open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
විද්‍යුත් පද්ධති හා පරිපථ පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයකිs

thumb|කාර්මික සංඛ්‍යාංක වොල්ට්මානයකින්  මූලාදර්ශයක් පරීක්ෂා කිරීම.

 

විවිධ වූ කටයුතු ඉටුකර ගැනීම සඳහා ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධති භාවිතා කරයි. ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථවල ප්‍රධාන භාවිතයන් වන්නේ,

#දත්ත සකස් කිරීම හා පාලනය.
#විද්‍යුතය වෙනත් ශක්ති ප්‍රභේද වලටත් , වෙනත් ශක්ති විද්‍යූතය බවටත් පත්කිරීම සහ විද්‍යූත් ජවය බෙදාහැරීම් කටයුතු 

මෙම යෙදුම් දෙක සඳහාම විද්‍යුත් චුම්භක ක්ෂේත්‍ර හා විදුලි ධාරාවන් අනාවරණය කිරීමත් හා නිර්මාණය කිරීමත් අවශ්‍යය වේ. 19 වන ශත වර්ෂයේ අගභාගයට පෙර දුරරේඛ සහ දුරකථන මගින් දත්ත සම්ප්‍රේෂණයට විද්‍යුත් ශක්තිය භාවිතා කළ නමුත් රේඩියෝව සොයා ගැනීමෙන් පසුව විද්‍යුතයෙහි සංවර්ධනයේ නිපුණත්වයක් වර්ධනය විය. 

විද්‍යුත් පද්ධතියක් සලකා බැලීමේ එක් ක්‍රමයක් සඳහා  එය ‍කොටස් 3 කට බෙදෙනු ලැබේ.ඒවා පහත දැක්වේ. 

*ප්‍රධාන - ඉලෙක්ට්‍රෝනික හෝ යාන්ත්‍රික සංවේදක (හෙවත් පාරනායක) මෙම උපාංග භෞතික ලෝකයේ ඇති (ස්පර්ෂක හෝ තාක්ෂණික ජාල වැනි) බාහිර ප්‍රභවයක සිට සංඥා / තොරතුරු ලබා ගන්නා අතර මෙම සංඥා / තොරතුරු පද්ධති තුළ ධාරාව/ වෝල්ටීයතාවය හෝ සංඛාංක (ඉහළ / පහළ) සංඥා බවට පද්ධතිය තුළදී පරිවර්තනය කරයි. 
*සංඥා සැකසුම් යන්ත්‍ර  - ප්‍රායෝගික යෙදුමක් සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වන පරිදි ප්‍රධාන සංඥා මෙහෙය වීම, අර්ථ දැක්වීම හා පරිවර්තනය කිරීම මෙම පරිපථ වලින් සිදු කරයි. මෑතක සිට සංඛ්‍යාංක සංඥා සැකසුම් යන්ත්‍ර භාවිතයෙන් සංකිර්ණ සංඥා සැකසීම සිදු කරනු ලැබේ.
*ප්‍රතිදාන ධාරා / වොල්ටීයතා සංඥා නැවතත් ප්‍රයෝජනවත් භෞතික ආකාරයන් බවට පරිවර්තනය කරන ඔදයන (Actuators) හා වෙනත් උපාංග වේ. (පරනායක වැනි) (උදා - මේ ඔස්සේ විදුලි මොටරයක් භ්‍රමණය කිරීම වැනි ‍භෞතික ක්‍රියාවලිය ඉටුකරනු ලැබේ.
 
උදාහරණයක් ලෙස රූපවාහිණියක් මෙම කොටස් තුනෙන් සමන්විත වේ. රූපවාහිණියේ මුද්‍රණය මගින් විකාශය කළ සංඥා (ස්පර්ශකය හෝ යොත් මගින් ලැබෙන) උපාංගය මගින් භාවිතා කළ හැකි ධාරා / වෝල්ටීයතා සංඥා බවට පරිවර්තනය කරයි. රූපවාහිණිය තුළ ඇති සංඥා සැකසුම්  පර්පථ මගින් මෙම සංඥාවල ඇති දීප්තිය, වර්ණය හා ශබ්ද මට්ටම් කියවා තොරතුරු උපුටා ගනී. ඉන් පසු ප්‍රතිදාන උපාංග මගින් මෙම තොරතුරු නැවත භෞතික ආකාරයට පරිවර්තනය කරයි. කැතෝඩ කිරණ නලයක් මගින් විද්‍යුත් සංඥා තිරය මත වන දෘෂ්‍ය ප්‍රතිබිම්බ බවට පරිවර්තනය කරයි. චුම්භක එලවුම් ශබ්ද විකාශක මගින් විද්‍යුත් සංඥා ශ්‍රවණය  කළ හැකි ධ්වනි බවට පරිවර්තනය කරයි.
Dhanushka......     bandara
http://en.wikipedia.org/wiki/Electronics
යුද්ධය පිළිබඳ සමාජීය විද්‍යාත්මක න්‍යායන්

යුධ මූලාරම්භයේ සිටම සමාජ විද්‍යාව ඒ හා සම්බන්ධිතය. එමෙන්ම දහස් ගණන්වන න්‍යායන් ඉදිරියට පැමිණ ඇති අතර ඒ අතුරින් බොහෝ ඒවා පරස්පර විරෝධීය. සමාජ විද්‍යාව සම්ප්‍රදායන් රැසකට බෙදා ඇත. “ස්වකීය රාජ්‍යය පිළිබඳ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය” ඉන් එකක් වන අතර එය Eckart Kehr සහ හාන්ස් උල්රිච් වෙහ්ලර්ගේ ක්‍රියාකාරකම් මත පදනම්ය. එයට අනුව යුද්ධය ස්වකීය කොන්දේසි හේතුවෙන් ඇතිවන බව දැක්වේ. එසේම එයට විදේශ අතපෙවීම් ද හේතුවිය හැකි බවට වැඩි දුරටත් දැක්වේ. නමුත් පළමුවන ලෝක  යුද්ධය හා සම්බන්ධව කිසිදු විදේශ ආරවුලක් නැත. එසේ වුවත් විවිධ රටවල් බල සමතුලිතතාවයට, ආර්ථිකමය හේතුමත, සමාජ හා දේශපාලනික හේතුමත සම්බන්ධ විය හැක. 

මෙය සාම්ප්‍රදායික විදේශ දේශපාලන ශ්‍රේෂ්ඨත්වයෙන් වෙනස් වන්නේ “කාල් වොන් ක්ලුස්විට්ස්” සහ “ලියෝ පෝල්ඩ් වොන් රෑන්ක්”  අතර දේශපාලනය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් යුධ ඇතිවීමෙහි ලා බලපානු ලබන්නේ යැයි ඇති වූ වාදයන් සමගය.   

## ආශ්‍රිත
http://en.wikipedia.org/wiki/War#Sociological_theories
රේඩාර් උපාංග

thumb|මෙහි දැක්වෙන දිගු දුර රේඩාර් ප්‍රතිග්‍රාහකය ALTAIR ලෙස හැඳින්වෙන අතර ක්වජලීන් දිවයිනෙහි පිහිටි රොනල්ඩ් රේගන් පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයෙහි සිදු කෙරෙන ABM පරීක්ෂා කිරීම් සමග එක්ව අභ්‍යවකාශයේ පවතින වස්තූන් හඳුනා ගැනීමට සහ ඒවායේ ගමන් මග නිර්ණය කිරීමට භාවිතා වේ.
**රේඩාර්** යනු පරාසය ඌනතා අංශය දිශාව හෝ වේගය හඳුනා ගැනීම සඳහා විද්‍යුත් චුම්භක තරංග භාවිතා කරන පද්ධතියකි. මෙමගින් සචල මෙන්ම නිසල වස්තූන් ද නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර මේ සඳහා ගුවන් යානා, නැව්, මෝටර් රථ, කාලගුණ සැකසුම් සහ භූමි සැකසුම් උදාහරණ වෙයි. රේඩාර් උපාංග හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා කරන ඉංග්‍රීසි වදන වන RADAR යන්න 1941 වසරේ දී නිර්මාණය වූවක් වන අතර එය radio detection and ranging නම් පදයෙහි මුලකුරු ඇසුරෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. එතැන් පටන් මෙම වදන සම්මත යෙදුමක් ලෙස ඉංග්‍රීසි භාෂාවට එක් වූ අතර එය  කැපිටල් අකුරු භාවිතයෙන් තොරව ලිවීම ද සිදු කෙරෙයි. මුල් කාලයේදී රේඩාර් උපාංග බ්‍රිතාන්‍යයේදී RDF (radio direction finder) ලෙස හඳුන්වන ලදී. 

රේඩාර් පද්ධතියකට රේඩියෝ තරංග විමෝචනය කරන විමෝචකයක් ද අදාළ වස්තූන් මගින් පරාවර්තනය කරන රේඩියෝ තරංග අණාවරණය කෙරෙන අණාවරකයක් ද පවතින අතර සාමාන්‍යයෙන් විමෝචකය සහ අණාවරකය එකම ස්ථානයේ පිහිටයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙසේ පරාවර්තනයෙන් ලැබෙන රේඩියෝ සංඥා ඉතා දුර්වල වන නමුත් මෙම සංඥා වර්ධනය කළ හැක. මේ හේතුවෙන් ශබ්ධය සහ දෘෂ්‍ය ආලෝකය වැනි විමෝචන ඇසුරෙන් අණාවරණය කරගත නොහැකි තරම් දුරකින් පවතින වස්තූන් හඳුනාගැනීමේ හැකියාව රේඩාර් උපාංගවලට ලැබෙයි. රේඩාර් උපාංග විවිධ භාවිතයන් ගණනාවක් සඳහාම යොදා ගැනේ. මෙවැනි භාවිතයන් අතරට හමුදාමය භාවිතයන් හැරුණු විට වර්ෂාපතනය අණාවරණය කර ගැනීම, සාගර මතුපිට තරංග මැනීම, ගුවන් යානා හැසිරවීම සහ පොලිස් නිළධාරීන් මගින් වේගසීමාව ඉක්මවා යන මෝටර් රථ හදුනාගැනීම යනාදිය ද අයත් වෙයි.
යුධ අවකාශය

යුධ අවකාශය යනු යුධ මෙහෙයුමකට ගුවන්, භූමි , මුහුදු , අවකාශ හා දත්ත වැනි පාර්ශව එකට එක් වීමයි. එයට පරිසර සාධක හා කොන්දේසි ඇතුළත්වන අතර එමගින් යුධ ශක්තිය යෙදීමට, බල සේනා රැක ගැනීමට හෝ මෙහෙයුම් සම්පූර්ණ කිරීමට හැකි වේ. මෙයට සතුරු හා මිතුරු සේනාවන්ද ඇතුළත්ය. කාලගුණික තත්වය, මෙහෙයුම් ප්‍රදේශවල විද්‍යුත් චුම්භක තත්වය වැනි  ස්වාභාවික සාධක ද ඊට අන්තර්ගතය.

### යුධ අවකාශය පරීක්ෂාකාරී එකක්ද? නැද්ද? 
යුධ අවකාශය පරීක්ෂාකාරී වන්නේ මෙහෙයුම් ප්‍රදේශයේ පරිසරය, සාධක සහ කොන්දේසි මෙන්ම මිත්‍ර හමුදාවන්හි තත්වය, කාලගුණික තත්වය වැනි දෑ පිළිබඳව ඇති දැනුම සහ තේරුම් ගැනීමේ මතය, එමගින් මෙහෙයුම් සාර්ථක කරගත හැකි වේ.

### Battlespace Galactica 
යුධ අවකාශ විද්‍යූත්කරණය නිර්මාණය වන්නේ යුධ මෙහෙයුම්වල සඵලතාවය, අවි නවීකරණය, සංවේදක ජාලකරණය,බද්ධ අංශ හා කේන්ද්‍රීය ජාල වැනි අංශ මගින් වර්ධනය කර ගැනීමටය. මෙම යුධ වාදය ආවර්ජනය කරනුයේ යුධ මෙහෙයුම් ඒකාබද්ධ මෙහෙයුම් ක්‍රම අනුව මෙහෙයවීම වඩා සාර්ථක බවය.
මිසයිල මාර්ගෝපදේශකත්වය

thumb|නිෂ්ක්‍රීය කළ පුපුරණ ද්‍රව්‍යය සමග මිසයිල ශීර්ෂ කොටස හා රොකට් මෝටරය සහිත AIM – 9L ගුවන් පුහුණු මිසයිල පුහුණු කිරීම් සඳහා යොදා ගනී.

පාලිත මිසයිල ඉලක්ක හඳුනා ගැනීමෙන් රේඩාර් හෝ අධෝරක්ත ක්‍රම මගින් ක්‍රියා කරන අතරෙහිම ඉලක්කය වෙතට ගැටීමට ගමන් මග සකසයි. 

පුපුරණ ද්‍රව්‍ය සහිත මිසයිල ශීර්ෂය මගින් ඉලක්කය විනාශ කිරීමට හෝ හානි පමුණූවාලීමට සමත්වන අතර සමහර ඒවායේ ඉතිරිවන කැබලි  විසි වීමෙන් මාරාන්තික අරය වැඩි කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. 

මිසයිල රේඩාර් හෝ අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන් ඉලක්කය සොයා ගන්නා අතර මෙම ක්‍රියාවලිය ගුවන් යානයකින් ඉලක්කය වෙත මිසයිල නිකුත් කිරීමට යොදාගන්නා අධෝරක්ත ක්‍රියාවලිය වඩා වෙනස්ය. අධෝරක්ත කිරණ මගින් බලාත්මක මිසයිල රේඩාර් පද්ධතියක් මගින් ඉලක්කය සොයා ගන්නා අතර රේඩාර් මගින් පාලිත මිසයිල නිකුත් වන්නේ IRST පද්ධතීන්හි දෘශ්‍යමානව ඉලක්ක දිස් වූ විටය. එසේ දිස් වූ විට අදාල ඉලක්කය දීප්තිමත්ව ඉදිරිපත් කර දැක්විය යුතුය.

http://en.wikipedia.org/wiki/Air-to-air_missile#Guidance
බංකර

thumb|ඇල්බේනියාවෙහි වූ බංකර, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල මෙවැනි ඉදි කිරීම් 750000 පමණ ඇත.

thumb|නෙදර්ලන්තයේ වූ ජර්මානු බංකරයක්

මෙම ලිපියෙන් විස්තර වන්නේ බෝම්බවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා වූ බංකර වර්ගයක් ගැනය. අනෙකුත් භාවිත සඳහා බංකර බලන්න.

**බංකරයක්** යනු ආරක්ෂාකාරී යුධමය බලකොටුවකි. බොහොමයක් බංකර පොළව උඩ පිහිටා ඇති බ‍ලකොටු හා සසඳන විට පොළවට යටින් පිහිටයි. මේවා පළමු හා දෙවන ලෝක යුද්ධවලදී වඩා උපායශීලී මට්ටම්වලින් භාවිතා කරන ලදී. සීතල යුද්ධය අතරතුර දී යුධෝපායන් සම්බන්ධ වූ (අණ දීම් හා පාලනය) යටිතල පහසුකම් මෙන්ම රජයේ නියෝජිතයින් ආරක්ෂා කිරීමට හා න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ඇති වීමක දී ගබඩා කිරීම සඳහා අති විශාල බංකර සංකීර්ණ සාදන ලදී.

## ආශ්‍රිත 
*බංකර 
ප්‍රවර්ගය:බලකොටු
හමුදා හෙලිකොප්ටර් යානා - ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර් යානා

[thumb|නෙවාඩාහි නාවික ගුවන් ස්ථානයෙහි  රුසියානු M:-24p..මෙම හෙලිකොප්ටරය ප්‍රහාරක මෙන්ම අඩු ප්‍රමාණයක සෙබළුන් පිරිසක් ද ප්‍රවාහනය කළ හැකි යානාවකි. ([2000) ]]

ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර් යානා සන්නද්ධ ඒවා වන අතර ඒවායින් යුධ ටැංකි ආදිය විනාශ කිරීමටත් යුධ භූමියට ආසන්නව ගුවන්  ආධාරක ප්‍රහාර සැපයීමටත් සමත්ය. නූතන ප්‍රහාරක හෙලිකොප්ටර් යානාවල ප්‍රථමයා වන්නේ වියට්නාම සංග්‍රාමයේ දී යොදා ගත් AH-1 කෝබ්‍රා නම් වූ යානාවයි. එය සාම්ප්‍රදායික ගුවන්නියමුවා නූතනයට රැගෙන ආ පුරෝගාමීය වන අතර පුළුල් යාත්‍ර රාමුවක් සහිත යානාවේ ඉදිරිපසට වන්නට තුවක්කු සහ ප්‍රහාරක රොකට් හා මිසයිල මගින් බලගන්වා ඇති  ප්‍රබලයෙකි. තම ඉලක්ක ඉතා පහසුවෙන් හදුනාගැනීමට අවශ්‍ය සංවේදක එනම් MN Wave වැනි රේඛා පද්ධති වලින් මෙම ප්‍රහාරක යානා සමන්විතය. මෙම පද්ධති භාවිතා කිරීමට පහසුකම් ලබාදෙමින් එක්සත් රාජධානිය නිපද වු “ඇපචි” වැනි යානා පෙර විපරම් කටයුතු සඳහා යෝග්‍ය වන්නේ ද ඉහත කී සංවේදක පද්ධති නිසාමය.

http://en.wikipedia.org/wiki/Military_helicopters#Attack_helicopters
ගුවන් මිසයිල

thumb|එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවේ VF 103 ජොලි රොජර්ස් F 14 ෆයිටර් යානාවකින් දිගු දුර AIM 54 ෆීනික්ස් ගුවන් මිසයිලයක් නිකුත් කිරීම.
[thumb|90 වන භට කණ්ඩායමේ F – 15 E යානා [2 න් ඇලස්කාහි එල්මෙන්ඩර්ෆ් ගුවන් කඳවුරේදී AIM 7M වර්ගයේ මිසයිල ද්විත්වයක්  පුහුණුවීම් අතරතුර නිකුත් කරයි. [ එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ ක්‍රියාවකි].]]
thumb|ජර්මනියේ නූතන IRIS – වර්ගයේ ගුවන් මිසයිල
 
ගුවන් යානයකින් ගුවන් මිසයිලයක් නිකුත් කරන්නේ තවත් ගුවන් යානාවක් විනාශ කිරීමේ අදහසිනි‍. සාමාන්‍යයෙන් එම මිසයිල එකක් හෝ එකකට වැඩි රොකට් මෝටර්වලින් යුක්තවන අතර ඒවා ඝන හෝ ද්‍රව ඉන්ධන මගින් ක්‍රියාත්මකය. MBDA වර්ගයට “ රැම්පේට්” එන්ජිමක් යොදාගැනීමෙන් විශාල වේගයක් අත්කර ගත හැකි වන ලෙස මැදි දුර මිසයිල නිපදවීමට හැකි වේ.

කෙටිදුර , මැදිදුර සහ දිගු දුර මිසයිල ලෙස ගුවන් මිසයිල පුළුල් ලෙස වර්ග කර ඇත. කෙටි දුර මිසයිල අධෝරක්ත කිරණ මගින් පාලනය කෙරේ. අනෙක් දෙවර්ගය රේඩාර් මගින් පාලනය කෙරේ.

http://en.wikipedia.org/wiki/Air-to-air_missile
ගුවනේදී ගුවනට විදින මිසයිල

[thumb|250px|එජගුහ [F-22 යානයක් විසින් AIM-120 AMRAAM මිසයිලයක් ගුවනට විදිමින්]]
thumb|250px|right| ඇලස්කාවේ එල්මෙන්ඩෝර්ෆ් ගුවන් හමුදා පර්යන්තයට අයත් එජගුහ 90වන සටන් යුද්ධයානා සමූහයේ  F-15E යානා දෙකක්, පුහුණුවීම් මෙහෙයුමකදී AIM-7M යුගලයක් ගුවන්ගත කරමින්.
[thumb|250px|right| [ලුෆ්ට්වාෆා (ජර්මානු ගුවන් හමුදාව) සතු ගුවනේදී ගුවනට විදින නවීන IRIS-T මිසයිලයක්.]]
[thumb|right||250px| [යුරෝෆයිටර් ටයිෆූන් යානයෙහි සවිකර ඇති රාජකීය ගුවන් හමුදාව සතු AIM-132 ASRAAM මිසයිලයක්.]]

**ගුවනේදී ගුවනට විදින මිසයිල** (**ගුගුමි**)  යනු, වෙනත් ගුවන්යානයක් විනාශකිරීමේ අරමුණින් යම් ගුවන්යානයක් විසින් විදිනු ලබන නියෙමු මිසයිලයකි. සාමාන්‍යයෙන් ඝන ඉන්ධනයෙන් පිරි වුවද සමහරක් විට ද්‍රව ඉන්ධනයෙන් පිරි විය හැකි රොකට් මෝටර එකක් හෝ කිහිපයක් විසින් ගුගුමි යන් සාමාන්‍යයෙන් බල ගන්වනු ලැබේ. 

## සැලසුම් 
අහසෙන් අහසට යවන මිසයිල සාමාන්‍යයෙන් දිගු තුනී සිලින්ඩර වේ. ඒවායේ හරස්කඩ කුඩා වේ. එමනිසා ඒවා ගමන් ගන්නා අධික වේගවලදී ඇති වන බාධා අවම වේ. 

එහි ඉදිරිපස ඇත්තේ සොයා යන්නායි. (Seeker) එය රේඩාර් පද්ධතියක්, රේඩාර් හෝමරයක් හෝ අධෝරක්ත අණාවරකයක් විය හැකිය. ඊට පිටුපසින් ඇත්තේ මිසයිලය පාලනය කරන ගුවන් තාක්ෂණික ශිල්ප ක්‍රමයි. සාමාන්‍යයෙන් ඊට පසුව මිසයිලය මධ්‍යයේ ඇත්තේ ලෝහ‍යකින් වට වී ඇති පුපුරන ද්‍රව්‍ය කිලෝ ග්‍රෑම් කිහිපයකි. පිපි‍රීමේ දී එම ලෝහ කුඩා කැබලි බවට පත්වේ. 

මිසයිලයේ පසු කොටසේ ප්‍රචාලක පද්ධතිය අඩංගු වේ. එය සාමාන්‍යයෙන් යම් වර්ගයක රොකට්ටුවකි. ද්වී තෙරපුම් ඝන ඉන්ධන රොකට්ටු බහුල නමුත් සමහරක් දිගු දුර මිසයිල ඔවුන්ගේ පරාසය වැඩි කර ගැනීමට ඉන්ධන ඉතිරි කර ගැනීම සඳහා ද්‍රව ඉන්ධන මෝටර භාවිතා කරනු ලබයි. සමහරක් ඝන ඉන්ධන මිසයිල මෙම තාක්ෂණයට අභියෝග කරන්නේ දෙවන රොකට් මෝටරයක් සමඟය. MBDA Meteor වැනි සමහරක් දියුණු වෙමින් පවතින මිසයිල ගමන් කරන අතරතුර එය තුළට වාතය ලබා ගනිමින් (Ramjet එකක් යොදා ගෙන, ජෙට් එන්ජිමකට සමානව) ගමනේ යෙදේ. එමඟින් ඔවුන්ගේ පරාසය වැඩි වේ. 

නූතන මිසයිල අඩු දුම් මෝටර භාවිතා කරයි. මුල් කාලීන මිසයිල ඝන දුම් වලිගයක් නිර්මාණය කරන අතර එය ඉලක්කගත වී ඇති ගුවන් යානයේ කාර්ය මණ්ඩලයට පහසුවෙන් නිරීක්ෂණය වන අතර එමඟින් ඔවුන්ට ප්‍රහාරයෙන් ඉවත් වීමට හා එය මගහැරිය යුත්තේ කෙසේද යන්න නිර්ණය කිරීමට වැඩි ඉඩ ප්‍රස්ථාවක් ලබා දෙයි.

## ආශ්‍රිත 
* භූමියේ සිට ගුවනට වන මිසයිල

ප්‍රවර්ගය:මිසයිල
විශාල මැෂින් තුවක්කු (කාල තුවක්කු)

thumb|58 kg ක බරකින් යුක්ත  M2 වර්ගයේ මැෂින් තුවක්කුව සහ තෙපාද ආධාරකය.
 
විශාල මැෂින් තුවක්කුවක් යනු විශාල විෂ්කම්භයක් සහිත ප්‍රබල අවියක්වන නමුත් කුඩා හෝ මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ මැෂින් තුවක්කුවක් ආධාරක සහිතව භාවිතයේදී ද ඉහත කී අයුරින් හැඳින්වේ. මෙම සියළු අවි සතුව 1800 තරම් ඈත කාලයක සිට පවතින දීර්ඝ ඉතිහාසයක් සතු වේ. එදා පටන් මෙම අවි විවිධාකාරයේ වෙනස්කම් සහිතව වර්තමානය තුළ ද භාවිතා කෙරේ. 

ඉතා පැරණි මැෂින් තුවක්කුවක් සේ සැලකෙන “මැක්සිම්” අවිය ඊට හොඳම උදාහරණයක් වන අතර “තෙපාද” ආධාරකයක් හෝ රෝධ සහිත ආධාරකයක් යොද‍ා ගනිමින් භාවිතයට ගන්නා එය හැසිරවීමට කණ්ඩායමක් අවශ්‍යය වේ. විශාල කාල තුවක්කුවකට M2 අවිය හොඳම නිදසුනක් වේ. විෂ්කම්භය 13mm සිට 15mm තෙක් නිපදවා ඇති අවි ස්වයංක්‍රීය කාලතුවක්කු වේ.

## මේවාත් බලන්න
*ස්නයිපර් තුවක්කු
*මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ මැෂින් තුවක්කු

ප්‍රවර්ගය:තුවක්කු
කුඩා අත්බෝම්බ

thumb|F1 කුඩා බෝම්බ 
thumb|RGD – 5 
thumb|M 67 කුඩා බෝම්බ 

කුඩා අත් බෝම්බයක් යනු කුඩා ප්‍රමාණයේ අතේ රඳවාගත හැකි පුද්ගල නාශක අවියක් වන අතර විසිකර දැමූ පසු ක්ෂණයකින් පිපිරේ. “ග්‍රේනේඩි” යන වදන ප්‍රංශ භාෂාවේ තිබෙන්නෙකි. (මෙය පළතුරක් හැඳින්වීමට භාවිතා කළ ද එම පතුරේ ප්‍රමාණය කුඩා අත් බෝම්බයකට සමාන නිසා එසේ හඳුන්වයි) මෙම අත්බෝම්බ විසිකිරීමෙහිලා විශේෂීකරණය වූ සොල්දාදුවන් සිටී.

සියළුම අත්බෝම්බ අතින් විසිකර නොදමයි. සමහර වර්‍ග රයිෆල් හෝ ග්‍රේනේඩ් විදින යොදා ‍ගෙන විසි කරයි. නිදසුනක් ලෙස විරෝධතා පාලනයට යොදා ගන්නා “කදුළු ගෑස්” විදින්නේ ඒ සඳහා වන තුවක්කුවකින් හෝ M203 ග්‍රේනේඩ් විදිනයක් ආධාරයෙනි. සමහර ප්‍රහාරක රයිෆල ද භාවිතා කළ හැක.
මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ මැෂින් තුවක්කු

[thumb|මැරීන් සෙබළු සහ ඔවුන්ගේ M240 G අවි සමග [ඔකිනාවා හි හැන්සන් කඳවුරේදී,]]

**මධ්‍යම මැෂින් තුවක්කු** [MMG] රයිෆල් විශ්කම්භය සතු සම්පූර්ණ බලයම භාවිතාවන ස්වයංක්‍රීය අවියක්වන අතර කුඩා ස්වයංක්‍රීය අවියකට වඩා ප්‍රහාරයක ශක්තියකින් යුක්තය. එහෙත් මෙම MMG අවිය බයිපොඩ් (bipod) ආධාරකයක් සමග භාවිත කල හැක. සාමාන්‍යයෙන් මෙම අවියක් රාත්තල් 15 ත් 40 ත් අතර බරකින් යුක්තය. 

එසේම මෙම කුඩා සහ මධ්‍යම අවි දෙකම “බයිපොඩ්” ආධාරකයක සහාය ලබා ගත හැකි අතර විශාල මැෂින් තුවක්කු බර ආධාරක යොදාගනී. තවද, විශාල අවිය හැසිරවීමට කණ්ඩායමක් අවශ්‍යවන අතර මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ අවිය හැසිරවීමට සොල්දාදුවකු හෝ දෙදෙනෙක් පමණක් සෑහේ. කුඩා ප්‍රමාණයේ අවිය මාරු කළ නොහැකි තුවක්කු කාණූවක් සහිතව නිපදවනු ලබන අතර මධ්‍යම අවිය තරමක් බර තුවක්කු කාණුවකින් යුක්තවන අතර තුවක්කු කාණුව මාරුකළ හැකි ලෙස නිපදවනු ලබයි.

## මේවාත් බලන්න
*ස්නයිපර් තුවක්කු
*විශාල මැෂින් තුවක්කු (කාල තුවක්කු)
භාණ්ඩ ප්‍රවාහක ගුවන් යානා

thumb|විශාල බඩු ගෙන යන යුධ ගුවන් යානයක්, බෝයිං C-17A ග්ලෝබ් මාස්ටර් III

බඩු ගෙන යන ගුවන් යානා යනු මගීන් නොව භාණ්ඩ රැගෙන යාම සඳහා සැලසුම් කර ඇති හෝ පරිවර්තනය කර ඇති ස්ථිර තටු (Fixed-Wing) ගුවන් යානයකි. ඒවා මගී සැප පහසුකම්වලින් තොර අතර භාණ්ඩ පැටවීම හා ඉවතට ගැනීම සඳහා විශාල දොරවල් එකකින් හෝ කිහිපයකින් සමන්විත වේ. මේවා සාමාන්‍ය‍ මගී හෝ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ගුවන් සේවා මඟින් , පුද්ගලික පුද්ගලයන් හෝ ඒ ඒ රටවල යුධ හමුදා මඟින් ක්‍රියාත්මක විය හැක. එසේ නමුත් බොහොමයක් ගුවනින් ප්‍රවාහනය කරන බඩු රැගෙන යනු ලබන්නේ මගී ගුවන් යානාවල භාණ්ඩ රඳවනයේ වූ විශේෂ ULD බහාලුම් තුළය. 

භාණ්ඩ රැගෙන යාම සඳහා සැලසුම් කර ඇති ගුවන් යානා සාමාන්‍යයෙන් මගී ගුවන් යානාවලට වඩා වෙනස් වූ ගති ලක්ෂණ කිහිපයකින් යුක්ත වේ. අධික ලෙස මහත් සේ පෙනෙන බඳක්, භාණ්ඩ අවට ඇති භූමියේ පහසුවෙන් හැසිරවිය හැකි වන පරිදි වූ උස් තටු, සකසන නොලද ස්ථානයක ගොඩ බෑම සඳහා වූ විශාල රෝද සංඛ්‍යාවක් හා භාණ්ඩ කෙලින්ම ගුවන්යානය තුළට හා ඉන් පිටතට ගෙන යා හැකි පරිදි වූ උස් වලිගයක් එම ලක්ෂණ අතරට අයත් වේ.

## අමතර අවධානයට 
* Airlift
* Air transport
* Cargo airline
* Combi aircraft
* Modular aircraft
* Preighter

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Airlift Cargo Aircraft
* History of the Airmail Service
* Indo-Russian Transport Aircraft (IRTA)

ප්‍රවර්ගය:ගුවන් යානා
කාර්පට් බෝම්බ දැමීම

thumb|1940 මැයි 14 වනදා 1:22 pm ට ජර්මානු බෝම්බ භෙළන අහස් යාන විසින් රොටර්ඩෑම් ඇබ්ලාස් හි මුළු අභ්‍යන්තර නඟරයම ප්‍රහාරයට ලක් කර එහි පදිංචි වූවන් 814 දෙනෙක් ජීවිතක්ෂයට පත් කරන ලදී.
thumb|1945 මිත්‍රශීලී හමුදා මඟින් වීසලය (Wesel) යටත් කර ගැනීමට පෙර එයින් 97%ක් ම කරන ලදී.
thumb|වියට්නාමයේ දකුණු සේයිගන් ප්‍රදේශයෙහි වූ වියට් කොං ව්‍යුහ “Napalm” බෝම්බ මඟින් පි‍පිරෙයි, 1965 
**කාර්පට් බෝම්බ දැමීම** යන වදන යොදා ගැනෙන්නේ ඉලක්කගත ප්‍රදේශය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීම සඳහා ගිනි අවුලන බෝම්බ විශාල ප්‍රමාණයක් සමඟ නිවැරදි ලෙස මඟ පෙන්වන නොලද ගුරුත්වජ බෝම්බ විශාල සංඛ්‍යාවක් යොදා ගැනීමයි. ඒවායේ අරමුණ වන්නේ පුද්ගලයන් හෝ ද්‍රව්‍ය විනාශ කිරීම හෝ සතුරන් අඩපණ කිරීමයි. මෙම වදන නිතැතින්ම කාර්පටයක් මඟින් බිම ආවරණය කරනවා මෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරන බෝම්බවල චිත්ත රූපයක් මවයි. 

කාර්පට් බෝම්බ දැමීම ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඉලක්කය කරා රැළි සේ ළඟා වන ගුවන් යානා කිහිපයක් මඟිනි.
ගමන් මග පාලනය කළ හැකි මිසයිල සහිත යුධ නැව්

thumb|නූතන ආරක්ෂක නැව්

පොළවේ සිට ගුවනේ ඉලක්කවලට ප්‍රහාර එල්ලකරන මිසයිල II වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව හඳුන්වා දුන් අතර පසුව ඒවා කුඩා නැව්වල ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති සඳහා ද යොදා ගන්නා ලදී. මෙම මිසයිල සහිත ආරක්ෂක නැව්වලට අයත්වන යාත්‍රා එක්සත් ජනපද නාවික බලගණයේ ඇති අතර එම නැව් 1975 වන තෙක් හඳුන්වනු ලැබුවේ “ඕෂන් එස්කොට්” [සාගර ආරක්ෂක නැව්] යන නම්න් වන අතර අනෙක් නාවික හමුදාවන් භාවිතා කළේ “ආරක්ෂක නැව” [Frigate] යන යෙදුම වේ. 

1950 සිට 1970 දක්වා එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව සතු වූ මිසයිල සහිත ආරක්ෂක නැව් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධතිය ලෙස බොහෝවිට කටයුතු කළ අතර එම නැව් “ඩෙස්ට්‍රොයර්” නැවේ කඳට සමාන ලෙස නිමවන ලදී. මේ අතරින් “බේන් බ්‍රිජ්, ටෲක්ස්ටන්, කැලිෆෝනියා සහ වර්ජිනියා” නැව් න්‍යෂ්ටික බලයෙන්ද යුක්ත විය. මෙම නැව් පෙර භාවිත කළ ඒවාට වඩා ප්‍රමාණයෙන් විශාලවන අතර ඒවා හඳුන්වනුයේ ආරක්ෂක නැව් යන යෙදුමෙනි. ඉහත නැව් නැවත වර්ගීකරණය කොට CG/CGN යන කාණ්ඩවලට වෙන් කෙරිණ.

මෑත කාලීන නූතන ආරක්ෂක නැව්ද විවිධ මිසයිල මගින් බල ගන්වා ඇති අතර ඒවා FFG කාණ්ඩයට වර්ග කර ඇත. මෙම නැව්වල වර්ධනයන් ඉතා වේගවත් වූ අතර නූතන මිසයිලවලින් බලාත්මක මෙම නැව් ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති කෙරෙහි විශේෂීකරණය වී ඇත.

http://en.wikipedia.org/wiki/Frigate#Guided_missile_frigates
අන්තරාසර්ග පද්ධතිය

[right|thumb|227px|ප්‍රධාන අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථීන්. (වමෙහි [පුරුෂයා|පුරුෂ දේහය, දකුණේ ස්ත්‍රී දේහය.) **1.** කේතුක ග්‍රන්ථිය **2.** පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය **3.** තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය **4.** තයිමසය **5.** අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථි **6.** අග්න්‍යාශය **7.** ඩිම්බ කෝෂය **8.** වෘෂණය]]

**අන්තරාසර්ග පද්ධතිය** () යනු හෝර්මෝන නැමැති බහිස්සෛලීය‍ පණිවිඩකාරක අණු ශ්‍රාවය කිරීමට සහභාගී වන කුඩා ඉන්ද්‍රියයන් සංකලිත වූ පද්ධතියකි.  අන්තරාසරග පද්ධතිය උපකාරී වන්නේ,  පරිවෘත්තීය ක්‍රියා පාලනය , වර්ධනය සහ විකසනය, ලිංගික පරිනතිය, පටක ක්‍රියාකාරීත්වය යන ක්‍රියා සඳහාය. එමෙන්ම මනෝභාවයන් තීරණය කිරීමෙහිලා ද ක්‍රියාකාරී වෙයි. අන්තරාසර්ග පද්ධතියේ ආබාධ සමඟ සම්බන්ධ වන වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය අන්තරාසර්ග විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ. මෙය අභ්‍යන්තර වෛද්‍ය (ශල්‍ය නොවන) ප්‍රතිකාර ක්‍රම ක්ෂේත්‍රයේ එක් අංශයකි.

## කාර්යභාරය
අන්තරාසර්ග පද්ධතිය වනාහි, ස්නායු පද්ධතිය වැනිම තොරතුරු සංඥා පද්ධතියකි. කෙසේ වුවද,  ස්නායු පද්ධතිය විසින් තොරතුරු හැසිරවීම සඳහා ස්නායු  උපයෝගී කරගන්නා අතර අන්තරාසර්ග පද්ධතිය විසින්, තොරතුරු සන්නිවේදන මාධ්‍යය ලෙසින් ප්‍රධාන වශයෙන් උපයෝගී කර ගන්නේ රුධිර වාහිනියන්ය. ශරීරයේ බොහෝ නිශ්චිත පෙදෙස්වල පිහිටා ඇති අන්තරාසර්ග ග්‍රන්ථින් විසින්, නිදසුන වෘෂණ කෝෂ, හෝමෝන නමැති විශේෂිත රසායනික පණිවිඩකාරක ද්‍රව්‍යයන්  රුධිරයට මුදාහරියි. හෝමෝන මගින් ජීවීන්ගේ විවිධ ක්‍රියාකාරීත්වයන් පාලනය කරයි. උදාහරණ වශයෙන් මනෝභාවයන්, වැඩීම සහ විකසනය, පටක ක්‍රියාකාරීත්වයන් සහ පරිවෘත්තීය ක්‍රියා පාලනය මෙන්ම පණිවිඩ නිකුත් කිරීම සහ ඒවාට ප්‍රතික්‍රියා දැක්වීම ගත හැක.

### සංඥා නිකුත් කිරීමේ විධි 
අන්තරාසර්ග පද්ධතියක, අන්තර්-සෛල සංඥා හුවමාරුව සිදුකෙරෙන සාමාන්‍ය ආකාරය අන්තරාසර්ගික සංඥා උපයෝගී කර ගැනුමය. ‍මෙය එසේවෙතත්, මෙය සිදුකීරීමට තවත් ආකාර ඇති අතර, ඒවා නම්. ‍පරාසර්ගික, ස්වයංසර්ගික, ස්නායු අන්තරාසර්ගික සංඥා උපයෝගී කර ගැනුමයි. අනෙක්අතට, නියුරෝන අතර  පමණක් සිදුවන ස්නායුගර්ගික සංඥා හුවමාරුව,  සම්පූර්ණයෙන්ම ස්නායු පද්ධතියට සීමාවූ ක්‍රියාවලියක් වේ.

### අන්තරාසර්ගික 
අනුපිළිවෙලින් එකිනෙකා වෙත සංඥා නිකුත් කරන ග්‍රන්ථි සමූහයක්   අක්ෂයක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස හයිපොතැලමස්, පිටියුටරි, අධිවෘක්ක අක්ෂය ගත හැක. 

දර්ශීය අන්තරාසර්ඝ ග්‍රන්ථි වනුයේ පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය, තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය සහ අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථීන්ය. අන්තරාසර්ඝ ග්‍රන්ථිවල ලක්ෂණ වනුයේ ඒවා සාමාන්‍යයෙන්, නාල රහිතය. වාහිනීමත්ය. බොහෝවිට මේවායේ හෝර්මෝන අන්තර්සෛලීය රික්තක හෝ කණිකා තුළ ගබඩා කරනු ලැබේ. මීට තරමක් වෙනස් බහිස්සර්ගික ග්‍රන්ථි වන ස්වේද ග්‍රන්ථි, ස්නේහ ස්‍රාවීග්‍රන්ථි සහ ආහාර ජීර්ණ පථයේ අඩංගු ග්‍රන්ථි වල වාහිනීමත් බව අඩුය ක්ෂීණ නාල හෝ ස්‍රාවී කුහර සහිතය.

### ස්වයංසර්ගික 
එම සෛලම ඉලක්ක කර සංඥ‍ා නිකුත් කිරීම් කළ හැක.(සංඥාව නිකුත් කරන සෛලයම ඊට ප්‍රතිචාර දක්වයි) 

### පරාසර්ගික 
සෛලය අවට පිහිටි වෙනත් ඉලක්ක සෛල වෙත සංඥා නිකුත් කිරීම සිදුවේ.

### ජක්ස්ටක්‍රයින සංඥා 
මෙම සංඥා සෛල පටල හරහා සම්ප්‍රේශනය වේ. මෙහිදී සෛල පටලයන්හි අන්තර්ගත ප්‍රෝටීන හෝ ලිපිඩ සංඝටක නිකුත් කිරීම සිදුවන අතර  එම අණු සංඥා කරන සෛලයටම හෝ අවට පිහිටි වෙනත් සෛලයකට සම්බන්ධවී ක්‍රියා කරයි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:අන්තරාසර්ග පද්ධතිය
ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව

**ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව** යනු , ආහාරවල ජීවත් වන , ආහාර නිෂ්පාදනය කරන හෝ දූෂණය කරන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය වේ. මෙම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ගැන අධ්‍යයනයේ ඇති ප්‍රධාන වැදගත්කම වන්නේ ආහාර නරක් වීමට ‍ෙමාවුන් ඇතිකරන බලපෑමයි . කෙසේ වෙතත් ආහාර  විද්‍යාවේ දී ප්‍රෝබයෝටික වැනි හොඳ බැක්ටීරියා වර්ග වල වැදගත්කම ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවති. එසේම සමහර ආහාර වර්ග නිෂ්පාදනය සඳහා  ක්ෂුද්‍ර ජිවීන් අත්‍යවශ්‍ය වේ. ඉන් සමහරක් නම් චීස්, යෝගට්, පැසීමට ලක් වු ආහාර,පාන්, බියර් සහ වයින් ආදියයි. මැන්චෙස්ටර් මෙට්‍රපොලිටන් විශ්ව විද්‍යාය ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව සහ එහි ප්‍රයොජන පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලබා දීම විශාල වශයෙන් සිදුකරයි. විස්තර පත්‍රය ලබා ගන්න.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය
ප්‍රවර්ගය:ආහාර විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය - පහර දීම් සැලසුම් කිරීම

thumb|ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ගොඩනැගිලි දෙක කඩා වැටීමෙන් පසු සුන් බුන් විසිරී ඇති අයුරු සහ අවට තිබුණු ගොඩනැගිලි හානියට පත් වී ඇති අයුරු.

සැප්තැම්බර් 11 කුමන්ත්‍රණය පිළිබඳ අදහස් පළමුවෙන් ඉදිරිපත් වූයේ ඛාලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ් ගෙනි. ඔහු පළමුවෙන් මෙම අදහස බින්ලාඩන්ට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ 1996 දීය. එම අවස්ථාවේ බින් ලාඩන් සහ අල් - ඛයි - ඩාව සිටියේ සංක්‍රාන්තීය සමයකයි. ඔවුන් සුඩානයේ සිට ඇෆ්ගනිස්ථානය වෙත ආපසු ස්ථාන ගත වෙමින් සිටියහ. බින්ලාඩන්ගේ එක්සත් ජනපද පහර දීම සම්බන්ධයෙන් 1998 දී අප්‍රිකානු තානාපති කාර්යාලයට එල්ල කළ බෝම්බ ප්‍රහාරය වැදගත් කඩ ඉමක් විය. 1998 අග හෝ 1999 මුලදී සැලසුම සංවිධානය කරමින් ඉදිරි ක්‍රියා මාර්ග ගන්නා ලෙස බින් ලාඩන්, මොහොමඩ්ට අනුමැතිය දුන්නේය. 1999 වසන්තයේදී ඛාලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ්, ඔසාමා බින් ලාඩන් සහ ඔහුගේ දෙවැනියා වූ මොහොමඩ් අටෙෆ් සම්බන්ධ කරගනිමින් රැස්වීම් මාලාවක් පැවැත්වූහ. බින් ලාඩන් නායකත්වය සැපයූ කුමණ්ත්‍රනය සඳහා මූල්‍ය ආධාර ද සැපයුවේය. මේ සඳහ‍ා සහභාගි වන්නන් තේරීමද බින් ලාඩන් සහභාගී විය. තෝරා ගන්නන් පිරිස අතරට ධාන ගුවන්යානා පැහැර ගන්නා හැටියට මොහොමඩ් අට්ටා ද ඇතුළත් විය. අල්ඛයිඩා සාමාජිකයින් 27  කට වැඩි කණ්ඩායමක් සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරයට සහභාගී වීම සඳහා එක්සත් ජනපදයට ඇතුළු වීමට උත්සාහ ගත්හ. ඉලක්ක තෝරා ගැනීම ගුවන් යානා පැහැර ගන්නන්ට ප්‍රවාහන පහසුකම් සැපයීම වැනි ක්‍රියා කාරී උදව් මොහොමඩ් විසින් සපයන ලදී. ඉලක්කයක් වශයෙන් තෝරා ගැනීමට ඉඩ තිබුණු ලොස් ඇන්ජලිස් හි U S  බෑන්ක් ටවර් ගොඩනැගිල්ල වැනි ස්ථාන ප්‍රතික්ෂේප කරමින් බින්ලාඩන්, මොහොමඩ් නැමැත්තා තම පාලනය යටතේ තබා ගත්තේය. 

එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය විසින් එක්සත් ජනපදයට එල්ල වන ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර පිළිබඳ ජාතික කොමිෂම පිහිටුවන ලද අතර එය පොදුවේ හඳුන්වන ලද්දේ 9/11 කොමිෂම වශයෙනි. එම කොමිෂම එහි වාර්තාව 2004 ජුලි 22 දින එළි දැක්වූ අතර අල් ඛයිඩා සාමාජිකයින් විසින් ප්‍රහාරය සැලසුම් කොට ක්‍රියාත්මක කරන ලද බව හෙළි කළේය. මෙම ප්‍රහාරය සැළසුම් කොට ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා එය සැළසුම් කළ පුද්ගලයින් ඩොලර් 400,000 සිට 500,000 දක්වා මුදල් ප්‍රමාණයක් වැය කර ඇති බවත් එම මුදල් ලැබුනේ කොහෙන්ද කෙසේද යන්න හෙළි නොවූ බවත් කොමිෂම විස්තර  කළේය.
ගාසා තීරය - බටහිර ඉවුර

ෆාටා - හමාස් දෙපාර්ශවය අතර 2006 දී ඇති වූ අර්බුද 2007 වසරේ මැද දක්වා කිනම් අයුරකින් හෝ දික් ගැහෙමින් තිබුනේය. ෆාටා - සහ හමාස් යන ප්‍රධාන පලස්තීන සංවිධාන දෙක අතර පලස්තීනයේ දේශපාලන බලය ලබා ගැනීම සඳහා තරඟයක් පැවතුනේය. මෙම සටන් අතරින් බොහොමයක් පැවතුනේ ගාසා තීරයෙහිය. මෙම ප්‍රදේශ 2007 ජුනි මාසයේදි හමාස්වරුන් විසින් භාර ගත් ප්‍රදේශයකි. ෆාටා සංවිධානයට එක්සත් ජනපද අනුග්‍රහය ලැබුණු අතර පලස්තීනයේ පැවති නිදහස් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි මැතිවරණය ජයගත් නමුත් එක්සත් ජනපදය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ යුරො‍්පා සංගමය විසින් හමාස් සංවිධානය දක්නා ලද්දේ ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙසිනි. 

## මධ්‍යම ආසියාව / දකුණු ආසියාව 
### ඉන්දීය ජනරජය 
1990 දශකයේ හා 21  වෙනි සියවස කාලය පුරා ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදය සමග ගනුදෙනු කිරීමට ඉන්දියාවට සිදු විය. ලක්ෂාර් - ඊ - ටයිබා, ජායිශ් - ඉ - මොහොමඩ්, හිස්බුල්ලා මුජහඩීන් සහ වෙනත් කාශ්මීර ත්‍රස්තවාදි කණ්ඩායම්වල නොබෝදා සිදු වූ නැගී සිටිම රටේ විශාල අර්බුදවලට හේතු විය. 1993 මුම්බායි බෝම්බ පිපිරවීම මෙන්ම වන්ධාම සමූල ඝාතනය වැනි කාශ්මීරයේ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් කලුචක් ඝාතන, චිට්ටිසිංග්පුර ඝාතන සහ වෙනත් ක්‍රියාවන් ඉන්දියාව තුළ සිදු වූ ප්‍රධාන පෙළේ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් ලෙස හැඳින්වේ. ර‍ටේ වෙනත් ප්‍රදේශවල ඇති වූ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් තුළට, ඉන්දියානු පාර්ලිමේන්තුවට 2001 වර්ෂයේදි එල්ල කළ ප්‍රහාරය 2005 ඔක්තෝම්බර් 29 දිල්ලි, 2005 ජඋන්පූර් දුම්රියතුල, 2006 ජුලි 11 මුම්බායි දුම්රිය තුළ, 2006 වර්නාසි නුවර, 2007 සම්ජාඋතට සීඝ්‍රගාමීයේ යනාදි ස්ථානවල සිදුවුණු බෝම්බ පිපිරුම්, අක්ෂර්ධම් කෝවිලට එල්ල කළ ප්‍රහාරය 2005 දි අයෝධ්‍යාවේ සිදු කළ රාම් ජන්ම භූමී ප්‍රහාරය, 2006 මාලෙගාඔන් පිපිරුම යනාදි සිදු වීම් ඇතුළත් වේ.

ඔසාමා බින් ලාඩන්ගේ ජියාඩ් සංවිධානය ඉන්දියාව සමග යුද වැදිය යුතුය යන නිරන්තර ඉල්ලීම සමග අන්තර් ජාතික ත්‍රස්තවාදි ජාලයක් වූ අල්කයිඩා සංවිධානය මත වාදි සහ මූල්‍යමය වශයෙන් කාශ්මීර ජාලයක් වූ අල් කයිඩා සංවිධානය මතවාදී සහ මූල්‍යමය වශයෙන් කාශ්මීර ත්‍රස්තවාදයට ආධාර කරයි. එමෙන්ම ඉස්ලාමීය අන්තවාදි ව්‍යාපාරය “කාශ්මීරය අයිති කරගෙන සිටින ප්‍රතිමා වන්දනා කරන හින්දූන්” යන වචන භාවිතා කරමින් බොහෝ රටවල්වල ඉන්දියාවට එරෙහි ඔවුන්ගේ ප්‍රචාරක කටයුතු වැපුරූහ. 

ඉන්දීය රජය සහ හමුදාව රට තුළ  නැගී ගෙන එන ත්‍රස්තවාදය මැඩ පැවැත්වීම සඳහා නොයෙකුත් ක්‍රියා මාර්ග ගෙන තිබුනේය. මෙම ක්‍රියා මාර්ගයන්ගෙන් ඇතැම් ඒවා විශේෂයෙන් කාශ්මීරයේ කෙරෙන ක්‍රියාවන් ඉතා දරුණු ඒවා ලෙස මානව හිමිකම් සංවිධානවල විවිචෙනයට ලක් විය. ඇතැම් චෝදනා සටන් කාමීන් වෙත ද එල්ල වියත 2001 වර්ෂයේදි ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවට ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමෙන් පසු ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය දෙරට විසින්ම විශාල හමුදා බල ඇණි කාශ්මීර කලාපය තුළ එක් රැස් කළ අතර වෙඩි හුවමාරුද සිදු විය. මෙම සිදු වීම 2001 – 2002 ‘ඉන්දීය පකිස්ථාන් විරසකය’ ලෙස හැඳින්වේ. 2002 ජනවාරි 12 දින, පකිස්ථාන් ජනාධිපති පර්වේශ් මුෂාරෆ් කළ දේශනයකින් ඉන්දියාව සහ පකිස්ථානය අතර පවතින උණුසුම් තත්වය අඩු විය යුතු යැයි අදහස් කළේය. තම භූමීයේ සිටින අන්තවාදින්ට එරෙහිව සටන් කරන බවත්, එනමුදු කාශ්මීරයට තමන්ට අයිතියක් තිබෙන බවත් ඔහු නිවේදනය කළේය. ඉන්දීය නායකයින් එම ප්‍රකාශය දිහා බැලුවේ සැකයෙනි. විදේශ කටරයුතු රාජ්‍ය ඇමැති ඕමාර් අබ්දුල්ලා එම කථාවෙහි අලුත් කිසිවක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කළේය. ඉන්දියානු ස්ථාවරයේ වෙනසක් එයින් ඇති නොවන බව අනෙක් අය කීහ. කෙසේ වෙතත් යම්තරමකට උණුසුම් තත්වයක් පහව ගියේය. ඉන්දියානු ජනපති ඔහුගේ හමුදා ප්‍රධානීන්ට කීවේ “දැනට පහර දීමක් නොකෙරේ” යනුවෙනි.
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය - වෛරය පදනම් කරගත් අපරාධ

මැද පෙරදිග වාසීන් හා ඔවුන්ගේ හැඩහුරුව තිබෙන වෙනත් අයට එරෙහිව කෙරුනු හිරිහැර කිරීම් අපහාස කිරීම් බොහෝ ප්‍රමාණයක් වාර්තා විය. විශේෂයෙන් සීක් වරුන්ට එරෙහිව මෙය සිදු වූයේ පිරිමි සීක් ජාතිකයින් සිරිතක් ලෙස පලඳින තලප්පාව නිසා ඔවුන්ද ඇමෙරිකාවේ වෙසෙන මුස්ලිම්වරුන්ට සමාන වූ හෙයිනි. වචනයෙන් පරිභව කිරීම, දේවස්ථානවලට සහ වෙනත් සිද්ධස්ථානවලට පහර දීම, (හින්දු කෝවිලකටද පහර දීමක් සිදු විය) මිනිසුන්ට පහර දීම් වලට අමතරව එක් මනුෂ්‍ය ඝාතනයක් ද සිදු විය. මෙසේ වෙඩි තබා ඝාතනය කෙරුනේ බල්බිර් සිං සෝඩි නැමැත්තාය. අනික් අය මෙන්ම ඔහුද මුස්ලිම් වරයෙක්යැයි වැරදීමකින් වටහා ගෙන තිබින. 

## මුස්ලිම් ඇමරිකානුවන්ගේ ප්‍රතිචාර 
ඇමෙරිකාවේ ඉහළ පෙළේ මුස්ලිම් සංවිධාන ක්ෂණිකව 9/11 ප්‍රහාරය හෙළා දැක්කා පමණක් නොව “පෙරට පැමිණ පීඩාවට පත් ජනතාවට තම තමන්ගේ හැකියාවන් සහ සම්පත් උපයෝගී කරගෙන මෙම අර්බුදකාරී අවස්ථාවෙන් ගොඩ ඒමට උදව්වන්නැ"යි අනෙක් අයගෙන් ඉල්ලා සිටියහ. මෙම සංවිධාන අතරට ඉස්ලාමික් සොසයිටි ඔෆ් නෝර්ත් ඇමෙරිකා, ඇමෙරිකන් මුස්ලිම් ඒලියන්ස්, ඇමෙරිකන් මුස්ලිම් කවුන්සිලය, කවුන්සිල් ඔෆ් ඇමෙරිකන් - ඉස්ලාමික්  රිලේෂන්ස්, ද ඉස්ලාමික් සර්කල් ඔෆ් නෝර්ත් ඇමෙරිකා සහ ෂරියාස් ස්කොලර්ස් ඇසෝෂියේෂන් ඔෆ් නෝර්ත් ඇමෙරිකා වැනි සංවිධාන ඇතුළත් විය. මීටත් අමතරව මහා පරිමාණ මුදල් ආධාරද ඔවුන් විසින් පිරිනමන ලද අතර බොහෝ මුස්ලිම් සංවිධාන ලේ දන්දීමේ කාර්යයන්, වෛද්‍ය ආධාර, ආහාර සහ පීඩාවට පත් අය සඳහා නවාතැන් පහසුකම් සැළසීමේ කටයුතුද දියත් කළේය.

ප්‍රහාරයෙන් පසු අරාබි සහ මුස්ලිම් සංක්‍රමණිකයන් 80000 කගේ ඇඟිලි සළකුණු ලබා ගෙන 1940 දරණ ඒලියන් රෙජිස්ට්‍රේෂන් ඇක්ට් (Alien Registration Act) යටතේ ඔවුන් ලියාපදිංචි කරනු ලැබූහ. ඒ සමග අරාබි සහ මුස්ලිම් පිරිමි 8000 ක් වාචික පරීක්ෂණ වලට යොමු කරනු ලැබූ අතර, විදේශිකයින් 5000 ක් එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමට හමුදා බලය පාවිච්චි කිරීමේ බලය පැවරෙන ජොයින්ට් කොන්ග්‍රෙෂනල් රිසොලුෂන් 107- 40 (Joint congressional resolution 107-40) යටතේ රඳවා ගනු ලැබූහ.
http://en.wikipedia.org/wiki/9/11#Hate_crimes
දිලීර විද්‍යාව

[thumb|[හතු යනු දිලීරමය ප්‍රජනක ව්‍යුහ වර්ගයකි]]

**දිලීර විද්‍යාව** යනු දිලීර ගැන ඉගෙන ගැනීමයි. මෙයට දිලීරවල ජාන සහ ජීව රසායනික ගුණ මෙන්ම ඒවායේ වර්ගීකරණය සහ පෙනිසිලින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ,  ආහාර (uq` - බීර , වයින්, චීස් සහ හතු වර්ග) සහ එන්තියෝජන (පැරණි ආගමික චාරිත්‍ර සඳහා භාවිතා කළ ද්‍රව්‍යයන්) ලබා දීම ආදී මිනිසාට ඇති ප්‍රයෝජන ද දිලීර නිසා සිදු වන  විසවීම් සහ ආසාදන වීම් ගැන හැදෑරීම ද අන්තර්ගත වේ.  දිලීර විද්‍යාවෙන් ශාක ව්‍යාධි විද්‍යාව ද පැන නැගී ඇත. ශාක ව්‍යාධිවලින් විශාල ප්‍රමාණයක් සෑදෙන්නේ දිලීර මගින් නිසා මෙම ක්ෂේත්‍රයන් දෙක එකිනෙකට සමීප සබඳතාවක් දක්වයි. දිලීර ගැන හදාරන්නා වූ ජීව විද්‍යාඥයන් දිලීර විද්‍යාඥයින් ලෙස හඳුන්වයි.

## පසුබිම
ඉතිහාසයේ දී දිලීර විද්‍යාව උද්භිද විද්‍යාවේම අංශක්ව පැවතිනි. (දිලීර පරිණාමයේ දී ශාකවලට වඩා සත්වයාට ළඟ සම්බන්ධතාවක් පෙන්වන අතර එය අදින් දශක කිහිපයකට පෙරදී හඳුනාගනු ලැබුවේ). පුරෝගාමී දිලීර විද්‍යාඥයින් අතර ඒලියස් මැග්නස් ෆ්රයිස් (Elias Magnus Fries) , ක්‍රිස්ටියන් හෙන්ඩ්‍රික් පර්සූන් (Cristian Hendrik Persoon), ඇන්ටන් ද බාරි (Anton de Bary) සහ ලුවිස් ඩේවිස් ශ්වීනිට්ස් (Lewis David von Schweinitz) වැදගත් තැනක් උසුලයි.

අද වඩාත්ම සම්පූර්ණ ලෙස අධ්‍යයනය කර වටහා ගෙන ඇති දිලීර වන්නේ යීස්ට් සහ සූන්‍යෂ්ටික ආදර්ශ ජීවීන් වන Saccharomyces cerevisiae සහ Schizosaccharomyces pombe යන දිලීර වේ.

බොහෝ දිලීර විෂ වර්ග , ප්‍රති ජීවක සහ වෙනත් ද්විතීයක පරිවෘත්තීය නිෂ්පාදන නිපදවයි. උදාහරණ වශයෙන් ලොව පුරා පැතිරී ගිය වර්ගයක්වන Fusarium (ෆියුසේරියම්) සහ ඒවායේ විෂ ආහාර මාර්ගයේ විෂ වීම ඇතිකර මරණීය ව්‍යසනයක් මිනිසාට ඇති කරන බව  ප්‍රත්‍යක්ෂව අධ්‍යයනය කරන ලද්දේ ඒබ්‍රහම් ජොෆේ විසිනි. දිලීර පෘථිවි ජීවයේ ආවශ්‍යක ජීව කොට්ඨාශයක් වන අතර සහජීවීන් ලෙසද වැදගත් වේ. උදාහරණ ලෙස දිලීරකමුල (mycorrhizae), කෘමීන් සමඟ ඇති සහජීවී සබඳතා සහ ලයිකන දැක්විය හැක. තවද දිලීර මගින් ලිග්නින්(ශාක වල අන්තර්ගත කල් පවතින සංයෝගයක්) වැනි සංකීර්ණ කාබනික අණු ද සෙනොබයොටික නම් වියෝජනයට අධික ලෙස ප්‍රතිරෝධය දක්වන සංයෝගද බිඳ හෙලයි.  මෙය කාබන් චක්‍රයේ වැදගත් අවස්ථාවකි. 

දිලීර සහ සම්ප්‍රදායිකව දිලීර ලෙස හඳුනාගත් අනෙකුත් ජීවීන් (උදා - ඌමයිසිටේස්, මික්සෝමයිටෙස්/සෙවෙල දිලීර) ආර්ථික සහ සමාජීය වශයෙන් වැදගත් වන අතර ශාකවලට හා සතුන්ට වැළ‍ඳෙන සමහර රෝගවලට ද  හේතු කාරක වේ. උදාහරණ ලෙස ශාක වල පෘතුගීසි එල්ම් රෝගය (Dutch elm disease), ගොයම් අංගමාරය (Rice blast) සහ සතුන්ට වැළ‍ඳෙන හිස්ටොප්ලැස්මෝසියාව (Histoplasmosis) දැක්විය හැක. 

ක්ෂේත්‍රයේ දී නව දිලීර විශේෂ සොයා ගැනීම සඳහා පැවැත්වෙන රැස්වීම් “ආක්‍රමණ ලෙස නම් කෙරෙන අතර එවැනි ප්‍රථම රැස්වීම සංවිධානය කරන ලද්දේ “වූල්හෝප් ස්වභාව” විද්‍යාඥයින්ගේ ක්ෂේත්‍ර සමාජයයි. ඒ 1868 දී වන අතර එය “දිලීර ආක්‍රමණය” ලෙස නම් කෙරුණි. 

සමහර දිලීරවලට මිනිසාට හෝ අනෙකුත් ජීවීන්ට රෝග සෑදිය හැක. ව්‍යාධිජනක දිලීර ගැන අධ්‍යයන වෛද්‍ය දිලීර විද්‍යාව ලෙස හැඳින් වේ.

ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය - ප්‍රහාරකයන් සහ ඔවුන්ගේ අභිප්‍රායයන්

thumb|මොහොමඩ් අටා, 9/11 ප්‍රහාරයේ මහමොළකරු

1998 දී අල්කයිඩා සංවිධානයෙන් නිකුත් කළ “ෆට්වා” නම් එම සංවිධානයේ මෙහෙවර ප්‍රකාශය අනුව සියළුම මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ කාර්යය වන්නේ කුමන ස්ථානයක දී ඇමෙරිකානුවන් ඝාතනය කිරීම’ අල්කයිඩාහි  මූලික පරමාර්තයයි. එම පරමාර්තය ඔසාමා බින් ලාඩන්, අයිමාන් අල් - සවාහාරි, අහමඩ් රෙෆායිතාහා, මිර් හම්සාහ් සහ ෆල්ලුර් රහ්මාන් ආදි අල් කයිඩ් ප්‍රධානීහු ප්‍රකාශයට පත් කළ එකකි.

## අල්කයිඩා‍ 
අල්කයිඩාහි උපත 1979 දී සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව විසින් ඇෆ්ගනිස්ථානය අක්‍රමණය කළ වකවානුවේදී සිදු වී ඇත. ආක්‍රමණයෙන් පසු ව ඔසාමා බින් ලාඩන් ඇෆ්ගනිස්ථානයට ගොස් එවකට පැවති ඇමෙරිකානු රජයේ සහායද ඇතිව ඔහු ‘අරාබි මුජයිහිදීන්’ සංවිධානය පිහිටු වීමට උත්සාහ කළ අතර තවද ඔහු සෝවියට් ක්‍රියාවන්ට විරුද්ධව ‘මක්ටබ් අල්කිද්‍රාමන්’ [MAK] නම් සංවිධානය පිහිටුවීය. 1989 දී සෝවියට් හමුදාවන් ආපසු යාමත් සමග MAK සංවිධානය ජිහාඩ් සංවිධානයේ ‘සීඝ්‍ර ප්‍රතික්‍රියා බලකාය’ ලෙස පරිවර්ථනය වුයේ ලොව පුරා මුස්ලිම් ජනයාට විරුද්ධව ක්‍රියාකරන ආණ්ඩුවලට එරෙහි වීමටයි. අල් සවාහිරිගේ මෙහෙයවීම යටතේ ඔසාමා බින් ලාඩ්න් තවත් විප්ලවකාරී විය. 1996 දී බින්ලාඩ්න් ඔහුගේ ප්‍රථම “ෆට්වා” ප්‍රකාශනය ඊශ්‍රායලය සඳහාවන ඇමරිකාවේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියට එරෙහිව නිකුත් කරයි. තවද, ගල්ෆ් යුද්ධයෙන් පසුවත් ඇමරිකානු හමුදාවන් සවුදි අරාබිය තුළ රැඳී සිටීම යන කරුණ පිළිබඳව එහි දක්වා ඇත. මෙම ප්‍රකිශනයන් මුස්ලිම් වදන් යොදා ගනිමින් බින්ලාඩ්න් විසින් සැකසුවේ ඇමරිකානු සිවිල් ජනයාට හා හමුදාවන්ට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවන්හි යෙදීම ධෛර්යමත් කිරීම පිණිසයි. ආගම් විශේෂඥයින් පවා එක හෙළා මෙම ප්‍රකාශයට එකඟවෙමින් ප්‍රකාශ කළේ ‘පිහිඩ්’හි ඒකායන අරමුණ විය යුත්තේ මුස්ලිම් රටවලට එරෙහිවන සතුරන් විනාශ කිරීම යන්න බවය.

http://en.wikipedia.org/wiki/9/11#Attackers_and_their_motivation
පරිගණකකරණය

thumb|RAM (සසම්භාවී ප්‍රවේශ මතකය)RAM (සසම්භාවී ප්‍රවේශ මතකය) 

පරිගණකකරණය යනු පරිගණක මෘදුකාංග හා දෘඩාංග ඇතුළත්ව පරිගණක තාක්ෂණය දියුණු කිරීමේ හා භාවිතා කිරීමේ ක්‍රියාවයි. එය තොරතුරු තාක්ෂණයේ පරිගණක සඳහා විශේෂිත කොටසයි. පරිගණක විද්‍යාව යනු පරිගණකකරණයේ සෛද්ධාන්තික/න්‍යායාත්මක පදනම අධ්‍යයන‍ය කිරීම හා පරිගණකකරණයේ දී න්‍යායන් / සිද්ධාන්ත යොදා ගැ‍නීමයි.

### 2005 - පරිගණක විෂය මාලාව - නිර්වචනය 
දළ වශයෙන් සලකන කළ අපට පරිගණක නිෂ්පාදනයට අදාල, පරිගණක සේවා අවශ්‍ය වන හෝ පරිගණකවලින් දායකත්වය ලබා ගන්නා ඉලක්කගත ‍ඕනෑම ක්‍රියාවලියක් ලෙස පරිගණකකරණය අර්ථ දැක්විය හැක. මේ හේතුවෙන් විවිධ අවශ්‍යතා ගණනාවක් සඳහා එක එකකට ගැලපෙන පරිදි දෘඪාංග සහ මෘදුකාංග පද්ධතීන් සැලසුම් කිරීම සහ නිර්මාණය කිරීමත් පරිගණකකරණයට අයත් වේ. එසේම දත්ත සැකසුම, ව්‍යුහකරණය සහ විවිධ වර්ගවලට අයත් තොරතුරු කළමනාකරණය ; පරිගණක භාවිතයෙන් විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් කිරීම ; බුද්ධිමත් ආකාරයට හැසිරෙන පරිදි පරිගණක පද්ධති නිර්මාණය ; සන්නිවේදක සහ විනෝදාශ්වාදයට අදාල වැඩසටහන් නිර්මාණය සහ භාවිතය ; ඕනෑම නිශ්චිත අවශ්‍යතාවයක් සඳහා අදාලවන තොරතුරු සෙවීම සහ රැස් කිරීම ආදී ලෙස විශාල කාර්යයන් ගණනාවක් පරිගණකකරණයට අයත් වේ. ඒවා පරිමිත ලැයිස්තුවකට ලබා ගත නොහැකි තරම් වන අතර මෙම ක්ෂේත්‍රයේ විභවතාවයන් ද විශාල වේ.

http://en.wikipedia.org/wiki/Compute
ගෘහස්ථ සිනමා පරිගණකය

thumb|VFD දර්ශන තිරය සහිත , 5.25” ධාවක රාක්කයක් (Drive bay), ශබ්ද පාලකය සහ අඩංගු අන්ටෙක් ෆියුෂන් v2 (Antec Fusion v2) වර්ගයේ ගෘහස්ථ සිනමා පරිගණක බහාලුවක් මෙහි දැක්වෙන අතර එහි  ඉදිරිපස කොටසේ  port (දොරටු) කිහිපයක් ද එය මත යතුරු පුවරුවක් ද ඇත.

ගෘහස්ථ සිනමා  PC (HTPC) හෝ සන්නිවේදන PC යනු පුද්ගලික පරිගණකයක හා අංකිත වීඩියෝ පටිගතකරණයක එකතුවකින් සෑදුණු උපකරණයකි. එය රූපවාහිනියට හෝ රූපවාහිනී ප්‍රමාණයේ දර්ශන තිරයකට සම්බන්ධ කර ඇති අතර බොහෝවිට මෙය අංකිත ඡායාරූප, සංගීත, වීඩියෝ වාදකයන්, TV ග්‍රාහකයක් හා අංකිත වීඩියෝ පටිගතකරණයක් ලෙස භාවිතා කෙරේ. ගෘහස්ථ සිනමා පරිගණක  මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථාන පද්ධති හෝ මාධ්‍ය සේවාදායක ලෙසද හදුන්වනු ලැබේ. 

HTPC හි පොදු අරමුණු වනුයේ ගෘහස්ථ සිනමා සැකැස්මක සියලු අංග සම්බන්ධ කර තනි ඒකකයක් බවට පත් කිරීමයි. ඒවා රූපවාහිනී වැඩ සටහන් පුද්ගලික පරිගණකයට එකතු කිරීමට අවශ්‍ය දෘඩාංග හා මෘදුකාංග සමග පෙර හැඩ ගසන ලද (pre-configured) ඒකක ලෙස  මිළදී ගැනීම හෝ වින්ඩෝස් මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානය, GB-PVR, Sage TV, ෆමියුලන්ට් (Famulent) හෝ ලිනක්ස් MCE හි පොදුවේ සිදුකර ඇති පරිදි වියුක්ත උපාංග (Discreet Component) වලින් සකසා ගත හැක.
පරිගණක ප්‍රතිචක්‍රීකරණය

thumb|පරිගණක ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සදහා සැකසීම

**පරිගණක ප්‍රතිචක්‍රීකරණය** යනු පරිගණක හෝ ඉලෙක්ට්‍රෝනික අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම හෝ නැවත භාවිතයයි. මෙයට පද්ධතියේ වෙනත් ප්‍රයෝජනයන් සොයා ගැනීම (පරිත්‍යාග කිරිම වැනි) හෝ කොටස් වෙනත් නිෂ්පාදන සදහා නැවත භාවිතා කිරීම සඳහා ආරක්ෂිතව නිස්සාරණය කළ හැකි වන සේ පද්ධතිය කොටස්වලට වෙන් කිරීම හෝ ඇතුළත් වේ.

## භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
පරිගණක වෛරස - මෘදුකාංග දියුණු කිරීමේ භූමිකාව

මෘදුකාංගයක්, සාමාන්‍යයෙන් පද්ධති සම්පත් අනවසර ලෙස භාවිත කිරීම වළකන ආරක්ෂණ උපක්‍රමවලින් යුක්ත නිසා, බොහෝමයක් වෛරස පැතිරීම සඳහා, පද්ධතියේ හෝ මෘදුකාංගවල ඇති ක්‍රමලේඛයන්හී දෝෂ ප්‍රයෝජනයට ගත යුතුය. ක්‍රමලේඛ දෝෂ විශාල සංඛ්‍යාවක් නිපදවන මෘදුකාංග දියුණු කිරීමේ ක්‍රියාවලි‍ සාමාන්‍යයෙන්  වෛරස තර්ජනයන්ට බඳුන් වීමේ වැඩි අවදානමක් දක්වයි. 

## ආශ්‍රිත
http://en.wikipedia.org/wiki/Computer_virus#The_role_of_software_development
බහු මාධ්‍යය

**බහු මාධ්‍ය** යනු විවිධ වු අන්තර්ගත සමුහයක එකතුවක් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා මාධ්‍යයන්ය. මෙම වදන නාම පදයක් (බහු අන්තර්ගත විධිවලින් යුත් මාධ්‍යය) ලෙස හෝ බහු අන්තර්ගත විධිවලින් යුත්  මාධ්‍යයක් සේ විස්තර කිරීමේදී විශේෂණයක් ලෙස ද භාවිතයට ගැනේ. මෙම වදන මුද්‍රිත හෝ අතින් ලියන ලද වාක්‍ය හා නිශ්චල චිත්‍රක (graphic) පමණක් යෙදෙන මාධ්‍යවලදී නොයෙදේ. සාමාන්‍යයෙන් බහු මාධ්‍ය යනු ලේඛන ශ්‍රව්‍ය, නිෂ්චල රූප, සජීවීකරණ, වීඩියෝ යනාදියේ  අන්තර් ක්‍රියාකාරී සංකලනයක් ඇතුළත් වූවකි. 

බහු මාධ්‍යය සාමාන්‍යයෙන් පටිගත කිරීම, ධාවනය, දර්ශනය කිරීම හෝ පිවිසීම සිදුකරන්නේ පරිගණකගත ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපකරණ වැනි තොරතුරු අන්තර්ගත සැකසූ උපකරණවලිනි. නමුත් එය සජීවී කාර්යය කොටසක්ද විය හැක. බහුමාධ්‍ය (විශේෂණයක් ලෙස) ඉලෙක්ට්‍රෙ‍ානික බහුමාධ්‍ය අන්තර්ගතයන්  ගබඩා කිරීම හා ප්‍රදර්ශනයට භාවිතා කරන ඉලෙක්ට්‍රෝනික මාධ්‍ය උපකරණද විස්තර කරයි. බහුමාධ්‍ය ලලිත කලාවල සාම්ප්‍රදායික මිශ්‍ර මාධ්‍යයට සමාන වේ. නමුත් වඩාත් පුළුල් විෂයපථයක් තුළදීය. “සාරවත් මාධ්‍ය” (rich media) යන වදන අන්තර්ගත ක්‍රියාකාරී බහුමාධ්‍ය යන්නට සමානාර්ථයක් වේ. අධි මාධ්‍ය (hyper media) යන්න එක් සුවිශේෂී බහු මාධ්‍ය යෙදුමක් ලෙස සැලකිය හැක.
සමුද්‍ර ජීවවේදය

මුහුදු ජීව විද්‍යාව - සාගරවල කරදියේ හෝ කළපු ආශ්‍රිත ජලයේ (කිවුල් දිය) වෙසෙන  ජීවීන් ගැන කෙරෙන විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනy. ජීව විද්‍යාවේ ඇති පරිදි වංශ කුල, පරම්පරා යන විවිධ වර්ගීකරණවලට අයත් සත්වයන් විශාල ප්‍රමාණයක් මුහුදේ ද අනෙකුත් අය ගොඩබිම ද වෙසේ. මුහුදු  ජීව විද්‍යාවේ දී සාමාන්‍ය වර්ගීකරණය නොව පරිසරාත්මක හේතු පාදක කර ගනිමින් සතුන්\ බෙදා දැක්වේ.

මුහුදු ජීවිතය විශාල සම්පත් ප්‍රභවයක් වන අතර ආහාර , ඖෂධ වර්ග හා විවිධ අමුද්‍රව්‍ය යනාදිය සපයයි. තවද ලොව පුරාම සංචාරක කර්මාන්තයට සහ විනෝද ක්‍රීඩාවලට ද උදව් වේ. මූලික අවධියේ දී මුහුදු ජීවිත, අපේ ග්‍රහලෝකයේ ස්වභාවය නිර්ණය කිරීමට උදව් විය. මුහුදු ජීවීන් ඔක්සිජන් චක්‍රය කෙරෙහි සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සපයයි. එසේම පෘථිවි දේශගුණය පාලනය කිරීම කෙරෙහි ද මුහුදු ජීවීන්ගේ මැදිහත් වීමක් සිදුවේ. මුහුදු වෙරළවල් නිර්මාණය කිරීමට ත් රැක ගැනීමටත් මුහුදු ජීවීන්ගේ බලපෑම් ඇති විය හැකි අතර සමහර නව ගොඩබිම් නිර්මාණය ද මුහුදු ජීවීන් නිසා සිදු වූ අවස්ථා ඇත.

ප්‍රා‍ථමික නිෂ්පාදකයින් ලෙස වැදගත්කමක් උසුලන මයික්‍රෝමීටර 0.02 පමණ වූ අන්වීක්ෂීය සත්ව සහ ශාක ප්ලාවාංගවල සිට මීටර් 48 (අඩි 125) පමණ දිගින් යුතු ඉතා විශාල සිටේසියාවන් (තල්මසුන් ) පවා  මුහුදු ජීව විද්‍යාවෙන් ආවරණය වේ.

පෘෂ්ඨික ආතතිය හසු වූ කුඩා ජීවීන් සහ මළ ද්‍රව්‍යය ඇති, සාගරය සහ වායුගෝලය අතර මතුපිට ජලයේ ඉතා කුඩා ස්ථරවල සිට සාගරයේ සමහර විට මීටර් 10,000 හෝ ඊටත් වඩා ගැඹුරු විය හැකි අගාධ පත්ලවල් දක්වා වූ සත්ව වාසස්ථාන සාගර ජීව විද්‍යාව යටතේ හදාරයි. මේ මුහුදු පැලෑටි සහිත වනාන්තර, කොරල්පර, උදම් තටාක, මඩ වැලි සහ ගල් සහිත පත්ලවල් සහ විවෘත සාගර කලාප ද ඝණ ද්‍රව්‍යය දුර්ලභ ජල පෘෂ්ඨීය පමණක් දැකිය හැකි සීමාවන් සහිත පරිසරයන් ගැන ද මුහුදු ජීව විද්‍යාවේ දී ඉගැන්වේ.
 
සාගරය පෘථිවියේ සම්පූර්ණ ජීවී ප්‍රමාණයන් විශාල ප්‍රමාණයක් ඇතැතිව සිටී. මෙය හරියටම කොපමණ අනුපාතයක් දැයි තවම නොදනී. පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් 71% සාගරය හොබවන අතර ගැඹුර හේතුවෙන් පෘථිවි ගෝලයේ භෞමික පරිසරය මෙන් 30 වාරයකින් වැඩ වාස භූමි පරිමාවක් හොබවයි.

මුහුදේ වෙසෙන බොහෝ විශේෂවල මිනිසාට ආර්ථිකමය වටිනාකමක් ඇත. ප්‍රධාන‍ කොටම මුහුදු මත්ස්‍ය ආහාර වේ. තවද මුහුදු ජීවීන්ගේ\ සහ අනෙකුත් ජීවීන්ගේ පැවැත්ම අතර මූලික ක්‍රමවල සිටම මනා සබැඳියාවක් ඇති අතර එය වටහා ගැනීමට දැන් සමත් වී ඇත. මුහුදු ජීවිතය හා ද්‍රව්‍යට (කාබන් චක්‍රය වැනි), වාතය (පෘථිවියේ ශ්වසනය සහ පරිසර පද්ධති තුළ ශක්ති යාමනය) පිළිබඳ ද මිනිසාගේ\ වැටහීම ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී.

ඒ කෙසේ වෙතත් සාගරයේ  ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් තවමත් අප විසින් සොයා නොගත් නිරාවරණය නොවූ කොටස් ලෙස ද පවතී.
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ක්‍රමලේඛන භාෂා

for a simple computer program written in the C programming language. The gray lines are comments that help explain the program to humans in a natural language. When compiled and run, it will give the output "Hello, world!".]]

**ක්‍රමලේඛන භාෂා** යනු පරිගණක වෙත විධාන ලබාදීම සඳහා කෘතිමව නිර්මාණය කරගන්නා ලද භාෂා විශේෂයකි. මෙවැනි ක්‍රමලේඛන භාෂාවක් යොදාගෙන නිර්මාණය කරගන්නා විධාන කළඹක් පරිගණක වැඩසටහනක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

''ක්‍රමලේඛන භාෂාවක් යනු විශේෂයෙන් පරිගණකය වැනි යන්ත්‍රයක හැසිරීම පාලනය කිරීමට යොදා ගනු ලබන කෘත්‍රිම භාෂාවකි. ක්‍රමලේඛන භාෂාව පිළිවෙලින් ඒවායේ ව්‍යුහය හා අර්ථය විස්තර කරන ව්‍යාකරණ හා අර්ථ විචාර හා රීති මගින් අර්ථකථනය කෙරෙයි. බහුතර ක්‍රමලේඛන භ‍ාෂාවලට ඒවායේ ව්‍යාකරණ හා අර්ථ විචාරවල විශේෂ ලි‍වීමේ ආකාර ඇත. සමහර ඒවා නිලවශයෙන් ක්‍රියාවට නැංවීමක් මගින් පමණක් අර්ථ දක්වයි. 

ක්‍රමලේඛන භාෂාව භාවිතා කරනුයේ තොරතුරු සංවිධානය හා මෙහෙයවීම යන කටයුත්තට පහසුකම් සැලසීමට මෙන්ම, අතිශයින් නිරවද්‍ය ලෙස  ඇල්ගෝරිතම ප්‍රකාශ කිරීමටය. ඇතැම් ක්‍රමලේකයන්  පවතින සියලු ඇල්ගෝරිතම් ප්‍රකාශ කළ හැකි භාෂා බවට ක්‍රමලේඛන භාෂා සීමා කරයි. සමහර විට‍ “පරිගණක භාෂාව” යන වදන වඩාත් සීමාසහිත කෘත්‍රීම භාෂා සදහා භාවිතා කරයි. 

දහස් ගණන් වෙනස් ක්‍රමලේඛන භාෂා නිර්මාණය කර තිබෙන අතර නව භාෂා සෑම වසරකම නිර්මාණය කෙරෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Comparison of programming languages (basic instructions)
* Comparison of programming languages
* පරිගණක ක්‍රමලේඛකරණය
* පරිගණකවේදය සහ පරිගණකවේදයේ වටසන
* Domain-specific language
* Domain-specific modeling
* Educational programming language
* Esoteric programming language
* Extensible programming
* :Category:Extensible syntax programming languages
* Invariant-based programming
* List of BASIC dialects
* Lists of programming languages
* List of programming language researchers
* Programming languages used in most popular websites
* Language-oriented programming
* Logic programming
* Literate programming
* Metaprogramming
** 
* Modeling language
* Programming language theory
* Pseudocode
* 
* Reflection
* Scientific programming language
* Scripting language
* පරිගණක මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය සහ පරිගණක මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ශිල්පය පිලිබඳ මාතෘකා

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රමලේඛන භාෂා මාතෘකා
ප්‍රවර්ගය:අංකනය
පොදු පරිගණක

පොදු පරිගණකයක් (හෝ මහජන ප්‍රවේශ පරිගණකය) යනු පොදු ස්ථානයක පවතින ඕනෑම විවිධාකාර පරිගණකයන් අතරින් එකක් වේ. පොදු පරිගණක තිබෙන ස්ථානයන් කිහිපයක් නම් පුස්තකාල , පාසැල් හෝ රජය විසින් මෙහෙයවන පහසුකම් සේවා සහිත ස්ථාන වේ.

පොදු පරිගණකවල පෞද්ගලික පරිගණකවලට සමාන මෘදුකාංග හා දෘඩාංග කොටස් ඇත. කෙසේ නමුත් , එසේ නමුත් ඒවායේ කාර්යය භාර්යය හා ක්‍රියාව සම්පුර්ණයෙන් වෙනස් වේ. පොදු ප්‍රවේශ පරිගණකයක් දවස පුරාම විවිධ විශ්වාස කටයුතු නොවන තනි පුද්ගලයන් විසින් භාවිතා කරයි. මෙම පරිගණක දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව සිදුවන අපයෝජන ද වලට එරෙහිව අගුළු ලෑම හා සුරක්ෂිත කිරීම කළ යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් පරිශීලකයාට මෘදුකාංග පිහිටුවීමට හෝ සැකසුම වෙනස් කිරීමට බලතල නොමැත. පෞද්ගලික පරිගණකයක් වෙනස් වන්නේ එය තනි වගකිව හැකි පරිශීලකයෙක් භාවිතා කරන අතර ඔහුට තම කැමැත්ත අනුව පරිගණකයේ මෘදුකාංග හා සැකසුම හැඩගසැගත හැකි නිසාය.

තව දුරටත් පොදු ප්‍රවේශ පරිගණක පාලිත ප්‍රවේශයකට වූ PC වෙන්කිරීමේ පද්ධතිය (Pc Reservation System) වැනි මෙවලම් සමග සැපයේ.

‍ලෝකයේ පළමු පොදු ප්‍රවේශ පරිගණක මධ්‍යස්ථානය වන්නේ කැලිෆෝනියාවේ මැරින් පරිගණක මධ්‍යස්ථානය වන අතර එය 1977 දී ඩේවිඩ් හා ඇනීෆෝක්ස් යුවල සාමූහිකව ආරම්භ කරන ලද්දකි.

ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
වෘත්තීමය ක්‍රීඩා

වෘත්තීමය ක්‍රීඩාවන්ට ආධුනික ක්‍රීඩා තුළින් බාධා පැමිණීම හේතුවෙන් වෘත්තීය මලල ක්‍රීඩකයින් ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් වෙනුවෙන් යම්කිසි ගාස්තුවක් ලබාගනිති. නූතන ඉතිහාසයේ මිනිසුන් වෘත්තීය මලල ක්‍රීඩාවක් සමඟ බොහෝ සෙයින් තරඟවැද තිබේ. මෑතක පටන් වෘත්තීය මලල ක්‍රීඩාව සඳහා කාන්තාවන් හටද අවස්ථාව ලැබී තිබේ. වෘත්තීය මලල ක්‍රීඩාව වැඩි දියුණුවීම් සමූහයක් ඔස්සේ ඉදිරියට පැමිණ තිබේ. ජන මාධ්‍යය තුළින් හා වැඩි වෙන ඉඩකඩ තුළින් විශාල ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් ගෙන එනු ලැබ තිබේ. එමනිසා මේ තුළින් ඒ ක්‍රීඩා සංවිධානවලට හා කණ්ඩායම්වලට විශාල ආදායමක් ද බලපවත්වා ගැනීමට පුළුවන්කම ලැබී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වැඩි මලල ක්‍රීඩක පිරිසකට ඔවුන්ගේ මලල ක්‍රීඩාවේ මූලික ගමන් මගට ඉඩ සලසා ගැනීමටත් පුහුණු කාලය තුළ ඔවුන්ගේ හැකියාවන් වැඩි කර ගැනීම සඳහා කැපවීමටත්, ශාරීරික අවශ්‍යතා හා නූතන මට්ටමේ ජයග්‍රහණ සඳහා පළපුරුද්ද ලබා ගැනීමටත් පුළුවන්කම ලැබී ඇත. මෙම ප්‍රවීණතාවයට ක්‍රීඩාවේ ජනප්‍රියතාවය වැඩි කිරීම සඳහා උදවුවක් වනු ලැබේ. 

වෘත්තීය මට්ටමින් ක්‍රීඩා කෙරෙන බොහෝ ක්‍රීඩාවන් ඇසුරෙහි වෘත්තීය මට්ටමෙන් එම ක්‍රීඩාවෙහි නියැලෙන්නන් මෙන්ම ආධුනික මට්ටමට අයත් ක්‍රීඩකයන් ද රැසක් ද සිටින අතර ආධුනික මට්ටමේ ක්‍රීඩකයින් සංඛ්‍යාව වෘත්තීය ක්‍රීඩකයන් සංඛ්‍යාව අභිබවා යයි. වෘත්තීය මලල ක්‍රීඩාව පිළිබඳ මධ්‍යස්ථ මතවාදීන් සමහර අවස්ථාවල ප්‍රතිවාදීව දකිනු ලැබේ. ඒවා නම්, වෘත්තීය ක්‍රීඩකයින් ඔවුන්ගේ ස්වකීය ප්‍රයෝජනයට හා තම අශ්වාදය ලබාගැනීම සඳහා තරගවලට සහභාගී වීමත්, ජීවත්වීම සඳහා වැඩි වශයෙන් මුදල් ඉපයීමත්ය. ඒවා ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ සංවිධානවලට හා වාර්ථාකරුවන්ට දියුණුවන වෘත්තීය මලල ක්‍රීඩාවන්ට බ‍ධා කිරීමට හැකි වී තිබේ. උදාහරණයක් ලෙස රග්බි සංගමයට වසර ගණනාවක් තිස්සේම අයත් වුයේ වෘත්තීය නොවන මට්ටමින් ක්‍රීඩාවේ යෙදුණු ආධුනිකයින් වේ. තවද වෘත්තීමය නොවන පිවිසුම හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ප්‍රමිතිය ද යම්තාක් දුරට දුර්වලවී ඇති බව පැවසේ.

ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
අභිසාරී ශ්‍රේණි

[[ගොනුව:LogConvergence95.gif|thumb|300px|This illustrates the convergence of the power series of Log[z+1] around 0 evaluated at z = .95 Exp[(pi-1/3)i].]]

අභිසාරී ශ්‍රේණියේ එක් භාවිතයක් මෙහි දැක්වේ. එනමින් ඇති කෙටි කතා එකතුව සඳහා “අභිසාරී ශ්‍රේණිය (කෙටි කතා එකතුව)” බලන්න.
‍

ගණිතයේ දී ශ්‍රේණියක් යනු සංඛ්‍යා අනුක්‍රමයක පදවල එකතුවයි.

\left \{ a_1,\ a_2,\ a_3,\dots \right \} ශ්‍රේණිය සැලකූ විට එහි n වැනි ආංශික ඓක්‍යය වන Sn යනු අනුක්‍රමයේ මුල් n පද සංඛ්‍යාවේ ඓක්‍ය වේ.

එනම්,

:S_n = \sum_{k=1}^n a_k.

ශ්‍රේණියක ආංශික ඓක්‍යයන්ගේ අනුක්‍රමය \left \{ S_1,\ S_2,\ S_3,\dots \right \}අභිසාරී වන විට ඊට අදාල ශ්‍රේණිය ද අභිසාරී වේ. මෙය වඩාත් විධිමත් ලෙස මෙසේ ප්‍රකාශ කළ හැක. අභිමත පරිදි තෝරා  ගන්නා ඕනෑම \varepsilon > 0 වන කුඩා ධන සංඛ්‍යාවක් සඳහා, සියළු n \ge \ N,සඳහා :\left | S_n - \ell \right \vert \le \ \varepsilon. වන ආකාරයේ N නම් විශාල නිඛ්ලයක් පවතින පරිදි  \ell  නම් සීමාවක් පවතී නම්, එවන් ශ්‍රේණියක් අභිසාරී වේ.
අභිසාරී නොවන ශ්‍රේණියක් අපසාරී ශ්‍රේණියක් නම් වේ.
අපසාරී ශ්‍රේණි

ගණිතයේ දී අපසාරී ශ්‍රේණියක් යනු අභිසාරී නොවන අපරිමිත ශ්‍රේණියකි. එවන් ශ්‍රේණියක ආංශික ඓක්‍යයන්ගේ අපරිමිත අනුක්‍රමයට සීමාවක් නොපවතී.

ශ්‍රේණියක් අභිසාරී වේ නම් එහි පද ක්‍රමයෙන් ශුන්‍ය කරා ළඟා ‍විය යුතු වේ. ඒ අනුව පද ශුන්‍ය කරා ළඟා නොවන ඕනෑම ශ්‍රේණියක් අපසාරී වේ. නමුත් අභිසරණය සඳහා අවශ්‍ය තත්ව වඩාත් ඉහළ වේ. එබැවින් පද ක්‍රමයෙන් ශුන්‍යයට ළඟා වන සියළු ශ්‍රේණි අභිසාරී ශ්‍රේණි නොවේ. මේ සඳහා දිය හැකි සරලම ප්‍රති උදාහරණය

:1 + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{4} + \frac{1}{5} + \cdots =\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n}.

යන හරාත්මක ශ්‍රේණියයි. මේ ආකාරයට හරාත්මක ශ්‍රේණියක් අපසරණය වීම අලංකෘත ලෙස ඔප්පු කරන ලද්දේ මධ්‍යතන යුගයේ විසූ ගණිතඥ නිකොල් ඔරිස්මේ විසිනි.

විශේෂ ගණිතමය තත්ව ය‍ටතේ ආංශික ඓක්‍යයන් අපසාරී වන සමහර ශ්‍රේණි සඳහා ප්‍රයෝජනවත් ලෙස අගයයන් ලබා දිය හැක. සමාකල්‍යතා ලවය නැතහොත් සමාකලන ක්‍රමය යනු ශ්‍රේණි වල ආංශික ඓක්‍යයන්ගේ අනුක්‍රම කුලකය සහ අගයයන් අතර ආංශික ශ්‍රිතයකි. උදාහරණයක් ලෙස සෙසරා සමාකලනය මඟින් :1 - 1 + 1 - 1 + \cdots යන ග්‍රැන්ඩිගේ අපසාරී ශ්‍රේණියට ½ ක අගයක් ලබා දේ. සෙසරා සමාකලනය, ආංශික ඓක්‍යයනගේ අනුක්‍රමයේ අංක ගණිතමය මධ්‍යන්‍ය මත රඳා පවතින හෙයින් එය මධ්‍යන්‍යකරණ ක්‍රමයක් වේ. අනෙකුත් ක්‍රමවලදි අදාල ශ්‍රේණියේ වි‍ශ්ලේෂී සන්තතිකතාව භාවිතා වේ. භෞතික විද්‍යාවේ දී සාමකල්‍යතා ක්‍රම රාශියක් පවතින අතර ඒවා පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර සවිධිකරණය පිළිබඳ ලිපියේ සඳහන් වේ.
සිව් සැට කලා

## විශ්ව පඤ්චකය 
මුළු මහත් විශ්වයම ගත් කල එය ප්‍රධාන ශාඛා පහකට බෙදීමට පැරැණි ශාස්ත්‍රඥයින් උත්සාහ කර ඇත. ඒවා මෙසේය.

## කලාවන් සිව් සැට 
මුළු මහත් විශ්වයම රඳා ඇත්තේ මේ පඤ්චකය තුළ බැව් ප්‍රකාශිතය. මෙම ප්‍රධාන කොටස් පහ පුළුල් වශයෙන් සිව් සැට කලාව වශයෙන් බෙදා ඇත. ඒවා මෙසේය.

## ආශ්‍රිත
පී. ඇම්. සේනාරත්න, **ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික දායාද**,  1995, පිටු 339, ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ කොළඹ-10, ISBN 955-20-1320-8
ගෘහස්ථ ධාවන පිටියේ තරඟ

ධාවන හා පිටියේ තරඟ සඳහා සෘතු 02 ක් ඇත. එනම්‍ ශීත සෘතුව හා ගෘහස්ථ ධාවන හා වසන්ත හා ග්‍රීෂ්ම සෘතු බාහිර ධාවනයන් ලෙසිනි. බොහෝ ධාවන පත තරඟ මීටර් 200 වන අතර ධාවන පථ හතර හෝ හයකින් සමන්විත ‍ෙව්‍. එලෙසෙම මීටර් 200 ට අඩු හා 200 ට වැඩි ධාවන පථ ද යොදා ගනී. ගෘහස්ථ ධාවන තරඟ වාර්තා ගැන උනන්දුවක් නොදක්වන ඇමෙරිකානු මළල ක්‍රීඩකයින් අතර මීටර් 200 ට වැඩි ධාවන තරඟ ජනප්‍රියය. එලෙසම ගෘහස්ථ ධාවන තරඟයන්හි සිදුවන ආබාධ හා අනතුරුවලදී වන්දි ආරක්ෂණ ක්‍රමයක්ද ක්‍රීඩකයන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් ස්ථාපිත කර ඇත.

ගෘහස්ථ ධාවන අංශයන්හි බාහිර ධාවන අංගයන්ගේ ස්වරූපයන් ගන්නා අතර කඩුලු පැනී‍ෙම්‍  ඉසව්‍ හා මීටර් 10000 , 3000 හා මීටර්  400 කඩුලු පැනීම්‍ ඉසව්‍ හැර අනිකුත් ඉසව්‍ අංශ දෙකෙන්ම එක හා සමාන ‍ෙව්‍. මීටර් 10000 ඉසව්‍ව වෙනුවට ගෘහස්ථ ක්‍රිඩාවන්හි මීටර් 3000 ජේෂ්ඨ හා උසස් මට්‍ට‍ෙම්  දිවීම්‍ ලෙස භාවිතා කෙරේ. දුර වැඩිම අංශය ලෙස මීටර් 5000ක ඉසව්ව හැඳින්විය හැකිය. කෙසේ නමුත් ඇතැම් අවස්ථාවලදී මීට වඩා දුර ප්‍රමාණ ද තරඟ සඳහා යොදා ගත් අවස්ථා පවතී.   එසේ 20වන ශත වර්ෂයේ මැදභාගයේදී ද්වන්ධ ධාවන තරඟ විශේෂයෙන් පිරිමි දෙදෙනෙකු අතර මැරතන් ධාවන තරඟ (සැ.26.2) බොහෝම කලාතුරකින් පැවැත්වුණි. ඇතැම් අවස්ථාවලදී සාමාන්‍යයෙන් එළිමහන්  ක්‍රීඩා උත්සවවලදී පැවැත්වෙන මීටර් 400 ධාවන තරඟය වෙනුවට ගෘහස්ථ ක්‍රීඩා තරඟවලදී මීටර් 500 ඉසව්වක් පැවැත්වෙනු දැකගත හැක.එසේම බොහෝ විද්‍යාලීය ක්‍රීඩා උත්සව වලදී ගෘහස්ථව මෙම ඉසව් යුගලම පැවැත්වේ. 

ගෘහස්ථ පිටියේ දී පැවති  තරඟ අතර , උස පැනීම රිටි පැනීම, දුර පැනීම, තුන්පිම්‍ම හා යගුලිය විසිකිරීම කැපී පෙනෙයි. ඉඩ අවකාශ සීමා සහිත බැවින් හෙල්ල විසි කිරීම , කවපෙත්ත විසි කිරීම සහ මිටිය විසි කිරීම යන ඉසව්‍ බාහිරව ක්‍රිඩා කරයි.

ගෘහස්ථ ක්‍රීඩා (විශේෂයෙන්ම උතුරු ඇමරිකානු රටවල) තරඟ සඳහා විශේෂිතව අනෙකුත් ඉසව් අතරට මීටර් 300, 500, 600 සහ 1000 යන ඉසව් ද කිලෝග්‍රෑම් 16 ක බරක් විසි කිරීම යන ඉසව් ද හැඳින්විය හැක. එසේම නොර්වේ වැනි රාජ්‍යයන්හි දී ජාතික තරඟාවලිවලදී පවා දිව ඒමකින් තොරව සිදු කරන දුර පැනීම සහ උස පැනීම වැනි තරඟ පැවැත්වේ.

විවිධ මලල ක්‍රිඩා අංශයන්හි  ක්‍රිඩිකාවන්ට මීටර් 60 කඩුලු පැනීම, උස පැනීම, යගුලිය විසි කිරීම, දුර පැනීම හා මීටර් 800 යන ඉසව්‍ 05 ද පිරිමි ඉසව්‍ සඳහා මීටර් 60 , දුර පැනීම, යගුලිය විසි කිරීම, මීටර් 60 කඩුලු පැනීම, රිටි පැනීම සහ මීටර් 1000 ගෘහස්ථ ක්‍රිඩා ඉසව්‍ 07 ඇතුලත් කර ඇත.

## References 
http://en.wikipedia.org/wiki/Athletics_%28track_and_field%29#Indoor_track_and_field
බුද්ධ ධර්මය

**බුද්ධ ධර්මය** යනු ඉන්දියානු ආගමක් මෙන්ම බුදුන් වහන්සේට ආරෝපණය කරන ලද ඉගැන්වීම් මත පදනම් වූ දාර්ශනික සම්ප්‍රදායකි. එය ගෝලීය ජනගහනයෙන් සියයට හතක් සමන්විත බෞද්ධයන් ලෙස හඳුන්වන මිලියන 520 කට අධික අනුගාමිකයින් සිටින ලොව සිව්වන විශාලතම ආගම වේ. බුදු දහම ක්‍රිස්තු පූර්ව 5 වැනි සියවසේ ශ්‍රමණ ව්‍යාපාරයක් ලෙස නැගෙනහිර ගංගා තැන්නෙන් ආරම්භ වූ අතර ක්‍රමයෙන් ආසියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ පුරා ව්‍යාප්ත විය. එය පසුව ආසියානු සංස්කෘතියේ සහ අධ්‍යාත්මිකත්වයේ ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කර ඇති අතර අවසානයේ 20 වන සියවසේ ආරම්භයේදී බටහිරට ව්‍යාප්ත විය.

බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අනුව, බුදුන් වහන්සේ ඉගැන්වූයේ උපාදාන නිසා දුක්ඛ (බොහෝ විට "දුක්" හෝ "නොසන්සුන්" ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත) නමුත්, පිබිදීමක් සහ දුක්ඛයෙන් පූර්ණ විමුක්තියක් ඇති කිරීමට හේතු වන සංවර්ධන මාවතක් ඇති බවත්ය. මෙම මාර්ගය භාවනා පිළිවෙත් සහ අනර්ථකාරී නොවන බවට මුල් බැසගත් සදාචාර ප්‍රතිපත්ති භාවිතා කරයි, බුදුන් වහන්සේ එය **කාමසුඛල්ලිකානුයෝගය** හෝ **අත්තකිලමථානුයෝගය** වැනි අන්තයන් අතර මධ්‍යම මාර්ගයක් ලෙස සලකයි. පුළුල් ලෙස නිරීක්ෂණය කරන ලද ඉගැන්වීම්වලට චතුරාර්ය සත්‍ය, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය, පටිච්චසමුප්පාදය, ත්‍රිලක්ෂණය සහ කර්මය ඇතුළත් වේ. අනෙකුත් පොදුවේ නිරීක්ෂණය කරන ලද අංග ඇතුළත් වන්නේ පැවිද්ද සහ පාරමිතා සම්පූර්ණ කිරීමයි.

## ආශ්‍රේයයන්