රිවි ඔද

[thumb|හිරු,   ඔද සේ යොදාගත හැකි [:en:Electromagnetic_radiation|විදු-යකැති රවිසුරුම් නිපයයි.]]
**රිවි ඔද** හෙවත් සිංහල වහරේ **සූර්ය ශක්තිය** හෝ **සූර්ය බලශක්තිය** හෝ යනු විදිලිය දනවනුව රිවි බලය, රිවි තැප්යුරු ඔද (රිවි දිය රත්කැරුම ඇතුළු වැ) හා රිවි නිමැයුරුවම හා වැනි සිප්ලකු මාලාවක් යොදාගැන්මෙන් ලැබැගන්නා හිරු වෙතින් එළිය හා තැප යි. එය අති ඇවැසි  ඔද ප්‍රභවයක් වන අතර, රිවි ඔද අල්ලා ගෙනැ බෙදාහරිනුයේ හෝ රිවි බලය බවට  හෝ කෙසේ දැ යි යනු මතැ පදනම් වැ එහි සිප්ලකුව උදාසීන[?] (passive) රිවි හෝ  රිවි හෝ යැ යි පුළුල් සේ සංලක්ෂිත වේ. සකුරු රිවි සිල්ප අතරට ඔදෙන් වැඩ ගනුව ප්‍රකාශ වෝල්තතා සැටි, සාන්ද්‍රගත රිවි බලය හා රිවි දිය රත්කැරුම හා යොදාගැන්ම ඇතුළත් වේ. උදාසීන රිවි සිල්පවලට පහයක් හිරු දෙසට වන සේ ඉදිකැරුම, හිතකුරු  හෝ එළි-විසුරුවන ගුණ හෝ ඇති දෑ තෝරාගැන්ම හා  පවන  ඉඩ සැලැසුම් කැරුම හා ඇතුළති.

## තැප්යුරු ඔද 
### මුල් වෙළෙඳ අනුහුරුවම 
### දිය රත් කැරුම 
thumb| වාසිය උපරිම කරගනුව හිරුට මුහුණ ලන රිවි දිය රත්කුරු
දිය රත් කරනුව රිවි-උණු-දිය සැටි හිරු එළිය යොදාගනියි. මැදි බිම්කොසු අක්ෂාංශවලැ (උතුරු අංශක 40 හා දකුණු අංශක 40 හා අතරැ), දිය උණුයුරුව සතගිණු 60 (°C) (140 °F) දක්වා වූ ගෙ-උණු-දියභාවිතයන්ගෙන් 60% සිටැ 70% දක්වා සඳහා රිවි රත්කුරු සැටි (solar heating systems) මගින් සැපැයියැ හැකි. රිවි දිය රත්කුරුවලැ වඩාත් සුලබ පන්න වනුයේ ගෙ-උණු-දිය සඳහා සැමැනියෙන් ගැනෙනා evacuated tube collectors (44%) හා glazed flat plate collectors (34%) හා ප්‍රධාන විසින් පිහිනුම් තටාක රත් කරනුව ගැනෙනා unglazed plastic collectors (21%) යැ.

### රත් කැරුම, සිසිලුම හා වා-පැතුරුම 
[thumb| 1939 දී එක්සත් රජයුවන්හි ඉදිකැරුණු MITහි #1 රිවි ගෙයක්, වසර පුරා උණුසුම සඳහා [:en:Seasonal_thermal_energy_storage|උතුබැඳි තැප්යුරු ඔද රඳැවුම ගැනිණ.]]

එක්සත් රජයුවලැ, රත්කැරුම්, වා-පැතුරුම් හා වා-සැකැසුම් (HVAC) සැටි වෙළෙඳ පහයන්හි ගැනෙනා ඔදෙන් 30%ක් (4.65 EJ/yr) හා නේවාසික පහයන්හි ගැනෙනා ඔදෙන් 50% (10.1 EJ/yr) හා පමණ සපයයි. රිවි රත්කැරුම්, සිසිලුම් හා වා-සැකැසුම් සිප්ලකු මේ ඔදෙන් කොටසක් සපයනුව යොදාගත හැකි.

### පෙරස් තැප 
Parabolic dish, ට්‍රෝෆ් හා ෂෙෆ්ලර් හා යන  වැනි රිවි සාන්ද්‍රණ සිප්ලකුවලට වෙළෙඳ හා කම්යුරු හා යෙදුම් සඳහා පෙරස් තැප සැපයියැ හැකි. පළමු වෙළෙඳ සැටිය වූයේ එක්සත් රජයුහී ජෝර්ජියාවේ ෂෙනන්ඩෝවේ පිහිටි රිවි සමස්ථ ඔද පෙරදෙව්ව (STEP) වන අතර එහි දී parabolic dish 114 කින් යුත් පිටියක් ඇඟැලුම් කම්හලකැ පෙරස් තැප්, වා-සැකැසුම් හා විදිලි හා වුවමනාවන් වලින් 50% ක් සැපැයී. මෙ මැ -ඇවිණු cogeneration සැටිය කි.වො. 400 ක විදිලියට අමතැරි වැ කි.වො. 401 ක දියදුම් හා  කි.වො. 468 ක සිසිලැවි (chilled) දිය ලෙස තැප්යුරු ඔද සැපැයූ අතර, එ-පැය (one-hour) කුළු බැර තැප් රැඳැවුමක් එය සතු වියැ. ඉවායිරීම් පොකුණු යනු ඉවායීරීම් හරහා ද්රාවිත ගනයුරු දෑ සාන්ද්රණය කරන නොගැඹුරු තටාක වේ. මුහුදු දියෙන් ලුණු ලබාගනුව ඉවායිරීම් පොකුණු යොදාගැනීම රිවි ඔදයේ පැරැණිතම යෙදුමෙකි. නවීන යොදාගැනීම් අතරට ලීච් කැණීමේ දී ගැනෙන අති ක්ෂාර ද්‍රාවණ සාන්ද්‍රණය කිරීම හා අපදෑ ප්‍රවාහවලින් ද්‍රාවිත ගනයුරු දෑ ඉවත් කිරීම ඇතුළත් වේ.

## විදිලිය නිපැයුම 
## සංකේන්ද්රිත රිවි බලය 
## නිමැයුරුවම හා නගර සැලසුම්කරණය 
[thumb| [:en:Darmstadt_University_of_Technology|ජර්මනියේ දාම්ශ්ටාත (Darmstadt) සිප්ලකු සරසවිය,  හා උණුසුම් හා උපනැවැතුම් වා-ගුණය සඳහා නිමවා ඇති මෙ මැ උදාසීන(?)(passive) ගෙය සමඟ 2007 වොෂින්ටන ඩීසීයෙහි රිවි ඩිකැත්ලනය දිනී යැ.]]
නිමැයුරුවම් ඉතිහසේ ඇරැඹුමෙහි සිටැ මැ හිරු එළිය පහය සැලසුම්කරණයට බලපා ඇති. උසස් රිවි නිමැයුරුවම් හා නාගරික සැලසුම් ක්‍රම හා මුලින් මැ යොදාගැනුණේ ගරසියන් හා චීනුන් හා විසිනි. ඔහු (ඔවුහූ) එළිය හා උණුසුම හා ලබාදෙනුව ඔවුනගේ පහයන් දකුණට යොමු කළහ.

## තරාපැමුණුම 
රිවි-බලගැන්වු සරව්වෙක් දිවැඩුම 1980 ගණන්හි සිටැ ඉදිකුරු ඉලක්කයක් වියැ. 'ලෝ රිය අභියෝගය' යනු ද්විවාර්ෂික රිවි-බලගැන්වු සරවු සඳහා වූ ධාවන තරඟයකි. එහි දී සරසවි හා ව්‍යවසායක කණ්ඩායම් මැදි ඕස්ට්‍රේලියාව හරහා ඩාවින් සිටැ ඇඩිලේඩය දක්වා දහසුමීටර 3,021 (සැතැපුම් 1,877) ට වඩා දුරක් තරඟ කරයි. එය 1987 දී අරඹත, දිනන්නාගේ සැමැනි වෙය පෑට දහසුමීටර 67 (පෑට සැතැපුම් 42) වූ අතර 2007 වත දිනන්නාගේ සැමැනි වෙය පෑට දහසුමීටර 90.87 (පෑට සැතැපුම් 56.46) දක්වා වැඩි දියුණු වියැ. 'උතුරු අමරිකා රිවි අභියෝගය' හා සැලැසුම් කළ 'දකුණු අප්‍රිකා රිවි අභියෝගය' රිවි-බලගැන්වු රිය ඉදිකුරුවමෙහි හා දිවැඩුමෙහි ලා දෑබැඳි උනන්දුව පිළිබිඹු කරනා සංසන්දනාත්මක තරඟ වේ.

## දැවි නිපැයුම 
[thumb|සාන්ද්‍රගත රිවි තල, බල  ලබමින්. [:en:Pacific_Northwest_National_Laboratory|පැසිෆික් වයඹදිගු දෑ විදුගර (PNNL) නව සාන්ද්‍රිත රිවි බල සැටියක් අත්හදා බලනු ඇති - සහදා ගෑසි බල පිළියත් ඔවුනගේ දැවි පිරිබිදුම විසි-සියැගියක්(?) (20%) තෙක් අඩු කරනුව රුකුල් වේ.]]
රිවි රසායනික  රසායනික  දිවැවනුව රිවි ඔද ගනී. මේ පෙරස් වලට, පොසිලි දැවි ප්‍රභවයකින් ඔද ලබාගැන්මේ ඇවැසියාවන් නැති කළ හැකි අතර රිවි ඔද රැඳැවියැහැකි හා  දැවි බවට පිරිවැටියැ හැකි. රිවි-අනුදැනැවු රසායනික  තැප්යුරු රසායනික හෝ photochemical හෝ ලෙස බෙදියැ හැකි.

දලදනු නිපැයුම් සිප්ලකු 1970 ගණන්වලැ සිටැ රිවි රසායනික පිළියෙසුම්වලැ සැලැකියැ යුතු ක්ෂේත්‍රයක් වියැ. ප්‍රකාශ වෝල්තතා හෝ ප්‍රකාශ රසායනික සැල් හෝ මගින් දිවෙන  හැරුණුව, තැප්-රසායනික පෙරසයන් කිහිපයක් ද ගවේෂණය කොටැ ඇති. එවැනි එක් ක්‍රමයක් වැඩි උණුයුරුවලැ දී (2,300-2,600 °C හෝ 4,200-4,700 °F) මලදනු හා දලදනු හා බවට දිය බෙදනුව සාන්ද්‍රකාරක ගනියි.

## දිවැඩුම, යෙදැවීම හා ආර්ථික 
[thumb| [තිරසාර සංවර්ධනය|තිරසර දිවැඩුම පිළිබැඳි වැඩමුළුවකට සහභාගිවන්නන් මෙහෙයිකෝපුරයේ මොන්ටෙරේ සිප්ලකු හා උසස් අදියෙදුම් ආයතනයේ පහයක් මතැ ඇති රිවි තල පිරික්සමින්.]]
කාර්මික විප්ලවය හා ඇති වූ ගල් අඟුරු ගැනීම වැඩිවීමත් සමඟ ඔද පිරිබිදුම දැව හා biomassවලැ හා සිටැ පොසිලි දැවි දක්වා ක්‍රමානුකූල වැ සංක්‍රමණය වියැ. 1860 ගණන්වලැ ඇරැඹි රිවි සිප්ලකුවලැ මුල් දිවැඩුමට හෙය වූයේ ගල් අඟුරු ඉක්මනින් හිඟ වනු ඇතැයි යන . කෙසේ වතදු, 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී ගල් අඟුරු හා මිහිතෙල්වලැ වැඩිවන සුලබතාව, ආර්ථිකය හා උපයෝගීතාව හමුවේ රිවි සිප්ලකුවේ දිවැඩුම එක්තැනැ පල් වියැ.

## සටහන්