුතාවක් ඇත. රෝමානු නීතියෙහි බලපෑම සියළු නෛතික පද්ධතිවලින් පාහේ යොදා ගන්නා නෛතික වාග් මාලාවේ පොහොසත්කමින් හොඳින් දර්ශනය වේ. මේ සඳහා උදාහරණ ලෙස Stare Decisis, Culpa In Contrahendo හෝ Pacta Sunt Servanda යන වදන් දැක්විය හැක. වඩාත් විශේෂිත දෙය වන්නේ Corpus Juris Civilis පැමිණි බයිසන්ටයින් අධිරාජ්යයේ නැඟෙනහිර යුරෝපානු රටවලට අධික බලපෑමක් එල්ල වුවත් ඒවා Corpus මඟින් සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑමකට ලක් නොවීමයි. කෙසේ නමුත් ඒවා රෝමානු ගොවිතැන්කරුවන්ගේ නීතිය මඟින් යම්තාක් දුරකට බලපෑමට පත් වී තිබුණි.

ප්‍රවර්ගය:රෝමානු නීතිය
ප්‍රවර්ගය:අපරාධ නීතිය
යුරෝපානු ඉතිහාසය-යුද්ධය ආරම්භ‍වෙයි.

ජපාන හමුදා වුහාන් සටන අතරතුරදී 

1937 මැද භාගයේදී මාකෝපෝලෝ පාලම සම්බන්ධ සිද්ධියෙන් පසුව ජපානයේ සම්පුර්ණ චීන ආක්රමණයක් ආරම්භ කරන ලදී. සෝවියට් ජනපදය ක්ෂණිකව චීනයට සහය ලබාදුන් අතර එමගින් ඉතා දක්ෂ ලෙස ජර්මනිය සමග චීනයේ තිබු පෙර සබධතාව අවසන් කරවිය.  ෂැන් හයි වලින් ආරම්භ කල ජපාන හමුදාව විසින් දෙසැම්බර් මාසයේ නැංජින් අගනුවරද අල්ලා ගනිමින් චීන හමුදා පිටුපසට තල්ලු කරන ලදී. 1938 ජුනි මාසයේදී චීන හමුදාව මගින් කහ ගඟ පිටාර ගැලවීමෙන් ජපාන හමුදා ඉදිරියට ඒම නවත්වන ලදී. මෙමගින් ඔවුන්ට වුහාන් නගරය ආරක්ෂා කර ගැනීමට සුදානම් වීම සදහා ප්රමාණවත් කාලයක් ඇති වු අතර එනමුත් ඔක්තෝබර් මාසයේ දී ජපාන හමුදා අයත් කර ගන්නා ලදී. එම කාලය අතර තුරදී කාසන් වැව අසබඩ ප්රදේශයේදී ජපාන හා සෝවියට් හමුදා සුළු සටන් වල නිරත විය. 1939 මැයි මාසයේදී ඔවුන් වඩාත් සංකිර්ණ හාපුළුල් යුද්ධ වල නිරත විය. 

යුරෝපයේ ජර්මනිය හා ඉතාලිය ක්රමක් ක්රමයෙන් බලසම්පන්න වෙමින් පැවතුණි. 1938 මාර්තු මාසයේදී ජර්මනිය විසින් අනෙකුත් යුරෝපානු බලවල කුඩා ප්රතිචාර උද්ධිපනය කරමින් ඕස්ට්රියාව අයත් කර ගන්නා ලදී. මෙමගින් උද්ධාමයට පත් සඩෙටන් ලන්තයට ද බලපෑම් එල්ල කරන ලදී. ප්රංශය හා බ්රිතාන්ය තවත් භූමි අත්පත් කර ගැනීමක් සිදු නොකරන බවට පොරොන්දුවක් ලබා ගනිමින් ඒවා අයත් කර ගැනීමට ඉඩ ලබා දුනි. ජර්මිනිය ඉතා ඉක්මනින් එම පොරොන්දු කඩ කළ අතර 1939 මාර්තු මාසයේදී චෙකොස්ලෝවියාව සම්පුර්ණයෙන්ම අයත් කර ගන්නා ලදී. 

thumb|

 
පොලන්තයේ සර්වියට් හා ජර්මානු නිළධාරීන් 

මින් කලබලයට පත් ප්රංශය හා බ්රිතාන්ය,  හිට්ලර් විසින් ඩැන්සික් ප්රදේශයට තම අවධානය යොමු කිරීමත් සමග   පෝලන්තයට තමන්ගේ සහය ලබාදෙන බවට සහතික විය. ඉතාලිය විසින් අප්රේල් මාසයේදී ඇල් බේනියාව ආක්රමණය කිරීම්ත සමග එම සහතිකය රූමේනියාවට හා ග්රීසියට දිගු විය. සෝවියට් එකමුතුව ද ප්රංශය හා බ්රිතාන්ය සමග මිත්රවීමට උත්සාහ දැරූ නමුත් එය අසාර්ථක වුයේ සෝවියට් අරමුණු එකමුතුවේ අරමුණු හා හැකියාවන් පිළිබද බටහිර ලෝකයෙහි වු සැක සන්කාවන් නිසාය. පෝලන්තයට ලබාදුන් ප්රංශ - බ්රිතාන්ය පොරොන්දු වලට පසු ජර්මනිය හා ඉතාලිය වානේ ගිවිසුමත් (Pact of Steel)  සමග මිත්රත්වයක් ඇති කරගන්නා ලදී. සියළු ප්රබල බලමුළු සොලවා දැමු මෙම ක්රියාවෙන් පසුව ජර්මනිය හා සෝවියට් එකමුතුව ආක්රමණය නොකිරීමේ ගිවිසුමක් තීන්දු කළ අතර එයට පොලන්තය හා නැගෙනහිර යුරෝපය ඔවුන් අතර බොදා ගැනීමේ රහස් එකඟතාවක්ද ඇතුලත් විය. 

1939 සැප්තැම්බර් මාසයේ ආරම්භය වන විට සෝවියට් හමුදාව විසින් ජපාන හමුදා පලවා හරින ලද අතර ජර්මානුවන් පෝලන්තය ආක්රමණය කරන ලදී. ප්රංශය බ්රිතාන්ය හා පොදුරාජ්ය මණ්ඩලය ජර්මනියට එරෙහි යුධ ප්රකාශ කළ නමුත් සාර්ලන්තයට සිදු කල කුඩා ප්රංශ ප්රහාරය හැරුණු කොට ඔවුන්ගෙන් ලැබුණේ කුඩා සහයෝගයකි. සැප්තැම්බර් මාසයේ මැද භාගයේදී ජපානයත් සමග ගිවිසුමත් අත්සන් කිරීමෙන් පසු  සොවියට් එකමුතුව පෝලන්තය ආක්රමණය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. ඔක්තෝබරයේ ආරම්භය වන විට පෝලන්තය ජර්මනිය හා සෝවියට් එකමුතුව අතර බෙදී පැවතුණි. පෝලන්ත යුද්ධය අතරතුරදි ජපානය චීනයේ සංග්රාමික වශයෙන් වැදගත් නගරයක් වු ෂැන්සා නගරයට ප්රථම ප්රහාරය එල්ල කළ නමුත් ඔක්තෝබරයේ මුල් භාගය වන විට එයද පසු බස්වන ලදී. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Second_World_War#War_breaks_out
හරිත දාමය

**හරිත දාමය යනු ලී මෝල්** සඳහා භාවිතා කළ හැකි ලී කොට බෙදා හැරීමේ පද්ධති වර්ගයකි. හරිත දාමයෙන් සිදුවන්නේ මෝලේ අවසාන නිෂ්පාදිතය එකතු කර, එය පාලනය කරන ලද වේගයකට අනුව පිට කිරීමයි. 19 වන ශත වර්ෂය සහ 20වන ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිට අග භාගය තුල දී මිනිසුන් විසින් හරිත දාමය භාවිතා කර ඇත. පුරුෂයින් පැත්තකට වන්නට සිටගෙන ලී කොට තල්ලු කරනුයේ ඉල්ලන දිශාවට සහ ස්ථානයට ගැලපෙන පරිදි ගොඩවල් ලෙසය. කෙටියෙන් සඳහන් කරනවා නම් වැඩකරුවන් විසින් ලී කොට වර්ග කරනු ලබයි. නවීන ‍ලී මෝල් භාවිතා කරන්නේ ස්වයංසිද්ධ පද්ධතීන්ය. එනම් ලී කොට, දාමය මඟින්, ඒවා රුවා ගත හැකි විශාල කඩයක් තුළට දමා වියලීම සඳහා අට්ටාල ප්‍රදේශයකට යැවීමයි. මෙය හරිත දාමය ලෙස පැවසීමට හේතුව වන්නේ ලී කොට කොළ පැහැයෙන් යුක්ත වීම සහ ඒවා පදම් නොකිරීමයි.
වැවිලි කර්මාන්තය

මුල් අවධියේදී වැවිලි කර්මාන්තය විශාල ගොවිපල ලෙසද වතු යායවල් ලෙසද විශේෂයෙන් නිවර්තන හෝ අර්ධනිවර්තන රටවල, පුළුන්, දුම්කොල ,කෝපි, උක් සහ ගස් (දැව) යනාදිය එහිම පදිංච් කම්කරුවන් විසින් සිදු කරන ලදී.

වැවිලි කර්මාන්තය ජාත්‍යන්තරව මහා පරිමාණයෙන් පැල සිටුවා සිදු කරන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් ධාන්‍ය නිෂ්පාදනයට හෝ තණ බිම් වගාවට පමණක්ම සිදු නොවේ. ඒවා (වර්තමානයේදී) ශාක සහ පඳුරු වගාවට ද භාවිතා වේ. ඒවාගොවි බිම් සඳහාම හෝ යැපීම සඳහාම පමණක් නොවන අතර ආර්ථික පදනමට ද වගාවන් සිදු වේ. 

වැවිලි කර්මාන්තයන් ලෙස හඳුන්වන ශාක වගාව විශේෂ ආකාර කිහිපයකින් ගොවිපල ආර්ථිකය හා දක්වන සම්ඳතාවය නිසා එසේ හැඳින්වේ. මේවා බොහෝ සෙයින් විශාල ඉඩම් හිමියන් මැදිහත් වී යැපීමට පමණක් සීමා නොවී , ආර්ථිකමය වටිනාකමක් ඇති උස්වන ශාක වන අතර සේවය සඳහා විශාල සේවක සංඛ්‍යාවක් ද භාවිතා කරයි. මෙයට අළුතින්ම හඳුන්වාදෙන පළාත්වලට යෙදවීම නිතර සිදුවේ.අතීතයේදී මෙය වහලුන් ගිවිසගත් කම්කරුවන් සමඟ එකතුව සිදු කරන ලද අතර ඒවා ඉතා අසාධාරණ ආර්ථික ක්‍රම මත පදනම් විය. කෙසේවෙතත් ගොවිතැන සහ කිරි නිපැයුම යන කරුනු දෙකම (නිතරම නොවන) සාමාන්‍යයෙන් මෙම නිර්ණය කිරීම් වලින් බැහැර වේ. අතීතයේ ඉපැරණි ලාභදායි ක්‍රමයක් වන ලැටිෆන්ඩියා මගින් වාණිජමය ප්‍රමාණයන් ගෙන් ඔලිව් තෙල් හෝ වයින් අපනයනය සඳහාම නිපදවන ලදී.

ප්‍රවර්ගය:වැවිලි කර්මාන්තය
පාදම් වර්ගඵලය

**පාදම් වර්ගඵලය** යනු වනාන්තර කළමණාකරණයේ දී භාවිතා කරන පදයකි. මෙමඟින් දෙන ලද භූමි භාගයක පිහිටා ඇති ශාක කඳන්වල පාදම් ප්‍රදේශයේ හරස් කැපුම් මඟින් ආවරණය කරගන්නා වර්ගඵලය පිළිබඳව අදහසක් පළ කරයි.

සාමාන්‍යයෙන් බොහෝ රටවල්වල මෙම මිනුම සිදු කරන්නේ භූමි තලයෙන් ඉහල දී මිනිසෙකුගේ පපුව මට්ටමේ උස ප්‍රදේශයේ දීය ( 1 – 1.5 මීටර්) මෙහි දී සෑම ගසකම පොත්ත ද ඇතුළත්ව සම්පූර්ණ විශ්කම්භය මනියි. වනාන්තරවල නිෂ්පදිතය හා වර්ධන වේගය සංසන්දනාත්මකව පරීක්ෂා කිරීම සඳහා, සාමාන්‍යයෙන් මෙම මිනුම් කරනු ලබන්නේ භූමියෙන් එක් හෙක්ටයාරයකටය.
මායිම් ශාක

**මායිම් ශාක** යනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ භාවිතා වන පදයකි. මායිම් ශාක යනු විචල්‍ය අරීය බිම් කැබලි හෝ තුඩු නියැදි ක්‍රමය හරහා පැමිණි සංකල්පයකි. මෙය ඇති වන්නේ ප්‍රිස්මයක් හෝ කෝණ මිනුම් ගන්නා උපකරණය භාවිතා කරන අවස්ථාවේ දී , ශාකය එය තුළ පිහටයි ද නැතිනම් පිටතින් පිහිටයි ද යන්න පහසුවෙන් තීරණය කළ නොහැකි අවස්ථා වලදීය. මායිම් ශාක ඇති වනනේ, නියැදි ස්ථානයේ සිට ශාකයේ මධ්‍ය ලක්ෂයට ඇති දුරක්, පපුව මට්ට‍මට වන්නට ඇති ශාකයේ විශ්කම්භය හා බිම් අරීය සාධකය ගුණ කිරීමෙන් ලැබෙ අගයත් යන අගයන් දෙක සමාන වන අවස්ථාවේ දීය. බිම් අරීය සාධකය තීරණය වන්නේ භාවිතා කරන ප්‍රිස්මය හෝ කෝණ මිනුම් ගන්නා උපකරණ වර්ගය මතය. පාදම් වර්ගඵල සාධකය 5, 10 සහ 20 වන කෝණ මිනුම් ගන්නා උපකරණවල, බිම් අරීය සාධකය පිළිවෙලින් 3.89, 2.75 සහ 1.94 (අඟලට අඩි) වෙයි. මෙම බිම් අරීය සාධකයන්ගේ මීටර් මිනුම් ක්‍රමයට අදාල අගයන් වන්නේ 0.467, 0.33 සහ 0.233 (සෙන්ටිමීටරයට මීටර්) වේ.
ශාකය මායිම් වන අවස්ථාවේ දී එය ඇතුළත පිහිටන්නේ ද යන වග දැන ගැනීමට මිනුම් හා ගණනය කිරීම් මාලාවක් සිදු කළ යුතුය. නියැදි ස්ථානයේ සිට ශාකයේ මධ්‍ය ලක්ෂයට ඇති තිරස් දුර මැනිය යුත්තේ පසුව මට්ටමට වන්නට ඇති ශාකයේ විශ්කම්භය ඔස්සේය. ඉන්පසු මෙම පපුව මට්ටමට වන්නට ඇති ශාකයේ විශ්කම්භය, බිම් අරීය සාධකයෙන් ගුණ කළ පසු සීමාකාරී දුරක් ලබා‍දේ. පෙර මනින ලද දුර, මෙම සීමාකාරී දුර වඩා අඩු හෝ සමාන නම් ශාකය ඇතුළත පිහිටන ලෙස සලකයි. එම දුර සීමාකාරී දුරට වඩා විශාල නම් ශාකය පිටතින් පිහිටන ලෙස සලකයි.
දම්වැල් කියත

**දම්වැල් කියත** යනු පහසුවෙන් එහා මෙහා ගෙන යා හැකි, යාන්ත්‍රික, ඇන්ජිමක් සහිත කියතකි. මෙය වැඩිපුරම භාවිතා කරන්නේ දැව සඳහා ශාක කපන ක්‍රියාවලිවල දීය. එනම් ‍බිම හෙලීම, ලොකු අතු කැපීම සහ කොටස්වලට කැපීමය. ගස් කපන්නන් මඟින් ශාක බිම හෙලීමට සහ කොළ අතු ඉවත් කිරීමට, උල් කටු වැනි කොටස් බිම හෙලීමට සහ ගින්නෙන් විනාශ වන භූමි අඩු කිරීම සඳහා ගිනි බාධක කැපීමට ආධාර වීමට සහ දර නෙලා ගැනීමට මෙය උපකාරී වේ. විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද තල සහිත දම්වැල් කියත නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ දම්වැල් කියත් කලාවට පාවිච්චි කර උපකරණයක් ලෙසය.
ශක්ති වන සංවර්ධන විද්‍යාව

ශක්ති වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ එක් ආකාරයකි. මෙහි දී වර්ධන වේගය වැඩි ශාක හෝ දැවමය පඳුරු විශේෂ, තාපය හෝ බලය උත්පාදනය කිරීම වෙනුවෙන් ජීව ඉන්ධන නිපදවීම සඳහාම වගා කරයි. ශක්ති වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ කොටස් දෙක වන්නේ කෙටි හුවමාරු වන ලැහැබ සහ කෙටි හුවමාරු වන සංවර්ධන විද්‍යාවයි. කෙටි හුවමාරු වන ලැහැබ් යනු පොප්ලර් හෝ විලෝ බෝග, අස්වනු නෙලා ගැනීමට පෙර අවුරුදු 2 සිට 5 දක්වා කාලයක වගා කිරීමයි. කෙටි හුවමාරු වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු ඇල්ඩර්, අළු, බර්ච්, ඕස්ට්‍රේලියාවේ කපුරු ගස්, පොප්ලර් සහ සයිකැමෝර් වැනි බෝග, අස්වනු නෙලා ගැනීමට පෙර අවුරුදු 8 සිට 20 දක්වා කාලයක වගා කිරීමයි.
පොසිල ඉන්ධන වන ගල් අඟුරු, ස්වාභාවික වායු සහ තෙල් වෙනුවට වගා කළ ඉන්ධන භාවිතා කිරීමෙන් ලැබෙන වාසියක් වනනේ ඉන්ධන දහනයේ දී පිටවන ප්‍රධාන හරිතාගාර වායුවක් වන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණයට සමාන ප්‍රමාණයක්, ශාක වර්ධනයේ දී අවශෝෂණය කර ගැනීමයි. නමුත් පොසිල ඉන්ධන දහනයේ දී , කාබන් දහනය වීමෙන් වායු‍ගෝලීය කාබන් ප්‍රමාණය වැඩි වී කාලයත් සමඟ කාබන් තැන්පත් විමෙන් පෘතුවියේ කාලගුණය වෙනස් වේ. මෙය මිහිතලය උණුසුම් වීමට බලපාන මුල්ම හේතුවයි. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Energy_forestry
එළිපෙහෙළි කිරීම

thumb|250px|දකුණුදිග ෆින්ලන්තයේ එළිපෙහෙළි කල වනයක්

**එළිපෙහෙළි කිරීම**, හෝ **කපා ඉවත් කිරීම** හෝ යනු, යම් පෙදෙසක ගස් සියල්ල හෝ බහුතරයක් හෝ ඒකාකාර ලෙසින් කපා දැමීමේ ක්‍රියාවලියකට ලක් කිරීමේ මතභේදකාරී වන විද්‍යාත්මක/ගස් කපා හෙලීමේ ක්‍රියාවලියයි.
මෙහි දී එළිපෙහෙළි කිරීම සඳහා කුඩාම ප්‍රදේශය තෝරා ගැනීමට එකඟතා ලියවිල්ලක් නොමැති නමුත් සාමාන්‍යයෙන් අක්කර 50 වඩා කුඩා ප්‍රදේශ සමහර අවස්ථාවලදී “එළිපෙහෙළි කිරීම ප්‍රදේශය” ලෙස නම් කර ඇත. අනෙකුත් ප්‍රයෝජන සඳහා හරවාගත් එළිපෙහෙළි කිරීම, වන ආරක්ෂක නිලධාරීන් මඟින් හඳුන්වනු ලබන්නේ “හැරවුම් භූමිය” ලෙසය. 

එළිපෙහෙළි කිරීමවලට ඇතුළත් වන්නේ
* Silvi වාගවේ එළිපෙහෙළි කිරීම, එනම් සෑම කඳක්ම ඉවත් කිරීමයි. මෙහි දී මතුපිට රෝපණයක් නොමැතිව වනය ප්‍රතිස්ථාපනය වේ.
* වාණිජමය එළිපෙහෙළි කිරීම (හෝ උසස් තේරීම්) එනම් අනෙකුත් ශාක ඉතුරු කර වාණිජමය වටිනාකමක් ඇති ශාක පමණක් ඉවත් කිරීමයි.

වන සංවර්ධන විද්‍යාව බිහි වීමට පෙර එළිපෙහෙළි කිරීම ක්‍රියාවට නංවා ඇතතේ, කැපීම් සඳහා භාවිතා කරන ප්‍රධාන ක්‍රමයක් ලෙසටය. මෙහිදී කපන ලද ප්‍රදේශ වෙනුවෙන් ප්‍රතිස්ථාපනයක් සිදු නොකර ඇති අතර, එය අනෙකුත් ප්‍රයෝජන සඳහා ගෙන ඇත. එසේත් නැති නම් ස්වාභාවිකවම ප්‍රතිස්ථාපනය වීම සඳහා ඉඩ හැර ඇත. ලෝකයේ නැවත වගා කිරීමක් සිදු නොකළ එළිපෙහෙළි කිරීම අත්හදා බලා තිබෙන්නේ, බොහෝ දුරට වටිනාකමක් සහිත ශාක පිහිටි වනාන්තරවලයි. උදාහරණ ලෙස පැරණි වනාන්තරවලයි. වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ දී එළිපෙහෙළි කිරීම මඟින්, එක් කාලයකට පමණක් අධික ආලෝක තීව්‍රතාවයක් අවශ්‍ය කරන විශේෂ, ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට පුළුවන. Silvi වගාවේ සිදු කරන එළිපෙහෙළි කිරීමවල දී වාණිජමය වන ආරක්ෂක නිලධාරීන්ගේ අවශ්‍යතාවයට අනුව ආලෝක හා පාංශු සාධක ලබා ගැනිම සඳහා වාණිජමය වටිනාකමක් නොමැති ශාක ද ඇතුළත්ව බොහෝ දුරට සියළුම ශාක ඉවත් කරනු ලබයි. අක්‍රමිකව සැලසුම් කරන එළිපෙහෙළි කිරීම මඟින් ඇති වන අයහපත් බලපෑම්, ප්‍රතිස්ථාපනය සැලසුම් නොකර සිදු කරන එළිපෙහෙළි කිරීම නිසා ඇතිවන අයහපත් බලපෑම්වලට සමානය. උදාහරණයක් ලෙස, ඇල භූමිවල සිදු කරන එළිපෙහෙළි කිරීම නිසා වැඩි වේග‍යකින් ඛාදනය වීම සිදු විය හැක.

ප්‍රවර්ගය:වන විද්‍යාව
තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාව

තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු වන කළමාණාකරන සංකල්පයකි. නොනැසී පවත්වාගෙන යන්නට අපි උත්සාහ කරන වන භාණ්ඩ හා සේවා කාණ්ඩයට අනුව, තිරසාර වනාන්තර කළමණාකරණයෙන් හා තිරසාර අස්වනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවෙන් මෙම සංකල්පය වෙනස් වෙයි. තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ මූලික පිළිගත් මතය වන‍්නේ වනාන්තරයෙන් ලබා ගන්නා භාණ්ඩ හා සේවා ප්‍රමාණය, එම වනාන්තරය නිෂ්පාදනය කළ යුත්තේ, පස, දියබස්නා ලක්ෂණ හෝ බීජ මූලාශ, අනාගතය වෙනුවෙන් විනාශ නොවන මට්ටම දක්වා පමණක් යන්නයි. ඒ වගේම මෙම සංකල්පයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිසාගේ භාවිතය මඟින් වනයට දැක්විය යුතු ගෞරවය අඩු කිරීමක් හෝ අනෙක් සත්වයනිට පාවිච්චි කිරීමට ඇති වනාන්තර ප්‍රමාණය විනාශ කිරීමක් හෝ සිදු නොවන බවත් මිනිසාගේ භාවිතය මඟින් අවසානයේ සාරවත් පරිසර පද්ධතියක් ලබා ගැනීමට උපකාරී වන බවත්ය. වන සංවර්ධන විද්‍යාව යන පදයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිස් වාසි සඳහා පාවිච්චි කරන්න නමුත් වනාන්තර තිරසාර කරන්න යන්නයි. එනම් මිනිසා වනාන්තරවලින් ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කරන භාණ්ඩ හා සේවා යන අමතර නිෂ්පාදිත වන, දැව, වෙනත් නිපැයුම්, වන ජීවිත සහ අනෙකුත් සම්පත් ලබා ගත යුත්තේ සාරවත් පරිසර පද්ධතියක් සෑදීම සඳහා මනාව කළමණාකරණය කර ගනිමින්  යන්නයි. 
පැහැදිලි ජලය, වන ජීවිත, නිර්මාණය කරන ලද ස්වාභාවික වැස්ම සහ ස්වාභාවික පුනරුත්තාපනය සඳහා වෙන් කළ බීජ ශාක සහිත වනාන්තරය  යන මේවා තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාවට ඇතුළත්ය. සංවේදී පරිසර පද්ධති යනු උස ශාක පමණක් නොව වනාන්තයේ සියළුම වස්තූන් එක්ව ගත් කළ සලකන දේයි. මුළු වනාන්තරයේ අයිතිය ය‍ටතේ පවතින ශාකවල සිට විවිධ ප්‍රමාණයේ ප්‍ර‍දේශ සඳහා පවතින කළමණාකරන සැලැස්මන් සංවර්ධනය සඳහා පවතින ශාක දක්වා, ඒකකයකට අවශය ශාක ප්‍රමාණය සමඟ සම්බන්ධ අනෙකුත් කරුණු වනනේ විභවීය ස්වාභාවික වගාව, වාර්ෂික වර්ධනය සහ පාදම් වර්ගඵලයයි. ඒ වගේම සලකන භූමි දර්ශනය හා එය තුළ වනය පවතින ස්ථානය යන්න පිළිබඳව ද සැලකිලිමත් වෙයි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Sustainable_forestry
දැව නොවන වන නිපැයුම්

**දැව නොවන වන නිපැයුම්** යනු දැව හැරුණු කොට වනාන්තරයේ ශාක හා සත්ව යන කොටස් දෙකෙන්ම බිහිවී සෑදෙන සියළුම භාණ්ඩයි. දැව නොවන වන නිපැයුම්, පවුලේ ආදායමට සහ ජීවිකාවට ආධාර වෙයි. ඒ වගේම බොහෝ දුෂ්කර සමාජනයන්ගේ සංස්කෘතික වැදගත්කමක් මෙයට හිමි ‍වේ. මෑතක සිට, තිරසාර සංවර්ධනය තුළ මෙහි භූමිකාව විශේ‍ෂ අවධානයකට ලක්වී තිබේ.
ත්‍රිමාන-සුමටකරණය

ඩිජිටල් සංඥා සැකසුම් ක්‍රියාවලීන් තුළදී සුමටකරණයක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ අධි විභේදන සංඥාවක් අඩු විභේදන මට්ටමකින් නිරූපණය කිරීමේ දී හට ගන්නා විරූපණ ලක්ෂණ (aliasing) අවම කර ගැනීමේ ක්‍රම‍වේදයයි. සුමටකරණය ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණය, පරිගණක රූප නිර්මාණය, ඩිජිටල් ධ්වනි යෙදුම් සහ අනෙකුත් යෙදුම් රාශියක් සඳහා භාවිත කෙරේ. 

ඡායාරූප තුළ විරූපණ ලක්ෂණ වක්‍ර රේඛා හෝ පටි නැතහොත් දුඹුරු පැහැ රටාවන්, කේතුක ජිද්‍රණ, ස‍ංකේතුකරණ හෝ අනවශ්‍ය පැල්ලම් විසුරුම් ලෙස දිස් විය හැක. ශබ්ද සීමාව තුළ මේවා රළු, විෂම හෝ විකෘති ස්වර නැතහොත් ඝෝෂාව ලෙස ශ්‍රවණය වේ. 

සුමටකරණය යනු පටිගත කෙරෙන (හෝ නැවත කියවන) උපාංගයෙහි විසඳුම් හැකියාවට වඩා ඉහල සංඛ්‍යාතයන් සහිත සංඥා කොටස් ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙම ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අඩු විභේදනය මට්ටමකින් (නැවත) නියැදි ලබා ගැනීමට පෙර සිදු කෙරේ. සංඥාවෙහි මෙම කොටස ඉවත් කිරීමෙන් තොරව නියැදි ලබා ගැනීම සිදු කළ විට රූපයෙහි (1-a) ඉහල ප්‍රදේශයේ සුදු කළු අපැහැදිලි ප්‍රදේශයක් ඇති වේ. 

සංඥා ප්‍රතිග්‍රහණයේ දී සහ ධ්වනි යෙදුමවලදී ප්‍රතිසම සිට සංඛ්‍යාක දක්වා පරිවර්තනය කෙරෙන උපාංගයක් මඟින් නියැදි ලබා ගැනීමට ප්‍රථම ආදාන සංඥාවන් ඒවායේ ඇති එම සංඛ්‍යාත පරාසයට අයත් නොවන කොටස් ඉවත් කිරීම සඳහා ප්‍රතිසම සුමටකරණ පෙරහනක් තුළින් ‍යැවීම මඟින් බොහෝ විට සුමටකරණය කෙරේ. ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණයේ දී භාවිතා වන ප්‍රකාශ සුමටකරණ පෙරහන් ද්විවර්තක ද්‍රව්‍යවලින් නිපදවා ඇති අතර ඒවා මඟින් අවකාශ ප්‍රකාශ සීමාව තුළ සංඥාව සුමටනය කෙරේ. එහිදී සුමටන පෙරහන මඟින් සිදු කෙරෙනුයේ ඩිජිටල් සංවේදකයේ සීමාවට පහල මට්ටමක් දක්වා රූපයේ විභේදනය ගෙන ඒම සඳහා එය මඳක් බොඳ කිරීම වේ. (පික්සල් පිහිටුම් විශාලත්වය ඉහල යන තරමට සංවේදක මට්ටමින් ලබා ගත හැකි විභේදනය අවම වේ.)

සුමටකරණයෙහි සෛද්ධාන්තික සාධාරණීකරණය සඳහා සංඥා සැකසුම සහ aliasing ට අදාල ලිපි සලකා බලන්න. මෙම ලිපියෙහි ඉතිරි කොටස පරිගණක රූප නිර්මාණයේ දී භාවිතා කෙරෙන සුමටන ක්‍රම සඳහා වෙන් වී ඇත.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Anti-aliasing
සජීවීකරණ විචල්‍ය (Avar)

කිසියම් චරිතයක් වැනි සජීවීකරණය කළ වස්තුවක කිසියම් කොටසක පිහිටුම පාලනය කරන විචල්‍යයක් සජීවීකරණ විචල්‍යයක් නම් වේ. උදාහරණයක් ලෙස Pixar සමාගම මගින් නිර්මාණය කළ Toy Story චිත්‍රපටයෙහි අඩංගු Woody නම් චරිතය සදහා මෙවැනි විචල්‍ය 700ක් (මුහුණ සඳහා විචල්‍යයන් 100ක්) අඩංගු විය. රූප රාමුවෙන් රූප රාමුවට අනුයාත සජීවීකරණ විචල්‍ය සමූහයක් චරි‍තයක සියලු චලන පාලනය කරයි. නිෂ්පාදන අවධියේ දී ඒවා සැකිලි ආකෘතියක සන්ධි නිරූපණය සඳහා භාවිතා කෙරේ. පසුව ඒවා සම්පූර්ණ දැලිස් ආකෘතිය හෝ ‍බහුඅස්‍ර මඟින් නිර්මිත ආකෘති‍ය තුළට අන්තර්ගත කෙරේ. අවසානයේ දී පෘෂ්ටයන් එක් කෙරෙන අතර ඒත් සමඟම නිමි දර්ශනය නිෂ්පාදනය සඳහා දීර්ඝ විදැහුම්කරණ ක්‍රියාවලියක් සිදු කළ යුතු වේ.  

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Avar_%28animation_variable%29
බ්ලෙන්ඩර් (මෘදුකාංගය)

**බ්ලෙන්ඩර්** යනු නිදහස් මෘදුකාංගයක් ලෙස නිකුත්කරන ලද 	සජීවීකරණ වැඩසටහනකි. එය ආකෘතීකරණය , UV නිරාවරණය , වයනය , මෙවලම් , ජල අනුහුරුකරණ , සජීවීකරණය කිරීම , විදැහීම , අංශු හා අනෙකුත් අනුහුරුකරණ , රේඛීය නොවන සංස්කරණය කිරීම් , සංයුතීකරණය කිරීම් හා අන්තර් ක්‍රියාකාරී 3D යෙදුම් නිර්මාණය කිරීමට යොදා ගත හැක.බ්ලෙන්ඩර් , මයික්‍රොසොෆොට් වින්ඩෝස්, මැක් OS X , ලිනක්ස් , IRIX , සොලාරිස් , නෙට් BSD , ෆ්රී BSD, ඕපන් BSD යන මෙහෙයුම් පද්ධති ඇතුළත්ව මෙහෙයුම් පද්ධති ගණනාවක් සඳහා භාවිතයේ ඇත.තවද BeOS , ස්කයි OS, ඇමීගා OS , මෝප් OS හා පොකට් PC සඳහා අනවසර සංස්කරණ ද ඇත.බ්ලෙන්ඩර්ට සොෆ්ට්ඉමේජ් XSI, සිනමා 4D , 3 ds Max , ලයිට් වේව් හා මායා වැනි ඉහළ ගණයේ 3D මෘදුකාංගවලට සමාන මානයකින් හා ගැඹුරකින් යුත් රොබස්ට් අංගයක් ඇත. මෙම අංගයට දෘඩ වස්තු තරල හා මෘදු වස්තු ගතිකය වැනි දියුණු අනුහුරුකාරක මෙවලම් , ආකෘතීකරණ මෙවලම් මත පදනම් වූ නවීකාරක , ප්‍රබල චරිත සජීවීකරණ මෙවලම් , මංසල් මත පදනම් වූ ද්‍රව්‍යය හා සංයුක්ත පද්ධති හා කාවැද්දුම් උපදේශාවලීකරණය සඳහා වූ පයිතන් ඇතුළත් වේ.

## References
thumb|
දෘඩාංග ත්වරණය

පරිගණක විද්‍යාවේ දී දෘඩාංග ත්වරණය යනු මෘදුකාංග සාමාන්‍ය CPU මත ධාවනය වීම තුළ සමහරක් කාර්යයන් කළ හැකි ප්‍රමාණයට වඩා වේගයෙන් සිදු කිරීමට දෘඩාංග භාවිතයයි. දෘඩාංග ත්ව‍ර‍ණයේ නිදසුන්වලට ග්‍රැෆික් සැකසුම් ඒකකවල ක්‍රියාකාරීත්වයේ බ්ලිටිං (blitting) ත්වරණය හා CPU හි සංකීර්ණ ක්‍රියාවලි සඳහා වූ උපදෙස් ඇතුළත් වේ. 

සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රොසෙසර අනුක්‍රමික වන අතර උපදෙස් නිකුත් කරන්නේ එකින් එකය. ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි දියුණු කිරීමට විවිධ තාක්ෂණික ක්‍රම යොදා ගන්නා අතර දෘඩාංග ත්වරණය එයින් එකකි. දෘඩාංග හා මෘදු කාංග අතර ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ සංගමනයයි. එමඟින් දෘඩාංගවලට මෘදුකාංගවලට වඩා වේගවත් වීමට ඉඩ සලස්වයි. දෘඩාංග ත්වරණ කාරක පරිගණකමය වශයෙන් බලවත් මෘදුකාංග කේතයක් සඳහා නිර්මාණය කර ඇත. ග්‍රැනුලැරිටි (granularity) මත පදනම්ව , MPEG2 හි චලිත නිමානයහි මෙන් දෘඩාංග ත්වරණය කුඩා ක්‍රියාකාරී ඒකකයක සිට විශාල ක්‍රියාකාරී කොටසක් දක්වා විචලනය විය හැක.

ත්වරණය සිදු කරණ දෘඩාංගය CPU ගෙන් වෙන් වූ ඒකකයක පවතින විට දෘඩාංග ත්වරණ කාරකයක් ලෙස හෝ වඩාත් විශේෂිතව ග්‍රැෆික් ත්වරණකාරකයක් හෝ ‍ෆ්ලෝටිං පොයින්ට් ත්වරණ කාරක, etc ලෙස හැඳින්වේ. කෙසේ නමුත් එම වදන් පරණ වන අතර විස්තරාත්මක බවින් අඩු වීඩියෝ පත් හෝ ග්‍රැෆික් පත් වැනි වදන්වලින් ප්‍රතිස්ථාපනය වී ඇත.

## References
http://en.wikipedia.org/wiki/Hardware_acceleration

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
ප්‍රවර්ගය:දෘඩාංග
ඉමැජීන් ( 3D ආකෘතීකරණ මෘදුකාංගය )

**ඉමැජින්** යනු මුලින්ම ඇමීගා පරිගණකවලට හා පසුව MSDOS හා මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් පරිගණක සඳහාද පැමිණි අතිනවීන 3D ආකෘතීකරණ හා කදම්භ අනුරේඛනය කරන වැඩසටහනක නමකි. එය නිෂ්පාදනය කරනු ලැබුවේ ඉම්පල්ස් සමාගම් මගිනි. එය එහි වස්තු සඳහා iob දිගුව යොදා ගන්නා ලදී. ඉමැජීන් ඇමීගා පරිගණක සඳහා ඉම්පල්ස් විසින්ලියන ලද ටර්බෝ සිල්වර් මෘදුකාංගයේ ව්‍යුත්පන්නයකි. මෙම වැඩසටහනේ වින්ඩෝස් සංස්කරණය ඉම්පල්ස් 3D මෘදුකාංග වෙළඳපොලෙන් ඉවතට විසි වීමත් සමග නැතිවී ගියේය. නමුත් ඇමීගා සංස්කරණය දැනට CAD ටෙක්නොලොජීස් මගින් නඩත්තු කිරීම සහ විකිණීම සිදු කරයි.
හුඩීනි (මෘදුකාංගය)

මෙය කැනඩාවේ ටොරොන්ටෝහි මූලස්ථානය පිහිටා ඇති Side Effects Software ආයතනය මඟින් නිර්මාණය කර ඇති ඉහල ක්‍රියාකාරීත්වයකින් යුත් ත්‍රිමාණ සජීවීකරණ පැකේජයක් වේ. අනෙකුත් මෘදුකාංග පැකේ‍ජ මඟින් මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් වෙනස් වනුයේ එය පූර්ණව පටිපාටීය පරිසරයක් ලෙස සැලසුම් කර ඇති බැවිනි.

## ලක්ෂණ
Houdini මෘදුකාංගය මඟින් ත්‍රිමාණ නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රයට අයත් සියළු ප්‍රධාන කොටස් ආවරණය කෙරේ. ඒවාට,

*ආකෘති නිර්මාණය - බහු අස්‍ර, (ධුරා අනුක්‍රමණ) NURBs/බෙසියර් වක්‍ර/ Patches & Trims ,  මිත ගෝල ආදිය ඇතුළුව සියළු සම්මත ජ්‍යාමිතික උපාංග ඇතුළත් වේ. 
*සජීවීකරණය - යතුරුදර්ශන සජීවීකරණය සහ අමු චැනල සැකසුම (CHOPs), චලන ප්‍රතිග්‍රහණය සඳහා හැකියාව පැවතීම.
*අංශු 
*ගතිකයන් - දෘඩ වස්තු ගතිකය, ගණනය කිරීම් භාවිත වන ද්‍රව ගතිකය, වක්‍ර (Wire) ගතිකය, ඇඳුම් අනුරූපණය 
*ආලෝකකරණය - මංසල මත පදනම් වූ සෙවනැලි පාලනය, IPR නිරීක්ෂකයක් තුළ ආලෝකකරනය සහ ප්‍රතිආලෝකරණය
*විදැහුම්කරණ - විවිධ විදැහුම්කරණ සඳහා සහයෝගය සපයයි. Mantra හැරුණු විට Renderman, Mental Ray සහ අනෙකුත් විවිධ ආයතන මඟින් සපයන සංරචක සඳහා සහයෝගය සපයයි. 
*පරිමාමිතික ගුණ - ජනනය/ ගහණය/ හැසිරවීම/ අදිශ සහ දෛශික ක්ෂේත්‍රවල විදැහුම්කරණය.
*සංයුක්තකරණය - ඉපිලුම් ලක්ෂ්‍ය ගැඹුරු (ස්ථරමය) රූප සඳහා සම්පූර්ණ සංයුක්තකාරකයකි. 
*Plugin නිර්මාණය - භාවිත කරන්නාට විස්ථාරනය කරගත හැකි වන පරිදි වැඩි දියුණු කිරීමේ පුස්තකාලයක් අඩංගු වෙයි. 

Maya මෘදුකාංගය මෙන්ම Houdini මෘදුකාංගය ද විවෘත පරිසරයක් සහිත එකක් වන අතර ප්‍රචලිත Tcl/Tk පිටපත් රචක භාෂාව සහ උපකරණ කට්ටලය භාවිතා කරයි. (Maya වල භාවිතා වන හිමිකාරී MEL වලින් මෙය වෙනස් වේ.) Houdini මෘදුකාංගය ද එයටම අයත් CShell ආකාර පිටපත් රචක භාෂාවක් පවතින අතර එය Hscript නම් වේ. කෙසේ නමුත් සොකට් සන්නිවේදනය සඳහා පහසුකම් පවතින ඕනෑම ප්‍රධාන පිටපත් රචක භාෂාවකට Houdini මෘදුකාංගය සමඟ අන්තර්ක්‍රියා කළ හැක. මෙම මෘදුකාංගයේ 9වන ආකාරයේ පටන් එයින් මුල් ප්‍රකාශක භාෂාව සහ Hscript සඳහා ආදේශකයක් ලෙස Python භාෂාව ලබා දේ. 

ප්‍රවර්ගය:මෘදුකාංග
ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිමාණ සජීවීකරණය
ලයිට්වේව් 3D (මෘදුකාංගය )

ලයිට්වේව් 3D 
ලයිට්වේව් 3D 9.0 හි තිර ඡායාරූපයක් ( ආකෘතිය)

ලයිට්වේව් 3D යනු නිව්ටෙක් මගින් දියුණු කරන ලද උසස් ගණයේ පරිගණක ග්‍රැෆ්‍රික් වැඩසටහනකි. මෙහි නවතම නිකුත් කිරීම වින්ඩෝස් හා මැක්  OS X  මත ධාවනය වන අතර ඉන්ටෙල් මැක් මත ධාවනය වීමට තෝරා ගෙන ඇත. ලයිට්වේව්ගේ ජාල විදැහුම් පද්ධති, ස්ක්‍රීමර්නෙට් ද ඉනක්ස් වේදිකාවලට යවා ඇත. 

## දළ විශ්ලේෂණය
ලයිට්වේව් යනු එය තුළම නිෂ්පාදනය කර ඇති රේඩියෝසිටි (Radiosity) එන්ජිමක් සමග වූ  කෝස්ටික්ස් සඳහා සහාය වීම පිණිස සංකීර්ණ ආලෝක ගණනය කිරීමේ ආකෘතියක් සහිත මුල්ම 3D පැකේජ අතරින් එකකි. ලයිට්වේව් තුළ ඇති බොහෙ‍ාමයක් අංග බහුපොට ආකාර වේ. එනම් එම සංරචකවලට සංකීර්ණ ගණනය කිරීම් සිදු කිරීමේදී එකම යන්ත්‍රය තුළ බහු පොසෙසර  වෙන වෙනම යොදා ගත හැක. පරිගණක වැඩසටහන් ගත කරුවන්ට ලයිට්වේව්හි හැකියාවන් ඇතුළත් කර ඇති SDK භාවිතයෙන් මෙන්ම C භාෂාව මත පදනම් වූ L ස්ක්‍රිප්ට් නමින් හඳුන්වන විශේෂ භාෂාවක් භාවිතයෙන්ද වැඩිදියුණු කළ හැක. උප ඒකක ආකෘතීකරණය 3D පැකේජ මොඩෝට ඉතාමත් සමාන වේ. එම නිසා සමහරක් මිළදී ගැනීමේ ක්‍රමවලදී එම පැකේජ දෙක එකට බණ්ඩල ගත කර ඇත. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Lightwave
මුහුණු පිළිබඳ වූ පරිගණක සජීවීකරණ - තාක්ෂණික ක්‍රම - 2D සජීවීකරණ

ද්විමාන මුහුණු පිළිබඳ සජීවීකරණය සාමාන්‍යයෙන් පදනම් වෙන්නේ රූප පරිවර්තනය කිරීම මතයි. මෙම රූපවලට නිශ්චල ඡායාරූප හා වීඩියෝ අනුක්‍රම ඇතුළත් වේ. රූප මෝර්ප් කිරීම යනු ඉලක්ක කරන ලද නිශ්චල ඡායාරූප 2ක් අතර හෝ වීඩියෝ අනුක්‍රමයක රාමු 2ක් අතර සංක්‍රාමී ඡායාරූප නිපදවීමට ඉඩ ලබා දෙන තාක්ෂණික ක්‍රමයකි. මෙම මෝර්ප් කිරීමේ තාක්ෂණික ක්‍රම සාමාන්‍යයෙන් සමන්විත වන්නේ ජ්‍යාමිතික විරූපණ තාක්ෂණික ක්‍රමවල සංයුක්තයකිනි. එමඟින් එම ඉලක්කගත රූප නිවැරදි ලෙස සකසන අතර රූප වයනයේ මෘදු සංක්‍රාමණයක් ඇති කරන ක්‍රොස් ෆේඩ් කිරීමක් ද සිදු කරයි. රූප මෝර්ප් කිරීමේ මුල් කාලීන උදාරහණයක් මයිකල් ජැක්සන්ගේ “Black or White” වී‍ඩියෝවෙහි දැකගත හැක. 1997 දී ජීව විද්‍යාත්මක හා පරිගණක අධ්‍යයන MIT මධ්‍යස්ථානයේ සේවය කරන එසාට් හා පොගියෝඩ් විසින් කතා කරන සජීවීකරණ නිර්මාණය සඳහා විසෙම්ස් (Visemes) නිරූපණය කරන රූප යතුරුරාමු අතර මෝර්ප් වන MikeTalk නමින් හඳුන්වන පද්ධතියක් නිර්මාණය කරන ලදී.

රූපවලින් වූ සජීවීකරණවල තවත් ආකාරයක් වීඩියෝ පටයකින් ග්‍රහණය කරන ලද අනුක්‍රම එකට ඈඳීමකින් සමන්විත වේ. 1997 දී Bregler et al. විසින් වීඩියෝ නැවත ලිවීම ලෙස හැඳින්වූ තාක්ෂණික ක්‍රමයක් විස්තර කරන ලදී. එහිදී නිරූපණය කරන්නෙකුගේ අඩියාව ශබ්දය පිළිබඳ වූ ඒකකවලට අනුරූපව කොටස්වලට වෙන්කරන අතර ඉන්පසු ඒවා එකට මිශ්‍ර කර කථකයාගේ නව සජීවීකරණ නිර්මාණය කරනු ලබයි. වීඩියෝ නැවත ලිවීම වීඩියෝවල වූ තොල් චලනයන් ස්වයංක්‍රීයව ග්‍රහණය කර ගැනීමට පරිගණක දෘශ්‍ය තාක්ෂණික ක්‍රම භාවිතා කරන අතර මෙම අංග වෙන් කර ගන්නා ලද ශබ්දය පිළිබඳ වූ ඒකක සකස් කිරීමේ දී හා මිශ්‍ර කිරීමේ දී යොදා ගනී. මෙම සජීවීකරණ තාක්ෂණික ක්‍රමය මඟින් නිර්මාණය වනු ලබන්නේ, මුහුණෙහි පහළ කොටසේ සජීවීකරණ පමණි. ඉන්පසු මේවා නිරූපණය කරන්නාගේ වීඩියෝ සමඟ එකට සම්බන්ධ කර අවසාන සජීවීකරණය නිෂ්පාදනය කරනු ලබයි.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Computer_facial_animation#2D_Animation
පවර්පොයින්ට් සජිවිකරණය

**පවර්පොයින්ට් සජිවිකරණය** යනු ක්‍රිඩා හෝ  චිත්‍රපට නිර්මානය සදහා මයික්‍රෝසොෆ්ට් පවර්පොයින්ට් මෘදුකාංගය සහ ඒහා සමාන වෙනත් මෘදුකාංග භාවිතා කෙරෙන සජිවිකරණ ආකාරයකි. අභිමත සජිවිකරණ, ඇදිම් උපකරණ සහ ස්ලයිඩ් භාවිතයෙන් පවර්පොයින්ට් මෘදුකාංගය තුළ සජිවිකරණය නිර්මාපකයක් ක්‍රිඩාවක් හෝ චිත්‍ර පටයක් නිර්මාණය කරයි. 

## අභිමත සජිවිකරණ
අබිමත සජිවිකරණය යනු පවර්පොයින්ට් මෘදුකාංගයේදී ස්ලයිඩ් ප්‍රදර්ශණයේදී සජිවිකරණය වන ආකාරයට වස්තුවක් මත යෙදිය හැකි ප්‍රයෝග සමුහයකි. Custom Animation නම් කාරකය මගින් (Slide show /  Custom Animation)  හෝ Visual Basic for Applications (VBA) මගින් ඒවා යෙදිය හැකි වේ. පවර්පොයින්ට් 2000 මෘදුකාංගය සහ එහි ඊට පැරණි ආකාර වල මතුවීම, අතුරුදහන්වීම සහ පියඹා ඒම වැනි මූලික ප්‍රයෝගයන් අන්තර්ගත විය. පවර්පොයින්ට් 2002 / XP පසු ආකාර වලදී අබිමත සජිවිකරණ හැකියාවන් වැඩි දියුණු කොට මූලික කොටස් 4 කට වෙන් කර නව සජිවිකරණ ප්‍රයෝග අන්තර්ගත කොට තිබුණි. මෙම කොටස් 4 ඇතුල්වීම (Entrance), අවධාරණය (Emphasis), පිටවීම (Exit) සහ චලන පත (Motion Paths) නම් විය.

මේ අතරින් ඇතුළ්වීම සම්බන්ධ ප්‍රයෝගයන් වස්තුවක් මත යෙදවු විට ස්ලයිඩ් ප්‍රදර්ශනය අතර තුර ඒවා සජිවීකරණ ප්‍රයෝගයන් සහිතව දර්ශණයට ඇතුල් වේ. අවධාරණ ප්‍රයෝග මගින් වස්තුවක් ඒවා පිහිටන ස්ථානයේදීම සජිවිකරණය කරීම සිදු කරයි. පිටවීමේ ප්‍රයෝග යෙදු විට ප්‍රදර්ශනය අතරතුර වස්තූන් සජිවීකරණ සහිතව දර්ශණයෙන් ඉවත් වෙයි. චලන පථ මගින් ප්‍රදර්ශනය තුල වස්තූන්ට විවිධ චලන දැක්වීමේ හැකියාව ලැබේ. මෙම එක් එක් ප්‍රයෝගය සදහා ආරම්භය (ක්ලික් කල විට, පෙර ප්‍රයෝගය සමග, පෙර ප්‍රයෝගයට පසු ආදි ලෙස), පමාකිරීම, වේගය, ප්‍රත්‍යාවර්ථනය සහ  එකවර කියාත්මක වීම වශයෙන් විචල්‍යයන් අන්තර්ගත වේ. මේ හේතුවෙන් සජිවිකරණයන් වඩාත් නම්‍යශීලි සහ අන්තර්ක්‍රියාකාරි තත්ත්වයට පත් කෙරෙන අතර මෙය ඇඩෝබ් ෆ්ලෑෂ් මෘදුකාංගයට සමාන වේ.

## සජිවිකරණ එකවර ක්‍රියාත්මක කරවීම
මයික්‍රෝසොෆ්ට් පවර් පොයින්ට් 2002/XP මෘදුකාංගය සහ එහි පසු ආකාර වල (කෙසේ නමුත් මේ දක්වා මැකින්ටොෂ් පරිගණක සදහා මෙය හදුන්වාදී නොමැත) සජිවිකරණය එකවර ක්‍රියාව‍ට නැංවීමේ හැකියාවක් අන්තර්ගත වේ. මේ මගින් සජිවිකරණ නිර්මාපකයා හට ස්ලයිඩ් ප්‍රදර්ශනයේ නිෂ්චිත වස්තුවක් මත ක්ලික් කල විට පමණක් ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රයෝගයන් යෙදීමේ හැකියාව ලැබේ. 

ප්‍රවර්ගය:මෘදුකාංග
ප්‍රවර්ගය:මයික්‍රෝසොෆ්ට්
ඔටෝඩෙස්ක් සොෆ්ට්ඉමේජ්

**ඔටෝඩෙස්ක් සොෆ්ට්ඉමේජ්**, හෝ පහසුවෙන් **සොෆ්ට්ඉමේජ්** (), යනු ඇවිඩ් ටෙක්නොලොජි ආයතනයේ උප ආයතනයක් වන සොෆ්ට්ඉමේජ් ආයතනය මගින් නිර්මාණය කරන ලද ඉහළ ගණයේ 3D ග්‍රැෆික් යෙදුමකි. මෙය චිත්‍රපටි, පරිගණක ක්‍රීඩා හා ප්‍රචාරක කර්මාන්තවලදී 3D  වටපිටා හා දර්ශන නිෂ්පාදනය සඳහා බහුලව භාවිතා කෙරේ. 

පරිශීලකයන්ගේ විවිධ වූ අවශ්‍යතා හා මූල්‍යමය තත්වයන්ට ගැලපෙන පරිදි ‍ සොෆ්ට් ඉමේජ් ආයතනය විසින් මෙම මෘදුකාංගයේ විවිධ සංස්කරණ 4ක් නිර්මාණය කර ඇත. ඒවා නම් අධ්‍යාපනය, පදනම,අත්‍යවශ්‍ය හා උසස් (education, foundation, essentials and advanced) යන ඒවාය. 

තවත් සංස්කරණ 2ක් ක්‍රීඩා නවීකරණය කිරීමේ සමාජ සඳහා නිපදවා ඇත. ඒවා නම් සොෆ්ට්ඉමේජ් XSI මොඩ් ටූල් හා ‍ හාෆ් ලයිෆ් - 2 සඳහා වූ සොෆ්ට්ඉමේජ් mXSI EXP යන ඒවාය‍.  පසුව සඳහන්කළ සංස්කරණය වෑල්ව් මෘදුකාංග හා සමීප සබඳතාවයකින් යුතුව නිර්මාණය කර ඇති අතර එසේ කර ඇත්තේ ක්‍රීඩා නවීකරණ කිරීමේ සමාජයට විශේෂයෙන් හාෆ් ලයිෆ් - 2 සඳහා වූ අන්තර්ගත නිර්මාණය කිරීමටය.

## References
http://en.wikipedia.org/wiki/Autodesk_Softimage
ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ ශිල්පය

**ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ ශිල්පය** යනු අතාත්වික ත්‍රිමාණ ආකෘතියක් ද්විමාන වස්තුවක් මත මුද්‍රණය කිරීමේ ක්‍රමයකි. ත්‍රිමාණ වස්තුවක් මත ද්විමාන රූපයක් යෙදීම සම්බන්ධයෙන් pad මුද්‍රණ ශිල්පය පිළිබඳ ලිපිය බලන්න. ත්‍රිමාණ මුද්‍රණය සීඝ්‍ර ප්‍රතිරූප නිර්මාණ තාක්ෂණ ඛාණ්ඩයක් වේ. සාමාන්‍යයෙන් ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර එක මත එක ස්ථර වශයෙන් මුද්‍රණය මඟින් ත්‍රිමාණ වස්තුවක් ගොඩනැඟීම සිදු කරයි. ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සාමාන්‍යයෙන් අනෙකුත් ආකලන නිෂ්පාදක තාක්ෂණයන්ට සාපේක්ෂව වඩාත් සීඝ්‍ර, ලාභදායී සහ භාවිතයට වඩාත් පහසු ක්‍රමයක් වේ. 

## විභේදන බලය 
විභේදන බලය ස්ථර ඝනකම මඟින් ද  x-y විභේදනය dpi මඟින් ද දෙනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් ස්ථර ඝනකම මයික්‍රෝන 100ක (0.1mm) පරාසයේ පවතින අතර x-y විභේදනය ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සඳහා අදාල වන අගයන්ට සන්සන්දනය කළ හැක. අංශුන්ගේ විෂ්කම්භය (ත්‍රිමාණ ලක්ෂ්‍ය) මයික්‍රෝන 50-100 දක්වා (0.05-0.1 mm) විය හැක.  

## ස්වයං ප්‍රතිවර්ථනය 
මේ වන විට නිෂ්පාදනය කිරීමට සෛද්ධාන්තිකව ඉලක්කගත ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර වර්ගයක් වනුයේ තමන‍්ගේම පිටපත් නිර්මාණය කළ හැකි ආකාරයේ ත්‍රිමාණ මුද්‍රණ යන්ත්‍රයි. එවන් එක් නිෂ්පාදන අවධියේ පවතින මුද්‍රණ යන්ත්‍රයකට පරිපථ පුවරු මුද්‍රණයත් ප්ලාස්ටික් කොටස් නිර්මාණයත් සිදු කළ හැක. එය නමින් ‍RepRap නම් වන අතර GNU අවසර පතක් යටතේ නිකුත් කෙරේ. එයට ලෝහ මත විස්තර මුද්‍රණය කිරීමේ හැකියාව ලබා දීම සඳහා පර්යේෂණ සිදු කෙරමින් පවතී. මෙම මුද්‍රණ යන්ත්‍රයේ නිර්මාතෘ මෙසේ පවසන ලදී. “සැලසුම සහ එය පාලනය කරන මෘදුකාංගය පමණක් නොව ආරම්භයේ පටන් සම්පූර්ණ උපාංග සමුදායම අයත් වන පරිදි සියල්ල විවෘත ආකාරයට සකස් කිරීම අපගේ අරමුණයි.” මෙම මුද්‍රණ යන්ත්‍රයට එහි සැලසුමේ වැඩි දියුණු කළ ආකාර බාගත කොට ගෙන තමාගේම වඩාත් නව සහ දියුණු ආකාරයක් නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව ද ඇත
ටීනේජ් මියුටන්ට් නින්ජා ටර්ටල්ස් (චිත්‍රපටිය)

TMNT (සමහරක් විටෙක ටීනේජ් මියුටන්ට් නින්ජා ටර්ටල්ස්  ලෙස හැඳින්වෙන) යනු ටීනේජ් මියුටන්ට් නින්ජා ටර්ටල්ස් අධිකාරිය මත පදනම් වූ 2007 චිත්‍රපටියකි. එම චිත්‍රපටිය මඟින් ෂ්රෙඩර් ඉදිරියේ ඔවුන්ගේ පරාජයෙන් පසු මෙම සූර වීර ඉබ්බන් වෙන් වෙන්ව ජීවත් වන ආකාරය පෙන්නුම් කරයි. මේ අතරතුර නිව් යෝර්ක් නගරයේ යම් අසාමාන්‍ය දෙයක් සිදු වෙයි. පුරාතන සත්වයින්ගෙන් යුත් හමුදාවක් විසින් ලෝකය ආක්‍රමණය කිරීමට සැරසෙන අතර එය බේරා ගැනීම  සඳහා මෙම සූර වීර ඉබ්බන් නැවත එකතු විය යුතුය. 

මෙය පරිගණකය මඟින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රූපවලින් යුත් (Imagi සජීවීකරණ ස්ටුඩියෝව මඟින්) ප්‍රථම Teenage Mutant Ninja Turtles චිත්‍රපටිය විය. මීට පෙර චිත්‍රපටි සජීවී ක්රියාදාම්වලින් යුක්ත විය. මෙය මෙම කාණ්ඩයේ 4 වන චිත්‍රපටිය වූ අතර වසර 14 කට පසු ආ පළමුවැන්න විය. මීට පෙර චිත්‍රපටිය නිදහස් වූයේ 1993 දීය. කාලානුක්රමිකව චිත්‍රපටිය ප්රදර්ශනය වූයේ මුල් චිත්‍රපටිවලට පසුවය. මෙම චිත්‍රපටිය 2007 මාර්තු 23 වනදා නැඟෙනහිර යුරෝපානු රටවල් ගණනක හා ආසියානු රටවල්වල, 2007 මාර්තු 23 වනදා එක්සත් ජනපදයේ, කැනඩාවේ හා එක්සත් රාජධානියේ හා 2007 අප්රේල් 5 වනදා ඔස්ට්‍රලියාවේ දී නිකුත් කරන ලද අතර ඉන් පසුව අනෙකුත් රටවල් විශාල ප්රමාණයක ද නිකුත් කිරීම ද සිදු විය. එහි විවෘත කිරීමේ දී සති අන්තයේ දී එය එක්සත් ජනපදයේ #1 චිත්රපටිය විය. එමඟින් ගෙන එන ලද ආදායම ඩොලර් මිලියන 25.45ක් විය. 

එම චිත්‍රපටියේ ඉබ්බන් 4 දෙනා (ලියනාඩෝ, ඩොනටෙලෝ, රෆායෙල් හා මයිකල් ඇන්ජෙලෝ මෙන්ම ස්ප්ලිටර්, සැසී ජෝන්ස් හා ඒප්රිල් ඕනීල් පෙනී සිටී) එහි ප්‍රධාන දුෂ්ටයන් වන්නේ මැක්ස් වින්ටර්ස්, කරයි හා ෆුට් ක්ලෑන්ය. මෙහි කටහඬවල් ක්රිස් ඉවාන්ස්, සාරා මිචෙල් ජෙලර්, ෆ්රැට්රික් ස්ටූවර්ට් හා සිං ෂියි විසින් සපයනු ලැබේ. මෙය මාර්කෝ ඉවමට්සුගේ අවසාන චිත්රපටිය ද විය. 

ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා චිත්‍රපට
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපට
ගුරුත්වජ ත්‍වරණ‍ය

ලක්ෂීය ස්කන්ධයක් මත වෙනත් ලක්ෂීය ස්කන්ධයක් මගින් යෙදෙන F බලයක් නිසා හටගන්නා ත්වරණය a1  යැයි සිතමු. නිවුටන්ගේ දෙවන නියමයට අනුව  F = m1a1  වන අතර ඒ අනුව  a = F/m1  , F හි අගය ඉහත සමීකරණවල ආදේශයෙන්,

	       	එසේම     

ගුරුත්වජ ත්වරණය (පොදුවේ ත්වරණය ද) මනිනු ලබන SI  ඒකක ( සම්මත ඒකක) (m/s2 or ms-2) “තත්පර වර්ගයට මීටර්” වන අතර තත්පර වර්ගයට අඩි ගැල සහ ජී යන ඒකක මැනීමට යොදාගන්නා  SI  ඒකක නොවන ඒකක අතර වේ.

m1  වන ස්කන්ධයක් මත m2  වන ස්කන්ධයක් මගින් යොදනු ලබන ගුරුත්වජ බලයට සමාන බලයක් m1 ස්කන්ධය විසින්  m2  ස්කන්ධය මතද යොදනු ලබයි. එමනිසා පහත සමීකරණයේ ආකාරයට එක් ස්කන්ධයක් අනෙක් ස්කන්ධයට සාපේක්ෂව ගුරුත්වජ ත්වරණයකට ලක්වේ.

		 

m2  හා සාපේක්ෂව m1 නොසැලකිය හැකි තරම් කුඩා අගයක් ගන්නා විට ගුරුත්වජ ත්වරණයේ අගය ආසන්න වශයෙන් එකම නියත අගයක් වේ. (එබැවින් කුඩා ස්කන්ධ සඳහා ගුරුත්වජ ත්වරණය ආසන්න වශයෙන් එකම අගයක් ගනී). නමුත් m1 ස්කන්ධය විශාල ස්කන්ධයකන් නම් ගුරුත්ජ ත්වරණය ලබාගැනීමේ දී  m1 හා m2 ස්කන්ධ දෙකම සැලකිය යුතුවේ. උදාහරණයක් වශයෙන් යම් ග්‍රහකයක් මතුපිට යම් දුරකින් නිකුත් කරන කුඩා ගල් හෝ පාෂාණ කැබලි එම ග්‍රහවස්තුවේ වැදී විනාශ වන තෙක්ම එය දෙසට ත්වරණය වෙමින් එකම මාර්ගයක ගමන් කරන  නමුත් ග්‍රහකයේ ස්කන්ධයට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු හෝ ඊට විශාල වස්තුවක් පෙර සදහන් කළ ස්ථානයෙන්ම නිකුත් කළ හොත් ග්‍රහකය වස්තුව දෙසට ත්වරණය වී පළමු අවස්ථාවට වඩා ඉක්මණින් වස්තූන් එකිනෙක ගැටීම සිදු වේ.

ඇතැම් අවස්ථාවල ස්කන්ධ දෙකක් ආරම්භයේ දී එකිනෙකට සාපේක්ෂව යම් ප්‍රවේගයක් දැරීම හේතුවෙන් ‍ඒවා අතර ඇතිවන අන්‍යෝන්‍ය ත්වරණය නිසා ඒවා එකිනෙක ගැටීම සිදු නොවේ. එවන් විට එම ස්කන්ධවල චලිත පථයන් වඩාත් සංකීර්ණ වේ. කැටපෝලයක් විදිනු ලබන ගලක් ආකාරයට ගුරුත්ව ක්‍රියාකාරීත්වය නිසා ස්කන්ධ එකිනෙකින් වෙන්වීම සහ ස්කන්ධයක  ගුරුත්ව කේන්ද්‍රය වටා තවත් ස්කන්ධයක් ඉලිප්සීය කක්ෂයක ගමන් කිරීම ආදිය මෙවැනි සංකීර්ණ ගමන් මාර්ගවලට උදාහරණ කිහිපයකි. මෙම ගමන් මාර්ග තීරණය කිරීමේ දී ස්කන්ධයන් දෙකක් සහභාගි වන විට සංඛේත ක්‍රමය ද යොදා ගත හැකි අතර ස්කන්ධ තුනක් හෝ ඊට වැඩි සංඛ්‍යාවක් නම් සාමාන්‍යයෙන් ගණිතමය ක්‍රමය ද භාවිතා කළ යුතුය.

පෘථිවි පෘෂ්ටයට ආසන්නයේ සිට යම් වස්තුවක් නිදහසේ වැටෙන අවස්ථාවක් වැනි r හි වෙනස් වීම සාපේක්ෂව කුඩා වන අවස්ථාවක් සඳහා ගුරුත්වජ ත්වරණය නියතයක් ලෙස සැලකිය හැක. (Earth's Gravity)  ග්‍රහලෝක වැනි විශාල වස්තූන්ගේ විශාලත්වය නිසා  ඒවා හරහා 'r' හි සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් විචලනය වේ. මේ හේතුව නිසා ප්‍රභල උදම් බල හටගත හැක. උදාහරණයක් වශයෙන් පෘථිවියේ එක් පසක් අනෙක් පසට වඩා කිලෝමීටර 6,350 චන්ද්‍රයාට ළංව පවතී. චන්ද්‍රයා හා පෘථිවිය අතර මධ්‍යන්‍ය දුර වන කි.මී. 385,000ක් හා සසඳන කළ ඉහත කී වෙනස කුඩා වුවත් මෙම වෙනස පෘථිවියේ දෙපස ඇති සාගර මත චන්ද්‍රයා මගින් යෙදෙන ගුරුත්වජ  ත්වරණය සුළු ව‍ශයෙන් වෙනස් වීමට හේතු වේ. මෙම ගුරුත්වජ ත්වරණවල වෙනස හේතුවෙන් උදම් රළ හටගනී.

## ආශ්‍රිත
*Acceleration_due_to_gravity
කලා කරුවාට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම්

## කලා කරුවාට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම් 
අංශුපද්ධති ලයිට්වේව් , හෝව්ඩිනී , මායා , 3D ස්ටුඩියෝ මැක්ස් හා බ්ලෙන්ඩර් ඇතුළුව බොහොමයක් 3D ආකෘතීකරණ හා විදැහුම් පැකේජවලදී වෙන වෙනම නිර්මාණය කිරීම හා නවීකරණය කිරීම කළ හැක. මෙම සංස්කරණ වැඩසටහන් මගින් කලාකරුවන්ට ඔවුන් විසින් සපයා ඇති ගුණ හා සංරෝධක සමග අංශු පද්ධතිය දිස්වන්නේ කෙසේදැයි ක්ෂණික රූපයක් ලබා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ. වැඩි දියුණු කළ අංශු ආචරණ ලබා දෙන පේනු මෘදුකාංග ද භාවිතයේ ඇත. උදාහරණ සඳහා AfterBura හා RealFlow (තරල සඳහා ) ඇතුළත් වේ. Combustion වැනි සංයුක්තකරණය කරන ලද මෘදුකාංග , Particle Studio හා Particle Illusion වැනි අංශු - පමණක් මෘදුකාංග චිත්‍රපටි හා වීඩියෝ සඳහා අංශු පද්ධති නිර්මාණයට යොදා ගත හැකිය.

## දියුණුකරන්නන්ට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම් 
ගේම් එන්ජිම්, සංඛ්‍යාංක අන්තර්ගත නිපදවීම් පද්ධති හා ආචරණ යෙදුම්වල ඇතුළත් අංශු පද්ධති කේතය ස්ක්‍රැච් මගින් ලිවීම හෝ බාගත කළ හැක. එක් නිදහස් ක්‍රියාත්මක කිරීමක් වන්නේ Particle Systems API ය. හැවොක් බහු අංශු පද්ධති API සපයයි. ඔවුන්ගේ හැවොක් FX API විශේෂයෙන්ම අවධානය යොමුකර ඇත්තේ අංශු පද්ධති  ආචරණ කෙරෙහිය. Ageia අන්රියල් එන්ජින් 3 ක්‍රීඩා ඇතුළුව බොහොමයක් ක්‍රීඩාවල භාවිතා වන අංශු පද්ධති හා අනෙකුත් ක්‍රීඩා භෞතික විද්‍යා API සපයයි. 2008 පෙබරවාරි මාසයේදී Ageia Nvidia මගින් මිළට ගන්නා ලදී. 

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Particle_system#Artist-friendly_particle_system_tools

http://en.wikipedia.org/wiki/Particle_system#Developer-friendly_particle_system_tools
ජෛව භෞතික විද්‍යාව - හැඳින්වීම

ජෛව භෞතික විද්‍යාව (ජීව විද්‍යා භෞතිකය) යනු ජීව විද්‍යා පද්ධති අන්වේෂණය සඳහා භෞතික විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්ත හා ක්‍රමවේද වැඩි දියුණු කරන  අන්තර් ක්ෂේත්‍ර විද්‍යාවකි. ජෛව භෞතික විද්‍යාව යටතේ අණුක පරිමාණයේ සිට සම්පූර්ණ ජීවීන් සහ පරිසර පද්ධති දක්වා සෑම මට්ටමකම වූ ජීව විද්‍යා අධ්‍යයනය කෙරේ. ජෛව භෞතික විද්‍යා ගවේෂනය ජීව රසායන විද්‍යාව , නැනෝ තාක්ෂණය , ජෛව ඉංජිනේරු  විද්‍යාව හා පද්ධති ජෛවවිද්‍යාව සමඟ සැලකිය යුතු මට්ටමකට අතිච්ඡාදනය වේ.

අණුක ජෛව භෞතික විද්‍යාව යටතේ ප්‍රධාන වශයෙන් ජීව ‍රසායන විද්‍යාවේ හා අණුක ජීව විද්‍යාවේ ගැටළු වලට සමාන ගැටළු අධ්‍යයනය කෙරේ. නමුත් ගැටළු සඳහා ප්‍රවේශය ප්‍රමාණවත් ‍ වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ විද්‍යාඥයින් DNA , RNA සහ , ප්‍රෝටීනවල ජෛව සංස්ලේශනය අතර සම්බන්ධය වැනි විවිධ මට්ටම් අතර අන්තර් ක්‍රියා සිදුවන ආකාරය ගැන නියාමනය වන ආකාර අධ්‍යයනය කරති. නියම පරිදි සිදුවන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබද පරීක්ෂණ කරයි. මෙම ගැටළු වලට විසදුම් සෙවීම සඳහා විශාල තාක්ෂණික ක්‍රමවේද ප්‍රමාණයක් භාවිතා වේ.

ප්‍රතිදීප්ත  (Fluorescent) ප්‍රතිබිම්භ තාක්ෂණය ,  ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂය , X - කිරණ ස්ඵටික විද්‍යාව සහ පරමාණුක බල අන්වීක්ෂය  (AFM)  ජෛව විද්‍යාත්මක වැදගත් ව්‍යුහ නිරීක්ෂණය සඳහා බහුලව භාවිතා කරයි. කුඩා ප්‍රකාශ අඩු (optical tweezers) හෝ AFM  භාවිතයෙන්, දුරවල් හා බලයන් ‍නැනෝ පරිමාණයේ ඇති ජීව විද්‍යා සිදුවීම්, අධ්‍යයනය කිරීමට යොදාගත හැකිය. ස්ථිතික යාන්ත්‍ර විද්‍යාව , තාපගතිකය , හා රසායනික ගති විද්‍යාව ඔස්සේ තේරුම් ගත හැකි අන්තර් ක්‍රියාකාරී ඒකක පද්ධති ආකාරයට වැනි සංකීර්ණ ජීව විද්‍යාත්මක සිදුවීම ජෛව භෞතික විද්‍යාඥයින් බොහෝ විට සලකනු ලබයි. විවිධ ක්ෂේත්‍රවලට අදාල දැනුම හා පරීක්ෂණ ක්‍රමවේද යොද‍ාගැනීම ඔස‍්සේ තනි අණු හා අණු සංකීර්ණයන්ගේ ව්‍යුහ හා අන්තර් ක්‍රියා සෘජුව නිරීක්ෂණය ආදර්ශනය හා ප්‍රති නිර්මාණය පවා ජෛව භෞතික විද්‍යාඥයින් සමත්ය. 

ව්‍යුහ ජීව විද්‍යාව හෝ එන්සයිම චාලනය වැනි සාම්ප්‍රදායික (අණුක) ජෛව භෞතික විද්‍යාවට අදාල මාතෘකා හැරුණු විට නවීන ජෛව භෞතික විද්‍යාව අති විශාල පරාසයක පැතිරුණු පරීක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයක් ආවරණය කරයි. ‍ෙ‍භෟතික විද්‍යාව ගණිතය හා සංඛ්‍යානය ඇසුරින් ව්‍යුත්පන්න කරගත් පරීක්ෂණ ක්‍රමවේද සහ ආදර්ශන ක්‍රමවේද පටක, අවයව , ගහන හා පරිසර පද්ධති වැනි විශාල පද්ධතීන්වලට යෙදීම වැඩි වැඩියෙන් භෞතික විද්‍යාඥයන් අතර ප්‍රචලිත වෙමින් පවතී.
## Reference
http://en.wikipedia.org/wiki/Biophysics
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
විස්තාරය පිළිබඳ සංකල්ප

## කුළු විස්තාරය 
කුළු විස්තාරය පද්ධතියේ කුළු හා විරාම පිහිටුම් අතර මනිනු ලැබේ. බොහෝ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රවලදී  විද්‍යාවේදී මෙයට කුළු විස්තාරය යැයි කියනු ‍ලැබේ. තාරකා විද්‍යාවේදී එක් වස්තුවක ගුරුත්වජ බල පෑම නිසා අනෙක් වස්තුවේ දෙපසට වැනීම මනින විට එයට අර්ධ - විස්තාරය යැයි කියයි.

 

y විස්ථාපන යනු තරංගයේ විස්තාරයයි

(කුළුට කුළු) Peak-to-peak විස්තාරය

කුළුට කුළු විස්තාරය මනිනු ලබන්නේ ශීර්ෂයක් හා නිම්නයක් අතරයි. ‍මෙම කුළුට කුළු විස්තාරය සුදුසු පරිපථයක් මගින් හෝ දෝලනේක්ෂයක් මත තරංග ආකාර නිරීක්ෂණය  කිරීම මගින් හෝ මෙය මීටර වලින් මැනිය හැක.

## වර්ග මධ්‍යන්‍ය මුල විස්තාරය 
වර්ග මධ්‍යන්‍ය මුල විස්තාරය (RMS)  විශේෂයෙන් විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී භාවිතා කරයි. RMS අර්ථ දක්වන්නේ, ප්‍රස්ථාරයේ භූමි අවස්ථාවේ සිට ඇති සිරස් වර්ගයේ කාලයේ මධ්‍යන්‍ය අගයෙහි වර්ගමුලය ලෙසයි.

## විස්තාරයේ වක්‍රෝක්තිය 
සයිනාකාර කොටු හා තුන්හුලස් වැනි සමමිතික ආවර්තී තරංග සඳහා කුළු විස්තාරයේ භාවිතය සරල වන අතර පැටලිලි සහගත බවින් තොර වේ. නමුත් අසමමිතික තරංග (උදාහරණයක් ලෙස එක් දිශාවක් ඔස්සේ වූ ආවර්තිත ස්පන්ද) සඳහා කුළු විස්තාරයේ යෙදීම තරමක් පැටලිලි සහගත වේ. ඊට හේතුව මධ්‍යන්‍යයට සාපේක්ෂව උපරිම ධන සංඥාව නැතහොත් උපරිම සෘණ සංඥාව මිනුම් කෙරේ  , එසේත් නැතිනම් උපරිම සෘණ සංඥාවට ස‍ාපේක්ෂව මිනුම් කළ උපරිම ධන සංඥා අගය (කුළුට කුළු / Peak-to-peak විස්තාරය) 2න් බෙදීමෙන් ලැබෙන අගය සලකයි ද යන්න මත කුළු විස්තාරය සඳහා ලැබෙන අගය විචල්‍ය වීමයි. සංකීර්ණ තරංග හැඩයන් විශේෂයෙන් පුනරාවර්තක නොවන ශබ්දය වැනි සංඥාවලදි සාමාන්‍යයෙන් RMS විස්ථාරය භාවිතා කරයි. මන්දයත් එය ගැටළු සහගත නොවීම හා ප්‍රායෝගිකව වැදගත් වන බැවිනි. උදාහරණයක් ලෙස ධ්වනි තරංගයකින් හෝ විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයකින් හෝ විද්‍යුත් සංඥාවකින්  සම්ප්‍රේශණය කරන මාධ්‍යක ජවය (සාමාන්‍යයෙන් , කුළු විස්තාරයේ වර්ගයට නොව) සමානුපාතික වේ. RMS විස්තාරයේ වර්ගයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ.

thumb| 

**සයිනාකාර වෝල්ටීයතාවයක්**

ප්‍රත්‍යාවර්ත විදුලි ධාරාවක බලය හා ගනුදෙනු කරන විට එය සයිනාකාර තරංගයක  RMS  අගය විශ්ව සම්මුතියක් ලෙස ප්‍රකාශ කිරීම සිදුවේ. විශිෂ්ටක හා ආරක්ෂක උපාංග ආදිය සඳහා සලකන විට කුළුට කුළු වොල්ටීයතාව RMS  අගය මෙන් තුන් ගුණයකට ආසන්න බව හඳුනාගැනීම වැදගත් වේ.

## ස්පන්දන විස්ථාරය 
විදුලි සංදේශනයේදී ස්පන්දන විස්තාරය යනු ක්ෂේත්‍ර තීව්‍රතාවයි , වෝල්ටීයතා මට්ටම , ධාරා මට්ටම හෝ ජව මට්ටම වැනි ස්පන්ද පරාමිතියක විශාලත්වය වේ.

## සටහන 
මූලාශ්‍රය  	-	Federal Sandard 1037C

## මූලාශ්‍ර 
http://en.wikipedia.org/wiki/Amplitude
ශක්තිය

[thumb|right|350px|[Lightning is the electric breakdown of air by strong electric fields and is a flow of energy. The electric potential energy in the atmosphere changes into thermal energy, light, and sound, which are other forms of energy.]]

F බලයක් අංශුවක් මත යෙදීමෙන් එය Ds දුරක් විස්ථාපනය වූ විට බලය මගින් කළ කාර්යය බලය හා පරිස්ථාපනය වීමේ දෛශිකවල අදිශ ගුණිතය මගින් ලබා දේ.

 

අංශුවේ ස්කන්ධය නියත නම් ද ­ අංශු ව මත කළ මුළු කාර්යය Wtotal නම් ද නිවුටන්ගේ දෙවන නියමය අනුව යෙදූ එක් එක් බලයන් වෙන වෙනම කරණ ලද කාර්යයන්ගේ එකතුවෙන් මුළු කාර්යය ලබා ගනී.

 

Ek යනු චාලක ශක්තියයි. ලක්ෂීය අංශුවක් ශුන්‍ය ප්‍රවේගයේ සිට දෙන ලද ප්‍රවේගයට ත්වරණය කිරීමට කරන ලද කාර්යය ප්‍රමාණය ලෙස චාලක ශක්තිය ගණිතානුකූලව අර්ථ දැක්වේ.

 

බොහෝ අංශු ගණනකින් සමන්විත වු වස්තු සඳහා සංයුක්ත වස්තුවේ චාලක ශක්තිය අංශූන්ගේ චාලක ශක්තිවල එකතුවයි.

සංස්ථිතික බල ලෙස හඳුන්වන විශේෂ ආකාරයේ බලයන් අදිශ ශ්‍රිතයක අනුක්‍රමනය ලෙස විස්තර කල හැකි අතර එය විභව ශක්තිය නම් වේ. එය Ep මගින් දක්වයි.

 

අංශුවක් මත ක්‍රියාකරන සම්පූර්ණ බල සංස්ථිතික නම් Ep නම් වු මුළු විභව ශක්තිය. (වස්තුවක අන්‍යෝන්‍ය ස්ථාන නැවත සකස් වීමට කල යුතු කාර්යය නම් වේ.) සෑම බලයකට අනුරූප විභව ශක්තීන්ගේ එකතුවෙන් ලබා ගනී.

 

මෙම ප්‍රතිඵලය ශක්ති සංස්ථිතිය නම් වන අතර සම්පූර්ණ ශක්තිය 

 

මගින් ප්‍රකාශ වේ. කාලයෙන් ස්වායත්ත වේ. මෙය ඉතා බහුලව භාවිතා වන අතර අපට හමුවන බල බොහොමයක් සංස්ථිතික බල වේ.

## ආශ්‍රිත 
* Combustion
* Energy democracy
* Index of energy articles
* Index of wave articles
* Orders of magnitude (energy)
* Power station
* Transfer energy

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Differences between Heat and Thermal energy () – BioCab


ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන මාතෘකා ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සොබාදහම
ප්‍රවර්ගය:විශ්වය

ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
‍ෆිසික්ස් එන්ජින්

**ෆිසික්ස් එන්ජින්** (සිංහල තේරුම - භෞතික විද්‍යා එන්ජිම) යනු ස්කන්ධය, ප්‍රවේගය, ඝර්ෂණය සහ වාත ප්‍රතිරෝධය වැනි විචල්‍ය ඇසුරෙන් නියුටෝනියානු භෞතික විද්‍යා ආකෘති අනුරූපණය කරන පරිගණක වැඩ සටහනකි. එමගින් සැබැ ජීවිතයේදී හෝ මවාගත් ලෝකයක විවිධ තත්ත්ව යටතේ ඇති විය හැකි ආචරණයන් ආසන්න තත්වයට අනුරූපණය කල හැක. මෙය ප්‍රධාන වශයෙන්ම විද්‍යාත්මක අනුරූපණ සහ වීඩියෝ ක්‍රිඩා සඳහා භාවිත වේ. 

## විස්තර
ප්‍රධාන වශයෙන් තත්කාලීන සහ අතිශය නිරවද්‍ය ලෙස භෞතික විද්‍යා එංජින් කාණ්ඩ යුගලක් පවතියි.  මේ අතරින් අතිශය නිරවද්‍ය භෞතික විද්‍යා එන්ජින් (හෙවත් ගතික අනුරූපක) සදහා අතිශය නිරවද්‍ය ලෙස භෞතික විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් සිදු කිරීම සදහා  වඩා විශාල සැකසුම් බලයක් අවශ්‍ය වෙයි. මේවා සාමාන්‍යයෙන් භාවිත කරනු ලබන්නේ විද්‍යාඥයන් සහ පරිගණක සජීවිකරණ චිත්‍රපට නිර්මාපකයින් විසිනි.  නමුත් වීඩියෝ ක්‍රිඩා සහ අනෙකුත් අන්තර් ක්‍රියාකාරී පරිගණක ක්‍රියාවලි සදහා භාවිතා වන භෞතික විද්‍යා එන්ජින් වීඩියෝ ක්‍රිඩාවට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සදහා නිෂ්චිත කාලයක් තුළ ගණනය කිරීම් සිදු කල හැකි තරම් සිය ක්‍රියාවලීන් සරළ කොට ගත යුතුවේ. මෙහිදි නිරවද්‍යතාව ඩාත් පහළ මට්ටමකට ගෙන ඒම මගින් ක්‍රිඩාව ඉදිරියට ගෙනයාමට තරම් ප්‍රමාණවත් සීඝ්‍රතාවයකින් ගණනය කිරීම් සිදු කළ යුතුය. මෙය තත්කාලීන භෞතික විද්‍යා එන්ජිම නම්වේ. තාත්වික බව ඉහළ නැංවීම සදහා පරිගණක ක්‍රිඩා වල භෞතික විද්‍යා එන්ජින් භාවිතා වෙයි. 

භෞතික විද්‍යා එන්ජිමක මූලික කොටස් යුගලක් පවතියි. ඉන් එකක් ගැටුම් අනාවරණක පද්ධතියයි. අනෙක අනුරූපණය කෙරෙන වස්තුව මත ක්‍රියාකරන බලයන් විසදීම සදහා වගකියන සත්‍ය භෞතික විද්‍යා අනුරූපණ කොටසයි. භෞතික විද්‍යා අනුරූපණ සදහා ප්‍රධාන ක්‍රියාමාලා ත්‍රිත්වයක් පවතියි. 
*	දණ්ඩන ක්‍රමවේද - මෙහිදි පොදුවේ අන්තර් ක්‍රියාවන් ස්කන්ධ - දුනු පද්ධති ලෙස ආකෘති කරණය කෙරෙයි. මේ ආකාර භෞතික විද්‍යා එන්ජින් විරූපක හෝ මෘදු වස්තූන් සම්බන්ධ භෞතික විද්‍යා ක්‍රියා සදහා වඩාත් ප්‍රචලිත වෙයි. 
*	සංරෝධ මත පදනම් වු ක්‍රම වේද - මෙහිදි භෞතික විදයා නියම ඇස්තමේන්තු කෙරෙන සංරෝධ සමීකරණ විසදීම සිදු කෙරේ.
*	ආවේග මත පදනම් වු ක්‍රම - වස්තු අන්තර් ක්‍රියා සදහා මෙහිදි ආවේගයන් යෙදීම සිදු කෙරේ. 

අවසාන වශයෙන් ඉහත ක්‍රම වේදයන් සංයෝජනය මගින් ලැබෙන දෙමුහුන් ක්‍රම වේදයන් භාවිත කිරීමේ හැකියාවක් ද පවතියි. 

ප්‍රවර්ගය:මෘදුකාංග
නිව්ටන්ගේ තෙවන නියමය

Lex III: Actioni contrariam semper et æqualem esse reactionem: sive corporum duorumactiones in se mutuo semper esse æquales et in partes contrarias dirigi.
(සියලු බල ඇති වන්නේ යුගල වශයෙන් වන අතර මෙම බල දෙක විශාලත්වයෙන් සමාන හා දිශාවෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ)

පොදුවේ චලිතය පිළිබඳ මෙම නියමය ‘සෑම බලයකටම සමාන ප්‍රතිවිරුද්ධ බලයක් පවතී’ නිව්ටන්ගේ තෙවන නියමය ලෙස ප්‍රකාශ කරයි. හිම මත ලිස්සන අයෙක් මත පවතින අන්යෝන්ය බල විශාලත්වයෙන් සමාන අතර දිශාවෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ.

#### වඩාත් සෘජු පරිවර්තනය 
III  වන නියමය	: සෑම ක්‍රියාවකටම සමාන ප්‍රතිවිරුද්ධ ප්‍රතික්‍රියාවක් පවතී හෝ වස්තු දෙක එකිනෙක මත ඇති කරනා අන්යෝන්‍ය ක්‍රියා සෑම විටම සමාන අතර ප්‍රත්යනික කොටස් ලෙසට පවතී. යමක් තවෙකක් අදිනු ලබන හෝ තල්ලු කරන ප්‍රමාණයෙන්ම එය අනෙක මගින් ඇදීම හෝ තල්ලු කිරීම සිදුවේ. ඔබ ගලක් ඇඟිල්ලකින් තද කරන විට ගල මගින් ඔබේ ඇගිල්ලද තද වීමකට ලක්වේ. අශ්වයෙක් කඔයකින් ගැට ගැසූ ගලක් අදින විට , අශ්වයා ද (මා කියනා ආකාරයට) ඊට සමානව ගල වෙත ඇදෙනු ඇත. ඇදෙනා කඹය සැහැල්ලු හෝ නොනැමී සිටීමට සමාන වෑයමක් දරයි. ඒ අනුව අශ්වයා ගල දෙසට ගල අශ්වයා දෙසට ඇදෙනා පරිදිම ඇදෙනු ඇත. එහෙයින් එකක් අනෙක වෙත ඉදිරියට යන ප්‍රමාණයටම අනෙක ඉදිරියට යාම කෙරෙහි බාධා පමුණුවයි. වස්තුවක් තවෙකක් මත ගැටුණහොත් හා අනෙකේ චලනය එහි බලයෙන් වෙනස් කරයි නම්, ප්‍රත්යනික කොටස දෙසට සමානව තම චලනය ද වෙනස් වීමකට බදුන් වනු ඇත. (අන්යෝන්ය තෙරපුම සමාන බැවින්)  මෙම ක්‍රියා මගින් සිදුවන වෙනස්වීම් සමාන වේ. එය සිදු වනුයේ ප්‍රවේශවලින් නොව වස්තූන්වල චලනයන්ගෙනි. එය වන්නේ වෙනත්  කිසිම අවහිරතා මගින් වස්තූන්ට බාධා නොකරන්නේ නම්ය, චලිතයන් සමානව වෙනස් වන විට විරුද්ධ දිශාවනට සිදුවන ප්‍රවේග වෙනස් වීම් වස්තූන්වලට ප්‍රතිලෝමව සමානුපාතික වේ. ඊළග පරිව්ඡේදයේදී සනාථ කර පෙන්වන්නට නියමිත පරිදි මෙම නියමය ආකර්ශනයන්හිදී ද යෙදේ.

ඉහත සඳහන්  චලනය , ගම්යතාවය සඳහා නිව්ටන් භාවිතා කළ වචනයයි. චලනය හා ප්‍රවේගය අතර වෙනස පිළිබඳ ඔහුගේ සැළකිලිමත් බව මින් හඟවයි.

තෙවන නියමය සියළු බල අන්තර් ක්‍රියා බව අදහස් කරයි. ඒක දිශා බල ලෙස කිසිවක් නැත. A  විසින් B  මත බලයක් යොදන්නේ නම් ඒ සමගම B ද A මත ඊට සමාන බලයක් යොදයි. පෙන්වා ඇති සටහනේ ආකාරයට හිම මත ලිස්සන පුද්ගලයා මත ක්‍රියා කරන අන්යෝන්‍ය බලයන් විශලත්වයෙන් සමාන අතර දිශාවෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ. බල සමාන වූ පමණින් ත්වරණ සමාන නොවේ. නිව්ටන්ගේ දෙවන නියමයට අනුව ස්කන්ධයෙන් අඩු ලිස්සන්නාට වැඩි ත්වරණයක් ලැබෙනු ඇත.  වෙනස් වස්තු මත ක්රියා කරන ක්රියා හා ප්‍රතික්‍රියා යුගල එකිනෙක අවලංගු නොවන බව වටහා ගැනීම වැදගත් වේ. නිවුටන්ගේ තෙවන නියමයේ වන බල දෙකම එකම වර්ගයේ වේ. නිදසුනක් ලෙස ත්වරණය වන කාරයක ටයරය මත පාර ඇති කරනුය් ඝර්ෂණ බලයකි. එපරිදිම ටයරය විසින් පාර මත පසුපසට ඝර්ෂණ බලයක් නිව්ටන්ගේ තෙවන නියමය ප්‍රකාශ කරන පරිදි ඇති කරයි.

ගම්යතා සංස්ථිති නියමය  ව්යුත්පන්න කිරීම නිව්ටන් ඔහුගේ තෙවන නියමය භාවිතා කළේය. කෙසේ වෙතත් වඩා ගැඹුරු දෘෂ්ටි කෝණයකින් බැලූ විට ගම්යතා සංස්ථිතිය වඩාත් මූලික සංකල්පයක් (ගැලීලියානු අවිචලතාවේ නොඑද(ර්)ගේ ප්රමේයෙන් ව්යුත්පන්න කළ ) වන අතර නිව්ටන්ගේ තෙවන නියමය අසාර්ථක යැයි පෙනෙන්නට තියෙන අවස්ථාවල දී පවා ස්ථිරව පවතී. නිදසුනක් ලෙස බල ක්ෂේත්ර වගේම ගම්යතාව සහිත අංශු සම්බන්ධව හා ක්වොන්ටම් යාන්ත්ර විද්යාව ද දැක්විය හැක.
හිපපොටේමස්

හිපපොටේමස්

ප්‍රවර්ගය:ජලාශ්‍රිත සතුන්
ප්‍රවර්ගය:සත්ත්ව විද්‍යාව