බැසිල් ප්‍රනාන්දු

දකුණ|thumb| බැසිල් ප්‍රනාන්දු
**ඩබ්ලිව්. ජේ. බැසිල් ප්‍රනාන්දු** ශ්‍රී ලාංකේය නීතිවේදියෙක්, කතුවරයෙක්, කවියෙක්, මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙක් සහ දක්ෂ ලේඛකයෙකි. ඔහු වත්තල ශාන්ත අන්තෝනි විද්‍යාලයෙන් සහ කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබුවාය. ඔහු 1972 දී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් එල්.එල්.බී උපාධිය ලැබීය. ඔහු හොංකොං හි UNHCR අනුග්‍රහය දක්වන ව්‍යාපෘතියක වියට්නාම සරණාගතයින්ගේ නීති උපදේශකයෙකු බවට පත් විය. ඔහු 1992 දී ජ්‍යෙෂ්ඨ මානව හිමිකම් නිලධාරියෙකු ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ සංක්‍රාන්ති අධිකාරියට (UNTAC) සම්බන්ධ වූ අතර පසුව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මධ්‍යස්ථානයේ (දැන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය) කාම්බෝජයේ නීති ආධාර ප්‍රධානියා ලෙස ද සේවය කළේය. ඔහු 1994 සිට හොංකොං හි පිහිටි ආසියානු මානව හිමිකම් කොමිසම සහ ආසියානු නීති සම්පත් මධ්‍යස්ථානය සමඟ සම්බන්ධ වී සිටී. 2014 දී, "ආසියාවේ මානව හිමිකම් ක්‍රියාවට නැංවීමට සහය දැක්වීමට සහ ලේඛනගත කිරීමට ඔහුගේ වෙහෙස නොබලා සහ කැපී පෙනෙන කාර්යය" වෙනුවෙන් ඔහුට Right Livelihood සම්මානය පිරිනමන ලදී.

## නීති විද්‍යාව 
කාම්බෝජයේදී, ඔහු පශ්චාත්-කොමියුනිස්ට් සමාජවල නීති රීති පිළිබඳ ගැටළු ලිවීමට පටන් ගත් අතර, පසුව ඔහු ආසියානු සමාජවල යුක්තිය පිළිබඳ ගැටළු දක්වා වර්ධනය විය. ඔහු ශ්‍රී ලංකාව, කාම්බෝජය සහ තවත් ආසියානු රටවල් කිහිපයක් පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් පදනම් කර ගනිමින් මෙම තේමාව පිළිබඳව පුළුල් ලෙස ලියා ඇත. අන්තර් සම්බන්ධිත ප්‍රකාශන තුනක, The phantom limb: ශ්‍රී ලංකාවේ අසාර්ථක අධිකරණ පද්ධති, වධහිංසා සහ මානව හිමිකම් කටයුතු; රාජ්‍ය ආයතනවල අධිකාරිය අයකර ගැනීම: ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ සම්පත් පොතක්; ශ්‍රී ලංකාව: දණ්ඩ මුක්තිය, අපරාධ යුක්තිය සහ මානව හිමිකම්, ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ නීතියේ ආධිපත්‍යය බිඳ වැටීම විශ්ලේෂණය කළේය. මෙම අධ්‍යයනය වෙනත් තැන්වල එවැනි අධ්‍යයනයන් සඳහා ආදර්ශයක් සපයා ඇත. 

## සිවිල් සමාජය 
Demoralization and Hope - ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පවත්වා ගැනීම සඳහා සමාජ පදනම් නිර්මාණය කිරීම, ඩෙන්මාර්කයේ NFS Grungtvig සහ ඉන්දියාවේ බී. ආර්. අම්බෙඩ්කාර් යන අයගේ අදහස් සංසන්දනාත්මක අධ්‍යයනයක් හරහා ඔහු සිවිල් සමාජ න්‍යාය වර්ධනයට දායක විය.  මෙය ආසියානු ව්‍යාපෘති කිහිපයක මානව හිමිකම් කටයුතු සඳහා ජන පාසල් සංකල්පය හඳුන්වා දීමට හේතු විය. මානව හිමිකම් ලිපි හුවමාරු පාසල ද මෙයට ඇතුළත් ය.

## කවි සහ වෙනත් නිර්මාණාත්මක ලේඛන 
කවියෙකු ලෙස ඔහු ප්‍රථම වරට ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් සිය කවි ප්‍රකාශයට පත් කළේ 1972 දී A New Era to Emerge නම් එකතුවකිනි. මෙම එකතුව සමාලෝචනය කරමින් එකල ප්‍රකට සාහිත්‍ය විචාරකයකු වූ එම්.අයි.කුරුවිල්ල 1976 නවසිළු පුවත්පතට මෙසේ ලිවීය, “ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි කවි ලියන අය අතර බැසිල් ප්‍රනාන්දු බොහෝ අංශවලින් අද්විතීය බව මට හැඟේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහුගේ ප්‍රතිදානය කුඩා විය හැකි වුවද, පරාසයෙන් සහ ගැඹුරින්, අපේ, උදාහරණයක් ලෙස අප්‍රිකානු කවියන් වැනි වඩා වැදගත් සම්ප්‍රදායක් තුළ ලියන කවියන් හා සසඳන විට ඔහුට තමාගේම පදනමක් තිබිය හැකිය." 

පසුව බැසිල් ඉංග්‍රීසියෙන් මෙන්ම සිංහලෙන් ද එකතු කිරීම් කිහිපයක් ලිවීය. ඔහුගේ මෑතකාලීන එකතුව නම් The Sea Was Calm behind your house (2009) සහ චීන ගෙදර කිරිල්ලේගේ ගීතය (2009), සිංහල එකතුවකි. බැසිල්ගේ කවි ශ්‍රී ලංකාවේ සහ වෙනත් රටවල ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද කෘති කිහිපයක් ඇතුළත් කර ඇත. ඔහුගේ කවි අද ලෝක සාහිත්‍යයේ ඇන්ඩර්ස් ස්ජෝබෝම් විසින් සමාලෝචනය කරන ලදී.

## යොමු කිරීම් 
## බාහිර සබැඳි 
* බැසිල් ප්‍රනාන්දු මහතාගේ පුද්ගලික වෙබ් අඩවිය
* ආසියානු මානව හිමිකම් කොමිසමේ නිල වෙබ් අඩවිය 
* බැසිල් ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකා ගාඩියන් පුවත්පතට ලියූ ලිපි
* ක්‍රියාකාරී ආචාර ධර්ම   හි 
* වගන්තිය 2 
* ශ්‍රී ලංකාවේ නීතියේ ආධිපත්‍යය
* UPI Asia සඳහා ලියා ඇති ලිපි 
* ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම්
* අතුරුදහන් වූවන් සඳහා සයිබර් අවකාශයේ සොහොන් බිම 
ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people)
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා