open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
දැදිගම සූතිඝර දාගැබ

පුරාණ බෙදීම් අනුව බෙලිගල් කෝරලයේ කීරවැලි පත්තුවටද....වර්තමානයේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ වරකපොල ප්‍රාදේශීය ලේඛම් කොට්ඨාසයට අයත් දැදිගම ග්‍රාමයෙහි මෙම ඵෙතිහාසික ස්ථානය පිහිටා ඇත​.

**ගමන් මාර්ගය**

1.කොළඹ නුවර මාර්ගයේ (කිලෝමීටර් හැට හය - හැට හත අතර පිහිටි) නෙළුන්දෙනිය හන්දියෙන් ගලපිටමඩ මාර්ගයේ කි.මීටර් 3 ක් පමණ ගමන් කිරීමෙන්

2.අවිස්සාවේල්ල කෑගල්ල මගෙහි පිටගල්දෙනිය හන්දියෙන් හැරී තුංතොට හරහා

**ඉතිහාසය**​

දැදිගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඓතිහාසික නගරයකි. අවම වශයෙන් මධ්‍ය ශිලා යුගයේ දී මෙම ප්‍රදේශය ජනාවාසව පැවැති බව නිශ්චය කර ගැනීමට හැකි සාධක ප්‍රදේශයෙන් හමු වී තිබේ.සෙල්ලිපි හා පැරණි සාහිත්‍ය කාව්‍ය වල පුංග ගාම (පාලි මහා වංශය​)  දැතිගම (තිසර සංදේශය​) ජාති ගාම (උත්තමාලා සංදේශය​) ඤාතිගාම ( වන පැරකුම් රජුගේ සෙල්ලිපිය​)යනුවෙන් හඳුන්වා ඇත්තේ මෙම කොට වෙහෙර පිහිටා ඇති දැදිගම ග්‍රාමයයි.

මහා වංශයට අනුව ක්‍රිව 12 වන සියවසේදී මානාභරන රජු විසින් දක්‍ ෂිණ දේශයේ අග නගරය ලෙස පුංග ගාමය යොදාගෙන ඇති අතර එතුමාගේ බිසව වූයේ රත්නාවලී නම් කුමරියයි. රත්නාවලී බිසව දැදිගම, යම් ස්ථානයකදී පින්වත් කුමරකු බිහි කළා ය.ඒ මෙම ස්තානයේ උපදින කුමරා එසේ මෙසේ කුමරයකු නොවේ.

ඒ වෙන කවුරුත් නොවේ ලංකා රාජ වංශයේ ශ්‍රේෂ්ඨ රජවරයකු වශයෙන් ත්‍රි සිංහලයම එක්සේසත් කරමින් මහත් කීර්තියක් ඉසිලූ ( ක්‍රිව් 1153-1186 ) කාලයේදී පොලොන්නරුවේ රජ වූ 1 වන මහා පරාක්‍රමභාහූ රජතුමා ය​.එතුමා යුව රජු වශයෙන් සිටි කාලයේ දී තමා උපන් ස්ථානය සිහිවීම පිණිස තිඹිරිගෙය තිබූ තැන කුඩා ස්තූපයක් ගොඩනඟයි,පසුව මුළු රටම එක්සේසත් කර ඉන් අනතුරුව එම කුඩා ස්තූපය මැදිකොට උපන් ස්තානයේ  රියන් 120 (අඩි 300) උසට සූතිඝර නමින් චෛත්‍යක් කරවූ අතර එය දැදි ගම කොට වෙහෙර බවට පුරාවිද්‍යාඥයන් ගේ මතයයි.

**වර්තමානය**​

1947 දී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමෙන්තුව මගින් දැදි ගම කොට වෙහෙර කැණීම් කර සංරක්‍ෂණය කර ඇති අතර වර්තමානයේ උස අඩි 47ක් හා වට ප්‍රමානය අඩි 804ක් වේ.

මෙමෙ ස්තූපය කැනීම් කිරීමේදී ධාතු ගර්භ 10  හමුවී ඇති අතර එක් ධාතු ගර්භයක තිබී හමු වූ දැදිගම ලෝකඩ ඇත්පහන අද ලෝක ප්‍රසිද්ධ වී තිබෙයි.(ඇත් පහන කොළඹ කෞතුකාගාරයේ මහජන ප්‍රදර්ශනය සඳහා තැන්පත් කර ඇත) මෙම පහනහි මිනිසුන් දෙදෙනෙක් ඇතෙකු මත හිද සිටින අකාරයට නිර්මිත මෙහි ඇතා හොඩයෙන් උක් ගසක් දරාගෙන සිටි.පහනට අවශ්‍ය තෙල් ඇතාගේ කුසට පිරවිය යුතු අතර පහන දැල්වීමේදී අඩුවන තෙල් ඇතාගේ කුසේ සිට ලිංගය තුලින් ක්‍රමයෙන් වෑස්සෙන ආකාරයට මෙය නිර්මාණය කොට ඇත. මේ සදහා පැරණි නිර්මාණ ශිල්පියා ස්ථිතික ජල විද්‍යා මූල ධර්මය භාවිතා කොට ඇත.

මීට අමතරව​ රන් තහඩුවෙන් කළ බුද්ධ ප්‍රතිමාව, පොළොන්නරු යුගයේ කාසි, පද්මාකාර දා ගැබේ ආකෘතිය, මැණික් ගල් වූ ධාතු කරඬුවක්, ලෝකඩ සහ මැටි පහන්, වටිනා පාෂාණ ආදී නිධන් වස්තූන් ද ධාතු ගර්භයෙන් හමු වී තිබේ. මේ සියල්ලටම වඩා අපූරුම දෙය වන්නේ කුඩා ස්තූපයේ දා ගැබ තුළ තිබී හමු වූ තරමක් විශාල මැටි කොරහ ය. පුරා විද්‍යාඥයන් අනුමාන කරන්නේ කිරිකැටි කුමරු නෑවීම සඳහා මෙම කොරහ උපයෝගී කර ගන්නට ඇති බවය. මෙම පුරාවස්තු වර්තමානයේ කොට වෙහෙරට වම් පසින් ඇති පුරා විද්‍යා කවුතුකාගාරයේ තැම්පත් කර මහජන ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත​.
ඉන්ද්‍රියයෝ (ව්‍යුහ විද්‍යාව)

**ඉන්ද්‍රියයෝ**(), **ඉන්ද්‍රියය** ()

ප්‍රවර්ගය:ඉන්ද්‍රියයෝ (ව්‍යුහ විද්‍යාව)
මුත්‍රවාහිනිය

**මුත්‍රවාහිනිය** ().

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍ර පද්ධතිය
මුත්‍රාශය

**මුත්‍රාශය** ()..

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍ර පද්ධතිය
Membranome database

**Membranome database** යනු University of Michigan මගින් සපයා ඇති සේවාවකි.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
Carcinoembryonic antigen

**Carcinoembryonic antigen (CEA)** යනු Cell adhesion හා සබැඳි Glycoprotein කුලකයකි. නිරෝගී වැඩිහිටියකුගේ රුධිරයේ මෙය ඉතා අඩුමට්ටමකින් (20 ng/mL පමණ) පවතී.
නමුත් සමහර පිළිකා තත්ත්ව වලදී මෙය ඉහළ යන නිසා tumor marker එකක් ලෙස සායනික පරීක්ශාවලදී භාවිතා වේ.

## මූලාශ්‍ර
Tumor marker

**Tumor marker** එකක් යනු සමහර පිළිකා තත්ත්ව හඳුනා ගැනීම සඳහා රුධිරය, මුත්‍රා හෝ දේහ පටක තුල පරීක්ෂා කළ හැකි සාධකයකි.
පේශිකංකාල පද්ධතිය

**පේශිකංකාල පද්ධතිය** () සමන්විත වනුයේ මිනිස් ඇටසැකිල්ල ( අස්ථීන්, බන්ධනියන්, කණ්ඩරාවන්, සහ ‍කෝමලාස්ථි අන්තර්ගතවූ) සහ සම්බන්ධිත මාංශපේශීන් ගෙනි. එය විසින් සිරුරෙහි සාමාන්‍ය ව්‍යුහය හා චලන හැකියාව ලබා දෙයි. ව්‍යුහය ලබාදීමේ ඒවායේ භූමිකාවට අමතරව, සිරුරෙහි විශාල අස්ථීන් තුල අන්තර්ගත වන ඇට මිදුලු විසින්, රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය සිදු කෙරේ. මෙලෙසම, සියළු අස්ථීන් කැල්සියම් සහ පොස්ෆේට් ගබඩා කර තැබෙන ප්‍රධාන අඩවි වෙති.
මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව

**මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව** () යනු මෞත්‍ර පද්ධතිය හා සබැඳි වෛද්‍ය විද්‍යා අංශයයි.

ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව
ශ්වසන පද්ධතිය

**ශ්වසන පද්ධතිය**  () සමන්විත වන්නේ නාසය, නාසා-ග්‍රසනිකාව, ශ්වාසනාලය, සහ පෙනහළු යන්නෙනි. එය වාතයෙන් ඔක්සිජන් උකහා ගෙන කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහ ජලය නැවත වාතයට පහ කරයි.

## ආශ්‍රිත
* ශ්වසන පද්ධතිය (ක්‍ෂීරපායී)

ප්‍රවර්ගය:ශ්වසන පද්ධතිය
කපුචීනෝ

**කපුචීනෝ** (;  ඉතාලියානු බහුවචනය කපුචීනි) යනු ඉස්ප්‍රෙස්සෝ-පදනම් කර ගෙන පිළියෙල කර ගනු ලබන සහ ඉතාලියෙහි ඇරඹුනු කෝපි පානයක් වන අතර, සාම්ප්‍රදායික ලෙසින් පිළියෙල කරගන්නේ ඉස්ප්‍රෙස්සෝ කොටසක් සහ හුමාලයෙන් තැම්බූ කිරි පෙණ සමගිනි.
මෞත්‍ර ලිංගික පද්ධතිය

**මෞත්‍ර ලිංගික පද්ධතිය** ().

මෙහි ප්‍රධාන කොටස් සතරකි.

# වෘක්ක යුගල

ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍ර ලිංගික පද්ධතිය
ප්‍රේමයේ සීතලම කඳුළයි

**ප්‍රේමයේ සීතලම කඳුළයි** සිංහල ගීතයකි. 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගීත
යැන්ඩේක්ස් මේල්

Yandex (යැන්ඩේක්ස්) සමාගම සහ එම වෙබ් අඩවිය මගින් සලසා දෙන විද්‍යුත් තැපැල් සේවාවකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ සුළු නගර ලැයිස්තුව

**ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනය** 5,000 ත් 50,000 ත් අතර වන මානව ජනාවාස.

## සුළු නගර (Towns)
## References
## External links
වඩදිය

## ආශ්‍රිත
* වඩදිය බාදිය ඇතිවීම සිදු වන්නේ සඳෙහි බලපෑම් නිසා ය.වඩදිය ඇති වන විට මුහුදෙහි ජල මට්ටම ඉහළ යයි .
* බාදිය ඇති වන විට සඳෙහි ජල මට්ටම පහත බසියි.
*
යටවර ගල් අම්බලම

**යටවර ගල් අම්බලම**, මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි අම්බලමකි.

## ආශ්‍රිත
* මහනුවර
* අම්බලම

ප්‍රවර්ගය:අම්බලම්
සිස්ටොස්කෝපය

**සිස්ටොස්කෝපය** () යනු මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාවේ දී භාවිතා වන උපකරණයකි.

## ආශ්‍රිත
* එන්ඩස්කෝපය
* මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව

ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව
එන්ඩස්කෝපය

**එන්ඩස්කෝපය** () යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී සිරුර ඇතුළ බැලීමට යොදාගන්නා උපකරණයකි.
එන්ඩොස්කොපි

**එන්ඩොස්කොපි** () යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී රෝග විනිශ්චය සඳහා භාවිතා කරන පරීක්ෂණයකි.

## ආශ්‍රිත
* එන්ඩස්කෝපය

ප්‍රවර්ගය:එන්ඩොස්කොපි
2019 ඉන්දු–පාකිස්තානු අවුල

**2019 ඉන්දු–පාකිස්තානු අවුල** යනු මතභේදකාරී කාශ්මීර ප්‍රදේශයෙහි සහ එහි අසල්වැසි පළාත් තුල දැනට සිදුවෙමින් පවතින හමුදාමය අර්බුදයකි. ජම්මු සහ කාශ්මීරය වෙතින් පැමිණි සටන්කාමියෙකු විසින් සිදුකල මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ පිපිරවීමකින්, 2019 පෙබරවාරි 14 දිනදී, ඉන්දියානු මධ්‍යම උප-සේවා පොලිස් බලකායෙහි සාමාජීකයන් 40 දෙනෙකු මිය යෑමෙහි සිද්ධිය මත මූලික වශයෙන් පදනම්ව මෙම අවුල ඇරඹී ඇත. පකිස්තානයෙහි-පදනම්ව සිටින ජයීෂ්-ඊ-මොහම්මද් නමැති සටන්කාමී සංවිධානය විසින් මෙම ප්‍රහාරයෙහි වගකීම භාරගන්නා ලදි. පකිස්තානු රජය විසින් ප්‍රහාරය හෙලා දුටු අතර, එය හා කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කලේය. 

මෙයට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙන්, ඉන්දියානු ගුවන් හමුදාව විසින් පෙබරවාරි 26 දිනදී කාශ්මීරයෙහි පාලන රේඛාව (එල්ඕසී) ඔබ්බෙහි ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කරන ලද අතර, 1971 ඉන්දු-පාකිස්තානු යුද්ධයට අනතුරුව සිදුවූ පළමුවන එවන් ගුවන් ප්‍රහාර විය. ඉන්දියානු රජය ප්‍රකාශ කලේ එය විසින්  ත්‍රස්තවාදී පුහුණු කඳවුරක් ඉලක්ක කොට ප්‍රහාර සිදු කල බවත් එය විසින් සටන්කාමීන් කිහිප දෙනෙකු මරා දැමුණු බවත්ය.  ඉලක්ක ගත ප්‍රදේශයෙහි දේශිය නිවැසියන් විසින් සහ  පකිස්තානු හමුදාවන් විසින් මෙම හිමිකම් පෑම ප්‍රතික්ෂේප කල අතර, එය විසින් කියාපෑවේ ආපාතිකයන් කිසිවෙක් නොමැති අතර යටිතල ව්‍යුහයන් වෙතට කිසිදු හානියක් සිදු නොවූ බවයි.

පෙබරවාරි 27 දිනදී, පාකිස්තානය විසින් ඉන්දියානු-පරිපාලනය යටතේ පවතින කාශ්මීරය තුල ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කල අතර කිසිදු ආපාතිකයන් ‌හෝ හානියක් හෝ එයින් සිදු නොවීය. පාකිස්තානය කියා සිටියේ පාකිස්තානු ගුවන් අවකාශය තුලදී ඉන්දියානු ජෙට් යානා දෙකක් බිම හෙලූ අතර ගුවන් නියමුවන් දෙදෙනෙකු අත් අඩංගුවට ගත් බවයි. ඉන්දියාව පැවසුවේ  මිග්-21 යානා එකක් පමණක් අහිමි වූ බවත් එහි නියමුවා වහා නිදහස් කල යුතු බවත්ය. පාකිස්තානු ඒෆ්-16 යානාවක් බිම හෙලූ බවට ඉන්දියාව විසින් හිමිකම් පෑ නමුදු, පාකිස්තානය විසින් එය නිෂ්ප්‍රභා කෙරිණි. එක් ඉන්දියානු නියමුවෙක්, අභිනන්දන් වර්තනාන්, පමණක් අත්අඩංගුවෙහි පසුවන බව පාකිස්තානය විසින් පසුව පැහැදිලි කර සිටි අතර, පසුව එනම් මාර්තු 1 දිනදී ඔහු නිදහස් කෙරිණි.

## මූලාශ්‍ර
ජේ ජේ ස්ටෙන්ට්

image of a ureteral stent in the left kidney (indicated by yellow arrow). There is a kidney stone in the pyelum of the lower pole of the kidney (higher red arrow) and one in the ureter beside the stent (lower red arrow).]]
 showing a double J stent to relieve colics from kidney stones (red arrows). The stone obstructing the ureter is also visible (yellow arrows).]]

**ජේ ජේ ස්ටෙන්ට්** () යනු වකුගඩු වල සිට මුත්‍රාශය දක්වා මුත්‍රා ගලා යෑමේ අවහිරයක් ඉවත්කිරීම සඳහා යොදන තුනී බටයකි.

## ඉවත් කිරීම
ජේ ජේ ස්ටෙන්ට් එක ඉවත් කරනුයේ සිස්ටොස්කෝපය (cystoscope) භාවිතයෙන්ය.

## ආශ්‍රිත
* මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව

ප්‍රවර්ගය:මෞත්‍රික රෝග චිකිත්සාව
වේස්ට්මිනිස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලය

**වේස්ට්මිනිස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලය** () යනු එක්සත් රාජධානියේ ලන්ඩන් නුවර පිහිටි විශ්වවිද්‍යාලයකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:විශ්වවිද්‍යාල
ව්‍යූහ විද්‍යාත්මක ශබ්දමාලාව

**ව්‍යූහ විද්‍යාත්මක ශබ්දමාලාව** () යනු වෛද්‍යවරුන් විසින් භාවිතා කරණු ලබන scientific terminology එකක් වේ.

ප්‍රවර්ගය:Anatomical terminology
ත්‍රිත්ව එන්නත

**ත්‍රිත්ව එන්නත** () යනු diphtheria, pertussis (whooping cough), සහ tetanus යන රෝග සඳහා වන එන්නතකි.

ප්‍රවර්ගය:එන්නත්
රබර් කෙසෙල්

සාමාන්‍ය භාවිතයේ **රබර් කෙසෙල්** ලෙස හැඳින්වෙන්නට හේතුව මේවායේ තිබෙන රබර් වැනි ඇදෙන සුළු ගතිගුණය විය හැකියි. නමුත් සමහර පළාත්වල මෙය **වතුපාලු කෙසෙල්** හෝ **සීනි කෙසෙල්** ලෙස හඳුන්වනවා. වගාවට ඉතා පහසු, ලෙඩ රෝග වැළඳීමේ ප්‍රවණතාවය ඉතා අඩු කෙසෙල් වර්ගයක් ලෙසින් මෙය වගාකරුවන් අතර ජනප්‍රියයි. නමුත් වෙළඳ පොළ වටිනාකම තරමක් අඩුයි.

ප්‍රවර්ගය:කෙසෙල්
ප්‍රකාශතන්තුරේක්ෂය

**ලැපරොස්කොපි** () යනු වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී රෝග විනිශ්චය සඳහා භාවිතා කරන පරීක්ෂණයකි.

## ආශ්‍රිත
* ලැපරොස්කෝප්

## මූලාශ්‍ර
ලැපරොස්කොපි සැත්කම්

**ලැපරොස්කොපි සැත්කම්** () යනු සැත්කම් ක්‍රමයකි.

## ආශ්‍රිත
* ලැපරොස්කෝප්
* ලැපරොස්කොපි

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:එන්ඩොස්කොපි
මයිට්‍රල් කපාටය

**මයිට්‍රල් කපාටය** (), **ද්විතුණ්ඩ කපාටය** () හර්දය තුල පිහිටි කපාටයකි.

මයිට්‍රල් කපාටය පිහිටා ඇත්තේ වම් කර්ණිකාව සහ වම් කෝෂිකාව අතර ය. එයහි තුණ්ඩ දෙකක් ඇති හෙයින් ද්විතුණ්ඩ කපාටය ලෙස ද හඳුන්වයි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හෘදය
එන්ඩොකාඩියම

**එන්ඩොකාඩියම** () යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තරයකි.

හෘත්බිත්තියේ අභ්‍යන්තර ස්ථරය මෙයයි. එය හෘදයේ කුටීර හා කපාට ආස්තරණය කරයි.  ඒ අය සිනිදු පටලයක් වන අතර පැතලි අපිච්ඡද සෛල වලින් යුක්තය.එය රුධිර වාහිනීවල අන්තශ්චද ආස්තරණය සමග සමග අඛණ්ඩව පවතී.
මයෝකාඩියම

**මයෝකාඩියම** () යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තර තුනෙන් (3) එකකි.

හෘද බිත්තියේ මධ්‍ය ස්තරය මයෝකාඩියම නම්වේ. මෙය හෘත් පේශියයි. මෙය කොලැජන් සැකිල්ලකින් වටවූ අනිච්ඡානුග විලිඛිත පේශි පටකයකි. මෙම හෘත් පේශි රටාව දර්ශනීය සහ සංකීර්ණ ය. පේශි සෛල හෘදයේ කුටීර වටා සුළි ලෙස සර්පිලාකාරව සකස්වන අතර, පිටත පේශි කර්ණිකා ව‍ටා සහ මහා රුධිර වාහිනීවල පාදම වටා 8 ඉලක්කමේ හැඩයට සකස් වී ඇත. ඇතුළු පේශි ද කෝෂිකා දෙක වටා 8 ඉලක්කමේ ආකාරයට සකස් වී අග්‍රය දෙසට යොමුවී ඇත. මෙම සංකීර්ණ සුළි ආකාර රටාව හේතුවෙන් හෘදයට රුධිරය වඩාත් කාර්යක්ෂමව පොම්ප කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත.

මෙය හෘදයේ පමණක් දක්නට ලැබෙන හෘත් පේශි වලින් තැනී ඇත. හෘදයේ විද්‍යුත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය සඳහා වැදගත් වනවිශේෂිත වූ සන්නයන සන්නයනය තන්තු සහිත ජාලයක් ද myocardium හරහා දිව යයි.

## මූලාශ්‍ර
එපිකාඩියම

thumb|
**පෙරිකාඩියම** () යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තර තුනෙන් (3) එකකි. මෙය බාහිරින් පිහිටි ස්ථරයයි. එය මඩි දෙකකින් තැනී ඇත. එනම් පිටත තන්තුමය පෙරිකාඩියම හා ඇතුලු මස්තුමය පෙරිකාඩියම යනුවෙනි.
පෙරිකාඩියම

**පෙරිකාඩියම** () යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තර තුන වටකොට ඇති ද්විත්ව පටලමය පැසයි.
සයිෂා සායිගල්

සයිෂා සායිගල් යනු ඉන්දිය දෙමළ චිත්‍රපට නිළියක හා නිරූපිකාවක වේ. ඇය හින්දි හා තෙලිගු චිත්‍රපට වලද රංගනයෙන් දායක වී ඇත.

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
සයිෂා සායිගල් ගේ දෙමාපියන් වන සුමීත් සායිගල් හා ශාහී බානු යන දෙපළ හින්දි නළුවන් ය. නළු පරපුරකින් ම පැවත එන සයිෂා 2019 වසරේ ජනවාරිවලදී දෙමළ නළු ආර්යා සමග විවාහ වීමට යෝජනා කළ අතර ඔහු සමග ගජිනිකාන්ත් නම් දෙමළ චිත්‍රපටයේදී සයිෂා රංගනයෙන් දායක වී ඇත. 2019 මාර්තු වලදී විවාහ වීමට නියමිත ය.

## චිත්‍රපට නාමාවලිය
අර්ජුන

### නිරුක්ති හා අනුමාන
විජය : නිරතුරුවම විජයග්‍රාහී, අනභිභාවනීය  හෙවත් පරාජය කල නොහැකි. 

ධනංජය : කොහේ ගියත්, කොතැනක වුනත් සමෘද්ධිය ගෙන එන අයෙක්.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු දිනය

**වැඩකරන ජනතාවගේ දිනය** මැයි පලමු වන දායි . සෑම සේවකයෙක්ටම මෙය සැමරීමට අයිතිය ඇත.

1886 මැයි 4 දා ඇමෙරිකාවේ චිකාගෝ නුවර කම්කරු ජනතාව පැය අටේ වැඩමුරය ඉල්ලා දියත් කළ අරගලය හෙවත් 'හේමාකට් අරගලය' ලොව ප්‍රථම කම්කරු සටන ලෙස හැඳින්වෙන අතර, ලොව පුරා මැයි දිනය හෙවත් කම්කරු දිනය සැමරීමට ද බලපෑවේ එම සටන යි.

එම වර්ජනය මර්දනය කිරීමට පොලිසිය කළ වෙඩි තැබීමෙන් කම්කරුවන් 11ක් මරුමුවට පත්ව තවත් කම්කරුවන් 130ක් තුවාල ලැබූ අතර, වැඩවර්ජනයට එක්වූ කම්කරුවන් 100ක් පමණ පොලිස් අත්අඩංගුවට පත්විය.

## ලංකාවේ පළමු මැයි රැළිය 
1890 සිට ලන්ඩනයේ කම්කරුවෝ මැයි දින සමරුව ආරම්භ කළ අතර මෙරට මැයි දින සැමරුම ආරම්භ කර ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා කම්කරු ව්‍යාපාරයේ ප්‍රමුඛයකු වූ ඒ. ඊ. ගුණසිංහ විසිනි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම වරට කම්කරු දිනය සමරා ඇත්තේ 1927 වසරේ දී ය. කම්කරු ඉතිහාසයේ සඳහන්ව ඇති පරිදි මෙරට පළමු මැයි රැළිය 1933 වසරේ දී පවත්වා ඇති අතර එහි පා ගමන කොළඹ ප්‍රයිස් පිටියෙන් ආරම්භ වී ගාලු මුවදොර පිටිය දක්වා ගොස් ඇත.

## මුද්‍රණ කම්කරු වර්ජනයෙන් බිහි වු මුල්ම වෘත්තිය සමිතිය 
ලංකා ඉතිහාසයේ පළමු සංවිධිත කම්කරු අරගලය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ එච්. ඩබ්ලිව්. කේව් සහ සමාගමේ මුද්‍රණ කම්කරුවන් 1893 දී කළ වැඩ වර්ජනය යි.

පුවත්පත් කාර්යාලවල සහ මුද්‍රණ සමාගම්වල සේවයෙහි යෙදුණු මුද්‍රණ කම්කරුවෝ හා පොත් බඳින්නෝ දහසකට වඩා මෙම සටනට එක් වී ඇත.

එම අසාර්ථක වර්ජනයෙන් පසුව 'මුද්‍රණ කම්කරුවන්ගේ සංගමය' නමින් මෙරට ප්‍රථම වෘත්තිය සමිතිය පිහිටවූ අතර ඉන් ආරම්භවූ මෙරට වෘත්තිය සමිති ව්‍යාපාරය වසර 130ක් පමණ දිර්ඝ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි.
කිකිලිය

කිකිලියගේ ප්‍ර්‍ර්‍රයොජන රැසකි.එනම්, බිත්තර ලබා ගැනේ.මස් ලබා ගැනේ.පැටවුන් ලබා ගැනේ
ශිවංගි ජෝෂි

**ශිවංගි ජෝෂි** (උපත 1998 මැයි 18)  හින්දි රූපවාහිනියේ වැඩ සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ ඉන්දියානු නිළියකි. ඉන්දියාවේ ඉහළම වැටුප් ලබන රූපවාහිනී නිළියන්ගෙන් කෙනෙක්,  ජෝෂි යේ *රිෂ්තා ක්‍යා කෙහෙලතා හේ* හි නයිරා සිංහානියා ගොඑන්කා නිරූපණය කිරීම සඳහා පුළුල් ලෙස පිළිගැනේ. ඇය ITA සම්මානයක් සහ රන් සම්මාන තුනක් ඇතුළුව සම්මාන කිහිපයකටම හිමිකම් කීවාය. 

## යොමු කිරීම් 
## බාහිර සබැඳි 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:1998 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
වේදනාව

ස්පර්ශය නිසා හට ගැනෙන සැප, දුක සහ නොදුක් නොසැප (අදුක්ඛමසුඛ) විඳීම යි

## ආශ්‍රිත
* පටිච්චසමුප්පාදය
දකුණු හෘදය

**දකුණු හෘදය** කුටීර දෙකකින් සමන්විත ය. එනම් දකුණු කර්ණිකාව සහ දකුණු කෝෂිකාව වේ. මෙම කුටීර දෙක ත්‍රිතුණ්ඩ කපාටය මගින් වෙන්වේ.

## මූලාශ්‍ර
කිරීටක කෝඨරකය

**කිරීටක කෝඨරකය** () යනු දකුණු කර්ණිකාවට රුධිරය සපයන විශාල ශිරාවකි.
රහත්

ශ්‍රී සම්මා සම්බුදු බුදුරාජාණන් වහන්සේ ලබා ගත් මහත් ප්‍රතිපලයි
ඒබල් ත්‍යාගය

**ඒබල් ත්‍යාගය**  () යනු,  සංගණ්‍ය ගණිතඥයින් එක් අයෙකු හට හෝ වැඩි දෙනෙකු හට හෝ නෝර්වේහී රජතුමා විසින් වාර්ෂිකව පිරිනැමෙන නෝර්වේජියානු ත්‍යාගයකි.

ප්‍රවර්ගය:නෝර්වේ
වම් කෝෂිකාව

**වම් කෝෂිකාව** () යනු හෘදයෙහි කුටීරයකි.

ප්‍රවර්ගය:හෘදය
ත්‍රිතුණ්ඩ කපාටය

**ත්‍රි තුණ්ඩ කපාටය** () හෘදයේ දකුණු කර්ණිකාව හා දකුණු කෝෂිකාව අතර පිහිටන කපාටය යි.

## මූලාශ්‍ර
මහඅස්ථාන කුමරු

අස්ථාන කුමරු, පළමුවන විමලධර්මසුරිය රජතුමාගේ සහ කුසුමාසන දෙවි නොහොත් දෝන කතිරිනා රැජින ගේ පුත්‍රයා.  සහ සම්ප්‍රදාය අනුව ඔටුන්න හිමි කුමරුවා වෙයි.

කණ්ඩි රාජධානියේ දේශපාලන ඉතිහාසයේදී අස්ථාන කුමරු රාජවංශයේ උරුමකරු ලෙස සැලකුණු කුමාරයෙකු විය. ඔහුගේ ජීවිතය පිළිබඳ විස්තර සීමිත වුවද, කණ්ඩි රාජවංශයේ අනාගත පාලනය සම්බන්ධයෙන් ඔහුට වැදගත් ස්ථානයක් තිබූ බව ඉතිහාසවේදීන් සඳහන් කරති.

සමහර ඉතිහාසික වාර්තා අනුව අස්ථාන කුමරු 1612 වසරට ආසන්න කාලයකදී මියගොස් ඇති බව සඳහන් වේ.

## මූලාශ්‍ර
1794

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ප්‍රවර්ගය:1794
එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලය

**එඩින්බරෝ සරසවිය**, **එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලය** ().

## මූලාශ්‍ර
ඉබ්බන්කටුව

**ඉබ්බන්කටුව**, මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ ගලේවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ටශයේ පිහිටි ගමකි.  මෙය කුරුණෑගල ත්‍රිකුණාමලය මාර්ගයේ දඹුල්ලට ආසන්නයේ පිහිටා ඇත. 

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* ඉබ්බන්කටුව වැව
* ඉබ්බන්කටුව මහශිලා සුසානය
අයි (2015 චිත්‍රපටය)

***I*** (අයි) යනු 2015 වසරේ එස්.ශන්කර්ගේ අධ්‍යක්ෂණයෙන් තිරගත වූ ඉන්දියානු ආදර, විද්‍යා ප්‍රබන්ධ හා ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටිය චිත්‍රපටයකි. ඔස්කාර් ෆිල්ම්ස් ආයතනය මගින් වී.රවිචන්ද්‍රන් නිෂ්පාදනය කළ මෙම චිත්‍රපටයට වික්‍රම්, ඒමි ජැක්සන්, සුරේෂ් ගෝපි යන අය ප්‍රධාන චරිත වලින්ද, සන්දානම්, උපන් පටේල් යන අය සෙසු චරිත සදහාද රංගනයෙන් දායක වෙති. අයෝමය පුරුෂයෙක් සතුරන්ගේ වැරදි වලට අකමැති වීම නිසා ශරීරය විකෘති වීම හේතුවෙන් තමා ඊට් පිළිබදව මෙහි මනා ලෙස නිරූපණය කර ඇත.

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
* 
* 
*
සුදර්ශන් සෙනෙවිරත්න

**සුදර්ශන් සෙනෙවිරත්න** මහතා () පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යයන අංශයේ මහාචාර්ය වරයෙකි.

## මූලාශ්‍ර
රොබර්ට් ලිස්ටන්

**රොබර්ට් ලිස්ටන්** () බටහිර ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ පුරෝගාමියෙකි.

ප්‍රවර්ගය:1794 උපත්
ප්‍රවර්ගය:1847 මරණ
ආයතනයක් තුල විවිධත්ව කළමනාකරණයේ ඇති වැදගත්කම

= **ආයතනයක් තුල විවිධත්වය  කළමනාකරණය කිරීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරන්න.** =
අප ආයතනයක් තුල වැඩ කිරීමේදී අප සමග වැඩකරන පුද්ගලයන් විවිධය .සුදු ,කළු වශයෙන් උස ,මිටි වශයෙන් ජාති ,ආගම් වශයෙන් ස්ත්‍රී ,පුරුෂ වශයෙන් හා විවිධ මානසික තත්වයන් ( තරහ යන ,තරහ නොයන ) වශයෙන් ,අබාධ වශයෙන් බෙදීම් දක්නට ලැබේ .එසේ බෙදා වෙනකොට සැලකීම ගෝත්‍ර වාදී  සමාජයක ලක්ෂණයයි . මානව සම්පත් කළමනාකරණයේදී විවිධත්වය මත පහත්  කිරීමක් සිදු නොවේ .

විවිධත්වය යනු නැති කල හැකි සංකල්පයක් නොවේ .විවිධත්වය වාසි ගෙනේ දේ එසේම විවිධත්වය අවාසි  ගෙනදේ වර්තමාන තරගකාරී වෙළදපොල රටාව තුල මානව සම්පත් කළමණාකරුගේ කාර්ය ඔහුගේ විවිධත්වය  කළමනාකරණය කිරීම තුලින් ආයතනයේ අරමුණු හා පරමාර්ථවලට ලගා වීමට ඇති වාසි ලබා ගැනීමයි.
ටස්කිගී සිෆිලිස් පරීක්ෂණය

**ටස්කිගී සිෆිලිස් පරීක්ෂණය** යනු ඇමෙරිකාවේ ඇලබාමා ප්‍රාන්තයේ ටස්කිගී ව්ල කළු ජාතික පිරිමින් 600 දෙනෙක් භාවිතා කරමින් සිදුකරන ලද සිෆිලිස් රෝගය පිළිබඳ පරීක්ෂණයකි. ටස්කිගී විශ්ව විද්‍යාලය සහ ඇමෙරිකානු ප්‍රජා සෞඛ්‍ය ආයතනය මෙයට අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.
ඇමෙරිකානු ප්‍රජා සෞඛ්‍ය ආයතනය

**ඇමෙරිකානු ප්‍රජා සෞඛ්‍ය ආයතනය** () ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රජා සෞඛ්‍ය පිළිබඳ රජයේ ආයතනයකි.

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* ටස්කිගී සිෆිලිස් පරීක්ෂණය
List of medical ethics cases

මෙහි දැක්වෙන්නේ **වෛද්‍ය අචාරධර්ම හා සබැඳි ගැටලු** (Medical ethics) ලැයිස්තුවකි.

## පර්යේෂණ
## මූලාශ්‍ර
නිදහස් දිනය (බංග්ලාදේශය)

[right|thumb|[බංග්ලාදේශ නිදහස් සටන|බංග්ලාදේශ නිදහස් සටනෙහි ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන්ට ප්‍රණාමයක් වශයෙන් සවාර්හී පිහිටි ජාතික ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන්ගේ  ස්මාරකය]]
මාර්තු 26 දින පැවැත්වෙන **බංග්ලාදේශයෙහි නිදහස් දිනය** ( *ෂාඩිනෝටා ඩීබෝෂ්*),  ජාතික නිවාඩු දිනයකි. එය විසින් සිහිකෙරෙන්නේ,  අවිවාදාත්මක ලෙසින් ජාතියෙහි නායකයා සහ ජාතියෙහි පියා ලෙසින් සැලකෙන, පසිඳු ලෙසින් බොංගෝබන්දු හෝ බෙංගාලයෙහි මිතුරා ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  ෂීක් මුජිබර් රහමාන් විසින් 1971 මාර්තු 25 දින අවසන් හෝරා කිහිපය ගෙවෙත්ම පකිස්තානය වෙතින්  රටෙහි නිදහස ප්‍රකාශයට පත්කිරීමය.

ප්‍රවර්ගය:බංග්ලාදේශය
ප්‍රවේණිදාස විමුක්ති දිනය

මාර්තු 28 දින යෙදෙන **ප්‍රවේණිදාස විමුක්ති දිනය** යනු, චීනයෙහි ටිබෙට් ස්වතන්ත‍්‍ර ප්‍රදේශයෙහි සැමරෙන වාර්ෂික නිවාඩු දිනයක් වන අතර, එදිනදී  ටිබෙටයෙහි  ප්‍රවේණිදාසයන්ගේ විමුක්තිය සැමරෙයි. ටිබෙටියානු ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් මෙම නිවාඩු දිනය සම්මත කර ගනු ලැබුවේ 2009 ජනවාරි 19 දිනදී වන අතර එම වසරෙහිදීම ප්‍රඥාපනය කෙරිණි.
ටස්කිගී විශ්වවිද්‍යාලය

**ටස්කිගී විශ්ව විද්‍යාලය**, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඇලබාමා ප්‍රාන්තයේ ටස්කිගී හි පිහිටි විශ්වවිද්‍යාලයකි.

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* ටස්කිගී සිෆිලිස් පරීක්ෂණය

ප්‍රවර්ගය:විශ්වවිද්‍යාල
පෘථිවි දිනය

**පෘථිවි දිනය** යනු පාරිසරික ආරක්ෂාව සඳහා සහය දැක්වීම සඳහා අප්‍රේල් 22 වන දින වාර්ෂික උත්සවයකි. ප්‍රථම වරට 1970 අප්‍රේල් 22 දින පවත්වන ලද, දැන් රටවල් 193කට වඩා වැඩි ගණනක බිලියන 1 ක ජනතාවක් ඇතුළුව EarthDay.org (කලින් පෘථිවි දින ජාලය) විසින් ගෝලීය වශයෙන් සම්බන්ධීකරණය කරන ලද පුළුල් පරාසයක සිදුවීම් ඇතුළත් වේ. 2022 සඳහා නිල තේමාව වන්නේ අපගේ ග්‍රහලෝකයේ ආයෝජනය යන්නයි.

## ඉතිහාසය 
එය එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභික "*ගේලෝර්ඩ් නෙල්සන්*" විසින් ආරම්භ කරන ලද්දේ 1970 අප්‍රේල් 22 වන දින ප්‍රථම වරට පවත්වන ලද පාරිසරික ඉගැන්වීමක් ලෙසිනි. එවකට එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්වරයා වූ "*යූ තන්ට්*" එය පිළිගෙන ඇත. පළමු මිහිකත දිනය එක්සත් ජනපදය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ අතර, 1970 දී මුල් ජාතික සම්බන්ධීකාරක වූ "*ඩෙනිස් හේස්*" විසින් දියත් කරන ලද EPA (පරිසර ආරක්ෂණ ඒජන්සිය) එය 1990 දී ජාත්‍යන්තරයට ගෙන රටවල් 141 ක සිදුවීම් සංවිධානය කළේය. එහි නම සහ සංකල්පය "*ජෝන් මැක්කොනෙල්*" විසින් 1960 දී සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ හි පැවති යුනෙස්කෝ සමුළුවකදී නිර්මාණය කරන ලදී.

## මූලාශ්‍ර
වතිකානු උද්‍යාන

carrying the One True Cross laying the grounds for the gardens using the sacred soil from Mount Calvary.  ]]

වතිකානුවේ මුළු භූමිභාගයෙන් භාගයකට වඩා ඇත්තේ **වතිකානු උද්‍යාන** වේ. (), උද්‍යාන Renaissance හා Baroque යුගයේ පිහිටුවා ඇති අතර මූර්ති හා වතුර මල් වලින් සරසා ඇත.

වතිකානු කඳුගැටයේ විශාල ප්‍රදේශයක් පුරා විහිදුනු උද්‍යාන ආසන්න වශයෙන් හෙක්ටයාර 23 ක පමණ භූමිභාගයක් ආවරණය කරනු ලබයි. උසම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 60 පමණ වේ. උතුරු, දකුණු හා බටහිර ප්‍රදේශ ගල් බිත්තිවලින් ආවරණය වී පවතී.  

මධ්‍යතන යුගයේදී අපෝස්තලික නිවහනේ සිට උතුරු දෙසට විහිදුනු මිදි වතු හා පලතුරු වතු උද්‍යානය ගැන ඇති මුල් සටහන් වේ. 1279 දී III වන නිකලස් පාප්තුමා (Giovanni Gaetano Orsini, 1277–1280) විසින් තම වාසස්ථානය ලැටරන් මන්දීරයේ සිට වතිකානුව වෙත ගෙන යන විට මෙම ප්‍රදේශය බිත්ති වලින් වටකරන ලදී. ඔහු පලතුරු වත්තක් *(pomerium)*, තණකොල සහිත පිට්ටනියක් *(pratellum)* හා උද්‍යානයක් *(viridarium)* පිහිටුවන ලදී.

## මූලාශ්‍ර
පොදු නිතිය

**ශ්‍රි ලංකාවේ පොදු නිතිය ලෙස රෝම ලන්දේසි නීතිය**

මෙහිදි පොදු නීතිය යන්න අප නීති ක්‍රමයන්හි රෝම ලන්දේසි නීතියට හිමි ස්ථානය සළකා බැලි යුතුය. කිසියම් ආරවුලක්  උසාවි ඉදිරියට පත්වූ විට එය විසදීම පිණිස විවිධ නිති මුලාශ්‍ර යොදා ගන්නා අනුපිළිවෙල වන්නේ මෙසේය.

* අදාළ ප්‍රශ්නයකට යොදන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා නිතියක් ද ඇත්න් එය ද, නොඑසේ නම් ව්‍යවස්ථා නිතියක්ද, 
* ව්‍යවස්ථා නිතියක්ද නැත්නම් පුද්ගල නිතියක්ද,

* එසේ නොමැති නම්, රටේ පොදු නීතියද, යොදා ගනී.

මේ අනුව විශේෂ පුද්ගල නිතියකට යටත්වන තැනැත්තන්ට යෙදෙන එබදු නීතියක හෝ ව්‍යවස්ථා නීතියේ හෝ වලංගු සිරිතක විධිවිධාන නොසැලැස්සි ඇති කාරණා සම්බන්ධයෙන් පොදු නීතිය යෙදේ. මේ අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ පොදු නීතිය වශයෙන් රෝම ලන්දේසි නිතිය හදුන්වනු ලබන්නේ රටේ වාසය කරන සියළුම දෙනාට අදාළ නීතියක් යන අර්ථයෙනි. 

**රෝම ලන්දේසි නීතියේ මුලාශ්‍ර** 

* ව්‍යවස්ථා

* නඩු තීරණ  සංග්‍රහයන්
* නිතිවේදීන්ගේ උපදෙස් සංග්‍රහයන්
* නීති වේදින්ගේ බලධාරි ග්‍රන්ථ

* සිරිත් හෝ චාරිත්‍ර

**වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ රෝම ලන්දේසි නීතියේ මුලාශ්‍ර**

* රෝම ලන්දේසි නීතිවේදීන්ගේ ග්‍රන්ථ
* ශ්‍රි ලංකාවේ නඩු තීන්දු නීති
* ව්‍යවස්ථා
* ලන්දේසි උසාවිවල නඩු තීන්දු 
* ශ්‍රී ලංකාවේ ලන්දේසි ආණ්ඩුකාරවරයා සහ ඔහුගේ සභාව විසින් ඇති කළ නීති රීති සහ ව්‍යවස්ථා

**රෝම ලන්දේසි නීතිය යෙදෙන අවස්ථා**

* නිශ්චිත දේපළ පිළිබඳව 

           මේ සම්බන්ධයෙන් රෝම ලන්දේසි නීතිය මෙන්ම ඉංග්‍රිසි නිතියද අදාළ වේ. 

* පාර්ශවකරුවන් අතර ඇතිකරගන්නා ගිවිසුම් සම්බන්ධයෙන්

* දරුවෙකුගේ භාරකාරීත්වය සම්බන්ධයෙන්

           රෝම ලන්දේසි නීතියට අනුව සෑම පියෙකුටම තම දරුවන් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමුඛ අයිතිය හෙවත් අනුග්‍රාහක පූර්වකඅයිතියක් හිමිවේ. පියා මියගිය විටෙක දරුවාගේ අයිතිය මවට හිමි වේ. 

* නොසැලකිල්ල සම් සිවිල් වරද සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රි ලංකාවේ අදාළ වන්නේ රෝම ලන්දේසි නීතිය සමඟ ඉංග්‍රිසි නීතියයි. 

* නඩත්තු සපයා ගත නොහැකි වැඩිමහලු දරුවන් සම්බන්ධයනේ දුප්පත් දෙමාපියන් සම්බන්ධයෙන්, නඩත්තු සපයා ගත නොහැකි ස්වාමියකු සම්බන්ධයෙන් ඉංග්‍රිසි නීතියේ එන නඩත්තු ආඥා පනත නිහ﻿ඬ වන අතර ඒ සඳහා අදාළ වන්නේ රෝම ලන්දේසි නිතියයි. 

* දික්කසාදයක් නොවන අධිකරණමය වෙනස්විමක් සම්බන්ධයෙන් රෝම ලන්දේසි නීතිය අදාළ වේ. අධිකරණමය වෙනස්විමක් යනු, විවාහය අවලංගු නොකොට ස්වාමිපුරුෂයා භාර්යාව වෙන්ව ජීවත් වීමයි.
දක්ඛිණ ස්තුපය

**දක්ඛිණ ස්තුපය** එසේත් නැත්නම් **දකුණු දාගැබ** යනු 19 වන ශතවර්ෂය තෙක් එළාර සොහොන ලෙස සලකන ලද ස්තූපයකි.

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* එළාර රජ
මනු නීති කණ්‌ඩචෝල රජු

**මනු නීති කණ්‌ඩචෝල රජු** යනු කන්‍යා කුමාරි තුඩුව හා චෝල දේශය ද යාපනයේ ත්‍රිභූමිය ද පාලනය කළ රජෙකි. අශෝක අධිරාජ්‍යා විසින් පත් කරන ලද්දෙකි. 

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* එල්ලාලන්
* එළාර රජ
* කෝනේෂ්වරන් කෝවිල
* ගෝකණ්‌න විහාරය
* කුලක්‌කොට්‌ටන්
* උලක්‌කොණ්‌ඩ
* කන්තලේ වැව
නයිට්‍රජන් තිර කිරීම

thumb|අකුණු ගැසීම, ස්වභාවිකව නයිට්‍රජන් තිර කිරීම සිදුවන එක් අවස්ථාවකි.
[දකුණ|thumb|320x320පික්|[නයිට්‍රජන් චක්‍රය]]

වායුගෝලයේ ඇති නයිට්‍ර්ජන්, නයිට්‍රජනීය සංයෝග බවට පත්කිරීම **නයිට්‍රජන් තිර කිරීම** හෝ **නයිට්‍රජන් උපයෝගීකරණය** () නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නයිට්‍රජන් චක්‍රය
ග්ලිසරැල්ඩිහයිඩ්

කාබෝහයිඩ්‍රේට වල සරලතම ආකාරය වන මොනසැකරයිඩ කාණ්ඩයට අයත් වේ. 

ට්‍රයෝසයකි . එනම් මෙහි කාබන් පරමාණු ගණන තුනකි . ඇල්ඩෝසයක් වේ.
ඇල්ගී

**ඇල්ගී** () යනු විශාල විවිධත්වයකින් යුත් ජීවී කොට්‌ඨාශයකි. 

* ඒකසයිලික මෙන්ම බහුසයිලික ආකාරද ඇත.
* සූත්‍රිකාකාර හෝ තලසාකාර දේහ දරයි,.
* ජල පෘෂ්ඨ මත පාවෙන අන්වීක්ෂීය ඇල්ගී ශාක ප්ලවාංග ලෙසද හැදින්වෙයි.
* හරිතප්‍රද හෙවත් ක්ලෝරෝෆිල් වර්ණකය අඩංගු බැවින් ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය සිදුකරයි
* උල්වා වනි සමහර ඇලිගී විශේෂ පියෙවි ඇසට පෙනේ.

උදාහරණ:
# ක්ලැමිඩොමොනාස්(*Chlamydomonas)*
# ස්පයිරොගයිරා (*spirogyra)*
# ඩයටම(*Diatoms)*
# පැරමීසීයම් 

## ගැලරිය 

ගොනුව:The freshwater alga Spirogyra.jpg|spirogyra
ගොනුව:Diatoms NASA.jpg|diatoms

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඇල්ගී
‍රමළාන්

රමළාන් (අරාබි: رمضان‎ *Ramaḍān*, IPA: [ramaˈdˤaːn];) ව්‍යවහාරිකව රාමසාන් යනු ඉස්ලාමීය දින දසුනේ නවවැනි මාසයයි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ මුස්ලිම්වරුන්ගේ දින 30ක උපවාස කාලය මෙම රමළාන් මාසය වීමත්, මුස්ලිම්වරුන්ගේ ප්‍රධාන ආගමික ග්‍රන්ථය වන කුර්ආනය සර්වබලධාරි අල්ලාහ් දෙවියන් විසින් පුදකෙරුණු ලැබූ මාසය වීමයි. වසරක් පාසා මුස්ලිම්වරු රක්ෂා කරන අනිවාර්ය උපවාසය යෙදී තිබෙන මෙම මාසය ආරම්භ වන්නේ ෂඃබාන් මාසය අවසන් වී මෙම මාසය සදහා චන්ද්‍රකලාව නැරඹීමෙන් අනතුරුවය.
V වේගයන්

[thumb|upright=1.14|තනි-එන්ජිමක් සහිත [‍සෙස්නා 150|‍සෙස්නා 150L හී ගුවන්වේග දර්ශකය විසින් එහි V වේගයන් (නොට් අගයන්වලින්වලින්) දක්වා ඇති ආකාරය.]]

thumb|upright=1.3|පියාසර වහන්තරා සටහනක් වෙතින්  VS (1G හිදී හදිසියේ නතර වන (Stall) වේගය), VC (කොණ/හැසුරුවුම් වේගය) සහ VD (අවපාත වේගය) දක්වමින්

ගුවන් තරණ ක්ෂේත්‍රයෙහිදී  'V-වේගයන්' (V Speeds) ලෙස හඳුන්වනුයේ සෑම ගුවන්යානයක්ම හැසිරවීමේ දී වැදගත් වන ගුවන් වේග නියමයන් හඳුන්වන සම්මත පදයන් ය. මෙම වේග නියමයන් ගුවන්යානා සැලසුම් නිර්මාණකරුවන් සහ ගුවන්යානා නිෂ්පාදකයන් ගුවන්යානා අත්හදා බැලීමේ දී සහ ගුවන්යානා වර්ග ප්‍රමානණයේ දී ලබාගත් දත්ත මත පදනම් ව ඇත. ඒවා භාවිතය ගුවන්යානයේ ආරක්ෂාව උපරිම මට්ටමකට ගෙන ඒමටත්, ගුවන්යානයේ උපරිම ක්‍රියාකාරිත්වය ලබාගැනීමටත් හොඳ ම ක්‍රියාමාර්ගය (Best Practice) ලෙස හැඳින්වේ.

නිෂ්පාදකයන් විසින් දී ඇති මෙම වේග නියම ඒ ඒ ගුවන්යානා වර්ගයට විශේෂී වෙයි. මෙම වේග නියමයන් දී ඇත්තේ දක්වා ඇති ගුවන්වේගයෙනි (බිම්වේගය වැන්නකින් නොවේ). ඒ ගුවන් යානයේ වේග මාපක ගුවන්වේගයන් පෙන්වන නිසා ගුවන් නියමුවන්ට ඒවා සංශෝධනයන්ගෙන් තොරව ඍජුවම භාවිත කල හැකි අයුරින් ය.

සාමාන්‍ය ගුවන්යානයක (GA) වැඩි වශයෙන් භාවිත වන සහ ආරක්ෂාවට ඉතා වැදගත් වන වේග නියමයන් වර්ණ කේත චාපයන් ලෙස සහ ඉරි ලෙසට ගුවන්වේග මාපක මුහුණතේ දක්වා ඇත. කොළ සහ සුදු පහ චාපයන්ගේ පහල කෙළවර පිළිවෙලින් ෆ්ලැප්ස් හකුලා තිබිය දී සහ ෆ්ලැප්ස් දිගහැර තිබිය දී ගුවන්යානයේ උපරිම බරක් තිබෙන අවස්තාවක හදිසියේ ගුවන් යානය නතර වන වේගයන් දක්වා තිබේ. කහ පැහැ ප්‍රදේශයෙන් ගුවන්යානය මෘදු සුළඟේ දී මෙහෙයවිය හැකි වේග සීමාව දක්වා තිබෙන අතර එම වේගයේ දී පාලන මුහුණත් (Control Surfaces) හදිසි වෙනස් කිරීම් නොකිරීමට වගබලාගත යුතු ය. රතු පහන් දක්වා ඇත්තේ නොඉක්මවිය යුතු වේගය යි (Never Exceed Speed).

V-වේග නියමයන් නිසි ලෙස දක්වා තිබීම බොහෝ රටවල වර්ග ප්‍රමාණිත ගුවන් යානාවල ගුවන් යෝග්‍යතාවය සඳහා අවශ්‍යතාවයක් ලෙස සැලකේ.

## රෙගුලාසි
ස්ලෝවේනියානු, ක්‍රෝඒෂියානු සහ සර්බියානු රාජ්‍යය

**ස්ලෝවේනියානු, ක්‍රෝඒෂියානු සහ සර්බියානු රාජ්‍යය** ( / ; ) යනු පළමුවන ලෝක යුද්ධය අවසානයෙහිදී, 1918 ඔක්තොම්බර් මාසයෙහිදී ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියා රාජධානියෙහි දක්ෂිණ කොටස් වශයෙන් පැවැති ප්‍රදේශයෙහි ජීවත්වූ ස්ලෝවේනියානුවෝ, ක්‍රෝඒෂියානුවෝ සහ සර්බ්වරු විසින් ස්ථාපනය කෙරුණු දේශපාලනමය ස්ථිතියකි. ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිනොගැනුනත්, සාර්ව-ස්ලාවික් මතවාදය මත ස්ථාපනය වුනු පළමුවන යුගොස්ලාව් රාජ්‍යය මූර්තිය එය විය.  එය ප්‍රකාශයට පත් කොට දින තිස්තුනකට පසුව, සර්බියානු, ක්‍රෝඒෂියානු සහ ස්ලෝවේනියානු රාජධානිය ස්ථාපනය කිරීම සඳහා සර්බියානු රාජධානිය හා සමගින් රාජ්‍යය එක් විය .
ශ්‍රී ලංකා භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය

1969 වර්ෂයේ බුද්ධශ‍්‍රාවක ධර්ම පීඨය නමින් ආරම්භවූ මෙම උත්තුංග අධ්‍යාපන ආයතනය 1996 වර්ෂයේ සිට බුද්ධශ‍්‍රාවක භික්‍ෂු විශ්වවිද්‍යාලය නමින් ද 2012 වර්ෂයේ සිට ශී‍්‍ර ලංකා භික්‍ෂු විශ්වවිද්‍යාලය නමින්ද පවතියි. එහෙත් ආරම්භයේදී පැවති පනතේ අරමුණු එසේම පවතියි. පරිපාලන ව්‍යුහයේ දී උත්තරීතර සභාව, පාලක සභාව, සනාතන සභාව සහ අධ්‍යයන කටයුතු මෙහෙයවන පීඨ මණ්ඩල ප‍්‍රධාන වශයෙන් පෙනෙයි. සිසුන්ගේ දැනුම් ක්‍ෂෙත‍්‍රය සපුරාලන සුවිසල් පුස්තකාලය ශිෂ්‍ය ඥානය මැන බලන විභාග අංශය, සරසවි හදවත ශක්තිමත් කරන ඉතා වැදගත් අංශයන් ය.

විෂයයන් සහ පාඨමාලා

Degree Programmes

* Bachelor of Arts (General)
* Bachelor of Arts (Special) - Buddhist Philosophy
* Bachelor of Arts (Special) - Buddhist Civilization
* Bachelor of Arts (Special) - Pali
* Bachelor of Arts (Special) - Sanskrit
* Bachelor of Arts (Special) - Archaeology
* Bachelor of Education (Special)

පන්ති පවත්වන ස්ථානයන්

###### පහත සඳහන් ස්ථානයන්හි පන්ති පැවැත්වේ 
###### අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය, ශ්‍රී ලංකාව 
ශ‍්‍රී ලංකා භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාලය, ශී‍්‍ර ලංකා භික්ෂු විශ්වවිද්‍යාල මාවත, පුත්තලම් පාර, අනුරාධපුර  

පහත සඳහන් පන්ති පවත්වනු ලබයි

* විශාල ප්‍රමාණයේ කණ්ඩායම් පන්ති (සිසුන් 20 ට වැඩි)

පහත සඳහන් භාෂා වලින් පන්ති පවත්වනු ලබයි

* සිංහල

* English
බෞද්ධ හා පාලි විශ්වවිද්‍යාලය

ආයතනය පිළිඹඳ විස්තර

The Buddhist and Pali University of Sri Lanka, established in terms of the Act of Parliament No.74 of 1981 of the Democratic Socialistic Republic of Sri Lanka was ceremonially opened on the 22nd day of April 1982. 

The main objectives of this University are the propagation of Buddha Dhamma,the promotion of the Buddhist & Pali studies in Sri Lanka and abroad and the provision of facilities for the conduct of research in the relevant fields.

විෂයයන් සහ පාඨමාලා

Foundation Programs

* Foundation in Buddhist Councelling
* Foundation in Chinese Language
* Foundation in TamilCertificate Programs

* Certificate course in Computer Technology
* Certificate in Buddhist Councelling
* Certificate in Chinese Language
* Certificate in TamilDiploma Programs

* Diploma in Buddhism
* Diploma in Pali
* Diploma in Sanskrit
* Diploma in English
* Diploma in Buddhist Councelling
* Diploma in Chinese Language
* Diploma in TamilUndergraduate Programs

* Bachelor of Arts General Degree (Internal)
* Bachelor of Arts Special Degree
* Bachelor of Arts General Degree (External)Master Programs

* Master of Arts (One Year)
* Master of Arts (Two Years)
* Master of Philosophy
* Doctor of Philosophy (PhD)
රේවති නැකත

**රේවති** යනු සිංහල නකත් ශාස්ත්‍රයේ එන නැකතකි.

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රිත
* සිංහල අලුත් අවුරුද්ද
* අස්විද
Broadcast seeding

**Broadcast seeding** () යනු ඇට වර්ග යාන්තික ආකාරයකින් හෝ අතින් ඉසීමක් ආකාරයෙන් ක්ශේස්ත්‍රය පුරා පැතිරවීම භාවිතා කරන කෘෂිකර්ම ක්‍රම වේදයයි. උදාහරණයක් ලෙස වී ඉසීම දැක්විය හැකිය.

## ආශ්‍රිත
* වී ඉසීම
බැල තණ

**බැල තණ** එසේත් නැත්නම් **Eleusine indica** () කුරහං (Eleusine coracana) වලට ඉතා ලඟින් නෑකම් කියන වල් පැලෑටියකි. මුත්‍රා රෝග සඳහා ඖෂධයක් ලෙස යොදා ගැනේ.

## ආශ්‍රිත
* Eleusine coracana

## මූලාශ්‍ර
නේටෝ

**උතුරු අත්ලාන්තික ගිවිසුම් සංවිධානය, (North Atlantic Treaty Organization)** **නේටෝ** (**NATO**) හෝ **උතුරු අත්ලාන්තික් ගිවිසුම් සංවිධානය** යනු යුරෝපානු රටවල් 29 ක් සහ උතුරු ඇමරිකානු රටවල් 02 ක් සාමාජිකත්වය දරන අන්තර්-රාජ්‍යය හමුදාමය සන්ධානයකි. 2023 දී ෆින්ලන්තය ද අලුතින් සාමාජිකත්වය ලබා ගන්නා ලදී. උතුරු ඇමරිකා මහාද්වීපය නියෝජනය කරන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාව යි. නේටෝ සංවිධානය විසින් 1949 අප්‍රේල් 4 වැනිදා රටවල් 12 ක් විසින් අත්සන් කරන ලද උතුරු අත්ලාන්තික් ගිවිසුම ක්‍රියාවට නංවනු ලැබීය. 

සෝවියට්‌ දේශය පැවති සමයේ නිරන්තරයෙන් නෙටෝ සංවිධානය පිළිබඳව සඳහන් වුවත් සෝවියට්‌ දේශය බිඳ වැටීමත් සමගම එම සංවිධානය පිළිබඳවද පැවැති අවධානය අඩුවිය. ඊට හේතු වූයේ 1991 වසරේ සෝවියට්‌ දේශය බිඳ වැටීමත් සමගම 1955 වසරේ සමාජවාදී රටවල් එක්ව පෝලන්තයේ වෝර් සෝ නගරයේ පිහිටවූ වෝර් සෝ සංවිධානය ද බිඳ වැටීමයි. එහෙත් 2022 වසරේ ආරම්භ වූ රුසියන් සහ යුක්රේන් අතර යුද්ධයට නෙටෝ සංවිධානය ඉදිරිපත්වීමත් සමගම යළිත් එම සංවිධානය පිළිබඳව සියලු දෙනාගේ අවධානය යොමු වී තිබේ.

නෙටෝ සංවිධානය බිහිවූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 1949 අප්‍රියෙල් 04 වන දිනදීය. උතුරු අත්ලාන්තික්‌ ගිවිසුම් සංවිධානය ලෙස හඳුන්වන මෙහි වර් තමාන සාමාජික සංඛ්‍යාව 31 ක්‌ වන අතර මෙහි මූලික අරමුණ යුධමය වශයෙන් ඒකාබද්ධ සංවිධානයන් බිහිකර ගැනීමය. මෙම සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්‌ථානය පිහිටා ඇත්තේ බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස්‌ නුවරය. මෙම සංවිධානයේ මූලික සාමාජිකයන් වූයේ නෙදර්ලන්තය, බෙල්ගියම, ලක්‌සම්බර්ග්, ප්‍රංශය සහ එක්‌සත් රාජධානිය යන රටවල්යි 5 යි. ඒ අතර සෝවියට්‌ දේශයේ ප්‍රධානත්වයෙන් සෝවියට්‌ සහ බර්ලින් ඒකාබද්ධ සංවිධානයක්‌ බිහිවීම හේතුවෙන් මෙම බටහිර යුරෝපීය ආරක්‍ෂක සංගමය බිහිවිය. ඊට මූලික හේතුව වූයේ සෝවියට්‌ රාජ්‍යයේ යුදමය ශක්‌තියට මුහුණදීම සඳහා එක්‌සත් ජනපදයේ සහභාගීත්වය අවශ්‍ය බව තේරීමත් සමග ඇතිවූ සාකච්ඡාවල ප්‍රතිඵලය වූයේ 1949 අප්‍රියෙල් 04 වන දින වොෂින්ටනයේදී නේටෝ ගිවිසුම අත්සන් කිරීමය. බ්‍රසල්ස්‌ නුවරදී අත්සන් තැබූ රටවල් 5 ට අමතරව එක්‌සත් ජනපදය, කැනඩාව, පෘතුගාලය, ඉතාලිය, නෝර් වේ, ඩෙන්මාක් සහ අයිස්‌ලන්තය යන රටවල් පසුව සාමාජිකත්වය ලබා ගෙන ඇත. එහිදී තීරණය වූයේ ඇමරිකාව ඇතුළු මෙම රටවල් කිසිවකට හෝ යුද ප්‍රහාරයක්‌ එල්ල වුවහොත් එම ප්‍රහාරය සංවිධානයට එල්ල කළ ප්‍රහාරයක්‌ සේ සලකා කටයුතු කරන බවය.

මෙහිදී අදහස්‌ වන්නේ මේ සෑම රටක්‌ම යුදමය වශයෙන් සතුරාට එරෙහිව පහරදීමක්‌ නොවේ. එය තමන්ගේ නිගමනය පරිදි සිදුකිරීමේ හැකියාවක්‌ එහි කොන්දේසිවලට අනුව ඉඩ කඩ ඇත. මෙම සංවිධානයේ මූලික අභියෝගය වූයේ 1950 හටගත් කොරියානු යුද්ධයයි. මෙම අවස්‌ථාවේදී සියලු කොමියුනිස්‌ට්‌වාදී රටවල් කොරියානු කොමියුනිස්‌ට්‌වාදීන්ට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් විය. ඒ සමගම නෙටෝ සංවිධානය තම ශක්‌තිය යොදවමින් ප්‍රතිවිරුද්ධව කණ්‌ඩායමට සහයෝගය දැක්‌වීමට පටන් ගන්නා ලදී.

1949 ආරම්භ කළ සන්ධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයින් 12 දෙනෙක් සිටියහ. ඒ රටවල් වූයේ බෙල්ජියම, කැනඩාව, ඩෙන්මාක්, ප්‍රංශය, අයිස්ලන්තය, ඉතාලිය, ලක්සම්බර් ග්, නෙදර් ලන්තය, නෝර් වේ, පෘතුගාලය, එක්සත් රාජධානිය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයයි. එතැන් සිට තවත් රටවල් 19 ක් සන්ධානයට එකතු වී ඇත. ග්‍රීසිය සහ තුර් කිය (1952), ජර් මනිය (1955), ස්පාඤ්ඤය (1982), චෙක්‌ ජනරජය, හංගේරියාව සහ පෝලන්තය (1999), බල්ගේරියාව, එස්තෝනියාව, ලැට්වියාව, ලිතුවේනියාව, රුමේනියාව, ස්ලෝවැකියාව සහ ස්ලෝවේනියාව, ඇල්බේනියාව සහ ක්‍රොඒෂියාව (2009), මොන්ටිනිග්රෝ (2017), උතුරු මැසිඩෝනියාව (2020), සහ ෆින්ලන්තය (2023). මෙම සියලු රටවල් මෙම සංවිධානයේ නිල භාෂාව ලෙස පිළිගෙන ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි භාෂාවයි. ප්‍රංශ භාෂාව අනෙක් නිල භාෂාව වේ.
ඉතියෝපියානු ගුවන් සමාගමේ 302 පියාසැරිය

**ඉතියෝපියානු ගුවන් සේවයේ 302** ගුවන් යානය ඉතියෝපියාවේ අඩිස් අබාබා(Addis Ababa) හි බෝලේ(Bole) ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළේ සිට කෙන්යාවේ නයිරෝබි හි ජෝමෝ කෙන්යාටා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ දක්වා ගමන් කිරීමට නියමිතව තිබූ ජාත්‍යන්තර මගී ගුවන් ගමනකි. 2019 මාර්තු 10 වන දින, ගුවන් ගමන ආරම්භ කළ බෝයිං 737 MAX 8 ගුවන් යානය ගුවන්ගත වී මිනිත්තු හයකට පසු බිෂොෆ්ටු නගරය අසලදී කඩා වැටුණි. යානයේ සිටි සියලුම මගීන් 149 දෙනා සහ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් 8 දෙනාම එම අනතුරින් ජීවිතක්ෂයට පත් විය.

ET 302 යනු ඉතියෝපියානු ගුවන් සේවයේ මේ දක්වා සිදු වූ මාරාන්තිකම අනතුර වන අතර 1996 දී කොමරෝස් අසල අනතුරකට හේතු වූ 961 ගුවන් යානය පැහැර ගැනීමේදී සිදුවූ මාරක අනතුරද මෙම 302 ගුවන් අනතුරට දෙවැනි වේ. එනම් සරල වචනයෙන් එය ඉතියෝපියාවේ සිදු වූ මාරාන්තිකම ගුවන් යානා අනතුර ද වන අතර, එය 1982 දී පුද්ගලයින් 73 දෙනෙකුට මරු කැඳවමින් ඉතියෝපියානු ගුවන් හමුදාවේ ඇන්ටනොව් An-26 ගුවන් අනතුරද අභිබවා යාමට තරම් වූ දරුණු ඛේදවාචකයකි. 

## ආශ්රිත 

ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
ප්‍රවර්ගය:2019 වසර තුළ ගුවන් අනතුරු සහ සිදුවීම්
ප්‍රවර්ගය:බෝයිං 737 සම්බන්ධ අනතුරු සහ සිදුවීම්
ප්‍රවර්ගය:ඉතියෝපියාව තුළ ගුවන් අනතුරු සහ සිදුවීම්
ශ්‍රි ලංකාවේ පාස්කු දින ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරය (2019)

2019 අප්‍රේල් 21, පාස්කු ඉරිදා දිනයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිස්තියානි පල්ලි තුනක් සහ, රටේ වාණිජ අග නගරය වන කොළඹ පිහිටි සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් ඉලක්ක කර ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවක් සිදු විය. එම දිනයේම, දෙමටගොඩ පිහිටි නිවාස සංකීර්ණයකද, දෙහිවල පිහිටි ලැගුම්හලකද සුළු පිපිරීම් වාර්ථා විය. අඩුම තරමේ විදේශිකයන් 45 ක්, පොලිස් නිළධාරීන් 3 ක් සහ බෝම්බකරුවන් 8 දෙනාද ඇතුළුව පුද්ගලයින් 277 දෙනෙකු මෙහිදී මරණයට පත් වූ අතර 500 කට අධික ප්‍රමාණයක් තුවාළ ලැබීය. මීගමුව, මඩකලපුව සහ කොළඹ පිහිටි පල්ලිවලට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාර සිදු කර ඇත්තේ පාස්කු ඉරිදා දේවමෙහෙයන් අතර තුරය. ෂැන්ග්‍රි-ලා, සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ්, කින්ග්ස්බරි සහ ට්‍රොපිකල් ඉන් යනු ප්‍රහාරයට ලක් වූ හෝටල් ය. රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයට අනුව දෙවන ප්‍රහාර මාලාවක්ද සැලසුම් කර තිබී ඇති නමුත් රජය විසින් සිදු කළ වැටලීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඒවා සාර්ථකව නවත්වනු ලැබීය.

ශ්‍රී ලංකානු රජයේ නිළදාරීන්ට අනුව, බෝම්බකරුවන් 8 දෙනාම ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වූ අතර, ඔවුන් ජාතික තව්හීත් ජමාත් නම් සංවිධානයෙහි ආශ්‍රිතයන් විය. තව්හීත් ජමාත් යනු විදේශීය සම්බන්ධතා ඇතැයි සැකකෙරෙන, දේශීය යුද්ධකාමී ඉස්ලාමීය කල්ලියක් වන අතර, ඔවුන් මීට පෙර බෞද්ධයන් සහ සුෆී මුස්ලිම්වරුන් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත. ආරක්ෂක රාජ්‍ය අමාත්‍ය රුවන් විජේවර්ධන අප්‍රේල් 23 වැනිදා පාර්ලිමේතුවේ දී ප්‍රකාශ කළේ මෙම ප්‍රහාරය 2019 මාර්තු 15 සිදුවූ ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරයට ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස සිදු කෙරුනු බව රජය විශ්වාස කරන බවයි. නමුත් තව්හීත් ජමාත් සංවිධානය 2019 ජනවාරියේ සිටම පුපුරණ ද්‍රව්‍ය එක්රැස් කොට ඇත.

2019 අප්‍රේල් 23 වැනිදා, අමක් ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය (*Amaq News Agency*) ලෙසින් හැඳින්වෙන ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයෙහි (ISIL) ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන ආයතනය ප්‍රකාශ කරේ "ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිස්තියානුවන් සහ [ISIL විරෝධී] සන්ධානයෙහි පුරවැසියන් ඉලක්ක කර එල්ල කළ ප්‍රහාරය සිදු කළේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයේ සටන්කරුවන්" වන බවයි. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව ISIL විරෝධී සංධානයට අයත් නොවූ අතර ප්‍රහාරයෙන් මියගිය අති බහුතරය ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වූහ. මේ අතර ISIL නායක අබු බකර් අල්-බග්දාදි මිනිත්තු 18 ක වීඩියෝවක් නිකුත් කරමින් ප්‍රහාරකයින්ට ප්‍රශංසා කළේය. කෙසේ නමුත් අපරාධ විමර්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කළේ ප්‍රහාරයට ISIL ඍජුව සම්බන්ධ බවට සාක්ෂි නොමැති බවයි.

## මූලාශ්‍ර
ගුවන් සේවා ආරක්ෂණ ජාලය

**ගුවන් සේවා ආරක්ෂක ජාලය** (ASN) (ඉංග්රීසි: ගුවන් ආරක්ෂණ ජාලය), වෙබ් අඩවියක් ගුවන් අනතුර ඉතිහාසයේ වාර්තා වී ඇත. මෙම වෙබ් අඩවියේ දත්ත ගබඩාව ගුවන් යානා 8,700 කට වැඩි සංඛ්යාවක් අඩංගු වේ. සෑම සතියකම සෑම වෙබ් අඩවියකටම 50,000 ක් පමණ නරඹන්නන් මෙම වෙබ් අඩවියට පැමිණෙයි. 

## ඉතිහාසය 
1996 දී හාරෝ රනර් විසින් "ගුවන් සේවා ආරක්ෂිත වෙබ් පිටු" ආරම්භ කරන ලදී. පසුව, ෆේබියන් ලුසාන් වෙබ් අඩවියේ නම වෙනස් කිරීමට හැව්රෝ වාර්තාකරු උපදෙස් ලබා දුන්නේය. මෙම යෝජනාවට අනුව ගුවන් සේවා ආරක්ෂිත ජාලය ලෙස නම් කර ඇත. මෙම වෙබ් අඩවියෙහි දැන්වීම් කිසිවක් දැනට ප්රදර්ශනය කර නොමැත. එය මිනිසුන්ගේ පරිත්යාගයෙන් පමණක් ධාවනය වන්නේ එබැවිනි. 2006 දී මෙම වෙබ් අඩවිය සැමරීමට වසර 10 ක් සමරනු ලබයි. ගුවන් සේවා ආරක්ෂිත ජාලය බොහෝ ගුවන් සමාගම් විසින් විශ්වසනීය ලෙස පිළිගනු ලැබේ. 

## ඉලක්කය 
ගුවන් සේවා අනතුරු ආරක්ෂිත ජාලය සියලු ගුවන් අනතුරු හා ආරක්ෂණ ගැටලු පිළිබඳව නිවැරදි, නවීන තොරතුරු සැපයීම අරමුණු කරයි. මෙම වෙබ් අඩවිය අනතුරු සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳ තොරතුරු මෙන්ම අනතුරු පිළිබඳ බොහෝ පින්තූර අඩංගු වේ. 

## බාහිර සබඳතා 
* ගුවන් සේවා ආරක්ෂණ ජාලය 
* පරිහරණය කළ අනතුරු සඳහා ASN විකී බේස් (කුඩා ගුවන් යානා) 

ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
කව්පි

**කව්පි** () යනු ආහාරයට ගන්නා ඇට වර්ගයකි.

## අමතර අවධානයට 
* කවුපී

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි 
*Cowpea research at the International Institute of Tropical Agriculture (IITA)
* Network for Genetic Improvement of Cowpea for All (NGICA)
* [Consensus Document on Compositional Considerations for New Varieties of COWPEA (Vigna unguiculata): Key Food and Feed Nutrients, Anti-nutrients and Other Constituents, OECD Series on the Safety of Novel Foods and Feeds No. 30](http://www.oecd.org/officialdocuments/publicdisplaydocumentpdf/?cote=env%2Fjm%2Fmono(2018)36&doclanguage=en)
* Adam D. Steinbrenner, Maria Muñoz-Amatriaín, Antonio F. Chaparro, Jessica Montserrat Aguilar-Venegas, Sassoum Lo, Satohiro Okuda, Gaetan Glauser, Julien Dongiovanni, Da Shi, Marlo Hall, Daniel Crubaugh, Nicholas Holton, Cyril Zipfel, Ruben Abagyan, Ted C. J. Turlings, Timothy J. Close, Alisa Huffaker, and Eric A. Schmelz: A receptor-like protein mediates plant immune responses to herbivore-associated molecular patterns. In: PNAS. November 23, 2020. . See also:
:* Carly Cassella: Saliva From Hungry Caterpillars Alerts Cowpea Plants to Turn on Their Defenses. On: sciencealert. 5 December 2020
19 වන සියවස

**19 වන සිිිිියවස** යනු 1701 ජනවාරි මස 01 වන දිිිින සිට 1800 වසරේ දෙසැම්බර් මස 31 වන දින මධ්‍යම රාත්‍රි 12.00 වන තුරු කාලය වේ.

## භාහිර සබැඳි
* 

ප්‍රවර්ගය:19 වන සියවස
ප්‍රවර්ගය:2 වන සහස්‍රවර්ෂය
ප්‍රවර්ගය:සියවස්
පාෂාණ (භූ විද්‍යාව)

[right|thumb|300px| [ග්‍රෑන්ඩ් කැනියන් යනු  අවසාදිත පාෂාණ ස්ථර කිහිපයක් හරහා නිර්මාණය වී ඇති  භූ විද්‍යාත්මක කැපුමකි.]]
**පාෂාණයක්** යනු ඕනෑම ඛණිජමය හෝ  ඛණිජාකාර ද්‍රව්‍යකින් සැදුණු ස්වභාවිකව පවත්නා ඝණ ස්කන්ධයකි. එහි පවත්නා ඛණිජ අන්තර්ගතය, එහි රසායනික සංයුතිය සහ නිර්මාණය වී ඇති ආකාරය අනුව එය වර්ගීකරණය වී ඇත. පාෂාණ සාමාන්‍ය වශයෙන් ප්‍රධාන කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කෙරෙයි: ආග්නේය පාෂාණ, විපරිත පාෂාණ සහ අවසාදිත පාෂාණ වශයෙනි. පාෂාණ වෙතින් පෘථිවියෙහි පිටත ඝණ ස්ථරය වන්නාවූ  කබොල්ල තැනෙයි.

## භාහිර සබැඳි
* 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:පාෂාණ

ප්‍රවර්ගය:ද්‍රව්‍ය
1859

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ප්‍රවර්ගය:1859
18 වන සියවස

## භාහිර සබැඳි 
* 


ප්‍රවර්ගය:2 වන සහස්‍රවර්ෂය
ප්‍රවර්ගය:සියවස්
ආග්නේය පාෂාණය

**ආග්නේය පාෂාණ**, හෝ  **මැග්මාමය පාෂාණ**, යනු ප්‍රධාන  පාෂාණ වර්ග තුන අතුරින් එකක් වන අතර, අනෙක්වා වන්නේ අවසාදිත සහ විපරිත වෙති. මැග්මා හෝ ලාවා සිසිල්වී ඝණිභවනය වීම තුලින් ආග්නේය පාෂාණ තැනෙයි. ග්‍රහලෝකයක ප‍්‍රාවරණයෙහි හෝ කබොල්ලෙහි දැනට පවත්නා පාෂාණයන්හී පාර්ශවීය දියවීම් හේතුවෙන් මැග්මා නිපැයිය හැක. සාමාන්‍යයෙන්, මෙම දියවීමට හේතුකාරක වන්නේ පහත ක්‍රියාවලීන් තුන තුලින් එකක් හෝ කිහිපයක් විසිනි: උෂ්ණත්වයෙහි වැඩිවීමක්, පීඩනයෙහි අඩුවීමක් හෝ, සංයුතියෙහි වෙනසක්. පාෂාණ ලෙසට ඝණීභවනය වීම පෘෂ්ඨයෙන් පහළ මට්ටමකදී ආක්‍රාන්තික පාෂාණ ලෙසින් හෝ පෘෂ්ඨයෙහි මට්ටම මතදී  උත්සාරිත පාෂාණ ලෙසින් හෝ සිදුවෙයි. කණිකාමය, ස්ඵටිකරූපී පාෂාණ තැනීම සඳහා  ස්ඵටිකීකරණය හා සමගින් හෝ ස්වභාවික වීදුරු තැනීම සඳහා  ස්ඵටිකීකරණය නොමැතිව හෝ ආග්නේය පාෂාණ නිමැවිය හැකිය. පුළුල් පරාසයක භූ විද්‍යාත්මක සිටුවම් තුල ආග්නේය පාෂාණ නිමැවිය හැක: පළිහාකාර පාෂාණමය පෘෂ්ඨ, සමතල මතුපිට, පර්වතකාරක චලන, ද්‍රෝණි, විශාල ආග්නේය පළාත්, ප්‍රසාරිත කබොල්ල සහ සාමුද්‍රික කබොල්ල.

[thumb|upright=1.35|ලාවා පිටකරමින් සිදුවන [යමහල් විදාරණ ආග්නේය පාෂණ තැනීම සඳහා ප්‍රධාන ලෙසින් අමුද්‍රව්‍ය සපයයි. (පිලිපීනයෙහි මෙයෝන් යමහල 2009දී විදාරණය වෙමින්)]]

(උදාහරණ - ග්‍රැනයිට්, පෙග්මටයිට්, බැසෝල්ට්, රියෝලයිට්)
ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය

**International Union for Conservation of Nature (IUCN)** හෙවත් **ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය** යනු රතු දත්ත පොත නඩත්තු කරන ආයතනයයි.

## මූලාශ්‍ර
Digital object identifier

**Digital Object Identifier** එසේත් නැත්නම් DOI යනු අංකිත තාක්ශණය භාවිතයේ දී හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිතා වන අංකමය පදයකි.
පෝන්තියුස් පිලාත්තු

**පෝන්තියුස් පිලාත්තු** යනු, තිබේරියුස් අධිරාජයා යටතේ ක්‍රිව 26/27 සිට 36/37 දක්වා සේවය කල, ජුදෙයා නමැති රෝමානු පළාතෙහි පස්වන අධිපතියා විය.

ප්‍රවර්ගය:පළමුවන සියවසෙහි රෝමානුවෝ
මැකියුලා ඩෙන්සා

වෘක්කයෙහි, **මැකියුලා ඩෙන්සා** යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඝනකම් ආරෝහණ බාහුව සහ විදුර සංවලිත නාළිකාව මුණගැසෙන ස්ථානයෙහි විදුර සංවලිත නාළිකා බිත්තිය ආස්තරණය කරන ළඟින් ඇසිරුණු විශේෂිත සෛල විශේෂයකි. මැකියුලා ඩෙන්සා යනු විදුර නාළිකාව ගුච්ඡිකාව ස්පර්ශ වන ස්ථානයෙහි පිහිටි ඝනවීමකි.

මැකියුලා ඩෙන්සා සෛල විදුර සංවලිත නාළිකාවෙහි සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් සාන්ද්‍රණයට සංවේදී වේ. සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් සාන්ද්‍රණයෙහි අඩුවීමක් මැකියුලා ඩෙන්සා සෛලවලින් සංඥා නිකුත් කිරීමට හේතුවන අතර ඉන් පහත ප්‍රතිඵල ඇතිවේ:

(1) එය අභිවාහී ධමනිකාවලට රුධිර ගලනයට ඇති ප්‍රතිරෝධය අඩු කරන අතර, ගුච්ඡිකාවේ ද්‍රවස්ථිති පීඩනය ඉහළ නංවයි. මෙය ගුච්ඡික පෙරීම් ශීඝ්‍රතාව (GFR) නැවත සාමාන්‍ය අගය තෙක් ගෙන එයි, එසේම

(2) එය අභිවාහී සහ අපවාහී ධමනිකාවල ජක්ස්ටගුච්ඡික සෛලවලින් රීනින් නිදහස් වීම වැඩි කරයි.

## ආශ්‍රේයයන්
ලින්ඩි බූත්

**ලින්ඩි බූත්** (උපත අප්‍රේල් 2, 1979) ‍යනු කැනේඩියානු නිළියකි. ඇය ඩිස්නි නාළිකාවේ *ද ෆේමස් ජෙට් ජැක්සන්* කතාමාලාවේ රයිලි ග්‍රාන්ට්ගේ චරිතයත්, (සහ *සිල්වර්ස්ටෝන්* හි නියෝජිත හෝක්ගේ චරිතයත්) *රෙලික් හන්ටර්* හි ක්ලෝඩියාගේ චරිතයත්, එන්බීසී නාළිකාවේ *ද ෆිලැන්ත්‍රොපිස්ට්*. කතාමාලාවේ එ.ජේ. බටර්ෆීල්ඩ්ගේ චරිතයත් නිරූපණය කළා ය. පසුව ඇය ටීඑන්ටී නාළිකාවේ *ද ලයිබ්‍රරියන්ස්* (2014–2018) හි කැසැන්ඩ්‍රා සිලියන්ගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය.

## මුල්කාලීන දිවිය
බූත් උපත ලැබුවේ 1979 අප්‍රේල් 2, ඔන්ටේරියෝහි ඕක්විල් ප්‍රදේශයේ ය.

## ආශ්‍රේයයන්
දෝර්සා දෙරාඛ්ෂානි

**දෝර්සා දෙරාඛ්ෂානි** (; උපත 1998) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 2017 සැප්තැම්බර් සිට එක්සත් ජනපදය නියෝජනය කරන ඉරාන චෙස් ක්‍රීඩිකාවකි. 2016දී ඇයට වුමන් ග්‍රෑන්ඩ්මාස්ටර් සහ ඉන්ටර්නැෂනල් මාස්ටර් ‍යන සන්නාම ප්‍රදානය කෙරිණි.

## ආශ්‍රේයයන්
## බාහිර සබැඳි 
*
ඩේවිඩ් ෆින්කල්ස්ටයින්

**ඩේවිඩ් ෆින්කල්ස්ටයින්** () යනු ජෝර්ජියා තාක්ෂණ ආයතනයේ භෞතික විද්‍යාව පිලිබඳ මහාචාර්ය වරයෙකි.
ක්‍රිස්මස් කැරොල් (ද එක්ස්-ෆයිල්ස්)

"**Christmas Carol**" is the sixth episode of the fifth season of American science fiction television series *The X-Files*. It was written by Vince Gilligan, John Shiban and Frank Spotnitz and directed by Peter Markle. The episode explores the series' overarching mythology. The episode premiered in the United States on December 7, 1997 on the Fox network, earning a Nielsen household rating of 12.8 and being watched by 20.91 million people in its initial broadcast. It received moderately positive reviews from television critics, with many complimenting Gillian Anderson's performance.

## පාදක සටහන් 
## බාහිර සබැඳි 
* "ක්‍රිස්මස් කැරොල්" සඳහා TheXFiles.com හි ඇති තොරතුරු 
* 
*
අස්ගිරිවල්පොල

**අස්‌ගිරිවල්පොල** () ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි.

## ආශ්‍රිත
* උඩුගම්පළ

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළතීරයන් ලැයිස්තුව

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වේ.

## මීගමුව 
## ගල්කිස්ස 
## ආලන්කුඩා 
## කල්පියිය 
## කළුතර 
## බේරුවල 
## බෙන්තොට 
## උණවටුන 
## මිරිස්ස 
## වැලිගම 
## පොල්හේන 
## දික්වැල්ල 
## හික්කඩුව 
## කොග්ගල 
## තංගල්ල 
## ත්‍රීකුණාමලය 
## නිලාවැලි 
## මඩකලපුව 
## පාසිකුඩා සහ කල් කුඩා 
## අරුගම්බේ 
## කැෂුවරිනා වෙරළ 
## කිළාලි වෙරළ 
## වන්කලයි 
## See also 
## References
බිස්රඛ්

**බිස්රඛ්** යනු උත්තර් ප්‍රදේශ් නම් ඉන්දියානු ප්‍රාන්තයේ මහා නොයිඩා සිට `කිලෝ මීටර් 10 ක් පමණ දුරකින් පිහිටි ගම්මානයකි.

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ජෙන්සන් ඇකල්ස්

**ජෙන්සන් රොස් ඇකල්ස්** (උපත මාර්තු 1, 1978) යනු ඇමරිකානු නළුවකු සහ අධ්‍යක්ෂවරයෙකි. ඔහු ද සීඩබ්ලියු ජාලයේ සංත්‍රාස ෆැන්ටසි කතාමාලාවක් වන *සුපර්නැචුරල්* කතාමාලාවේ ඩීන් වින්චෙස්ටර්ගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය.
අරාබි භාෂාව

**අරාබි භාෂාව** (), ඉස්ලාම් ආගම හා සබැඳුන භාෂාවක් වේ.

## මූලාශ්‍ර
## භාහිර සබැඳි
* 

ප්‍රවර්ගය:අරාබි භාෂාව
ජෝර්දාන් ගංගාව

**ජෝර්දාන් ගංගාව** (, , *Nahar ha-Yarden*; , , *Nahr al-Urdunn*; , *Iordànes*)  දිග ගංගාවකි.

## මූලාශ්‍ර
පෘතුගීසි භාෂාව

**පෘතුගීසි භාෂාව** (), (පෘතුගීසි: língua portuguesa) පෘතුගාලයේ ජනයාගේ භාෂාවයි.

පෘතුගීසි යනු Gallo-Iberian භාෂා සමූහයට අයත් රොමැන්ස් භාෂාවකි; 2021 වන විට ආසන්න වශයෙන් මිලියන 250 ක ස්වදේශීය කථිකයන් (L1) සමඟ, එය ලෝකයේ වැඩිපුරම කතා කරන නවවන මව් භාෂාව වන අතර, දකුණු අර්ධගෝලයේ සහ දකුණු ඇමරිකානු උපමහාද්වීපයේ (කථිකයන්ගෙන් අඩක් පමණ) පළමුවැන්න වන අතර, එය දෙවනුව වැඩිපුරම කතා කරන මව් භාෂාව වේ. 

ලතින් භාෂාව, ස්පාඤ්ඤ පමණක් පිටුපසින්.

පෘතුගීසි භාෂාව 15 වන සහ 16 වන සියවස් වලදී ලොව පුරා ව්‍යාප්ත විය, එනම් යුරෝපයේ ප්‍රථම සහ වඩාත්ම කල් පවතින යටත් විජිත සහ වාණිජ අධිරාජ්‍යය වූ පෘතුගාලය බ්‍රසීලය, ඇමරිකාව සහ චීනයේ මැකාවෝ දක්වා ව්‍යාප්ත වෙමින් පැවති අවධියක සහ ජපානයේ. මෙම ව්‍යාප්තියේ ප්‍රතිඵලය වන්නේ පෘතුගීසි භාෂාව දැන් ස්වාධීන රටවල් නවයක නිල භාෂාව වන අතර තවත් බොහෝ රටවල බහුලව කතා කරන හෝ දෙවන භාෂාවක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීමයි. තවමත් පෘතුගීසි පදනම් වූ ක්‍රියෝල් භාෂා විස්සක් පමණ ඇත.

ඇන්ඩෝරා, ජර්මනිය, ලක්සම්බර්ග්, පැරගුවේ, නැමීබියාව, ස්විට්සර්ලන්තය සහ දකුණු අප්‍රිකාව යන රටවල වැදගත් සුළුතර භාෂාවක් වන අතර ලෝකයේ බොහෝ නගරවල සහ ප්‍රදේශවල පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන ප්‍රජාවන් ද ඇත.

## ආශ්‍රිත
* පෘතුගාලය

ප්‍රවර්ගය:පෘතුගීසි භාෂාව
ම්බුන්ඩු

**ම්බුන්ඩු** එසේත් නැත්නම් **දකුණු ම්බුන්ඩු** () යනු ඇන්ගෝලාවේ භාවිතා වන භාෂාවකි.
නව දැලි හේන

**නව දැලි හේන** යනු අලුතෙන් ගස් කපා පුලුස්සා ගන්නා හේනය.

## ආශ්‍රිත
* නව දළු හේන
* හේන් ගොවිතැන

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හේන් ගොවිතැන
තරාවිහ් සලාතය

තරාවිහ් (Arabic: تراويح‎) යනු සුන්නි නිකායට අයත් මුස්ලිම්වරුන්ගේ අමතර නැමදුමකි. මෙය සිදුවන්නේ රමළාන් (රාමසාන්) මාසයේ පමණක් ඉෂා (රාත්‍රී) සලාතයට අනතුරුව ය.

## වෙනත් භාෂාවලින් 
* Acehnese: *Seumayang Teurawèh*
* Albanian: *Namazi teravive*
* Arabic: صلاة التراويح‎, romanized: *Ṣalāt al-Tarāwīḥ*
* Azerbaijani: *Təravih namazı*
* Bengali: তারাবীহ, romanized: *Tarabeeh* (taraweeh)
* Indonesian, Malay, Javanese: *Salat tarawih*, *Solat tarawih*
* Kazakh: Тарауих намазы
* Persian, Dari: نماز تراويح
* Serbo-Croatian, Bosnian: Teravih-namaz; Teravija
* Somali: *Salaada Taraawiixda*
* Sundanese: Tarawéh
* Turkish: *Terâvih namazı*
* Urdu: نماز تراويح‎, romanized: *Namāz Tarāvīḥ*
* Uzbek: Tarovih namozi

## හැදින්වීම 
තරාවිහ් සලාතය රකාඅත් දෙක බැගින් අවම වශයෙන් රකාඅත් 8ක් හෝ උපරිම රකආත් 20ක් හනෆි හා ෂාෆි යන මද්හබ් (අනු නිකායන්) වලට අයත් මුස්ලිම්වරු මගින් නමදිනු ලැබේ. මෙහිදි රකඅත් 2ක් වශයෙන් කඩා නමදින අතර රමළාන් මාසය ආරම්භ වූ බව සනිටුහන් කරන චන්ද්‍රයා දිස්වූ රැයේ දී ආරම්භ වේ. එමෙන්ම ඊදුල් ෆිත්ර් හෙවත් උපවාස උත්සවය දිනය සනිටුහන් කරන චන්ද්‍රයා දිස්වූ කළ එදින රැයේදී මෙම සලාතය නොපැවත්වේ. වසරකට දින තිහක් එනම් එක් මසක් මෙම නැමදුම සිදුකෙරේ. එක් රකඅතයකට ශුද්ධ වූ අල්කුර්ආනයේ පාඩම් 114න් එක බැගින් ගෙන මුළුමුනින් 20 ක් පාරායනා කර පරිච්ඡේදයක් අවසන් කරනු ලැබේ. සමහර මස්ජිදයන්හී දිනකට එක් පරිච්ඡේදය බැගින් දින තිහට සම්පූර්ණ කුර්ආනය පාරායනා කරන අතර හදිසි අවස්ථා හා දුෂ්කර ස්ථානවල ඇති පල්ලි යන හේතුන් නිසා කුඩා පාඩම් 20 කින් අවසන් කරනු ලැබේ. 

## ව්‍යුහය 
සුන්නි මුස්ලිම්වරුන්ගේ තරාවිහ් සලාතය එක්කාසුවන සේ කියාමුල් ලෙයිල් යනුවෙන් තවත් නැමදුමක් සිදුකරනු ලැබේ. සමහර සුන්නි මුස්ලිම්වරුන්ට මෙය සුන්නත් මුඅක්කදාවක් වේ. සුන්නත් මුඅක්කදා යනු ආගමෙන් බලකරන ලද නමුත් නොකිරීමෙන් පව් නොසිදුවන ක්‍රියාවන් ය. මුහම්මද් තුමා (සල්ලල්ලාහු අලෛහි වසල්ලම්) විසින් මෙම සලාතය අඛණ්ඩව සිදුකරනු ලැබිය. එතුමාගේ අනුගාමිකයන්ද නොවරදවාම ඉටුකළහ. සමහර මුස්ලිම් නිකායන් හා අනුනිකායන් වලදී මෙම නැමදුම බිද්අත් (පාපයකට මුදුනක්) බව මත පවතී.

thumb|ටියුනීසියාවේ කෛරොවුන් නුවර තරාවිහ් සලාතය
thumb|තායිවානයේ තායිපේ නුවර මහා පල්ලියේ තරාවිහ් සලාතය
කිර්ගින් චිචෙක්ලෙර්

***කිර්ගින් චිචෙක්ලෙර්*** (ඉංග්‍රීසි: *Orphan Flowers*, සාහිත්‍යමය 'බිඳුණු මල්') ‍යනු 2015 ජූනි 29 දින සිට විකාශය ඇරඹි යෞවන පවුලේ නාට්‍යයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ සිල්ක් කරපිනාර්, ඔස්ගුර් චෙවික්, බිරන් ඩම්ලා යිල්මස්, ගොක්‍චේ අක්‍යිල්ඩිස්, හසාර් මෝටන්, කාග්ලා ඉර්මක් සහ අලේයිනා සෝලාකර් විසිනි.

මෙහි he first part was published on 29 June 2015. On 12 January 2016, Dizi won the Best Dram Award for the Barrier-free Life Foundation.

He also received the best series award at the award ceremony organized by Istanbul Gelişim University. There are nominations for award ceremonies in Korea and France.

This series is also broadcast internationally in Sri Lanka as "Muthu Ahura" on TV Derana since 24 April 2018.
නව දළු හේන

**නව දළු හේන** යනු ස්වභාවික කෘමි පාලනය භාවිතා කරන හේන් ගොවිතැන් සංකල්පයකි.

## ආශ්‍රිත
* නව දැලි හේන
* හේන් ගොවිතැන

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හේන් ගොවිතැන