open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ඔගුන් ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**ඔගුන් ප්‍රාන්තය** යනු නිරිතදිග නයිජීරියාවේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. නයිජීරියානු රාජ්‍යයක් ලෙස, ඔගුන් යනු ලෝහ සැකසුම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් ලාගෝස් ට පසු දෙවන වඩාත්ම කාර්මික රාජ්‍යය වේ. එය ලාගෝස් සහ ලෙක්කි හි වරායන් වෙත හොඳ මාර්ග සහ දුම්රිය සම්බන්ධතා ඇත. 1986 සාහිත්‍ය සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගලාභී වොලේ සොයින්කා ජීවත් වන්නේ ඔගුන් හි ය.

අබයකුටා යනු ඔගුන් ප්‍රාන්තයේ අගනුවර සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරයයි; ප්‍රාන්තයේ අනෙකුත් වැදගත් නගර අතරට ඉජෙබු රාජධානියේ අගනුවර වන ඉජෙබු-ඔඩේ සහ නයිජීරියාවේ ප්‍රමුඛතම කෝලා ගෙඩි වගා කරන්නා වන සගමු ඇතුළත් වේ. ඕගුන් ප්‍රාන්තය ප්‍රධාන වශයෙන් වැසි වනාන්තරවලින් වැසී ඇති අතර වයඹ දෙසින් ලී සැවානා ඇත. 2006 වන විට ඔගුන් ප්‍රාන්තයේ මුළු ජනගහනය 3,751,140 ක් වූ අතර  ඔගුන් ප්‍රාන්තය නයිජීරියාවේ 16 වන වැඩිම ජනගහනය සහිත ප්‍රාන්තය බවට පත් කරයි. භූමි ප්‍රමාණය අනුව, වර්ග කිලෝමීටර් 16,762 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් නයිජීරියාවේ 24 වැනි විශාලතම ප්‍රාන්තය ඔගුන් ප්‍රාන්තය වේ.

ඔගුන් ප්‍රාන්තය ප්‍රධාන වශයෙන් යොරුබා වේ, යොරුබා භාෂාව ප්‍රාන්තයේ භාෂා භාෂාව ලෙස ක්‍රියා කරයි. ඔගුන් ප්‍රාන්තයේ ප්‍රමුඛ ආගම් වන්නේ ඉස්ලාම් සහ ක්‍රිස්තියානි ආගම වන නමුත් යම් සම්ප්‍රදායික ආගමක් තවමත් ක්‍රියාත්මක වේ. ඔගුන් ප්‍රාන්තය ඔෆඩා සහල් නිෂ්පාදනයේ පාහේ සුවිශේෂී ස්ථානය ලෙස ප්‍රසිද්ධය. විශේෂයෙන් නයිජීරියාවේ සහ පොදුවේ අප්‍රිකාවේ බොහෝ අයිකන සඳහා ඔගුන් නිවහන වේ. 

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
ඔගුන් ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ විස්සකින් සමන්විත වේ.

* අබෙඕකුට උතුර
* අබෙඕකුට දකුණ
* අඩෝ-ඔඩෝ/ඔටා
* එවෙකොරෝ
* ඉෆෝ
* ඉජෙබු නැගෙනහිර
* ඉජෙබු උතුර
* ඉජෙබු ඊසානදිග
* ඉජෙබු ඔඩේ
* ඉකෙන්
* ඉමේකෝ ඇෆොන්
* ඉපෝකියා
* ඔබෆෙමි ඕවෝඩ්
* ඔඩොග්බෝලු
* ඔඩෙඩා
* ඔගුන් වෝටර්සයිඩ්
* රෙමෝ උතුර
* සගමු
* යෙවා උතුර
* යෙවා දකුණ

## යොමු කිරීම්  
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1976
ප්‍රවර්ගය:නිරවද්‍යතා මතභේද සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ඔන්ඩෝ ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

thumb| දකුණු ඔන්ඩෝ ප්‍රාන්තයේ ක්‍රීක්**ඔන්ඩෝ ප්‍රාන්තය** යනු නිරිතදිග නයිජීරියාවේ ප්‍රාන්තයකි . එය 1976 පෙබරවාරි 3 වන දින පැරණි බටහිර රාජ්‍යයෙන් නිර්මාණය කරන ලදී. එය උතුරින් එකිති ප්‍රාන්තය, ඊසාන දෙසින් කොගී ප්‍රාන්තය මායිම් වේ. නැගෙනහිරින් එඩෝ ප්‍රාන්තය, ගිනිකොන දෙසින් ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය සහ දකුණට අත්ලාන්තික් සාගරය මායිම් වේ. ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන්නේ පුරාණ අකුරේ රාජධානියේ පැරණි අගනුවර වන අකුරේ ය. ප්‍රාන්තයට බෙනින් හි බයිට්ස් අසල කඩොලාන වගුරු වනාන්තර ඇතුළත් වේ.
## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
ඔන්ඩෝ ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 18 කින් සමන්විත වේ.

*අකෝකෝ ඊසාන-නැගෙනහිර
*අකෝකෝ වයඹ
*අකෝකෝ ගිනිකොන
*අකෝකෝ නිරිතදිග
*අකුරේ උතුර
*අකුරේ දකුණ
*එසේ ඔඩෝ
*ඉදන්රේ
*ඉෆෙඩෝර්
*ඉලජේ
*ඉලේ ඔලුජි/ඔකීග්බෝ
*අයිරිල්
*ඔඩිග්බෝ
*ඔකිටිපුපා
*ඔන්ඩෝ නැගෙනහිර
*ඔන්ඩෝ බස්නාහිර
*ඔසේ
*ඕවෝ

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1976
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ඔසුන් ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**ඔසුන් ප්‍රාන්තය** යනු නිරිතදිග නයිජීරියාවේ ප්‍රාන්තයකි. එකිටි සහ ඔන්ඩෝ ප්‍රාන්තවලින් නැගෙනහිරට මායිම් විය. උතුරු දෙසින් ක්වාරා ප්‍රාන්තය මගින්, දකුණට ඔගුන් ප්‍රාන්තය සහ බටහිරින් ඔයෝ ප්‍රාන්තය මායිම් වේ. ප්‍රාන්තය හරහා ගලා යන වැදගත් ගංගාවක් වන ඔසුන් නදිය සඳහා නම් කර ඇති මෙම ප්‍රාන්තය 1991 අගෝස්තු 27 වන දින ඔයෝ ප්‍රාන්තයේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටුවන ලද අතර එහි අගනුවර ඔසොග්බෝ නගරය ලෙස ඇත. 

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
ඔසුන් ප්‍රාන්තය ෆෙඩරල් සෙනෙට් දිස්ත්‍රික්ක තුනකට බෙදා ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම පරිපාලන කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ. ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ සහ ප්‍රදේශ කාර්යාල තිහකින් සමන්විත වන අතර, එය නයිජීරියාවේ ප්‍රාථමික (තෙවන මට්ටමේ) රජයේ ඒකකය වේ.

ඔසුන් ප්‍රාන්තයේ 30 පළාත් පාලන ප්‍රදේශ:

*අයියෙදාදේ
*අයියෙදිරේ
*අටකුන්මෝස නැගෙනහිර
*අටකුන්මෝස බටහිර
*බොළුවඩුරෝ
*බොරිපේ
*එඩේ උතුර
*එඩේ දකුණ
*එග්බෙඩෝර්
*එජිග්බෝ
*ඉෆේ මධ්‍යම
*ඉෆේ නැගෙනහිර
*ඉෆේ උතුර
*ඉෆේ  දකුණ
*ඉෆෙඩයෝ
*ඉෆෙලෝඩුන්
*ඉලා
*ඉලේසා නැගෙනහිර
*ඉලේසා බටහිර
*ඉරේපොඩුන්
*අයර්වෝල්
*ඉසෝකාන්
*අයිවෝ
*ඔබොකුන්
*ඕඩෝ ඔටින්
*ඔලඔළුව
*ඔලොරුන්ද
*ඔරියඩ්
*ඔරොලු
*ඔසොග්බෝ

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1991
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ඔයෝ ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**ඔයෝ ප්‍රාන්තය** යනු නිරිතදිග නයිජීරියාවේ අභ්‍යන්තර ප්‍රාන්තයකි. එහි අගනුවර ඉබදාන්, රටේ තුන්වන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය සහ කලින් අප්‍රිකාවේ දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරයයි. ඔයෝ ප්‍රාන්තය උතුරින් ක්වාරා ප්‍රාන්තයට, නැගෙනහිරට ඔසුන් ප්‍රාන්තය, දකුණින් ඔගුන් ප්‍රාන්තය, බටහිරින් බෙනින් ජනරජයෙන් මායිම් වේ. 2022 දී 7,976,100 ක ප්‍රක්ෂේපිත ජනගහනයක් සහිතව, ඔයෝ ප්‍රාන්තය නයිජීරියාවේ හයවන වැඩිම ජනගහනය සහිත වේ. 

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
ඔයෝ ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 33 කින් සමන්විත වේ.

* ඇෆිජිඕ
* අකිනියෙල්
* ඇටිබා
* ඇටිස්බෝ
* එග්බෙඩා
* ඉබාදාන් උතුර
* ඉබාදාන් ඊසාන-නැගෙනහිර
* ඉබාදාන් වයඹ
* ඉබාදාන් අග්නිදිග
* ඉබාදාන් නිරිතදිග
* ඉබරප මධ්‍යම
* ඉබරප නැගෙනහිර
* ඉබරප උතුර
* අයිඩෝ
* ඉරේපෝ
* ඉසෙයින්
* ඉටේසිවාජු
* ඉවාජෝවා
* කජෝලා
* ලගෙලු
* ඔග්බොමොෂෝ උතුර
* ඔග්බොමොෂෝ දකුණ
* ඕගෝ ඔළුව
* ඔලොරුන්සෝගෝ
* ඔලුයෝල්
* ඕන අරා
* ඔරෙලෝප්
* ඔරි අයිර්
* ඔයෝ නැගෙනහිර
* ඔයෝ බටහිර
* සකි නැගෙනහිර
* සකි බටහිර
* සුරුලෙරේ

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1976
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
අබියා ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**අබියා ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ අග්නිදිග භූදේශපාලනික කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. ප්‍රාන්ත අගනුවර උමුවාහියා වන අතර විශාලතම නගරය සහ වාණිජ මධ්‍යස්ථානය අබා වේ.

2016 වන විට ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 3,727,347 ඉක්මවන අබියා ප්‍රදේශයේ 32 වන විශාලතම සහ 27 වන විශාලතම ජනගහනය වේ. භූගෝලීය වශයෙන්, ප්‍රාන්තය ඈත දකුණේ නයිජර් ඩෙල්ටා වගුරු වනාන්තර සහ ප්‍රාන්තයේ සෙසු ප්‍රදේශවල සැවානා සහිත වියළි හරස්-නයිජර් සංක්‍රාන්ති වනාන්තර අතර බෙදී ඇත. අනෙකුත් වැදගත් භූගෝලීය ලක්ෂණ වන්නේ අබියා හි බටහිර සහ දකුණු මායිම් දිගේ ගලා යන ඉමෝ සහ අබා ගංගා ය.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
අබියා ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ දාහතකින් (17) සමන්විත වේ.

*අබා උතුර
*අබා දකුණ
*අරොචුක්වු
*බෙන්ඩේ
*ඉක්වානෝ
*ඉසියාලා න්ග්වා උතුර
*ඉසියාලා න්ග්වා දකුණ
*ඉසුයික්වුවාටෝ
*ඔබි න්ග්වා
*ඔහාෆියා
*ඔසිසියෝමා එන්ග්වා
*උග්වුනාග්බෝ
*උක්වා නැගෙනහිර
*උක්වා බටහිර
*උමුහියා උතුර
*උමුවාහියා දකුණ
*උමු නෝචි

## යොමු කිරීම්  
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1991
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ගිණිකොන කලාපය (නයිජීරියාව)

**ගිණිකොන  කලාපය** යනු නයිජීරියාවේ භූ දේශපාලනික කලාප හයෙන් එකක් වන අතර එය රටේ අභ්‍යන්තර ගිනිකොන දෙසින් භූගෝලීය සහ දේශපාලන කලාපයක් නියෝජනය කරයි. එය ප්‍රාන්ත පහකින් සමන්විත වේ.

* අබියා
* අනම්බ්‍රා
* එබොනි
* එනුගු
* ඉමෝ

කලාපය බටහිරින් නයිජර් ගඟෙන් ද, දකුණින් නයිජර් ඩෙල්ටාවෙන් ද, උතුරින් පැතලි උතුරු මැදින් ද, නැගෙනහිරින් ක්‍රොස් රිවර් ද මායිම් වේ. එය දකුණේ හරස්-නයිජර් සංක්‍රාන්ති වනාන්තර පරිසර කලාප සහ වියළි උතුරේ ගිනියානු වනාන්තර-සැවානා මොසෙයික් අතර බෙදී ඇත. සංස්කෘතික වශයෙන්, කලාපයේ අතිමහත් බහුතරයක් ගිනිකොනදිග ජනගහනයෙන් විශාලතම ජනවාර්ගික ප්‍රතිශතයක් වන ඉග්බෝ ජනයාගේ ස්වදේශික සංස්කෘතික නිජබිම වන ඉග්බෝලන්තය තුළට අයත් වේ. ස්ඩ්

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ලොරෙන්සු වැර

thumb| බුබුළු ගබකැ වෙයින්-සැලෙන සුවැසිරි අංශු මත කෙරෙන ලොරෙන්සු වැර. මෙහි දන හා රිණ හා සුවැසිරි ගමන් පෙත් පිළිවිරුදු දිසාවනට වක්‍ වේ.
බව ‌සතරෙහි, වෙසෙසින් විදු-චුම්භකත්වයෙහි ලා ලොරෙන්සු වැර (ඉංගිරිසියෙන්: Lorentz force) යනු විදු-යකැති පිටි හෙයින් තිත් (ලක්ෂ්‍ය) සුවැසිරියකට වන විදිලි හා යකැති හා වැරෙහි එකතුවයි. E විදිලි පිටියකැ හා B කාන්දම් පිටියකැ හා v පිරිවෙයකින් සැලෙන q සුවැසිරි අංශුවක් F = q(E + v x B) කැ වැරක් අත්විඳී.

F = qE (විදිලි වැර)

සුවැසිරිය දන නම්, විදිලි වැරෙහි දිසාව විදිලි පිටියේ දිසාවට සැමැයේ.

F = qv*B (යකැති වැර)

යකැති වැරෙහි දිසාව දකුණත් නියෙන් ලැබේ.

සුවැසිරි අංශු E විදිලි පිටියකැ හා B කාන්දම්  පිටියකැ v පිරිවෙයකින් යන්නේ නම්,

F = qE + qv*B

F: වැර (දෛශික)

q: සුවැසිරිය (අදීශ)

E: විදිලි පිටිය (දෛශික)

v: අංශුවේ පිරිවෙය (දෛශික)

B: කාන්දම් පිටිය (දෛශික)

* is vector cross product.

ප්‍රවර්ගය:Physical phenomena
සකැට

thumb| අන්වීක්ෂීය වැ, තනි සකැටකට අසල්-සපිරි ආවර්තිතා සැකැස්මකැ වන පරමාණු ඇති; බුහුසකැට බොහෝ අන්වීක්ෂීය සකැට (" සකැටිති " හෝ "දහන්" ලෙස හැඳින්වේ) වලින් යුතු යි; අස්ඵටික ගනයුරුහි ( කදා වැනි) අන්වීක්ෂීය වැ පවා ආවර්තිතා සැකැස්මක් නැති.

සකැටක් හෙවත් ස්ඵටිකයක් හෝ සකැටි ගනයුරුවක් (ස්ඵටික ඝනයක්) හෝ යනු ගන දැයක් වන අතර එහි සංඝටක (පරමාණු, අණු හෝ අයන හෝ වැනි) සෑම අතට මැ දිගෑදෙන සකැටි දැලි‌සක් සාදමින් ඉතා ඉහළ අනුපිළිවෙලක් ඇති අන්වීක්ෂීය සැහැටියක් තුළැ සැකැසී ඇති. මීට අමතැරි වැ, අන්වීක්ෂීය තනි සකැට සමැනියෙන් ඒවායේ දේ මනු හැඩයෙන් සුහැඳිනියැ හැකි අතර, වෙසෙසි ගතිසිරිත් දිශානති ඇති පැතැලි මුහුණත් වලින් යුතුයි.
ප්‍රවර්ගය:Crystals
දෙටුව

**දෙටුව හෙවත් ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය** යනු වෙනත් තැනැත්තකුට, පිරිසකට හෝ සවිදහනකට සැසැදි වැ වයස්ගත වීම හෝ ඉහළතර තතුවකැ වීම හෝ වේ.
මියන්මාරයේ හැදියාව

මියන්මාරයේ (බුරුමයේ) හැදියාවට (බුරුම: မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု; MLCTS: /mranma yanykye:hmu/ ) බුදු දහම දැඩි වැ බලපා ඇති. තව ද බුරුම හැදියාවට එහි අසල්වැසියන් ද බලපා ඇති.

තෙ වැනි අඟුලු-බුරුම යුදයේ දී **කොංබොං** රාජවංශය සිහසුනෙන් නෙරැපීමෙන් පසු, බිරිතානි යටත් විජිත පැලුම හා බටහිරිකුරුවම හා බුරුම හැදියායේ බස හා අදියෙදුම හා ඇතුළු අංශ කෙරෙහි බලපා ඇති.
ප්‍රවර්ගය:බුරුම-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles with excerpts
බේබ් රූත්

**ජෝර්ජ් හර්මන්** "**බේබ්**" **රූත්** (පෙබරවාරි 6, 1895 - අගෝස්තු 16, 1948) යනු අමෙරිකා රැකියානු   . ඔහුගේ මහ ලීග බහු වට (MLB)  දිවිය 1914 සිටැ  1935 දක්වා  වූ දෙ විසි සම‌යක් පුරා  විහිඳුණි. "**බැම්බිනෝ**" හා "**ස්වාට් සුල්තාන්**" හා  යනු ඔහුට  නම් විණි. හේ බොස්ටන රෙඩ් සෝක්ස් සඳහා වමත් පිචර් තරුවක් ලෙස තම එම්.එල්.බී දිවිය ඇරැඹුව ද   අත්කැරැ ගතුයේ නව යෝක යැන්කියන් සඳහා  slugging පිටත පන්දු රකුවකු ලෙස යි. රූත් ඇමරිකානු    කෙළි විරුවකු ලෙස සැලැකෙත බොහෝ  දෙනකු විසින්  සෙටුතම බහු වට කෙළුවා ලෙස සැලැකේ.

ප්‍රවර්ගය:1948 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1895 උපත්
හරදෝතිස්

ප්‍රවර්ගය:ආසියාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ගුටෙන්බර්ග් ව්‍යාපෘති සබැඳි අඩංගු ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Wikipedia articles incorporating a citation from EB9
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
අනම්බ්‍රා ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

alt=Anambra State LGA Map alt text|thumb| අනම්බ්‍රා පළාත් පාලන ප්‍රදේශ සිතියම
**අනම්බ්‍රා ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියානු ප්‍රාන්තයක් වන අතර එය රටේ ගිනිකොනදිග ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. ප්‍රාන්තය 1991 අගෝස්තු 27 දින නිර්මාණය කරන ලදී. අනම්බ්‍රා ප්‍රාන්තය බටහිරින් ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය, දකුණින් ඉමෝ ප්‍රාන්තය සහ ගංගා ප්‍රාන්තය, නැගෙනහිරින් එනුගු ප්‍රාන්තය සහ උතුරින් කොගී ප්‍රාන්තය මායිම් වේ. ප්‍රාන්තයේ අගනුවර අව්කා වන අතර ප්‍රාන්තයේ විශාලතම නගරය ඔනිට්ෂා වන අතර එය අප්‍රිකාවේ විශාලතම අගනගර ප්‍රදේශයක් ලෙස සැලකේ.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
අනම්බ්‍රා ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 21 කින් සමන්විත වේ. 

* අගුවාටා
* ආනම්බ්‍රා නැගෙනහිර
* අනම්බ්‍රා බටහිර
* අනෝචා
* අව්කා උතුර
* අව්කා දකුණ
* අයමෙලුම්
* දුනුකෝෆියා
* එක්වුසිගෝ
* ඉදෙමිලි උතුර
* ඉඩෙමිලි දකුණ
* ඉහියල
* න්ජිකෝකා
* නෙව් උතුර
* නෙව් දකුණ
* ඔග්බරු
* ඔනිට්ෂා උතුර
* ඔනිට්ෂා දකුණ
* ඔරුම්බ උතුර
* ඔරුම්බ දකුණ
* ඔයි 

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1991
ප්‍රවර්ගය:Official website different in Wikidata and Wikipedia
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ඉමෝ ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**ඉමෝ ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ අග්නිදිග භූදේශපාලනික කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයක් වන අතර, උතුරින් ඇනම්බ්‍රා ප්‍රාන්තය, බටහිරින් සහ දකුණින් ගංගා ප්‍රාන්තය සහ නැගෙනහිරින් අබියා ප්‍රාන්තය මායිම් වේ. එයට එහි නම ලැබී ඇත්තේ ප්‍රාන්තයේ නැගෙනහිර මායිම දිගේ ගලා යන ඉමෝ ගඟෙනි. ප්‍රාන්ත අගනුවර ඔවර්රි වන අතර ප්‍රාන්තයේ සටන් පාඨය වන්නේ "නැගෙනහිර හදවත" යන්නයි. 

නයිජීරියාවේ ප්‍රාන්ත 36 න්, ඉමෝ ප්‍රදේශයෙන් තුන්වන කුඩාම වන නමුත් 2022 වන විට මිලියන 5.4 කට වැඩි ජනගහනයක් ඇස්තමේන්තු කර ඇති ජනගහනයෙන් දහහතරවන ස්ථානය වේ. භූගෝලීය වශයෙන්, ප්‍රාන්තය ඈත පෙරදිගින් නයිජර් ඩෙල්ටා වගුරුබිම් වනාන්තර සහ ප්‍රාන්තයේ සෙසු ප්‍රදේශවල වියළි හරස්-නයිජර් සංක්‍රාන්ති වනාන්තර අතර බෙදී ඇත. අනෙකුත් ප්‍රධාන භූගෝලීය ලක්ෂණ වන්නේ බටහිර ඉමෝ ප්‍රාන්තයේ ඔගුටා විල සමඟ අව්බානා, ඉමෝ, ඔරාෂි සහ ඔටාමිරි ගංගා සහිත ප්‍රාන්තයේ ගංගා සහ විල් ය.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
*ඉමෝ* ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 27 කින් සමන්විත වේ:

*අබොහ් ම්බයිස්
*අහියාසු ම්බයිසේ
*එහිමේ ම්බානෝ
*එසිනිහිත්තේ ම්බායිසේ
*අයිඩියාටෝ උතුර
*අයිඩියාටෝ දකුණ
*ඉහිත්තේ/උබෝමා
*ඉකේදුරු
*ඉසියාලා ම්බානෝ
*ඉසු
*එම්බයිටෝලි
*න්ගෝර් ඔක්පාලා
*න්ජාබා
*න්ක්වෙරේ
*නුවන්ගෙලේ
*ඔබෝවෝ
*ඔගුටා
*ඔහාජි/එග්බෙමා
*ඔකිග්වේ
*ඔනුයිමෝ
*ඕර්ලු
*ඕර්සු
*ඔරු නැගෙනහිර
*ඔරු බටහිර
*ඔවර්රි නාගරික
*ඔවර්රි උතුර
*ඔවර්රි බටහිර

ප්‍රාන්තයේ කුඩා අධිකරණ බල ප්‍රදේශවලට නගර තත්ත්වය හෝ නාගරික තත්ත්වය ලැබිය හැකිය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1976
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බක් අව අටවක

**බක් අව අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ විසිතුන්වන (23) තිථියයි. එසේම බක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ අටවන (8) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් වෙසක් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි හතක් (7) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්ෂ 2568 බක් අව අටවක තිථිය ලත් සඳු දින, ශුද්ධෝත්තම ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේ ස්වර්ගස්ථ වීම.
* බුද්ධ වර්ෂ 2568 බක් අව අටවක තිථිය ලත් සඳු දින, සිරි දළදා වන්දනාව සිවුවැනි දිනය.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* අව අටවක
* අව අටවක පෝය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
වෙසක් අව විසේනිය

**වෙසක් අව විසේනිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ විසිවන (20) තිථියයි. එසේම වෙසක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පස්වන (5) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දහයක් (10) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* සිදුහත් බෝසතාණන්ට නම් තැබීම මෙදින සිදු වී ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* අව විසේනිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
5, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
දකුණ-දකුණ කලාපය (නයිජීරියාව)

thumb|250x250පික්| නයිජීරියාවේ භූ දේශපාලන කලාප හය.
**දකුණ දකුණ** (බොහෝ විට **දකුණු-දකුණු** දක්වා ඇත) නයිජීරියාවේ භූ දේශපාලන කලාප හයෙන් එකකි. එය රටේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ භූගෝලීය සහ දේශපාලන කලාපයක් ලෙස නම් කරයි. එය ප්‍රාන්ත හයකින් සමන්විත වේ.

* අක්වා ඉබොම්
* බයෙල්සා
* ක්‍රොස් රිවර්
* ඩෙල්ටා
* එඩෝ
* රිවර්ස්

කලාපය අත්ලාන්තික් මුහුදු තීරය දිගේ බටහිරින් බෙනින් වෙරළ තීරයේ සිට නැගෙනහිරින් බොනී වෙරළ තීරය දක්වා විහිදේ. එය නයිජර් ඩෙල්ටාවේ වැඩි කොටසක් වට කර ඇති අතර එය කලාපයේ පරිසරයට සහ ආර්ථික සංවර්ධනයට උපකාරී වේ. භූගෝලීය වශයෙන්, කලාපය දකුණු අප්‍රිකානු වෙරළබඩ තීරයේ මධ්‍යම අප්‍රිකානු කඩොලාන සමඟ බෙදී ඇති අතර ප්‍රධාන අභ්‍යන්තර පරිසර කලාප - නැගෙනහිර සිට බටහිරට - හරස්-සනාගා-බයෝකෝ වෙරළබඩ වනාන්තර, හරස්-නයිජර් සංක්‍රාන්ති වනාන්තර, නයිජර් ඩෙල්ටා වගුරු වනාන්තර සහ නයිජීරියානු පහතරට වනාන්තර වේ.

දකුණ දකුණ නියෝජනය කරන්නේ නයිජීරියානු භූමියෙන් ~ 5% ක් පමණක් වුවද, එය පුළුල් තෙල් හා ස්වාභාවික වායු සංචිත හේතුවෙන් නයිජීරියානු ආර්ථිකයට විශාල දායකත්වයක් සපයයි. ප්‍රධාන තෙල් පිරිපහදු 2ක් එහි පිහිටා ඇති අතර, එකක් රිවර්ස් ප්‍රාන්තයේ පළාත් පාලන ප්‍රදේශයක් වන එලේම් හි සහ අනෙක ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තයේ වෝරි හි පිහිටා ඇත. කලාපයේ ජනගහනය මිලියන 26 ක් පමණ වන අතර එය රටේ මුළු ජනගහනයෙන් 12% ක් පමණ වේ

පෝට් හාර්කෝර්ට් සහ බෙනින් සිටි යනු දකුණු-දකුණෙහි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගර වන අතර, පිළිවෙලින් නයිජීරියාවේ සිව්වන සහ පස්වන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගර වේ. වරාය හාර්කෝර්ට් සහ එහි තදාසන්න ප්‍රදේශ, ග්‍රේටර් පෝට් හාර්කෝට් ලෙස හැඳින්වේ, මිලියන 3 ක පමණ ජනතාවක් සිටින කලාපයේ විශාලතම අගනගරය සාදයි.

අනෙකුත් විශාල දකුණු-දකුණු නගරවලට (ජනගහනය අනුව අවරෝහණ අනුපිළිවෙලින්) වෝරි / උව්වි,කැලබාර්, උයෝ, ඉකොට් එක්පේන්, උගෙප්,සපෙලේ, බුගුමා, උරෝමි, උගෙලි, ඉකොම්, සහ අසබා ඇතුළත් වේ.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
අක්වා ඉබොම් ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

thumb| මෙරිඩියන් අක්වා ඉබොම් උද්‍යානය**අක්වා ඉබොම් ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ දකුණු-දකුණු භූ දේශපාලන කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි, නැගෙනහිරින් ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තය, බටහිරින් රිවර්ස් ප්‍රාන්තය සහ අබියා ප්‍රාන්තය සහ දකුණින් අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් මායිම් වේ. ප්‍රාන්තයට එහි නම ලැබුණේ බොනී ප්‍රාන්තයට ගලා යාමට පෙර ප්‍රාන්තය දෙකඩ කරන ක්වා ඉබෝ ගඟෙනි. අක්වා ඉබොම් 1987 දී ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තයෙන් ඇගේ අගනුවර වන උයෝ සහ පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 31 කින් වෙන් විය.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
අක්වා ඉබොම් ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ තිස් එකකින් (31) සමන්විත වේ.:

* අබක්
* නැගෙනහිර ඔබෝලෝ
* එකෙට්
* එසිට්-එකෙට්
* එස්සීන් උඩිම්
* එටිම්-එක්පෝ
* එටිනන්
* ඉබෙනෝ
* ඉබෙසික්පෝ-අසුටන්
* ඉබියෝනෝ-අයිබොම්
* ඉකා
* අයිකෝනෝ
* ඉකොට්-අබාසි
* ඉකොට් එක්පෙනේ
* ඉනි
* ඉටු
* එම්බෝ
* ම්කාපට්-එනින්
* න්සිට්-අටායි
* න්සිට්-ඉබොම්
* න්සිට්-උබියම්
* ඔබොට්-අකාරා
* ඔකොබෝ
* ඔන්න
* ඔරොන්
* ඔරුක් ආනම්
* උකනෆන්
* උඩුං-උකෝ
* උරුආන්
* උරු-ඔෆොන්/ඔරුකෝ
* උයෝ

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
බයෙල්සා ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**බයෙල්සා** යනු නයිජීරියාවේ දකුණු දකුණු ප්‍රදේශයේ, නයිජර් ඩෙල්ටාවේ මධ්‍යයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. එය ෆෙඩරේෂන් හි නවතම ප්‍රාන්තවලින් එකක් බවට පත් කරන ලදී. අගනුවර වන යෙනගෝවා වාර්ෂික ගංවතුර අවදානමට ගොදුරු වේ. නයිජර් ගඟ හරහා නැගෙනහිරින් රිවර්ස් ප්‍රාන්තය ජලය එහි දකුණු මායිම් ආධිපත්‍යය දරයි. එහි මුළු වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 10,773 කි.&#x5B; *උපුටා ගැනීම අවශ්‍ය* &#x5D; ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ අටකින් සමන්විත වේ. නයිජර් ඩෙල්ටාවේ සිටීම, බයෙල්සා ප්‍රාන්තයේ ගංගා සහ මෝය පසුබිමක් ඇති අතර, ප්‍රාන්තය තුළ ජල කඳන් සැලකිය යුතු මාර්ග යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම වළක්වයි.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
බයෙල්සා ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ අටකින් සමන්විත වේ.

* බ්‍රාස්
* එකරෙමෝර්
* කොලොකුම/ඔපොකුමා
* නෙම්බේ
* ඔග්බියා
* සග්බාමා
* දකුණු ඉජාව්
* යෙනගෝවා

## යොමු කිරීම්  
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
දලදනු සිප්ලකු

දලදනු සිප්ලකු යනු දලදනු ආර්ථිකයේ කොටසක් සෙයින් දලදනු නිපැයුමට හා භාවිතයට හා නෑ වන සිප්ලකුවකි. දලදනු සිප්ලකු බොහෝ භාවිතයන් සඳහා අදාළ වේ.

ඇතැම් දලදනු සිප්ලකු කාබන නෑලි (carbon neutral) වත දේශගුණික විපර්යාස වැළැක්වීමේ හා එන දා දලදනු ආර්ථිකයේ මෙහෙයක් ඉටු කට හැකී. දලදනු යනු ඇමෝනියා නිපැයුම, තෙල් පිරිපැහැදුම හා ඔද හා ඇතුළු නන් යෙදැවුම් සඳහා බහුල වැ ගැනෙන රසායන ද්‍රව්‍යයකි. කම්යුරු පරිමාණයෙන් දලදනු නිපැයීමේ පොදුතම ක්‍රම වනුයේ දියදුම් පිළිසැකැස්ම, තෙල් පිළිසැකැස්ම, ගල් අඟුරු ගෑසියනය හා දිය විදුසිඳීම යි.

## දැවි සැල්
*Alkaline fuel cell (AFC)
*සෘජු බෝරෝහයිඩ්‍රයිඩ දැවි සැල Direct borohydride fuel cell (DBFC)
*සෘජු කාබන දැවි සැලDirect carbon fuel cell (DCFC)
*සෘජු එතනෝල දැවි සැල Direct ethanol fuel cell (DEFC)
*සෘජු මෙතනෝල දැවි සැල Direct methanol fuel cell (DMFC)
*විදු-ගැල්වනික දැවි සැල Electro-galvanic fuel cell (EGFC)
*දහර බඳනය Flow battery (RFC)
*ෆෝමික අම්ල දැවි සැල Formic acid fuel cell (FAFC)
*ලොහො හයිඩ්‍රයිඩ දැවි සැල Metal hydride fuel cell (MHFC)
*ඉකුදුදිවි? දැවි සැල Microbial fuel cell (MFC)
*උණු කළ කාබනේට දැවි සැල Molten carbonate fuel cell (MCFC)
*පොස්ෆරික අම්ල දැවි සැල Phosphoric acid fuel cell (PAFC)
*ප්‍රකාශ?-විදු-රසායනික සැල Photoelectrochemical cell (PEC)
*පිරිරොන්-හුවමාරු පටල? දැවි සැල Proton-exchange membrane fuel cell (PEMFC)
*පිරිරොන් සෙරමික දැවි සැල Protonic ceramic fuel cell (PCFC)
*පුනදනව්කුරු දැවි සැල Regenerative fuel cell (RFC)
*ගනයුරු ඔක්සයිඩ දැවි සැල Solid oxide fuel cell (SOFC)

## දලදනු යටිතල-සැහැටි
*දලදනු පිළියත (දියදුම් පිළිපැවිය?) - Hydrogen plant (Steam reformer)
*දලදනු නලවැල් තරාපැමුණුම Hydrogen pipeline transport
*දලදනු තෙරපු හෙලුම් පොළ Hydrogen pressure letdown station
*පිරිතෙරැපි දලදනු බට ට්‍රේලරය Compressed hydrogen tube trailer
*දියර දලදනු ටැංකි ට්රක් රිය Liquid hydrogen tank truck
*දලදනු නල මං Hydrogen piping
*දලදනු පොළ Hydrogen station
*දලදනු පිරිතෙරැපි සහදා ගෑසි HCNG
*නිවෙස්-දැවියුව? Homefueler
*නිවෙස් ඔද පොළ Home Energy Station
*දලදනු අදිවේ මඟ Hydrogen highway
*Zero Regio
*දලදනු පිරිතෙරපනය Hydrogen compressor
*විදුරසායනික දලදනු පිරිතෙරපනය Electrochemical hydrogen compressor
*නුයැවි බමන පිරිතෙරපනය Guided rotor compressor
*හයිඩ්රයිඩ පිරිතෙරපනය Hydride compressor
*අයනික දියර පිස්ටන පිරිතෙරපනය Ionic liquid piston compressor
*ඉදි පිරිතෙරපනය Linear compressor
*දලදනු තලබුමුආරවන?-දනවනය Hydrogen turboexpander-generator
*දලදනු කාන්දු දික්සුම Hydrogen leak testing
*දලදනු සංවේදකය Hydrogen sensor
*දලදනු පිවිතුරවනය? Hydrogen purifier
*දලදනු විසිඳිනය Hydrogen analyzer
*දලදනු වැලිවෙය Hydrogen valve

### Hydrogen storage
*Compressed hydrogen
*Cryo-adsorption
*Liquid hydrogen
*Slush hydrogen
*Underground hydrogen storage
*Hydrogen tank
*Power to gas

## Hydrogen vehicles
### Historic hydrogen filled airships
*Hindenburg (airship)
*Zeppelin

### දලදනු-බලගැන්වු සරවු
ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

thumb| අසබා වටරවුම, අසබා, ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය
**ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ දකුණු-දකුණු භූ දේශපාලන කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. නයිජර් ඩෙල්ටාවෙන් නම් කර ඇත. එයින් විශාල කොටසක් ප්‍රාන්තයේ ඇත. ප්‍රාන්තය 1991 අගෝස්තු 27 වන දින බෙන්ඩෙල් ප්‍රාන්තයෙන් පිහිටුවන ලදී. උතුරින් එඩෝ ප්‍රාන්තයෙන් ද, නැගෙනහිරින් අනම්බ්‍රා සහ රිවර්ස් ප්‍රාන්තවලින් ද, දකුණින් බෙයෙල්සා ප්‍රාන්තයෙන් ද, බටහිරින් බයිට් ඔෆ් බෙනින් ප්‍රාන්තයේ වෙරළ තීරයෙන් කිලෝමීටර් 160 ක් පමණ ආවරණය කරයි. 1991 දී ප්‍රාන්තය මුලින්ම පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 12 කින් නිර්මාණය කරන ලද අතර පසුව එය 19 දක්වා දීර්ඝ කරන ලද අතර දැන් පළාත් පාලන බල ප්‍රදේශ 25 ක් ඇත. අසාබා එහි ප්‍රාන්ත අගනුවර ලෙස ප්‍රාන්තයේ ඊසානදිග කෙළවරේ නයිජර් ගඟ දිගේ පිහිටා ඇති අතර ප්‍රාන්තයේ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ වාරි වේ.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 25කින් සමන්විත වේ.

*ඉතියෝප් නැගෙනහිර
*ඉතියෝප් බටහිර 
*ඕකේප්
*සැපෙලේ
*උඩු
*උගෙලි උතුර
*උගෙලි දකුණ
*උව්වී
*අනියෝචා උතුර
*අනියෝචා දකුණ
*ඉකා උතුරු නැගෙනහිර
*ඉකා දකුණ
*එන්ඩොක්වා නැඟෙනහිර
*එන්ඩොක්වා බටහිර
*ඔෂිමිලි උතුර
*ඔෂිමිලි දකුණ
*උක්වානි
*බෝමඩි
*බුරුටු
*ඉසෝකෝ උතුර
*ඉසෝකෝ දකුණ
*පටානි
*වාරි උතුර
*වාරි දකුණ
*වාරි නිරිතදිග
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1991
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ දකුණු-දකුණු භූ දේශපාලන කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. ක්‍රොස් රිවර් සඳහා නම් කරන ලද මෙම ප්‍රාන්තය 1967 මැයි 27 වන දින නැගෙනහිර කලාපයේ නැගෙනහිර කොටසෙන් පිහිටුවන ලදී. එහි අගනුවර කැලබාර්වේ, එය උතුරින් බෙනුයි ප්‍රාන්තය, බටහිරින් එබොනි ප්‍රාන්තය සහ අබියා ප්‍රාන්තය සහ නිරිත දෙසින් අක්වා ඉබොම් ප්‍රාන්තය මායිම් වන අතර, එහි නැගෙනහිර මායිම කැමරූන් සමඟ ජාතික මායිමේ කොටසක් වේ. 1976 දී නැවත නම් කිරීමට පෙර **අග්නිදිග ප්‍රාන්තය** ලෙස මුලින් හැඳින්වූ, ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තයට කලින් ඇතුළත් වූයේ දැන් අක්වා ඉබොම් ප්‍රාන්තය වන ප්‍රදේශය වන අතර එය 1987 දී වෙනස් ප්‍රාන්තයක් බවට පත්විය.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තයේ පළාත් පාලන ප්‍රදේශ දහඅටකින් (18) සමන්විත වේ.

* අබී
* අකම්ක්පා
* අක්පබුයෝ
* බෙක්වාරා
* බකාසි
* බේස්
* බොකි
* කැලබාර් නාගරික
* කැලබාර් දකුණ
* එතුං
* ඉකොම්
* ඔබලිකු
* ඔබබ්‍රා
* ඔබදු
* ඔඩුක්පානි
* ඔගෝජා
* යකුර්
* යාල

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
රිවර්ස් ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**රිවර්ස් ප්‍රාන්තය** දකුණු නයිජීරියාවේ (පැරණි නැගෙනහිර කලාපය) නයිජර් ඩෙල්ටා ප්‍රදේශයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි. 1967 දී පිහිටුවන ලද, එය පැරණි නැගෙනහිර කලාපයෙන් බෙදී ගිය විට, රිවර්ස් මායිම්වලට උතුරින් ඉමෝ සහ අනම්බ්‍රා, නැගෙනහිරින් අබියා සහ අක්වා ඉබොම් සහ බටහිරින් බෙයෙල්සා සහ ඩෙල්ටා ඇතුළත් වේ. ප්‍රාන්ත අගනුවර වන පෝර්ට් හාකෝට් යනු නයිජීරියානු තෙල් කර්මාන්තයේ වාණිජ මධ්‍යස්ථානය ලෙස සැලකෙන අගනගරයකි.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
රිවර්ස් දැනට පළාත් පාලන ප්‍රදේශ (LGAs) 23 කින් සමන්විත වන අතර, ඒ සියල්ලම තේරී පත් වූ සභාපතිවරයෙකු යටතේ ප්‍රාදේශීය පරිපාලනය හසුරුවයි. සෑම පළාත් පාලන ප්‍රදේශයකටම තමන්ගේම පරිපාලන ආසනයක් ඇත
*පෝර්ට් හාර්කෝට්
*ඔබියෝ-අක්පෝර්
*ඔක්රිකා
*ඕගු-බෝලෝ
*එලමේ
*තායි
*ගෝකන
*ඛානා
*ඔයිග්බෝ
* ඔපෝබෝ-න්කෝරෝ
*අන්දෝනි
*බොනී
*ඩිගෙමා
*අසාරි-ටෝරු
*අකුකු-ටෝරු
*අබුවා-ඕඩුවල්
*අහෝඩා බටහිර
*අහෝඩා නැගෙනහිර
*ඔග්බා-එග්බෙමා-න්ඩෝනි
*එමෝහුවා
*ඉක්වර්රේ
*එට්චේ
*ඔමුමා

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
එනුගු ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**එනුගු ප්‍රාන්තය** යනු නයිජීරියාවේ ගිනිකොන-නැගෙනහිර භූ දේශපාලන කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයක් වේ. ප්‍රාන්තය එහි නම ලබා ගන්නේ එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන එනුගු විසිනි. නගරය 1917 දී නගර තත්ත්වය ලබා ගත් අතර එය එනුගු-න්ග්වෝ ලෙස හැඳින්වේ. අනෙකුත් ආදිවාසී ප්‍රජාවන්ට අයත් ප්‍රදේශ කරා වේගයෙන් ව්‍යාප්ත වීම හේතුවෙන් එය 1928 දී එනුගු ලෙස නම් කරන ලදී.

ප්‍රාන්ත 36 න්, එනුගු යනු 2016 වන විට මිලියන 4.4 කට වැඩි ජනගහනයක් සහිත ප්‍රදේශයෙන් 29 වන විශාලතම සහ 22 වන විශාලතම ජනගහනයයි. භූගෝලීය වශයෙන්, ප්‍රාන්තය ඈත දකුණේ නයිජර් ඩෙල්ටා වගුරුබිම් වනාන්තර සහ වියළි ගිනියානු වනාන්තරය-සවානා මොසෙයික් සහ ප්‍රාන්තයේ සෙසු ප්‍රදේශවල සැවානා අතර බෙදී ඇත. අනෙකුත් වැදගත් භූගෝලීය ලක්ෂණ වන්නේ එනුගු නගරය හරහා ගලා යන උඩි-න්සුක්කා සානුව සහ එකුළු ගඟයි .

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
එනුගු ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 17 කින් සමන්විත වේ. 

* අනින්රි
* අව්ගු
* එනුගු නැගෙනහිර
* එනුගු උතුර
* එනුගු දකුණ
* එසියාගු
* ඉග්බෝ එටිටි
* ඉග්බෝ ඊස් උතුර
* ඉග්බෝ ඊස් දකුණ
* ඉසි උසෝ
* නකුනු නැගෙනහිර
* නකනු බටහිර
* න්සුක්කා
* ඕජි ගඟ
* උදේනු
* උඩි
* උසෝ-උවානි

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1991
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
එඩෝ ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

**එඩෝ** යනු නයිජීරියාවේ ෆෙඩරල් ජනරජයේ දකුණු-දකුණු භූ දේශපාලන කලාපයේ ප්‍රාන්තයකි. 2006 ජාතික ජන සංගණනයට අනුව, ප්‍රාන්තය නයිජීරියාවේ 22 වැනි වැඩිම ජනගහනය සහිත ප්‍රාන්තය (10,233,366) ලෙස ශ්‍රේණිගත විය. ඇස්තමේන්තුගත ප්‍රාන්ත ජනගහනය 2022 දී 10,777,000 පමණ වේ. එඩෝ ප්‍රාන්තය නයිජීරියාවේ 22 වැනි විශාලතම ප්‍රාන්තය වේ. ප්‍රාන්තයේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන බෙනින් නගරය, නයිජීරියාවේ සිව්වන විශාලතම නගරය වන අතර රටේ රබර් කර්මාන්තයේ මධ්‍යස්ථානය වේ. 1991 දී පැරණි බෙන්ඩෙල් ප්‍රාන්තයෙන් නිර්මාණය කරන ලද එය ජාතියේ හෘද ස්පන්දනය ලෙසද හැඳින්වේ. එඩෝ ප්‍රාන්තය මායිම් වන්නේ කොගි ප්‍රාන්තයට උතුරින් කිලෝමීටර් 133 ක් සහ නයිජර් ගඟ හරහා ඊසාන දෙසින් කිලෝමීටර් 81 ක් ද, නැගෙනහිරින් ආනම්බ්‍රා ප්‍රාන්තය නයිජර් ගඟ හරහා කිලෝමීටර හතරක් පමණ ද, ඩෙල්ටා ප්‍රාන්තය ගිනිකොන දෙසින් සහ දකුණින් කිලෝමීටර් 350 ක් (සැතපුම් 218 ක් ද) ), සහ බටහිරින් ඔන්ඩෝ ප්‍රාන්තය.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
එඩෝ ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ දහඅටකින් (18) සමන්විත වේ.

*අකෝකෝ-එඩෝ
*ඊගෝර්
*එසන් සෙන්ට්‍රල්
*එසාන් ඊසාන-නැගෙනහිර
*එසන් ගිනිකොන
*එසන් බටහිර
*එට්සාකෝ මධ්‍යම
*එට්සාකෝ නැගෙනහිර
*එට්සාකෝ බටහිර
*ඉගුබෙන්
*ඉක්පොබා-ඕකා
*ඔරෙඩෝ
*ඔර්හියන්ම්වොන්
*ඕවියා උතුරු-නැගෙනහිර
*ඕවියා නිරිතදිග
*ඕවන් නැගෙනහිර
*ඕවන් වෙස්ට්
*උහුන්මොන්දේ

## යොමු කිරීම්  
ප්‍රවර්ගය:States and territories established in 1991
ප්‍රවර්ගය:Articles with excerpts
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
පරංගි

**පරංගි** යනු වර්තමානයේ දී බොහො දුරට ශ්‍රී ලංකාව ආක්‍රමණය කළ පෘතුගීසි හැඳින්වීමට භාවිතා වන පදය කි.

## අමතර අවධානයට 
* පරංගි (රෝගය)

## භාහිර සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:සිංහල වචන
බක් අව නවවක

**බක් අව නවවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ විසිහතරවන (24) තිථියයි. එසේම බක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ නවවන (9) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් වෙසක් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි හයක් (6) ඉතිරිව ඇත.

## සිදුවීම් 
* බුද්ධ වර්ෂ 2568 බක් අව නවවක තිථිය ලත් කුජ දින, සිරි දළදා වන්දනාව පස්වැනි දිනය.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* අව නවවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
9, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
එබොනි ප්‍රාන්තය (නයිජීරියාව)

එබොනි ප්‍රාන්තය යනු නයිජීරියාවේ ගිනිකොනදිග භූ දේශපාලන කලාපයේ, උතුරට සහ ඊසාන දෙසින් බෙනුයි ප්‍රාන්තය, බටහිරින් එනුගු ප්‍රාන්තය, නැගෙනහිරින් සහ ගිනිකොන දෙසින් ක්‍රොස් රිවර් ප්‍රාන්තය සහ නිරිත දෙසින් අනියා ප්‍රාන්තයෙන් මායිම්ව ඇති ප්‍රාන්තයකි. එබොනි ප්‍රාන්තය 1996 දී අබියා සහ එනුගු ප්‍රාන්තයේ කොටස් වලින් පිහිටුවන ලද අතර එහි අගනුවර අබකාලිකි ලෙස ඇත.

## පළාත් පාලන ප්‍රදේශ 
එබොනි ප්‍රාන්තය පළාත් පාලන ප්‍රදේශ දහතුනකින් (13) සමන්විත වේ.

* අබකාලිකි
* අෆික්පෝ උතුර
* අෆික්පෝ දකුණ
* එබොනි
* එසා උතුර
* එසා දකුණ
* ඉක්වෝ
* ඉෂිලු
* අයිවෝ
* ඉසි
* ඔහේසාරා
* ඔහවුක්වු
* ඔනිචා
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
කුමතුර

**කුමතුරක්** යනු වෙසෙසින් දෙස්පලු අභිප්‍රේරණයක් ඇති වැ මිනීමැරුම, රාජද්‍රෝහීවීම හෝ දූෂණය හෝ වැනි නීති විරෝධී හෝ හානිකර හෝ අරමුණක් සඳහා තැනැත්තන් අතර කෙරෙන රහසිගත සැලැස්මක් හෝ ගිවිසුමකි.
විපවසුව

**විපවසුවක්**  යනු -  තැනැත්තකු විසින් හෝ තැනැත්තන් පිරිසක් විසින් හෝ, ඒ තැනැත්තා (හෝ පිරිස හෝ) සැගැවීමට රිසි බව් පෙනෙන යම් තැනැති කරුණක් පිළිගනිමින්  කැරෙන පැවැස්මකි. 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:Human communication
ඉසිරැවීම

**ඉසිරැවීම**උසුරවයි - උච්චාරණය කරයි. (උසුරවයි, උසුරවති, ඉසිරැවී යැ, ඉසිරැවූ හ) යනු වදනක් හෝ බසක් හෝ බෙණෙන අයුරු යි. මින් නිශ්චිත උපබසකින් ("නිවැරදි" හෝ "සම්මත" ඉසිරැවීම) යම් වදනක් හෝ බසක් හෝ බිණීමේ දී යෙදෙන සැමැනියෙන් එකඟ වූ සදසද - ශබ්ද (sounds)  අනුපිළිවෙලක් හෝ යම් තැනැත්තකු විසින් වදනක් හෝ බසක් හෝ බෙණෙන අයුර හෝ හැඟැවෙනු වියැ හැකී.

වදන්වලැ ඉසිරැවීම සදකොසු වැනි විමැසුම් කෘතිවලින් ලැබේ. සැමැනි සදකොසුවලැ සැමැනියෙන් ඇතුළත් වනුයේ සම්මත ඉසිරැවීම් පමණි. නමුදු පෙදෙසි හෝ උපබාසා හෝ ඉසිරැවීම වඩාත් නිශ්චිත කෘතිවලින් ලැබේ. Orthoepy යන්නෙන් හැඟැවෙනුයේ නිවැරදි ලෙස සැලැකෙන ඉසිරැවීම හෝ එය හැදෑරීමයි.

## මූලාශ්‍ර 
## බැහැරි සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:Lexicography
ප්‍රවර්ගය:Lexicology
දකුණු පළාත, රුවන්ඩාව

**දකුණු පළාත** රුවන්ඩාවේ පළාත් පහෙන් එකකි. එය 2006 ජනවාරි මස මුලදී රටේ පළාත් පාලන ව්‍යුහයන් ප්‍රතිසංවිධානය කරන ලද රජයේ විමධ්‍යගත කිරීමේ වැඩසටහනක කොටසක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී.

දකුණු පළාත ගිකොන්ගෝරෝ, ගීතාරාම සහ බුටරේ යන පැරණි පළාත් වලින් සමන්විත වන අතර, හුයේ, රුහන්ගෝ, නයමගබේ, ගිසාගර, මුහන්ගා, කමෝනි, නයන්සා සහ නයරුගුරු යන දිස්ත්‍රික්කවලට බෙදී ඇත. දකුණු පළාතේ අගනුවර නයන්සා වේ.

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
උතුරු පළාත, රුවන්ඩාව

**උතුරු පළාත** රුවන්ඩාවේ පළාත් පහෙන් එකකි. එය 2006 ජනවාරි මස මුලදී රටේ පළාත් පාලන ව්‍යුහයන් ප්‍රතිසංවිධානය කරන ලද රජයේ විමධ්‍යගත කිරීමේ වැඩසටහනක කොටසක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී.

උතුරු පළාත කිගාලි ග්‍රාමීය උතුරු ප්‍රදේශ සමඟින් රුහෙන්ගෙරි සහ බයිම්බා යන පැරණි පළාත්වලින් බොහොමයක් සමන්විත වේ. එය බුරේරා, ගිකුම්බි, ගකන්කේ, මුසාන්සේ සහ රුලින්ඩෝ යන දිස්ත්‍රික්කවලට බෙදා ඇත.

උතුරු පළාතේ අගනුවර මුසාන්සේ වේ.

පළාතේ නිල භාෂා ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ සහ කින්යර්වාන්ඩා වේ.

ජනාධිපති නියෝගයෙන් පත් කරන ලද ආණ්ඩුකාරවරයා දැනට ගරු. ඩැන්සිලා නීරරුගේරෝ .

උතුරු පළාතේ පෙර ආණ්ඩුකාරවරුන් වූයේ ගැටබාසි ජීන් මාරි වියානි, ක්ලෝඩ් මුසාබිමාන, බොසෙනිබම්වේ අයිමි, බොනිෆස් රුකාගු, කලින් රුහෙන්ගෙරි පළාතේ ආණ්ඩුකාරවරයා විය.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නැගෙනහිර පළාත, රුවන්ඩාව

thumb| මුහාසි බීච් රිසෝට්
**නැඟෙනහිර පළාත** යනු රුවන්ඩාවේ පළාත් පහෙන් විශාලතම, වඩාත්ම ජනාකීර්ණ සහ අඩුම ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයයි. එය 2006 ජනවාරි මස මුලදී රටේ පළාත් පාලන ව්‍යුහයන් ප්‍රතිසංවිධානය කරන ලද රජයේ විමධ්‍යගත කිරීමේ වැඩසටහනක කොටසක් ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී.

එයට දිස්ත්‍රික්ක හතක් ඇත: බුගේසෙරා, ගැට්සිබෝ, කයෝන්සා, න්ගෝමා, කිරේහේ, නයගතරේ සහ ර්වාමගනා. නැඟෙනහිර පළාතේ අගනුවර වන්නේ ර්වාමගනා ය .

නැගෙනහිර පළාත සමන්විත වන්නේ කිබුන්ගෝ සහ උමුතර යන හිටපු පළාත්, කිගාලි ග්‍රාමීය බොහෝ ප්‍රදේශ සහ බයිම්බා හි කොටසකි.

අකගෙර ජාතික වනෝද්‍යානය පිහිටා ඇත්තේ මෙම පළාතේය.
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සුබසෙත

**සුබසෙත** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සතිපතා ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන සිංහල භාෂා පුවත්පතක් වේ. එය ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලබන්නේ රජයට අයත් ලංකා සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමා‍ගම (ලේක් හවුස්) විසිනි. වර්ෂ 1969-05-28 දී පුවත්පත ආරම්භ කරන ලදී.

## අමතර අවධානයට 
* ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි 
* 

ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන සතිපතා පුවත්පත්
ප්‍රවර්ගය:සතිපතා පුවත්පත්
බක් අව තුදුස්වක

**බක් අව තුදුස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ විසිනවවන (29) තිථියයි. එසේම බක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දහහතරවන (14) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් වෙසක් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි එකක් (1) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* අව තුදුස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
තුදුස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
බක් අමාවක

**බක් අමාවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බක් මාසයේ තිස්වන (30) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. එසේම බක් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පහළොස්වන (15) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. බක් මාසය මෙම තිථියෙන් අවසන් වන අතර, ඊළඟ තිථියෙන් වෙසක් මාසය ආරම්භ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* බක්
* අව අමාවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
පසළොස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
වෙසක් පුර පෑළවිය

**වෙසක් පුර පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ පළමුවන (1) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිනවයක් (29) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* පුර පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ජලධර

travel times, a spring and a well]]
 (typical in humid regions). The water table and unsaturated zone are also illustrated.|upright=1.6]]

**ජලධර** () යනු ජලය සහිත පාරගම්ය පාෂාණ. කැඩුණු පාෂාණ හෝ අසම්පිණ්ඩිත ද්‍රව්‍යය (බොරළු, වැලි හෝ රොන්මඩ) වලින් සැදි භූගත ස්ථර වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## මූලාශ්‍රා 
## භාහිර සබැඳි 
* IGRAC International Groundwater Resources Assessment Centre
*The Groundwater Project - Online platform for groundwater knowledge
2026 පිරිමි T20 ලෝක කුසලානය

**2026 ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලානය** ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලානයේ දසවන අදියර වන අතර එය පිරිමි ජාතික කණ්ඩායම් විසින් ක්‍රීඩා කරන සහ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ICC) විසින් සංවිධානය කරනු ලබන ද්විවාර්ෂික විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (T20I) තරඟාවලියකි. එය 2026 පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාසවලදී ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව විසින් සත්කාරකත්වය දක්වයි. 
 
මෙම තරඟාවලියට පෙර තරඟාවලිය මෙන් කණ්ඩායම් 20ක් තරඟ වදිනු ඇත. ICC පිරිමි T20I කණ්ඩායම් ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල මීළඟ කණ්ඩායම් දෙක සමඟ සත්කාරක රටවල් 2 සහ පෙර තරගාවලියේ හොඳම කණ්ඩායම් 8 ස්වයංක්‍රීයව තරඟාවලියට සුදුසුකම් ලබයි. ඉතිරි කණ්ඩායම් අට කලාපීය සුදුසුකම් තරඟාවලි මගින් තෝරා ගනු ලබයි.

## සත්කාරකත්වය  
2021 නොවැම්බර් මාසයේදී ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ICC) විසින් 2026 ICC පිරිමි T20 ලෝක කුසලානය ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව සම සත්කාරකත්වය දරන බව නිවේදනය කරන ලදී. මෙය ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව යන රටවල් T20 ලෝක කුසලානයක් සත්කාරකත්වය දක්වන දෙවන අවස්ථාව වේ.  2012 දී ශ්‍රී ලංකාව සහ 2016 දී ඉන්දියාව T20 ලෝක කුසලානය ප්‍රථමයෙන් සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත. 2026 T20 ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගය  කොල්කටාහි Eden Gardens ක්‍රීඩාංගණය පැවැත්වීමට නියමිතය.

## තරගාවලියේ ආකෘතිය 
කණ්ඩායම් 20 කාණ්ඩ පහකට 4 බැගින් බෙදා ඇත. සෑම කාණ්ඩයකම පළමු කණ්ඩායම් දෙක Super 8 වටයට පිවිසෙනු ලබයි. මෙම අදියරේදී, සුදුසුකම් ලබන කණ්ඩායම් හතරක් බැගින් යුත් කාණ්ඩ දෙකකට නැවත බෙදා ඇත. සෑම කාණ්ඩයකින්ම පෙරමුණ ගන්නා කණ්ඩායම් දෙක පිළිමළුන් පිටුදැකීමේ අදියරට සුදුසුකම් ලබයි.  එය අවසන් පූර්ව තරග දෙකකින් සහ අවසන් මහා තරගයකින් සමන්විත වේ.

## කණ්ඩායම් සුදුසුකම් ලැබීම 
සම සත්කාරක රටවල් ලෙස ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව සෘජුවම තරගාවලියට සුදුසුකම් ලබයි. ඊට අමතරව පෙර සංස්කරණයේ හොඳම කණ්ඩායම් අට සුදුසුකම් ලබයි. පෙර සංස්කරණයේ සත්කාරකයන්ගේ අවසන් ස්ථාන අනුව, ICC පිරිමි T20I ශ්‍රේණිගත කිරීම් වලින් හොඳම කණ්ඩායම් දෙකේ සිට හතර දක්වා (දැනටමත් සුදුසුකම් ලබා ඇති කණ්ඩායම් හැර)  තරගාවලියට සුදුසුකම් ලබයි.  ඉතිරි කණ්ඩායම් අට තීරණය කරනු ලබන්නේ අප්‍රිකාව, ආසියාව සහ යුරෝපයේ කණ්ඩායම් දෙකකින්    සහ ඇමරිකාව සහ නැගෙනහිර ආසියා-පැසිෆික් කලාපවලින් එක් කණ්ඩායම බැගින් සමන්විත වන කලාපීය සුදුසුකම් ලැබීමේ කණ්ඩායම් විසිනි.  

## මූලාශ්‍ර
ප්ලැටිපස්

ප්ලැටිපස් (Ornithorhynchus anatinus),[3] සමහර විට තාරා-බිල් ප්ලැටිපස් ලෙස හැඳින්වේ,[4] අර්ධ ජලජ, ටස්මේනියාව ඇතුළු නැගෙනහිර ඕස්ට්‍රේලියාවට ආවේණික බිත්තර දමන ක්ෂීරපායී වේ. ප්ලැටිපස් යනු එහි Ornithorhynchidae පවුලේ සහ Ornithorhynchus කුලයේ එකම ජීවමාන නියෝජිතයා හෝ ඒකාකෘති වර්ගීකරණය වේ, නමුත් ෆොසිල වාර්තාවල ආශ්‍රිත විශේෂ ගණනාවක් දක්නට ලැබේ.

Echidna විශේෂ හතර සමඟින්, එය දැනට පවතින monotremes විශේෂ පහෙන් එකකි, ක්ෂීරපායින් ජීවත් වන පැටවුන් බිහි කිරීම වෙනුවට බිත්තර දමනවා. අනෙකුත් මොනොට්‍රීම් මෙන්, ප්ලැටිපස් විද්‍යුත් ස්ථානගත කිරීම හරහා වළාකුළු සහිත ජලයේ ගොදුරු බව දැනේ. එය විෂ සහිත ක්ෂීරපායී විශේෂ කිහිපයෙන් එකකි, මන්ද පිරිමි ප්ලැටිපස්ගේ පසුපස පාදයේ ස්පර්ස් එකක් ඇති බැවින් එය අතිශය වේදනාකාරී විෂ නිකුත් කරයි.

මෙම බිත්තර දමන, තාරා-බිල්, බීවර්-ටේල්ඩ්, ඔටර් පාද සහිත ක්ෂීරපායියාගේ අසාමාන්‍ය පෙනුම මුලින්ම යුරෝපීය ස්වභාවිකවාදීන් ව්‍යාකූල කළේය. 1799 දී, සංරක්ෂණය කරන ලද ප්ලැටිපස් ශරීරයක් පරීක්ෂා කළ පළමු විද්‍යාඥයින් එය සතුන් කිහිප දෙනෙකු එකට මැසූ ව්‍යාජ එකක් ලෙස විනිශ්චය කළහ.

ප්ලැටිපස් වල ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ එය පරිණාමීය ජීව විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේදී වැදගත් වන අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ හඳුනාගත හැකි සහ සංකේතාත්මක සංකේතයකි. එය ආහාර සඳහා දඩයම් කිරීමට භාවිතා කළ ආදිවාසී ජනයා කිහිප දෙනෙකුට සංස්කෘතික වශයෙන් වැදගත් වේ. එය ජාතික වෙස් මුහුණක් ලෙස දර්ශනය වී ඇති අතර, ඕස්ට්‍රේලියානු ශත විස්සේ කාසියේ පිටුපසින් ඇති අතර එය නිව් සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්තයේ ලාංඡනයකි.
රුවන්ඩාවේ පරිපාලන අංශ

බටහිර යටත් විජිතකරණයට පෙර, රුවන්ඩා රාජ්‍ය පද්ධතියට දේශපාලන බහුත්වවාදයේ සහ බලය බෙදා ගැනීමේ අර්ධ ක්‍රමයක් තිබුණි. දැඩි ධුරාවලියක් පැවතියද, පූර්ව යටත් විජිත ක්‍රමය "මධ්‍යගත බලය සහ විමධ්‍යගත ස්වයං පාලන ඒකක" ස්ථාපිත ඒකාබද්ධ පද්ධතියක් සාක්ෂාත් කර ගන්නා ලදී. රාජාණ්ඩුව යටතේ තේරී පත් වූ ප්‍රධානියා දිස්ත්‍රික්ක කිහිපයකට බෙදී තිබූ පළාතක් පාලනය කළේය. ප්‍රධානියා විසින් පත් කරන ලද තවත් නිලධාරීන් දෙදෙනෙක් දිස්ත්‍රික්ක පාලනය කළහ. එක් නිලධාරියෙකුට ඉඩම කෙරෙහි බලය පවරා ඇති අතර අනෙක් නිලධාරියා ගවයන් අධීක්ෂණය කළේය. රජු (මාවාමි) පළාත්, දිස්ත්‍රික්ක, කඳුකර සහ අසල්වැසි පද්ධතියක් හරහා පාලනය ක්‍රියාත්මක කළේය. 2003 වන විට, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් රුවන්ඩාව පළාත් (ඉන්ටාරා), දිස්ත්‍රික්ක (යුටුරෙරෙ), නගර, මහ නගර සභා, නගර, අංශ (ඉමිරේන්ජ්), සෛල (උතුගාරි) සහ ගම් (ඉමිදුගුඩු) ලෙස බෙදා ඇත; විශාල බෙදීම් සහ ඒවායේ දේශසීමා පාර්ලිමේන්තුව විසින් ස්ථාපිත කර ඇත. 2006 ජනවාරි මාසයේදී රුවන්ඩාව ප්‍රතිසංවිධානය කරන ලද අතර එමඟින් පළාත් දොළහක් ඒකාබද්ධ කර පහක් නිර්මාණය කරන ලද අතර දිස්ත්‍රික්ක 106 ක් තිහකට ඒකාබද්ධ කරන ලදී. 2006 දී අඳින ලද වර්තමාන දේශසීමා බලය විමධ්‍යගත කිරීම සහ පැරණි ක්‍රමය සහ ජන සංහාරය සමඟ ඇති සම්බන්ධකම් ඉවත් කිරීම අරමුණු කර ගෙන ඇත. විශාලතම නගර හා සම්බන්ධ පළාත් දොළහක පෙර ව්‍යුහය ප්‍රධාන වශයෙන් භූගෝල විද්‍යාව මත පදනම් වූ පළාත් පහකින් ප්‍රතිස්ථාපනය විය. එනම්;

* උතුරු පළාත
* දකුණු පළාත
* නැගෙනහිර පළාත
* බස්නාහිර පළාත
* කිගාලි මහ නගර සභාව

ජාතික ප්‍රතිපත්ති දිස්ත්‍රික් මට්ටමින් ක්‍රියාවට නැංවීම සහතික කිරීම සඳහා පළාත් පහ ජාතික රජය සහ ඒවායේ දිස්ත්‍රික්ක අතර අතරමැදියන් ලෙස ක්‍රියා කරයි. පළාත් පාලන අමාත්‍යාංශය විසින් සකස් කරන ලද රුවන්ඩා විමධ්‍යගත කිරීමේ උපාය මාර්ගික රාමුව "පළාතේ පාලන ගැටළු සම්බන්ධීකරණය කිරීම මෙන්ම අධීක්‍ෂණය සහ ඇගයීම" සඳහා වගකීම් පළාත් වෙත පවරයි. සෑම පළාතකම ආණ්ඩුකාරවරයෙකු විසින් ප්‍රධානත්වය දරනු ලබන අතර, ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන අතර සෙනෙට් සභාව විසින් අනුමත කරනු ලැබේ. රාජ්‍ය සේවා සැපයීම සහ ආර්ථික සංවර්ධනය සම්බන්ධීකරණය කිරීම දිස්ත්‍රික්කවල වගකීම වේ. ඒවා දිස්ත්‍රික්ක විසින් නියම කර ඇති පරිදි පොදු සේවාවන් සැපයීමේ වගකීම දරන අංශවලට බෙදා ඇත. දිස්ත්‍රික්ක සහ අංශ සෘජුවම තේරී පත් වූ සභා ඇති අතර එම සභාව විසින් තෝරාගත් විධායක කමිටුවක් විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. සෛල සහ ගම් යනු කුඩාම දේශපාලන ඒකක වන අතර, මිනිසුන් සහ අංශ අතර සම්බන්ධයක් සපයයි. සියලුම වැඩිහිටි නේවාසික පුරවැසියන් ඔවුන්ගේ ප්‍රාදේශීය සෛල කවුන්සිලයේ සාමාජිකයින් වන අතර, එයින් විධායක කමිටුවක් තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ. කිගාලි නගරය පළාත් මට්ටමේ අධිකාරියක් වන අතර එය නගරය තුළ නාගරික සැලසුම් සම්බන්ධීකරණය කරයි.

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ගිනස් වර්ල්ඩ් රෙකෝඩ්ස්

***ගිනස් වර්ල්ඩ් රෙකෝඩ්ස්*** (), යනු වාර්ෂිකව බ්‍රිතාන්‍ය වාර්තා පොතක් වෙයි.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
ගලිගමුව

**ගලිගමුව**, කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුළ පිහිටි නගරයක් ය.

## මූලාශ්‍ර 

ප්‍රවර්ගය:කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය
කිමෝනාව

කිමෝනාව යනු සම්ප්‍රදායික ජපන් ඇඳුමක් සහ ජපානයේ ජාතික ඇඳුමකි. කිමෝනාව යනු හතරැස් අත් සහ සෘජුකෝණාස්‍රාකාර සිරුරක් සහිත ඔතා ඉදිරිපස ඇඳුමක් වන අතර, එය පැළඳ සිටින තැනැත්තා මිය ගොස් නොමැති නම්, වම් පැත්ත දකුණට ඔතා පැළඳ සිටී. කිමෝනාව සාම්ප්‍රදායිකව පළඳිනු ලබන්නේ ඔබි ලෙස හඳුන්වන පුළුල් සළුවකින් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් එය පැළඳ සිටින්නේ zōri සෙරෙප්පු සහ ටැබි මේස් වැනි උපාංග සමඟිනි.

කිමෝනෝවලට ඉදිකිරීම් ක්‍රමයක් ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් ටන්මෝනෝ ලෙස හැඳින්වෙන දිගු පටු රෙදි බෝල්ට් වලින් සාදා ඇත, නමුත් සමහර විට බටහිර විලාසිතාවේ රෙදි බෝල්ට් ද භාවිතා වේ. පිරිමින්, කාන්තාවන් සහ ළමුන් සඳහා කිමෝනෝ විවිධ වර්ග තිබේ, අවස්ථාව, සමය, පළඳින්නාගේ වයස සහ - නූතනයේ අඩු වශයෙන් - පළඳින්නාගේ විවාහක තත්ත්වය මත පදනම්ව වෙනස් වේ. කිමෝනාව විධිමත් සහ ඇඳීමට අපහසු ඇඳුමක් ලෙස කීර්තියට පත් වුවද, විධිමත් සහ අවිධිමත් අවස්ථාවන් සඳහා සුදුසු කිමෝනෝ වර්ග තිබේ. පුද්ගලයෙකු තම කිමෝනාව අඳින ආකාරය කිට්සුක් ලෙස හැඳින්වේ.

කිමෝනෝවේ ඉතිහාසය ජපානයේ වංශවත් අය සුවිශේෂී ඇඳුම් විලාසිතාවක් වැලඳගත් හීයන් යුගය (794-1185) දක්වා ආපසු හඹා යා හැකිය. මීට පෙර වඩාත් සුලභ ජපන් ඇඳුමක් වූ කිමෝනාව දැන් ජනප්‍රිය නොවන අතර දැන් එය එදිනෙදා ඇඳුම ලෙස පැළඳ සිටින්නේ කලාතුරකිනි. ඔවුන් බොහෝ විට දක්නට ලැබෙන්නේ ගිම්හාන උත්සවවලදී, මිනිසුන් නිතර නිතර අඳින්නේ අවිධිමත් කිමෝනෝ වර්ගයකි. අවමංගල්‍ය, මංගල උත්සව, උපාධි ප්‍රදානෝත්සව සහ වෙනත් විධිමත් සිදුවීම් සඳහා වඩාත් විධිමත් වර්ග අඳිනු ලැබේ. ගයිෂා සහ මයිකෝ ඔවුන්ගේ වෘත්තියේ කොටසක් ලෙස කිමෝනාවක් පැළඳිය යුතු අතර, රිකිෂි (සුමෝ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයින්) ප්‍රසිද්ධියේ සෑම විටම කිමෝනෝ පැළඳිය යුතුය. එය නිතිපතා අඳින පුද්ගලයින් කුඩා සංඛ්‍යාවක් සහ සංකීර්ණ ඇඳුමක් ලෙස එහි කීර්තිය තිබියදීත්, කිමෝනාව පසුගිය දශක කිහිපය තුළ පුනර්ජීවන ගණනාවක් අත්විඳ ඇති අතර, අදටත් ජපානයේ විලාසිතාමය ඇඳුම් ලෙස පැළඳ සිටී.
ඇල්ස්ටන් කොක්

**ඇල්ස්ටන් කොක්** () යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලද ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ගායකයෙක්, ගීත රචකයෙක්, චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයෙක්, වාර්තා නිෂ්පාදකයෙක් සහ නළුවෙක් වෙයි.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* [Dark Tan – Disco Lady (Alston Koch)](http://www.cleavagedownunder.com/CDU/Reviews/Entries/2010/11/1_Disco_Lady_-_Dark_Tan_(Alston_Koch).html) 
* Alston Koch felicitated in ‘Highest Capital City in the World’ 

ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
මශෝනලන්ඩ් නැගෙනහිර පළාත, සිම්බාබ්වේ

දකුණ|thumb|285x285පික්| මශෝනලන්ඩ් නැගෙනහිර දිස්ත්‍රික්ක
**මශෝනලන්ඩ් නැගෙනහිර** යනු සිම්බාබ්වේ පළාතකි. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 32,230 සහ ආසන්න වශයෙන් මිලියන 1.73 ක ජනගහනයක් (2022) සිටී. මැරොන්දෙරා යනු පළාතේ අගනුවරයි.

## ජනවිකාසය 
## දිස්ත්‍රික්ක 
මශෝනලන්ඩ් නැගෙනහිර දිස්ත්‍රික්ක නවයකට බෙදා ඇත:

* චිකොම්බා
* ගොරොමොන්සි
* මැරොන්දෙරා
* මුඩ්සි
* මුරේහ්වා (මරෙහ්වා)
* මුටෝකෝ
* සේකේ
* උසුම්බා-මාරම්බා-ප්ෆුන්ග්වේ (UMP)
* වෙඩ්සා (හ්වෙඩ්සා)

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මශෝනලන්ඩ් මධ්‍යම පළාත, සිම්බාබ්වේ

**මශෝනලන්ඩ් මධ්‍යම** යනු සිම්බාබ්වේ පළාතකි. එය දිස්ත්‍රික්ක අටකට බෙදා ඇති අතර එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 28,347 කි. ජනගහනය 1,384,891 (2012 සංගණනය) කි. මුළු සිම්බාබ්වේ ජනගහනයෙන් 9.1% ක් පමණ නියෝජනය කරයි. බින්දුර යනු පළාතේ අගනුවරයි. 2002/2003 වර්ෂා සමයේදී, ප්‍රදේශය තවත් සිම්බාබ්වේ පළාත් කිහිපයක් සමඟ දැඩි ගංවතුරකට මුහුණ දුන්නේය.

## ජනවිකාසය 
## දිස්ත්‍රික්ක 
පළාත දිස්ත්‍රික්ක අටකට බෙදා ඇත:

* බින්දුර
* ම්බිරේ
* ගුරුවේ
* මවුන්ට් ඩාර්වින්
* රුෂිංගා
* ෂම්වා
* මැසෝවේ
* මුසරබානි

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මශෝනලන්ඩ් බස්නාහිර පළාත, සිම්බාබ්වේ

alt=Districts of Mashonaland West|දකුණ|150x150පික්| බටහිර Mashonaland දිස්ත්‍රික්ක
**මශෝනලන්ඩ් බස්නාහිර** යනු සිම්බාබ්වේ පළාතකි. එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 57,441 කි සහ ආසන්න වශයෙන් මිලියන 1.9 ක ජනගහනයක් (2022) ජීවත් වේ. චින්හෝයි පළාතේ අගනුවරයි. 

## ජනවිකාසය 
## දිස්ත්‍රික්ක 
මශෝනලන්ඩ් බස්නාහිර දිස්ත්‍රික්ක 7 කට බෙදා ඇත:

* චෙගුටු
* හුරුංවේ
* කරිබා
* මාකොන්ඩේ
* මොන්ඩෝරෝ-න්ගෙසි
* සංයාති
* ස්විම්බා

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
වෙසක් පුර තියවක

**වෙසක් පුර තියවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ තෙවන (3) තිථියයි. බක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහතක් (27) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* පුර තියවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
3
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
මටබෙලෙලන්ඩ් උතුරු පළාත, සිම්බාබ්වේ

**මටබෙලෙලන්ඩ් උතුර** යනු බටහිර සිම්බාබ්වේ හි පිහිටි පළාතකි . 2022 සංගණනයට අනුව 827,645 ක ජනගහනයක් සමඟ, එය මටබෙලෙලන්ඩ් දකුණට පසුව රටේ දෙවන-අඩුම ජනාකීර්ණ පළාත වේ. මටබෙලෙලන්ඩ් උතුර සහ මටබෙලෙලන්ඩ් දකුණ පිහිටුවන ලද්දේ 1974 දී මුල් මටබෙලෙලන්ඩ් පළාත දෙකඩ කරන විටය. 1997 දී බුලවායෝ නගරය තමන්ගේම අයිතියෙන් පළාතක් බවට පත් වූ විට පළාතට භූමිය අහිමි විය. මටබෙලෙලන්ඩ් උතුර දිස්ත්‍රික්ක හතකට බෙදා ඇත. එහි අගනුවර ලුපනේ වන අතර වික්ටෝරියා ඇල්ල සහ හ්වන්ගේ එහි විශාලතම නගර වේ. "මටබෙලෙලන්ඩ් " යන නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ පළාතේ විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වන මතබේලේ හෝ එන්ඩෙබෙල් ජනතාවගෙනි. 

## ජනවිකාස 
alt=Districts of Matabeleland North|දකුණ|150x150පික්| Matabeleland උතුරේ දිස්ත්රික්ක

## දිස්ත්‍රික්ක 
මටබෙලෙලන්ඩ් උතුර දිස්ත්‍රික්ක 7 කට බෙදා ඇත:

* බිංගා
* බුබි
* හ්වන්ගේ
* ලුපනේ
* න්කායි
* ෂොලොට්ෂෝ
* උම්ගුසා

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මටබෙලෙලන්ඩ් දකුණු පළාත, සිම්බාබ්වේ

alt=Districts of Matabeleland South|දකුණ|150x150පික්| දකුණේ Matabeleland දිස්ත්‍රික්ක
**මටබෙලෙලන්ඩ් දකුණ** යනු නිරිතදිග සිම්බාබ්වේ හි පිහිටි පළාතකි . 2012 සිම්බාබ්වේ සංගණනයට අනුව 683,893 ක ජනගහනයක් සහිත, එය රටේ අඩුම ජනගහන පළාත වේ. මටබෙලෙලන්ඩ් දකුණ සහ මටබෙලෙලන්ඩ් උතුර පිහිටුවන ලද්දේ 1974 දී මුල් මටබෙලෙලන්ඩ් පළාත දෙකඩ කරන විටය. පළාත දිස්ත්‍රික්ක හයකට බෙදා ඇත. ග්වාන්ඩා අගනුවර වන අතර බීට්බ්‍රිජ් යනු පළාතේ විශාලතම නගරයයි.

## ජනවිකාස 
## දිස්ත්‍රික්ක 
මටබෙලෙලන්ඩ් දකුණු පළාත දිස්ත්‍රික්ක හතකට බෙදා ඇත: 

* බීට්බ්‍රිජ්
* බුලිලිමා
* ග්වාන්ඩා
* ඉන්සීසා
* මැංග්වේ
* මතෝබෝ
* උම්සිංවානේ

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
මස්වින්ගෝ පළාත, සිම්බාබ්වේ

**මස්වින්ගෝ**, කලින් **වික්ටෝරියා** ලෙස නම් කර ඇත, එය ගිනිකොනදිග සිම්බාබ්වේ පළාතකි . 2022 සංගණනයට අනුව එහි ජනගහනය මිලියන 1.638 ක් වන අතර සිම්බාබ්වේ පළාත් දහයෙන් පස්වන ස්ථානයට පත්වේ. බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු අප්‍රිකා සමාගම විසින් පිහිටුවන ලද එය දකුණු රොඩේෂියාවේ මුල් පළාත් පහෙන් එකකි. 1982 දී, සිම්බාබ්වේ නිදහසින් වසර දෙකකට පසු, එය මස්වින්ගෝ පළාත ලෙස නම් කරන ලදී. පළාත් අගනුවර වන මස්වින්ගෝ නගරය අඩංගු මස්වින්ගෝ දිස්ත්‍රික්කය ඇතුළුව පළාත දිස්ත්‍රික්ක හතකට බෙදා ඇත
දකුණ|thumb|260x260පික්| බීට්බ්‍රිජ් සහ මස්වින්ගෝ, 2006 අතර A1 අධිවේගී මාර්ගය දිගේ දර්ශන

## ජනවිකාසය 
## දිස්ත්‍රික්ක 
මස්වින්ගෝ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක හතකට බෙදා ඇත, 

* බිකිටා
* චිවි
* සකා
* මස්විංගෝ
* ගුටු
* මුවෙනිසි
* චිරෙඩ්සි

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
භාෂාමය රඳාපැවැත්ම

වෝර්ෆ් කල්පිතය, සපිර්-වෝර්ෆ් කල්පිතය හෝ වෝර්ෆියන්වාදය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන **භාෂාමය රඳාපැවැත්ම** නම් සංකල්පයට අනුව,  භාෂාවක ව්‍යුහය එහි කථිකයන්ගේ ලෝකදැක්මට සහ ප්‍රජානනයට බලපෑම් කරයි. ඒ අනුව පුද්ගලයන්ගේ මවු බස ලෝකය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ සංජානනය තීරණය කිරීමට  බෙහෙවින් බලපායි.

## සුශෝධන
### හැසිරීම් පාදක පර්යේෂණ
### මානස-භාශාමය පර්යේෂණ
ප්‍රවර්ගය:රඳාපැවැතුම් දර්ශන
මිඩ්ලන්ඩ් පළාත, සිම්බාබ්වේ

දකුණ|thumb| මිඩ්ලන්ඩ්ස් දිස්ත්‍රික්කය**මිඩ්ලන්ඩ්ස්** යනු සිම්බාබ්වේ පළාතකි . එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 49,166 ක්  සහ ජනගහනය 1,811,905 (2022). එය විවිධ ජනයාගේ නිවහනකි. රටේ කේන්ද්‍රීය ස්ථානයක පිහිටා ඇති එහි ෂෝනා, න්ඩබෙලේ, ස්වනා, සෝතෝ සහ චේවා මෙන්ම වෙනත් විවිධ භාෂා කතා කරන්නන් අඩංගු වේ. ග්වේරු, සිම්බාබ්වේ හි තුන්වන විශාලතම නගරය, පළාතේ අගනුවර වේ.

මිඩ්ලන්ඩ්ස් පළාතේ සැලකිය යුතු පතල් කැණීම් සහ නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ඇති නගරයක් වන ක්වෙක්වේ අඩංගු වන අතර, සේබල් රසායන භාරය ද එහි පැවැත්ම පවත්වාගෙන යයි. 

## ජනවිකාසය 
thumb| මිඩ්ලන්ඩ්ස්, මැබරෙන්ග්වා හි වසර මිලියන 2650ක් පමණ පැරණි ෆොසිල ස්ට්‍රොමැටොලයිට්. ,

## දිස්ත්‍රික්ක 
මිඩ්ලන්ඩ්ස් පළාත් දිස්ත්‍රික්ක අටකට බෙදා ඇත:

* චිරුම්හන්සු
* ගොක්වේ උතුර
* ගෝක්වේ දකුණ
* ග්වේරු
* ක්වෙක්වේ
* ම්බරෙන්ග්වා
* ෂුරුග්වි
* ස්විස්වානේ

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
අපේක්‍ෂාව

]]

**අපේක්ෂාව** යනු බලාපොරොත්තුවූ සිදුවීමක් සලකා බැලීමේදී හෝ බලා සිටීමේදී සතුටක් හෝ කනස්සල්ලක් ඇති වන චිත්තවේගයකි. අපේක්ෂා සහගත හැඟීම්වලට බිය, කාංසාව, බලාපොරොත්තුව සහ විශ්වාසය ඇතුළත් වේ. අපේක්ෂිත සිදුවීම සිදු වීමට අපොහොසත් වූ විට, එය බලාපොරොත්තු සුන්වීමක් (ධනාත්මක සිදුවීමක් සඳහා) හෝ සහනයක් (සෘණාත්මක එකක් සඳහා) ඇති කරයි. මෙය ඉච්ඡාව නම් බෞද්ධ සංකල්පය සමග ඉතා සමීප සංකල්පයකි.

## අමතර අවධානයට 
*Prediction
*බලාපොරොත්තුව
*Hope
*Optimism
*Faith
*Confidence
*Delayed gratification

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
ප්‍රවර්ගය:චිත්තාවේග
ප්‍රවර්ගය:චිත්තාවේග කුලකය
හරාරේ

thumb| පුරෝගාමී තීරුව 1890 සැප්තැම්බර් 13 වන දින, නගරයට ඉහළින් ඇති කොපී මත යුනියන් ජැක් ඔසවයි.**හරාරේ**, කලින් හැඳින්වූයේ **සැලිස්බරි** සිම්බාබ්වේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වේ. නගරය වර්ග කිලෝමීටර 982.3 ක වපසරියකින් යුක්ත වේ. නගරය පිහිටා ඇත්තේ සිම්බාබ්වේ ඊසානදිග ප්‍රදේශයේ, රටේ මෂෝනාලන්ඩ් ප්‍රදේශයේ ය. හරාරේ යනු චිතුංවිසා සහ එප්වර්ත් මහ නගර සභා ද ඇතුළත් වන අගනගර පළාතකි. නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 1,483 ක උන්නතාංශයක සානුවක පිහිටා ඇති අතර එහි දේශගුණය උපනිවර්තන උස්බිම් කාණ්ඩයට වැටේ.
thumb|239x239පික්| පාර්ලිමේන්තු මන්දිරය, 1895 දී ඉදිකරන ලදී

## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
පැහෙන දිය පිළිකරනය

thumb|*පැහෙන දිය පිළිකරනයක* (BWR) ක්‍රමානුකූල රූ සටහන:

1. Reactor pressure vessel2. Nuclear fuel element

3. Control rods

4. Recirculation pumps

5. Control rod drives

6. Steam

7. Feedwater

8. High-pressure turbine

9. Low-pressure turbine

10. Generator

11. Exciter

12. Condenser

13. Coolant

14. Pre-heater

15. Feedwater pump

16. Cold-water pump

17. Concrete enclosure

18. Connection to electricity grid
**පැහෙන දිය පිළිකරනයක්** (BWR) යනු විදිලි බලය දනවනුව යොදාගැනෙනා සැහැල්ලු දිය නැබියුරු පිළිකරන පන්නෙකි. එය සැහැල්ලු දිය නැබියුරු පිළිකරන පන්නයක්ම වන තෙරැපිවු දිය පිළිකරනයට (PWR) පසු දෙවැනියට බහුලතම වැ ගැනෙන විදිලිය-දනවන නැබියුරු පිළිකරන පන්නයයි.
ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි
මහ කමිසුරු (මහ කොමසාරිස්)

**මහ කමිසුරු** හෙවත් **මහ කොමසාරිස්** යනු පත්වීම් කමිසුවක් (commission of appointment) විසින් දැරෙන විවිධ ඉහළ පෙළේ, වෙසෙසි විධායක තනතුරුවලැ පදවි නම යි.
සමතුරු වැර සැටිය

දකුණ|thumb|
ඉදිකුරුවමෙහි **සමතුරු වැර සැටියක්** (parallel force system) යනු සියලු වැර එක් අක්ෂයක් ඔස්සේ දිශානුගත වන වැර සැටියකි. සීසෝව මේට නිදසුනකි. ළමයින් කෙළවරේ වැර දෙක යොදමින් සිටිද්දී, සීසෝව නෑලි (neutral) පිහිටුමක පවත්වා-ගනුව මැදැ ඇති ධරය පිළි වැර ලබා-දෙයි. තවදු නිදසුනක් නම් පියාසරන අහස් යානයකැ ඇති මහ සිරස් වැරයි. (දකුණු පස ඇති රුව බලන්නැ)
ප්‍රවර්ගය:යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරුවේදය
ප්‍රවර්ගය:යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:සම්භාව්‍යය යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:බලය
වෙසක් පුර සැටවක

**වෙසක් පුර සැටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වෙසක් මාසයේ සයවන (6) තිථියයි. වෙසක් මාසය අවසන් වීමට, එනම් පොසොන් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිහතරක් (24) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වෙසක්
* පුර සැටවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
6
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
බලාපොරොත්තු

ගේ චිත්‍රයක් (From Denmark)]]

අවිනිශ්චිතතාවයේ දී, බොහෝ දුරට සිදුවිය හැකි යැයි සැලකෙන දේ **බලාපොරොත්තු** නම්වේ. අනාගතය කේන්ද්‍ර කර ගත් විශ්වාසයක් වන බලාපොරොත්තු  යථාර්ථවාදී හෝ නොවිය හැකිය. අඩු වාසිදායක ප්රතිඵලය බලාපොරොත්තු සුන්වීමේ හැඟීම් ඇති කරයි. කිසිසේත්ම බලාපොරොත්තු නොවූ දෙයක් සිදුවුවහොත් එය පුදුමයකි. වෙනත් පුද්ගලයෙකුගේ හැසිරීම හෝ කාර්ය සාධනය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු, එම පුද්ගලයාට ප්‍රකාශ කිරීම, ප්‍රබල ඉල්ලීමක හෝ නියෝගයක ස්වභාවය තිබිය හැකිය; එවැනි අපේක්ෂාවන් සමාජ සම්මතයක් ලෙස හැඳින්වේ. යමක් සත්‍ය යැයි අපේක්ෂා කරන තරම අපැහැදිලි තර්කනය භාවිතයෙන් ප්‍රකාශ කළ හැක. අපේක්ෂාව යනු බලාපොරොත්තුවට අනුරූප වන හැඟීමයි.

## අමතර අවධානයට 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි