දඩයම් විරෝධී ක්‍රියාව

thumb| සංචිතයේ සාමාජිකයන් අතර සන්නද්ධ දඩයම් විරෝධී රේන්ජර්
Anti-poaching යනු වන සතුන් දඩයම් කිරීම වැළැක්වීම සඳහා වූ සංවිධානාත්මක ක්‍රියාවකි.  කෙසේ වෙතත්, එය සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කරනුයේ නීති විරෝධී වනජීවී වෙළඳාමට එරෙහි සමස්ත උත්සාහයක් විස්තර කිරීමට ය. මෙම Anti-poaching හෙවත්  දඩයම් විරෝධී ක්‍රියාව සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනු ලබන්නේ පොදු ඉඩම්වල ජාතික උද්‍යාන සහ පුද්ගලික ඉඩම්වල පෞද්ගලික ආරක්ෂක සමාගම් විසිනි.  මෙම ක්‍රියාව ,  විවිධ ස්වරූපයන් ගන්නා අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් රඳා පවතින්නේ වාසස්ථාන ආරක්ෂා කිරීම මත ය.  සාමාන්‍යයෙන්, දඩයම්කරුවන් සතුන් වෙත පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා භූමියේ සක්‍රීයව මුර සංචාරයේ යෙදීමයි. 

## රේන්ජර්ස් 
ප්‍රති-දඩයම් කිරීමේ වඩාත් මූලික මට්ටම වන්නේ ස්ථානීය රේන්ජර්වරු ( on site rangers ) ය.  නීති විරෝධී වනජීවී වෙළඳාමට එරෙහි පළමු ආරක්ෂක මාර්ගය ලෙස ඔවුන් සැලකේ.  මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් සංචිත සාදති.සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් හතර දෙනෙක්, අනුපූරක භූමිකාවන් පුරවති.  සංචිතවල නවීනත්වය අනුව මෙම භූමිකාවන් වෙනස් වේ.  බොහෝ අවස්ථාවන්හීදී, රේන්ජර්ස් සතුව ඇත්තේ ගිනි අවියක් සහ සරල නිල ඇඳුමක් වැනි අත්‍යාවශ්‍ය දෑ ය. කෙසේ වෙතත්, මෑත කාලයේ ජනප්‍රිය වනජීවී ආරක්ෂාව හේතුවෙන් බොහෝ සංවිධානවලට ඔවුන්ගේ රේන්ජර්වරුන් සන්නද්ධ කිරීම සඳහා අරමුදල් ලබා ගැනීමට හැකි වී තිබේ.  හෙමර්ස්බැක් රයිනෝ බලකාය  ( Hemersbach Rhino Force ) එක් සංවිධානයක් වන අතර, සෑම රේන්ජර්වරයෙකුටම වෙඩි නොවදින කබා, රේඩියෝ හෑන්ඩ්සෙට්, අර්ධ ස්වයංක්‍රීය රයිෆල්, රාත්‍රී දර්ශන උපකරණ සහ ප්‍රවාහන ක්‍රමයක් සපයයි.

රේන්ජර්ස් ඔවුන්ගේ දෛනික රාජකාරි වලදී විවිධ කාර්යයන් ඉටු කරයි. මුර සංචාරයේ යෙදී සිටින්නේ රේන්ජර්වරුන්ගේ කාලයයි. මුර සංචාර සඳහා විවිධ සංවිධාන විවිධ උපාය මාර්ග අනුගමනය කරන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ සතුන් මත පදනම් වේ. සතුන් කිහිප දෙනෙකු පමණක් ආරක්ෂා කරන රේන්ජර්ස් කණ්ඩායමට එක් අයෙකු ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම පැවරේ.  මෙය සිදුවන්නේ විශාල ක්ෂීරපායින් සඳහා පමණි. සාමාන්‍යයෙන් අනෙකුත් සතුන්ට සෑම නව දිනයක්ම සොයා ගැනීමට අපහසු බැවින් මෙම කාර්යය පහසු කිරීම සඳහා . . කුඩා සතුන් සඳහා, හෝ යම් ප්‍රදේශයක සිටින සියලුම සතුන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රේන්ජර්වරු ප්‍රදේශ වල මායිම්වල මුර සංචාරයේ යෙදෙති. 

## සැලකිය යුතු දඩයම් විරෝධී සංවිධාන 
කෙන්යාවේ වනජීවී සේවය (KWS) යනු කෙන්යාවේ වනජීවී සංරක්ෂණය හා කළමනාකරණය සඳහා 1989 දී පිහිටුවන ලද කෙන්යානු රාජ්‍ය සංස්ථාවකි. කෙන්යාවේ වන සතුන් සංරක්ෂණය හා කළමනාකරණය කිරීම සහ ඊට අදාළ නීති හා රෙගුලාසි බලාත්මක කිරීමේ වරම සහිතව එය පාර්ලිමේන්තු කැප් 376 (වනජීවී සංරක්ෂණ හා කළමනාකරණ (1989 සංශෝධනය) පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. එය රටේ ජෛව විවිධත්වය කළමනාකරණය කරයි, ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ ආරක්ෂා කරයි.  

සියලුම වන ජීවීන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රයිනෝ බලකාය දකුණු අප්‍රිකාවේ සහ සිම්බාබ්වේ හි කටයුතු කරයි. ඔවුන් මෙය සාක්ෂාත් කරගන්නේ ප්‍රජා ව්‍යාපෘති හා කෘතිම අභිජනනය සම්බන්ධ ත්‍රිමාන ප්‍රවේශයකින් වන අතර සංවිධානයේ පදනම දඩයම් විරෝධී ක්‍රියාවන්ට සම්බන්ධ වේ. රයිනෝ බලකායට දැනට සුවිශේෂී ව්‍යාපෘති දෙකක් තිබේ.  ග්‍රේටර් කෘගර් ව්‍යාපෘතියට අයත් වන්නේ කළු හා සුදු රයිනෝසරයන් ආරක්ෂා කිරීමයි. ඔවුන්ගේ දෙවන ව්‍යාපෘතියේ අරමුණ වන්නේ කළු රයිනෝසරස් නැවත හඳුන්වාදීම සඳහා සම්බෙසි නිම්නය දඩයම් කිරීමෙන් ආරක්ෂා කිරීමයි.  

සියලුම වන ජීවීන් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රයිනෝ බලකාය දකුණු අප්‍රිකාවේ සහ සිම්බාබ්වේ හි කටයුතු කරයි.  ඔවුන් මෙය සාක්ෂාත් කරගන්නේ ප්‍රජා ව්‍යාපෘති හා කෘතිම අභිජනනය සම්බන්ධ ත්‍රිමාන ප්‍රවේශයකින් වන අතර සංවිධානයේ පදනම දඩයම් විරෝධී ක්‍රියාවන්ට සම්බන්ධ වේ.  රයිනෝ බලකායට දැනට සුවිශේෂී ව්‍යාපෘති දෙකක් තිබේ.  ග්‍රේටර් කෘගර් ව්‍යාපෘතියට අයත් වන්නේ කළු හා සුදු රයිනෝසරයන් ආරක්ෂා කිරීමයි.  ඔවුන්ගේ දෙවන ව්‍යාපෘතියේ අරමුණ වන්නේ කළු රයිනෝසරස් නැවත හඳුන්වාදීම සඳහා සම්බෙසි නිම්නය දඩයම් කිරීමෙන් ආරක්ෂා කිරීමයි.