open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
එල් පරයිසෝ දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**එල් පරයිසෝ** () යනු හොන්ඩුරාස් බෙදී ඇති දෙපාර්තමේන්තු 18 න් එකකි.

එල් පැරයිසෝ ප්‍රදේශය මුලින් ටෙගුසිගල්පා (1943 දී ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන් ලෙස නම් කරන ලදී) සහ 1825 දී මධ්‍යම ඇමරිකාව නිදහස ලබා ගැනීමෙන් පසු ඔලන්චෝ යන දෙපාර්තමේන්තු වල කොටසක් විය. හොස් මරියා මෙඩිනාගේ ජනාධිපති ධුර කාලය තුළ හොන්ඩුරාස් හි තුන්වන දේශපාලන අංශයේ කොන්ග්‍රස් නියෝගයක් මගින් 1869 මැයි 28 වන දින ටෙගුසිගල්පා සහ ඔලන්චෝ දෙපාර්තමේන්තු වලින් ලබාගත් මහ නගර සභා සමඟ එල් පැරයිසෝ දෙපාර්තමේන්තුව නිර්මාණය කරන ලදී. මුලදී එල් පරයිසෝ ට ගිනෝප් නගරය සමඟින් ඩැන්ලි, යුස්කරන් සහ ටෙක්සිගුවාට් හි අධිකරණ බල ප්‍රදේශ ඇතුළත් විය. 1878 දෙසැම්බර් 28 වන දින, ටෙක්සිගුවාට් ටෙගුසිගල්පා දෙපාර්තමේන්තුවට ගෙන යන ලද නමුත් පසුව 1886 ඔක්තෝබර් 28 වන දින එල් පැරයිසෝ වෙත ආපසු ගෙන එන ලදී.

දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර යුස්කරන් වේ. එල් පැරයිසෝ උතුරින් ඔලන්චෝ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ද, දකුණින් ඩි චොලුටෙකා දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ද, නැගෙනහිරින් නිකරගුවා ජනරජයෙන් ද, බටහිරින් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන් දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ද මායිම් වේ.

එල් පරයිසෝ දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 7489 ක මුළු මතුපිට ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි. 2015 දී, ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 458,742 විය.

## යොමු කිරීම 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
වැල්ලේ දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**වැල්ලේ** යනු හොන්ඩුරාස් බෙදී ඇති දෙපාර්තමේන්තු 18 න් එකකි.

දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර නකෝමේ වේ. දෙපාර්තමේන්තුව ෆොන්සේකා බොක්කට මුහුණලා කඩොලාන වගුරු බිම් ඇත; අභ්යන්තරය, එය ඉතා උණුසුම් හා වියලි ය.

දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 1,665 ක මුළු මතුපිට ප්රදේශය ආවරණය කරයි. 2015 දී, ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 178,561 ක් විය.

වැල්ලේ දෙපාර්තමේන්තුව 1893 දී සංවිධානය කරන ලදී.

ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
යෝරෝ දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**යෝරෝ** යනු හොන්ඩුරාස් බෙදී ඇති දෙපාර්තමේන්තු 18 න් එකකි. දෙපාර්තමේන්තුවේ පොහොසත් කෘෂිකාර්මික ඉඩම් අඩංගු වන අතර, ප්‍රධාන වශයෙන් අගුවාන් ගංගා නිම්නයේ සහ සුලා නිම්නයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ අන්තවල සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත. දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර යෝරෝ වේ. දෙපාර්තමේන්තුව මුළු පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය වර්ග කිලෝමීටර 7,939 ආවරණය කරයි. 2005 දී, ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 503,886 ක් විය. එය ලුවියා ඩි පීසස් (මාළු වැසි) සඳහා ප්‍රසිද්ධය, ඉතා අධික වර්ෂාවකදී මාළු අහසින් වැටෙන සම්ප්‍රදායකි.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සැන්ටා බාබරා දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**සැන්ටා බාබරා** යනු හොන්ඩුරාස් බෙදී ඇති දෙපාර්තමේන්තු 18 න් එකකි. දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර සැන්ටා බාබරා වේ.

දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 5,115 ක මුළු මතුපිට ප්රදේශය ආවරණය කරයි. 2005 දී, ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 368,298 ක් විය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඔලන්චෝ දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**ඔලන්චෝ** හොන්ඩුරාස් බෙදී ඇති සියලුම දෙපාර්තමේන්තු 18 න් විශාලතම වේ. දෙපාර්තමේන්තුව මුළු මතුපිට වර්ග කිලෝමීටර 24,057 ආවරණය කරයි. ඇස්තමේන්තුගත 2015 ජනගහනය 537,306 වේ.

දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර වන්නේ ජුටිකල්පා වන අතර එය දෙපාර්තමේන්තුව ආවරණය වන ජුටිකල්පා හි රෝමානු කතෝලික රදගුරු පදවිය ද වේ.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඔකොටෙපෙක් දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**ඔකොටෙපෙක්** යනු මධ්‍යම ඇමරිකාවේ හොන්ඩුරාස් හි දෙපාර්තමේන්තු 18 න් එකකි, බටහිරින් පිහිටා ඇති අතර එල් සැල්වදෝරය සහ ග්වාතමාලා දෙකටම මායිම් වේ. එය 1906 දී කෝපාන් දෙපාර්තමේන්තුවේ කොටසකින් පිහිටුවන ලදී. අගනුවර සහ ප්‍රධාන නගරය නුවෙවා ඔකොටෙපෙක් වේ.

දෙපාර්තමේන්තුව මුළු පෘෂ්ඨ වර්ග කිලෝමීටර 1,630ක් ආවරණය කරයි. 2015 දී, ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 151,516 ක් විය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ලෙම්පිරා දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**ලෙම්පිරා** හොන්ඩුරාස් හි දෙපාර්තමේන්තු 18 න් එකකි. රටේ බටහිර කොටසේ පිහිටා ඇති එය බටහිරින් ඔකොටෙපෙක් සහ කොපාන්, නැගෙනහිරින් ඉන්ටිබුකා සහ උතුරින් සැන්ටා බාබරා යන දෙපාර්තමේන්තු වලින් මායිම් වේ. එහි දකුණට එල් සැල්වදෝරය-හොන්ඩුරාස් දේශ සීමාව පිහිටා ඇත. දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර ග්රේසියස් වේ.

එය 1943 දක්වා **ග්‍රේසියස් දෙපාර්තමේන්තුව** ලෙස නම් කරන ලදී. යටත් විජිත කාලවලදී, ග්‍රේසියස් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සඳහා මුල්කාලීන වැදගත් පරිපාලන මධ්‍යස්ථානයක් විය. එය අවසානයේ ග්වාතමාලාවේ ඇන්ටිගුවා වෙත වැදගත්කම අහිමි විය.

දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 4,290 ක මුළු මතුපිට ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි. 2005 හි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 277,910 ක් විය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
උඳුවප් පුර ජලවක

**උඳුවප් පුර ජලවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව උඳුවප් මාසයේ සිව්වන (4) තිථියයි. උඳුවප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් දුරුතු මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහයක් (26) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* උඳුවප්
* පුර ජලවක
* ඉල් පුර ජලවක
* දුරුතු පුර ජලවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
4
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
කොපාන් දෙපාර්තමේන්තුව, හොන්ඩුරාස්

thumb|සිතියම
**කොපාන්** යනු හොන්ඩුරාස් හි බටහිර කොටසේ පිහිටි දෙපාර්තමේන්තු වලින් එකකි. දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර වන්නේ සැන්ටා රෝසා ඩි කොපන් නගරයයි. දෙපාර්තමේන්තුව එහි දුම්කොළ සහ සියුම් සුරුට්ටු සඳහා ප්රසිද්ධය.

මෙම දෙපාර්තමේන්තුව මායා ශිෂ්ටාචාරයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම නගරවලින් එකක් වන කෝපාන් හි පිහිටි පූර්ව-කොලොම්බියානු පුරාවිද්‍යා ස්ථානය සඳහා ප්‍රසිද්ධය.

කෝපාන් දෙපාර්තමේන්තුව මුළු පෘෂ්ඨ වර්ගඵලය 3,242ක් ආවරණය වර්ග කිලෝමීටර කරයි. 2015 දී, ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 382,722 ක් පමණ විය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
දුරුතු පුර විසේනිය

**දුරුතු පුර විසේනිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව දුරුතු මාසයේ පස්වන (5) තිථියයි. දුරුතු මාසය අවසන් වීමට, එනම් නවම් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිපහක් (25) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* දුරුතු
* පුර විසේනිය
* උඳුවප් පුර විසේනිය
* නවම් පුර විසේනිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
5
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
චෙක් ජනරජය සහ යුරෝ

2004 දී යුරෝපා සංගමයට (EU) එක් වූ දා සිට ප්‍රවේශ වීමේ ගිවිසුම මගින් යුරෝ අභිසාරීතා නිර්ණායක තෘප්තිමත් කළ පසු අනාගතයේ දී යුරෝව සම්මත කර ගැනීමටත් යුරෝ කලාපයට සම්බන්ධ වීමටත් චෙක් ජනරජය බැඳී සිටී. එබැවින් චෙක් ජනරජය අපේක්ෂකයෙකි. යුරෝ කලාපයේ විශාල වීම සහ එය විසින් නියාමනය කරනු ලබන චෙක් කොරුනා එහි මුදල් ලෙස භාවිතා කරයි. යුරෝපීය මහ බැංකු පද්ධතියේ සාමාජිකයෙකු වන චෙක් ජාතික බැංකුව සහ යුරෝපීය විනිමය අනුපාත යාන්ත්‍රණය II (ERM II) සඳහා සහභාගී නොවේ.

චෙක් ජනරජය යුරෝව සම්මත කර ගැනීමට ආර්ථික වශයෙන් හොඳ තත්ත්වයක සිටියද, යුරෝපීය නය අර්බුදයෙන් පසුව යුරෝ මුදල් භාවිතා කිරීම සම්බන්ධයෙන් මහජනතාව අතර සැලකිය යුතු විරෝධයක් මතුව තිබේ. ERM II හා සම්බන්ධ වීමට හෝ යුරෝ සම්මත කර ගැනීමට රජය විසින් ඉලක්කගත දිනයක් නොමැත. 2017 ව්යවස්ථාදායක මැතිවරනයෙන් පසුව පිහිටුවන ලද කැබිනට් මණ්ඩලය එහි කාලසීමාව තුළ යුරෝ සම්මත කිරීම ඉදිරියට ගෙන යාමට සැලසුම් කර නැත. මෙම ප්‍රතිපත්තිය 2021 මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටුවන ලද කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් දිගටම කරගෙන ගියේය. කෙසේ වෙතත්, 2024 ආරම්භය වන විට, ජනාධිපති Petr Pavel යුරෝව සම්මත කර ගැනීම සඳහා නිශ්චිත පියවර ගන්නා ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
නවම් පුර සැටවක

**නවම් පුර සැටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව නවම් මාසයේ සයවන (6) තිථියයි. නවම් මාසය අවසන් වීමට, එනම් මැදින් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහතරක් (24) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* නවම්
* පුර සැටවක
* දුරුතු පුර සැටවක
* මැදින් පුර සැටවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
6
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ජැමෙයිකාවේ නිරුක්තිය

ස්වදේශික ජනතාව වන ටයිනෝ, ඔවුන්ගේ භාෂාවෙන් දිවයින හැඳින්වූයේ ෂයිමාකා යනුවෙනි, එහි අර්ථය "ලී සහ ජලයේ දේශය" හෝ "උල්පත් දේශය" යන්නයි. ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් විසින් වාර්තා කර ඇති පරිදි, යමයේ යනු දිවයින සඳහා මුල් කාලීන ටයිනෝ නාමයක් ලෙස යෝජනා කර ඇත.

ජැමෙයිකානුවන් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ නිජබිම වන දූපත "යාඩ්" ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ - ජැමෙයිකානු පැටොයිස් වචනයේ මිදුල සඳහා වන අතර එහි තේරුම නිවසයි. "ජැම්රොක්", "ජැම්ඩවුන්" (ජැමෙයිකානු පැටොයිස් හි "ජැම්ඩුං") හෝ කෙටියෙන් "ජා" වැනි වෙනත් වාචික නම් ද බහුලව භාවිතා වේ.

## සටහන් 
## යොමු කිරීම්
ෂර්ලි වෛජයන්ත

කලාභූෂණ විශාරද **ෂර්ලි වෛජයන්ත ගුණසිංහ** වෘත්තීයමය වශයෙන්, සිංහල ගීත ගායකයෙක්, සංගීත අධ්‍යක්ෂක වරයෙක්, සංගීත ගුරුවරයෙකි. බෙල්වුඩ් සංගීත නිකේතනය ආරම්භ සාමාජිකයෙකි.වසර 40කට අධික කාලයක් පුරා ශ්‍රී ලංකාවේ සංගීත ක්ෂේත්‍රයට ගායකයන් රැසක් දායාද කලේය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකිකයෙකි. 

## පුද්ගලික ජීවිතය
ඔහු උපත ලැබුවේ කැලණිය, දළුගමය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ඉරිවැටියාව මහා විද්‍යාලයනි.
## සංගීත දිවිය
During the school times, he did not focus on music. However, he became an active member in many literary activities including singing and won many prizes. Later he started to study music under Visharada P. V. Nandasiri for his Advance Level examination and finally completed his Sangeetha Visharada exam. After finishing visharada exam, Waijayantha made his first teaching appointment to Kelaniya Maha Vidyalaya. During this period, he was able to join with Sri Lanka Broadcasting Corporation (SLBC) and sang four songs for 'Sarala Gee' musical program.

However, with an intention to become a leading singer in the country, Waijayantha felt compelled to write his own songs and tunes. Then he launched his maiden cassette with the help of his friend Lionel Nawanage and his wife Sudharma Nawanage. In the album, he was lucky enough to sing two duets with renowned songstress Nanda Malini. *ඈත සිතිජයේ*, *දෑසට හුරුවු*, *කවදාද ආයේ එන්නේ*, *සමාව ඉතිරිව*, *මං බොලද වියේ*, *මට එපා ඔබේ හසරැල්*, *මට සිහිනයක් වගේ* and *මල් මල් හිනා*. He also worked as the Leader of Youth Service Band for many years.

1980 දශකයේ මුල් භාගයේ දී, ඔහු තරුණ සේවා සභාවට සම්බන්ධ වී ක්‍රියා කලේය. එහිදී ඔහුගේ මගපෙන්වීම යටතේ සංගීත ක්ෂේත්‍රයට ගායකයන් රැසක් දායාද කළේය. ඒ අතර චන්ද්‍රලේඛා පෙරේරා, සෝමසිරි මැදගෙදර and චන්ද්‍රසේන හෙට්ටිආරච්චි වේ. In 2007, Waijayantha served as the Institute chief of Bellwood Aesthetic Institute, Kandy, as well as its deputy director. On 4 November 2007, he held a musical show titled 'Waijayantha Gee' at the BMICH at 6 p.m after a lapse of 20 years. During the show, he launched the album titled "Ithin Kiyanna Aadare".

## මූලාශ්‍ර
කෝන්වෝල් ප්‍රාන්තය, ජැමෙයිකාව

**කෝර්න්වෝල්** යනු ජැමෙයිකාව බෙදී ඇති ඓතිහාසික ප්‍රාන්ත තුනෙන් බටහිර කෙළවරයි. එයට වර්තමාන පරිපාලනමය වැදගත්කමක් නැත.&#x5B; *උපුටා දැක්වීම අවශ්‍ය* &#x5D; එයට ප්‍රදේශය අනුව දිවයිනේ දෙවන විශාලතම නගරය වන මොන්ටෙගෝ බේ ඇතුළත් වේ.
නොමැත
*කෝන්වෝල් ප්‍රාන්තය කොළ පැහැයෙන් දැක්වේ*

## ඉතිහාසය 
බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රාන්ත අධිකරණ පද්ධතියට අනුව උසාවි පැවැත්වීම පහසු කිරීම සඳහා ජැමෙයිකාවේ ප්‍රාන්ත තුන 1758 දී පිහිටුවන ලදී. බටහිර දෙසින් පිහිටි කෝර්න්වෝල් නම් කරන ලද්දේ එංගලන්තයේ බටහිර දෙසින් පිහිටි ප්‍රාන්තය අනුව ය. සැවානා-ලා-මාර් එහි ප්‍රාන්ත නගරය විය. 

## යොමු කිරීම්
මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තය, ජැමෙයිකාව

**මිඩ්ල්සෙක්ස්** යනු ජැමෙයිකාව බෙදී ඇති ඓතිහාසික ප්‍රාන්ත තුනේ කේන්ද්‍රස්ථානයයි. එයට වර්තමාන පරිපාලනමය වැදගත්කමක් නැත. ජනගහනය 1,183,361  (දිවයිනේ ප්‍රදේශයේ සහ ජනගහනයෙන් 45% ක් පමණ) ප්‍රාන්ත තුනේ විශාලතම ප්‍රදේශය සහ ජනගහනය ලබා දෙයි. දිවයිනේ මුල් අගනුවර වන ස්පැනිෂ් ටවුන් එයට ඇතුළත් වේ.
නොමැත
*මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තය රෝස පැහැයෙන් දැක්වේ.*

## ඉතිහාසය 
බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රාන්ත අධිකරණ පද්ධතියට අනුව උසාවි පැවැත්වීම පහසු කිරීම සඳහා ජැමෙයිකාවේ ප්‍රාන්ත තුන 1758 දී පිහිටුවන ලදී. මිඩ්ල්සෙක්ස්, තුනෙන් මැද, එම නමින්ම ඉංග්‍රීසි ප්‍රාන්තයකින් නම් කරන ලදී. එය ජැමෙයිකාවේ තෝරා ගනු ලැබුවේ එහි කේන්ද්‍රීය ස්ථානය නිසා විය හැකිය. ස්පැනිෂ් ටවුන් එහි ප්‍රාන්ත නගරය විය.

## යොමු කිරීම්
මැන්චෙස්ටර් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**මැන්චෙස්ටර්** යනු මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ බටහිර-මධ්‍යම ජැමෙයිකාවේ පිහිටි පැරිෂියකි. එහි අගනුවර වන මැන්ඩෙවිල් ප්‍රධාන ව්‍යාපාරික මධ්‍යස්ථානයකි. එහි ශාන්ත පාවුළු ක්‍රොස් ප්‍රෝ-දෙව්මැදුර මැන්ඩෙවිල් හි ලතින් කතෝලික රදගුරු පදවියේ රදගුරු පදවියයි.
ක්ලරෙන්ඩන් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ක්ලරෙන්ඩන්** යනු ජැමෙයිකාවේ පැරිෂියකි. එය දිවයිනේ දකුණු දෙසින්, දිවයිනේ නැගෙනහිර සහ බටහිර අන්තයන් අතර දළ වශයෙන් අඩක් දුරින් පිහිටා ඇත. මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇති එය බටහිරින් මැන්චෙස්ටර්, නැගෙනහිරින් ශාන්ත කැතරින් සහ උතුරින් ශාන්ත ඇන් මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය මේ පෙන් වේ.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
වෙස්ට්මෝලන්ඩ් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**වෙස්ට්මෝලන්ඩ්** යනු දිවයිනේ දකුණු පැත්තේ ජැමෙයිකාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි පැරිෂියකි. එය හැනෝවර්ට දකුණින්, ශාන්ත ජේම්ස් වලට නිරිත දෙසින් සහ ශාන්ත එලිසබෙත්ට වයඹ දෙසින්, කෝන්වෝල් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත. ප්‍රධාන නගරය සහ අගනුවර වන්නේ සැවානා-ලා-මාර් ය . ප්‍රසිද්ධ සංචාරක ගමනාන්තයක් වන නෙග්‍රිල් ද පැරිෂියේ පිහිටා ඇත.
ට්‍රේලව්න්යි පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ට්‍රේලව්න්යි** (ජමෙයිකානු පැටෝයිස් : *ට්‍රිලානි* හෝ *ක්‍රිලානි*) යනු වයඹදිග ජැමෙයිකාවේ කෝර්න්වෝල් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි පැරිෂියකි . එහි අගනුවර ෆල්මූත් වේ. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් ශාන්ත ඈන්, බටහිරින් ශාන්ත ජේම්ස් සහ දකුණින් ශාන්ත එලිසබෙත් සහ මැන්චෙස්ටර් විසිනි. ට්‍රෙලව්නි ඔලිම්පික් කෙටි දුර ධාවන ක්‍රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකුගේ නිවහන සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
ශාන්ත ජේම්ස් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ශාන්ත ජේම්ස්** පැරිෂිය යනු ජැමෙයිකා දූපතේ වයඹ දිග කෙළවරේ කෝන්වෝල් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි තදාසන්න පැරිෂියකි . එහි අගනුවර මොන්ටෙගෝ බේ (*මැන්ටෙකා* (ඌරු මස්) යන ස්පාඤ්ඤ වචනයෙන් උපුටා ගන්නා ලද්දේ එහි බොහෝ වල් ඌරන් සිටි නිසා, ඌරු මස් සාදන ලද බැවිනි). 1981 දී කිංග්ස්ටන්ට පසුව ජැමෙයිකාවේ දෙවන නගරය ලෙස මොන්ටෙගෝ බේ නිල වශයෙන් නම් කරන ලදී, නමුත් 1980 දී ජැමෙයිකානු පාර්ලිමේන්තුවේ පනතක් හරහා මොන්ටෙගෝ බේ නගරයක් බවට පත්විය. මෙම පැරිෂිය ජැමෙයිකාවේ ජාතික වීරයන් හත් දෙනාගෙන් එක් අයෙකු වන දක්ෂිණ විශිෂ්ට සැමුවෙල් ෂාප් (මිය ගියේ 1833) ගේ උපන් ස්ථානයයි.
හැනෝවර් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**හැනෝවර්** () යනු ජැමෙයිකාවේ වයඹ දෙසින් පිහිටි පැරිෂියකි. එය කෝර්න්වෝල් ප්‍රාන්තයේ කොටසකි, නැගෙනහිරින් ශාන්ත ජේම්ස් සහ දකුණින් වෙස්ට්මෝර්ලන්ඩ් මායිම් වේ. කිංග්ස්ටන් හැර, එය දිවයිනේ කුඩාම පැරිෂිය වේ. හැනෝවර් යනු කම්කරු නායක, සර්වජන ඡන්ද බලය යටතේ ජැමෙයිකාවේ පළමු රජයේ ප්‍රධානියා සහ ජැමෙයිකානු ජාතික වීරයන් හත් දෙනාගෙන් කෙනෙකි, ඇලෙක්සැන්ඩර් බුස්ටමැන්ටේගේ උපන් පැරිෂියයි. එහි අගනුවර ලුසියා ය.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ශාන්ත එලිසබත් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
ජැමෙයිකාවේ විශාලතම පැරිෂියක් වන **ශාන්ත එලිසබෙත්**, දිවයිනේ නිරිත දෙසින්, කෝර්න්වෝල් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත. එහි අගනුවර වන බ්ලැක් රිවර්, දිවයිනේ පළලම ගඟේ (බ්ලැක් රිවර්) ඩෙල්ටාවේ පිහිටා ඇත.
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ශාන්ත කැතරීන් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ශාන්ත කැතරින්** ( ) යනු ජැමෙයිකාවේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි පැරිෂියකි. එය පිහිටා ඇත්තේ මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ වන අතර, එහි ඇති බොහෝ සම්පත් නිසා දිවයිනේ විශාලතම හා වඩාත්ම ආර්ථිකමය වටිනාකමක් ඇති පැරිෂියකි. එයට ජැමෙයිකාවේ පළමු අගනුවර වන ස්පැනිෂ් ටවුන් ඇතුළත් වන අතර එය මුලින් හැඳින්වූයේ සැන් ජාගෝ ඩි ලා වේගා හෝ සන්තියාගෝ ඩි ලා වේගා (ප්ලේන් හි ශාන්ත ජේම්ස්) ලෙසිනි.
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
පොර්ට්ලන්ඩ් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**පෝට්ලන්ඩ්**, එහි අගනුවර වන පෝට් ඇන්ටෝනියෝ, ජැමෙයිකාවේ ඊසානදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටි පැරිෂියකි. එය සරේ ප්‍රාන්තයේ ශාන්ත තෝමස් නගරයට උතුරින් සහ ශාන්ත මරියාට නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇත. එය ජැමෙයිකාවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලින් එකකි, නිල් කඳුකරයේ කොටසක් අඩංගු වන අතර, ජැමෙයිකානු මෙරූන් ප්‍රජාවන් වන මුවර් ටවුන් සහ චාල්ස් ටවුන් පිහිටා ඇත.
ශාන්ත තෝමස් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ශාන්ත තෝමස්**, වරක් *නැගෙනහිරින් ශාන්ත තෝමස්* ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ, සරේ ප්‍රාන්තය තුළ ජැමෙයිකාවේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි තදාසන්න පැරිෂියකි . එය 1969 දී ජැමෙයිකාවේ ජාතික වීරයන් හත් දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස නම් කරන ලද පෝල් බොග්ල් ගේ උපන් ස්ථානයයි. මොරන්ට් බේ, එහි ප්‍රධාන නගරය සහ අගනුවර, 1865 දී මොරන්ට් බේ කැරැල්ලේ ස්ථානය වන අතර, එහි ප්‍රධානියා වූයේ බොග්ලේ ය.

මෙම දිස්ත්‍රික්කයේ ධනවත් මිශ්‍ර වර්ග ව්‍යාපාරිකයෙකු සහ දේශපාලනඥයෙකු වූ නියෝජිත ජෝර්ජ් විලියම් ගෝර්ඩන්, කැරැල්ල මෙහෙයවීම සම්බන්ධයෙන් සැකපිට 1865 දී යුද නීතිය යටතේ නඩු විභාග කර මරා දමන ලදී. ගෝර්ඩන් ඝාතනය කිරීම සහ කැරැල්ල ප්‍රචණ්ඩ ලෙස මර්දනය කිරීම පිළිබඳ මතභේදය හේතුවෙන් අයර් ආණ්ඩුකාරවරයාට ඉල්ලා අස්වීමට සිදුවිය. ගෝර්ඩන් 1969 දී ජාතික වීරයෙකු ලෙස නම් කරන ලදී.
ශාන්ත ඇන්ඩෲ පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ශාන්ත ඇන්ඩෘ** () යනු සරේ ප්‍රාන්තයේ ජැමෙයිකාවේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි පැරිෂියකි. එය කිංස්ටන් හි උතුර, බටහිර සහ නැගෙනහිරින් පිහිටා ඇති අතර නිල් කඳුකරය දක්වා විහිදේ. 2011 සංගණනයට අනුව, එහි ජනගහනය 573,369 ක් වූ අතර එය ජැමෙයිකාවේ ඕනෑම පැරිෂියකින් ඉහළම අගයයි.

ජැමෙයිකාවේ ජාතික වීරයන් හත් දෙනාගෙන් කෙනෙකු වන ජෝර්ජ් විලියම් ගෝර්ඩන් (1865) උපත ලැබුවේ මෙම පැරිෂියේය.

එහි බොහෝ ආකර්ෂණීය ස්ථාන, ඓතිහාසික ස්ථාන, ප්‍රසිද්ධ පදිංචිකරුවන් සහ රටේ මූල්‍ය ප්‍රාග්ධනය අඩංගු වේ.
ජැමෙයිකාවේ රජය සහ දේශපාලනය

ජැමෙයිකාව පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් සහ ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවකි. රාජ්‍ය නායකයා වන්නේ ජැමෙයිකාවේ රජු (වර්තමානයේ III වන චාල්ස් රජු), ජැමෙයිකාවේ ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් විසින් දේශීයව නියෝජනය කරනු ලැබේ.

ජැමෙයිකාවේ වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව 1962 දී ජැමෙයිකාවේ ව්‍යවස්ථාදායකයේ ද්විපාර්ශ්වික ඒකාබද්ධ කමිටුවක් විසින් කෙටුම්පත් කරන ලදී. එය 1962 දී ජැමෙයිකාවට නිදහස ලබා දුන් එක්සත් රාජධානියේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් සම්මත කරන ලද ජැමෙයිකාවේ නිදහස් පනත සමඟ බලාත්මක විය. 1795 සිට 1926 දක්වා අධිරාජ්‍යය පොලිස් කටයුතු සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය පුරා බටහිර ඉන්දීය රෙජිමේන්තුව බහුලව භාවිතා විය. JDF උරුමයේ අනෙකුත් ඒකක අතරට මුල් යටත් විජිත ජැමෙයිකා මිලිටියාව, පළමු ලෝක යුද්ධයේ කිංග්ස්ටන් පාබල ස්වේච්ඡා සේවකයින් සහ දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ජැමෙයිකානු පාබල ස්වේච්ඡා සේවකයින් ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය කරන ලදී. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් රෙජිමේන්තුව 1958 දී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයේ කොටසක් ලෙස ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද අතර, සම්මේලනය විසුරුවා හැරීමෙන් පසු JDF පිහිටුවන ලදී.

ජැමෙයිකා ආරක්ෂක බලකාය (JDF) පාබල රෙජිමේන්තුවක් සහ සංචිත බලකායක්, ගුවන් අංශයක්, වෙරළාරක්ෂක බලඇණියක් සහ සහායක ඉංජිනේරු ඒකකයකින් සමන්විත වේ. පාබල රෙජිමේන්තුවට 1 වන, 2 වන සහ 3 වන (ජාතික සංචිත) බලඇණි ඇතුළත් වේ. JDF ගුවන් අංශය පියාසර ඒකක තුනකට, පුහුණු ඒකකයක්, ආධාරක ඒකකයක් සහ JDF ගුවන් අංශය (ජාතික සංචිතය) ලෙස බෙදා ඇත. වෙරළාරක්ෂක බලකාය මුහුදු ගමන් කරන කාර්ය මණ්ඩලය සහ සමුද්‍ර ආරක්ෂාව සහ සමුද්‍ර නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම මෙන්ම ආරක්ෂක ආශ්‍රිත මෙහෙයුම් සිදු කරන සහායක කණ්ඩායම් අතර බෙදා ඇත.

සහායක බලඇණියේ කාර්යභාරය වන්නේ සටන් වලදී සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීමට සහාය ලබා දීම සහ බලකායේ සූදානම සඳහා නිපුණතා පුහුණුව නිකුත් කිරීමයි. හමුදා ඉංජිනේරුවන් සඳහා වැඩිවන ඉල්ලුම හේතුවෙන් 1 වන ඉංජිනේරු රෙජිමේන්තුව පිහිටුවන ලද අතර ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය වන්නේ අවශ්‍ය විටෙක සහ ඕනෑම තැනක ඉංජිනේරු සේවා සැපයීමයි. JDF මූලස්ථානයේ JDF අණදෙන නිලධාරියා, අණදෙන කාර්ය මණ්ඩලය මෙන්ම බුද්ධි අංශ, විනිසුරු නීතිඥ කාර්යාලය, පරිපාලන සහ ප්‍රසම්පාදන අංශ අඩංගු වේ.

මෑත වසරවලදී, මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරමට සහ ලෝකයේ ඉහළම මිනීමැරුම් අනුපාතවලින් එකක් ඇතුළුව ඉහළ යන අපරාධ අනුපාතයට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී ජාතියේ පොලිසිය වන ජැමෙයිකාවේ පොලිස් බලකායට (JCF) සහාය වීමට JDF කැඳවා ඇත. JDF ඒකක ඉහළ අපරාධ ප්‍රදේශවල සහ දන්නා කල්ලි අසල්වැසි ප්‍රදේශවල JCF සමඟ සන්නද්ධ මුර සංචාර සක්‍රීයව පවත්වයි. මෙම JDF භූමිකාවට වාචික මතභේද මෙන්ම සහයෝගය ද ඇත. 2005 මුල් භාගයේදී, විපක්ෂ නායකයෙකු වන එඩ්වඩ් සීගා, JDF සහ JCF ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා ඉල්ලා සිටියේය. මෙය සංවිධානයෙන් හෝ බහුතර පුරවැසියන් අතර සහයෝගය ලබාගෙන නොමැත. 2017 දී, ජැමෙයිකාව න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.

### පරිපාලන අංශ 
ජැමෙයිකාව පැරිෂ් 14 කට බෙදා ඇති අතර, ඒවා පරිපාලනමය අදාළත්වයක් නොමැති ඓතිහාසික ප්‍රාන්ත තුනකට කාණ්ඩ කර ඇත. ඕනෑම සිටි කවුන්සිල් හි අවම වශයෙන් 50,000 ක ජනගහනයක් සහ පළාත් පාලන අමාත්‍යවරයා විසින් නියම කරන ලද සංඛ්‍යාවක් සහිත ටවුන් කවුන්සිල් තිබිය යුතුය. දැනට ටවුන් කවුන්සිල් නොමැත.

කිංග්ස්ටන් සහ ශාන්ත ඇන්ඩෲස් පැරිෂ් වල පළාත් පාලන ආයතන කිංග්ස්ටන් සහ ශාන්ත ඇන්ඩෲ  සිටි කවුන්සිල් ලෙස ඒකාබද්ධ කර ඇත. නවතම  සිටි කවුන්සිල් වන්නේ 2003 දී නිර්මාණය කරන ලද පෝට්මෝර්  සිටි කවුන්සිල්ය. එය භූගෝලීය වශයෙන් ශාන්ත කැතරින් පැරිෂ් තුළ පිහිටා ඇති අතර, එය ස්වාධීනව පාලනය වේ.

## යොමු කිරීම්
ශාන්ත මේරි පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ශාන්ත මේරි** යනු ජැමෙයිකාවේ ඊසානදිග කොටසේ පිහිටි පැරිෂියකි. 114,227 ජනගහනයක් සහිත එය මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇති ජැමෙයිකාවේ කුඩාම පැරිෂියයි. එහි ප්‍රධාන නගරය සහ අගනුවර වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති පෝට් මාරියා වේ.

මෙම පැරිෂිය කැප්ල්ටන්, ලේඩි සෝ, නින්ජමන්, ඉනි කමෝස්, සිස්ලා සහ ටැන්යා ස්ටීවන්ස් ඇතුළු ස්ථාපිත නැටුම් හෝල් රෙගේ කලාකරුවන්ගේ උපන් ස්ථානයයි. ශාන්ත මේරි පැරිෂියේ අනෙකුත් කැපී පෙනෙන පදිංචිකරුවන් අතර කතුවරයා වන කොලින් සිම්ප්සන් ඇතුළත් වේ, ඔහු අහෝසි කිරීමේවාදී ජේම්ස් ෆිලිපෝගේ මී මුනුපුරා, ජැමෙයිකානු ලේඛිකාව සහ ප්‍රජා ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන අර්නා බ්‍රොඩ්බර් සහ රෙගේ නිරූපකය බොබ් සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමි කර ගත් සංගීත නිෂ්පාදක ක්‍රිස් බ්ලැක්වෙල්.

## යොමු කිරීම්
සරේ ප්‍රාන්තය, ජැමෙයිකාව

**සරේ** (**ද** **සරේ**) යනු ජැමෙයිකාව බෙදී ඇති ඓතිහාසික ප්‍රාන්ත තුනෙන් නැඟෙනහිර හා කුඩාම ප්‍රදේශයයි. එය 1758 දී නිර්මාණය කරන ලද අතර එය පල්ලි හතරකට බෙදා ඇත.
නොමැත

## ඉතිහාසය 
ජැමෙයිකාවේ ප්‍රාන්ත තුන (සරේ, මිඩ්ල්සෙක්ස් සහ කෝන්වෝල්) බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රාන්ත අධිකරණ පද්ධතියට අනුව උසාවි පැවැත්වීම පහසු කිරීම සඳහා 1758 දී පිහිටුවන ලදී. කිංග්ස්ටන් ඔපන් තේම්ස් පිහිටා ඇති ඉංග්‍රීසි ප්‍රාන්තය අනුව සරේ නම් කරන ලදී. කිංග්ස්ටන් එහි ප්‍රාන්ත නගරය විය.

## යොමු කිරීම්
ශාන්ත ඈන් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**ශාන්ත ඈන්** () ජැමෙයිකාවේ විශාලතම පැරිෂිය වේ. එය දිවයිනේ උතුරු වෙරළ තීරයේ, මිඩ්ල්සෙක්ස් ප්‍රාන්තයේ, දිවයිනේ නැගෙනහිර සහ බටහිර අන්ත අතර දළ වශයෙන් අඩක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. එහි ස්වභාවික මල් සුන්දරත්වය නිසා එය බොහෝ විට "ජැමෙයිකාවේ උද්‍යාන පැරිෂිය" ලෙස හැඳින්වේ. එහි අගනුවර ශාන්ත ආන්ස් බේ. ශාන්ත ඈන් ජැමෙයිකාවේ පළමු ස්පාඤ්ඤ ජනාවාසය වන නිව් සෙවිල් වලින් සමන්විත වේ.

ශාන්ත ඈන් යනු රෙගේ ගායකයන් වන ෆ්ලොයිඩ් ලොයිඩ්, බර්නින් ස්පෙයාර්, බිසී සිග්නල්, බ්‍රයන් ආර්ට්, රොමේන් වර්ගෝ, රෂාන් ඩාලි, චෙසිඩෙක්, ෂබ්බා රෑන්ක්ස්, ජස්ටින් හින්ඩ්ස්, පර්ෆෙක්ට් සහ බොබ් මාලේ යන අයගේ උපන් ස්ථානයයි. Jamaica's Order of National Hero සම්මාන ලාභීන් හත් දෙනාගෙන් කෙනෙකු වන මාකස් මොසියා ගාර්වේ ද එහි උපත ලැබීය.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
කිංග්ස්ටන් පැරිෂ්, ජැමෙයිකාව

thumb|සිතියම
**කිංග්ස්ටන්** යනු ජැමෙයිකාවේ පැරිෂ් 14 න් එකකි. අසල්වැසි ශාන්ත ඇන්ඩෲ පැරිෂිය සමඟ එක්ව, එය කිංග්ස්ටන් සහ ශාන්ත ඇන්ඩෘ කෝපරේෂන් හි ඒකාබද්ධ නාගරික ඒකකය සෑදී ඇත. කිංග්ස්ටන් නගරය පැරිෂිය සහ ජාතික අගනුවර වේ.

කිංග්ස්ටන් පැරිෂිය වර්ග කිලෝමීටර 25 ක් සහ&nbsp;2011 සංගණනයේදී 89,057 ක ජනගහනයක් සහිත ප්‍රදේශයකි.  මෙම ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වශයෙන් කිංග්ස්ටන් නගර මධ්‍යයේ පමණක් නොව, ටිවෝලි උද්‍යානය, ඩෙන්හැම් ටවුන්, රේ ටවුන්, කිංග්ස්ටන් උද්‍යානය, ජාතික වීර උද්‍යානය, බෝර්න්මවුත් උද්‍යානය, නෝමන් උද්‍යානය, රෙනොක් ලොජ්, ස්ප්‍රින්ග්ෆීල්ඩ් සහ පෝට් රෝයල් ඔෆ් රෝයල් සමඟින් අසල්වැසි ප්‍රදේශ ගණනාවකින් සමන්විත වේ. ෆ්‍රෑන්ක්ලින් නගරය, සහ ඇල්මන් ටවුන්.

## යොමු කිරීම්
උඳුවප් පුර සතවක

**උඳුවප් පුර සතවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව උඳුවප් මාසයේ සත්වන (7) තිථියයි. උඳුවප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් දුරුතු මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිතුනක් (23) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* උඳුවප්
* පුර සතවක
* ඉල් පුර සතවක
* දුරුතු පුර සතවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
7
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ජැමෙයිකාවේ ආගම්

ජැමෙයිකාවේ ක්‍රියාත්මක වන විශාලතම ආගම ක්‍රිස්තියානි ආගමයි. 70% ක් පමණ රෙපරමාදු භක්තිකයන් වේ; රෝමානු කතෝලිකයන් ජනගහනයෙන් 2% ක් පමණි. බෙඩ්වර්ඩිස්වාදය යනු දිවයිනට ආවේණික ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ ආකාරයකි, සමහර විට එය වෙනම ඇදහිල්ලක් ලෙස සැලකේ. බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රිස්තියානි අහෝසි කරන්නන් සහ බැප්ටිස්ට් මිෂනාරිවරුන් වහල්භාවයට එරෙහි අරගලයේදී උගත් හිටපු වහලුන් සමඟ එක් වූ විට ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ල පිළිගැනීමට ලක් විය.

2011 සංගණනයට අනුව රස්තෆාරි ව්‍යාපාරයේ අනුගාමිකයින් 29,026 ක් සිටින අතර රස්තෆාරියන් පිරිමින් 25,325 ක් සහ රස්තෆාරියන් කාන්තාවන් 3,701 ක් සිටිති.

අප්‍රිකාවෙන් ලබාගත් විවිධ ඇදහිලි සහ සාම්ප්‍රදායික ආගමික පිළිවෙත් දිවයිනේ ක්‍රියාත්මක වේ, විශේෂයෙන් කුමිනා, කොන්වින්ස්, මියාල් සහ ඔබියා.

ජැමෙයිකාවේ අනෙකුත් ආගම් අතරට යෙහෝවාගේ සාක්ෂිකරුවන් (ජනගහනයෙන් 2%), අනුගාමිකයින් 8,000 ක් පමණ වන බහායි ඇදහිල්ල සහ ප්‍රාදේශීය අධ්‍යාත්මික එක්රැස්වීම් 21 ක්, මෝමන්වාදය, බුද්ධාගම සහ හින්දු ආගම ඇතුළත් වේ. හින්දු දීපවාලි උත්සවය ඉන්දු-ජැමෙයිකානු ප්‍රජාව අතර වාර්ෂිකව සමරනු ලැබේ.

ලිබරල්-කොන්සර්වේටිව් ලෙස තමන්ව විස්තර කරන යුදෙව්වන් 200 ක් පමණ කුඩා ජනගහනයක් ද සිටිති. ජැමෙයිකාවේ මුල් යුදෙව්වන් 15 වන සියවසේ මුල් භාගයේ ස්පාඤ්ඤය සහ පෘතුගාලය දක්වා ඔවුන්ගේ මූලයන් සොයා ගනී. කහල් කඩොෂ් ෂාරේ ෂාලෝම්, ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ගේ එක්සත් සභාව ලෙසද හැඳින්වේ, එය කිංග්ස්ටන් නගරයේ පිහිටා ඇති ඓතිහාසික සිනගෝගයකි. මුලින් 1912 දී ඉදිකරන ලද මෙය දිවයිනේ ඉතිරිව ඇති නිල සහ එකම යුදෙව් නමස්කාර ස්ථානයයි. කලක් බහුල යුදෙව් ජනගහනය කාලයත් සමඟ ස්වේච්ඡාවෙන් ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරුණි. ෂාරේ ෂාලෝම් යනු වැලි සහිත බිම් අඩංගු ලෝකයේ ඇති ස්වල්ප සිනගෝගවලින් එකක් වන අතර එය ජනප්‍රිය සංචාරක ගමනාන්තයකි.
අනෙකුත් කුඩා කණ්ඩායම්වලට අනුගාමිකයන් 5,000 ක් සිටින බව පවසන මුස්ලිම්වරු ද වෙති.

## යොමු කිරීම්
ජැමෙයිකාවේ අධ්‍යාපනය

වහලුන්ගේ විමුක්තිය මහජනතාව සඳහා අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ස්ථාපිත කිරීම ප්‍රකාශ කළේය. විමුක්තියට පෙර ප්‍රදේශවාසීන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීම සඳහා පාසල් ස්වල්පයක් තිබූ අතර බොහෝ දෙනෙක් තම දරුවන් උසස් අධ්‍යාපනයක් ලබා ගැනීම සඳහා එංගලන්තයට යැවූහ. විමුක්තියෙන් පසු බටහිර ඉන්දීය කොමිසම දැන් සියලුම වයස් පාසල් ලෙස හඳුන්වන ප්‍රාථමික පාසල් පිහිටුවීම සඳහා මුදල් ප්‍රමාණයක් ප්‍රදානය කළේය. මෙම පාසල් බොහොමයක් පල්ලි විසින් පිහිටුවන ලදී. මෙය නූතන ජැමෙයිකානු පාසල් පද්ධතියේ ආරම්භයයි.

වර්තමානයේ පහත සඳහන් පාසල් කාණ්ඩ පවතී:
* **මුල් ළමා කාලය** - මූලික, ළදරු සහ පෞද්ගලිකව ක්‍රියාත්මක වන පෙර පාසල්. වයස් කාණ්ඩය: අවුරුදු 2 - 5.
* **ප්‍රාථමික** - රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික හිමිකාරීත්වය (පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය සූදානම් කිරීමේ පාසල් ලෙස හැඳින්වේ). වයස අවුරුදු 3 - 12.
* **ද්විතීයික** - රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය. වයස අවුරුදු 10 - 19. ජැමෙයිකාවේ උසස් පාසල් තනි ලිංගික හෝ සම-අධ්‍යාපන ආයතන විය හැකි අතර, බොහෝ පාසල් බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පුරා භාවිතා කරන සාම්ප්‍රදායික ඉංග්‍රීසි ව්‍යාකරණ පාසල් ආකෘතිය අනුගමනය කරයි.
* **තෘතියික** - ප්‍රජා විද්‍යාල; 1836 දී ආරම්භ කරන ලද මයිකෝ ගුරු විද්‍යාලය (දැන් MICO විශ්ව විද්‍යාල විද්‍යාලය) පැරණිතම ගුරු විද්‍යාල; ෂෝර්ට්වුඩ් ගුරු විද්‍යාලය (එය වරෙක කාන්තා ගුරු පුහුණු ආයතනයක් විය); වෘත්තීය පුහුණු මධ්‍යස්ථාන, විද්‍යාල සහ විශ්ව විද්‍යාල, පොදු සහ පෞද්ගලික හිමිකාරීත්වය දරයි. දේශීය විශ්ව විද්‍යාල පහක් ඇත: බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විශ්ව විද්‍යාලය (මෝනා කැම්පස්); ජැමෙයිකාවේ තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය, කලින් කලා විද්‍යා හා තාක්ෂණ විද්‍යාලය (CAST); උතුරු කැරිබියන් විශ්ව විද්‍යාලය, කලින් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් විද්‍යාලය; පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය කැරිබියන් විශ්ව විද්‍යාලය, කලින් කැරිබියන් විශ්ව විද්‍යාලය; සහ කැරිබියන් ජාත්‍යන්තර විශ්ව විද්‍යාලය.

ඊට අමතරව, බොහෝ ප්‍රජා සහ ගුරු පුහුණු විද්‍යාල තිබේ.

අධ්‍යාපනය මුල් ළමාවියේ සිට ද්විතීයික මට්ටම් දක්වා නොමිලේ. වෘත්තීය ක්ෂේත්‍රයේ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීමට මුදල් වැය කළ නොහැකි අයට, මානව රැකියා සහ සම්පත් පුහුණුව-ජාතික පුහුණු ඒජන්සිය (HEART භාරය-NTA) වැඩසටහන හරහා [2] අවස්ථා තිබේ, එය සියලුම වැඩ කරන වයසේ ජාතික ජනගහනය සඳහා විවෘත වේ. සහ විවිධ විශ්ව විද්‍යාල සඳහා පුළුල් ශිෂ්‍යත්ව ජාලයක් හරහාය.

## යොමු කිරීම්
ටෙගුසිගල්පා, හොන්ඩුරාස්

**ටෙගුසිගල්පා** (  )—කලින් **ටෙගුසිගල්පා, මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කයේ මහ නගර සභාව** ( or *Tegucigalpa, M.D.C.*), සහ වාචිකව **ටෙගස්** හෝ **ටෙගුස්** ලෙස හැඳින්වේ—එය හොන්ඩුරාස් හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන අතර එහි සහෝදර නගරය වන **කොමායාගුයෙලා** ද වේ.

1578 සැප්තැම්බර් 29 වන දින ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසින් හිමිකම් කියන ලදී, 1880 ඔක්තෝම්බර් 30 වන දින ටෙගුසිගල්පා හොන්ඩුරාස් අගනුවර බවට පත් විය, ජනාධිපති මාර්කෝ ඕරෙලියෝ සෝටෝ යටතේ, ඔහු නිදහස ලැබූ දා සිට හොන්ඩුරාස් අගනුවර වූ කොමයාගුවා වෙතින් රජයේ ආසනය ගෙන යන විට 1841 දී. 1936 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ටෙගුසිගල්පා සහ කොමයාගුවා මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කයක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී, සහ වත්මන් 1982 හොන්ඩුරාන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ස්ථීර ජාතික අගනුවර ලෙස සේවය කරන මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කයක් ලෙස සහෝදර නගර නිර්වචනය කරයි.

ටෙගුසිගල්පා පිහිටා ඇත්තේ ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන් දෙපාර්තමේන්තුව ලෙස හැඳින්වෙන දකුණු-මධ්‍යම උස්බිම් කලාපයේ එය දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර ද වේ. එය කඳු වලින් වට වූ මිටියාවතක පිහිටා ඇත. ටෙගුසිගල්පා සහ කොමයගුවා, සහෝදර නගර වන අතර, චොලුටෙකා ගඟෙන් භෞතිකව වෙන් කරනු ලැබේ. මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කය ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන් දෙපාර්තමේන්තුවේ මහ නගර සභා 28 න් විශාලතම වේ.

ටෙගුසිගල්පා හොන්ඩුරාස් හි විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය මෙන්ම ජාතියේ දේශපාලන හා පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වේ. ටෙගුසිගල්පා විදේශ තානාපති කාර්යාල 25කට සහ කොන්සල් කාර්යාල 16කට සත්කාරකත්වය සපයයි. එය පිළිවෙළින් ජාතික බලශක්ති සහ විදුලි සංදේශ සමාගම් වන ENEE සහ Hondutel වැනි රජය සතු ආයතන කිහිපයක නිවහන වේ. රටේ වැදගත්ම පොදු විශ්ව විද්‍යාලය වන හොන්ඩුරාස් ජාතික ස්වයං පාලන විශ්ව විද්‍යාලය, මෙන්ම ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායමට ද නගරය නිවහන වේ. නගරයට ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ දෙකක් වන කොමයාගුවා සහ ටොන්කොන්ටින් සේවය කරයි.

මධ්‍යම දිස්ත්‍රික් නගරාධිපති කාර්යාලය () යනු නගර පාලන ආයතනය වන අතර, නගරාධිපතිවරයෙකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සහ මහනගර සංස්ථාව පිහිටුවීමේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් 10 දෙනෙකුගෙන් සමන්විතය (  ) දෙපාර්තමේන්තුවේ ආසනය ද වන අතර, ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන්ගේ ආණ්ඩුකාර කාර්යාලය ද අගනුවර පිහිටා ඇත. 2008 දී, නගරය ලෙම්පිරා බිලියන 1.555 (US$82,189,029) අනුමත අයවැයක් මත ක්‍රියාත්මක විය. 2009 දී, නගර ආන්ඩුව ලෙම්පිරා බිලියන 1.955 ක (US$103,512,220) ආදායමක් වාර්තා කර ඇති අතර එය පැනමා නගරය හැර මධ්‍යම ඇමරිකාවේ වෙනත් ඕනෑම අගනුවරකට වඩා වැඩිය.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

ටෙගුසිගල්පා හි යටිතල පහසුකම් එහි ජනගහන වර්ධනයට සමපාත වී නොමැත. ඌන නාගරික සැලසුම්කරණය, ඝන ලෙස ඝනීභවනය වූ නාගරීකරණය සහ දරිද්‍රතාවය අඛණ්ඩ ගැටළු වේ. මාර්ග යටිතල පහසුකම් මඟින් වාහන 400,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් කාර්යක්ෂමව හැසිරවීමට නොහැකි වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දැඩි රථවාහන තදබදයක් ඇති වේ. ජාතික සහ පළාත් පාලන ආයතන දෙකම යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමට සහ පුළුල් කිරීමට මෙන්ම නගරයේ දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images
මෙක්සිකෝවේ නිරුක්තිය

මෙක්සිහ්කෝ යනු ඇස්ටෙක් අධිරාජ්‍යයේ හදවත වන මෙක්සිකෝ නිම්නය සහ අවට ප්‍රදේශ සඳහා නහුවාට්ල් යෙදුම වන අතර එහි ජනතාව මෙක්සිකාව ලෙස හැඳින්වේ. සාමාන්‍යයෙන් ඇනහුවාක් කොන්ග්‍රසයේ නියෝජිතයින් විසින් අත්සන් කරන ලද නිදහස ප්‍රකාශනය ඇස්ටෙක් ත්‍රිත්ව සන්ධානය සඳහා ප්‍රාථමික ජනවාර්ගික නාමයේ ආරම්භය බව විශ්වාස කෙරේ, නමුත් එය අනෙක් පැත්ත වන්නට ඇත. යටත් විජිත යුගයේ (1521–1821) මෙක්සිකෝව නව ස්පාඤ්ඤය ලෙස හැඳින්වූ විට මෙම මධ්‍යම කලාපය මෙක්සිකෝවේ ඉන්ටෙන්ඩන්සි බවට පත් විය. 1821 දී නිව් ස්පාඤ්ඤය ස්පාඤ්ඤ අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ලබා ස්වෛරී රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමෙන් පසු ඉන්ටෙන්ඩන්සි මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තය ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගත් අතර, නව රට එහි අගනුවර වන මෙක්සිකෝ නගරය ලෙස නම් කරන ලදී. රජයේ ස්වරූපය වෙනස් වී ඇති බැවින් රටේ නිල නාමය වෙනස් වී ඇත. ඇනහුවාක් කොංග්‍රසයේ නියෝජිතයින් විසින් 1813 නොවැම්බර් 6 වන දින අත්සන් කරන ලද නිදහස ප්‍රකාශනය ඇමරිකාව සෙප්ටෙන්ට්‍රියනල් (උතුරු ඇමරිකාව) ලෙස හැඳින්විණි; 1821 ඉගුවාලා සැලැස්ම ද ඇමරිකා සෙප්ටෙන්ට්‍රියනල් භාවිතා කළේය. අවස්ථා දෙකකදී (1821–1823 සහ 1863–1867), රට ඉම්පීරියෝ මෙක්සිකානෝ (මෙක්සිකානු අධිරාජ්‍යය) ලෙස හැඳින්විණි. ෆෙඩරල් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා තුනම (1824, 1857 සහ 1917, වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව) එස්ටාඩෝස් යුනිඩෝස් මෙක්සිකානෝස් යන නම හෝ එස්ටාඩෝස්-යුනිඩෝස් මෙක්සිකානෝස් යන ප්‍රභේදය භාවිතා කළ අතර, ඒ සියල්ල "එක්සත් මෙක්සිකානු රාජ්‍යයන්" ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත. රෙපබ්ලිකා මෙක්සිකානා, "මෙක්සිකානු ජනරජය" යන වාක්‍ය ඛණ්ඩය 1836 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතිවල භාවිතා විය.

## යොමු කිරීම්
දුරුතු පුර අටවක

**දුරුතු පුර අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව දුරුතු මාසයේ අටවන (8) තිථියයි. දුරුතු මාසය අවසන් වීමට, එනම් නවම් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිදෙකක් (22) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* දුරුතු
* චන්ද්‍ර මාස
* පුර අටවක
* පුර අටවක පෝය
* උඳුවප් පුර අටවක
* නවම් පුර අටවක
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
උඳුවප් පුර අටවක පෝය

උඳුවප් පුර අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **උඳුවප් පුර අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක පෝය
ප්‍රවර්ගය:පුර අටවක
8.1
ජැමෙයිකාවේ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය

විද්‍යා, තාක්ෂණ සහ නවෝත්පාදන (STI) අංශය මෙහෙයවනු ලබන්නේ ජාතික විද්‍යා හා තාක්ෂණ කොමිසම (NCST) සහ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ කවුන්සිලය (SRC) විසිනි. දෙකම විද්‍යා, බලශක්ති සහ තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශයේ මඟ පෙන්වීම යටතේ පවතී.

1990 ගණන්වල සිට, රජය ජැමෙයිකාවේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණයේ දියුණුව ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා න්‍යාය පත්‍රයක් සකසා ඇත. පෝෂණ කර්මාන්තයේ වර්ධනය වැනි සමහර සාර්ථකත්වයන් තිබියදීත්, ප්‍රතිඵල දේශීය තාක්ෂණයන්, නිෂ්පාදන සහ සේවාවන් බවට පරිවර්තනය කිරීම දුෂ්කර වී ඇත - බොහෝ දුරට ජාතික අයවැය සීමාවන් නිසා. කෙසේ වෙතත්, ජැමෙයිකාවේ වැඩිදියුණු කළ මූල්‍ය අවකාශය, එහි මෑත කාලීන IMF වැඩසටහනෙන් එළියට ඒමත් සමඟ, රජය පර්යේෂණ සහ සංවර්ධනය සඳහා වියදම් වැඩි කිරීමට පොරොන්දු වී ඇත.

ජැමෙයිකානුවන් සැලකිය යුතු විද්‍යාත්මක හා වෛද්‍ය දායකත්වයක් ලබා දී ඇත. ළමා දෑකැති සෛල රක්තහීනතාවය සඳහා ප්‍රතිකාරවල පුරෝගාමියා වන ක්වාෂියෝකෝර් සොයා ගැනීම සහ විවිධ අභ්‍යවකාශ යානා ආධාරක පද්ධති සොයා ගැනීම මේවා අතර වේ.

## යොමු කිරීම්
මොනෙරෝ

**මොනෙරෝ** (ඉංග්‍රීසි: Monero) යනු ඩිජිටල් මුදල් ලෝකයේ පෞද්ගලිකත්වය සහ රහස්‍යභාවය අවධාරනය කරන ප්‍රමුඛ ක්‍රිප්ටෝමුදලකි. 2014 අප්‍රේල් මාසයේදී ආරම්භ වූ මෙය, ගනුදෙනු සහ සටහන් සම්පූර්ණයෙන්ම රහස්‍යවත් තබාගැනීමට නව්‍ය තාක්ෂණික ක්‍රම භාවිතා කරයි. මොනෙරෝව අනන්‍යතාවය සහ ගනුදෙනු විස්තර විකේන්ද්‍රීකරණය සහ අනුරූපතාවය (fungibility) මඟින් සඟවා තබා ගැනීමට හැකියාව ඇති මුදලකි. එය පරිශීලකයින්ගේ පෞද්ගලිකත්වය උදෙසා නිර්මාණය කළ නිසා, ව්‍යාපාරිකයින්ට සහ සාමාන්‍ය පරිශීලකයින්ට සන්සුන් ලෙස ගනුදෙනු සිදු කිරීමට ඉඩ සලසයි. නමුත්, මෙම රහස්‍යභාවය හේතුවෙන් මොනෙරෝ අපරාධකාරී ක්‍රියාවලිය සඳහා භාවිතා වන බවට විවේචනයට ලක්වී ඇත. එයට පරස්පර අදහස් තිබෙන නමුත්, මොනෙරෝ ඩිජිටල් මුදල් ලෝකයේ පෞද්ගලිකත්වය සහ මූල්‍ය නිදහස ආරක්ෂා කරන මූලික මෙවලමක් ලෙස සැලකේ.

## ඉතිහාසය 
මොනෙරෝ මුලදී "බිට්මොනෙරෝ" (BitMonero) නමින් හැඳින්වූ අතර, එය Bitcoin හා Monero යන වචන දෙකේ සන්ධියකි. කෙසේවෙතත්, ප්‍රජාවේ ප්‍රතිචාරය අනුව, එය කෙටි හා සරල නාමයකින් හැඳින්විය යුතු බවට තීරණය කෙරුණු අතර, නම "මොනෙරෝ" ලෙස සංශෝධිත විය.

මෙම නාමය එස්පෙරන්තෝ භාෂාවේ "මොනෙරෝ" (monero - කාසි/මුදල්) යන්නෙන් ආවේනික විය. මොනෙරෝ ආරම්භක සංවර්ධකයින්, විකේන්ද්‍රීකරණය සහ ගෝලීය ප්‍රවේශය මූලික කරගනිමින්, භාෂා සීමාවන් ඉක්මවූ නාමයක් තෝරා ගැනීමට කැමති වූහ.

2014 සිට, මොනෙරෝගේ සංවර්ධනය සහ යාවත්කාලීන කිරීම් ප්‍රජා-මූලික විකේන්ද්‍රීකරණ ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වී ඇත. නිල වශයෙන් එක් එක් පුද්ගලයෙකුට හිමිකාරිත්වය නොමැති අතර, එය විවෘත මූලාශ්‍ර (open-source) ක්‍රියාවලියක් තුළ ක්‍රියාත්මක වේ. වසර ගණනාවක් පුරා, මොනෙරෝ තාක්ෂණික නව්‍යතා රැසක් එක්කරමින් ප්‍රමුඛ රහස්‍යමය ක්‍රිප්ටෝ මුදලක් බවට පත් වී ඇත.

## තාක්ෂණික විස්තර 
මොනෙරෝ ගනුදෙනු රහස්‍යභාවය ආරක්ෂා කිරීමට වළලු අත්සන් (Ring Signatures), රහස්‍ය ලිපින (Stealth Addresses), සහ රින්ග් CT (Ring Confidential Transactions) වැනි නව්‍ය තාක්ෂණික ක්‍රම භාවිතා කරයි.

කැණීම (Mining) RandomX යාන්ත්‍රණය මඟින් ක්‍රියාත්මක වන අතර, මෙය ASIC කැණීම වළක්වා සාමාන්‍ය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක් භාවිතයෙන් කැණීමේ හැකියාව සලසයි. එමඟින් විශාල මධ්‍යස්ථ ආයතනවල බලය සීමා කර, සාමාන්‍ය පරිශීලකයින්ට කැණීමේ අවස්ථාව ලබාදීමෙන් වැඩි විකේන්ද්‍රීකරණයක් (Decentralization) ඇති කරයි.

2022 මැයි මාසයෙන් පසු, මොනෙරෝ ජාලය "ටේල් එමිෂන්" (Tail Emission) ක්‍රියාවලිය ක්‍රියාත්මක කළේය. එයින් අදහස් කරන්නේ සෑම බ්ලොක් එකක් සඳහාම 0.6 XMR සදහටම නිකුත් වනු ඇත. මෙම සංකල්පය කැණීම් ක්‍රියාවලිය දිගුකාලීනව පවත්වාගෙන යාම සඳහා ප්‍රේරණයක් සැලසීම අරමුණු කරයි.

## විවේචන 
මොනෙරෝහි දැඩි රහස්‍යභාවය හේතුවෙන්, එය අනවසර සහ අක්‍රමික ක්‍රියාවලියන්ට භාවිත විය හැකි බව පිළිබඳ විවේචනයට ලක්ව ඇත. විවිධ වාර්තා අනූව, අන්තවාදී සංවිධාන සහ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය වැනි කණ්ඩායම් මොනෙරෝ ඔස්සේ අරමුදල් රැස් කිරීමට උත්සාහ කළ බව සඳහන් වේ.

මෙම විවේචන මඟින් ඩිජිටල් පෞද්ගලිකත්වයේ අවශ්‍යතාවය සහ එහි සන්ධිස්ථ අපකීර්තිමත් භාවිතය අතර ඇති සංතුලිතතාවය පිළිබඳ වාද විවාද තවදුරටත් උත්පාදනය කළේය. සයිබර් ආරක්ෂාව, පුද්ගලිකත්වය, සහ නියාමනය අතර ඇති සංකීර්ණ සබඳතාවය මත මතභේද මතුව ඇති අතර, මෙය නිදහස් මුදල් පද්ධති සහ නියාමනය අතර සීමා නිර්ණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය යළි අවධානයට යොමු කළේය.

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
* නිල වෙබ් අඩවිය 

මොනෙරෝ
මොනෙරෝ
උඳුවප් පුර දසවක

**උඳුවප් පුර දසවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව උඳුවප් මාසයේ දසවන (10) තිථියයි. උඳුවප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් දුරුතු මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විස්සක් (20) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* උඳුවප්
* පුර දසවක
* ඉල් පුර දසවක
* දුරුතු පුර දසවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
අ (දසවක)
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
බාජා කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**බාජා කැලිෆෝනියා**, නිල වශයෙන් **බාජා කැලිෆෝනියාවේ නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය**, යනු මෙක්සිකෝවේ ප්‍රාන්තයකි. එය මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන 32 න් වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇත. 1952 දී ප්‍රාන්තයක් බවට පත්වීමට පෙර, මෙම ප්‍රදේශය බාජා කැලිෆෝනියාවේ උතුරු ප්‍රදේශය ( ලෙස හැඳින්විණි.). එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 70,113 (මෙක්සිකෝවේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 3.57%) සහ 28 වන සමාන්තරයට උතුරින් පිහිටි බජා කැලිෆෝනියා අර්ධද්වීපයේ උතුරු අර්ධය සහ සාගර ග්වාඩලූප් දූපත සමන්විත වේ. ප්‍රාන්තයේ ප්‍රධාන භූමි කොටස බටහිරින් පැසිෆික් සාගරයෙන් ; නැගෙනහිරින් සොනෝරා, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඇරිසෝනා ප්‍රාන්තය සහ කැලිෆෝනියා බොක්කෙන් ; උතුරින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයෙන්; සහ දකුණින් බජා කැලිෆෝනියා සුර් විසින් මායිම් කර ඇත.

2020 වන විට මෙම ප්‍රාන්තයේ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 3,769,020 ක් වන අතර,  එය දකුණේ විරල ජනගහනයක් සහිත බජා කැලිෆෝනියා සුර්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වන අතර කැලිෆෝනියාවේ සැන් ඩියාගෝ ප්‍රාන්තයට සහ එහි උතුරට කැලිෆෝනියාවේ ඉම්පීරියල් ප්‍රාන්තයට සමාන වේ. ජනගහනයෙන් 75% කට වඩා ජීවත් වන්නේ මෙක්සිකාලි (ප්‍රාන්තයේ අගනුවර), එන්සෙනඩා හෝ ටිජුවානා (ප්‍රාන්තයේ විශාලතම නගරය) හි ය. අනෙකුත් වැදගත් නගර අතර සැන් ෆෙලිපේ, රොසරිටෝ සහ ටෙකේට් ඇතුළත් වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata

## සටහන්
ඩුරැන්ගෝ ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**ඩුරැන්ගෝ**,  නිල වශයෙන් **ඩුරැන්ගෝ හි නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය**, යනු රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන 32 න් සමන්විත ප්‍රාන්ත 31 න් එකකි. මෙක්සිකෝවේ ප්‍රාන්ත අතරින් 8 වන අඩුම ජනගහනය වන 1,832,650 ක ජනගහනයක් සහිත ඩුරැන්ගෝ, බජා කැලිෆෝනියා සුර්ට පසුව මෙක්සිකෝවේ දෙවන අඩුම ජන ඝනත්වය ඇත. අගනුවර වන වික්ටෝරියා ඩි ඩුරැන්ගෝ, මෙක්සිකෝවේ පළමු ජනාධිපති ග්වාඩලූප් වික්ටෝරියාගේ නමින් නම් කර ඇත. 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බාජා කැලිෆෝනියා සුර් ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**බජා කැලිෆෝනියා සුර්**, නිල වශයෙන් **නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය වන බජා කැලිෆෝනියා සුර්**, යනු අඩුම ජනගහනයක් සහිත රාජ්‍යය වන අතර 1974 දී මෙක්සිකෝවට ඇතුළත් වූ 31 වන සහ අවසාන රාජ්‍යය වේ. එය භූමි ප්‍රමාණය අනුව නවවන විශාලතම මෙක්සිකානු රාජ්‍යය ද වේ.

1974 ඔක්තෝබර් 8 වන දින ප්‍රාන්තයක් බවට පත්වීමට පෙර, මෙම ප්‍රදේශය *එල් ටෙරිටෝරියෝ සුර් ද බජා කැලිෆෝනියා* ("පහළ කැලිෆෝනියාවේ දකුණු ප්‍රදේශය") ලෙස හැඳින්විණි. එහි භූමි ප්‍රමාණය 73,909 කි.   හෝ මෙක්සිකෝවේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 3.57% ක් වන අතර, 28 වන සමාන්තරයට දකුණින් බජා කැලිෆෝනියා අර්ධද්වීපයේ දකුණු අර්ධය සහ පැසිෆික් සාගරයේ ජනාවාස නොවූ රොකාස් අලිජෝස් අල්ලා ගනී. එය උතුරින් බජා කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයෙන්, බටහිරින් පැසිෆික් සාගරයෙන් සහ නැගෙනහිරින් කැලිෆෝනියා බොක්කෙන් මායිම් වී ඇත. මෙම ප්‍රාන්තයට නැගෙනහිරින්, කැලිෆෝනියා බොක්ක හරහා සොනෝරා සහ සිනාලෝවා සමඟ සමුද්‍රීය මායිම් ඇත.

මෙම ප්‍රාන්තය කාබෝ සැන් ලූකස් සහ සැන් ජෝස් ඩෙල් කාබෝ යන සංචාරක නිකේතනවල නිවහන වේ. එහි විශාලතම නගරය සහ අගනුවර ලා පාස් ය. 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
උඳුවප් පුර නවවක

**උඳුවප් පුර නවවක**

9
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ප්‍රවර්ගය:පුර පක්‍ෂයේ තිථි
චිහුවාහුවා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**චිහුවාහුවා**, නිල වශයෙන් **නිදහස් සහ ස්වෛරී චිහුවාහුවා රාජ්‍යය**, යනු මෙක්සිකෝ නගරය සමඟ මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන 32 න් සමන්විත ප්‍රාන්ත 31 න් එකකි. එය මෙක්සිකෝවේ වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇති අතර බටහිරින් සොනෝරා, නිරිත දෙසින් සිනාලෝවා, දකුණින් ඩුරැන්ගෝ සහ නැගෙනහිරින් කොහුයිලා යන ප්‍රාන්තවලින් මායිම් වේ. උතුරු හා ඊසාන දෙසින්, එය එක්සත් ජනපදය සමඟ පුළුල් දේශ සීමාවක් බෙදා ගනී, එය එක්සත් ජනපද ප්‍රාන්ත වන නිව් මෙක්සිකෝ සහ ටෙක්සාස් වලට යාබදව පිහිටා ඇත. ප්‍රාන්තය නම් කර ඇත්තේ එහි අගනුවර වන චිහුවාආ නගරය අනුව ය; විශාලතම නගරය සියුඩාඩ් ජුවාරෙස් ය. 1864 දී ප්‍රතිසංස්කරණ යුද්ධය සහ ප්‍රංශ මැදිහත්වීම අතරතුර බෙනිටෝ ජුවාරෙස් විසින් චිහුවාහුවා නගරය මෙක්සිකෝවේ අගනුවර ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 1640 දී පැරල් නගරය ලොව විශාලතම රිදී නිෂ්පාදකයා විය. මෙක්සිකානු නිදහස් යුද්ධය අතරතුර, මිගෙල් හිඩාල්ගෝව 1811 ජූලි 30 වන දින චිහුවාආ නගරයේ දී මරණ දඬුවම නියම කරන ලදී.

චිහුවාහුවා ප්‍රධාන වශයෙන් එහි නම වන චිහුවාහුවාන් කාන්තාරය සමඟ හඳුනාගෙන ඇතත්, ඩුරැන්ගෝ හැරුණු විට මෙක්සිකෝවේ වෙනත් ඕනෑම ප්‍රාන්තයකට වඩා එහි වනාන්තර ඇත. එහි විවිධ දේශගුණය නිසා, රාජ්‍යය සත්ව හා ශාක විශේෂ විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. මෙම ප්‍රාන්තය බොහෝ දුරට රළු කඳුකර භූමි ප්‍රදේශ සහ පුළුල් ගංගා නිම්න වලින් සංලක්ෂිත වේ. මහාද්වීපික කොඳු ඇට පෙළේ කොටසක් වන සියෙරා මැඩ්‍රේ ඔක්සිඩෙන්ටල් කඳු වැටිය, එයට රොකී කඳු ද ඇතුළත් වන අතර, එය ප්‍රාන්තයේ භූමි ප්‍රදේශය ආධිපත්‍යය දරන අතර, ප්‍රාන්තයේ විශාලතම ආකර්ෂණය වන  හි නිවහන වේ., හෝ කොපර් කැනියොන්, ග්‍රෑන්ඩ් කැනියොන් වලට වඩා විශාල හා ගැඹුරු කැනියොන් පද්ධතියකි. 2001 දී සොයා ගන්නා ලද නයිකා ගුහාව ලෙස හැඳින්වෙන මෙක්සිකෝවේ විශාලතම ස්ඵටික ගුහාව ද මෙම ප්‍රාන්තයේ ඇත. උතුරු මෙක්සිකෝවේ මොගොලන් ශිෂ්ටාචාරයේ ජනතාව විසින් නිර්මාණය කරන ලද සහ යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස පිළිගැනෙන කැසාස් ග්‍රෑන්ඩ්ස් හි පැකිමේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානය චිහුවාහුවා හි පිහිටා ඇත. චිහුවාහුවා යනු මෙක්සිකෝවේ විශාලතම රාජ්‍යය වන අතර එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 247,455, එය එක්සත් රාජධානියට වඩා තරමක් විශාල වන අතර, ප්‍රදේශය අනුව එක්සත් ජනපදයේ දහවන විශාලතම රාජ්‍යය වන වයෝමිංට වඩා තරමක් කුඩා වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙම රාජ්‍යය  ('මහා රාජ්‍යය' හෝ 'මහා රාජ්‍යය') යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වේ.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata

## යොමු කිරීම්
කොහුයිලා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**කොහුයිලා**, විධිමත් ලෙස **කොහුයිලා ඩි සරගෝසා**, නිල වශයෙන් **කොහුයිලා ඩි සරගෝසා හි නිදහස් හා ස්වෛරී රාජ්‍යය**, යනු මෙක්සිකෝවේ ප්‍රාන්ත 32 න් එකකි. විශාලතම නගරය සහ රාජ්‍ය අගනුවර වන්නේ සල්ටිලෝ නගරයයි; දෙවන විශාලතම නගරය ටොරියන් වන අතර තුන්වන විශාලතම නගරය මොන්ක්ලෝවා (හිටපු රාජ්‍ය අගනුවරකි); සිව්වන විශාලතම නගරය පියඩ්‍රාස් නෙග්‍රාස් ය ; පස්වන විශාලතම නගරය සියුඩාඩ් අකුනා ය .

කොහුයිලා මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් නියුවෝ ලියොන්, දකුණින් සැකටෙකාස් සහ බටහිරින් ඩුරැන්ගෝ සහ චිහුවාහුවා යන මෙක්සිකානු ප්‍රාන්තවලටයි. උතුරට, කොහුයිලා කිලෝමීටර 512 ක් දුරින් පිහිටා ඇත. මෙක්සිකෝ-එක්සත් ජනපද දේශසීමාවේ කොටස, රියෝ ග්‍රෑන්ඩ් (රියෝ බ්‍රාවෝ ඩෙල් නොර්ටේ) දිගේ එක්සත් ජනපද ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයට යාබදව වර්ග කිලෝමීටර  151,563 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්තය., එය ජාතියේ තුන්වන විශාලතම රාජ්‍යයයි. එයට මහ නගර සභා 38 ක් *( නගර සභා )* ඇතුළත් වේ. 2020 දී, කොහුයිලා හි ජනගහනය 3,146,771 කි. 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images

## යොමු කිරීම්
මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තය**, නිල වශයෙන් **මෙක්සිකෝව** පමණක් වන අතර, මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන 32 න් එකකි. **එඩොමෙක්ස්** ලෙස සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ (  වෙතින්), ඒ මුළු රටේම නාමයෙන් එය වෙන්කර හඳුනා ගැනීම සඳහාය, එය වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රාජ්‍යය වන අතර දෙවනුව වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රාජ්‍යය වේ .

මධ්‍යම මෙක්සිකෝවේ පිහිටා ඇති මෙම ප්‍රාන්තය මහ නගර සභා 125 කට බෙදා ඇත. රාජ්‍ය අගනුවර ටොලුකා ඩි ලර්ඩෝ ("ටොලුකා") වන අතර එහි විශාලතම නගරය එක්ටෙපෙක් ඩි මොරෙලෝස් ("එකටෙපෙක්") වේ. මෙක්සිකෝ රාජ්‍යය මෙක්සිකෝ නගරය තුන් පැත්තකින් වට කර ඇත. එය උතුරින් ක්වෙරෙටාරෝ සහ හිඩාල්ගෝ, දකුණින් මොරෙලෝස් සහ ගුවෙරේරෝ, බටහිරින් මිචෝආකන් සහ නැගෙනහිරින් ටලැක්ස්කාලා සහ පුවෙබ්ලා යන ප්‍රාන්තවලට මායිම් වේ. 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images

## යොමු කිරීම්
හිඩාල්ගෝ ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**හිඩාල්ගෝ**, නිල වශයෙන් **නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය වන හිඩාල්ගෝ**, මෙක්සිකෝ නගරය සමඟ මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන 32 සමන්විත වන ප්‍රාන්ත 31 න් එකකි. එය මහ නගර සභා 84 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර පචුකා ද සොටෝ ය. එය නැගෙනහිර-මධ්‍යම මෙක්සිකෝවේ පිහිටා ඇත සහ උතුරින් සැන් ලුයිස් පොටෝසි සහ වේරකෲස්, නැගෙනහිරින් පුවෙබ්ලා, දකුණින් ටලැක්ස්කාලා සහ මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තය සහ බටහිරින් ක්වෙරෙටාරෝ යන ප්‍රදේශවලින් මායිම් වේ.

1869 දී බෙනිටෝ ජුවාරෙස් හිඩාල්ගෝ ප්‍රාන්තය නිර්මාණය කර පචුකා එහි අගනුවර බවට පත් කළේය;  පිළිගැනීම සඳහා *"ඩි සොටෝ"* පසුව එකතු කරන ලදී., රාජ්‍යය නිර්මාණය කිරීමේදී වඩාත්ම වැදගත් ගාමක බලවේගය ලෙස සැලකේ.  මෙක්සිකානු නිදහස් යුද්ධයේ ආරම්භකයා වූ මිගෙල් හිඩාල්ගෝ වයි කොස්ටිල්ලාගේ නමින් මෙම රාජ්‍යය නම් කරන ලදී.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA

## යොමු කිරීම්
ටලැක්ස්කාලා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**ටලැක්ස්කාලා**, නිල වශයෙන් **ටලැක්ස්කාලා නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය**, යනු මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන වලින් සමන්විත ෆෙඩරල් ආයතන 32 න් එකකි. එය මහ නගර සභා 60 කට බෙදා ඇති අතර අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන්නේ ටලැක්ස්කාලා ඩි ෂිකොහ්ටෙන්කැට්ල් ය.

එය නැගෙනහිර-මධ්‍යම මෙක්සිකෝවේ, ඇල්ටිප්ලානෝ කලාපයේ පිහිටා ඇති අතර, නැගෙනහිර කොටස සියෙරා මැඩ්‍රේ පෙරදිග විසින් ආධිපත්‍යය දරයි.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata

## යොමු කිරීම්
සිනාලෝවා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**සිනාලෝවා** (), නිල වශයෙන් '''''' (), මෙක්සිකෝ නගරය සමඟ එක්ව මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන සෑදෙන ප්‍රාන්ත 31 න් එකකි. එය මහ නගර සභා 18 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර වන්නේ කුලියාකන් රොසල්ස් ය.

එය වයඹදිග මෙක්සිකෝවේ පිහිටා ඇති අතර වයඹ දෙසින් සොනෝරා, උතුරින් චිහුවාහුවා සහ නැගෙනහිරින් ඩුරැන්ගෝ යන ප්‍රාන්තවලින් මායිම් වී ඇති අතර, දෙකම සියෙරා මැඩ්‍රේ ඔක්සිඩෙන්ටල් හරහා; සහ ගිනිකොන දෙසින් නයාරිට් යන ප්‍රාන්තවලින් මායිම් වේ. බටහිරින්, සිනාලෝවා කැලිෆෝනියා බොක්ක හරහා බජා කැලිෆෝනියා සුර් වෙත මුහුණ දෙයි. මෙම ප්‍රාන්තය වර්ග කිලෝමීටර 58,328 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වේ. පැල්මිටෝ වර්ඩ්, පැල්මිටෝ ඩි ලා වර්ජන්, අල්ටමුරා, සැන්ටා මරියා, සාලියාකා, මැකාපුලේ සහ සැන් ඉග්නාසියෝ යන දූපත් ඇතුළත් වේ. අගනුවරට අමතරව, ප්‍රාන්තයේ වැදගත් නගර අතර මැසට්ලන් සහ ලොස් මොචිස් ඇතුළත් වේ.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මොරෙලෝස් ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**මොරෙලෝස්**, නිල වශයෙන් **නිදහස් සහ ස්වෛරී මොරෙලෝස් රාජ්‍යය**, යනු දකුණු-මධ්‍යම මෙක්සිකෝවේ පිහිටා ඇති ගොඩබිම් සහිත රාජ්‍යයකි. එය මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන වලින් සමන්විත ප්‍රාන්ත 32 න් එකකි. එය මහ නගර සභා 36 කට බෙදා ඇත සහ එහි අගනුවර කුවර්නවාකා ය.

මොරෙලෝස් මායිම් වන්නේ උතුරින් මෙක්සිකෝ නගරයෙන් සහ ඊසාන දෙසින් සහ වයඹ දෙසින් මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තවලින්, නැගෙනහිරින් පුවෙබ්ලා සහ නිරිත දෙසින් ගුවෙරෙරෝ ප්‍රාන්තවලින් ය.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:Articles with hAudio microformats
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata

## යොමු කිරීම්
රෝහින්ග්‍යා සංහාරය

**රෝහින්ග්‍යා ජන සංහාරය** යනු **මියන්මාර (බුරුම) රජය සහ යුද හමුදාව** විසින් **රෝහින්ග්‍යා මුස්ලිම් ජනතාවට එරෙහිව** සිදු කළ ව්‍යවස්ථා විරෝධී මිනීමැරුම් සහ මනුෂ්‍යත්ව විරෝධී අපරාධ මාලාවකි. රෝහින්ග්‍යා ජන කණ්ඩායම, මියන්මාරයේ රාක්ඛායින් ප්‍රාන්තයේ වාස කරනු ලබන මුස්ලිම් සමාජයක් වන අතර, දශක ගණනාවක් පුරා මේ ජනතාව අනෙකුත් ජන කණ්ඩායම් පසුබැසීමකට ලක් කර ඇත. 1982 දී ඇති නාගරික පුරවැසිකම් පිළිබඳ නීතියක් අනුව, රෝහින්ග්‍යා ජනතාව පුරවැසිකම් වලක් නොමැති බැවින් ඔවුන් පෞද්ගලික සහ රාජ්‍ය අයිතිවාසිකම් වලට අයිති නොවන බවට අනුමත කරන ලදී.

2016-2017 කාලය තුළ **රෝහින්ග්‍යා අරාකාන් සලවිශිලාම නම් විමුක්ති සංවිධානයක්** මියන්මාර ආරක්ෂක කඳවුරු වලට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමෙන් පසු, **මියන්මාර යුද හමුදාව, බෞද්ධ ගැටුම්කරුවන් සහ විශේෂ බලකායෝ** රෝහින්ග්‍යා ගම්වල ජනතාවට එරෙහිව භීෂණ ප්‍රහාර එල්ල කළහ. 2017 අගෝස්තු මාසයේදී, රෝහින්ග්‍යා ජනතාවට එරෙහිව හමුදා හාන්සි හා දැමීමක් සිදු විය. මේ ප්‍රහාරයෙන් රෝහින්ග්‍යා ජනතාවගේ ගම්මාන විනාශ වීමක්, ඔවුන්ගේ ගෙවල් පිළිබඳ ඇති කිරීමක් සහ අවිසක්‍රියයින්ගේ ජීවිතාපදාන සහ අනුග්‍රහයක් අහිමි වීමක් සිදුවිය. ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ විවේචකයන් මැනවි හානසක් ලෙස මෙම ක්‍රියා පිළිබඳව පාලන වශයෙන් ලේඛන කළහ.

## ජාත්‍යන්තර ප්‍රතික්‍රියා 
මෙම අමානුෂික ක්‍රියාවලට ජාත්‍යන්තර ප්‍රතික්‍රියා මවන බව බොහෝ රටවල් හා සංවිධාන විශේෂයෙන් පවසා ඇත. එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා සභාව සහ යුරෝපීය සංගමය මෙනෙවන්, මැනවු ආණ්ඩුකාරකය නීතියට එරෙහි යැයි ප්‍රකාශ කර ඇත. එවකට, මෙම ජන සම්පූර්ණයට පිළිබඳව ආදාහනාත්මක සහ විවේචනාත්මක ආධාර කළ සංවිධාන සහ රටවල් පාර්ශවයන්ගේ සහය ලැබීම, රෝහින්ග්‍යා ජනතාවට සාහිත්‍යයන් සහ මානව හිමිකම් උත්සාහයන් ඇති කරවීමටත් හා එක්සත් ජනපදය, කැනඩා, බංග්ලාදේශය, මලේසියාව සහ ඉන්දුනීසියාව පාර්ශවයෙන් අනුගමනය කර ඇත.

## යොමු කිරීම්
ඔක්සාකා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**ඔක්සාකා**, නිල වශයෙන් **ඔක්සාකා නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය**, යනු එක්සත් මෙක්සිකානු රාජ්‍යයන්ගේ ෆෙඩරල් ආයතන සෑදෙන රාජ්‍ය 32 න් එකකි. එය මහ නගර සභා 570 කට බෙදා ඇති අතර, ඉන් 418 ක් (කාර්තු තුනකට ආසන්න) පාලනය වන්නේ  ක්‍රමය මගිනි. (චාරිත්‍ර සහ සම්ප්‍රදායන්) පිළිගත් දේශීය ස්වයං පාලන ක්‍රම සමඟ. එහි අගනුවර ඔක්සාකා ද ජුවාරෙස් ය.

ඔක්සාකා දකුණු මෙක්සිකෝවේ පිහිටා ඇත. එය බටහිරින් ගුවෙරේරෝ, වයඹ දෙසින් පුවෙබ්ලා, උතුරින් වේරකෲස් සහ නැගෙනහිරින් චියාපාස් යන ප්‍රාන්තවලින් මායිම් වේ. දකුණට, ඔක්සාකා පැසිෆික් සාගරයේ සැලකිය යුතු වෙරළ තීරයක් ඇත.

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA

## යොමු කිරීම්
සොනෝරා ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

thumb|සිතියම
**සොනෝරා** (), නිල වශයෙන් **Estado Libre y Soberano de Sonora** (), මෙක්සිකෝ නගරය සමඟ මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන වලින් සමන්විත ප්‍රාන්ත 31 න් එකකි. ප්‍රාන්තය මහ නගර සභා 72 කට බෙදා ඇත; එහි අගනුවර (සහ විශාලතම) නගරය වන්නේ ප්‍රාන්තයේ මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති හර්මොසිලෝ ය . අනෙකුත් විශාල නගරවලට සියුඩාඩ් ඔබ්‍රෙගන්, නොගාලෙස් ( මෙක්සිකෝ-එක්සත් ජනපද දේශසීමාවේ ), සැන් ලුයිස් රියෝ කොලරාඩෝ සහ නවෝජෝවා ඇතුළත් වේ.

සොනෝරා මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් චිහුවාආ, බටහිරින් (උතුරු කොටසේ) බජා කැලිෆෝනියා සහ ගිනිකොන දෙසින් සිනාලෝවා යන ප්‍රාන්තවලිනි. උතුරට, එය එක්සත් ජනපද-මෙක්සිකෝ දේශසීමාව ප්‍රධාන වශයෙන් ඇරිසෝනා ප්‍රාන්තය සමඟ බෙදා ගන්නා අතර නිව් මෙක්සිකෝව සමඟ කුඩා දිගකින් යුක්ත වන අතර නිරිත දෙසින් කැලිෆෝනියා බොක්කෙහි වෙරළ තීරයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් ඇත.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Pages using div col with small parameter
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata