මාර්ටිනික් හි පාලනය

thumb|යුරෝපා සංගමයේ විශේෂ භූමි ප්‍රදේශ
ප්‍රංශ ගයනාව මෙන්, මාර්ටිනික් ද ප්‍රංශ ජනරජයේ විශේෂ සාමූහිකත්වයකි (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් අද්විතීය). එය යුරෝපීය සංගමයේ පිටතම කලාපයකි. මාටිනික්හි වැසියන් පූර්ණ දේශපාලන හා නීතිමය අයිතිවාසිකම් ඇති ප්‍රංශ පුරවැසියන් වේ. මාටිනික් ප්‍රංශ ජාතික සභාවට නියෝජිතයින් හතර දෙනෙකු සහ ප්‍රංශ සෙනෙට් සභාවට සෙනෙට් සභිකයින් දෙදෙනෙකු යවයි.

2010 ජනවාරි 24 වන දින, ජනමත විචාරණයකදී, මාටිනික්හි වැසියන් 68.4% ක් විසින් ප්‍රංශ ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වන වගන්තියේ රාමුව තුළ "විශේෂ (අද්විතීය) සාමූහිකයක්" ලෙස වෙනස් කිරීම අනුමත කළහ. නව කවුන්සිලය මහා මණ්ඩලයේ සහ ප්‍රාදේශීය කවුන්සිලයේ බලතල ප්‍රතිස්ථාපනය කර ක්‍රියාත්මක කරයි.

### පරිපාලන අංශ 
thumb|මාටිනික් දූපතේ අරොන්ඩිස්මන්ට් හතර පෙන්වන සිතියමක්
මාටිනික් ඇරොන්ඩිස්මන්ට් 4 කට සහ කොමියුනිස් 34 කට බෙදා ඇත. එය කැන්ටන් 45 කට ද බෙදා තිබුණි, නමුත් 2015 දී මේවා අහෝසි කරන ලදී. දිවයිනේ පිහිටි ඇරොන්ඩිස්මන්ට් හතර, ඒවායේ අදාළ ස්ථාන සමඟ පහත පරිදි වේ:

* ෆෝර්ට්-ඩි-ෆ්‍රාන්ස් යනු මාටිනික් ප්‍රාන්තයයි. එය දිවයිනේ මධ්‍යම කලාපය අත්පත් කර ගනී. එයට කොමියුනියන් හතරක් ඇතුළත් වේ. 2019 දී ජනගහනය 152,102 ක් විය. අගනුවරට අමතරව, එයට ශාන්ත-ජෝසප් සහ ෂෝල්චර් ප්‍රජාවන් ඇතුළත් වේ.
* දිවයිනේ උප ප්‍රාන්ත තුනෙන් එකක් වන ලා ට්‍රිනිටේ, ඊසානදිග කලාපය අල්ලා ගනී. එයට කොමියුනියන් දහයක් ඇත. 2019 දී ජනගහනය 75,238 ක් විය.

### ආයතන 
thumb|ෆෝර්ට්-ඩි-ප්‍රංශයේ පැරණි නගර ශාලාව හෝ නගරාධිපති කාර්යාලය
2021 ජූලි 2 වන දින මාටිනික් විධායක කවුන්සිලයේ සභාපති සර්ජ් ලෙචිමි ය.

මාටිනික් විධායක කවුන්සිලය සාමාජිකයින් නව දෙනෙකුගෙන් (ජනාධිපතිවරයෙකු සහ විධායක කවුන්සිල සාමාජිකයින් අට දෙනෙකුගෙන්) සමන්විත වේ.

භෞමික සාමූහිකයේ සාකච්ඡා සභාව මාර්ටිනික් සභාව වන අතර එය තේරී පත් වූ සාමාජිකයින් 51 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වන අතර 2021 ජූලි 2 වන දින ලුසීන් සාලිබර් විසින් සභාපතිත්වය දරනු ලැබේ.

මාර්ටිනික්හි භෞමික සාමූහිකයේ උපදේශක සභාව වන්නේ සාමාජිකයින් 68 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත මාර්ටිනික්හි ආර්ථික, සමාජීය, පාරිසරික, සංස්කෘතික සහ අධ්‍යාපනික කවුන්සිලය (Conseil economique, social, environmental, de la culture et de l'éducation de Martinique) ය. 2021 මැයි 20 සිට එහි සභාපති ජස්ටින් ඩැනියෙල් ය.

#### ජාතික නියෝජනය 
2017 ජුනි 17 සිට මාටිනික් නියෝජනය කර ඇති අතර, 2017 සැප්තැම්බර් 24 සිට ජාතික සභාවේදී නියෝජිතයින් හතර දෙනෙකු (සර්ජ් ලෙචිමි, ජීන්-පිලිප් නිලෝර්, ජොසෙට් මැනින් සහ මැනුඑලා කෙක්ලාර්ඩ්-මොන්ඩෙසිර්) සහ සෙනෙට් සභාවේදී සෙනෙට් සභිකයින් දෙදෙනෙකු (මොරිස් ඇන්ටිස්ටේ සහ කැතරින් කොන්කෝන්) නියෝජනය කර ඇත.

2021 අප්‍රේල් 26 සිට පියරේ මාරි-ජෝසප් විසින් ආර්ථික, සමාජීය සහ පාරිසරික කවුන්සිලයේ ද මාටිනික් නියෝජනය කරනු ලැබේ.

### දිවයිනේ ආයතනික සහ ව්‍යවස්ථාපිත පරිණාමය 
2000 ගණන් වලදී, මාර්ටිනික් හි දේශපාලන විවාදය දිවයිනේ තත්වයේ විකාශනය පිලිබඳ ප්‍රශ්නය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලදී. දේශපාලන මතවාදයන් දෙකක්, සමීකරණවාදය සහ ස්වයං පාලනයක් ගැටුණි. එක් අතකින්, ප්‍රංශ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වන වගන්තිය මත පදනම්ව තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය අය සිටිති, එනම්, සියලුම ප්‍රංශ නීති මාර්ටිනික්හි අයිතියක් ලෙස අදාළ වන අතර, එය නීතියේ දී ව්‍යවස්ථාදායක අනන්‍යතාවය ලෙස හැඳින්වේ, සහ අනෙක් අතට, ප්‍රංශ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 74 වන වගන්තිය මත පදනම්ව තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය ස්වයං පාලකයෝ සිටිති, එනම්, ශාන්ත මාටින් සහ ශාන්ත බාර්තලමිගේ ආදර්ශය අනුගමනය කරමින් ව්‍යවස්ථාදායක විශේෂත්වයේ පාලන තන්ත්‍රයට යටත්ව ස්වාධීන තත්ත්වයකි.

2003 මාර්තු 28 වන දින ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් පසු, මාර්ටිනික්ට විකල්ප හතරක් ඇත:
* පළමු හැකියාව: පවතින තත්ත්වය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වන වගන්තිය යටතේ, මාටිනික් විදේශ දෙපාර්තමේන්තුවක් සහ කලාපයක් ලෙස එහි තත්ත්වය රඳවා ගනී. DROMs ව්‍යවස්ථාදායක අනන්‍යතා තන්ත්‍රය යටතේ පවතී. මෙම රාමුව තුළ, නීති සහ රෙගුලාසි අදාළ ප්‍රජාවන්ගේ විශේෂිත ලක්ෂණ සහ සීමාවන් මගින් අවශ්‍ය අනුවර්තනයන් සමඟ, අයිතියක් ලෙස අදාළ වේ.
* thumb|පැරණි නගර ශාලාව, ෆෝට්-ඩි-ෆ්‍රාන්ස්දෙවන හැකියාව: ප්‍රාදේශීය කොටස්කරුවන් සහ ප්‍රථමයෙන් සහ ප්‍රධාන වශයෙන් තේරී පත් වූ නියෝජිතයන් එකඟ වන්නේ නම්, ඔවුන්ට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වන වගන්තියේ රාමුව තුළ, තනි සභාවක් නිර්මාණය කිරීම (මහා සභාව සහ ප්‍රාදේශීය සභාව ඒකාබද්ධ කිරීම) වැනි ආයතනික පරිණාමයක් යෝජනා කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, දෙපාර්තමේන්තුව සහ කලාපය පවතිනු ඇත. මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් ඡන්දදායකයින්ගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීමට රජය ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයාට යෝජනා කළ හැකිය. ඍණාත්මක පිළිතුරක් ඇති අවස්ථාවක, කිසිවක් කළ නොහැකි වනු ඇත. ධනාත්මක ප්‍රතිචාරයක් ඇති අවස්ථාවක, අවසාන තීරණය පාර්ලිමේන්තුව විසින් ගනු ලබන අතර, සාමාන්‍ය නීතියක් සම්මත කිරීමෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය සිදු කරන්නේද යන්න අවසානයේ තීරණය කරනු ඇත.
* තෙවන හැකියාව: තේරී පත් වූ අයට ප්‍රංශ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 73 වන වගන්තියේ රාමුව තුළ නව සාමූහිකයක් නිර්මාණය කිරීමට යෝජනා කළ හැකිය. මෙම නව ප්‍රජාව දෙපාර්තමේන්තුව සහ කලාපය ප්‍රතිස්ථාපනය කරනු ඇත. එය මහා සභාවට සහ ප්‍රාදේශීය සභාවට දැනට ආරෝපණය කර ඇති නිපුණතා එකට ගෙන එනු ඇත. 73 වන වගන්තියෙන් පාලනය වන මෙම ප්‍රජාව ව්‍යවස්ථාදායක අනන්‍යතාවයේ තන්ත්‍රයට යටත් වන අතර එබැවින් ස්වාධීන නොවේ. එයට ආයතන වශයෙන් විධායක සභාවක්, සාකච්ඡා සභාවක් සහ ආර්ථික හා සමාජ කවුන්සිලයක් ඇත.
* සිව්වන හැකියාව: එකඟතාවයකට පැමිණියහොත්, තේරී පත් වූ නියෝජිතයින්ට රජයට තත්ත්වය වෙනස් කිරීමක්, එනම් මාටිනික් විදේශීය සාමූහිකයක් (COM) බවට පරිවර්තනය කිරීම යෝජනා කළ හැකිය. ඇත්ත වශයෙන්ම, 2003 මාර්තු 28 වන දින ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් පසු, විදේශීය දෙපාර්තමේන්තු, 74 වන වගන්තිය යටතේ, ශාන්ත මාටින් සහ ශාන්ත බාර්තලමි වැනි විදේශීය සාමූහිකයක් (COM) බවට පත්විය හැකිය.

විදේශීය දෙපාර්තමේන්තු මෙන් නොව, විදේශීය සාමූහිකත්වයන් ව්‍යවස්ථාදායක විශේෂීකරණයට යටත් වේ.

10 වන දින 2010 ජනවාරි මාසයේදී, ජනගහනය පිළිබඳ උපදේශනයක් පවත්වන ලදී. තම භූමියේ තත්ත්වයෙහි ඇති විය හැකි වෙනසක් පිළිබඳව ජනමත විචාරණයකදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කරන ලෙස ඡන්දදායකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. ඡන්ද පත්‍රිකාවේ ඡන්දදායකයින්ට "ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 74 වන වගන්තියේ දක්වා ඇති පාලන තන්ත්‍රයට මාරුවීම අනුමත කිරීමට හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට" යෝජනා කරන ලදී. ඡන්දදායකයින්ගෙන් බහුතරයක්, 79.3% ක්, "නැත" යැයි පැවසූහ. එය ජනාධිපතිවරයෙකු ඇතුළුව විධායක මන්ත්‍රීවරුන් නව දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වේ. මාටිනික් ප්‍රජාවේ සභාපතිවරයා විධායක සභාවේ සභාපතිවරයා වේ. විධායක සභාව මාර්ටිනික් සභාවට වගකිව යුතු අතර, එය ඵලදායී වාරණය කිරීමේ යෝජනාවක් මගින් එය අවලංගු කළ හැකිය. මහා මණ්ඩලයේ සහ ප්‍රාදේශීය සභාවේ පෙර ක්‍රියාකාරිත්වය මෙන් නොව, මාර්ටිනික් සභාව විධායක සභාවෙන් වෙන්ව පවතින අතර එහි ප්‍රධානත්වය කාර්යාංශයක් සහ සභාපතිවරයෙකු සතු වේ.thumb|මාටිනික්හි සන්ධිස්ථානයක් වන ඇන්සෙස් ඩි'ආර්ලට් සහ එහි පල්ලිය අසල වෙරළ තීරය
මාර්ටිනික් හි නව සාමූහිකය සාමාන්‍ය සහ ප්‍රාදේශීය සභාවල බලතල ඒකාබද්ධ කරයි, නමුත් 73 වන වගන්තිය යටතේ බලගැන්වීම් හරහා නව බලතල ලබා ගත හැකිය. මාර්ටිනික් හි ආර්ථික, සමාජීය, පාරිසරික, සංස්කෘතික සහ අධ්‍යාපනික කවුන්සිලය වන උපදේශක සභාවක් විසින් විධායක සභාවට සහාය වේ.

### ආරක්ෂක 
දෙපාර්තමේන්තුව ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රංශ සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ වගකීමකි. මාර්ටිනික් සහ ග්වාඩලූප් හි හමුදා නිලධාරීන් 1,400 ක් පමණ යොදවා ඇත - මාර්ටිනික් හි 33e රෙජිමන්ට් ඩි'ඉන්ෆන්ටරි ඩි මැරීන් කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් සහ ග්වාඩලූප් හි පිහිටි රෙජිමේන්තුවේ සංචිත සමාගමක් ඇතුළත් කර ඇත.

ප්‍රංශ නාවික හමුදා යාත්‍රා පහක් මාර්ටිනික් හි පිහිටා ඇති අතර, ඒවා අතර: නිරීක්ෂණ නැව් වෙන්ටෝස් සහ ජර්මිනල්, මුර සංචාර සහ සහායක නෞකාව ඩුමොන්ට් ඩි'උර්විල්, කොන්ෆියන්ස් පන්තියේ මුර සංචාර යාත්‍රාව කොම්බට්ටන්ටේ සහ වෙරළබඩ වරාය ටග් (ආර්පීසී) මයිටෝස් ඇතුළත් වේ. නාවික ගුවන් සේවා අංගයට යුරෝකොප්ටර් AS565 පැන්තර් සහ යුරෝකොප්ටර් AS365 ඩවුෆින් හෙලිකොප්ටර් ඇතුළත් වන අතර අවශ්‍ය පරිදි ෆ්ලෝරියල් පන්තියේ නිරීක්ෂණ නැව් දෙකට නැගිය හැකිය.

ජාතික ජෙන්ඩර්මරි 700 ක් පමණ මාර්ටිනික් හි ස්ථානගත කර ඇත.

## යොමු කිරීම්