බල්ගේරියාව

**බල්ගේරියාව**, නිල වශයෙන් **බල්ගේරියානු ජනරජය**, යනු අග්නිදිග යුරෝපයේ රටකි. එය ඩැනියුබ් ගඟට කෙළින්ම දකුණින් සහ කළු මුහුදට බටහිරින් බෝල්කන් කලාපයේ නැගෙනහිර කොටසේ පිහිටා ඇත. බල්ගේරියාව දකුණින් ග්‍රීසිය සහ තුර්කිය, බටහිරින් සර්බියාව සහ උතුරු මැසිඩෝනියාව සහ උතුරින් රුමේනියාව මායිම් කර ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර් 110,994 (වර්ග සැතපුම් 42,855) ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරන අතර යුරෝපීය සංගමය තුළ දහවන විශාලතම රට වන අතර ප්‍රදේශය අනුව යුරෝපයේ දහසයවන විශාලතම රට වේ. සොෆියා යනු ජාතියේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි; අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර බර්ගස්, ප්ලොව්ඩිව් සහ වර්නා ඇතුළත් වේ.

නූතන බල්ගේරියාවේ රටවල පැරණිතම සමාජවලින් එකක් වූයේ කරනෝවෝ සංස්කෘතියයි (ක්‍රි.පූ. 6,500). ක්‍රි.පූ. 6 සිට 3 වන සියවස දක්වා, මෙම කලාපය පුරාණ ත්‍රේසියානුවන්, පර්සියානුවන්, කෙල්ට්වරුන් සහ මැසිඩෝනියානුවන් සඳහා සටන් බිමක් විය; ක්‍රි.ව. 45 දී රෝම අධිරාජ්‍යය මෙම කලාපය යටත් කර ගත් විට ස්ථාවරත්වය ඇති විය. රෝම රාජ්‍යය බෙදී ගිය පසු, කලාපයේ ගෝත්‍රික ආක්‍රමණ නැවත ආරම්භ විය. 6 වන සියවසේදී පමණ, මෙම ප්‍රදේශ මුල් ස්ලාව් ජාතිකයන් විසින් පදිංචි කරන ලදී. ඇස්පාරුගේ නායකත්වයෙන් යුත් බල්ගේරියානුවන් පැරණි මහා බල්ගේරියාවේ ඉඩම්වලින් පහර දී 7 වන සියවසේ අගභාගයේදී බෝල්කන් ප්‍රදේශය ස්ථිරවම ආක්‍රමණය කළහ. ඔවුන් පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය ස්ථාපිත කළ අතර, ක්‍රි.ව. 681 දී බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය විසින් ගිවිසුමක් මගින් ජයග්‍රාහී ලෙස පිළිගනු ලැබීය. එය බෝල්කන් බොහොමයක් ආධිපත්‍යය දැරූ අතර සිරිලික් අක්ෂර සංවර්ධනය කිරීමෙන් ස්ලාවික් සංස්කෘතීන්ට සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑම් කළේය. කෘම්ගේ රාජවංශයේ පාලනය යටතේ, රට බලවත් අධිරාජ්‍යයක සහ මහා බලයේ තත්ත්වයට පත්විය. පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය 11 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා පැවතුනි, බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයා වන දෙවන බැසිල් එය යටත් කර විසුරුවා හැරියේය. 1185 දී සාර්ථක බල්ගේරියානු කැරැල්ලක් දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කළ අතර එය II වන අයිවන් අසෙන් (1218–1241) යටතේ එහි උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා විය. බොහෝ වෙහෙසකර යුද්ධ සහ වැඩවසම් ආරවුල් වලින් පසුව, අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටුණු අතර 1396 දී සියවස් පහකට ආසන්න කාලයක් ඔටෝමාන් පාලනයට යටත් විය.

1877–78 රුසෝ-තුර්කි යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තුන්වන සහ වත්මන් බල්ගේරියානු රාජ්‍යය පිහිටුවීම සිදු වූ අතර එය 1908 දී ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ප්‍රකාශ කළේය. බොහෝ වාර්ගික බල්ගේරියානුවන් නව ජාතියේ දේශසීමා වලින් පිටත ඉතිරි වූ අතර, එය එහි අසල්වැසියන් සමඟ ගැටුම් කිහිපයකට සහ ලෝක යුද්ධ දෙකෙහිම ජර්මනිය සමඟ සන්ධානවලට තුඩු දුන් අප්‍රතිහත හැඟීම් අවුලුවාලීය. 1946 දී, බල්ගේරියාව සෝවියට් නායකත්වයෙන් යුත් නැගෙනහිර කඳවුර යටතේට පැමිණ සමාජවාදී රාජ්‍යයක් බවට පත් විය. 1989 විප්ලවයෙන් පසු පාලක කොමියුනිස්ට් පක්ෂය බලය පිළිබඳ එහි ඒකාධිකාරය අත්හැර බහුපාර්ශ්වික මැතිවරණවලට ඉඩ දුන්නේය. පසුව බල්ගේරියාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් බවට පරිවර්තනය විය.

1991 දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කිරීමෙන් පසු, බල්ගේරියාව පළාත් 28 කින් සමන්විත පාර්ලිමේන්තු ජනරජයක් වන අතර එය ඉහළ මට්ටමේ දේශපාලන, පරිපාලන සහ ආර්ථික මධ්‍යගතකරණයක් ඇත. එහි ඉහළ ආදායම් ලබන ආර්ථිකය යුරෝපීය තනි වෙළඳපොළේ කොටසක් වන අතර එය බොහෝ දුරට සේවා මත පදනම් වන අතර පසුව නිෂ්පාදන සහ පතල් කැණීම් - සහ කෘෂිකර්මාන්තය මත පදනම් වේ. ස්වාභාවික ගෑස් සහ තෙල් නල මාර්ග සඳහා සංක්‍රමණ රටක් ලෙස එහි භූමිකාව මෙන්ම කළු මුහුදේ එහි උපායමාර්ගික පිහිටීම බල්ගේරියාවට බලපා ඇත. එහි විදේශ සබඳතා එහි භූගෝලීය පිහිටීම සහ එහි නූතන සාමාජිකත්වය අනුව හැඩගැසී ඇත; බල්ගේරියාව යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයක් වන අතර, එය ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශයේ නව සාමාජිකයෙකු වන අතර 2026 ජනවාරි 1 වන දින යුරෝ කලාපයට සම්බන්ධ වීමට නියමිත අතර, බුකාරෙස්ට් නවය වැනි විවිධ කලාපීය උප සංවිධානවල සාමාජිකයෙකු වන නේටෝවටද සම්බන්ධ වේ.

## නිරුක්තිය 
## ඉතිහාසය 
### ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය 
### පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය 
### දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය 
### ඔටෝමන් පාලනය 
### තුන්වන බල්ගේරියානු රාජ්‍යය 
## භූගෝලය 
### දේශගුණය 
### ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය 
## දේශපාලනය 
### නීති පද්ධතිය 
### පරිපාලන අංශ 
### විදේශ සබඳතා 
### හමුදාව 
## ආර්ථිකය 
### ව්‍යුහය සහ අංශ 
### විද්‍යාව හා තාක්ෂණය 
### යටිතල පහසුකම් 
## ජන විකාශනය 
### විශාලතම නගර 
### සෞඛ්‍යය 
### අධ්‍යාපනය 
### භාෂා 
### ආගම 
## සංස්කෘතිය 
### ක්‍රීඩා 
###  
## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
## බාහිර සබැඳි
* 
* Bulgaria at *UCB Libraries GovPubs*.
* 
* 
* Bulgaria Profile from Balkan Insight
* President of The Republic of Bulgaria



ප්‍රවර්ගය:බල්ගේරියානු භාෂාව, නිල භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන රටවල් සහ භූමි ප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය