open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
නිවේදනය කිරීමට නියමිතය

**නිවේදනය කිරීමට** (**TBA**) යනු යම් දෙයක් සැලසුම් කර ඇති හෝ සිදුවීමට අපේක්ෂා කරන නමුත්, එහි යම් අංගයක් ස්ථිර කිරීමට හෝ සැකසීමට ඉතිරිව ඇති බව දැක්වීමට සිදුවීම් සැලසුම් කිරීමේ දී ඉතා පුළුල් ලෙස භාවිතා කරන ස්ථාන දරණ පදයකි. පදයේ අනෙකුත් අනුවාදවලට **තහවුරු කිරීම** (**TBC**) සහ **තීරණය කිරීම**, **සාකච්ඡා කිරීම**, **අර්ථ දැක්වීම**, **තීරණය කිරීම**, **ප්‍රකාශ කිරීම** හෝ **සිදු කිරීම** (**TBD**) ඇතුළත් වේ.

## TBA එදිරිව TBC එදිරිව TBD 
මෙම වාක්‍ය ඛණ්ඩ සමාන වේ, නමුදු අවිනිශ්චිතතාවයේ විවිධ මට්ටම් සඳහා භාවිතා කළ හැකි ය:

* **නිවේදනය කිරීමට** ( **TBA** ) හෝ **ප්‍රකාශ කිරීමට** ( **TBD** ) - විස්තර තීරණය කර තිබිය හැකි නමුත්, තවමත් ප්‍රකාශ කිරීමට සූදානම් නැත.
* **තහවුරු කිරීමට** ( **TBC** ), **විසඳීමට** ( **TBR** ), හෝ **ලබා දීමට** ( **TBP** ) - විස්තර තීරණය කර ඇති අතර සමහර විට නිවේදනය කර තිබිය හැක, නමුත් අවසන් කිරීමට පෙර තවමත් වෙනස් වීමට යටත් වේ.
* **සංවිධානය කිරීමට**, **එකඟ වීමට** ( **TBA** ), **තීරණය කිරීමට** ( **TBD** ) හෝ **තීරණය කිරීමට** - දී ඇති සිදුවීමක යෝග්‍යතාවය, ශක්‍යතාව, ස්ථානය යනාදිය තීරණය කර නොමැත.

## මූලාශ්‍ර
ශ්‍රී ලංකාවෙහි 17 වන පාර්ලිමේන්තුව

**ශ්‍රී ලංකාවේ 17 වැනි පාර්ලිමේන්තුව** 2024 නොවැම්බර් 14 දිනට නියමිත 2024 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටුවනු ඇත. මෙම නව පාර්ලිමේන්තුව එහි පළමු සැසිවාරය සඳහා 2024 නොවැම්බර් 21 දින රැස්වේ.

1981 අංක 1 දරන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණ පනතේ විධිවිධාන යටතේ ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට වසර පහක ධුර කාලයක් ඇත. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයාට එය විසුරුවා හැරිය හැක්කේ එහි පළමු රැස්වීමෙන් වසර දෙකයි මාස හයකට පසුව හෝ පාර්ලිමේන්තුවෙන් යෝජනාවක් ලැබීමෙන් පසුවය.

## කාලරේඛාව 
## මැතිවරණය 
## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* ශ්‍රී ලංකා මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවේ නිල වෙබ් අඩවිය
නාමල් කරුණාරත්න

**එම්.ඩී. නාමල් කරුණාරත්න** (*Namal Karunaratne*), හෙවත් **නාමල් කරුණාරත්න**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වන අතර වත්මන් කෘෂිකර්ම හා පශු සම්පත් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු මීට පෙර 2004 සිට 2010 දක්වා එම දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කර ඇත. 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1968 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
චතුරංග අබේසිංහ

**චතුරංග අබේසිංහ** (; උපත 22 නොවැම්බර් 1983), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් කර්මාන්ත සහ ව්‍යවසායකත්ව සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු කළුතර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ජාතික ජන බලවේගයේ ප්‍රධාන ලේකම් නිහාල් අබේසිංහ මහතාගේ පුත්‍රයාය. මෙතුමා  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
හර්ෂණ නානායක්කාර

**හර්ෂණ නානායක්කාර** (),  යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් අධිකරණ හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය 
හර්ෂණ නානායක්කාර 1972 ජනවාරි 16 දින උපත ලැබීය.

ඔහු ප්‍රසිද්ධ සිනමා හා නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂකයෙකු වූ යසපාලිත නානායක්කාරගේ පුත්‍රයෙකි.

ඔහුගේ පවුල ශ්‍රී ලංකාවේ කලා සහ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රවල සම්බන්ධතාවයන් ඇති පවුලකි.

ඔහු කොළඹ ඉසිපතන විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.

## පවුල් ජීවිතය 
ඔහුගේ පියා යසපාලිත නානායක්කාර ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ සිනමා අධ්‍යක්ෂකයෙකු වූ අතර, ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකු දේශපාලනය හා කලා ක්ෂේත්‍රවල සම්බන්ධ වී සිටිති.

ඔහුගේ මාමාන් දෙදෙනෙකු වන වාසුදේව නානායක්කාර සහ හේමකුමාර නානායක්කාර ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ දේශපාලනඥයන් ලෙසද කටයුතු කර ඇත.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
සමන්මලී ගුණසිංහ

**සමන්මලී ගුණසිංහ**, පා.ම. (; උපත 6 පෙබරවාරි 1970

## මුල් ජීවිතය හා අධ්‍යාපනය 
සමන්මලී ගුණසිංහ 1970 පෙබරවාරි 6 දින ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලබා ඇත.

ඇය මනෝවිද්‍යාව (Psychology) විෂයයෙන් විශේෂ උපාධියක් (B.A. Special) ලබාගෙන ඇති අතර වෘත්තීයමය වශයෙන් උපදේශකවරියක් (Counsellor) ලෙස කටයුතු කර තිබේ.

2024 ශ්‍රී ලංකා මහ මැතිවරණයේදී ඇය කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරියක් ලෙස තේරී පත් වූවාය.

## පෞද්ගලික ජීවිතය 
ඇය ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනඥයෙකු වන සහ ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු වන බිමල් රත්නායක සමඟ විවාහ වී ඇත.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
කැන්ටබරියෙහි අගරදගුරුතුමා

**කැන්ටබරියෙහි අගරදගුරුතුමා** යනු, එංගලන්ත සභාවෙහි ප්‍රමුඛතම නායකයා සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ රදගුරුතුමා වන අතර, ලෝක ව්‍යාප්ත ඇංග්ලිකානු සංසදයෙහි චාරිත්‍රානුකූල නායකයා  සහ කැන්ටබරි රදගුරුවසමෙහි රදගුරුතුමා වෙයි. 2013 මාර්තු 21 දිනදී කැන්ටබරි ආසන දෙව්මැදුරෙහිදී සිංහාසනාරූඬය ලත්  ජස්ටින් වෙල්බි, වර්තමාන අගරදගුරුතුමා වෙයි. වෙල්බි වනාහී, මෙම තනතුර හොබවන  105වන තැනැත්තා වන අතර, මහා ග්‍රෙගරි පාප්වහන්සේ විසින් එංගලන්තය වෙත එවන ලද සහ වසර 597දී එහි ලඟාවූ  "ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් වෙත අපෝස්තුළුවරයා" කැන්ටබරියෙහි ඔගස්ටීන් වෙත අනුප‍්‍රාප්ති සම්බන්ධතාවය දරයි.  අනාගතයෙහි ක්‍රියාත්මකවන, තවමත් අවිනිශ්චිත දිනයක සිට බලපැවැත්වෙන තම ඉල්ලාඅස්වීම, 2024 නොවැම්බර් 12 දිනදී වෙල්බි ප්‍රකාශයට පත් කලේය. 

## ආශ්‍රිත
ඩී.වී. චානක

**දෙනගම විතාරණගේ චානක දිනුෂාන්** (ඉංග්‍රීසි:*D.V. Chanaka*), හෙවත් **ඩී.වී. චානක**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙකු සහ හිටපු රාජ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකි. ඒ මහතා හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1987 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 15වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 16වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
රාමලිංගම් චන්ද්‍රසේකර්

**රාමලිංගම් චන්ද්‍රසේකර්** (), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වන අතර වත්මන් ධීවර, ජලජ සහ සාගර සම්පත් අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු කලක් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය කාරක සභා සභාපති ලෙස කටයුතු කළේය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1963 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 13වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
නලින් හේවගේ

**නාලිගම හේවගේ අසේල නලින් ද ලාල්** පා.ම. (*Nalin Hewage*; උපත 29 පෙබරවාරි 1968 ඒ මහතා ගාල්ල දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
සරෝජා පෝල්රාජ්

**සරෝජා සාවිත්‍රි පෝල්රාජ්** (), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් කාන්තා සහ ළමා කටයුතු අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.  ඒ මහත්මිය මාතර දිස්ත්‍රික්ක පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරියෙකි. ඇය ජාතික ජන බලවේගයේ ජාතික විධායක කමිටු සාමාජිකාවක් ද වේ.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
සුනිල් වටගල

**සුනිල් වටගල** (; උපත 16 දෙසැම්බර් 1967), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙයෙකු වන අතර වන අතර වත්මන් මහජන ආරක්ෂක සහ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය 
සුනිල් වටගල 1967 දෙසැම්බර් 16 දින උපත ලැබීය. ඔහු ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික අධ්‍යාපනය මතුගම සී.ඩබ්ලිව්.ඩබ්ලිව්. කන්නංගර මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් ලබා ගත්තේය.

පසුව ඔහු කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති පීඨයට ඇතුළත්ව නීතිවේදී උපාධිය (LL.B.) 1994 දී ලබා ගත්තේය.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
මහින්ද ජයසිංහ

**එස්.පී.එස්. මහින්දවංශ ජයසිංහ** (), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් කම්කරු නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි.  ඒ මහතා ගම්පහ දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු ජාතික ජන බලවේගයේ ජාතික විධායක සභිකයෙකු ද වේ.

## මුල් ජීවිතය සහ වෘත්තීය සමිති නායකත්වය 
මහින්ද ජයසිංහ වෘත්තියෙන් ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කර ඇති අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ගුරු වෘත්තීය සමිති ක්ෂේත්‍රයේ ක්‍රියාකාරීයෙකු ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත්විය.

ඔහු ලංකා ගුරු සේවා සංගමය (Ceylon Teachers’ Service Union – CTSU) හි මහ ලේකම්වරයා ලෙස දීර්ඝ කාලයක් සේවය කර ඇති අතර ගුරු සහ විදුහල්පති වැටුප් විෂමතා ඇතුළු අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ ගැටලු සම්බන්ධයෙන් වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග ගණනාවක් නායකත්වය දරමින් කටයුතු කළේය.

ඔහුගේ නායකත්වය යටතේ ගුරු හා විදුහල්පති වෘත්තීය සමිති විසින් වැටුප් විෂමතා සහ අධ්‍යාපන වියදම් වැඩිවීම සම්බන්ධයෙන් විවිධ විරෝධතා සහ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග සංවිධානය කර ඇත.

## දේශපාලන ජීවිතය 
ජයසිංහ වාමාංශික දේශපාලන ව්‍යාපාරය වන ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (JVP) සමඟ සම්බන්ධ වූ අතර එය නායකත්වය දරන ජාතික ජන බලවේගය දේශපාලන සන්ධානයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කරයි.

ඔහු බස්නාහිර පළාත් සභාවේ මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත.

ඔහු කම්කරු අමාත්‍යාංශයේ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළ අතර කම්කරු සහ රැකියා ප්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ විවාද වලට ද සහභාගී වී ඇත.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
දෙවන පරපුර

**දෙවන පරපුර** () යනු ශ්‍රී ලංකා දේශපාලන පක්ෂයකි. එම පක්ෂයේ වත්මන් නායකයා වන්නේ, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ ආරම්භක නායක රෝහණ විජේවීර පුත් උවිදු විජේවීරයි.

## මැතිවරණ
දෙවන පරපුර පක්ෂයක් ලෙස ප්‍රථම වරට 2024 වර්ෂයේ ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය සභාව සදහා තරග කළ අතර, ඔවුන් ලබාගත්තේ ජන්ද 388 පමණි.
2024 මහ මැතිවරණය සදහා තරග කල අතර සමස්ත දිවයිනෙන්ම ලබාගත්තේ ජන්ද 16,950 වන අතර එය 0.15% ප්‍රතිශතයකි.
එසේම 2025 පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම සඳහා ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ වැලිවිටිය-දිවිතුර ප්‍රාදේශීය සභාවට තරග කර ඡන්ද 180ක් පමණක් ලබාගත්තේය. එය ප්‍රතිශතයක් ලෙස 1.08% කි. කිසිදු සභිකයෙක් තේරී පත් නොවිය.

### පළාත් පාලන මැතිවරණ 
2025 පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීම

## ප්‍රසිද්ධ සාමාජිකයෝ 
* කමල් අද්දරආරච්චි
* ධර්ම ශ්‍රි වික්‍රමසිංහ
* විශේෂඥ වෛද්‍ය අශෝක කමලදාස

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඡන්ද විමසීම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය

Sri Lanka
Sri Lanka
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
එරංග ගුණසේකර

**එරංග ගුණසේකර** (*Eranga Gunasekara*),  යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් තරුණ කටයුතු නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය 
එරංග ගුණසේකර 1978 සැප්තැම්බර් 7 දින උපත ලබා ඇත.

ඔහු 1996 දී සාමාන්‍ය පෙළ (G.C.E. O/L) විභාගය සමත් වී ඇති අතර 1999 දී විදුලි කාර්මික ක්ෂේත්‍රයට අදාල Engineering Craft Practice පාඨමාලාව සඳහා ජාතික සහතිකයක් ලබාගෙන ඇත.

2025 ජූනි 3 දින දසවන පාර්ලිමේන්තුවේ “යෞවන කටයුතු සඳහා පාර්ලිමේන්තු සභා කණ්ඩායම” (Parliamentary Caucus for Youth) පිහිටුවීමේදී එහි සභාපතිවරයා ලෙසද ඔහු තේරී පත් විය.

2025 ඔක්තෝබර් මාසයේදී සිදු වූ අමාත්‍ය මණ්ඩල සංශෝධනය යටතේ ඔහු නාගරික සංවර්ධන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී.

## ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ සහ ක්‍රියාකාරකම් 
එරංග ගුණසේකර විසින් ආර්ථික සහ සංවර්ධන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය හමුවලදී ප්‍රකාශ රැසක් සිදු කර ඇත. කොළඹ ඩොක්යාර්ඩ් ආයතනය ඉන්දියානු සමාගමකට බදු දීම සම්බන්ධයෙන් ජනතාවට අසාධාරණයක් සිදු නොවන බවත් එම ගනුදෙනුව පාරදර්ශී ලෙස සිදු කරන බවත් ඔහු සඳහන් කර ඇත.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1978 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
හම්බන්තොට මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය

**හම්බන්තොට මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. දකුණු පළාතේ පිහිටි  හම්බන්තොට පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 7 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2024 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 520,940 සිටියහ.

## මූලාශ්‍ර
ඩ්‍රැකුන්කුලියාසිස්

**ඩ්‍රැකුන්කුලියාසිස්**, **ගිනියා-පණු රෝගය** ලෙසද හැඳින්වේ, එය ගිනියා පණුවා, ඩ්‍රැකුන්කුලස් මෙඩිනෙන්සිස් විසින් පරපෝෂිත ආසාදනයකි. කෝප්පොඩ්ස් (කුඩා කබොල වර්ගයක්) තුළ වාසය කරන ගිනියා පණු කීටයන්ගෙන් දූෂිත ජලය පානය කිරීමෙන් පුද්ගලයෙකු ආසාදනය වේ. බඩේ අම්ලය කෝප්පොඩ් ජීර්ණය කර ගිනියා පණුවා මුදා හරින අතර එය ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට විනිවිද ගොස් ශරීරයට ගැලපේ. වසරකට පමණ පසු, වැඩිහිටි ගැහැණු සතා පිටවන ස්ථානයකට සංක්‍රමණය වේ - සාමාන්‍යයෙන් පහළ පාදය - සහ සම මත දැඩි වේදනාකාරී බිබිලි ඇති කරයි. අවසානයේදී, බුබුල පුපුරා යාමෙන් වේදනාකාරී තුවාලයක් නිර්මාණය වී සති කිහිපයක් පුරා පණුවා ක්‍රමයෙන් මතු ව. පණුවා මතුවන කාලය පුරාම තුවාලය වේදනාකාරීව පවතින අතර, පණුවා මතුවීමට ගතවන සති තුනේ සිට දහය දක්වා පීඩාවට පත් පුද්ගලයා ආබාධිත කරයි.

## යොමු කිරීම්
බහර් එල් ගසල් (දකුණු සුඩානයේ කලාපය)

**බහර් එල් ගසල්** (අරාබි: بحر الغزال) යනු වයඹ දිග දකුණු සුඩානයේ ප්‍රදේශයකි. එහි නම පැමිණියේ බහර් එල් ගසල් නදියෙනි. නම අරාබි භාෂාවෙන් "ගැසල් මුහුද" ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත.

## භූගෝලය 
බහර් එල් ගසල් මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජයට බටහිරින් මායිම් වේ. එය යැපුම් ගොවිතැන සහ ගව පාලනය සහ ලුවෝ සහ ෆාර්ටිට් ගෝත්‍රිකයන් මගින් තම ජීවිකාව ගෙන යන ඩින්කා ජනයා විසින් ප්‍රධාන වශයෙන් වාසය කරන වගුරු බිම් සහ යකඩ ගල් සානුවන්ගෙන් යුත් ප්‍රදේශයකි.

## පරිපාලන අංශ 
බහර් එල් ගසල් පහත සඳහන් ප්‍රාන්ත වලින් සමන්විත වේ:

* ලේක්ස්
* උතුරු බහර් එල් ගසල්
* වාර්ප්
* බටහිර බහර් එල් ගසල්
* අබේයි ප්‍රදේශය

2015 ඔක්තෝබර් සහ 2020 ජනවාරි අතර කලාපය පහත සඳහන් ප්‍රාන්තවලින් සමන්විත විය.

* නැගෙනහිර ලේක්ස් ප්‍රාන්තය
* ගොක් ප්‍රාන්තය
* බටහිර විල් ප්‍රාන්තය
* ඒවයිල් නැගෙනහිර ප්‍රාන්තය
* ඒවයිල් ප්‍රාන්තය
* ටොන්ජ් ප්‍රාන්තය
* ට්වික් ප්‍රාන්තය
* ලොල් ප්‍රාන්තය
* වාව් ප්‍රාන්තය
* ගොග්රියල් ප්‍රාන්තය
* අබේයි ප්‍රාන්තය
ඉක්වටෝරියා (දකුණු සුඩානයේ කලාපය)

**ඉක්වටෝරියා** යනු දකුණු සුඩානයේ දකුණු දිග ප්‍රදේශය වන අතර සුදු නයිල් ගඟේ ඉහළ ප්‍රදේශය සහ දකුණු සුඩානය සහ උගන්ඩාව අතර මායිම වේ. ජුබා, ජාතික අගනුවර සහ දකුණු සුඩානයේ විශාලතම නගරය පිහිටා ඇත්තේ ඉක්වටෝරියා තුළ ය. මුලින් ඇන්ග්ලෝ-ඊජිප්තු සුඩානයේ පළාතක් වූ එහි ඇල්බට් විල සහ බටහිර නයිල් ඇතුළු වර්තමාන උගන්ඩාවේ උතුරු ප්‍රදේශ බොහොමයක් ද අඩංගු විය. එය හුදකලා මුරපොලවල්වල වික්‍රමාන්විතයන් සහ සොල්දාදුවන් අතළොස්සකට වඩා වැඩි ගණනකින් සමන්විත නොවූ අප්‍රිකාවේ අභ්‍යන්තරයේ ආදර්ශමත් රාජ්‍යයක් නිර්මාණය කිරීමට ගත් පරමාදර්ශී ප්‍රයත්නයකි.

1870 දී සැමුවෙල් බේකර් විසින් සමකය පිහිටුවන ලදී. 1874 දී චාල්ස් ජෝර්ජ් ගෝර්ඩන් ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස වැඩ භාර ගත්තේය, පසුව 1878 දී එමින් පාෂා ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස වැඩ භාර ගත්තේය. මහඩිස්ට් කැරැල්ල 1889 දී ඊජිප්තු මුරපොලක් ලෙස සමකයට තිත තැබීය. පසුව බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරුන් වූයේ මාටින් විලෝබි පාර් ය. සමකයේ වැදගත් නගර අතරට ලාඩෝ, ගොන්ඩෝකෝරෝ, ඩුෆයිල් සහ වඩෙලයි ඇතුළත් විය. සමකයේ අවසාන ප්‍රදේශ දෙක වන ඇල්බට් විල සහ බටහිර නයිල් දැන් උගන්ඩාවේ පිහිටා ඇත.

ඇන්ග්ලෝ-ඊජිප්තු පාලනය යටතේ, සමකයේ වැඩි කොටසක් සුඩානයේ මුල් පළාත් අටෙන් එකක් බවට පත් විය. බහර් එල් ගසල් ප්‍රදේශය 1948 දී ඉක්වටෝරියා වලින් වෙන් විය. 1976 දී ඉක්වටෝරියා නැගෙනහිර සහ බටහිර ඉක්වටෝරියා යන පළාත් වලට තවදුරටත් බෙදී ගියේය. පළමු සහ දෙවන සුඩාන සිවිල් යුද්ධ මෙන්ම, ලෝඩ්ස් ප්‍රතිරෝධක හමුදාව සහ බටහිර නයිල් ඉවුර පෙරමුණ වැනි සුඩානය පදනම් කරගත් උගන්ඩා විරෝධී කැරලි වලදී මෙම කලාපය ප්‍රචණ්ඩත්වයට ලක්ව ඇත.

## පරිපාලන අංශ 
ඉක්වටෝරියා පහත ප්‍රාන්ත වලින් සමන්විත වේ:

* මධ්‍යම ඉක්වටෝරියා 
* නැගෙනහිර ඉක්වටෝරියා 
* බටහිර ඉක්වටෝරියා 

2015 ඔක්තෝම්බර් සහ 2020 පෙබරවාරි අතර සමකය පහත සඳහන් ප්‍රාන්ත වලින් සමන්විත විය:

* අමාඩි ප්‍රාන්තය
* ගබුඩ්වේ ප්‍රාන්තය
* මාරිඩි ප්‍රාන්තය
* තඹුරා ප්‍රාන්තය
* ඉමාටොං ප්‍රාන්තය
* ටොරිට් ප්‍රාන්තය
* කපෝටා ප්‍රාන්තය
* ජුබෙක් ප්‍රාන්තය
* ටෙරෙකේකා ප්‍රාන්තය
* යෙයි ගංගා ප්‍රාන්තය
මහා ඉහළ නයිල් (දකුණු සුඩානයේ කලාපය)

**මහා ඉහළ නයිල්** (අරාබි: منطقة أعالي النيل, රෝමානුකරණය: A'Ali An Nil) යනු ඊසානදිග දකුණු සුඩානයේ ප්‍රදේශයකි. එය උතුරු සහ නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ නයිල් ගඟේ අතු ගංගාවක් වන සුදු නයිල් (එය දකුණු සුඩානයේ එහි පහළම කොටස) සඳහා නම් කර ඇත.

## ඉතිහාසය 
මහා ඉහළ නයිල් කලාපය 2011 ජූලි 9 වන දින සුඩාන ජනරජයෙන් වෙන් වූ අතර එහි සෙසු දකුණු සුඩාන ප්‍රදේශ වන බහර් එල් ගසල් සහ සමක මෙම ප්‍රදේශ තුන දැන් දකුණු සුඩාන ජනරජය පිහිටුවා ඇත.

## භූගෝලය 
මහා ඉහළ නයිල් ගඟ නැගෙනහිරින් ඉතියෝපියාවට සහ උතුරින් සුඩාන ජනරජයට මායිම් වේ. දකුණු සුඩාන ප්‍රදේශය වන බහර් එල් ගසල් බටහිරින් පිහිටා ඇති අතර ඉක්වටෝරියා ප්‍රදේශය මහා ඉහළ නයිල් ගඟට දකුණින් පිහිටා ඇත.

### පරිපාලන අංශ 
මහා ඉහළ නයිල් පහත සඳහන් ප්‍රාන්තවලින් සමන්විත වේ:

* ජොන්ග්ලෙයි ප්‍රාන්තය
* යුනිටි
* ඉහළ නයිල්
* පිබෝර් පරිපාලන ප්‍රදේශය
* රුවෙන්ග් පරිපාලන ප්‍රදේශය

2015 ඔක්තෝබර් සහ 2020 පෙබරවාරි අතර කලාපය පහත සඳහන් ප්‍රාන්තවලින් සමන්විත විය:

* අකෝබෝ ප්‍රාන්තය
* බීහ් ප්‍රාන්තය
* බෝමා ප්‍රාන්තය
* ෆන්ගක් ප්‍රාන්තය
* ජොන්ග්ලෙයි ප්‍රාන්තය
* උතුරු ලිච් ප්‍රාන්තය
* රුවෙන්ග් ප්‍රාන්තය
* දකුණු ලිච් ප්‍රාන්තය
* මධ්‍යම ඉහළ නයිල් ප්‍රාන්තය
* ෆාෂෝඩා ප්‍රාන්තය
* ලැට්ජෝර් ප්‍රාන්තය
* මයිවුට් ප්‍රාන්තය
* උතුරු ඉහළ නයිල් ප්‍රාන්තය

## යොමු කිරීම්
තනතුරුධාරී

**වත්මන් නිලධාරියා**, **බලයේ සිටින පුද්ගලයා** හෝ **තනතුරුධාරී** () යනු කාර්යාලයක හෝ තනතුරක වත්මන් හිමිකරු වේ. මැතිවරණයකදී, ඔවුන් නැවත මැතිවරණයක් ඉල්ලා සිටියත්, මැතිවරණයට නියමිත තනතුර දරන හෝ ක්‍රියා කරන පුද්ගලයායි.

ඡන්ද පත්‍රිකාවේ බලයේ සිටින අයකු සිටිය හැකි හෝ නොවීමට පුළුවන. කලින් හිමිකරු මිය ගොස් ඇත්නම්, විශ්‍රාම ගොස් ඇත්නම්, ඉල්ලා අස්වී ඇත්නම්, ඔවුන් නැවත මැතිවරණයකට නොපැමිණිය හැකිය, කාල සීමාවන් හේතුවෙන් නැවත තේරී පත්වීම තහනම් කිරීම හෝ නව මැතිවරණ කොට්ඨාශයක් හෝ තනතුරක් නිර්මාණය වී තිබිය හැකිය. එම අවස්ථාවේදී කාර්යාලය හෝ තනතුර හිස් හෝ විවෘත ලෙස සලකනු ලැබේ.

## මෙයද බලන්න
## වැඩිදුර කියවීම 
* De Magalhaes, L. (2015). Incumbency effects in a comparative perspective: Evidence from Brazilian mayoral elections. *Political Analysis*, *23*(1), 113–126.
චන්දන අබේරත්න

**අබයරත්න හේරත් මුදියන්සේලාගේ හරිස්චන්ද්‍ර අබයරත්න** (*Chandana Abeyrathna*), හෙවත් **චන්දන අබේරත්න**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් රාජ්‍ය පරිපාලන, පළාත් සභා සහ පළාත් පාලන අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහු පුත්තලම දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
රිස්වි සාලි

**මොහොමඩ් රිස්වි සාලි** (''''), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර පාර්ලිමේන්තුවේ වත්මන් නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහු කොළඹ දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## පෞද්ගලික ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය 
රිස්වි සාලි වෘත්තීය වශයෙන් වෛද්‍යවරයෙකු වන අතර ඔහු පාකිස්තානයේ මුල්තාන්හි Nishtar Medical College වෙතින් MBBS උපාධිය 1986 දී ලබාගත්තේය.

පසුව ඔහු කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයෙන් Laryngo Otorhinology (DLO) ඩිප්ලෝමාවක් හදාරන ලදී.

ඔහු රජයේ රෝහල් කිහිපයක සේවය කර ඇති අතර පසුව සාමාන්‍ය වෛද්‍ය සේවාවන් සිදුකරමින් පෞද්ගලික වෛද්‍ය වෘත්තියට යොමු විය. එම මැතිවරණයේදී ඔහු මනාප ඡන්ද 73,018ක් ලබාගත්තේය.

2024 නොවැම්බර් 21 දින පැවති 10 වන පාර්ලිමේන්තුවේ පළමු රැස්වීමේදී ඔහු ඒකමතිකව ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා ලෙස තේරී පත් විය.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
2020 හොංකොං ජාතික ආරක්ෂක නීතිය

thumb|මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ ජාතික ලාංඡනය
**හොංකොං විශේෂ පරිපාලන කලාපයේ ජාතික ආරක්ෂාව සුරක්ෂිත කිරීම පිළිබඳ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ නීතිය** 2020 වර්ෂයේ දී සම්මත කරන ලද හොංකොං ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ චීනයේ ජාතික නීතියකි එය හොංකොං හි ක්‍රියාත්මක වන්නේ හොංකොං මූලික නීති 18 වැනි වගන්තිය අනුව වන අතර, චීනයේ ජාතික නීති ඇමුණුම III හි ඇතුළත් කළහොත් හොංකොංහි වලංගු වීමට ඉඩ සලසයි. හොංකොං ජාතික ආරක්ෂක නීති සම්පාදනය පිළිබඳ ජාතික මහජන කොංග්‍රසයේ තීරණයේ අවසරය යටතේ එය සකස් කරන ලදී. ප්‍රධාන භූමිය ඇතුළු අනෙකුත් ප්‍රදේශ වෙත උදර්පනය කිරීම සඳහා 2019 වර්ෂයේ දී යෝජිත හොංකොං ප්‍රාදේශීය පනතක් මගින් උසිගන්වන ලද උදර්පන විරෝධී පනත් කෙටුම්පත විරෝධතා විසඳීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස 2020 වර්ෂයේ ජුනි මස 30 වන දින ජාතික මහජන කොංග්‍රසයේ ස්ථාවර කමිටුව විසින් නීතිය සම්මත කරන ලදී. එදිනම බලාත්මක වේ.

වෙනත් අය අතර, ජාතික ආරක්ෂක නීතිය මගින් වෙන්වීම, කඩාකප්පල් කිරීම, ත්‍රස්තවාදය සහ විදේශීය සංවිධාන සමඟ හවුල් වීම යන විශේෂිත අපරාධ හතරක් ස්ථාපිත කර ඇත. ඕනෑම විවෘත කථාවක්, වාචික ප්‍රවර්ධනයක් හෝ හොංකොං චීනයෙන් වෙන්වීම පිළිබඳ චේතනාවක් ද අපරාධයක් ලෙස සැලකේ. නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම බලධාරීන්ට එහි විධිවිධාන යටතේ සැක කරන පුද්ගලයින් නිරීක්ෂණය කිරීමට, රඳවා තබා ගැනීමට සහ සෙවීමට සහ ප්‍රකාශකයන්, සත්කාරක සේවා සහ අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නන් විසින් එය උල්ලංඝනය කරන බවට බලධාරීන් තීරණය කරන අන්තර්ගතය අවහිර කිරීමට, ඉවත් කිරීමට හෝ සීමා කිරීමට අවශ්‍ය වේ. නීතිය බලාත්මක කිරීම පරිපාලනය කිරීම සඳහා හොංකොං අධිකරණ බල සීමාවෙන් පිටත කාර්යාලයක් නීතිය මගින් ස්ථාපිත කරන ලදී.

1997 වර්ෂයේ දී හොංකොං බ්‍රිතාන්‍ය භාරදීමත් සමඟ බලාත්මක වූ හොංකොං මූලික නීතියේ 23 වැනි වගන්තිය, හොංකොං විශේෂ පරිපාලන කලාපය මගින් මෙම විධිවිධානවලින් සමහරක් සහිත ජාතික ආරක්‍ෂක නීතියක් පැනවිය යුතු විය. 2019 වර්ෂය - 2020 වර්ෂය විරෝධතා සහ නීතිය සම්මත කිරීමට පෙර, 23 වන වගන්තිය තෘප්තිමත් කිරීමට හොංකොං ව්‍යවස්ථාදායක සභාව විසින් 2003 දරන ලද උත්සාහයක් මහජන පෙලපාලි වලින් පසුව අසාර්ථක විය. 2003 වර්ෂයේ උත්සාහය සහ 2020 වර්ෂයේ නීති සම්පාදනය යන දෙකම සිදු වූයේ නව කොරෝනා වයිරසයක් (පිළිවෙලින් SARS සහ COVID-19 ) පුපුරා යාමේදීය, එය විරෝධතාකරුවන්ගේ සහ බලධාරීන්ගේ ක්‍රියාවන්ට බලපෑවේය. 23 වැනි වගන්තිය 2024 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේ දී ජාතික ආරක්‍ෂාව සුරැකීමේ ආඥාපනත බලාත්මක කිරීමත් සමඟ ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

එක්සත් රාජධානිය සහ අනෙකුත් රටවල් 26 ජාතික ආරක්ෂක නීතිය හෙළා දුටුවේය; එක්සත් රාජධානිය එය හැඳින්වූයේ 1984 වර්ෂයේ චීන-බ්‍රිතාන්‍ය ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශනය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙසය, එය හොංකොං සඳහා වසර 50 ක් රඳවා තබා ගැනීමට ස්වයං පාලනයක් ලබා දුන්නේය. ජාතික ආරක්ෂක නීති පැනවීම ඕස්ට්‍රේලියාව, කැනඩාව, එක්සත් රාජධානිය සහ එක්සත් ජනපදය වැනි රටවල් විසින් හොංකොං සංක්‍රමණිකයන් සඳහා ලිහිල් සංක්‍රමණ නීති ඉදිරිපත් කිරීමට පියවර ගැනීමට පෙළඹුණි. මතභේදාත්මක නීතිය එහි 38 වැනි වගන්තිය කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇත, එහි සඳහන් වන්නේ නීතිය හොංකොං හි ස්ථිර පදිංචිකරුවන් නොවන අයට සහ එහි පදිංචිව නොසිටින අයටද අදාළ වන බවයි; මෙම විධිවිධානය ලෝකයේ සෑම පුද්ගලයෙකුටම අදාළ වන බව සමහරුන් විසින් අර්ථකථනය කර ඇත.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:චීන-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:නීතිය
ප්‍රවර්ගය:හොංකොං
ප්‍රවර්ගය:හොංකොං ජාතික ආරක්ෂක නීති
අශෝක රන්වල

**රංවල ආරච්චිගේ අශෝක සපුමල් රංවල** (), හෙවත් **අශෝක රංවල**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු 2024 නොවැම්බර් 21 සිට 2024 දෙසැම්බර් 13 දක්වා 22 වැනි කථානායකවරයා  ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහුගේ අධ්‍යාපන සුදුසුකම් සම්බන්ධයෙන් ඇතිවූ ආන්දෝලනාත්මක තත්ත්වය හේතුවෙන් කථානායක ධුරයට පත්වීමට දින 22කට පසු ඔහු එම ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට තීරණය කර තිබුණි. ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ කෙටිම කාලයක් කථානායක ධුරයේ දැරූ පුද්ගලයා ඔහු වෙයි. ඔහු ගම්පහ දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## දේශපාලන ජීවිතය 
අශෝක රන්වල ජාතික ජන බලවේගය (NPP) නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ දේශපාලනඥයෙකි.

ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ දහවන පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක ලෙස ද පත් වූ අතර එම ධුරය රටේ තුන්වන උසස් රාජ්‍ය තනතුරක් ලෙස සැලකේ.

2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහුගේ අධ්‍යාපන සුදුසුකම් සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ විවාදයක් හේතුවෙන් ඔහු කථානායක ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය.

ඔහුට ජපානයේ වාසෙදා විශ්වවිද්‍යාලය සමඟ සම්බන්ධ පර්යේෂණ ආයතනයකින් ලබාගත් බව කියන ආචාර්ය උපාධියක් සම්බන්ධයෙන් ද මෙම විවාදය උද්ගත විය.

## විවාද සහ සිදුවීම් 
2025 දෙසැම්බර් 11 දින සපුගස්කන්ද ප්‍රදේශයේ සිදුවූ රථ අනතුරක් සම්බන්ධයෙන් අශෝක රන්වලගේ නම පුවත්මාධ්‍යවල වාර්තා විය.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
මුඩග් කලාපය, සෝමාලියාව

**මුඩුග්** යනු උතුරු-මැද සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි ( *ගොබෝල්* ). 2005 වන විට මුඩුග් හි ජනගහනය 131,455 කි.

භෞතික විද්‍යාත්මකව, මුඩග් බටහිරින් ඉතියෝපියාවෙන් ද,  උතුරින් සහ දකුණින් පිළිවෙලින් නුගල් සහ ගල්ගුඩුඩ් යන සෝමාලියානු ප්‍රදේශවලින් සහ නැගෙනහිරින් ඉන්දියන් සාගරයෙන් මායිම් වේ. පළාත් අගනුවර ගල්කායෝ ය.

මුඩග් හි දකුණු අර්ධය සහ ගල්ගාදූඩ් ප්‍රදේශය විසින් ගල්මුඩුග් ප්‍රාන්තය පිහිටුවා ඇත, එය සෝමාලියාවේ තාවකාලික ව්‍යවස්ථාව මගින් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි විශාල සෝමාලියාවේ ෆෙඩරල් ජනරජය තුළ ස්වයං පාලන රාජ්‍යයක් ලෙස සලකයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ගලගුඩුඩ් කලාපය, සෝමාලියාව

**ගලගුඩුඩ්** () හෝ *ගෙල්ගුඩුඩ්* යනු මධ්‍යම සෝමාලියාවේ ගල්මුඩුග් ප්‍රාන්තයේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*). එහි පරිපාලන අගනුවර දුස්මරෙබ් වේ. කලාපයේ විශාලතම නගරය වන්නේ කලාපයේ මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති එල් බුර් ය.

ගල්ගුඩුඩ් මායිම් වන්නේ ඉතියෝපියාව, මුඩුග්හි සෝමාලි ප්‍රදේශය; හිරාන්, මැද ෂෙබෙල් (ෂබීල්ලාහ ඩෙක්ස්) සහ ඉන්දියන් සාගරය. මෙම කලාපයේ විශාලතම වංශය වන්නේ හාවියේ විශේෂයෙන්ම මුරුසාඩ් උපවංශයයි. අබ්ගාල් සහ හබාර් ගිදිර් උපකුලයන් ද ප්‍රමුඛ වේ.

සෝමාලියා ෆෙඩරල් ජනරජයේ තාවකාලික ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි, විශාල සෝමාලියා ජනරජය තුළ ස්වයං පාලන රාජ්‍යයක් ලෙස සලකන, 2016 වන විට ගල්ගාඩුඩ් සහ මුඩුග් කලාපය ගල්මුඩුග් ප්‍රාන්තය පිහිටුවන ලදී.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata
නුගල් කලාපය, සෝමාලියාව

**නුගල්** (), සම්ප්‍රදායිකව **නුගලීඩ්-බාරි** හෝ **බාරි-නුගාල්** යන අරුතින් නැගෙනහිර නුගාල්, හෝ **නුගාල් ක්ෂග්ගීදා හූස්** යන්නෙහි තේරුම *පහළ නුගාල්* ලෙස හැඳින්වේ, උතුරු සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*). 

එය බටහිරින් සූල්, උතුරින් බාරි සහ දකුණින් මුඩුග් සහ ඉතියෝපියාවේ සෝමාලි කලාපයට මායිම් වේ. සෝමාලියානු මුහුද නැගෙනහිරින් පළාත දෙපස පිහිටා ඇත. 1970 ගණන්වලදී, නුගාල් සූල් පළාත සමඟ නුගාල් නමින් තනි පළාතක් ලෙස ඒකාබද්ධ කරන ලදී. ජමාක් කුමාර සයිස් ට අනුව, නුගල් හි නැගෙනහිර කොටස් නුගල් සජීඩා හූස් හෝ නුගල් සීබහීඩා හූස් ලෙස හැඳින්වේ, එනම් පිළිවෙළින් *පහත් නුගල්* සහ *පහළ වෙරළබඩ නුගල්* යන්නයි.  නුගල් කේන්ද්‍රගත වී ඇත්තේ ස්වයං පාලන පුන්ට්ලන්ඩ් සාර්ව කලාපයේ අගනුවර ලෙස ක්‍රියා කරන ගරෝවේ ය . ගරෝවේ සිට නැඟෙනහිර දෙසට නුගාල් නිම්නයේ කොටස් සාම්ප්‍රදායිකව බරි-නුගලීඩ් හෝ බරි-නුගාල් ලෙසින් හැඳින්වෙන අතර, ඉයා තැනිතලාවට අභිසාරී වන නිම්නයේ කොටස් *ජෙඩ්නුගාල්* ලෙස හැඳින්වේ. එසේ වුවද, *නුගාල් නිසියාකාරව* සම්ප්‍රදායිකව ගැරෝවේ බටහිරින් පිහිටි නිම්නයේ කොටස් වලට යොමු වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මධ්‍යම ශෙබෙලේ කලාපය, සෝමාලියාව

**මධ්‍යම ශෙබෙලේ** () යනු දකුණු සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*).

එය උතුරින් හිරාන්, නැගෙනහිරින් ගල්ගාඩුඩ්, දකුණින් ඉන්දියන් සාගරය සහ බටහිරින් පහළ ෂබෙල් කලාපය සහ මොගඩිෂු අගනුවර මායිම් වේ. ශෙබෙලේ ගඟ ද මෙම කලාපය හරහා ගමන් කරයි.

මධ්‍යම ශෙබෙලේ ප්‍රදේශය 2016 වන විට හර්ෂබෙල් ප්‍රාන්තය පිහිටුවන ලදී, එය සෝමාලියා ෆෙඩරල් ජනරජයේ තාවකාලික ව්‍යවස්ථාව මගින් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි විශාල සෝමාලියාවේ ෆෙඩරල් ජනරජය තුළ ස්වයං පාලන රාජ්‍යයක් ලෙස සලකයි.

රේඩියෝ අසල් රේඩියෝ අසල් යනු සෝමාලියාවේ හිර්-ෂාබෙල් ප්‍රාන්තයේ ජොහාර් නගරයේ අගනුවර පිහිටි පුද්ගලික ගුවන් විදුලියකි. Radio Asal යනු දේශීය ගුවන් විදුලි 88.6 MHz jowhar-somali වේ. 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බනාදීර් කලාපය, සෝමාලියාව

**බනාදීර්** () යනු ගිනිකොනදිග සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*). එය අගනුවර ලෙස සේවය කරන මොගඩිෂු නගරයට සමාන ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි. ප්‍රාන්ත හයෙන් එකකටවත් අයිති නැති රටේ එකම කලාපය එයයි. එය වයඹ දෙසින් ෂබෙල් ගඟෙන් සහ ගිනිකොන දෙසින් ඉන්දියන් සාගරයෙන් මායිම් වේ.  සෝමාලියාවේ කුඩාම පරිපාලන කලාපය වුවද, එය 2014 දී 1,650,227 ( අභ්‍යන්තරව අවතැන් වූවන් 369,288 ඇතුළුව) ලෙස ඇති විශාලතම ජනගහනය ඇත.

*බනාදීර්* යන පදයේ භෞමික ප්‍රමාණය සහ විෂය පථය එහි ඉතිහාසය පුරා නිර්වචනයෙන් වෙනස් වී ඇති අතර, මධ්‍යතන යුගයේ භාවිතය මගින් බනාදීර් උතුරේ හොබියෝ සිට සැතපුම් සිය ගණනක් දක්වා විහිදෙන මොගඩිෂු ට යාබද විශාල වෙරළ තීරයන් දක්වා විහිදේ. බනාදීර් යන්නෙහි අරුත අභ්‍යන්තරයේ මැද භාගයේ හර්ෂබෙල් කලාපය දෙසට ව්‍යාප්ත කළ මුල් නූතන යුගය, සමහර විට භාවිතයේ සම්මත නොවන වැරදි නාමය මොගඩිෂු නගරය සමඟ හුවමාරු කළ හැකි සමකාලීන යුගය දක්වා. මෙම බනාදීර් මහ නගර සභාව උතුරින් හර්ෂබෙල් සහ නිරිත දෙසින් නිරිත දෙසින් මායිම් වී ඇති අතර, නගර සභාවක් සහ කලාපයක් ලෙස හඳුන්වන *ගොබෝල්* යන දෙකම වන එකම සෝමාලියානු *ගොබෝල්* (පරිපාලන කලාපය) වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
පහල ශෙබෙලේ කලාපය, සෝමාලියාව

**පහල ශෙබෙලේ** () යනු දකුණු සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*).

පහල ශෙබෙලේ මායිම් වන්නේ බනාදීර්, මැද ෂබෙල් (ෂබීල්ලාහා ඩීක්සේ), හිරාන්, බොක්ක, මැද ජුබ්බා (ජුබ්බාදා ඩෙක්සේ) සහ සෝමාලි මුහුදෙනි. එය නම් කර ඇත්තේ එය හරහා ගමන් කරන ෂෙබෙල් ගඟ අනුව ය.

1984 දක්වා, ප්‍රදේශ නැවත පැවරූ විට, එය විශාල බෙනාඩිර් කලාපයේ කොටසක් වූ අතර එහි අගනුවර මොගඩිෂු විය. මර්කා දැන් පහල ශෙබෙලේ අගනුවරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බකූල් කලාපය, සෝමාලියාව

**බකූල්** () යනු නිරිතදිග සෝමාලියාවේ (ගොබෝල්) කලාපයකි. 

එහි මායිම් වන්නේ හයිරාන්, බේ සහ ගෙඩෝ යන සෝමාලියානු ප්‍රදේශ වලිනි.

බකූල්, ගෙඩෝ, බොක්ක සහ ජුබ්බදා ඩෙක්ස් (මධ්‍යම ජුබා) කලාපයේ බොහෝ කොටස්, 1980 ගණන්වල මැද භාගයේදී බෙදුණු පැරණි ඉහළ කලාපයේ කොටසක් විය. හුදුර් නගරය කලාපයේ පරිපාලන අගනුවර වේ.

2014 මාර්තු මාසයේදී සෝමාලියානු සන්නද්ධ හමුදා AMISOM සමඟ ඉතියෝපියානු බලඇණියක සහාය ඇතිව අල්-ෂබාබ් සටන්කාමී කණ්ඩායමෙන් බකූල් පළාතේ හුදූර් අගනුවර නැවත අල්ලා ගත්හ. මෙම ප්‍රහාරය තම පාලනය යටතේ පවතින දකුණු සෝමාලියාවේ ඉතිරි ප්‍රදේශවලින් කැරලිකාර කණ්ඩායම ඉවත් කිරීම සඳහා මිත්‍ර හමුදා විසින් තීව්‍ර කරන ලද හමුදා මෙහෙයුමක කොටසකි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බේ කලාපය, සෝමාලියාව

**බොක්ක** () යනු දකුණු සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*).

එය මායිම් වන්නේ බකූල්, හිරාන්, පහළ ෂෙබෙල් (ෂබීල්ලාහ හූස්), මධ්‍යම ජුබා (ජුබ්බාදා ඩෙක්සේ) සහ ගෙඩෝ යන සෝමාලියානු ප්‍රදේශ වලිනි.

බයිඩෝවා පැරණි ඉහළ ජුබා කලාපයේ අගනුවර වූ අතර, වර්තමානයේ ගෙඩෝ, බකූල් සහ මැද ජුබා කලාපයේ බොහෝ කොටස් ද ඇතුළත් වේ. වත්මන් ප්‍රදේශ 1970 ගණන්වල එවකට පාලක හමුදා පාලනය විසින් නිර්මාණය කරන ලදී. බොක්කෙහි අගනුවර බයිඩෝවා වේ.

2006 දෙසැම්බර් අගදී සෝමාලියාව ඉතියෝපියානු ආක්‍රමණය අතරතුර, ආක්‍රමණික ඉතියෝපියානු හමුදාව සහ ඉස්ලාමීය අධිකරණ සංගමය අතර දින නවයක් පුරා පැවති දරුණු, සමගාමී සටන් මාලාවක් බේ කලාපය දුටුවේය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ගෙඩෝ කලාපය, සෝමාලියාව

**ගෙඩෝ** () යනු දකුණු සෝමාලියාවේ ජුබාලන්ඩ් හි පරිපාලන කලාපයකි (ගොබෝල්). එහි ප්‍රාදේශීය අගනුවර වන්නේ ගාර්බහාරි ය . මෙම කලාපය 1974  තුළ පිහිටුවන ලද අතර ඉතියෝපියාවේ ඔගඩන්, කෙන්යාවේ ඊසානදිග පළාත සහ සෝමාලි ප්‍රදේශ වන බකූල්, බේ, ජුබ්බදා ඩෙක්සේ (මධ්‍යම ජුබා) සහ ජුබ්බදා හූස් (පහළ ජුබා) මායිම් වේ. නැගෙනහිර. 1890 සිට 1960 දක්වා අප්‍රිකාවේ යටත් විජිත යුගයේ හැත්තෑ වසරෙන් අඩක් තුළ ජුබ්බා ගඟට බටහිරින් පිහිටි ගෙඩෝ හි දකුණු ප්‍රදේශ පැරණි බ්‍රිතාන්‍ය ට්‍රාන්ස්-ජුබා කලාපයේ කොටසක් විය. බ්‍රිතාන්‍යයන් සහ ඉතාලි ජාතිකයන් මෙම ප්‍රදේශය සම්බන්ධයෙන් දෙවරක් සටන් කළහ.

ප්‍රාදේශීය අගනුවර ගර්බහාරේ ය. මාරේහාන් (ඩැරෝඩ්) ආර්ථික, දේශපාලනික සහ යුධමය වශයෙන් ආධිපත්‍යය දරන අතර සියලුම දිස්ත්‍රික්ක පුරා පාලනය කරයි.ගෙඩෝ හි මැරේහන් *ගුරි* ('මුල් වැසියන්') සහ *ගල්ටි* ('නව පදිංචිකරුවන්') අතර බෙදී ඇත.  බලය සහ සම්පත් සම්බන්ධයෙන් *ගුරි-ගල්ටි* ගැටුම් බහුලව දක්නට ලැබේ, විශේෂයෙන්ම ලුක්, බෙලට් හාවෝ, සහ බාර්දෙරේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
පහල ජුබා කලාපය, සෝමාලියාව

**පහළ ජුබා** () යනු දකුණු සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*). කිස්මායෝ හි අගනුවර සමඟ, එය ස්වාධීන ජුබාලන්ඩ් කලාපයේ පිහිටා ඇත. එහි හරිත වනාන්තර සහ සිංහයන්, ජිරාෆ්, හිපෝ, කිඹුලන් සහ හයිනා ඇතුළු වන සතුන් ඇත.

පහළ ජුබා මායිම් වන්නේ කෙන්යාව, ගෙඩෝ හි සෝමාලියානු ප්‍රදේශ, මැද ජුබා (ජුබ්බදා ඩෙක්සේ) සහ සෝමාලි මුහුදයි. පළාත නම් කර ඇත්තේ එය හරහා ගොස් ගූබ්වේන්හිදී සෝමාලි මුහුදට ගලා යන ජුබ්බා නදිය අනුව ය. ලග් බඩනා ජාතික වනෝද්‍යානය පහළ ජුබා හි පිහිටා ඇත.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
මධ්‍යම ජුබා කලාපය, සෝමාලියාව

**මධ්‍යම ජුබා** () යනු දකුණු සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*). එහි අගනුවර බුවාලේ සමඟින්, එය ස්වාධීන ජුබාලන්ඩ් කලාපයේ පිහිටා ඇත.

මැද ජුබා මායිම් වන්නේ ගෙඩෝ, බොක්ක, පහළ ෂෙබෙල් (ෂබෙල්ලාහ හූස්), පහළ ජුබා (ජුබ්බාඩා හූස්) සහ ඉන්දියන් සාගරයේ සෝමාලි ප්‍රදේශවලින් ය. මෙම කලාපය නම් කර ඇත්තේ එය හරහා ගලා යන ජුබ්බා ගඟ නිසාය.

කලාපයේ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයක් ඇති අතර එහි නිෂ්පාදන වන්නේ තල, ඉරිඟු, මෙනේරි, බෝංචි සහ විශාල පලතුරු ය.

සටන්කාමී ඉස්ලාමීය අන්තවාදී කණ්ඩායමක් වන අල්-ෂබාබ් විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කරන සෝමාලියාවේ එකම කලාපය මැද ජුබා වේ. 2022 වන විට, උපජාතික කලාප 1,790 කින් අඩුම මානව සංවර්ධන දර්ශක ලකුණු ඇත්තේ මැද ජුබා ය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
හිරාන් කලාපය, සෝමාලියාව

**හිරාන්** () යනු මධ්‍යම සෝමාලියාවේ සහ හර්ෂබෙල් ප්‍රාන්තයේ කොටසක (*ගොබෝල්*) පරිපාලන කලාපයකි.

හිරාන් මායිම් වන්නේ ඉතියෝපියාවේ සෝමාලි කලාපය (හෝ 1908 සම්මුති රේඛාව)  වයඹ දෙසින්, සෝමාලි පළාත් ඊසාන දෙසින් ගල්ගුඩුඩ්, දකුණින් මැද ෂෙබෙල් (ෂබීල්ලාහා ඩෙක්සේ), පහළ ෂෙබෙල්ලා (ෂබෙල්ලාහ තීක්) නිරිත දෙසින්, සහ බටහිරින් බොක්ක සහ බකූල්. එය ආසන්න වශයෙන් වර්ග කිලෝ මීටර 31,510 කි. ෂෙබෙල් ගඟ ඉතියෝපියාවේ සිට හිරාන් වෙත ගලා බසී, පළාත් අගනුවර වන බෙලෙඩ්වේන් හරහා ගමන් කරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
බාරි කලාපය, සෝමාලියාව

**බාරි** () යනු ඊසානදිග සෝමාලියාවේ පරිපාලන කලාපයකි (*ගොබෝල්*)  දිස්ත්‍රික්ක හයකින් සමන්විත වේ: කණ්ඩාල, ඉස්කුෂුබන්, අළුඋලා, බොසාසෝ, බන්ඩාර් බෙලිලා සහ කාර්ඩෝ.

එය බටහිරින් සූල් සහ සනාග්, දකුණින් නුගල්, උතුරින් ඒඩන් බොක්ක සහ නැගෙනහිරින් ගාර්ඩාෆුයි සමුද්‍ර සන්ධියෙන් මායිම් වේ. එය අප්‍රිකාවේ අං කෙළවරේ පිහිටා ඇත. එහි නම බාරි යන්නෙහි තේරුම සෝමාලි භාෂාවෙන් *නැගෙනහිර* යන්නයි.

භූමි ප්‍රමාණය අනුව, බාරි යනු සෝමාලියා ෆෙඩරල් ජනරජයේ විශාලතම පළාතයි. මෙම කලාපයේ උසම ස්ථානය වන්නේ බහායා කන්දයි, එය මීටර් 2120 ක උන්නතාංශයක් සහිත සෝමාලියාවේ තුන්වන උසම කන්දයි; අනෙකුත් කැපී පෙනෙන කඳු මුදුන් වලට කාර්කාර් සහ කැල් මිස්කාඩ් කඳු ඇතුළත් වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ලිංගික දිශානතිය

යම් පුද්ගලයෙකු ලිංගිකව ආකර්ශනය වන්නේ කුමන ලිංගිකත්වය හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සහිත පුද්ගලයන්ටද යන්න අනුව **ලිංගික දිශානතිය** හෝ **ලිංගික නැඹුරුව** අර්ථ දැක්වේ. 

විරුද්ධ ලිංගිකයන් හෝ විරුද්ධ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහිත පුද්ගලයින්ට ආකර්ෂණය වීම විෂමලිංගිකතාව ලෙසත්, තමාගේම ලිංගිකත්වය හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය සහිත පුද්ගලයින්ට ආකර්ෂණය වීම සමලිංගිකතාව ලෙසත්, ස්ත්‍රී සහ පුරුෂ යන ලිංගිකත්ව දෙකටම (හෝ සමාජභාවයන් එකකට වැඩි ප්‍රමාණයකට) ඇති ආකර්ෂණය ද්විලිංගිකතාව ලෙසත් හැඳින්වේ. මීට අමතරව, ඇතැම් විට හතරවන කාණ්ඩය ලෙස කිසිම පුද්ගලයෙකු කෙරෙහි ලිංගික ආකර්ෂණයක් නොමැති වීම හෙවත් අලිංගිකතාව ඇතුලත් කෙරේ.

## ආශ්‍රිත
හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම

**හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම** (; උපත 1973 පෙබරවාරි 15 ඒ මහතා 2024 සිට 2025 දක්වා මුදල් සහ ක්‍රමසම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඒ මහතා හිටපු ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
පළමුවන අනුර කුමාර දිසානායක කැබිනට් මණ්ඩලය

**පළමුවන අනුර කුමාර දිසානායක අමාත්‍ය මණ්ඩලය** යනු, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් නායකත්වය සැපයෙන, ශ්‍රී ලංකාවෙහි  35වන මධ්‍යම රජය  විය. 2024 ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව, මෙය පිහිටුවන ලදි. තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත වූ මෙම කැබිනට්ටුව, 2024 නොවැම්බර් මාසයේදී මහ මැතිවරණයෙන් පසු විසුරුවා හරිනු ලැබේ.

## කැබිනට් අමාත්‍යවරු
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 43(1) වගන්තිය යටතේ පත් කරන ලද අමාත්‍යවරු. කැබිනට් මණ්ඩලයේ සාමාජිකයන් මෙසේයː 

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය
ෆ්‍රී ස්ටේට් පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**ෆ්‍රී ස්ටේට්**, කලින් **ඔරේන්ජ් ෆ්‍රී ස්ටේට්** ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාතකි. එහි අගනුවර වන්නේ දකුණු අප්‍රිකාවේ අධිකරණ අගනුවර වන බ්ලූම්ෆොන්ටේන් ය. එහි ඓතිහාසික මූලාරම්භය ඔරේන්ජ් ෆ්‍රී ස්ටේට් නමින් හැඳින්වෙන බෝයර් ජනරජයේ සහ පසුව ඔරේන්ජ් ෆ්‍රී ස්ටේට් පළාතේ පිහිටා ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-කථා කරන රටවල් සහ බලප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:සූලූ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Tswana-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Afrikaans-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
වයඹ පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**වයඹ** යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාතකි . එහි අගනුවර මහිකෙන්ග් ය. පළාත පිහිටා ඇත්තේ ප්‍රධාන ජනගහන මධ්‍යස්ථානයට බටහිරින් සහ ගෞටෙන්ග් පළාතට සහ බොට්ස්වානාට දකුණින් ය.

ප්‍රවර්ගය:Afrikaans-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Tswana-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
බටහිර කේප් පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**බටහිර කේප්** යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාතක් වන අතර එය රටේ නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර 129,449 (වර්ග සැතපුම් 49,981) භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් පළාත් නවයෙන් හතරවන විශාලතම වේ, සහ තුන්වන වැඩිම ජනගහනය සහිත, ඇස්තමේන්තුගත (2020 දී) මිලියන 7 ජනගහනයක්  මෙම වැසියන්ගෙන් තුනෙන් දෙකක් පමණ ජීවත් වන්නේ පළාත් අගනුවර වන කේප් ටවුන් හි අගනගරයේ ය. බටහිර කේප් 1994 දී පැරණි කේප් පළාතේ කොටසකින් නිර්මාණය කරන ලදී. විශාලතම නගර දෙක වන්නේ කේප් ටවුන් සහ ජෝර්ජ් ය.
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: postscript
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Afrikaans-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ගවුටෙන්ග් පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**ගවුටෙන්ග්**, දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාත් නවයෙන් එකකි. හයිවෙල්ඩ් හි පිහිටා ඇති ගවුටෙන්ග් දකුණු අප්‍රිකාවේ භූමි ප්‍රමාණය අනුව කුඩාම පළාත වේ. ගවුටෙන්ග් රටේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 1.5%ක් පමණක් වුවද, එය ජාතික ජනගහනයෙන් හතරෙන් පංගුවකට (26%) වැඩි ප්‍රමාණයක් සිටින දකුණු අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ පළාත වේ;  2022 වසරේ මැද ඇස්තමේන්තු වලට අනුව පළාත් ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් මිලියන 16.1 ක් විය. ඉහළ නාගරීකරණය වී ඇති, පළාතේ රටේ විශාලතම නගරය වන ජොහැන්නස්බර්ග් අඩංගු වේ. ගවුටෙන්ග් දකුණු අප්‍රිකාවේ ධනවත්ම පළාත වන අතර දකුණු අප්‍රිකාවේ මූල්‍ය කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙස සැලකේ; මූල්‍ය ක්‍රියාකාරකම් බොහෝ දුරට ජොහැන්නස්බර්ග්හි සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත. එහි පරිපාලන අගනුවර වන ප්‍රිටෝරියා සහ මිඩ්‍රන්ඩ්, වැන්ඩර්බිජ්ල්පාර්ක්, එක්ර්හුලේනි සහ ධනවත් සැන්ඩ්ටන් වැනි විශාල ප්‍රදේශ ද අඩංගු වේ. විශාලතම නගරය වන සොවෙටෝ ද මෙම පළාතේ දක්නට ලැබේ. දේශපාලනික වශයෙන්, එය දකුණු අප්‍රිකාවේ ANC සහ DA අතර ආසන්නතම තරඟකාරී පළාත වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:CS1 maint: bot: original URL status unknown
ක්වාසුලු-නටාල් පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**ක්වාසුලු-නටාල්** යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාතක් වන අතර එය 1994 දී රජය විසින් ක්වාසුලු හි සූලු බන්ටස්තානය ( සුලු හි "සුලුගේ ස්ථානය") සහ නටල් පළාත ඒකාබද්ධ කරන විට නිර්මාණය කරන ලදී.

එය ඉන්දියානු සාගරයේ දිගු වෙරළ තීරයක් සමඟ රටේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටා ඇත. එය තවත් පළාත් තුනක් සහ මොසැම්බික්, එස්වාටිනි සහ ලෙසෝතෝ යන රටවල් සමඟ දේශසීමා බෙදා ගනී. එහි අගනුවර පීටර්මරිට්ස්බර්ග් වන අතර එහි විශාලතම නගරය ඩර්බන් ය, එය උප සහරා අප්‍රිකාවේ විශාලතම වරාය නගරය ද වේ. එය දකුණු අප්‍රිකාවේ ගවුටෙන්ග් ට පසු දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත පළාත වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:සූලූ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ලිම්පෝපෝ පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**ලිම්පෝපෝ** යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ උතුරු දෙසින් පිහිටි පළාතයි. එය නම් කර ඇත්තේ පළාතේ බටහිර සහ උතුරු මායිම් වන ලිම්පෝපෝ ගඟ අනුව ය. ලිම්පෝපෝ යන පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ කඳුකර ප්‍රදේශයේ පදිංචි වූ හොසි රිවොම්බෝගේ නායකත්වයෙන් යුත් සොංගා පදිංචිකරුවන් කණ්ඩායමක් වන රිවොම්බෝ (ලිවොම්බෝ/ලෙබොම්බෝ) වෙතින් වන අතර එම ප්‍රදේශය ඔවුන්ගේ නායකයාගේ නමින් නම් කරන ලදී. ලෙබොම්බෝ කඳු ද ඔවුන්ගේ නමින් නම් කර ඇත. ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය වෙන්ඩා ප්‍රජාවන් විසින් මෙම ගංගාව වෙඹේ ලෙස හැඳින්වේ. පළාතේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය පොලොක්වානේ වන අතර පළාත් ව්‍යවස්ථාදායකය ලෙබොවක්ගොමෝ හි පිහිටා ඇත.

පළාත සෑදී ඇත්තේ ලෙබෝව, ගසන්කුලූ සහ වෙන්ඩා යන පැරණි නිජබිම් තුනකින් සහ හිටපු ට්‍රාන්ස්වාල් පළාතේ කොටසකිනි. ලිම්පෝපෝ පළාත 1994 දකුණු අප්‍රිකානු මහ මැතිවරණයෙන් පසු පළාත් නවයෙන් එකක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී. පළාතේ නම මුලින්ම "උතුරු ට්‍රාන්ස්වාල්" වූ අතර පසුව 1995 ජූනි 28 දින "උතුරු පළාත" ලෙස වෙනස් විය, තවත් පළාත් දෙකක් සමඟ. පසුව 2002 දී ලිම්පෝපෝ පළාත ලෙස නම නැවත වෙනස් කරන ලදී. ලිම්පෝපෝ ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් තුනකින් සමන්විත වේ: පේඩි, සොංගා සහ වෙන්ඩා.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
එම්පුමලන්ගා පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**එම්පුමලන්ගා** යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාත් නවයෙන් එකකි. නමේ තේරුම "නැගෙනහිර" හෝ වචනාර්ථයෙන් "සූර්යයා නැඟෙන ස්ථානය" යන්නයි. එම්පුමලන්ගා පිහිටා ඇත්තේ නැගෙනහිර දකුණු අප්‍රිකාවේ, එස්වාටිනි සහ මොසැම්බික් මායිම් වේ. එය උතුරින් ලිම්පෝපෝ, බටහිරින් ගවුටෙන්ග්, නිරිත දෙසින් නිදහස් රාජ්‍යය සහ දකුණින් ක්වාසුලු-නටාල් යන දකුණු අප්‍රිකානු පළාත් සමඟ මායිම් බෙදා ගනී. අගනුවර ම්බම්බෙලා වේ.

## යොමු කිරීම්
උතුරු කේප් පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**උතුරු කේප්** දකුණු අප්‍රිකාවේ විශාලතම සහ වඩාත්ම විරල ජනාකීර්ණ පළාත වේ. එය නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1994 දී කේප් පළාත දෙකඩ වූ අවස්ථාවේදීය. එහි අගනුවර කිම්බර්ලි ය. එයට කලහාරි මැණික්බොක් ජාතික වනෝද්‍යානය, ක්ගලගාඩි ට්‍රාන්ස්ෆ්‍රොන්ටියර් උද්‍යානය හි කොටසක් සහ බොට්ස්වානා සමඟ බෙදාගත් ජාත්‍යන්තර උද්‍යානයක් ඇතුළත් වේ. එයට අග්‍රබීස් ඇල්ල සහ කිම්බර්ලි සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් බේ හි දියමන්ති පතල් කලාප ද ඇතුළත් වේ.

බටහිරින් පිහිටි නමක්වාලන්ඩ් කලාපය එහි නමක්වාලන්ඩ් ඩේසි සඳහා ප්‍රසිද්ධය. මහා කරෝ ප්‍රදේශයේ දකුණු දිග නගර වන ඩී ආර් සහ කෝල්ස්බර්ග් ජොහැන්නස්බර්ග්, කේප් ටවුන් සහ ග්කෙබර්හා අතර ප්‍රධාන ප්‍රවාහන නෝඩ් වේ. කුරුමන් ඊසාන දෙසින් සොයා ගත හැකි අතර එය මිෂන් ස්ටේෂන් ලෙස හැඳින්වේ. එය ආටේෂියන් වසන්තය සහ කුරුමාන්ගේ ඇස සඳහා ද ප්‍රසිද්ධය. ඔරේන්ජ් ගඟ පළාත හරහා ගලා බසින අතර, ගිනිකොන දෙසින් නිදහස් රාජ්‍යය සමඟ සහ වයඹ දෙසින් නැමීබියාව සමඟ මායිම් සාදයි. උපින්ග්ටන් අසල ශුෂ්ක කලාපයේ බොහෝ මිදි වතු සඳහා ජලය සැපයීම සඳහා ද මෙම ගංගාව භාවිතා වේ.
ප්‍රවර්ගය:Tswana-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Afrikaans-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
සෙනෝන්

**සෙනෝන්** යනු රසායනික මූලද්‍රව්යයකි; එහි **Xe** සංකේතය සහ පරමාණුක ක්‍රමාංකය 54 ඇත. එය ඝන, අවර්ණ, ගන්ධ රහිත උච්ච වායුවකි. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතික්‍රියාශීලී නොවන නමුත්, එය සංස්ලේෂණය කළ පළමු උච්ච වායු සංයෝගය වන සෙනෝන් හෙක්සාෆ්ලෝරෝප්ලැටිනේට් සෑදීම වැනි රසායනික ප්‍රතික්‍රියා කිහිපයකට භාජනය විය හැක.

සෙනෝන් ෆ්ලෑෂ් ලාම්පු සහ චාප ලාම්පු, සහ සාමාන්‍ය නිර්වින්දකයක් ලෙස භාවිතා කරයි. පළමු එක්සයිමර් ලේසර් සැලසුම ලේසිං මාධ්‍යය ලෙස සෙනෝන් ඩයිමර් අණුවක් (Xe 2 ) භාවිතා කරන ලදී, සහ පැරණිතම ලේසර් මෝස්තර පොම්ප ලෙස සෙනෝන් ෆ්ලෑෂ් ලාම්පු භාවිතා කරන ලදී. සෙනෝන් උපකල්පිත දුර්වල අන්තර්ක්‍රියා කරන දැවැන්ත අංශු සෙවීමට සහ අභ්‍යවකාශ යානාවල අයන තෙරපුම් සඳහා ප්‍රචාලකයක් ලෙසද භාවිතා කරයි.

ස්වභාවිකව ඇති සෙනෝන් ස්ථායී සමස්ථානික හතකින් සහ දිගුකාලීන විකිරණශීලී සමස්ථානික දෙකකින් සමන්විත වේ. අස්ථායී සෙනෝන් සමස්ථානික 40කට වඩා විකිරණශීලී ක්ෂය වීමකට ලක් වන අතර සෙනෝන්හි සමස්ථානික අනුපාත සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ මුල් ඉතිහාසය අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා වැදගත් මෙවලමකි. විකිරණශීලී සෙනෝන්-135 නිපදවනු ලබන්නේ අයඩින්-135 ( න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයේ නිෂ්පාදනයක්) වෙතින් බීටා ක්ෂය වීම මගින් වන අතර න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල වඩාත්ම වැදගත් (හා අනවශ්‍ය) නියුට්‍රෝන අවශෝෂක වේ.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* *වීඩියෝ ආවර්තිතා වගුවේ* සෙනෝන් (නොටින්හැම් විශ්ව විද්‍යාලය)
* USGS ආවර්තිතා වගුව - Xenon 
* EnvironmentalChemistry.com - Xenon
* ශ්‍රීමත් විලියම් රැම්සේගේ නොබෙල් ත්‍යාග දේශනය (1904)

ප්‍රවර්ගය:රසායනික මූලද්‍රව්‍ය
ප්‍රවර්ගය:ECHA InfoCard ID from Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Drugs not assigned an ATC code
නැගෙනහිර කේප් පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**නැගෙනහිර කේප්** දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාත් නවයෙන් එකකි. එහි අගනුවර භිෂෝ වන අතර එහි විශාලතම නගරය ගකෙබෙර්හා (පෝර්ට් එලිසබෙත්) වේ. එහි දේශගුණය සහ දහනව වන සියවසේ නගර නිසා එය සංචාරකයින් සඳහා පොදු ස්ථානයකි. එය නෙල්සන් මැන්ඩෙලා ඇතුළු බොහෝ වර්ණභේද විරෝධී ක්‍රියාකාරීන්ගේ නිවහනක් ලෙස ද ප්‍රසිද්ධය.

රටේ දෙවන විශාලතම පළාත (ව.කි.මී. 168,966) උතුරු කේප් වලින් පසුව, එය 1994 දී කේප් පළාතේ නැගෙනහිර කොටස සමඟින් ට්‍රාන්ස්කේයි සහ සිස්කේයි හි ෂෝසා නිජබිම් හෝ බන්ටස්තාන් වලින් පිහිටුවන ලදී. පළාතේ මධ්‍යම සහ නැගෙනහිර කොටස ආදිවාසී ෂෝසා ජනයාගේ සම්ප්‍රදායික නිවහන වේ. 1820 දී ෂෝසා රාජධානිය ලෙස හැඳින්වූ මෙම ප්‍රදේශය මුලින් එංගලන්තය, ස්කොට්ලන්තය සහ අයර්ලන්තයෙන් පැමිණි යුරෝපීයයන් විසින් පදිංචි කිරීමට පටන් ගත්හ. 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Afrikaans-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ යුද්ධ

**මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ යුද්ධ** () යනු ක්‍රිපූ 336 සිට 323 දක්වා මැසිඩෝනයේ III ඇලෙක්සැන්ඩර් විසින් සිදු කරන ලද ජයග්‍රහණ මාලාවකි. ඔවුන් ආරම්භ වූයේ III වන දාරියුස්ගේ පාලනය යටතේ වූ අචෙමනිඩ් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව සටන් සමඟිනි. ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ජයග්‍රහණ දාමයෙන් පසු, ඔහු ග්‍රීසියේ සිට දකුණු ආසියාවේ පන්ජාබ් ප්‍රදේශය දක්වා විහිදුණු ප්‍රාදේශීය නායකයින්ට සහ යුධ නායකයින්ට එරෙහිව ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. ඔහු මිය යන විට, ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රීසියේ බොහෝ ප්‍රදේශ පාලනය කළ අතර අචෙමනිඩ් ඊජිප්තුවේ බොහෝ ප්‍රදේශ ඇතුළුව යටත් කරගත් අචෙමනිඩ් අධිරාජ්‍යය; කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ මූලික සැලැස්මට අනුව ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය මුළුමනින්ම යටත් කර ගැනීමට ඔහු සමත් වූයේ නැත.

ඔහුගේ යුධ ජයග්‍රහණ තිබියදීත්, ඇලෙක්සැන්ඩර් Achaemenids පාලනයට කිසිදු ස්ථාවර විකල්පයක් ලබා නොදුන් අතර, ඔහුගේ අකල් මරණය ඔහු යටත් කරගත් විශාල භූමි ප්‍රදේශ ඩයාඩෝචි යුද්ධ ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන සිවිල් යුද්ධ මාලාවකට ඇද දැමීය.

ඇලෙක්සැන්ඩර් පුරාණ මැසිඩෝනියාවේ රජකම භාරගත්තේ ඔහුගේ පියා වන පිලිප් II ( r. 359-336 BC ). සිංහාසනයේ සිටි ඔහුගේ දශක දෙකක කාලය තුළ, පිලිප් II කොරින්ත් සංගමය යටතේ ග්‍රීසියේ ප්‍රධාන භූමියේ (මැසිඩෝනියානු ආධිපත්‍යය සහිත) *පොලීස්* (ග්‍රීක නගර රාජ්‍යයන්) එක්සත් කළේය. ඇලෙක්සැන්ඩර් දකුණු ග්‍රීක නගර රාජ්‍යවල කැරැල්ලක් මැඩපැවැත්වීම මගින් මැසිඩෝනියානු පාලනය ශක්තිමත් කිරීමට ඉදිරියට ගිය අතර උතුරේ නගර රාජ්‍යයන්ට එරෙහිව කෙටි නමුත් ලේ වැකි විනෝද චාරිකාවක් දියත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු අචෙමනිඩ් අධිරාජ්‍යය යටත් කර ගැනීමට ඔහුගේ සැලසුම් ක්‍රියාත්මක කිරීමට නැගෙනහිර දෙසට ගමන් කළේය. ග්‍රීසියේ සිට ඔහුගේ ජයග්‍රහණ ව්‍යාපාරය ඇනටෝලියාව, සිරියාව, ෆීනීසියාව, ඊජිප්තුව, මෙසපොතේමියාව, මහා ඉරානය, ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ ඉන්දියාව හරහා ව්‍යාප්ත විය. ඔහු තම මැසිඩෝනියානු අධිරාජ්‍යයේ මායිම් වර්තමාන පකිස්ථානයේ ටැක්සිලා නගරය දක්වා නැගෙනහිර දෙසට විහිදුවා.

ඔහුගේ මරණයට පෙර, ඇලෙක්සැන්ඩර් අරාබි අර්ධද්වීපයට මැසිඩෝනියානු මිලිටරි සහ වෙළඳ ව්‍යාප්තියක් සඳහා සැලසුම් කර ඇති අතර, පසුව ඔහු තම හමුදාවන් බටහිරින් කාර්තේජ්, රෝමය සහ අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයට හැරවීමට සැලසුම් කළේය. කෙසේ වෙතත්, ඩයඩෝචි (ඔහුගේ දේශපාලන ප්‍රතිවාදීන්) ඔහු මිය ගිය පසු මෙම සැලසුම් අත්හැර දැමීය; ඒ වෙනුවට, ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මරණයෙන් වසර කිහිපයක් ඇතුළත, ඩයඩෝචි එකිනෙකාට එරෙහිව හමුදා මෙහෙයුම් මාලාවක් ආරම්භ කළ අතර, මැසිඩෝනියානු අධිරාජ්‍යයේ භූමි ප්‍රදේශ ඔවුන් අතර බෙදා ගත් අතර, හෙලනිස්ටික් යුගයේ වසර 40 ක යුද්ධයක් ඇති කළේය.

## මූලාශ්‍ර
ඇන්ටිගුවා සහ බාබියුඩා හි ඉතිහාසය

### පූර්ව යටත් විජිත යුගය 
ඇන්ටිගුවාව ප්‍රථමයෙන් ජනාවාස කරන ලද්දේ පුරාවිද්‍යා යුගයේ ආදිවාසී දඩයම් එකතුකරන්නන් විසින් සිබෝනි නම් වූවන් විසිනි. කාබන් කාල නිර්ණය ක්‍රි.පූ. 3100 දී පමණ ආරම්භ වූ මුල්ම ජනාවාස ස්ථාපිත කර ඇත. ඔරිනොකෝ ගඟේ පහළින් සංක්‍රමණය වූ සෙරමික් යුගයට පෙර-කොලොම්බියානු අරවාක් කතා කරන සලාඩොයිඩ් මිනිසුන් ඔවුන්ගෙන් පසුව පත් විය. ප්‍රසිද්ධ ඇන්ටිගුවා කළු අන්නාසි (Ananas comosus), බඩ ඉරිඟු, බතල, මිරිස්, පේර, දුම්කොළ සහ කපු වැනි අනෙකුත් භෝග අතර කෘෂිකර්මාන්තය, වගාව හඳුන්වා දෙන ලදී. පසුව කැරිබ්වරු දිවයිනේ පදිංචි වූහ.

### යුරෝපීයන් පැමිණීම සහ වහල්භාවය 
ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1493 දී දූපත් දුටු පළමු යුරෝපීයයා විය.

ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් 1632 දී ඇන්ටිගුවාවේ පදිංචි විය; ආර්ථිකයට බලපෑ වහල් ක්‍රමය 1833 දී බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය තුළ අහෝසි කරන ලදී.

ලීවර්ඩ් දූපත් ජනපදයේ කොටසක්, ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා 1958 සිට 1962 දක්වා කෙටි කාලීන බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයේ කොටසක් විය.

1995 දී ලුයිස් සුළි කුණාටුවෙන් බාබුඩාවට දැඩි හානි සිදු විය.

වින්ස්ටන් බෝල්ඩ්වින් ස්පෙන්සර්ගේ එක්සත් ප්‍රගතිශීලී පක්ෂය (UPP) විසින් ජයග්‍රහණය කරන ලද 2004 ඇන්ටිගුවාන් මහ මැතිවරණයෙන් ABLP හි ඇන්ටිගුවා දේශපාලනයේ ආධිපත්‍යය අවසන් විය. වත්මන් අගමැති ගැස්ටන් බ්‍රවුන්ගේ නායකත්වය යටතේ 2018 හදිසි මැතිවරණයේදී ABLP ආසන 17 න් 15 ක් දිනා ගත්තේය.

2016 දී නෙල්සන්ගේ තටාකාංගනය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී.

පැයට කිලෝමීටර් 295 (පැයට සැතපුම් 185) දක්වා වේගයෙන් සුළං ගෙන ආ ඉර්මා සුළි කුණාටුවෙන් 2017 සැප්තැම්බර් මස මුලදී බාබුඩාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ විනාශ විය. අගමැති ගැස්ටන් බ්‍රවුන්ට අනුව, කුණාටුවෙන් දිවයිනේ ගොඩනැගිලි සහ යටිතල පහසුකම්වලින් 95% කට හානි හෝ විනාශ වූ අතර, බාර්බුඩාව "යන්තම් වාසයට සුදුසු" විය. දිවයිනේ සියලු දෙනාම පාහේ ඇන්ටිගුවා වෙත ඉවත් කරන ලදී. අවම වශයෙන් ඩොලර් මිලියන 100ක් වැය වෙතැයි ඇස්තමේන්තු කර තිබූ බාබුඩාවේ පහත නැවත ගොඩනැඟීමේ ප්‍රයත්නයන් මධ්‍යයේ, නිවැසියන්ට ඉඩම් මිලදී ගැනීමට ඉඩ දීමෙන් සියවස් පැරණි වාර්ගික ඉඩම් අයිතිය පිළිබඳ නීතිය අවලංගු කිරීමට සැලසුම් කරන බව රජය නිවේදනය කළේය. "ආපදා ධනවාදය" ප්‍රවර්ධනය කිරීම ලෙස විවේචනයට ලක් වූ පියවරකි.
## යොමු කිරීම්