open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ශ්‍රී සුධම්මදින්න පුරාණ විහාරය

දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ බෙලිඅත්ත ප්‍රාදේශීය ලේඛම් කොට්ඨාසයේ දම්මුල්ල ග්‍රාමයේ බෙලිඅත්ත - වලස්මුල්ල ප්‍රධාන මාර්ගයට මුහුණලා දම්මුල්ල මංසන්ධියට ඉතාමත් නුදුරින් තරමක් උස් බිමක පිහිටා ඇති මෙම විහාරස්ථානය මහා විහාරවංශික ශ්‍යාමෝපාලි මහා නිඛායේ මල්වතු පාර්ශවයට අයත් විහාරස්ථානයකි. විහාරස්ථානයට දකුණු දෙසින් සහ බටහිර දෙසින් ඉතා විශාල කෙත් යාය පිහිටා ඇති අතර පිටුපස රාමාඥ්ඥ මහා නිඛායට අයත් ශ්‍රී සුධර්මාරාම පුරාණ විහාරය පිහිටා ඇත. 
 

## ඉතිහාසය 
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1842 දී පමණ ඓතිහාසික කහවත්ත රාජ මහා විහාරයේ විහාරවාසීව වැඩ විසූ පූජ්‍ය දම්මුල්ලේ සිද්ධාර්ථ හිමියන් විසින් දම්මුල්ල ග්‍රාමයේ එවකට වාසය කළ ධානපතීන්ගේ සහ ගම්වැසියන්ගේ ආධාර උපකාරයෙන් ශ්‍රී සුධම්මදින්න විහාරය නමින් මෙම විහාරස්ථානය ආරම්භ කොට ඇත. වර්ථමානය වන විට වසර 180 කටත් වඩා වැඩි ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියනා දම්මුල්ල ශ්‍රී සුධම්මදින්න පුරාණ විහාරය ඉතිහාසයේ සිටම ප්‍රදේශයේ ජනතාව වෙනුවෙන් ආගමික සහ සාමාජීය වශයෙන් මෙන්ම ආර්ථික වශයෙන්ද ඉතාමත් වැදගත් මෙහෙ‍යක් ඉටු කළ විහාරස්ථානකි.

## විහාරයේ විහාරාංග 
විහාරය ඉදිරිපසින් වළාකුළු බැම්ම ඉදිකොට ඇති අතර වළාකුළු බැම්ම පසුකොට පිවිසෙත්ම දාගැබ් වහන්සේ ඉදිකොට ඇත. එමෙන්ම බුද්ධ මන්දිරය, කතරගම විෂ්ණු උභය දේවාලය, බෝධිඝරය සහිත බෝධීන් වහන්සේ, විජයදාස රාජපක්ෂ ධර්ම මන්දිරය, දාන ශාලාව, ලේල්වල වනරතන පුස්තකාලය, ඝණ්ඨාර කුළුණ, ඉපැරණි සංඝාවාසය සහ නව දෙමහල් සංඝාවාසය යන විහාරයක් සමන්විත විය යුතු බොහෝ විහාර අංගයන්ගෙන් විහාරස්ථානය සමන්විතවේ.

## වත්මන් දියුණුව 
මෙම විහාරස්ථානයේ දියුණුවේ ඇරඹුම සැලසුනේ විහාරයේ විහාරාධිපතිව වැඩ විසූ පූජ්‍ය ගාල්ලේ මණිරතන නාහිමියන් දවස සිටය. විහාරයේ වත්මන් විහාරාධිපති ධූරය හොබවන ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය මුරුතවෙල කස්සප නාහිමියන් විසින් විහාරයේ වත්මන් දියුණුව තකා කටයුතු සිදු කරනු ලබයි. 
## විහාරාධිපති ධූරාවලිය 
විහාරාධිපති දම්මුල්ලේ සිද්ධාර්ථ හිමි ( I ) විහාරාධිපති තාරපේරියේ පියදස්සි හිමි ( II ) විහාරාධිපති කහවත්තේ පියරතන හිමි ( III ) විහාරාධිපති බඹරැන්දේ ඉන්දජෝති හිමි ( IV ) විහාරාධිපති ගාල්ලේ මණිරතන හිමි ( V ) විහාරාධිපති ලේල්වල වනරතන හිමි ( VI ) විහාරාධිපති මුරුතවෙල කස්සප හිමි ( VII )

## සඝ පරපුර 
රාජපූජිත වැලිවිට අසරණ සරණ සරණංකර  සංඝරාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ එක් ශිෂ්‍ය රත්නයක් වූ වටරක්ගොඩ ධම්මපාල නාහිමි මගින් ඓතිහාසික මුල්කිරිගල රාජ මහා විහාරය මූලික කොට ගෙන ව්‍යාප්ත වන ලද මුල්කිරිගල සඝ පරපුරෙන් පැවත එන ශ්‍රී සුධම්මදින්න විහාරීය වූ සඝ පරපුර උගත් යතිවරුන් රැසක් වැඩ සිටි මහ සඝ පරපුරකි.

මුල්කිරිගල සඝ පරපුරෙන් පැවත එන ශ්‍රී සුධම්මදින්න විහාරීය සඝ පරපුර මෙසේය.

## අනුබද්ධිත ආයතන 
ශ්‍රී මණිරතන ධර්ම විද්‍යාලය

දම්මුල්ල ශ්‍රී සුධම්මදින්න පුරාණ විහාරයට අනුබද්ධිත ආයතනයක් වශයෙන් ශ්‍රී මණිරතන ධර්ම විද්‍යාලය පවත්වා ගෙන යනු  ලබන අතර මෙය විහාරාධිපතිව වැඩ විසූ පූජ්‍ය ගාල්ලේ මණිරතන නාහිමියන් අනුස්මරණය වීම පිණිස උන් වහන්සේගේ නමින් 2003 වසරේ විහාරාධිපති ශාස්ත්‍රපති මුරුතවෙල කස්සප නාහිමියන් විසින් ආරම්භ කොට ඇත. වර්ථමානය වන විට විහාරාධිපති පූජ්‍ය මුරුතවෙල කස්සප නාහිමියන්ගේ පූර්ණ අධීක්ෂණය යටතේත් විහාරාධිකාරී පූජ්‍ය බෝවල පදුම හිමියන්ගේ ප්‍රධාන අචාර්‍යත්වය යටතේත් විස්සකට ආසන්න ආචාර්‍ය මණ්ඩලයේ ඉගෙනුම් කටයුතු මත දෙසීයකට ආසන්න දරු දැරියන් පිරිසක් ශ්‍රී මණිරතන ධර්ම විද්‍යාලය මගින් ධර්ම ශාස්ත්‍රීය අධ්‍යාපනය හදාරනු ලැබෙයි. 

## ප්‍රධාන මූලාශ්‍ර 
* මුල්කිරිගල රජ මහා විහාරය
* සියම් නිකායේ මල්වතු පාර්ශවය
* මල්වතු විහාරය
* කහවත්ත රජ මහා විහාරය

ප්‍රවර්ගය:Temples
ප්‍රවර්ගය:Sri Lanka
ඉල් අව පෑළවිය

**ඉල් අව පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව ඉල් මාසයේ දහසයවන (16) තිථියයි. එසේම ඉල් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පළමුවන (1) තිථියයි. ඉල් මාසය අවසන් වීමට, එනම් උඳුවප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දහහතරක් (14) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* ඉල්
* අව පෑළවිය
* වප් අව පෑළවිය
* උඳුවප් අව පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
මැන්චෙස්ටර්

**මැන්චෙස්ටර්** යනු වයඹ-දිග-එංගලන්තයේ පිහිටි ප්‍රධාන නගරයක් වන අතර, එය ගෝලීය කාර්මීකරණයේ මුල් පුරුකක් ලෙසත්, ඉංග්‍රීසි සහ රෝම සංස්කෘතිය විදහාපාන නගරයක් ලෙසත් සහ විද්‍යාව හා නවෝත්පාදනයට සිදු කළ සැලකිය යුතු දායකත්වය සඳහාත් ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධත්වයක් උසුලන නගරයකි. එය ග්‍රේටර් මැන්චෙස්ටර් හි විශාලතම නගරය වන අතර එක්සත් රාජධානියේ අධ්‍යාපන, ව්‍යාපාර සහ කලා ක්ෂේත්‍ර සඳහා වැදගත් වන මරමස්ථානයක් ලෙස හැඳින්විය හැකි වේ.

### **ඉතිහාසය** 
මැන්චෙස්ටර් හි මුල් කාලීන ඉතිහාසය රෝම යුගය දක්වා දිවෙන අතර, ක්‍රි.ව. 79 පමණ 'මැමූසියම්' නම් රෝම බලකොටුව පිහිටුවීමත් සමඟ ආරම්භ විය. නගරයේ නම මෙම බලකොටුවෙන් උපුටා ගන්නා ලදී. 18 වන සහ 19 වන සියවස්වල කාර්මික විප්ලවය තුළ, මැන්චෙස්ටර් රෙදිපිළි නිෂ්පාදනය සඳහා ගෝලීය මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස මතුව ආවේය. 1894 දී මැන්චෙස්ටර් නැව් ඇල ඉදිකිරීම ඇතුළු ඉංජිනේරු, වෙළඳාම සහ යටිතල පහසුකම්වල දියුණුව මගින් එහි වර්ධනයට සහාය විය.

### **භූගෝලීය පිහිටීම** 
මැන්චෙස්ටර් පිහිටා ඇත්තේ කඳු වලින් වටවූ පාත්තියක් වැනි ප්‍රදේශයක වන අතර ඉර්වෙල් ගඟ සහ මෙඩ්ලොක් ගඟ ඇතුළු ගංගා කිහිපයකින් සම්බන්ධ වේ. නගරයේ දේශගුණය සිසිර කාලයේදී මෘදු, තෙත සහ සාපේක්ෂව සිසිල් ගිම්හාන සමයකින් යුක්ත වන අතර වසර පුරා නිතර වර්ෂාපතනයක් ඇත.

### **ආර්ථිකය** 
අද වන විට මැන්චෙස්ටර් සතුව මූල්‍ය, තාක්ෂණය, මාධ්‍ය සහ උසස් අධ්‍යාපනය යන ක්ෂේත්‍රවල ශක්තීන් සහිත විවිධාංගීකරණය වූ ආර්ථිකයක් ඇත. එය ප්‍රධාන සංස්ථා සහ නව ව්‍යාපාර වල නිවහන වන අතර එක්සත් රාජධානියේ කාර්යබහුලම ගුවන්තොටුපලවල් වලින් එකක් වන මැන්චෙස්ටර් ගුවන්තොටුපල සහිත වැදගත් ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සේවය කරයි.

### **සංස්කෘතිය සහ කලාව** 
මැන්චෙස්ටර් එහි සංස්කෘතික හා කලාත්මක දායකත්වයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය. මැන්චෙස්ටර් කලා ගැලරිය, විද්‍යා හා කර්මාන්ත කෞතුකාගාරය සහ ද ලෝරි වැනි බොහෝ කෞතුකාගාර, රඟහල් සහ ගැලරි වලින් සමන්විත වේ. නගරය සජීවී සංගීත දර්ශනයකින් යුක්ත වන අතර ඔයාසිස්, ද ස්මිත්ස් සහ ජෝයි ඩිවිෂන් වැනි බලපෑම් සහිත සංගීත කණ්ඩායම්වල උපත් ස්ථානය වී ඇත.

### **ක්‍රීඩා** 
මැන්චෙස්ටර් විශේෂයෙන් පාපන්දු ක්‍රීඩාව සඳහා ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. එය ලොව ප්‍රසිද්ධම පාපන්දු සමාජ දෙකක් වන "මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ්" සහ "මැන්චෙස්ටර් සිටි" හි නිවහන වේ. නගරය ප්‍රධාන ක්‍රීඩා උත්සව සත්කාරකත්වය දරන අතර "ඕල්ඩ් ට්‍රැෆර්ඩ්" සහ "එටිහැඩ් ක්‍රීඩාංගනය" වැනි ක්‍රීඩාංගන වලින් සමන්විත වේ.

### **අධ්‍යාපනය** 
මැන්චෙස්ටර් යනු "මැන්චෙස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලය", "මැන්චෙස්ටර් මෙට්‍රොපොලිටන් විශ්වවිද්‍යාලය", "සැල්ෆෝඩ් විශ්ව විද්‍යාලය" සහ "රොයල් නෝදන් සංගීත විද්‍යාලය" වැනි ප්‍රතිෂ්ඨාපිත ආයතන සහිත අධ්‍යාපන හා පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයකි. නගරය ලොව පුරා සිසුන් ආකර්ෂණය කර ගන්නා අතර විවිධ ක්ෂේත්‍රවල පුරෝගාමී පර්යේෂණ සඳහා ප්‍රසිද්ධය.

### **සංචාරක ව්‍යාපාරය** 
සංචාරකයින් මැන්චෙස්ටර් වෙත ඇදී එන්නේ එහි ඓතිහාසික සංකේත, නවීන ආකර්ෂණීය ස්ථාන සහ සජීවී රාත්‍රී ජීවිතය නිසාය. මැන්චෙස්ටර් කතීඩ්‍රාල් දේවස්ථානය, ජෝන් රේලන්ඩ්ස් පුස්තකාලය සහ කඩ සාප්පු සහ කැෆේ සඳහා ප්‍රසිද්ධ නෝදන් ක්වාටර් ජනප්‍රිය ගමනාන්ත අතර වේ.
හර්මනස් මිරාබල් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

**හර්මනස් මිරාබල්** ( ; මිරාබල් සහෝදරියන්ගේ නමින් නම් කර ඇත) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි . එය 1952 දී එස්පයිලට් පළාතෙන් වෙන් කරන ලද අතර මුලින් එහි අගනගරයේ නම වූ **සැල්සෙඩෝ** ලෙස හැඳින්විණි; එය තවමත් සමහර විට මෙම නමින් හැඳින්වේ.

පළාත ඉතා සාරවත් වන අතර එහි ප්‍රධාන කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය වන්නේ කෙසෙල් ය. 

## යොමු කිරීම්
හේටෝ මේයර් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ හේටෝ මේයර් හි සල්ටෝ ඩි ජල්ඩා දිය ඇල්ල
**හේටෝ මේයර්** (, *ගව පාලනය වැඩි දිස්ත්‍රික්කයක්* ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. පළාත 1984 දී එල් සෙයිබෝ වෙතින් බෙදී ගියේය.
එස්පාලියාට් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|එස්පයිලට් පළාතේ උතුරු වෙරළ තීරය.
**එස්පාලියාට්** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකකි. එය මහ නගර සභා 5 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර වන්නේ මොකා ය . උතුරු-මැද ඩොමිනිකන් ජනරජයේ (සිබාඕ) පිහිටා ඇති එය දකුණින් ලා වේගා, බටහිරින් සන්තියාගෝ සහ පුවර්ටෝ ප්ලාටා සහ ඊසාන දෙසින් මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස් යන පළාත්වලින් මායිම් වේ. මෙම පළාත අත්ලාන්තික් සාගරය සමඟ උතුරින් වෙරළ තීරයක් ඇත. එය 1876 දී ජනරජයේ කෙටියෙන් ජනාධිපති වූ 19 වන සියවසේ කතුවරයා වන උලිසෙස් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ එස්පයිලට් (1823 &#x2013; 1878) සඳහා නම් කර ඇත.
එල් සීබෝ පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ එල් සෙයිබෝ හි මිචෙස් හි රවුම් කන්ද
**එල් සීබෝ** (), විකල්ප ලෙස අක්ෂර වින්‍යාසය **එල් සෙයිබෝ**, ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි . 1992 ට පෙර එයට දැන් හැටෝ නගරාධිපති පළාත ඇතුළත් විය.
ඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

**ඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල්** ( ; **DN**) යනු සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ අගනුවර වට කර ඇති ඩොමිනිකන් ජනරජයේ උප අංශයකි. එය කිසිම පළාතක නැත, නමුත් ප්‍රායෝගිකව, එය තනිවම පළාතක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. 2001 ඔක්තෝබර් 16 ට පෙර, ඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල්, දැන් සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ පළාත ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශය ඇතුළුව විශාල විය. ප්‍රකාශිත සංඛ්‍යාලේඛන සහ සිතියම් සාමාන්‍යයෙන් කලින්, විශාල, ඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල් පෙන්වයි. ඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල් හි ග්‍රාමීය හෝ ඌන සංවර්ධිත ප්‍රදේශ නොමැත.
බරහෝනා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|බරහෝනා ඩොමිනිකන් ජනරජයේ නගර නාගරික ගොඩනැගිල්ල.
**බරහෝනා** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. රටේ නිරිතදිග කලාපයේ පිහිටා ඇති එය මහ නගර සභා 11 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර එකම නමින් නගරය දරයි. බරහෝනා නිරිත දෙසින් පෙඩර්නල්ස්, උතුරින් බාරුකෝ සහ ඉන්ඩිපෙන්ඩන්සියා සහ නැගෙනහිරින් අසුවා සහ දකුණින් වෙරළ තීරය සමඟ කැරිබියන් මුහුදට මායිම් වේ. ඩොමිනිකන් ජනරජයේ අගනුවර වන සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ සිට පළාතට ආසන්න වශයෙන් පැය තුනක ගමනක් ඇත. 2019 දී, අමිගෝස් ඩි ලාස් ඇමරිකාස් හි ස්වේච්ඡා සේවකයන් බරහෝනා හි විවිධ මහ නගර සභා තුළ ව්‍යාපෘති සඳහා පහසුකම් සැලසීමට පැමිණියහ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
අසුවා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

**අසුවා** ( ) යනු සාමූහිකව ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් තිස් දෙකෙන් එකක් වන පළාතකි. එය මහ නගර සභා 10 කට බෙදා ඇත ( සන්තියාගෝ හා සමාන) සහ එහි අගනුවර වන්නේ අසුවා ඩි කොම්පොස්ටෙලා වේ. එය ඊසාන දෙසින් ලා වේගා, නැගෙනහිරින් සැන් ජෝස් ඩි ඔකෝවා සහ පෙරවියා, බටහිරින් බැරහෝනා සහ බවරුකෝ සහ වයඹ දෙසින් සැන් ජුවාන් යන පළාත්වලින් මායිම් වේ. දකුණට, අසුවා කැරිබියන් මුහුදේ සැලකිය යුතු වෙරළ තීරයක් ඇත. අසුවා එහි විවිධ භූගෝල විද්‍යාව සහ දේශගුණය සඳහා ප්‍රසිද්ධය, පළාතේ දකුණු කොටස කැරිබියන් හි අනෙකුත් ප්‍රදේශවල දක්නට ලැබෙන සාමාන්‍ය නිවර්තන කලාපීය නොවන ශුෂ්ක දේශගුණයක් ඇත.
ඩජාබෝන් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩජාබොන්, ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් ස්මාරකය.
**ඩජාබෝන්** ( ) යනු දැනට ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකකින් සමන්විත වයඹ පළාතකි. එය මහ නගර සභා 5 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර එකම නමින් ඇත. එය උතුරින් මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි, දකුණින් සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගුස්, දකුණින් එලියාස් පිනා සහ බටහිරින් හයිටියේ නොර්ඩ්-එස්ට් දෙපාර්තමේන්තුවට මායිම් වේ.

එය 1938 දී මොන්ටේ ක්‍රිස්ටිගෙන් වෙන් වූ අතර 1961 දක්වා *ලිබර්ටඩෝර්* ලෙස හැඳින්විණි.
එලියාස් පිනා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ එලියාස් පිනාහි කොමන්ඩඩෝර් නගරයේ පල්ලිය
**එලියාස් පිනා** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකකි, එය රටේ බටහිර දෙසින්, හයිටි දේශ සීමාව දිගේ පිහිටා ඇත. එය මහ නගර සභා 6 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර කොමෙන්ඩෝර් වේ. කෝඩිලෙරා සෙන්ට්‍රල් ("මධ්‍යම කඳු දාමය") පළාතේ උතුරු කොටසේ දක්නට ලැබෙන අතර සියෙරා ද නීබා දකුණු අර්ධය හරහා දිව යයි. එම කඳු වැටි දෙක අතර, ආටිබොනයිට් ගංගාව සහ එහි අතු ගංගාවලින් සෑදුණු නිම්න කිහිපයක් තිබේ.

එය *සැන් රෆායෙල්* නමින් 1942 දී නිර්මාණය කරන ලදී. 1965 දී, එහි නම *එස්ට්‍රෙලෙටා* ලෙස වෙනස් කරන ලද අතර, අවසානයේ, 1972 දී එහි වර්තමාන නම ලැබුණි. එය පළාතේ ගණයට උසස් කිරීමට පෙර සැන් ජුවාන් පළාතේ *නගර සභාවක්* විය.

## යොමු කිරීම්
බවරුකෝ පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|බවරුකෝ පළාතේ ස්වභාවික ගස් උමග
**බවරුකෝ**, විකල්ප වශයෙන් **බහොරුකෝ** ( ), යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතක් වන අතර එය රටේ නිරිත දෙසින්, එන්රික්විලෝ කලාපයේ කොටසක්, බරහෝනා, ඉන්ඩිපෙන්ඩෙන්සියා සහ පෙඩර්නලෙස් පළාත් සමඟින් පිහිටා ඇත. 1952 ට පෙර එය දැන් ඉන්ඩිපෙන්ඩෙන්සියා නමින් හදුන්වන පළාතට ඇතුළත් විය.

වැදගත් ලක්ෂණ වන්නේ සියෙරා ද නීබා කඳුවැටිය සහ එන්රික්විලෝ විලයි.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඩුආර්ටේ පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ ඩුආර්ටේ පළාතේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරයේ නගර ශාලාව
**ඩුආර්ටේ** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකකින් සමන්විත ඊසානදිග පළාතකි. එය මහ නගර සභා 7 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ඩි මැකෝරිස් වේ. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස් සහ සමනා, දකුණින් මොන්ටේ ප්ලාටා සහ සැන්චෙස් රමිරෙස්, බටහිරින් ලා වේගා සහ හර්මනස් මිරාබල් සහ උතුරින් එස්පයිලැට් යන පළාත්වලින් ය. එය ඩොමිනිකන් ජනරජයේ නිර්මාතෘ ජුවාන් පැබ්ලෝ ඩුආර්ටේ නමින් නම් කර ඇත.

එය 1896 දී *ඩිස්ට්‍රිටෝ පැසිෆික්ඩෝර්* නමින් දිස්ත්‍රික්කයක් (පැරණි රටක අනුකොටසක්) ලෙස නිර්මාණය කරන ලද නමුත් 1907 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් එම කාණ්ඩය පළාත ලෙස වෙනස් කරන ලදී. 1925 දී එහි නම *ඩුආර්ටේ* ලෙස වෙනස් විය.
ඉන්ඩිපෙන්ඩන්සියා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ටයිනෝ එන්රික්විලෝ ප්‍රතිමාව
**ඉන්ඩිපෙන්ඩන්සියා** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතක් වන අතර එය බටහිරින්, හයිටි දේශ සීමාවේ පිහිටා ඇත. එහි අගනුවර ජිමානි ය. පළාත 1948 දී නිර්මාණය කරන ලද නමුත් 1950 දී නිල වශයෙන් පත් කරන ලදී. එය නිර්මාණය කිරීමට පෙර, එය බවරුකෝ පළාතේ කොටසක් විය. 1844 පෙබරවාරි 27 වන දින ජාතික නිදහස සිහිපත් කිරීම සඳහා මෙම නම ලබා දී ඇත.
ලා වේගා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ලා වේගා හි සැන්ටෝ සෙරෝ පල්ලිය
**ලා වේගා** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකකි. එය රටේ උතුරු-මැද කලාපය වන සිබාඕ නිම්නයේ පිහිටා ඇති අතර එහි අගනුවර වන ලා වේගා නමින් නගර සභා 4 කට බෙදා ඇත. පළාත මායිම් වන්නේ උතුරින් එස්පයිලැට්  සහ හර්මනස් මිරාබල්, නැගෙනහිරින් ඩුආර්ටේ, දකුණින් මොන්සෙනෝර් නූවෙල් සහ බටහිරින් සන්තියාගෝ වේ.
මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ නගුවා හි සිසුන්
**මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස්** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. එය 1959 සැප්තැම්බර් මාසයේදී සමනා පළාතෙන් **ජූලියා මොලිනා පළාත** ලෙස බෙදී ගියේය. 1961 නොවැම්බරයේදී එහි වර්තමාන නම ලැබුණි.   මෙම නම නිදහසේ යුද්ධවල කීර්තිමත් කාන්තා සොල්දාදුවෙකු සිහිපත් කරයි. මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස් යනු ඩොමිනිකන් ඈඳාගැනීමේ ජනාධිපතිවරයෙකු වූ පේද්‍රෝ සැන්ටානා විසින් සිරගත කර මරා දමන ලද පළමු කාන්තාවයි.

## යොමු කිරීම්
ලා අල්ටග්‍රාසියා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|හිගුවේ, ලා අල්ටග්‍රාසියා පළාත, ඩොමිනිකන් ජනරජය
**ලා අල්ටග්‍රාසියා** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ නැගෙනහිර කොටසේ පිහිටි පළාතකි. අත්ලාන්තික් සාගරයට සහ කැරිබියන් මුහුදට මායිම්ව ඇති එකම කලාපය එයයි. එය මහ නගර සභා දෙකකට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර වන්නේ පුන්ටා කානා වෙරළ නගරයයි. මෙම පළාත 1961 පෙබරවාරි 27 වන දින ලා අල්ටග්‍රාසියා පළාත සහ ලා රොමානා පළාත ලෙස දෙකට බෙදී ගිය පැරණි ලා අල්ටග්‍රාසියා පළාතේ කොටසක් විය.

"උසස් කරුණාව" යන අරුත ඇති "ලා අල්ටග්‍රාසියා" යන නම 16 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී ස්පාඤ්ඤයේ සිට මෙම ප්‍රදේශයට ගෙන එන ලද *අල්ටග්‍රාසියා හි අප ස්වාමිදූගේ* සිතුවමක් සිහිපත් කරයි. බොහෝ ආශ්චර්යයන් රූපයට ආරෝපණය කර ඇත.

වර්තමානයේ එය සංචාරක ව්‍යාපාරය අතින් රටේ ප්‍රමුඛතම පළාතයි. දිවයිනේ වැදගත්ම ගුවන් තොටුපළ වන පුන්ටා කානා ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ මගින් මෙම පළාතට සේවා සපයනු ලැබේ.
මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් පාපන්දු සංගමය

**මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් පාපන්දු සමාජය**, සාමාන්‍යයෙන් "මෑන් යුනයිටඩ්" ලෙස හැඳින්වෙන අතර, ලෝකයේ ප්‍රසිද්ධම පාපන්දු සමාජයන්ගෙන් එකකි. 1878 දී "නිව්ටන් හීත් එල්.වයි.ආර්" පාපන්දු සමාජය ලෙස ආරම්භ කර, 1902 දී මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් ලෙස නම් කරන ලදී. එංගලන්තයේ මැන්චෙස්ටර් නගරය ආසන්නයේ ඇති "ඕල්ඩ් ට්‍රැෆර්ඩ්" ක්‍රීඩාංගණය පදනම් කරගත් මෙම සමාජය, ඉංග්‍රීසි ලීග ශූරතා 20 ක් සහ UEFA චැම්පියන්ස් ලීග කුසලාන 3 ක් ඇතුළු දේශීය හා ජාත්‍යන්තර ශූරතා රැසක් දිනා ඇති අතර සුවිශේෂී ඉතිහාසයක් සහිතය. සර් ඇලෙක්ස් ෆර්ගසන් සහ ක්‍රිස්ටියානෝ රොනාල්ඩෝ වැනි සුප්‍රකට ක්‍රීඩකයින් සහ පුහුණුකරුවන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් සමාජය, විශාල ගෝලීය ප්‍රේක්ෂක හදවත් වැඩිම ප්‍රමාණයක් දිනාගත් ක්‍රීඩා සමාජයකි.

## ඉතිහාසය
### මුල් අවධිය (1878–1945)
thumb|1892-93 වාරයේ නිව්ටන් හීත් ලෙස සම්බන්ධ වීමේ සිට අද දක්වා ඉංග්‍රීසි පාපන්දු ලීග් ක්‍රමය හරහා මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් හි ප්‍රගතිය මෙම ප්‍රස්ථාරයෙන් දැක්වේ. 

මෙම සමාජයට දිගු ඉතිහාසයක් ඇති අතර, එය "ප්‍රිමියර් ලීග්" හි ක්‍රීඩා කරන හොදම කණඩායම් වලින් එකකි. 1945 දී මැට් බස්බි කණ්ඩායමේ කළමනාකරු ලෙස පත්වූ පසු 1950 දී මෙම කණ්ඩායම සාර්ථකව ලීග් ශූරතා රැසක් දිනාගත් අතර, "යුරෝපියානු කුසලානයේ" තරග වැදීමට සමත්වූ ප්‍රථම ඉංග්‍රීසි පාපන්දු සමාජය බවටද පත්විය. 
thumb|1957 දී මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් පිල

බස්බි මහතා විශ්‍රාම ගිය පසු, සර් ඇලෙක්ස් ෆර්ගසන් පැමිණෙන තුරු, මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් පාපන්දු සමාජය සාර්ථක නොවීය. 1986 සිට 2013 දක්වා කාලය තුළ ලීග් ශූරතා 13ක්, FA කුසලාන පහක් සහ චැම්පියන්ස් ලීග් ශූරතා දෙකක් ඇතුළුව කුසලාන 38ක් දිනා ගනිමින්, සමාජයේ දීර්ඝතම සේවා කාලයක් සහ වඩාත්ම සාර්ථක කළමනාකරු බවට පත් වූ ඇලෙක්ස් ෆර්ගසන් ය.

## සහයෝගය
මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් යනු ලොව වැඩිපුරම ප්‍රේක්ෂක සහයෝගය ලැබෙන පාපන්දු සමාජයකි.  උපයාගනිමිනි.

ක්‍රිස්ටියානෝ රොනාල්ඩෝ වැනි පාපන්දු ලොවේ සුපිරි ක්‍රීඩකයන් මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් පිලේ ක්‍රීඩා කර ඇත. මෙවැනි ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණයක් එම සමාජයට ලැබීමට මෙයද හේතුවකි.

## ක්‍රීඩකයින්
### පළමු-පෙළ
### ණය මත ලබාදුන්
## කාන්තා කණ්ඩායම
thumb|මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් කාන්තා කණ්ඩායම

මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් සපෝටර්ස් ක්ලබ් ලේඩීස් 1970 දශකයේ අගභාගයේදී මෙහෙයුම් ආරම්භ කළ අතර නිල නොවන ලෙස සමාජයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කාන්තා කණ්ඩායම ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විය. ඔවුන් 1989 දී වයඹ කාන්තා කලාපීය පාපන්දු ලීගයේ ආරම්භක සාමාජිකයින් බවට පත්විය. කණ්ඩායම 2001 දී මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් සමඟ නිල හවුල්කාරිත්වයක් ඇති කර ගත් අතර, සමාජයේ නිල කාන්තා කණ්ඩායම බවට පත්විය;  කෙසේ වෙතත්, 2005 දී, මැල්කම් ග්ලේසර්ගේ අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව, සමාජය "ලාභ නොලබන" බව දුටු බැවින් එය විසුරුවා හරින ලදී. 2018 දී, මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් නව  කාන්තා පාපන්දු කණ්ඩායම, ඔවුන්ගේ මූලාරම්භක වාරය සඳහා එංගලන්තයේ කාන්තා පාපන්දු දෙවන අංශයට ඇතුළත් විය. කාන්තා පාපන්දු කණ්ඩායම 2024 මැයි 12 වන දින කාන්තා FA කුසලානය දිනා ගනිමින් ටොටන්හැම් හොට්ස්පර් 4–0 ලෙස පරාජය කරමින් ඔවුන්ගේ පළමු කුසලානය දිනා ගත්හ.
පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය

**පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය (pituitary gland) වනාහි**

**පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය,** *hypophysis* ලෙසද හැඳින්වෙන, කුඩා කඩල ඇටයක හැඩැති ග්‍රන්ථියක් වන අතර, එය මොළයේ පහළින්, හයිපොතැලමසයට යටින් පිහිටා ඇත. මෙය මොළයේ “sella turcica” නම් විශේෂ කුටියක සන්සුන්ව සිටින අතර, අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය මූලික හෝර්මෝන කිහිපයක්, නිපදවන අතර, එමගින් අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ වෙනත් ග්‍රන්ථිවලට හෝර්මෝන නිෂ්පාදනය කිරීමට උපදෙස් දෙයි.

**පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය** යනු, ආහාර ජීර්ණයට අවශ්‍ය හෝර්මෝන, දහදිය, කඳුළු වැනි ද්‍රව්‍ය කිහිපයක් නිපදවන අවයවයකි. 

**පිටූටරි ග්‍රන්ථිය** තුළ ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් ඇත:

# **පූර්ව පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය** (*anterior pituitary*).
# **පශ්චාත් පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය** (*posterior pituitary*).

මෙය **පිටියුටරි stalk** (*infundibulum* ලෙසද හැඳින්වේ) නම් රුධිර සිරා හා ස්නායු එකතුවක් මගින් *hypothalamus* සමඟ සම්බන්ධ වේ.
තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය

**තෛරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය** (Thyroid) වනාහි…

**තෛරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය** යනු කුඩා  සමනලයෙකුගේ හැඩය ඇති ග්‍රන්ථියක් වන අතර, එය ඔබගේ උගුරේ නොහොත් ඉදිරිපස බෙල්ලේ සමට යටින් පිහිටා තිබේ. අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ කොටසක් වන තෛරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය thyroxine, triiodothyronine, calcitonin වැනි විශේෂ හෝර්මෝන මගින් ඔබේ ශරීරයේ බොහෝ වැදගත් ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කරයි. 

**තෛරොයිඩ් ග්‍රන්ථියේ** ප්‍රධාන කාර්යය නම්, ඔබේ ශරීරයේ බාසල් පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලියේ වේගය (*metabolic rate*) පාලනය කිරීමයි. **තෛරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය** නිසි ලෙස ක්‍රියා නොකළහොත්, එය ඔබේ මුළු ශරීරයටම බලපානු ඇත.
ලම්බකර්ණ රාජවංශය

ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
* පළමුවන ලම්බකර්ණ රාජවංශය
* දෙවන ලම්බකර්ණ රාජවංශය
ඩිස්ටිලරීස් කම්පනි ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා PLC

{{Infobox company
| name = Distilleries Company of Sri Lanka PLC
| logo = 
| logo_caption = 
| type = Public
| traded_as = 
| ISIN = 
| industry = මධ්‍යසාරමය පාන
| founded = 
| hq_location_city = Colombo
| hq_location_country = Sri Lanka
| key_people = {
| num_employees =  945
| num_employees_year = 2022
| parent = Melstacorp (92.44%)
| subsid = 
| website = 
| footnotes = 
}}
කේතුක ග්‍රන්ථිය

**කේතුක ග්‍රන්ථිය** (Pineal gland) වනාහි; *Pineal body* හෝ *Epiphysis cerebri* ලෙසද හැඳින්වෙන්නේ, මොළයේ පිහිටා ඇති මෙම කේතුක ග්‍රන්ථියයි.   මෙය *corpus callosum* ලෙස හැඳින්වෙන මොළයේ පිටුපස කොටසේ යටින් පිහිටා ඇත. මෙය ඔබේ අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ කොටසක් වන අතර, මෙලටොනින් (melatonin) නම් හෝර්මෝනය ශ්‍රාවය කරයි.

**කේතුක ග්‍රන්ථියේ**‍  ප්‍රධාන කාර්යය නම් මෙලටොනින් ශ්‍රාවය කිරීමෙන් නින්ද හා අවදිය අතර සංක්‍රමණ චක්‍රය (*Circadian cycle*) පාලනය කිරීමට උපකාර කිරීමයි.

කේතුක ග්‍රන්ථිය කුඩා pinecone ගෙඩියක හැඩයෙන් ඇති අතර, ඒ නිසාම "pine"-al ග්ලෑන්ඩ් යන නම ලබාදෙන ලදී. ඒත්, මෙය “pin-ee-uhl” ලෙස උච්චාරණය කරයි.

අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ  සොයාගත් අවසාන කොටස තේතුක ග්‍රන්ථියයි.

## මූලාශ්‍ර
මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි වෙරළ තීරය
**මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ වයඹ දෙසින් පිහිටි පළාතකි. අගනුවර සැන් ෆර්නැන්ඩෝ ද මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි (සාමාන්‍යයෙන් සරලව මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි) වේ. **මොන්ටේක්‍රිස්ටි** අක්ෂර වින්‍යාසය ද දක්නට ලැබේ. මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි පළාත පිහිටා ඇත්තේ සිබාඕ දේශසීමා කලාපයේ, රටේ උතුරු වෙරළ තීරයේ සහ හයිටි ජාතියට මායිම් වේ. මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි පළාතේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 1,924.35 වේ. එය මහ නගර සභා හයකට සහ නාගරික දිස්ත්‍රික්ක හතරකට බෙදා ඇත.

මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි යනු සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ නගරයේ සිට දකුණේ සිට උතුරට රට හරහා දිවෙන ඩුආර්ටේ අධිවේගී මාර්ගය අවසන් වන ස්ථානයයි. මීට අමතරව, සැන් ෆර්නැන්ඩෝ ඩි මොන්ටෙක්‍රිස්ටි නගරය අනෙකුත් මහ නගර සභා සහ අවට පළාත් සමඟ අන්තර් සම්බන්ධ කරන ද්විතීයික මාර්ග ජාලයක් පළාතට ඇත.

## යොමු කිරීම්
මොන්ටේ ප්ලාටා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ මොන්ටේ ප්ලාටා හි බයාගුවානා පල්ලිය
**මොන්ටේ ප්ලාටා** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ නැගෙනහිර පළාතක් වන අතර එහි අගනුවර නම ද වේ. එය 1992 දී සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් වෙතින් බෙදී ගියේය.

පළාත උතුරින් සැන්චෙස් රමිරෙස්, ඩුආර්ටේ සහ සමනා පළාත්වලින් ද, නැගෙනහිරින් හේටෝ මේයර් සහ සැන් පේද්‍රෝ ද මැකෝරිස් පළාත්වලින් ද, දකුණින් සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ පළාතෙන් සහ බටහිරින් සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් සහ මොන්සෙනෝර් නූවෙල් පළාත්වලින් මායිම් වේ.
පෙඩර්නල්ස් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පෙඩර්නාල්ස් හි ජරාගුවා ජාතික වනෝද්‍යානය
**පෙඩර්නල්ස්** (ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන්; ) යනු අක්වෙරළ දූපත වන ඉස්ලා බීටා ඇතුළුව ඩොමිනිකන් ජනරජයේ දකුණු දිග පළාත වේ. එය 1957 දී බරහෝනා නගරයෙන් වෙන් විය. එහි වර්ග කිලෝමීටර 2,074.53 න් වර්ග කිලෝමීටර 1,374 අයත් වන්නේ ජරාගුවා ජාතික වනෝද්‍යානයටයි. එහි ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් හයිටි සම්භවයක් ඇති අය වන අතර එය රට තුළ ඉහළම අනුපාතයයි.

පළාතේ අගනුවර වන පෙඩර්නල්ස්, මුලින් හැඳින්වූයේ ජුවාන් ලෝපෙස්, ඔහු 19 වන සියවසේ පමණ ප්‍රදේශයේ පදිංචි වූ ස්පාඤ්ඤ වැසියෙකි.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

ගල්කටස් බහුලව ඇති හයිටි දේශ සීමාවේ පිහිටි ගංගාව නිසා මෙම පළාත පෙඩර්නලෙස් ලෙස හැඳින්විණි. ඩොමිනිකන් ජනරජයේ ආදිවාසී ජනතාව වන ටයිනෝ, පොරෝ සහ ඊතල වැනි තියුණු මෙවලම් සෑදීමට ඒවා භාවිතා කළහ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

## යොමු කිරීම්
ඩොමිනිකානු ජනරජයේ භූගෝලය

ඩොමිනිකන් ජනරජය, මහා ඇන්ටිලස් හි දෙවන විශාලතම දූපත වන හිස්පැනියෝලා හි නැගෙනහිර පහෙන් අටෙන් කොටසක් සමන්විත වන අතර, උතුරින් අත්ලාන්තික් සාගරය සහ දකුණින් කැරිබියන් මුහුද ඇත. එය හයිටි සමඟ දළ වශයෙන් 2:1 අනුපාතයකින් දිවයින බෙදා ගනී, රටවල් දෙක අතර උතුරේ සිට දකුණට (තරමක් අක්‍රමවත් වුවද) මායිම කිලෝමීටර් 376 (සැතපුම් 234) වේ. උතුරට සහ වයඹ දෙසින් බහමාස් සහ ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් පිහිටා ඇති අතර, නැගෙනහිරින්, මොනා මාර්ගය හරහා, එක්සත් ජනපදයේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය පුවර්ටෝ රිකෝ වේ. රටේ භූමි ප්‍රමාණය කිලෝමීටර් 48,442 (වර්ග සැතපුම් 18,704) (එක්සත් ජනපදයේ තානාපති කාර්යාලය විසින්) සහ කිලෝමීටර් 48,670 (වර්ග සැතපුම් 18,792) ලෙස විවිධ ලෙස වාර්තා කර ඇත,

### දේශගුණය 
ඩොමිනිකන් ජනරජයේ වෙරළබඩ සහ පහත්බිම් ප්‍රදේශවල නිවර්තන වැසි වනාන්තර දේශගුණයක් ඇත. සිබාඕ කලාපයේ වැඩි කොටසක් වැනි සමහර ප්‍රදේශවල නිවර්තන සැවානා දේශගුණයක් ඇත.

උතුරු වෙරළ තීරයේ වැසි සමය නොවැම්බර් සිට ජනවාරි දක්වා පවතී. අනෙකුත් ප්‍රදේශවල මැයි සිට නොවැම්බර් දක්වා වැසි සමය පවතින අතර, මැයි මාසය වැසි සහිතම මාසය වේ. රට පුරා සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර 1,500 (අඟල් 59.1) ක් වන අතර, වැලී ඩි නීබා හි තනි ස්ථානවල සාමාන්‍යය මිලිමීටර 350 (අඟල් 13.8) ක් තරම් අඩු අගයක් ගන්නා අතර කෝඩිලෙරා පෙරදිග සාමාන්‍යය මිලිමීටර 2,740 (අඟල් 107.9) කි. රටේ වියළිම කොටස බටහිරින් පිහිටා ඇත. ඩොමිනිකන් ජනරජයේ නිරිත දෙසින් පිහිටා ඇති එන්රික්විලෝ විල, ඇමරිකානු කිඹුලන් විශාලතම ජනගහනයට නිවහන වේ.

## යොමු කිරීම්
පුවර්ටෝ ප්ලාටා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

දකුණ|thumb|160x160පික්| පුවර්ටෝ ප්ලාටා
**පුවර්ටෝ ප්ලාටා** (, *රිදී වරාය* ); ( ) උතුරු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. එය මහ නගර සභා 9 කට, නාගරික දිස්ත්‍රික්ක 12 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර එකම නමින් නිවාඩු නිකේතන නගරය වේ. අසල්වැසි පළාත් දක්ෂිණාවර්තව: නිරිත දෙසින් මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි, දකුණින් වැල්වර්ඩ් සහ සන්තියාගෝ සහ නැගෙනහිරින් එස්පයිලට්, උතුරින් සෙප්ටෙන්ට්‍රියන් කඳු වැටිය (එය ලගූනා සලාඩාවෙන් වෙන් කරයි) සහ අත්ලාන්තික් සාගරය සමඟ වෙරළ තීරයක් ඇත. 1990 දශකයේ අග භාගයේ සිට මෙම ප්‍රදේශය වැඩි වැඩියෙන් ජනප්‍රිය සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට පත් වී ඇත්තේ ප්‍රධාන වශයෙන් එහි ඇති සියුම් වෙරළ නිසාය.

1867 දී සන්තියාගෝ පළාතෙන් "මුහුදු දිස්ත්‍රික්කයක්" ලෙස නිර්මාණය කරන ලද එය 1907 දී නව ඩොමිනිකන් ව්‍යවස්ථාවකින් සමුද්‍රීය දිස්ත්‍රික්ක යටපත් වූ විට පළාතක් බවට පත් විය.

## යොමු කිරීම්
සමනා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

**සමනා** ( ) යනු නැගෙනහිර කලාපයේ පිහිටි සමනා අර්ධද්වීපයේ ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. එහි අගනුවර සැන්ටා බාබරා ද සමනා, සාමාන්‍යයෙන් සමනා ලෙස හැඳින්වේ. 

මෙම පළාත ඩොමිනිකන් ජනරජයේ ඊසානදිග කොටසේ අත්ලාන්තික් සාගරයේ වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. එය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ පිහිටුවා ඇති කඳු සඳහා ප්‍රසිද්ධය. සමනාහි වෙරළ තීර රාශියක් ඇත.

ටෘජිලෝ යුගයේදී බෙදීමට පෙර සමනා මුලින් විශාල වූ අතර එය දැන් මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස් පළාතේ ප්‍රදේශය ආවරණය කරයි.

සමනා වරක් සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ හි සමනා බේ සමාගම ලෙසද හැඳින්වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
පෙරවියා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ බානි නගරයේ ජනතාව.
**පෙරවියා** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ පිහිටි පළාතකි. එය දකුණේ පිහිටි රටේ කැරිබියන් වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති අතර, එය ඒකක 13 කට (මහ නගර සභා තුනකට සහ නාගරික දිස්ත්‍රික්ක 10 කට) බෙදී ඇති අතර, බනී පළාතේ අගනුවර වේ. 2002 ජනවාරි 1 වෙනිදාට පෙර, එය සැන් ජෝස් ද ඔකෝවා නමින් හැඳින්වෙන නව පළාතට ඇතුළත් කර ඇති අතර, ප්‍රකාශිත සංඛ්‍යාලේඛන සහ සිතියම් සාමාන්‍යයෙන් එය පැරණි, විශාල, පෙරවියා වෙත සම්බන්ධ කරයි.

එය පෙරවියා නිම්නය අනුව නම් කර ඇත. අසුවා පළාත දිගේ, පෙරවියා එහි වියළි දේශගුණය සහ වෙරළ වටකර ඇති කඳු වැටි මගින් සංලක්ෂිත වේ. එක් ජනප්‍රිය ආකර්ෂණයක් වන්නේ සැලිනාස් වෙරළ වන අතර එය මෑතකදී සාප්පු සහ හෝටල් ඇති සංවර්ධිත නගරයක් සමඟ ජනප්‍රිය සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස වර්ධනය වී තිබේ.
සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|කෝඩිලෙරා මධ්‍යම කලාපය අසල සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් ඩොමිනිකන් ජනරජයේ භූ දර්ශනය.
**සැන් ක්‍රිස්ටෝබල්** ( ) යනු සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ අගනුවරට බටහිරින් පිහිටි ඩොමිනිකන් ජනරජයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ පළාතකි. ආසන්න වශයෙන් 642,000 වැසියන් සමඟ, එය රටේ සිව්වන වැඩිම ජනගහනය සහිත පළාත වන අතර, සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ, සන්තියාගෝ සහ ජාතික දිස්ත්‍රික්කයට පසුව පමණි. එය මොන්සෙනෝර් නූවෙල් (උතුර), මොන්ටේ ප්ලාටා (ඊසානදිග), සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ (නැගෙනහිර), පෙරාවියා (බටහිර) සහ සැන් ජෝස් ද ඔකෝවා (වයඹ) යන පළාත්වලට මායිම් වේ. කැරිබියන් මුහුද දකුණින් පළාතට මායිම් වේ. පළාත් අගනුවර සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් නගරයයි.

එය මුලින් **ටෘජිලෝ** ලෙස නම් කරන ලද්දේ ඒකාධිපති රෆායෙල් ලියොනිඩාස් ටෘජිලෝ විසින් වන අතර, 1961 දී ඔහුගේ ඝාතනයෙන් පසුව එහි වර්තමාන නම ලබා ගනී. එයට 1992 දක්වා දැන් මොන්ටේ ප්ලාටා පළාත ඇතුළත් විය. පළාත් අගනුවර සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් ය.
වැල්වර්ඩේ පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|මාඕ, වැල්වර්ඩ් හි ඩොමිනිකන් හමුදා කඳවුර.
**වැල්වර්ඩේ** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි . එය 1959 දී සන්තියාගෝ පළාතෙන් බෙදී ගියේය. එය රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටා ඇත. එහි අගනුවර සැන්ටා කෲස් ද මාඕ වේ.

එය 1959 දී නිර්මාණය කරන ලදී. එය පළාතේ වර්ගයට උසස් කිරීමට පෙර සන්තියාගෝ පළාතේ මහ නගර සභාවක් විය. වැල්වර්ඩේ යනු 1857 ජූලි සිට 1858 අගෝස්තු දක්වා ජනරජයේ හිටපු ජනාධිපතිගේ උපන් ස්ථානය වන අතර, මෙම පළාත ඔහුගේ නම දරයි (ජෙනරාල් හොසේ ඩෙසිඩේරියෝ වැල්වර්ඩ්). 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

**සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. එය 2001 ඔක්තෝබර් 16 වන දින ඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල් වෙතින් බෙදී ගියේය.

2006 ජූනි 20 වන විට, පළාත පහත දැක්වෙන මහ නගර සභා ( *මුනිසිපියෝ* ) සහ නාගරික දිස්ත්‍රික්ක ( *ඩිස්ට්‍රිටෝ නාගරික* - ඩීඑම්) ඒවා තුළ බෙදී ඇත:

## යොමු කිරීම්
සන්තියාගෝ පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|සන්තියාගෝ හි වීදියක්
**සන්තියාගෝ** ( ) යනු දැනට ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකකින් සමන්විත පළාතකි. එය මහ නගර සභා 10 කට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර වන්නේ සන්තියාගෝ ඩි ලොස් කැබල්ලෙරෝස් ය. උතුරු-මැද ඩොමිනිකන් ජනරජයේ, සිබාඕ කලාපයේ, එය මායිම් වන්නේ වයඹ දෙසින් වැල්වර්ඩ්, උතුරින් පුවර්ටෝ ප්ලාටා, නැගෙනහිරින් එස්පාලියාට් සහ ලා වේගා, දකුණින් සැන් ජුවාන් සහ සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගස් යන පළාත්වලින් ය.

එය බුද්ධිමය, අධ්‍යාපනික සහ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක නිවහනකි. එය රම්, රෙදිපිළි, සිගරට් සහ සුරුට්ටු කර්මාන්ත සහිත ප්‍රධාන කාර්මික මධ්‍යස්ථානයක් ද වේ. සපත්තු නිෂ්පාදනය, සම් භාණ්ඩ සහ ගෘහ භාණ්ඩ සෑදීම පළාතේ ආර්ථික ජීවිතයේ වැදගත් කොටස් වේ. සන්තියාගෝහි වැදගත් කාර්මික මුක්ත කලාප හතරක් සහිත ප්‍රධාන නිදහස් කලාප මධ්‍යස්ථාන ද ඇත; එහි වැදගත් සිමෙන්ති කම්හලක් ද ඇත. සන්තියාගෝ යනු රටේ විශාලතම වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයක් වන ක්ලිනිකා යුනියන් මෙඩිකා, එල් සිබාඕ හි පළාත් 14ටම සේවය කරයි.

එසේම කැපී පෙනෙන දුරක් තුළ ප්‍රසන්න නගර රාශියක් ඇති අතර ඒවායින් බොහොමයක් තරමක් සමෘද්ධිමත් වේ. එය වසර ගණනාවක් සුළි කුණාටු වලින් ආරක්ෂා කර ඇති උස් කඳු වලින් වටවී ඇති අතර කලාපයේ උසම කඳු බෑවුම් මත ඝන නිවර්තන වනාන්තර වර්ධනය වීමට ඉඩ සලසයි.
සැන්චෙස් රමිරෙස් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|සැන්චෙස් රමිරෙස් ජාතික වනෝද්‍යානය
**සැන්චෙස් රමිරෙස්** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත් 32 න් එකක් සමන්විත වන පළාතකි. එය මහ නගර සභා හතරකට බෙදා ඇති අතර එහි අගනුවර කොටුයි වේ. මධ්‍යම ඩොමිනිකන් ජනරජයේ සිබාඕ සුර් ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති එය උතුරින් ඩුආර්ටේ, නැගෙනහිර සහ දකුණින් මොන්ටේ ප්ලාටා, නිරිත දෙසින් සහ බටහිරින් මොන්සෙනෝර් නූවෙල් සහ වයඹ දෙසින් ලා වේගා යන පළාත්වලින් මායිම් වේ. එය කලින් 1952 දී ඩුආර්ටේ හි කොටසක් වූ අතර, ස්පාඤ්ඤ කැරලිකරුවන් ප්‍රංශ ආක්‍රමණික හමුදා පරාජය කළ පාලෝ හින්කාඩෝ (1808) සටනේ වීරයා වූ බ්‍රිගේඩියර් ජුවාන් සැන්චෙස් රමිරෙස් නමින් නම් කර ඇත.
සැන් පේද්‍රෝ ඩි මැකෝරිස් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|සැන් පේද්‍රෝ ඩි මැකෝරිස් ඩොමිනිකන් ජනරජයේ රාත්‍රියේදී
**සැන් පේද්‍රෝ ඩි මැකෝරිස්** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතක් වන අතර, එහි අගනගරයේ නම ද වේ. සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ ජාතික අගනුවරට සමීප වීම සහ සීනි කර්මාන්තයේ එහි භූමිකාව හේතුවෙන් නගරය තරමක් ක්‍රියාකාරී වේ. ඔවුන්ගේ ඩොමිනිකන් හඳුනාගැනීමේ හෝ සෙඩුලා හි පළමු අංක දෙක සඳහා පළාත අවිධිමත් ලෙස සැන් පේද්‍රෝ, SPM හෝ සීරීස් 23 ලෙස හැඳින්වේ.

සැන් පේද්‍රෝ ඩි මැකෝරිස් හි පුරවැසියන් *පෙට්‍රොමකොරිසානෝස්* ලෙස හැඳින්වේ. පළාතේ සංස්කෘතිය අනෙකුත් නැගෙනහිර පළාත් සමඟ බොහෝ සමානකම් බෙදා ගනී. එය මුළු කලාපයේම සාම්ප්‍රදායික ගව ගොවිතැනට සම්බන්ධ වේ.

සීරීස් 23 යනු සියලුම ඩොමිනිකන් සංස්කෘතිය සඳහා මක්කම වන අතර එය ඩීආර් හි වඩාත් ප්‍රසිද්ධ ලේඛක පෙඩ්‍රෝ මිර්ගේ නිවහන විය. 

## යොමු කිරීම්
සැන් ජුවාන් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ සැන් ජුවාන් නගරයට ඇතුළුවීම.
**සැන් ජුවාන්** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි. 1961 ට පෙර එය *බැනෆැක්ටර්* ලෙස හැඳින්විණි. සැන් ජුවාන් ජනරජයේ විශාලතම පළාත වන අතර එය වර්ග කිලෝමීටර් 3,569 (සැතපුම් 1,378) විශාලත්වයකින් යුක්ත වන අතර එය ගොඩබිම් මායිම් සහිතය.

## යොමු කිරීම්
සැන් ජෝස් ඩි ඔකෝවා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|පසුබිමින් සියෙරා ඩි ඔකෝවා කඳු වැටිය සහිත සැන් ජෝස් ඩි ඔකෝවා අගනුවර දර්ශනයක්.
**සැන් ජෝස් ඩි ඔකෝවා** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ පළාතක් වන අතර පළාතේ අගනුවර යන නම ද වේ. එය 2000 ජනවාරි 1 වන දින පෙරවියාවෙන් බෙදී ගියේය. ප්‍රකාශිත සංඛ්‍යාලේඛන සහ සිතියම් සාමාන්‍යයෙන් පැරණි, විශාල, පෙරවියා හි මෙම පළාත ඇතුළත් වේ.

## යොමු කිරීම්
ලා රොමානා පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb| කැටලිනා දූපතේ සිට පෙනෙන ලා රොමානා හි වෙරළබඩ ජලය
**ලා රොමානා** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාතකි . අගනුවර ලා රොමානා ලෙසද නම් කර ඇති අතර එය රටේ තුන්වන විශාලතම නගරය වේ. ලා රොමානා 1944 දී පළාතේ කාණ්ඩයට උසස් කරන ලදී. ලා රොමානා යනු ලොව විශාලතම සංචාරක නිකේතනවලින් එකක් වන *කැසා ඩි කැම්පෝ* හි නිවහනක් වන අතර Teeth of the Dog ගොල්ෆ් පිටිය ඇතුළුව ඉහළම ගොල්ෆ් ගමනාන්තයකි. බොහෝ ජාත්‍යන්තර සහ දේශීය කලාකරුවන් කලා ප්‍රජාවක් සහ විශ්ව විද්‍යාලයක් වන " ඇල්ටොස් ද චාවොන් " හි රඟ දක්වයි.

ලා රොමානා යනු ජනගහනය අනුව ඩොමිනිකන් ජනරජයේ හත්වන විශාලතම වරාය නගරයකි (130,000 පමණ, මෙට්‍රෝ 215,000 පමණ). නගරය පිහිටා ඇත්තේ කැටලිනා දූපතට ප්‍රතිවිරුද්ධව වන අතර ආසන්න වශයෙන් ජාතික අගනුවර වන සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ සිට කිලෝමීටර 80කි. එහි නම පැමිණෙන්නේ අපනයනය සඳහා භාණ්ඩ කිරා බැලීම සඳහා භාවිතා කරන ශේෂයක් මගිනි. පළාතේ අනුශාසක සාන්තුවරයා වන්නේ ලීමා හි රෝස් ය.
මොන්සෙනෝර් නූවෙල් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ මොන්සෙනෝර් නූවෙල් හි බොනාඕ හි සිසුන්.
**මොන්සෙනෝර් නූවෙල්** () යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ මධ්‍යම කලාපයේ පිහිටි පළාතකි. එය 1982 දී ලා වේගා පළාතෙන් වෙන් විය. 

1912 සිට 1913 දක්වා කෙටි කලකට ජනරජයේ ජනාධිපති වූ සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ හි අගරදගුරු මොන්සෙනෝර් ආචාර්ය ඇඩොල්ෆෝ ඇලෙජැන්ඩ්‍රෝ නූවෙල් වයි බොබැඩිල්ලා (1862-1937) නමින් මෙම පළාත නම් කර ඇත.
සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගස් පළාත, ඩොමිනිකානු ජනරජය

thumb|ප්‍රෙසා ඩි මොන්සියන්, සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගස්
**සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගස්** ( ) යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ වයඹ දිග කලාපයේ පිහිටි පළාතකි . එය 1948 දී මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි වෙතින් බෙදී ගියේය. සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගස් පළාත උතුරින් මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි සහ වැල්වර්ඩ් පළාත් ද, නැගෙනහිරින් සන්තියාගෝ පළාත ද, දකුණින් සැන් ජුවාන් සහ එලියාස් පිනා පළාත් ද බටහිරින් ඩජාබෝන් පළාත ද ඇත.
ධමනි බිත්ති ඝන වීමේ රෝගය (හාට් ඇටෑක්)

thumb|උදාහරණ රූපයධමනි මග (arteries) තුළ කොලෙස්ටරෝල්, පට්ටිකා (plaque) සහ දිවිතෙල් එකතු වී ඝන මලක් (thickened walls) ඇතිකිරීමෙන් මේ රෝගය ඇති වේ. එම නිසා ධමනි මග සුමට ලෙස රුධිරය ගමන් කිරීමට අසීරු වේ, මෙය හෘදයාබාධයකට හෝ පිටුපස ආශ්‍රිත රෝගවලට හේතු වේ.

ධමනි මග මැද සිටින පට්ටිකා බිඳී යෑමක් හෝ සම්පුර්ණයෙන්ම මැරී යෑමක් නිසා රුධිර ගැටයක් (blood clot) සැකසෙයි. එමගින් මෙම ගැටය හෘදය වෙත රුධිර සැපයුම නතර කරයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හෘද පේශි (heart muscles) ඔක්සිජන් රහිතව මිය යාමට (tissue death) පටන් ගනී.

### ලක්ෂණ 
* කැටීමේ හැඟීමක් හෝ දැඩි වේදනාවක් පූර්වගාත්‍රය (chest) ආශ්‍රිතව ඇතිවීම.
* හෘදස්පන්දනයේ වේගය වැඩි වීම.
* ආතතිය, පනස් වැළැක්ම.
* සීතල ගැමුණු.

### ප්‍රමුඛ හේතු 
* ඉහළ කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම්.
* ඉහළ රුධිර පීඩනය (hypertension)
* දුම්වැටි පානය.
* සාර ආහාර රටාවක් නොමැතිකම.
* මීට අමතරව ජානමය (Genetic) තත්වද ඇත. (පවුල් උරුමයකට සම්බන්ධිත තත්ත්ව)

### කාරණා වැලැක්වීම සඳහා උපදෙස් 
සෞඛ්‍ය සත්කාර

* සෞඛ්‍ය සෝදිසි සම්පූර්ණ කරවා ගැනීම.  
* කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම් පාලනය.  

අවශ්‍ය සෙරමන් (Dietary Adjustments)

* අඩු ගාණේ සාතමය සහිත ආහාර භාවිතය.  
* පලතුරු, එළවළු, සහ ඔමෙගා-3 අඩංගු ආහාර.

මෙය මූලික විස්තරයක් වන අතර, වඩා විශිෂ්ට නිරීක්ෂණ සඳහා වෛද්‍ය උපදෙස් ලබා ගැනීම වැදගත් වේ.
එල් සැල්වදෝරයේ නිරුක්තිය

ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණයෙන් පසු, එම දේශය ජේසුස් වහන්සේ සඳහා බයිබලානුකුල මාතෘකාවක් වන "ශුද්ධ ගැලවුම්කරුවා" යන ස්පාඤ්ඤ අනුවාදය වන සැන් සැල්වදෝර් පළාතට බෙදා ඇත. 1579 සිට එයට සැන් මිගෙල් (ශාන්ත මයිකල්) පළාතද ඇතුළත් විය. යටත් විජිත යුගය පුරාම සැන් සැල්වදෝර් ඇල්කාල්ඩියා නගරාධිපති (මහා නගරාධිපති කාර්යාලය), ඉන්ඩෙන්ඩන්සි සහ අවසානයේ පළාත් සභාවක් සහිත පළාතක් සහ ඉසාල්කොස් පළාත (එය සොන්සොනේට් නගරාධිපති කාර්යාලය ලෙස හඳුන්වනු ඇත) බවට පත් වනු ඇත. 1824 දී අධිකරණ බල ප්‍රදේශ දෙක මධ්‍යම ඇමරිකානු ෆෙඩරල් ජනරජයේ කොටසක් වන සැල්වදෝර් ප්‍රාන්තයේ එක්සත් කරන ලදී.

මධ්‍යම ඇමරිකානු ෆෙඩරල් ජනරජය විසුරුවා හැරීමෙන් පසු, රට "සැල්වදෝර් ජනරජය" (රෙපුබ්ලිකා ඩෙල් සැල්වදෝර්) ලෙස හැඳින්විණි, නමුත් 1915 දී, ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසින් රටේ නම "සැල්වදෝර්" වෙනුවට "එල් සැල්වදෝර්" ("ගැලවුම්කාරයා") - නැවතත් ජේසුස් වහන්සේට යොමු කිරීමක් - ලෙස පරිවර්තනය කළ යුතු බව නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කරන ලද නීතියක් සම්මත කරන ලදී. 1958 දී තවත් නීතියක් සම්මත වීමත් සමඟ, ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් රටේ නම "එල් සැල්වදෝර්" ලෙස නැවත තහවුරු කරන ලදී.

## යොමු කිරීම්
පුද්ගල නාම

පුද්ගල නාම යනු මිනිසා හදුනා ගැනීම උදෙසා උප්ප්ත්තියේ දී දෙමාපියන් සහ ඥාතීන් හෝ ඊට පසුව සමාජය විසින් හෝ යෙදෙන නාමය වේ.

පුද්ගල නාමයන් මගින් එක් එක් පුද්ගලයාගේ පෙළෙපත හා පුද්ගලයාව සමාජය විසින් හදුනාගැනීම සදහා උපකාරී වේ.      

මරණයකදී මුලින්ම පුද්ගලයා හට අහිමි වන්නේද තම නාමයයි.            .
මොරසාන් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**මොරසාන්** ( ) යනු එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. රටේ ඊසානදිග කොටසේ පිහිටා ඇති එහි අගනුවර සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ගොටෙරා වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 1,447 ක සම්පූර්ණ පෘෂ්ඨයක් ආවරණය කරයි.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ලා යුනියන් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**ලා යුනියන්** () යනු එල් සැල්වදෝරයේ නැගෙනහිර දෙසින් පිහිටි දෙපාර්තමේන්තුවයි. එහි අගනුවර ලා යුනියන් ය. එයවර්ග කිලෝමීටර 2,074 ආවරණය කරයි සහ 263,200 ක ජනගහනයක් ඇත. දෙපාර්තමේන්තුව 1865 ජුනි 22 වන දින නිර්මාණය කරන ලද අතර ලා යුනියන් නගරය එහි අගනුවර බවට පත් කරන ලදී. කොන්චාගුවා පන්සල 1693 දී ඉදිකරන ලද අතර එය දෙපාර්තමේන්තුවේ සංචාරක ආකර්ෂණයන්ගෙන් එකක් වන අතර ඉන්ටිපුකා සහ මෙංගුරා හි පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් ද ඇත.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
කබානාස් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**කබානාස්** ( ) යනු රටේ උතුරු මැද කොටසේ එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි . එහි අගනුවර සෙන්සුන්ටෙපෙක් වන අතර එය එල් සැල්වදෝරයේ ශීතලම කොටස් වලින් එකකි. 1873 පෙබරවාරි මාසයේදී දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස වර්ගීකරණය කරන ලද එය වර්ග කිලෝමීටර 1,103.5 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි   සහ 164,900 කට අධික ජනගහනයක් ඇත. දෙපාර්තමේන්තුවේ අනෙක් ප්‍රධාන නගරය වන්නේ ඉලෝබස්කෝ ය. කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනවලට කෝපි, උක් සහ තල ඇට මෙන්ම කිරි නිෂ්පාදන ඇතුළත් වේ. රන්, රිදී සහ තඹ දෙපාර්තමේන්තුවේ කැණීම් කරන ලද ප්‍රධාන ඛනිජ වේ. එහි ප්‍රධාන කාර්මික ක්‍රියාකාරකම් පිඟන් භාණ්ඩ, චීස්, දෙහි සහ ස්කාගාර නිෂ්පාදනයට යොමු වී ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සැන් විසේන්තේ දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**සැන් විසේන්තේ** ( ) යනු රට මැද පිහිටි එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. අගනුවර සැන් විසේන්තේ වේ. 1834 ඔක්තෝබර් 4 වන දින, ඔස්ට්‍රියාවේ සැන් විසෙන්ටේ නගරය සහ ලොරෙන්සානා (සියුඩාඩ් ඩි සැන් විසෙන්ටේ ඔස්ට්‍රියා සහ ලොරෙන්සානා) මධ්‍යම ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් ජනරජය තුළ එල් සැල්වදෝර් ප්‍රාන්තයේ අගනුවර බවට පත් කරන ලදී. 1840 දී එය තවදුරටත් එල් සැල්වදෝරයේ අගනුවර නොවූ නමුත් එය දෙපාර්තමේන්තුවේ අගනුවර ලෙස දිගටම පවතී. දෙපාර්තමේන්තුව 1824 ජුනි 12 වන දින නිර්මාණය කරන ලදී. සැන් විසේන්තේ දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 1,184 ක් සහ 174,500 ඉක්මවන ජනගහනයක් ඇත. බොස්ක් ලා ජෝයා වනාන්තරය සැන් වින්සන්ට් හි දක්නට ලැබේ.
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
කුස්කෙට්ලාන් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**කුස්කෙට්ලාන්** ( ) යනු රට මධ්‍යයේ පිහිටි එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි .  ක පෘෂ්ඨ වර්ගඵලයක් සහිතව, එය එල් සැල්වදෝරයේ කුඩාම දෙපාර්තමේන්තුව වේ. කුස්කෙට්ලාන් හෝ කුස්කැට්ලන් යනු රටේ බටහිර ප්‍රදේශයේ මුල් පදිංචිකරුවන් වර්තමානයේ එල් සැල්වදෝරය වන බොහෝ ප්‍රදේශ සඳහා ලබා දුන් නමයි. ඔවුන්ගේ භාෂාවෙන් එහි තේරුම "වටිනා ස්වර්ණාභරණ දේශය" යන්නයි. එය 1835 මැයි 22 වන දින නිර්මාණය කරන ලදී. සුචිටෝටෝ දෙපාර්තමේන්තුවේ පළමු අගනුවර වූ නමුත් 1861 නොවැම්බර් 12 වන දින කොජුටෙපෙක් අගනුවර බවට පත් කරන ලදී. එය පලතුරු, දුම්කොළ, උක් සහ කෝපි නිෂ්පාදනය සඳහා ප්‍රසිද්ධය. මෙම දෙපාර්තමේන්තුව කොජුටෙපෙක් නගරයේ ඇති කොරිසෝස් සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ලා ලිබරෙටඩ් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**ලා ලිබර්ටඩ්** () එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තු වලින් එකක් වන අතර එය රටේ නිරිත දෙසින් පිහිටා ඇත. අගනුවර සැන්ටා ටෙක්ලා ය. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 1,653 ක් සහ ජනගහනය 765,879කි.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සැන්ටා ඇනා දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**සැන්ටා ඇනා** () යනු රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. අගනුවර සැන්ටා ඇනා, එල් සැල්වදෝරයේ විශාලතම නගරවලින් එකකි. සැන්ටා ඇනා ගිනි කන්ද මෙම දෙපාර්තමේන්තුවේ පිහිටා ඇත.
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
අහුවාචපාන් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**අහුවාචපාන්** ( ) යනු රටේ බටහිර දෙසින් පිහිටි එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. අගනුවර අහුවාචපාන් වේ. දකුණේ එය අපනෙකා-ඉලමටෙපෙක් පරාසය සහ සෙරෝ ග්‍රෑන්ඩ් ද අපනේකා (අපනේකා ග්‍රෑන්ඩ් හිල්) ඇත. එහි ජනගහනය 360,000 ඉක්මවයි. අහුවාචපාන් දෙපාර්තමේන්තුව නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1869 පෙබරවාරි 9 වන දින ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ඩුආනාස් ගේ පරිපාලනය යටතේ ව්‍යවස්ථාදායක නියෝගය මගිනි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මොන්ට්රියල් සම්මුතිය

**ඕසෝන් ස්ථරය හායනය කරන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ මොන්ට්රියල් නියමාවලිය** යනු ඕසෝන වියන ආරක්ෂා කිරීම අරමුණු කරගත් අන්තර්ජාතික ගිවිසුමකි. මෙමගින් ඕසෝන හායනය සඳහා දායක වන ද්‍රව්‍යයන් ගණනාවක් නිෂ්පාදනය කිරීම ක්‍රමයෙන් අත් හිටුවනු ලැබීය. මෙයට 1987 සැප්තැම්බර් 16 වැනිදා අත්සන් කෙරෙනු ලැබුනු අතර, 1989 ජනවාරි 1 වැනිදා සිට ක්‍රියාවට නැංවුනි. ඉන් පසු එය කිහිපවතාවක්ම සංශෝධන සහ සීරුමාරු කිරීම් වලට ලක් වූ අතර, 1990 (ලන්ඩන්), 1992 (කෝපන්හේගන්), 1995 (වියෙනා), 1997 (මොන්ට්රියල්), 1999 (බීජිං), 2007 (මොන්ට්රියල්), 2016 (කිගාලි) සහ 2018 (කිතෝ) යන වර්ෂවලදී එම සංශෝධනයන්ට එකඟතාව ලැබුනි. මෙම සම්මුතියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇන්ටාක්ටිකාවට ඉහලින් ඇති ඕසෝන් සිදුර ක්‍රමයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය වෙමින් පවතී. දේශගුණ ප්‍රක්ෂේපණ වලට අනුව 2040 වන විට ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශ වලත්, 2066 වන ඇන්ටාක්ටිකාවේත්, ඕසෝන වියන එය 1980 හි තිබූ තත්ත්වයටම පත්වනු ඇත. ලොව පුරා රටවල් ගණනාවක් විසින් එකඟතාවකට පැමිණ ක්‍රියාත්මක කිරීම නිසා මෙම ගිවිසුම සාර්ථක අන්තර්ජාතික සහයෝගීතාවකට උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රශංසාවට ලක් වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිටපු මහලේකම් කොෆී අනාන් ප්‍රකාශ කළේ "අද වෙන තුරු [ක්‍රියාවට නංවනු ලැබූ] සාර්ථකම ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම මොන්ට්රියල් නියමාවලිය" බවයි.
සොන්සොනාටේ දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**සොන්සොනාටේ** () යනු රටේ බටහිර කොටසේ එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. අගනුවර සොන්සොනාටේ වේ.

දෙපාර්තමේන්තුවේ භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 1,226 කි.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

1824 ජුනි 12 වන දින නිර්මාණය කරන ලදී. එල් සැල්වදෝරයේ ජාතික පාර්ලිමේන්තුව 1859 ජනවාරි 29 වන දින අපනේකා, සැන් පේද්‍රෝ පුක්ස්ට්ලා, ගුවාමන්ගෝ සහ ජුජුට්ලා යන නගර දෙපාර්තමේන්තුවෙන් වෙන් කර මෙම නගර සැන්ටා ඇනා දෙපාර්තමේන්තුවට ලබා දීමට තීරණය කළේය.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

සොන්සොනාටේ නගරය යනු 1834 දී මධ්‍යම ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් ජනරජයේ දෙවන අගනුවර විය.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

මෙම දෙපාර්තමේන්තුව රටේ පිපිල් සංස්කෘතියේ හදවත ලෙස පවතී, පැරණි සම්ප්‍රදායන් කිහිපයකට සහ එල් සැල්වදෝරයේ ඉතිරිව ඇති නහුවාට්ල් කථිකයන් කිහිප දෙනෙකුගේ නිවහන වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

එය අතිමහත් කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශයක් වන අතර, අතිශය සාරවත් ගිනිකඳු පස් සහිත ප්‍රදේශයක් වන අතර එය අතීතයේ කොකෝවා වගාවෙන් ලාභ ලැබූ ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණිකයන් සඳහා මධ්‍යම ඇමරිකාවේ වටිනාම සම්පත විය. වසරකට වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 2,000 (අඟල් 79) ට වඩා හොඳින් ලැබෙන බැවින් එහි නම සුදුසු පරිදි "ගංගා 400 ක් ඇති ස්ථානය" හෝ "බොහෝ ජලය ඇති ස්ථානය" යන්නයි.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D; 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
චලතානංගෝ දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

**චලතානංගෝ** () යනු රටේ වයඹ දෙසින් පිහිටි එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. දෙපාර්තමේන්තුවේ අගනුවර වන්නේ දෙපාර්තමේන්තුවේ නමම බෙදා ගන්නා චලතානංගෝ නගරයයි. චලතානංගෝ වර්ග සැතපුම් 779 (වර්ග කිලෝමීටර 2,017) ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 192,000 කට අධික ජනගහනයක් අඩංගු වේ. සෙරෝ එල් පිටල් (රටේ උසම ස්ථානය) හි පිහිටා ඇති චලතානංගෝ හි උපරිම උන්නතාංශය අඩි 8,960 (මීටර 2,730) වේ.

නිව්වේවස් අයිඩියාස් හි අමිල්කාර් අයිවන් මොංගේ 2020 සිට චලතානංගෝ හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
උසුලුටන් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**උසුලුටන්** ( ; නවාට් භාෂාවෙන්, " ඔසෙලොට් නගරය" යන්නෙහි තේරුම, රටේ ගිනිකොන දෙසින් (ලෙන්කා කලාපය) එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. අගනුවර උසුලුටන් ය.

1865 ජුනි 22 වන දින නිර්මාණය කරන ලද එය එල් සැල්වදෝරයේ විශාලතම දෙපාර්තමේන්තුව වේ. එය වර්ග කිලෝමීටර 2,130 ක වපසරියකින් යුක්ත වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

1948 ඔක්තෝම්බර් 26 වෙනිදා ඇලෙග්‍රියා දිස්ත්‍රික්කය අහෝසි කරන ලද අතර සන්තියාගෝ ඩි මරියා නමින් අලුත් එකක් නිර්මාණය කරන ලදී. එහි ප්‍රධාන නගරය වන සන්තියාගෝ ඩි මරියා නගර මෙන්ම ඇලෙග්‍රියා, ටෙකාපන් සහ කැලිෆෝනියා යන නගර ද අඩංගු වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

දෙපාර්තමේන්තුවේ අගනුවර වන උසුලුටන් නගරය ලෙන්කා ගෝත්‍රිකයන් විසින් ආරම්භ කරන ලද නමුත් එය පිපිල් ගෝත්‍රිකයන් විසින් යටත් කර ගන්නා ලදී. එල් සැල්වදෝරයේ හොඳම වෙරළ සමහරක් උසුලුටන් හි පිහිටා ඇති අතර එල් එස්පිනෝ වැනි තවත් ඒවා දැන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතී. එහි පදිංචිකරුවන් එක්සත් ජනපදයට සංක්‍රමණය වීම නිසා එය ෂුල්ටන් නගරය ලෙස හැඳින්වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

දෙපාර්තමේන්තුව ජිකිලිස්කෝ බොක්ක සහ පුවර්ටෝ එල් ට්‍රියන්ෆෝ හි නිවහන වේ.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* &#x5D;

බොස්ක් නන්කුචිනේම් යනු උසුලුටන් දෙපාර්තමේන්තුවේ වනාන්තරයක් වන අතර, ලෙම්පා ගඟේ නැගෙනහිර ඉවුර සහ එහි ගිනිකොනදිග මායිමේ එල් සැමොරන් නගරය රාමු කරයි.&#x5B; *උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි* 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සැන් සැල්වදෝර් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**සැන් සැල්වදෝරය** () යනු රටේ බටහිර මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ එල් සැල්වදෝරයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. අගනුවර සැන් සැල්වදෝරය වන අතර එය ජාතික අගනුවර ද වේ. දෙපාර්තමේන්තුවට රියෝ ලෙම්පා නිම්නයට උතුරින්, "වැල් ඩි ලාස් හමාකාස්" (හැම්මොක් නිම්නය) සහ ඉලෝපන්ගෝ විලෙහි කොටසක් ඇත. ජනාකීර්ණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සමහර නගර නම්: සැන් සැල්වදෝර්, සියුඩාඩ් ඩෙල්ගාඩෝ, මෙජිකානෝස්, සෝයාපාන්ගෝ, පන්චිමල්කෝ සහ අපෝපා. දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 886.2 ක ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි සහ 2017 වසරේ අවසන් සංගණන ගණනය කිරීම් අනුව පුද්ගලයින් 2,404,097ක් වාර්තා විය. එය 1824 ජුනි 12 වන දින දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස වර්ගීකරණය කරන ලදී. යටත් විජිත කාලය තුළ, දෙපාර්තමේන්තුව සැන් සැල්වදෝර් වූ අතර, චලාටෙනගෝ, ලා ලිබර්ටඩ්, කුස්කැට්ලන් සහ ලා පාස් යන දෙපාර්තමේන්තු බවට පත් කිරීම සඳහා භූමිය ලබා ගන්නා ලදී. මෙම දෙපාර්තමේන්තුව කෘෂිකර්මාන්තය සඳහා බෝංචි, කෝපි, උක්, ආදිය නිෂ්පාදනය කරයි, අනෙක් අතට සැන් සැල්වදෝර් දෙපාර්තමේන්තුව එල් සැල්වදෝරයේ සහ මධ්‍යම ඇමරිකාවේ බැංකු සමාගම් සඳහා මූලස්ථාන රාශියක් දරයි, බොහෝ සන්නිවේදන සේවා සඳහා ද විදුලි සමාගම්වල මූලස්ථානය පිහිටා ඇත. සැන් සැල්වදෝර් දෙපාර්තමේන්තුවේ, පසුගිය වසරවල මෙම සමාගම් පියවරක් ගෙන මධ්‍යම ඇමරිකාවට විදුලිය අපනයනය කිරීමට පටන් ගත්හ. දෙපාර්තමේන්තුවේ වත්මන් නගරාධිපති අර්නස්ටෝ මුයිෂොන්ට් (2015-2019).

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
සැන් මිගෙල් දෙපාර්තමේන්තුව, එල් සැල්වදෝරය

thumb|සිතියම
**සැන් මිගෙල්** ( ) යනු එල් සැල්වදෝරයේ නැගෙනහිර කොටසේ පිහිටි දෙපාර්තමේන්තුවකි . අගනුවර සැන් මිගෙල් ය. දෙපාර්තමේන්තුව වර්ග කිලෝමීටර 2,077 කි. ප්‍රදේශයේ 678,000 කට වැඩි ජනගහනයක් ඇත.

එල් සැල්වදෝරය ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණයට පෙර, දැන් සැන් මිගෙල්, ලා යුනියන් සහ මොරාසාන් යන දෙපාර්තමේන්තු වලින් සමන්විත වූ භූමි ප්‍රදේශය වූයේ චපරාස්ටික් (ලස්සන ඕකිඩ් වල ස්ථානය) ලෙන්කා රාජධානියයි.

සැන් මිගෙල් මුලින්ම හඳුන්වනු ලැබුවේ සැන් මිගෙල් ඩි ලා ෆ්‍රොන්ටෙරා යනුවෙනි. නගරය 1530 මැයි 8 වන දින ලුයිස් ඩි මොස්කෝසෝ විසින් ආරම්භ කරන ලද අතර එය දැන් සැන්ටා එලේනා වේ. 1812 ජූලි 11 වන දින, නගරයට "නොබල් වයි ලීල් සියුඩාඩ්" (උතුම් සහ පක්ෂපාතී නගරය) යන මාතෘකාව ලබා දෙන ලදී. එය 1824 ජුනි 12 වන දින දෙපාර්තමේන්තුවක් බවට පත් කරන ලදී.

එය අගරදගුරු ඔස්කාර් රොමේරෝගේ උපන් ස්ථානය වන සියුඩාඩ් බැරියෝස් හි පිහිටීමයි. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
එල් සැල්වදෝරයේ යටිතල පහසුකම්

ජල සැපයුම සහ සනීපාරක්ෂාව සඳහා ප්‍රවේශ මට්ටම සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කර ඇත. උතුරු කැරොලිනා විශ්ව විද්‍යාලය විසින් 2015 දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින්, ජල සැපයුම සහ සනීපාරක්ෂාව සඳහා ප්‍රවේශය වැඩි කිරීම සහ නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ අතර ප්‍රවේශයේ අසමානතාවය අඩු කිරීම සම්බන්ධයෙන් ලෝකයේ විශාලතම ප්‍රගතිය අත්කර ගෙන ඇති රට ලෙස එල් සැල්වදෝරය හැඳින්විණි. කෙසේ වෙතත්, ජල සම්පත් බරපතල ලෙස දූෂණය වී ඇති අතර අපජලයෙන් විශාල කොටසක් කිසිදු ප්‍රතිකාරයකින් තොරව පරිසරයට මුදා හරිනු ලැබේ. ආයතනික වශයෙන් තනි රාජ්‍ය ආයතනයක් අංශ ප්‍රතිපත්ති සැකසීම සහ ප්‍රධාන සේවා සපයන්නා වීම යන දෙකම ප්‍රායෝගිකව භාරව සිටී. නව නීති හරහා අංශය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට සහ නවීකරණය කිරීමට ගත් උත්සාහයන් පසුගිය වසර 20 තුළ ඵල දරා නැත.

COVID-19 වසංගතයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, රජය රටේ ප්‍රධාන සම්මන්ත්‍රණ මධ්‍යස්ථානය එල් සැල්වදෝර් රෝහල බවට පත් කර ලතින් ඇමරිකාවේ විශාලතම රෝහල බවට පත් කළේය. මෙම පහසුකම 2020 ජුනි 22 වන දින ජනාධිපතිවරයා විසින් විවෘත කරන ලද අතර, එම අවස්ථාවේදී ඔහු නිවේදනය කළේ විශාල ආයෝජනයක් හේතුවෙන් රෝහල් පරිවර්තනය ස්ථිර වනු ඇති බවයි. පැරණි සම්මේලන මධ්‍යස්ථානය පරිවර්තනය කිරීමේ පළමු අදියර සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 25ක් වැය කරන ලද අතර, සම්පූර්ණ පහසුකම සඳහා ඩොලර් මිලියන 75ක් වැය වූ අතර අනෙකුත් පහසුකම් අතර රුධිර බැංකුවක්, මෘත ශරීරාගාරයක්, විකිරණවේදය සඳහා ප්‍රදේශයක් සහ අනෙකුත් පහසුකම් ඇතුළත් විය. 3 වන අදියර අවසන් වූ පසු රෝහලේ මුළු ධාරිතාවය ICU ඇඳන් 1,083ක් සහ ඇඳන් 2,000ක් වනු ඇත.

එල් සැල්වදෝරයේ ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් සඳහා සේවය කරන ගුවන් තොටුපළ මොන්සෙනෝර් ඔස්කාර් ආර්නුල්ෆෝ රොමේරෝ ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළයි. මෙම ගුවන් තොටුපළ සැන් සැල්වදෝරයේ සිට කිලෝමීටර් 40ක් (සැතපුම් 25ක්) පමණ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම්
එල් සැල්වදෝරයේ අධ්‍යාපනය

එල් සැල්වදෝරයේ රාජ්‍ය අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ සම්පත් හිඟයක් පවතී. රජයේ පාසල්වල පන්ති ප්‍රමාණය පන්ති කාමරයකට ළමුන් 50ක් දක්වා විශාල විය හැකිය. පිරිවැය දරාගත හැකි සැල්වදෝර වැසියන් බොහෝ විට තම දරුවන් පෞද්ගලික පාසල්වලට යැවීමට තෝරා ගන්නා අතර ඒවා රජයේ පාසල්වලට වඩා හොඳ තත්ත්වයේ යැයි සැලකේ. බොහෝ පෞද්ගලික පාසල් ඇමරිකානු, යුරෝපීය හෝ වෙනත් දියුණු පද්ධති අනුගමනය කරයි. අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වලට රාජ්‍ය අධ්‍යාපනය මත විශ්වාසය තැබීමට බල කෙරෙයි.

එල් සැල්වදෝරයේ අධ්‍යාපනය උසස් පාසල හරහා නොමිලේ. මූලික අධ්‍යාපනයේ වසර නවයකට පසු (ප්‍රාථමික-මධ්‍යම පාසල), සිසුන්ට වසර දෙකක උසස් පාසලක් හෝ වසර තුනක උසස් පාසලක් තෝරා ගත හැකිය. වසර දෙකක උසස් පාසලක් ශිෂ්‍යයා විශ්ව විද්‍යාලයකට මාරු කිරීම සඳහා සූදානම් කරයි. වසර තුනක උසස් පාසලක් ශිෂ්‍යයාට උපාධිය ලබා වෘත්තීය වෘත්තියක ශ්‍රම බලකායට ඇතුළු වීමට හෝ ඔවුන් තෝරාගත් ක්ෂේත්‍රයේ අධ්‍යාපනය තවදුරටත් කරගෙන යාම සඳහා විශ්ව විද්‍යාලයකට මාරු වීමට ඉඩ සලසයි.

එල් සැල්වදෝරයේ විශ්ව විද්‍යාලවලට මධ්‍යම රාජ්‍ය ආයතනයක් වන යුනිවර්සිඩෑඩ් ඩි එල් සැල්වදෝරය සහ තවත් බොහෝ විශේෂිත පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල ඇතුළත් වේ. 2024 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ එල් සැල්වදෝරය 98 වන ස්ථානයට පත් වූ අතර, එය 2019 දී 108 වන ස්ථානයේ සිට ඉහළට පැමිණ ඇත.

## යොමු කිරීම්
ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකාය

**ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකාය** (ජා.ශි.බ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ අනුග්‍රහයෙන් පාසල් තුළ ක්‍රියාත්මක වන ස්වේච්ඡා තරුණ සංවිධානයකි. එහි ක්‍රියාකාරකම් (ශිෂ්‍යභට ඛණ්ඩ හා තුර්ය වාදක ඛණ්ඩ) මෙරට පාසල් අධ්‍යාපනය ලබන සිසුන්ට විවෘත වන අතර එහි උපදේශකයින් පුහුණුවීම් ලැබූ රජයේ පාසල් ගුරුවරුන් හා  අධ්‍යාපන පරිපාලකයන් වේ.

මේ වන විට පළාත් මුලස්ථාන 9කින් ද, පුහුණු මධ්‍යස්ථාන 2කින් ද, බලඇණි 30කින් සමන්විත වන ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකාය තුළ ශිෂ්‍යභට බාලක බාලිකාවන් 100,000කට අධික ප්‍රමාණයක් පුහුණුවීම් කටයුතුවල නිරත වේ. ආසන්න වශයෙන් ආරක්ෂක ශිෂ්‍යභට හා පොලිස් ශිෂ්‍යභට ඛණ්ඩ 4,200ක්‌ මෙන්ම පෙරදිග හා අපරදිග තුර්ය වාදක ඛණ්ඩ 280ක්‌ ලෙස මෙම ශිෂ්‍යභටයින් ඛණ්ඩ ගත වී ඇත. මෙහිදී ශිෂ්‍යභටයින් නයකත්ව පුහුණුව හා මූලික හමුදා දැනුම හදාරනු ලැබේ. වසර 140කට වඩා ඉතිහාසයක්‌ ඇති ශිෂ්‍යභට බලකාය,ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් දින පෙළපාළියේදී ද පාගමනින් එක්‌ වේ.

ජාතික ශිෂ්‍යභට බලකාය අධ්‍යක්ෂවරයෙක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අතර එම අධ්‍යක්ෂ තනතුර සඳහා ජේෂ්ඨ හමුදා නිලධාරියෙක්, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ජනාධිපතිතුමන් විසින් පත් කරනු ඇත. ඒ සඳහා බොහෝ විට මේජර් ජෙනරාල් තනතුරේ නිලධාරියෙකු යෝජනා වේ.
ග්‍රෙනඩාවේ නිරුක්තිය

"ග්‍රෙනඩා" යන නාමයේ ආරම්භය අපැහැදිලි ය, නමුත් ස්පාඤ්ඤ නාවිකයින් ග්‍රෙනඩා නම් ඇන්ඩලූසියානු නගරය සඳහා දිවයින නම් කළ බව පෙනේ. "ග්‍රෙනඩා" යන නම 1520 ගණන්වල ස්පාඤ්ඤ සිතියම් මගින් වාර්තා කර ඇති අතර උතුරේ දූපත් ලොස් ග්‍රැනඩිලෝස් ("කුඩා ග්‍රැනඩාස්") ලෙස හැඳින්විණි; නම් කරන ලද එම දූපත් ස්පාඤ්ඤයේ රජුගේ දේපළ ලෙස සලකනු ලැබුවද, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් ග්‍රෙනඩාව පදිංචි කිරීමට උත්සාහ කළ බවට කිසිදු වාර්තාවක් නොමැත. 1649 දී ජනාවාස හා යටත් විජිතකරණයෙන් පසුව ප්‍රංශ ජාතිකයන් එම නම (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් "ලා ග්‍රෙනේඩ්" ලෙස) පවත්වා ගෙන ගියහ.

1498 දී මෙම ප්‍රදේශයට කළ තුන්වන ගමනේදී එය දුටු ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් විසින් මෙම දූපතට එහි පළමු යුරෝපීය නම ලබා දෙන ලද අතර එය කන්‍යා මරියතුමියට ගෞරවයක් ලෙස "ලා කොන්සෙප්සියන්" ලෙස නම් කරන ලදී. ඔහු එය ඇත්ත වශයෙන්ම "අසම්ප්සියන්" ලෙස නම් කර ඇති බව කියනු ලැබේ, නමුත් එය අවිනිශ්චිතය, මන්ද ඔහු දැන් ග්‍රෙනඩා සහ ටොබැගෝ ලෙස හඳුන්වන දේ දුර සිට දැක ඇති බවත් ඒ දෙකම එකවර නම් කළ බවත් කියනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, ඔහු ටොබැගෝ "අසම්ප්සියන්" සහ ග්‍රෙනඩා "ලා කොන්සෙප්සියන්" ලෙස නම් කළ බව පිළිගැනුණි.

## යොමු කිරීම්