බ්ලැක් ඇරෝ

**Black Arrow** අභයවකාශ යානය හෙවත් අභයවකාශ නැව නිපදවා ඇත්තේ 1960 පමණ කාලයේදීය.මෙම යානය 1969 සහ 1971 අතර කාලය තුල සිවු වතාවක් අභයවකාශ ගතකර තිබේ.නමුත් මෙහි එකම සහ අවසාන සාර්ථක අභයවකාශ ගමන වන්නේ 1971 දී  Prospero නම්  එක්සත් රාජධානියට අයත් චන්ද්‍රිකාවක් පෘතුවිය සහ පෘතුවි තලයේ සිට 160km අතර ප්‍රදේශයට (Low Earth orbit) .කෙසේ වෙතත් ඉන් පසු පැවත්වුනු තවත් මැතිවරණයකට පසු ආණ්ඩුව නැවතත් මෙම ව්‍ය්පෘතිය කරගෙන යාමට ප්‍රතිපාධන වෙන්කරන්නේ මෙම ව්‍ය්පෘතියේ වෙනස්කම් කීපයක් සිදු කිරීමෙන් අනතුරුවය.එම වෙනස්කම් අතර පරීක්ෂණ  මට්ටමෙ ගුවන් ගමන් 5න් 3දක්වා අඩු කිරීම ආදිය ප්‍රධාන වෙයි.කෙසේ වෙතත් මෙම සියලු වෙනස්කම්වලින් අනතුරුව ප්‍රථම ගුවන්ගත කිරීම 1968 දී සිදු විය.

මෙම යානය සඳහා යොදගෙන ඇති තාක්ෂණය සහ පද්ධතිය බොහෝමයක් කලින්ම නිපදවා තිබූ එවා හෝ ගුවන් ගතවිම් පිලිබඳ නම්දරා තිබූ බ්ලක් නයිට් රොකටයෙ හෝ  බ්ලු ස්ටිල් මිසයිලයේ 

මෙහි මූලික සංවර්ධන කටයුතු සිදු  කරනු ලබන්නේ සයුන්ඩෙර්ස්  රිඔ නම් සමාගමක් විසිනි.නමුත් 1964 දී වෙස්ට්ලන්ඩ්  ගුවන් සමගමද මෙම කටයුත්තට හව්ල් විය.එම නිසා වෙස්ට්ලන්ඩ් සමාගම දෙවනු ප්‍රථමික නිර්මාණකරු බවට පත් විය.කෙසේ හෝ මෙහි පලමු හා දෙවන කොටස් එක් කරන ලද්දේ ඊස්ට් කොඋස් නම් ප්‍රදේශයේ දීය.බ්‍රිස්ටල් සිඩ්ලියි පලමු හා දෙවන කොටස් වල ඉන්ජිම නිෂ්පාදානය  කරන ලදි.

## යානය 
මෙම බ්ලැක් ඇරෝ  යානයේ පලමු සහ දෙවන කොටස් වලට ඉන්ධන ලෙස භාවිතා කරන්නේ RP-1 පැරපින් ය.දහනය සිදු කරනු ලබන්නේ ඉහල පරීක්ෂාවන්ට ලක්කල පෙරොක්සයිඩ ඔක්සිකරණය කිරීමෙනි.කෙසේ වෙත්තත් මෙම ඔක්සිකරණ ටැංකිය ස්ථාන ගත කර ඇත්තේ ඉන්ධන ටැංකියකට  පහලිනී.එය ඉතා හොද සැලස්මකි.එනම් බර වස්තූන් උපකරනයේ පහල ස්ථානගත කිරීමෙන් ගුරුත්වකේන්රය පහලට ගෙනගොස් ඇත.එවිට යානය පාලනය කිරීම පහසුය

යානයේ ආකෘතිය පාලනය කිරීම සදහා පලමු සහ දෙවන කොටස් වලදී  ත්‍රස්ට් වෙක්ටරින්ග් නම් මූලධර්මය යොදා ගෙන ඇත රොකටයේ දෙවන අදියර සදහා යොදගත් ෆ්රෙන්ච් [කැරොලයි](https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Coralie_(rocket)&action=edit&redlink=1) 
   
බ්ලැක් ඇරෝ යානයේ පලමු සහ දෙවන කොටස් සම්බන්ද කරන අතුරු පියන අකෘතිය වෙන්වීමේ සිස්කින් IB අවස්ථා 4 කින් සහ  උලේජ් මෝටරයකින් සමන්විතවෙයි.මෙහිදී යානයේ පලමු කොටස ඉවත් වී තත්පර 7කින් දෙවන කොටස ජවලනය වීමට පටන් ගනී.අතුරු පියන් වෙන්වන්නෙ දෙවන අදියර පටන්ගෙන තත්පර 6කට පසුවය.මෙම දෙවන කොටස මීටර 2.9ක දිගකින් සහ මීටර් 1.37ක විශ්කම්භයකින් සමන්විත වේ.මෙම දෙවන කොටසට බලය සපයන්නේ පිෂ්ටන් 2කින් සමන්විත ගැමා 2 ඉන්ජිමකි.මෙම ඉන්ජිම තත්පර 123ක කාලයක් ක්‍රියාත්මක වේ

මෙම සියලූම ගුවන්ගතවීම් සිදුකරනු ලැබුයේ එරියා 5B නම් ප්‍රදේශයකය.මෙය පිහිටා ඇත්තේ ඔස්ට්‍රේලියාවේ වුමෙරෝ නම් තහනම් ප්‍රදේශයකය.එනම් බ්ලක් නයිට් යානයේ පරීක්ෂණ සිදු කල  ප්‍රදේශයේමය. 

## අවලංගු කිරිම.
එක්සත්රාජධානියේ එවකට විකුනුම් සහ කර්මාන්ත අමාත්‍ය ෆ්රෙඩරික් කොෆිල්ඩ් මහතා විසින් 1971 ජූලි 29 වන දින මෙම බ්ලැක් ඇරෝ ව්‍යාපෘතිය අත්හිටවීමෙ නියෝගය හයුස් ඔෆ් කොමන් නම් ස්ථානයේදී ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදි.කෙසේ වෙතත් මෙම නියෝගය ලැබෙන් විට මෙම ව්‍යපෘතියේ r3 රොකටය ගුවන්ගත කරන ස්ථානයට ගෙනගොස් අවසානය.

මෙම ව්‍යපෘතිය අත්හිටුවීමට ඔවුන් තීරණය කරන්නේ මේ සදහා විශාල පිරිවැයක් දැරීමට  සිදුවීම නිසාය. එකල බ්‍රිතාන්‍යයේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය තීරණය කරන්නේ මෙවැනිම ගුවන් බඩු තොගයක් රැගෙන යා හැකි අමෙරිකානු ස්කවුට් රොකටය ඔවුන්ගේ අනාගත ගුවන් ගතකිරීම් සදහා වඩාත් සුදුසු බවයි.

අවසාන බ්ලැක්ඇරෝ රොකටය ලෙස සම්පූර්ණ කරන ලද්දේ r4 රොකටයයි.නමුත් මෙම රොකටයට ගුවන්ගතවීමට අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නැත.දැනට එම යානය ලන්ඩන් නුවර විද්‍යා කෞතුකාගාරයේ  ප්‍රොස්පෙරො චන්ද්‍රිකාව සමග තැන්පත් කර ඇත. 

## දැකගෑනීම පිණිස.
*ඒරියල්  1
*බ්‍රිතාන්‍යයේ ජාතික අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය
*ඩියමන්ට්
*ජූනෝ I
*ලැම්බ්ඩා  (රොකට්ටු පවුල )
*චන්ද්‍රිකා ගුවන්ගතකරන වාහනය
*ස්පුට්නික්  (රොකටය )
* බ්ලැක් නයිට්
* බ්ලූ ස්ට්‍රීක්
* ස්කයිලාක්

## භාහිර යොමු.
* රෙයි වීලර්ට සවන්දීමට  , ප්‍රධාන සැලසුම් ඉන්ජිනේරු , බ්ලැක් ඇරෝ සංවාදය  - ජීවිත කතාවේ සම්මුඛ සාකජ්ජා වාර්තාව කටකතා ඉතිහාසය ,බ්‍රිතාන්‍යය විද්‍යාව බ්‍රිතාන්‍යයේ පුස්තකාලය 

## නිර්දේශයන්