open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
බහරේනය

බහරේන් නිල වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ බහරේන් රාජධානිය ලෙසයි. මෙය අල් සාෆීනා රාජකීය පවුල් විසින් පාලනය කරනු ලබන පර්සියානු ගල්ෆ්හි පිහිටි කුඩා දුපතකි. බහරේන් දුපත් 33 කින් සමන්විත කොදෙව්වකි. විශාලතම බහරෙන් දුපත කී.මී. 55 දිගින් හා කි.මී 18 පළල යුත් එකකි. සවුදි අරාබියට බටහිරට වන්නට පිහිටා ඇති අතර එය බහරේන් හා ෆාහාඩ් රජ මාවත (1986 නොවැම්බර් මස 25 දින විවෘත කරනු ලැබු මාවත) හා සම්බන්ධයි. කටාර් ගිනිකොන දෙසින් ගල්ෆ් හරහා පැතිරේ. ‍‍යෝජිත කටාර් බහරේන් මාවත බහරේන් හා නාමර් සම්බන්ධ කරන අතර, එය ලෝකයේ දීර්ඝතම මාවත වන්නේය. බහරේන් එහි ඇති තෙල් හා මුතු වලට ප්‍රසිද්ධයක් දරයි. මෙහි ඉතා උස් වු ගොඩනැගිලි (Skyscrapers)  ඉදිකර තිබේ. වර්තමානයේ යෝජිත මීටර් 1022 (අඩි 3353) කින් යුත් මුරුජාන් කුළුන වැනි ගොඩනැගිලිද ඇත. මෙහි බහරේන් ජාත්‍යන්තර ධාවන පථයද පිහිටා ඇත. එබැවින් බහරේන් F 1 ධාවන තරඟයද මෙහි පැවැත්වේ.

## අමතර අවධානයට 
* Outline of Bahrain
* State of Bahrain
* Ajam of Bahrain

## මූලාශ්‍ර 
### සවිස්තරාත්මක සටහන් 
### උපහරණ 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Kingdom of Bahrain, Ministry of Foreign Affairs website 
* "Bahrain" . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* 
* 
* Bahrain profile from the BBC News
* 
* Key Development Forecasts for Bahrain from International Futures

ප්‍රවර්ගය:ආසියාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-කථා කරන රටවල් සහ බලප්‍රදේශ

ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්

ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය

ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
පෘතුගාලය

**පෘතුගාලය** ( ; ), නිල වශයෙන් **පෘතුගීසි ජනරජය** (; ), යනු   ඒකීය අර්ධ-ජනාධිපතිමය ජනරජයකි. එය පිහිටා ඇත්තේ, නිරිත දිග යුරෝපයේ, අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි වන අතර, බටහිර දිශාවෙන් සහ දකුණු දිශාවෙන් අත්ලාන්තික් සාගරයෙන්ද, උතුරු සහ නැගෙනහිර දිශාවලින් ස්පාඤ්ඤයෙන්ද මායිම් වී ඇති එය,  ප්‍රධාන-භූමි ප්‍රදේශ යුරෝපයෙහි ඉතාමත් බටහිර දිශාවෙන් පිහිටි රට වෙයි.  පෘතුගීසි සමූහාණ්ඩුවේ අතීත කාලයේ සිට අඛණ්ඩ ජනපදිකයන් වූයේ ගලේසි, ලුසිමෑනියන් සෙල්ටිසි,සයිනෙටිස්,ෆිනිෂියන්ස්,තාතජිනියන්, රෝමන්ස්, ජර්මානු යන ජන වර්ගයන්ය. මෙම ප්‍රදේශය රෝමානු අධිරාජ්‍යට සම්බන්ධ වූ අතර රෝමානු පදිංචිකරුවන් පෘතුග්‍රීසි සංස්කෘතියට අනුව හැඩ ගැසුණි. අටවන ශතවර්ෂයේදී මුස්ලිම් මුවර් විසින්ක්‍රිස්තියානි ජර්මන් රාජධානිය පිහිටුවන ලදි.1143 සහ 1249 එහි මායිම් පෘතුග්‍රීසින් යටතේ විය. 15 වන 16 වන ශත වර්ෂය තුළ වරාය ගවේෂණයන් තුළින් ගෝලීය රාජ්‍යයක් නිර්මාණය වු අතර එහි අප්‍රිකානු, ආසියානු දකුණු හා ඇමරිකානු ජාතීන් ඇතුලත් විය. 1755 පමණ සිදුවු භූමි කම්පාවෙන් හා ස්පාඤ්ඤ සහ ප්‍රංශ ආක්‍රමණයන්ගෙන් අනතුරුව එහි විශාලතම ප්‍රදේශයවන බ්‍රසීලය අහිමි විය. මේ නිසා දේශපාලන ස්ථාවර භාවය හා ආර්ථික වර්ධනය අඩාල විය.පෘතුගාලය සංවර්ධිත රටකි. ලෝකයේ ඉහළම ජීවන මට්ටම ඇති රටවල් අතුරින් පෘතුගාලයට හිමිවන්නේ 19 වන ස්ථානයයි. එය ලොව 14 වන නිදහස් රට හා 13 වන ගෝලීයකරණය වූ රට වෙයි. පෘතුගාලය ලැටින් සංගමයයේ ආරම්භක සාමාජිකයකු වන්නේය. එය සාමාජිකත්වය දරන්නේ යු‍රෝපානු සංගමය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය, ලිබරෝ ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය සහ නේටෝ යුරෝපීය සංගමය යන ඒවාගේය.

## ආශ්‍රිත 
* Index of Portugal-related articles
* Outline of Portugal

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## අඩවියෙන් බැහැර පිටු 
* Official Travel and Tourism office website
* Weather Forecast 

ප්‍රවර්ගය:පෘතුගාලය
අයර්ලන්ත ජනරජය

අයර්ලන්ත ජනරජය 1921 සිට අයර්ලන්ත දූපතේ 5/6 ක පරාසයක විහිදී ඇති රාජ්‍යයක් වේ.  ඉතුරු 1/6 කවන උතුරු අයර්ලන්තය, බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යවස්ථාවට අනුව පාලනය වන ප්‍රදේශයකි.
	අයර්ලන්ත ජනරජයේ දේශසීමාව වන්නේ උතුරු අයර්ලන්තය ඊසාන දිගින්ද, නැගෙනහිරින් අයිරිෂ් මුහුදද, ගිණිගොන දිගින් St. George ඇලද, දකුණින් Celtic මුහුදද ඇත.  අනෙක් දේශසීමා අත්ලාන්තික් සාගරය වේ.
	1922 අයිරිෂ් නිදහස් ජනරජය ලෙස ආරම්භ වූ අයර්ලන්ත ජනරජය, පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන රටක් විය.  පරමාධිපත්‍ය බලය (Sovereignty), Statue of westminister පනත හා Edword VIII රජකම අතහැරීම නිසා වූ ගැටළු හේතුවෙන්, වර්ධනය විය.  1937 නව ව්‍යවස්ථාව හදුන්වාදුන් පසු “අයර්ලන්තය” ලෙස නම් විය.  1949 ජනරජයක් ලෙස ප්‍රකාශිත කලේය.  ආධිපාධිත්වය අතහැරීම නිසා පොදු රාජ්‍ය සාමාජිකත්වය අවලංගු විය.
	බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ යුරෝපයේ දුප්පත්ම රටක් වූ අයර්ලන්තය, 1950 විවෘත ආර්ථිකයක් සමග (යුරෝපීය රටවලට Ewropeen economic community) දියුණුවක් ඇරඹීය.  1973 Eu සාමාජිකත්වය ලැබූ අතර 1980 දී සිදුවූ ආර්ථික වැටීම සමග නව ප්‍රතිපාදන සම්පාදනයට පෙළඹුණි.  එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අයර්ලන්තයේ බදු ප්‍රතිශතය ඉතා අවම මට්ටමකට අඩු කළේය.

## අමතර අවධානයට 
* List of Ireland-related topics
* Outline of the Republic of Ireland

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
### නිල 
* Irish State – official governmental portal
* [http://www.president.ie/ ] – official presidential site
* Taoiseach – official prime ministerial site

### සාමාන්‍ය තොරතුරු 
* Ireland . *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Ireland – information from the United States Department of State
*  from the United States Library of Congress (archived by the WayBackMachine)
* Ireland at *UCB Libraries GovPubs*
* 
* Ireland profile from the BBC News
* 
* 
* Key Development Forecasts for Ireland from International Futures

ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය

ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-කථා කරන රටවල් සහ බලප්‍රදේශ
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි භාෂාව, නිල භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන රටවල් සහ භූමි ප්‍රදේශ
ස්විට්සර්ලන්තය

**ස්විට්සර්ලන්තය** නිළ වශයෙන් **ස්විස් රාජ්‍ය සන්ධානය**, එක්සත් සමුහාණ්ඩුවේ ප්‍රාන්ත 26 කින් යුක්තය. එක්සත් අධිකාරියේ අසුන වන්නේ බර්න්ය. එය බටහිර යුරෝපයේ පිහිටි අතර, මායිම් වන්නේ උතුරින් ජර්මනිය, බටහිරින් ප්‍රංශය, දකුණින් ඉතාලිය හා ඔස්ට්‍රියාව, ලිච්ටෙන්ස්ටින් නැගෙනහිරටය. එහි ප්‍රදේශවන මධ්‍යම සානුව, ඇල්ෆ්ස් හා ජුරා භූගෝලාත්මකව ස්විට්සර්ලන්තය තුල බෙදී ඇත. එහි වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 41,225 (වර්ග සැතපුම් 15,940) ක් වේ. එහි ජනගහනය වන මිලියන 7.8 සානුව ආශ්‍රිතව වෙසෙන අතර විශාලතම නගර මෙම සානුව ආශ්‍රිත වේ. ඒවා අතර ගෝලීය නගර හා ආර්ථික මධ්‍යස්ථාන වන සුරික් හා ජිනීවා අඩංගුය. ස්විට්සර්ලන්තය ලෝකයේ ධනවත්ම රටක් වන අතර එය ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදනය වන දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (GDP) ඇ.ඩො. 67,384 කි. සුරික් හා ජිනිවා ජිවන මට්ටම අනුව ලෝකයේ 2 වන හා 3 වන ඉහළම අගය වාර්තා කරයි. ස්විස් රාජ්‍ය සන්ධානයට මධ්‍යස්ථ රාජ්‍යයක් ලෙස දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. 1815 සිට එය අන්තර්ජාතික වශයෙන් යුදමය තත්වයකට නොගොස් ඇති අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයේ සාමාජිකත්වය ලැබු අවසාන රටවල්වලින් එකකි. ස්විට්සර්ලන්තය විදේශීය සංවිධාන බොහෝමයක් තිබෙන අතර ලෝක ආර්ථික සංසදය, අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව, රතු කුරුස සංවිධානය, ලෝක වෙළඳ සංගමය හා එක්සත් ජාතීන්ගේ 2 වන විශාලතම කාර්යාලය වේ. යුරෝපානු මට්ටමින් එය යුරෝපියානු නිදහස් වෙළඳ සංගමය නිර්මාතෘ වන අතර ශෙන්ගන් සම්මුතියේ කොටස්කරුවෙකි. එහි ජර්මන්, ප්‍රංශ හා ඉතාලි යන ප්‍රධාන භාෂා හා සංස්කෘතිකමය ප්‍රදේශ 3 කින් සමන්විත වේ. එබැවින් එය ස්වදේශීය හා භාෂාමය අවශ්‍යතාවයකින් යුත් රාජ්‍යයක් නොවන්නේය. ස්විස් රාජ්‍ය සන්ධානය ආරම්භය චාරිත්‍රානුකූලව 1291 වර්ෂයේ අගෝස්තු 01 දා දක්වා දිව යයි.

## මූලාශ්‍ර
## සටහන්
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්
නෝර්වේ

නෝර්වේ යං උතුරු යුරෝපයට අයත් රටකි. ඊට බටහිර ස්කැන්ඩිනේවියානු අර්ධද්වීපය, ජෑන් මහේන් සහ ආක්ටික් කොදෙවි දුපත් අයත්වේ. වර්ග කිලෝමීටර 385, 207(වර්ග සැතපුම් 148,729) විශාලත්වයකින් යුක්තයි. ජනගහනය මිලියන 5.5 කි. මෙරටට උතුරු දිශාවෙන්  දකුණු ග්‍රීන් ලන්තයත්,ගෙනහිරින් රුසියාවත්, දකුණින් ඩෙන්මාර්කය පටු මුහුදු තීරයත් ‍මායිම් වී ඇත. එහි අගනුවර ඔස්ලෝය. 02 වන  ලෝක  යුද්ධයෙන් පසු මෙම රට ආර්ථික අතින් වර්ධනය වූ අතර, පළමු දශක දෙක තුළදී අපනයනය සහ වෙළෙඳ හා ගෘහස්ථ  කර්මාන්තකරණයට යොමු වීම මෙරට ආර්ථික වර්ධනයට හේතුවිය. 1970 තෙල්  සහ ස්වභාවික  වායු නිධි උතුරු මුහුදෙන් සහ නොර්වේජියානු මුහුදෙන් සොයාගත් පසු වර්තමානයේ මුල්‍ය වටිනාකමින් පොහොසත්ම රාජ්‍යය බවට නෝර්වේ රාජ්‍යය පත්විය. එය ලොව තෙල් අපනයනය කරන රටවල් අතරින් 07 වැනි තැන ගන්නා අතර, පෙට්‍රෝලියම් කර්මාන්තය ජි.ඩී.පී.  අගයෙන් කාලයක්  සිට උපයයි. 2007, 2010 ‍ලෝක  ආර්ථික අවපාතයෙන් නෝර්වීජියන් ක්‍රොන්ටේ  හට බලපෑමක් ඇති නොවුණි. එය ලෝකයේ ස්ථාවරම මුදලක් වේ. නෝර්වේ රාජ්‍යය තෙල් සම්පතට උරුම පෑමත්, එහි ස්වාභාවික වායු, හයිඩ්‍රොඉලෙක්ට්‍රික් බලය, වනාන්තර සහ ඛනිජ තිබීමත් නිසා එය ආර්ථික ස්ථාවරයට බලපෑ තිබේ. මෙය ලෝකයේ මුහුදු ආහාර සපයන රටවල් අතරද දෙවැනි තැනගනී. අනෙකුත් කර්මාන්ත වන්නේ නැව් ගත කිරීම්, ආහාර නිෂ්පාදනය, නැව් කර්මාන්ත, වානේ කර්මාන්තය,  රසායනික ද්‍රව්‍ය නිපදවීම, පතල්, ධීවර කර්මාන්ත සහ කඩදාසි නිෂ්පාදනයයි. එහි සුබසාධන ආර්ථිකයක් පවතින අතර සෞඛ්‍ය, උසස් අධ්‍යාපනය සහ සමාජ ආර්ක්ෂණ පද්ධතියක්ද ක්‍රියාත්මක වෙයි. 2001 සිට 2007 දක්වාත් වර්ෂ 2009 මානව සංවර්ධනය අතින් ඉහළ යන රට ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.         

එය 2007 ගණනයට අනුව ලොව සමකාලීන රටයි. නෝර්වේ ව්‍යවස්ථාවට අනුව රාජධානියක් හා පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදයක් එහි පවතී. එහි රජු පස්වන හැරල්ඩ් රජතුමාය. එය එක්සත් රාජ්‍යයක් වන අතර, පරිපාලන අනු ප්‍රදේශ 02 කි. තවද ප්‍රාන්ත සහ නගර  සභා වලින් යුක්තය. මැතිවරණ දෙකකින් පසුවත් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකත්වය නොලැබුණු අතර එහි  සාමාජිකයන් හා රටවල් අතර කිට්ටු සම්බන්ධතාවයක් පවත්වයි. ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය මෙයට ඇතුලත් වේ. මෙම රට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ *විශාලතම ආධාරකරුවන්ගෙන් කෙනෙකු වන අතර, එය මෙම සංගමය සමඟ අන්තර්ජාතික මෙහෙයුම් වලට සහභාගි වේ. මෙයින් ඇෆ්ගනිස්ථානය, කොසෝ සහ සුඩානය ප්‍රධාන වේ. නෝර්වේ නිර්මාය්තෘ සාමාජිකයෙකු වන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයි. යුරෝපානු කවුන්සලය, ‍නෝර්ඩින් කවුන්සලය හා යුරෝපානු ආර්ථිකය හා ලෝක වෙළඳ සංගමය සහ ඕ.ඊ.සී.ඩී.හී නෝර්වේ රාජ්‍යයද සාමාජිකයෙකි.*

## මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:නෝර්වේ
නාගයා

thumb|නාගයා
thumb|313x313පික්|නාගයා ගේ පෙණය
thumb|නාගයා
පෙණය කිරීමේ සුවිශේෂී හැකියාව ඇත.පෙණය පිටුපස දක්නට ලැබෙන 'ප' හැඩය හඳුනා ගැනීමේ ලක්‍ෂණයකි.දිවා කාලයේ ඉතා ක්‍රියාශීලී ලෙස හැසිරේ.දිග අඩි 6-8ත් පමණ වේ.දිවයිනේ මධ්‍යම කඳුකරයේ උස් කඳු මුදුන් වල හැරුණු විට අන් සෑම ප්‍රදේශයකම ව්‍යාප්ත වී සිටී.මිනිස් ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය නතර කිරීමට තරම් විෂ සහිත සර්පයෙකි.දෂ්ටනයෙන් පැය 36ක් පමණ ඇතුළත රෝගියා මරණයට පත් වේ.ගැහැණු සතෙකු වරකට බිත්තර 20-30ක් පමණ දමයි.තම ශරීරයෙන් 3 න් 2 ක් පමණ එසවිය හැක.
ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
මුවා

**මුවා**  ඌෆ්ංංංෆ්ෆ්ෆ්ංංංංංංංංෆ්ඊඉංට්ට්ට්ෆ්ස්ස්සේඑට්ෆ්ස්ස්ඩ්‍ර්‍ර්‍ර්‍ර්ස්ස්‍ර්‍ර්ස්ඩිර්‍ර්‍ර්‍ර්ග්ග්ග්ස්ස්ස්සිට්ට්ටෙඩ්ඩ්ඩ්ෆ්ග්ක්‍ය්ග්ක්ව්ජ්ග්‍ර්ට්ඩ්ග්‍ය්ෆ්ජ්ඩ්ට්ෆ්බ්‍ය්ඩ්ට්ඩ්සය්ග්ෆ්ට්ඩ්‍රෙස්ට්ෆ්‍යෙසෙස්ෆ්ට්ෆ්‍ර්ස්‍ර්ෆ්ඝ්හීඉක්ක්ක්ක්ක්ග්ක්ක්ෆ්ෆ්ෆ්හ්ංංෆ්ංය්ෆ්ෆ්ඬ්ඊෆ්ෆ්ංෆ්ෆ්ෆ්ෆ්ංංංංංංංඉෆ්ඩ්ංංංර්‍ය්ෆ්‍ය්ය්ය්ය්ස්‍ය්ය්ය්ය්ය්ය්ට්‍යෙෆ්ෆ්ච්සේර්ඩ්ව්හ්ග්ංය්ය්හීටෙඊෆ්ෆ්ක්ක්‍ය්ෆ්ඩ්‍යිෆ්ඩ් ඊඉෆ්ංෆ්ෆ්ංඩ්‍ර්ඩුර්ක්ඝ්ෆ්ට්ග්ක් එඩ්ඊඌඌඋෆ්ෆ්ග්ඩ්ට්ට්ට්ට්ට්ට්ට් 

ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
ගවයා

ක්‍ෂීරපායී සිවුපාවෙකි.

ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
සර්පයා

විසකුරු සතුන් අතරින් ප්‍රධාන තැනක් ගන්න සත්වයකි. උරග කාණ්ඩයට අයත් වන අතර සම මත කොරල වැස්මක් පිහිටා ඇත.
උරගයෙකි.
ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
වඳුරා

පලතුරු කන ගස් උඩ පැනපැන යන ක්‍ෂීරපායී සතෙකි.
ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝක්‍ෂීරපායීඌ පොඩි බුද්ධියක් ඇති සතෙකි .
ගැඩවිලා

අපෘෂ්ඨවංශිකයෙකි. ඇනිලිඩා
ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
කුහුඹි

**කුහුඹි** (), යනු කෘමි විශේෂයකි.

## ආශ්‍රිත 
* Ant venom
* Glossary of ant terms
* International Union for the Study of Social Insects
* *Myrmecological News* (journal)
* Task allocation and partitioning of social insects

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* AntWeb from The California Academy of Sciences 
* AntWiki&nbsp;– Bringing Ants to the World
* Ant Species Fact Sheets from the National Pest Management Association on Argentine, Carpenter, Pharaoh, Odorous, and other ant species
* Ant Genera of the World&nbsp;– distribution maps
* The super-nettles. A dermatologist's guide to ants-in-the-plants



ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ ක්ලිප ඇතුළත් ලිපි

ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
බළලා

*බළලා* හෙවත් **පූසා** ක්‍ෂීරපායී සිවුපාවෙකි. **බළලා** මිනිසා විසින් ගෘහස්තව ඇති කෙරෙන අතර ඇතැම් බළල් විශේෂ වනචාරීව වෙසෙයි. ෆෙලිඩේ කුලයට අයත් එකම ගෘහස්ථ සත්ත්වයා වෙයි. මිනිසා විසින් ගොවි යුගයේ දී හීලෑ කැරැගැනුණු සතෙකි. මිනිසා විසින් රැස්කැරැගැනුණු ආහාර වනසන්නට පැමිණි මීයන් වැනි කරදරකාරී සතුන් ආහාරයට ගැනීම නිසා බළලා මිනිසා ගේ මිතුරකු විය. එ සේ ම සුරතලයට ඇතිකළ හැකි මිනිසාට වඩාත් මිත්‍රශීලී සතෙකි. බළල් විශේෂ 70 පමණ ලොව පුරා වෙසෙති.

බළලා කොටියා සිංහයා ආදී සතුන් එකම පවුලකට අයත්ය. සාමාන්‍ය බලළෙකුගේ ශරීර උෂ්ණත්වය 100.4°F-102.5°අතර වේ. සැඟවුන නිය,තියුනු රදනක දත්,මෘදු පතුල්,දියුණු ආඝ්‍රහණ ශක්තිය(ඉව) බළල් පවුලට පොදු දෙයකි.මිනිස් කනට නොඇසෙන තරංග සංඛ්යාතයකින් යුත් ශබ්ද ඔවුන්ට ඇසිය හැක. බළලුන්ගේ ශ්‍රව්‍ය පරාසය 48Hz-85kHz අතර වෙයි.     කෙසේ වෙතත් බළලුන්ට පෙනීමේ දුර්වලතාවක් ඇත.එනම් ඔවුන් වර්ණ අන්ධයන්ය.වර්ණ නොපෙනුනද දෘෂ්ටිය ඉතා තියුණුය.බළළුන් සන්නිවේදනය සදහා ශබ්දය හා ශරීර භාෂාව හා රසායනික සංයෝග භාවිත කරති.විවිධ හැඟීම් පලකිරීමේදී එකිනෙකට වෙනස් ශබ්ද පිටකරති.ශරීරය ඇතිල්ලීම වලිගය එසවීම ආදී ශරීරික චලනයන් මගින් පණිවුඩ ලබා දෙයි.බළලුන් බළලුන් අතර සන්නිවේදනයේදී ශරීරයෙන් පිටකරන රසායනික සංයෝග විශේෂ තැනක් ගනී.පිරිමි සතුන් තම  සීමාව ලකුණු කිරීමට මුත්‍රා යොදාගනී. මුත්‍රා සහ මළපහ සමග පිට කරන රසායන මගින් ස්ත්‍රී පුරුෂ බව,වයස වැනි තොරතුරු සන්නිවේදනය කරති.තවද බළලුන් කුප්පමේනියා(Acalypha indica) කෑමට රුචියක් දක්වතී.ඊට හේතුව එම ශාකයෙන් නිකුත් වන ගන්ධයයි. එම ගන්ධයට හේතුවන්නේ කුප්පමේනියා ශාකයේ ඇති ට්‍රාන්ස් - නෙප්ටාලැක්ටෝන් නම් රසායන ද්‍රව්‍යයයි.බළලුන්ට දහදිය දමන්නේ අත්ලටය.

බළල්ලු සාමාන්‍යයෙන් යම් ආහාරයක් විශ්වාසයෙන් යුතුව කෑමට ගැනීමට පෙර තුන්වරක් දිවගා බලා හතරවෙනි වතාවේදී ආහාරයට ගනිති. එ බැවින් බළලුනට කෑමත් සමග යම් බෙහෙතක් කැවීමට අවශ්‍ය නම් හතරවැනි කෑමපිඩ සමග එය දිය යුතුයි.

බළල්ලු සාමාන්‍යයෙන් දවසේ තුනෙන් දෙකක පමණ කාලයක් නිඳති. එනම් අවුරුදු නවයක් වයසැති බළලකු ගත කර ඇත්තේ අවුරුදු තුනක් පමණි. අඳුරේ දී බළලුන් ගේ මුත්‍රා සිතාගැනීමට බැරි තරම් උණුසුම් වේ. සාමාන්‍යයෙන් බළලෙක් දිනකට 2-4 වරක් මුත්‍රා කරයි. බළලුනට පැණි රස නොදැනේ. වැඩි වශයෙන් බැළලියකට දකුණත හුරුවන අතර බළලකුට හුරුවන්නේ වමතයි.

බළලුන්ට උරහිසත් පපුවත් යාකෙරෙන අකු ඇටයක් නැත.බළලුන්ට මුහුදු වතුර පානය කිරීමේ හැකියාව ඇත. එයට හේතුව බළලුන්ගේ වකුගඩු වලඇති සංඛීර්ණ යාන්ත්‍රණයක් මගින් වතුරෙන් ලුණු ඉවත්කළ හැකි වීමය.ක්ෂීරපායි සතුන් සහ කුරුල්ලන් ඇතුළු සත්ව විශේෂ 33ක් මිහිතලයෙන් තුරන්වීමට බළලුන් හේතුවී ඇත. එම සත්ව විශේෂ වඩාත්ම වැඩි ව්‍යාප්තියකින් යුතු සත්ව විශේෂ 100 ට අයත්වේ.බළලෙකු හිමිකරු අසල සිටී නම් සහ එහි වලිගය වෙව්ලන්නේ නම්, මෙයින් අදහස් කරන්නේ සත්වයා ඉහළම ප්‍රේමය පෙන්වන බවයි.ලංකාවේ ජීවත් වෙන්නේ Ceylon Cat විශේෂයයි.

## ආශ්‍රිත
* කුප්පමේනිය

ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
බල්ලෝ

**බල්ලා** ක්‍ෂීරපායී සිවුපා සතෙකි. මිනිසා විසින් පළමුවෙන්ම හීලෑකැරුණු සතෙකි. මිනිසා දඩයම් යුගය ගතකරන සමයේ දී මොවුන් හීලෑකරගන්නට ඇතැයි සැලැකේ. මීට වසර 50000 පමණ ඈත අතීතයේ දී පවා බල්ලා මිනිස් ඇසුරේ දිවි ගෙවූ බවට පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක ලැබී ඇත. ලෝකයේ සෑම රටක ම පාහේ බල්ලෝ ජීවත් වෙති. ගෘහස්ථ බල්ලා ගේ විද්‍යාත්මක නාමය  Canis lupus familiaris ය. මොවුන් ගේ ආදි පූර්වජකයා වෘකයන් බව පැවැසේ. බල්ලා සර්වභක්ෂකයෙකු වුවද වැඩි කැමැත්තක් දක්වන්නේ මාංශභක්ෂනයටයි. මොවුනට ඉතා තියුණු ආඝ්‍රහණ ශක්තියක් පවතී. මෙම ගඳ සුවඳ දැනීමේ හැකියාව නිසා මිනිසා විසින් රහස් පරීක්ෂණ වැඩ සඳහා බල්ලෝ යොදාගැනෙති. අපරාධකරුවන්, මත්ද්‍රව්‍ය, හොරබඩු, පුපුරන ද්‍රව්‍ය සොයාගැනීමට මිනිසා පුහුණු කළ බල්ලන් යොදාගනී. මොවුනට හොඳ ඉවක් තිබුණ ද බල්ලෝ වර්ණ අන්ධයෝ යැ. එනම් මොවුනට වර්ණ නො පෙනෙයි.

## නිරුක්තිය 
සිංහල බසින් ‘බලු’ යන කෘදන්ත පදයට ‘-ආ’ ප්‍රත්‍ය වීමෙන් ‘බල්ලා’ යන නාම පදය සෑදේ. බැලීමෙහි ධාතු ප්‍රකෘතිය වන ‘බල’ යන්නට ‘-උ’ ප්‍රත්‍ය වීමෙන් ‘බලු’ යනු ලැබෙයි. එ නම් අතීතයේ සිට බල්ලා මිනිසාගේ ආරක්ෂාව සඳහා යොදාගෙන ඇති බව පිළිගත හැකියි. පුවසුරු විල්හෙල්ම ගයිගරට අනුව සිංහල ‘බල්ලා’ යනු සකු ‘भल्लूकः’ — ‘භල්ලාක’ — යන්නෙන් බිඳැගැනුණෙකි. නමුත් සකුවෙන් ‘භල්ලාක’ නම් ‘වලසා’ බැවින් ‘බල්ලා’ යනු සිංහල ‘බල’ යන කිරිය  මුලින් නිපන් සේ ගැන්ම තකුහුරු යැ යි ද පැවසේ. මේ මතය දරන අරීසෙන් අහුබුදු පවසන්නේ ඉංග්‍රීසි ‘watch dog’ — ‘වොච් ඩෝග්’ — යන  යෙදුම ද මෙහි ලා සලකන ලෙස යි.

බල්ලා යන වචනයට සිංහල බසින් විවිධ සමාන පද පවතී. ‘සුනඛයා’, ‘දඩොරියා’ යන පද බල්ලාට සමාන පද ලෙස සිංහල බසෙහි යොදාගැනේ. ‘සුනඛයා’ යනු පාලි ‘sunakha’ යන්නෙන් බිඳැගැනුණක් විය හැකි යි. වැද්දන්, ඉංග්‍රීසින් විසින් බල්ලන් කැඳැවීමට යෙදෙන ‘come here’ යන්නෙන් බිඳැගත්, ‘කොමියා’ යන යෙදුම බල්ලා හැඳින්වීමට යොදාගත් බව ද පැවැසේ.

‘බලු’ යනු පුරාණ සෙල්ලිපිවල ද එයි. කිතු වසින් 8 වන සියවසට අයත් ගැරඬියගල ගිරි ලිපියෙහි ‘‘කුම්බුරට් අවුල් කළ කෙනෙක් බුදෙනා බත් නො ලැබෙත් පර දන්මයෙ බලු කවුඩු වෙත්වය්’’ ලෙස සඳහනි. සෙල්ලිපිවලින් පැනවූ නීති කඩන්නන් මතු බලු කපුටු ව උපදින බව් මේ යුගයේ සෙල්ලිපිවල දැකිය හැකියි.

## අමතර අවධානයට 
* Cat–dog relationship
* Cynanthropy
* Dognapping
* Domesticated silver fox
* Lists of dogs
* List of individual dogs
* List of oldest dogs

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* Biodiversity Heritage Library bibliography for *Canis lupus familiaris*
* Fédération Cynologique Internationale (FCI) – World Canine Organisation
* Dogs in the Ancient World, an article on the history of dogs
* View the dog genome  on Ensembl
* Genome of *Canis lupus familiaris* (version UU_Cfam_GSD_1.0/canFam4), via UCSC Genome Browser
* Data of the genome of *Canis lupus familiaris*, via NCBI
* Data of the genome assembly of *Canis lupus familiaris* (version UU_Cfam_GSD_1.0/canFam4), via NCBI

ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
ගස්

ගසක් සෑදීමට හිරැ එලිය අවශ්‍යම වේ
'' ගසක්]]
පැහැදිලි ශක්තිමත් කඳක් සහිත ශාක ගස් නම් වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* ශාක
* වැල්

ප්‍රවර්ගය:ගස්
මී පැණි

[thumb|200px|A jar of honey, shown with a [wooden honey dipper and biscuits]]
[thumb|A capped frame of [honeycomb]]
[thumb|250px|A [honey bee on calyx of goldenrod]]

**මී පැණි** යනු මී මැස්සන් විසින් නිපදවන, මිහිරි රසැති, උකු(දුස්‍රාවී) තරලයයි.), සහ derived from the nectar of flowers.

## ආශ්‍රිත
* මී මැසි පාලනය

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:මී මැසි පාලනය
ස්පාඤ්ඤය

**ස්පාඤ්ඤය**, නිල වශයෙන් **ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය** ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නිරිතදිග යුරෝපයේ අයිබීරියන් අර්ධද්වීපයේ පිහිටි ස්වෛරී රාජ්‍යයකි. එය සතු දූපත් මධ්‍යධරණී මුහුදේ සහ අත්ලන්තික් සාගරයේ පවතී. තවද ස්පාඤ්ඤ රාජධානියට අයත් භූමිප්‍රදේශ උතුරු අප්‍රිකානු වෙරළාසන්නයේ ද පිහිටා ඇත. ජිබ්‍රෝල්ටාව සමඟ ඇති කුඩා භෞමික දේශ සීමාව හැරුණු විට ප්‍රධාන ස්පාඤ්ඤ භූමිය දකුණින් සහ නැගෙනහිරින් මධ්‍යධරණී මුහුදෙන් ද, උතුරින් සහ ඊසාන දිගින් ප්‍රංශය, ඇන්ඩෝරා සහ බිස්කේ බොක්කෙන් ද, බටහිරින් සහ වයඹ දිගින් පෘතුගාලයෙන් සහ අත්ලන්තික් සාගරයෙන් ද මායිම් වේ. ප්‍රංශය සහ මොරොක්කෝව හැරුණු විට අත්ලන්තික් සහ මධ්‍යධරණී වෙරළ තිර දෙකම පවතින අනෙක් එකම රට වන්නේ ස්පාඤ්ඤය යි. 1,214km (754mi) ක් විහිදෙන ස්පාඤ්ඤ-පෘතුගාල දේශ සීමාව, යුරෝපා සංගමයේ රටවල් දෙකක් අතර පවතින දිගම දේශ සීමාව යි.

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤය
කොහා

thumbnail|දකුණ|කොහා

කෝකිල කුලයට අයත් වන කොහා පරපුටු පක්ෂියෙකු ලෙස සලකනු ලබයි. එනම් අන් පක්ෂීන්ගේ කූඩු වල බිත්තර දමයි. නමුත් ඔවුන්ගේ විශේෂ 3 ක් පමණ කුඩුව තමන්ම සාදාගෙන බිත්තර දමයි. විද්‍යාත්මකව කොහා Cuculidae  කුලයට අයත් වේ. කෝකිල කුලයට අයත් පක්ෂීන් නම්, ගුරු කොහා, කවුඩු කොහා, උකුසු කොහා, පතන මල් කොහා, වයිර ගුරු කොහා, නිල්මල් කොහා, පුංචි කොහා, ගෝමර කොහා, ශ්‍රී ලංකා වන රතු කොහා, ලෙසයි. කොහාගේ නාදය නිතර ඇසෙන්නේ අප්‍රේල් මාසයේ සිට අගෝස්තු මාසය දක්වාය. ඒ කාලය තුල කොහා බිත්තර දමන බැවිනි. කොහා බිත්තර දැමීමට ප්‍රදාන වශයෙන් කපුටු කූඩු යොදා ගනියි. අළු පාටට හුරු කොවුල් බිත්තර ප්‍රමානයෙන් මි:මි: 31×23 පමණ වේ. ලාකොළ පැහැති හොටක් ඇති ශ්‍රී ලංකා වත රතු මල් කොහාගේ මුහුණ රතු පාට වේ. ශරීරයේ උඩු පැත්ත කළුවන් කොළ පැහැති වන අතර උදරය ප්‍රදේශය සුදු පාට වේ. රතු මල් කොහා ලංකාවට අවේනික පක්ෂියෙකි. ප්‍රමාණයෙන් 23 cm පමණ වන කවුඩු කොහාගේ වලිගය කවුඩකුගේ මෙන් දෙකට බෙදී ඇත.

වලිගයේ සුදුපාට වයිරම් සහිත බවක් දක්නට ලැබෙන බැවින් කවුඩාගෙන් කොහා වෙන් කර හඳුනාගත හැක. කවුඩු කොහාගේ ශරීරය සම්පුර්ණයෙන්ම කලුපාට වන අතර සුදුපාට තිත් දක්නට ලැබේ.

ගෝමර කොන්ඩ කොහා ලෙස හඳුන්වන කොවුල් විශේෂය ප්‍රමාණයෙන් 35cm පමණ වන අතර උදරය ප්‍රදේශය සුදු පාට වන අතර පසුපස ප්‍රදේශය කලුපාට වේ. මොවුන්ගේ වලිග කොටස් සුදු පාට වන අතර කහකුරුල්ලන්ගේ කුඩු වල බිත්තර දමයි. ඉන්දියන් කොහා තද කළු පාටට හුරු අළු පැහැයක් ගන්නා අතර දුඹුරු පැහැයක්ද මිශ්‍රව පවතී. මොවුන්ද බිත්තර දමන්නේ පෙබරවාරි සිට ජුනි මාසය දක්වාය. කැලෑවල තුරු මුදුන්වල ඉහළම ප්‍රදේශයේ වාසය කරන ඔවුන් වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ පහතරට වියළි කලාපයේදීය.

තවද පහතරට වියලි කලාපයේ වැඩිපුර දක්නට ලැබෙන කොහා විශේෂයක් ලෙස නිල් මල් කොහා හඳුන්වයි. ගසක රිකිල්ලක සාදා ගන්නා කූඩුවක 31×25 mm ප්‍රමාණයේ බිත්තර 2 ක් දමන මෙම පක්ෂියා සුවපහසු කැදැල්ලක් නිර්මාණය කරන කුරුල්ලෙකි.

කැලය තුල නිහඬ බව බිඳහෙලන උකුසු කොහා සෙමෙන් පටන්ගන්න හඬ ක්‍රමයෙන් වැඩි කර ටික වෙලාවකින් එකවර නිහඬ වෙයි.මොවුන් දෙමලිච්ච්න්ගේ කුඩු වල බිත්තර දමයි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පරපුටු කුරුල්ලෝ
ප්‍රවර්ගය:කෝකිලයෝ
ලේ

[300px|thumb|right|Human [blood smear: a - erythrocytes; b - neutrophil;c - eosinophil; d - lymphocyte.]]
[thumb|right|A [scanning electron microscope (SEM) image of a normal red blood cell, a platelet, and a white blood cell.]]
**ලේ** හෙවත්  **රුධිරය** යනු රුධිර ෙසෙල, රුධිර ප්ලාස්මය නමින් හඳුන්වන දියරමය ආකාරයක් තුල ගිලී පවතින විශේෂිත ශරීර තරලයකි.  ජීව විද්‍යාත්මකව සම්බන්ධක පටක වලට අයත්වේ. ශරීර තරලයන්ගෙන් 55% රුධිර ප්ලාස්මය වන අතර එහි අන්තර්ගතය 90% ම ජලයයි, ඉතිරිය එහි දියවූ ප්‍රෝටීන, ග්ලූකෝස්, ඛණිජ ලවන, හෝමෝන, කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, පට්ටිකා සහ රුධිර ෙසෙල යනාදිය වේ. (රුධිර ප්ලාස්මය, බහිශ්රාවීය ඵල ප්රවාහනය කරන ප්රධානතම මාධය වේ,)
රුධිර සෛල, රතු රුධිරාණු හා සුදු රුධිරාණු වලින් සමන්විත වේ.  

රුධිරය, රුධිර නාලිකා ඔස්සේ ශරීරය පුරා සංසරණය වේ. මෙය සිදුවන්නේ හෘදය මගින් සිදුකරන පොම්ප කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් මගිනි.  ධමනි,  ඔක්ෂිජනීකෘත රුධිරය ශරීර පටක වෙත  රැගෙන යන අතර, ශිරා, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහිත රුධිරය පෙනහලු වෙත ගෙන යෑම සිදු කරයි. සංයුතිය ලෙස නිරෝගී වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගේ,රධිරය ඝන මිලිමීටර එකක රක්තාණු මිලියන4.5-5,ශ්වේතාණු 7000-10000,පට්ටිකා මිලියන 0.2-0.4 ඇත.

right|300px|thumb|The circulation of blood through the human heart

## ක්‍රියාකාරිත්වය 
right|thumb|Hemoglobingreen = heme groupsred & blue = protein subunits

right|thumb|Heme

රුධිරය පහත දැක්වෙන වැදගත් ක්‍රියාවන්ට දායක වේ:
* පටක වලට ඔක්ෂිජන් සැපයීම (රතු රුධිරාණු සමග බැදී ඇති හිමොග්ලොබින් මගින්)
* ග්ලූකෝස්, ඇමයිනෝ අම්ල හා මේද අම්ල වැනි පෝෂක සැපයීම 
* කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, යූරියා සහ ලැක්ටික් අම්ලය වැනි අප ද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීම.
* ප්‍රතිදේහ මගින් ආගන්තුක  ද්‍රව්‍ය හදුනා ගැනීම හා සුදු රුධිරාණු සංසරණය කරමින් ඒවා භක්ෂණය මගින් ප්‍රතිශක්තිය රදවා ගැනීම.
* කැටිගැසීම මගින්, සිදුරු වූ රුධිර වාහිනී ඔස්සේ අඛණ්ඩව රුධිරය ගලා යෑම නවතාලීම.
* දූත මෙහෙවර, හෝමෝන ප්‍රවාහණය හා සංකූලතා සහිත පටක සම්බන්ධයෙන් සංඥා කිරීම.
* ශරීරයේ නියත pH අගය පවත්වා ගැනීමට ආධාර වීම (ශරීරයේ සාමාන්‍ය රුධිර pH අගය පරාසය 7.35 - 7.45)
* ශරීර උෂ්ණත්වය නියතව පවත්වා ගැනීම

## References 
## External links 

ප්‍රවර්ගය:Hematology
ප්‍රවර්ගය:Tissues
ආස්මි

සාම්ප්‍රදායික කැවිලි වර්ගයකි. උත්සව වල දී, විශේෂයෙන් සිංහල අලුත් අවුරුද්දේ දී වැදගත් වන කැවිලි වර්ගයකි.
200px|right|කැවිලි

ප්‍රවර්ගය:සිංහල ‍කැවිලි
මීයා

**මීයන්** යනු මධ්‍යම-ශරීර-ප්‍රමාණයෙන් යුතු හා  දිගු-වලගැති මියුරොයිඩියා උපරිකුලයට අයත් විවිධ කෘන්තකයෝ වෙති . "සැබෑ මියන්" යනු *රැටස්* ගණයෙහි සාමාජීකයන් වන අතර, ඒ අතුරින් මානවයන්ට වඩාත් වැදගත් වන්නේ කළු මීයා, *රැටස් රැටස්*, සහ දුඹුරු මීයා, *රැටස් නෝර්වෙජිකස්* වෙති. අනෙකුත් කෘන්තක ගණයන් හා කුලයන්හී බොහෝ සාමාජීකයන්ද මීයන් ලෙස හැඳින්වෙන අතර, සැබෑ මීයන්ගේ බොහෝ ගුණාංග ඔවුහූද දරති.

මීයන් මූසිකයන්ගෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනුම සාමාන්‍යයෙන් සිදු කෙරෙනුයේ ඔවුන්ගේ ශරීර ප්‍රමාණයෙනි; මීයන් සාමාන්‍යයෙන් විශාල ශරීර ප්‍රමාණ සහිත මුරොයිඩ් කෘන්තකයන් වන අතර, මූසිකයන් සාමාන්‍යයෙන් කුඩා සිරුරු සහිත මුරොයිඩ් කෘන්තකයන් වෙති. මුරොයිඩ් කුලය අතිශයින් විශාල හා සංකීර්ණ එකක් වන අතර, *මීයා* සහ *මූසිකයා* යනු පොදු පද යෙදුම් වර්ගීකරණරූපීව විශේෂිත ලෙසින් නොයෙදෙති. සාමාන්‍යයෙන්, කිසිවකු විශාල මුරොයිඩයෙකු සොයා ගත් කල, උගේ පොදු නම සඳහා *මීයා* (*රැට්*) යන පදය අඩංගු කරවන අතර, ඌ කුඩා නම්, නම වෙත අඩංගු වන්නේ *මූසිකයා* (*මවුස්*) යන පදයයි. විද්‍යාත්මක වශයෙන්, මෙම පදයන් *රැටස්* සහ *මුස්* ගණයන්ට සීමාවී නොමැති අතර, එයට උදහරණ වශයෙන් ඇහුරුම් මීයා (pack rat) සහ කපු මූසිකයා (cotton mouse) දැක්විය හැක.

ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ සමනලුන්

ලෝකයේ සමනල වර්ග 24000ක් පමණ සිටින වග තහවුරුවී තිබේ.ඒ අතුරින් මෙරට කුල 6කටඅයත් සමනල වර්ග 247ක් පමණ වාසය කරයි.මින්වර්ග 23ක් පමණ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනිකවේ. ලංකාවේ වාසයකරන සමනලුන් අතරින් වැඩිම ප්‍රමාණයක් වාසයකරන්නේ තෙත් කලාපයේය. තෙත් කලාපයේ වාසය කරන සුලභබව හමුවන සමනලුන් කෙරෙහි මෙහිදි අවධානය යොමු වේ. 
සමනලුන් පිළිබඳව අධ්‍යනය කිරීමෙදී සලබයින් හා සමනලුන් අතර වෙනස හදුනාගැනීම, මල්පැණි සඳහා උපයෝගී කරගන්නා ශාක හදුනාගැනීම. ඔවුන්ගේ පෝෂණ ශාක  හදුනාගැනීම වෑදගත් වේ.

ලංකාවේ සමනලුන් පහත පරිදි කුල 11බෙදා දෑක්විය හෑක.

01) පෑපිලියොනිඩේ කුලය

02) පියරිඩේ කුලය

03) නිම්පාලිඩේ කුලය

04) ලයිසෑනඩේ කුලය

05) හෙස්පරයිඩේ කුලය

06) රියෝඩ්‍රිනිඩේ කුලය

මෙරට හමුවන සමනලුන් සලබයින් ලෙසත්; සලබයින් සමනලුන් ලෙසත් හදුනාගැනීම බොහෝවිට සිදු වේ.නමුත් සලබයින් හා සමනලුන් අතර ප්‍රධාන වෙනසකම් පහත පරිදි දෑක්විය හෑක.

සමනලයා 

01) ස්පර්ශක අග කෙලවර රවුම්ය.

02) දීප්තිමත් වර්ණ ඈත.

03) දිවා කාලයේදී හැසිරේ.

සලබයා

01) ස්පර්ශක කුරෑලු පිහාටුවක් වෑනිය.

02) දීප්තිමත් වර්ණ නෑත.

03) රාත්‍රී කාලයේදී හැසිරේ.

සමනලුන් පිළිබඳව කතිකා කිරිමේදී උන්ගේ ජීවන චක්‍රය පිළිබඳව විමසා බෑලීම වටී. සමනලුන්ගේ විශේෂ ලක්ෂණයක් වන්නේ සිය බිත්තරවලින් බිහිවන දළඹුවන් අනුභව කිරිමට ප්‍රියකරන වෘක්ෂවල බිත්තර දෑමීමයි.විවිධ සමනල වර්ගවලට වෙන්වෙන් වූ විශේෂ වෘක්ෂලතා ඈති අතර එය එම විශේෂයේ පෝෂණ ශාකය ලෙස හෑදින්වේ.

සමනලයාගේ ජීවන චක්‍රය

200px

## තෙත් කලාපයේ බහුලව හමුවන සමනලුන් කිහිපදෙනෙක්
### බ්ලූ මෝර්මන්
 (*Papilio polymnestor*)
200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - මහ නීලයා

පෝෂණ ශාකය - ජම්බල

ආවේනික සමනලයෙකි.මෙරට හමුවන දෙවන විශාලතම විශේෂය වේ.දුර්ලභ විශේෂයකි.පිරිමි හා ගෑහෑණු සතුන් වර්ණයෙන් සමානය.පියාසෑරිය වේගවත්ය.සංක්‍රමණයට සහභාගී වේ.

### කොමන් මෝර්මන් (*Papilio polytes*)
200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - වෙස්ගත්තී

පෝෂණ ශාකය - කරපිංචා

පිරිමි හා ගෑහෑණුසතුන් වර්ණයෙන් සමානය.පියාසෑරිය වේගවත්ය.සංක්‍රමණයට සහභාගී වේ. සමනලයා ෙතත් බිම් ආශ්‍රිතව ගෑවසේ.සමනලියගේ ප්‍රධාන ආකාර තුනකි.
01) සමනලයා අනුක්‍රමණය කරයි.
02) කොමන් රෝස් අනුක්‍රමණය කරයි.
03)ක්‍රිම්සන් රෝස් අනුක්‍රමණය කරයි.

### කොමන් රෝස් /ක්‍රිම්සන් රෝස් (*Atrophaneura hector*)
200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - සෙව්වන්දියා

පෝෂණ ශාකය - පුවක්

පිරිමි හා ගෑහෑණුසතුන් වර්ණයෙන් සමානය.සමනලියගේ සිරෑරේ රතු පෑහෑය නොමෑත.සමනලියගේ ඉදිරි තටු රවුම්ය.‍ පියාසෑරිය සෙමෙන්ය.සංක්‍රමණයට සහභාගී වේ.

### කොමන් බ්ලූ බොටල්(*Graphium sarpedon luctatius)*
200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - නීල බෝමී

පෝෂණ ශාකය - කපුරෑ

පිරිමි හා ගෑහෑණු සතුන් වර්ණයෙන් සමානය.සමනලිය මදක් විශාල වේ. ගඳපාන මල් ආශ්‍රිතව ගෑවසේ. ෙතත් බිම් ආශ්‍රිතව ගෑවසේ. හිරෑඑළිය ඈතිවිට පියාසෑරිය වේගවත්ය.විවෘත ප්‍රදේශවල හා ගෙවතුවල දුලභය.

### බර්ඩ් වින්ග් (*Troides darsius*)
200px

කුලය - පෑපිලියොනිඩේ

සිංහල නම - සියොත්පියා

පෝෂණ ශාකය - සප්සඳ

ලංකාවේ වාසයකරන විශාලතම සමනලයා වේ.ආවේනික සමනලයෙකි. සමනලිය මදක් විශාලය.ඉහළින් පියාඹයි. කලාතුරකින් ජෝඩුවක් එකිනෙකා පසුපස ඉහළ පහළ යමින් පියාසර කරයි.      

ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ

*සමනල සංරක්ෂණය සඳහා අත්පොත - ශ්‍රී ලංකා වන සත්ව හා ස්වභාව ආරක්ෂක සංගමය.

*සිරිලක සුන්දර සමනල්ලු - ගාමිණී කුමාර විතාන

*A Selection of the Butterflies of Sri Lanka - John & Judy Banks.
ෙමම අඩවියත් බලන්න

සමනලයා
මිනිසා‍‍ගේ මොළය

center

මිනිසාගේ මොළය කපාල කුහරය තුළ පිහිටයි.මෙහි බර සාමන්‍යයෙන් දේහයේ බරෙන් 1/50 ක් පමණි.කලලයේ මොළය මුලික කොටස් තුනකින් සමන්විතය.
		   

	                
1.පුර්ව මස්තිෂ්කය
2.මධ්‍ය මස්තිෂ්කය.		        
3.අපර මස්තිෂ්කය.

***පුර්ව මස්තිෂ්කය** - මස්තිෂ්කය, තැලමස, හයිපොතැලමස, පාදිය ගැංග්ලියා

***මධ්‍ය මස්තිෂ්කය** - රතු න්‍යෂ්ටි, සිව්බිඩි දේහ.

***අපර මස්තිෂ්කය** - වැරෝලි සේතුව, අනුමස්තිෂ්කය, සුසුම්නා ශීර්ෂකය  යන ව්‍යුහයන්ගෙන් ව්‍යුත්පන්න වේ.
*මිනිස් මොළය ආරක්ෂාව පිණිස විවිධ අනුවර්තන දරයි.                 **කපාලය තුල පිහිටීම.     **මෙනෙන්ජි පටල වලින් ආවරණය වී පැවතීම.          **මොළය සහ කපාලය අතර මස්තිෂ්ක සුෂුම්නා තරලය පිරී පැවතීම ඒ සදහා උදාහරණ වේ.

## මධ්‍ය මස්තිෂ්කය
මස්තිෂ්කයට හා තැලමසට පහලළින් සහ අපර මස්තිෂ්කයේ වැරෝලි සේතුවට ඉහළින්  මධ්‍ය මස්තිෂ්කය පිහිටයි.මධ්‍ය මස්තිෂ්කයේ වැදගත් ස්නායු මධ්‍යස්ථාන 2කි.
		*සිව්බිඩි දේහ	
		*රතු න්‍යශ්ටි	
සිව්බිඩි දේහ
දෘෂ්ටි හා ශ්‍රවණ උත්තේජ වලට ප්‍රතිචාර ලෙස හිසේ,ගෙලේ,කඳේ හා ඇස්වල චලනයන් පාලනය කිරීම.

රතු න්‍යෂ්ටි 
සිරුරේ කංකාල පේශිචලන සමායෝජනය කර දේහ චලන හා දේහ ඉරියව් පාලනය කිරීම.
 		
## අපර මස්තිෂිකය
අපර මස්තිෂ්කය,
	*වැරෝලි සේතුව
	*අනුමස්තිෂ්කය
	*සුසුම්නා ශීර්ශකය යන ව්‍යුහයන්ගෙන් සමන්විතය.

වැරෝලි සේතුව
අනුමස්තිෂ්කයට ඉදිරියෙන්ස සුසුම්නා ශීර්ෂකය හා මධ්‍ය මස්තිෂ්කය අතර පිහිටයි.ස්නායු තන්තු ගොනුවකින් වැරෝලි සේතුව සමන්විත වේ. 

කාර්යය - 
#මොළය හා සුසුම්නාව අතර ස්නායු ආවේග සම්ප්‍රේෂණය කරන මධ්‍යස්ථානයක්ලෙස ක්‍රියා කිරීම.		
#ශ්වසන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.
	
අනුමස්තිෂ්කය
මෙය මොළයේ පිටුපස ප්‍රදේශයේ මස්තිෂ්ක අර්ධ ගෝල වලට පහළින් පිහිටයි.අනුමස්තිෂ්කය ද අර්ධගෝල 2කින් සමන්විත වේ.ඒවා තව දුරටත් ඛණ්ඩිකාවලට බෙදේ. බාහිකය ලෙස හඳුන්වනු ලබන පර්යන්ත ප්‍රදේශයක් අනුමස්තිෂ්කයේද පිහිටයි.මෙම බාහිකය, නියුරෝනවල සෛල දේහ 
වලින් බහුලය.

කාර්යය - 
# දේහයේ සමතුලිතතාව රැක ගැනීම හා ඉරියව් පවත්වා ගැනීම.
# කංකාල පේෂි චලන සමායෝජනය කර දේහ චලන හා ඉරියව් පවත්වා ගැනීම.

සුසුම්නාශීර්ෂකය
මොළයේ පහතින්ම පිහිටි කොටස සුසුම්නා ශීර්ශකයයි.එය වැරෝලි සේතුව හා සුසුම්නාවේ ඉහළ කෙළවර අතර පිහිටයි.ශ්වසනය පාලනය කරන ශ්වසන මධ්‍යස්ථානයට අයත් ආශ්වාස ප්‍රදේශය හා ප්‍රශ්වාස ප්‍රදේශය මෙහි පිහිටනු ලබයි.හෘත් සනාල පාලක මධ්‍යස්ථානය ද මෙහි පිහිටයි.

කාර්යය - 
# ශ්වසන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.
# හෘද ස්පන්දන ක්‍රියාව පාලනය කිරීම.	
# ආහාර ගිලීම,වමනය ඇති වීම,කිවිසුම් යාම වැනි ක්‍රියාවන් පාලනය කිරීම.
100px|right               

පෘෂ්ටය වන්ශින්ගේ මද්‍ය ස්නායු පද්දතියට මොළය හා සුෂුම්නාව අයත් වන අතර, මානව කළලය, පුර්ව මොළය, මද්‍ය මොළය හා අපර මොළය බවට විකසනය වී ඇති අතර අපර මොළය මගින් අනුමස්තිෂ්කය, වැරෝලිසේතුව හා සුෂුම්නා ශීර්ෂකය සාදයි.
මෝරා

අවුරුදූ මිලියන 400 ක් පමණ අතීතයක් ඇති සත්වයෙක් ලෙස මෝරා හැදින්විය හැකිය.මිහිමත සිටි ඩයෝනසර් සත්වයන් සිටින සමයෙ‍් සිට මෙම මත්ස්‍යයන් සිටින බව පිලිගැනේ.එමෙන්ම සාගරයේ වෙසෙන විශාලම සත්ව කොට්ඨාශයක් හා ඉතාමත් දරුණු මත්ස්‍ය විශේෂය ලෙස ද මෝරා හැදින්වීමට පුලුවන.අවුරැදු 20-25 ත් අතර ආයුකාලයක් ජීවවෙන අතර ඩෝග් ෆිෂ් ෂාක් නමින්හැදින්වෙන මෝරා අව්රැදු 100 ක් පමණ කාලයක් ජීවත් වේ.මොවුන්ගේ ආහාරයන් ලෙස සැලකෙන්නේ ප්ලැන්ක්ටන්(ජලයෙහි පාවෙන ශාක හා සත්ව විශේෂ)කුණු වු මස් සීල් මත්සයින හා ජලයේ වෙසෙන ක්ෂීරපායීමත්සයින් මොවුන්ගේ ප්‍රධාන ආහාරය ලෙස හැදින්විය හැකිය.

 
මෝරා‍ගෙ‍් ශරීරය කාටිලේජවලින‍් සෑදී ඇති බැවින් කටු දක්නට නොලැබේ.මොවුන්ට ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාස කිරීම සදහා දික් සිදුරැ පහත් හතත් අතර කරමල් දැකිය හැකිවේ.එමෙන්ම ඔවුන්ගේ දත් ද ඉතාමත් තියුණු වේ.මොවුන්ගේ වරල් ඉතාමත් ඉහළ වටිනාකමක් දරයි.

වසරකට මෝරුන් මිලියන 26 ත් 73 ත් අතර ප්‍රමාණයක් මිනිසුන් විසින් මරා දමනු ලබන අතර මෝරුන් අතින් වසරක මිනිසුන්පස්දෙනෙක් පමණ මරණයට පත්වේ.

මෝරුන් විශේෂ 350 ක් පමණ සාගරයේ වෙසෙන බව සොයාගෙන ඇත.මෙයින් දිගින් සෙන්ටිමීටර 22ක් පමණ (අගල් 9 ක් පමණ) වන කුඩා මෝරාගේ සිට මීටර් 12ක් පමණ (අඩි 41ක් පමණ) දිගින් විශාල,මේ සාගරය තුළ ඇති බව සොයාගෙන ඇත.සාගරයේ වෙසෙන ඉතාමත් ශක්තිමත් දත් ඇති මොවුන් ඉතාමත් වේගවත්ව පිහිනිය හැකි මත්සය්‍ය විශේෂයක් වන, මෝරුන් ඔවුන්ගේ ගොදුරැ වෙත එන ගමන නතර කිරීමට නොහැකි අතර එසේ නතර කිරීම වෙනුවට ඔවුන් ගොදුරු මගහැර යාම පමණක් සිදුකරයි.
## පින්තූර ගැලරිය 

Image:ImagesCAB9Z2QD.jpg 
Image:ImagesCA1FYBPQ.jpg 
Image:Lkjh.jpg
Image:ImagesCA2TTU9F.jpg
‎Image:Wijesu.jpg
‎Image: Aswde.jpg
‎Image:ImagesCA8OMSV5.jpg‎
‎Image:ImagesCAU2LQDT.jpg‎
‎Image:ImagesCAJPMWKM.jpg
‎Image:ImagesCA4N100H.jpg
Image:ImagesCATWBCNL.jpg‎
Image:Frtygh.jpg‎

## මෝරුන් වර්ග 
අද ලෝකයේ මෝරුන් වර්ග රාශියක් දැකිය හැකිය 
* ග්රේ ස්මූත්හොන්ඩ්
* කවිඳු ෂාක් 
* ලෙපර්ඩ් ෂාක්
* හෝන් ෂාක්

* ස්වේල් ෂාක්
                                                                                                                     
* එන්ජල් ෂාක්

* බ්ලු ෂාක් 

* මාකෝ ෂාක්

* ට්රේෂර් ෂාක්

* හැමර්හෙඩ් ෂාක්

* ග්රේට් වයිට් ෂාක් එසේ ලෝකයේ ඇති මෝරුන් වර්ග කිහිපයකි.

මොවුන්ට ඉතාමත් තියුණු ඉවක් ඇත.සැතපුම් කාලක් පමණ දුර ඇති ලේ වල ඉව ඔවුන්ට ඉතාමත්හොදින් දැනේ.හොදින් වැඩුණු මෝරෙකුගේ මුඛයේ දත් 24000 ක් පමණ දක්නට ලැබේ.මෙම මත්ස්‍යයින්ට වර්ණ නොපෙනේ.මොවුන්ගේ ශරීරය සෑදී ඇත්තේ,කාටිලේජ වලිනි.මොවුන්ගේසම ඉතාමත් ඝණවන අතර සමහර මෝරුන්ට පීනන විටදී හුස්ම ගැනීමට අපහසුය.කෙටි දුර පිහිනීමේදී මෝරෙකුට පැයකට සැතපුම් 50 ක පමණ වේගයකින් පිහිනීමට හැකියාව ඇත.

මෝරුන් සමග සහජීවනයෙන් ජීවත්වන මත්ස්‍යය විශේෂ දෙකක් සොයාගෙන ඇත.ඔවුන් නම් පයිලට් හා රෙමෝරා ලෙස හදුන්වයි.රෙමෝරා මත්ස්‍යයන් මෝරුන්ගේ සමේ වෙසෙන පරපෝෂිතයන් ආහාරයට ගන්නා නිසා මොවුන් නිසා ද මෝරුන් ස්වභාවිකව ආරක්ෂා වේ.

මෝරා ඉතාමත් සෞඛ්‍යසම්පන්න සතෙකි.මෝරාගේ ශරීරය විෂබීජවලින් තොරය.මොවුන්ට තුවාලයක් වුවද ඉතාමත් ඉක්මනින් සුවඅතට හැරේ.මොවුන්ගේ ශරීරයට විෂබීජ හා රෝග ඉතාමත් ඉක්මනින් මර්දනයකර ගැනීමට හැකියාව ඇත.අද බොහෝසෙයින් අසන්නට ලැබෙන රෝගයක් වන පිළිකාව,මෝරාට නොවැලදෙන රෝගයකි.පිළිකාවලට ඔරොත්තුදීමේ හොඳ සෞඛ්‍යසම්පන්න බවක් මෝරා සතුව ඇත.මෝරුන්ගේ අස්ථි පන්ජරයෙන් ගනුලබන රසායනික ර්‍ද්‍රව්‍යයකින් පිලිස්සුණු රෝගීන්ට ස්ථිර ප්‍රථිකාර වශයෙන් කෘතීම සමක් සාදාගැනීමට හැකිබව සොයාගෙන ඇත.තවද මසට හා මෝරුන්ගේ වරල් සඳහා ද මොවුන් මරනු ලබයි.මෝරා‍ගේ පරම සතුරා මිනිසා වේ.

## මේ අඩවිත් බලන්න 
* ජෛව විවිධත්වය
විශ්වකෝෂය

**විශ්වකෝෂය**ක් යනු ලෝකයේ නොයෙකුත් විෂය පිළිබඳ හෝ එක් විෂයක් පිළිබඳ හෝ දැනුම් සම්භාරයහි පරිපූර්ණ සාරාංශයක් රැගත් සංග්‍රහයක් හෙවත් විමර්ශන කෘති විශේෂයකි. විශ්වකෝෂ ලිපි හෝ සංලේඛ ආකාරයෙන් සකස් කර ඇති අතර මාතෘකා අනුව අකාරාදී පිළිවෙළට පෙළගස්වා ඇත. බොහෝවිට විශ්වකෝෂ ලිපි ශබ්දකෝෂ ලිපිවලට වඩා දීර්ඝ සහ විස්තරාත්මක ඒවා වෙයි. පොදු වශයෙන් බලන විට ශබ්දකෝෂයක් යම්කිසි වචනයක් පිළිබද ව වාග්විද්‍යාත්මක තොරතුරු දැක්වෙන අතර විශ්වකෝෂ ලිපියක් තුළ යම් විෂයක් තුළ මාතෘකාවට අදාළ වන සිද්ධි වාචක තොරතුරු ඉදිරිපත් කෙරෙයි.

විශ්වකෝෂයන් වසර දෙදහසකට ආසන්න සමයක සිට පැවත එන අතර පැරණිම කෘතිය වන්නේ අද පවා දක්නට ඇති ප්ලීනි දි එල්ඩර් විසින්  ක්‍රි. ව. 77 දී සිට රචනා කරන ලද සහ ඔහුගේ මරණය සිදු වූ ක්‍රි. ව. 79 වන විට සම්පූර්ණයෙන් සංශෝධනය වී නොතිබුණු  *Naturalis Historia*  ය. නූතන විශ්වකෝෂයන් පැන නැගුණේ 17වැනි සියවසේ දී පමණ රචනා වූ ශබ්දකෝෂයන් වෙතිනි.

ප්‍රවර්ගය:විශ්වකෝෂ
ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය

**සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය** රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයේ බෙලිහුල්ඔය පිහිටා ඇත. එය ලෝකාන්තය පාමුල සමනල වැව අද්දර 
කඳු යායකින් වට වූ මනස්කාන්ත භූමියක පිහිටා ඇත.ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය භූවිඥාපන, ව්‍යවහාරික විද්‍යාව, කෘෂි විද්‍යාව, කළමනාකරණ, භාෂා හා සමාජ විද්‍යාව, තාක්ෂණ පීඨය හා වෛද්‍ය පීඨය යන පීඨ හතකින් සමන්විත වන අතර අධ්‍යයන අංශ පහළොවක් යටතේ උපාධි පාඨමාලා දහ හතරක් සඳහා උපාධි පිරිනමනු ලබයි. ශ්‍රී ලංකාවේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන වර්ගීකරණය අනුව 2015 වර්ෂයේදී මෙම විශ්ව විද්‍යාලය මෙරට 12 වන ස්ථානය හිමිකරගෙන තිබෙන අතර, ලෝකයේ හොඳම විශ්වවිද්‍යාල වර්ගීකරණය අනුව 12277 ස්‌ථානය හිමිකරගෙන තිබෙයි. 

## ඉතිහාසය 
1992 වර්ෂයේ අනුබද්ධ විශ්වවිද්‍යාලයක් වශයෙන් ආරම්භ වූ අතර 1996 දී ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයක් වශයෙන් ස්ථාපනය කරන ලදි. ගරු මහාචාර්ය ජේ.ඩී.ඩබ්.පී.සී. සෝමසුන්දර මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් යුතුව අධ්‍යයන පාඨමාලා 4න් සමන්විතව ආර්ම්භ කරන ලදි.

## විශ්වවිද්‍යාල ව්‍යුහය 
ශ්‍රී ලංකා සබරගමුව විශ්වවිද්‍යාලය භූවිඥාපන, ව්‍යවහාරික විද්‍යාව, කෘෂි විද්‍යාව, කළමනාකරණ හා භාෂා හා සමාජ විද්‍යාව යන පීඨ පහකින් සමන්විත වන අතර අධ්‍ය්නාංශ පහළොවක් යටතේ උපාධි පාඨමාලා දහ හතරක් සඳහා උපාධි පිරිනමනු ලබයි. ආවාර්ය මණ්ඩලයේ ව්‍යුහය ජ්‍යේෂ්ඨ මහාචාර්යවරුන්ගේ සිට තාවකාලික ශිල්ප ප්‍රදර්ශකවරු දක්වා විහිදී පවතී. කෘෂි විද්‍යා පීඨය සඳහා පර්යේෂණාගාර හතරක් ඇත.

 
**අධ්‍යාපන පීඨ හා අංශය **

 
* කෘෂිකර්ම විද්‍යාව අධ්‍යාපන පීඨය
* කෘෂිව්‍යාපාරය කළමනාකරණයඅංශය 
* අපනයන කෘෂිකර්මාන්තයඅංශය 
* පශු සම්පත නිෂ්පාදනයඅංශය 
* ප්‍රායෝගික විද්‍යා අධ්‍යාපන පීඨය
* බාහිර විද්‍යාව අංශය 
* ආහර විද්‍යාව සහ තාක්ෂණ අංශය 
* ස්වාභාවික සම්පත්අංශය 
* පරිගණක සහ තොරතුරු පද්ධතිය අංශය 
* ක්‍රීඩාව විද්‍යාව සහ කළමනාකරණය අංශය 
* බාහිර අධ්‍යාපනය අංශය 
* භූවිඥාපනඅධ්‍යාපන පීඨය
* මැනුම සහ භූමිතිවිද්‍යාව අංශය 
* සිතියම් විද්‍යාව, ඡායාලේඛනමිතිය, දූරස්ථ සංවේදනය කිරීම සහ භූගෝලීය තොරතුරු පද්ධතිය (GIS)අංශය 
* කළමනාකරණ අධ්‍යාන පීඨය
* ව්‍යාපාර කළමනාකරණය අංශය
* ගණකාධිකරණය සහ මුදල් පාලනය අංශය
* සංචාරක ව්‍යාපාරය කළමනාකරණය අංශය
* අලෙවිකරණය අංශය
* සමාජ විද්‍යාව සහ භාෂා පීඨය
* සමාජ විද්‍යාව අංශය
* භාෂා අංශය
* ඉංග්‍රිසි භාෂාව ඉගැන්වීම් අංශය

## බාහිර සබැදි 
* ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල වර්ගීකරණය 2014 
* "ලංකා යුනිවර්සිටි නිව්ස්” වෙබ් අඩවිය 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටි විශ්වවිද්‍යාල
2008 ජුනි 15

* එස්.බී පත් කිරීම ගැන තවම තීරණයක් නෑ- තිස්ස අත්තනායක  (විමසුම) 
* ගුවන් තොටුපොළට නව සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාලයක්  (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* විදුලි දුම්රිය සේවයක්  (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* ත්‍රස්තවාදීන් ඇල්ලීමට සිවිල් ඇඳුමෙන් සැරසුණ පොලිස් කණ්ඩායම් (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* සංචාරක කර්මාන්තය නැංවීමට ජපන් ආධාර (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* මහාමාර්ග අවහිර කරන ඉදිකිරීම්වලට එරෙහි නීතිමය පියවර (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
2008 ජුනි 14

* විමල් අබේසුන්දර අද දැයෙන් සමුගනී (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* උසස් පෙළ දවස් දෙකකින් කල් යයි (විමසුම) 
* මාලදිවයින් ජනපති අද ශ්‍රී ලංකාවට (විමසුම) 
* “චේ” 80 වන ජන්ම දිනය අදයි (විමසුම) 
* කොළඹ රත්නපුර පරණ පාර හංවැල්ලෙන් තාවකාලික ව වැසේ (රජයේ නිල පුවත් වෙබ් අඩවිය)
* The magnitude 7.0 2008 Iwate Earthquake shakes Iwate and Miyagi Prefectures on Japan's main island of Honshū, killing at least 6 people and injuring at least 8 others.(BBC), (AFP via News Limited), (AP via Forbes)
* වැල්ලවත්ත දුම්රිය මාර්ගයේ බෝම්බ තැබූ කොටියා ලංකා බැංකු මූලස්ථාන ඒ.සී. පද්ධතියේ ප‍්‍රධානියා  (දිනමිණ) 
* මිහින්තලා ආලෝක පූජාව 17දා සිට ඇරැඹේ  (දිනමිණ)
ද්විධ්‍රැව සන්ධි ට්‍රාන්සිස්ටරය

**ද්වීධ්‍රැවීය සන්ධි ට්‍රාන්සිස්ටරය** (**බීජේටී**) යනු ට්‍රාන්සිස්ටර වර්ගයකි. මෙම ත්‍රි-අග්‍ර උපාංගය මාත්‍රණය කල අර්ධසන්නායක ද්‍රව්‍යයන් උපයෝගී කොට නිෂ්පාදනය කර ඇති අතර වර්ධන කාර්යයක් සඳහා හෝ ස්විචයක් ආකාර කාර්යයන් සඳහා හෝ  භාවිත කල හැක. ද්වීධ්‍රැවීය ට්‍රාන්සිස්ටර එලෙස නම් කර ඇත්තේ ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉලෙක්ට්‍රෝනයන් හා කුහරයන් යන දෙක මතම රඳා පවතින නිසාය. 

බහුතර වාහකයන් ගලා යෑම මත යැපුනද, ට්‍රාන්සිස්ටර ධාරාවෙන් වැඩි කොටසක් සුළුතර වාහකයන් ගලා යෑම මත රඳා පවතින හෙයින් බීජේටී වර්ගීකරණය වනුයේ 'සුළුතර-වාහක' උපාංගක් ලෙසය.

|- align = "center"
| 60px || PNP
|- align = "center"
| 60px || NPN

## හැඳින්වීම
thumb|300px| පෙර-නැඹුරු E–B සන්ධියක් හා පසු-නැඹුරු B–C සන්ධියක් සහිත NPN බීජේටී

NPN ට්‍රාන්සිස්ටරයක්, හවුලේ භාවිත කරන ඇනෝඩ ප්‍රදේශයක් හා දියෝඩයන් දෙකකින් සමන්විත ලෙස සැලකිය හැක. සාමාන්‍ය භාවිතයේදී, පාදම–විමෝචක සන්ධිය පෙර නැඹුරුවකට ලක්කිරීම හා පාදම–සංග්‍රාහක සන්ධිය පසු නැඹුරුවකට ලක්කිරීම සිදු කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස NPN ට්‍රාන්සිස්ටරයක, පාදම–විමෝචක සන්ධියට ධන වෝල්ටීයතාවක් යෙදූ කල, තාපජ ලෙස ජනනය වූ වාහකයන් හා හායිත පෙදෙසෙහි විකර්ෂක විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය අතර සමතුලිතතාවය අසමබර වී, තාපජ ලෙස ජනනයවූ ඉලෙක්ට්‍රෝන වලට පාදම පෙදෙසට තල්ලුවී යෑමට අවස්ථාව ලබා දෙයි. මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝක පාදම පෙදෙස ඔස්සේ විමෝචකය අසල අධි සාන්ද්‍රණයක් ඇති කලාපයෙහි සිට සංග්‍රාහකය අසල අව සාන්ද්‍රණයක් ඇති කලාපය වෙතට ඔබමොබ සැරිසරයි  (හෝ "විසරණය වෙයි"). පාදම p-වර්ගය ලෙස  මාත්‍රණය කිරීම හේතුවෙන්, පාදමෙහිදී කුහර *බහුතර වාහක* වන බැවින්, පාදමෙහි ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝන හඳුන්වන්නේ *සුළුතර වාහකයන්* ලෙසය.  

ට්‍රාන්සිස්ටරයක පාදම පෙදෙස පටු ලෙස නිමැවිය යුත්තේ,  අර්ධසන්නායකයේ සුළුතර වාහක ආයු කාලයට වඩා අඩු කාලයකදී එය හරහා වාහක විසරණය වීම තුලින්, සංග්‍රාහක–පාදම සන්ධිය වෙතට ලඟාවීමට පෙර ප්‍රතිසංයෝජනය  වන්නාවූ වාහක ප්‍රතිශතය අවම මට්ටමක පවත්වා ගෙන යෑම උදෙසාය. පාදමෙහි ගනකම, ඉලෙක්ට්‍රෝනයන්හි  විසරණ පරාසයට වඩා අඩු විය යුතුය. සංග්‍රාහක–පාදම සන්ධිය පසු-නැඹුරු කරනුයේ, සංග්‍රාහකයෙන් පාදම වෙතට ඉලෙක්ට්‍රෝන තල්ලුව සුළුවෙන් සිදුවන අතරතුර, පාදම ඔස්සේ සංග්‍රාකය දෙසට විසරණය වන ඉලෙක්ට්‍රෝන,  සංග්‍රාහක-පාදම සන්ධියෙහි හායිත පෙදෙසෙහි විදුලි ක්ෂේත්‍ර‍ය පිහිටෙන්, සංග්‍රාහකය වෙතට වේගයෙන් ඇදී යෑම සහතික වනු පිණිසය.
මොරතිහ

## ඉතිහාසය හා විකාශනය
### සමාජ ව්‍යුහය
### ජනප්‍රවාද හා වෘතාන්ත
## පිහිටීම
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ මොරතිහ ගම පිහිටා ඇත.

## සිතියම් සහ මාර්ග
අන්තර්ජාලානුසාරයෙන් මොරතිහ සිතියම 7°30'24"N 80°29'21"E http://www.wikimapia.org/#lat=7.5166828&lon=80.4832649&z=13&l=0&m=a&v=2
කුරුනෑගල සිතියමhttp://ochaonline.un.org/OchaLinkClick.aspx?link=ocha&docid=1005634

## සෞන්දර්ය
සොදොම් හා ගොමෝරා

[right|thumb|300px|*සොදොම් හා ගොමෝරා හි විනාශය*, [ජෝන් මාටින් (සිත්තරු)|ජෝන් මාටින්, 1832.]]
[right|thumb|300px| [හාට්මාන් ෂෙඩල්ගේ නුරෙම්බර්ග් වංශකතාවහි, සොදොම් හා ගොමෝරා ප්‍රවර්තනය,1493. ලොත්ගේ බිරිය, ලුණු කණුවක් බවට පෙරැලී ඇති අයුරු මධ්‍යයේ දැක්වෙන බව නිරීක්ෂණය කරන්න.]]
උප්පත්ති කථාව පරිදී, **සොදොම් **(, ග්‍රීක Σόδομα) **සහ ගොමෝරා** (, ග්‍රීක Γόμορρα)  දෙවියන්වහන්සේ විසින් විනාශ කරන ලද නගර දෙකකි.
චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය

ඇතැම්විට සරල ලෙස **චන්ද්‍රගුප්ත**  ලෙස හැඳින්වෙන, **චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය** (සංස්කෘත: चन्द्रगुप्त मौर्य), (උපත ක්‍රිපූ 340 ගණන්, පාලනය ක්‍රිපූ 320 ගණන්  – ක්‍රිපූ 298 ගණන් ), මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ නිර්මාතෘ විය. ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි වැඩි කොටසක් එක්සේසත් කිරීමෙහි ලා චන්ද්‍රගුප්ත සමත් විය. ඉන්දියාව පළමුවෙන් එක්සේසත් කළ තැනැත්තා ලෙසද ඉන්දියාවේ පළමු සැබෑ අධිරාජයා ලෙසද චන්ද්‍රගුප්ත සැලකීමෙහි ලා ඉහත කරුණ ඉවහල් විය. විදේශීය  ග්‍රීක හා ලතින් විස්තරයන්හි, චන්ද්‍රගුප්ත හැඳින්වෙනුයේ සන්ඩ්‍රොකුප්ටොස් (*Σανδρόκυπτος*), සන්ඩ්‍රොකොට්ටොස් (*Σανδρόκοττος*) හෝ ඇන්ඩ්‍රොකොට්ටුස් ලෙසිනි. 

චන්ද්‍රගුප්තයන්ගේ විජයග්‍රහණයන්ට පෙරාතුව, කුඩා ප්‍රාදේශීය රාජධානින් ගණනාවක් වයඹදිග අර්ධද්වීපය තුළ සිය බලපරාක්‍රමය පැතිරවූ අතර, ගංගානදී ආශ්‍රිත තැනිතලාව තුල ජයකෙහෙලි නැංවූයේ නන්ද අධිරාජ්‍යයයි. චන්ද්‍රගුප්තයන්ගේ අභිභවනයන්ට පසුව, මෞර්ය  අධිරාජ්‍යය නැගෙනහිරින් බෙංගාලය සහ ඇසෑමය සිට, බටහිරින් ඇෆ්ගනිස්තානය හා බලුකිස්තානය දක්වාද, උතුරින් කාශ්මීරය(වයඹ) හා නේපාලය(ඊසාන)  සිට, දකුණින් ඩෙකෑන් සානුව දක්වාද පැතිරිණි.

ඔහු යම්තම් 20 වැනි වියපත් වත්ම ඇලෙක්සැන්ඩරයන්ගේ මැසිඩෝනියානු මාණ්ඩලිකයන් පරාජය කිරීම හා නන්ද අධිරාජ්‍යය අභිභවනය කිරීමෙහි සිට, දකුණුදිග ආසියාව තුළ මධ්‍යගත පාලනය නතු කර ගැනීම දක්වා විහිදෙන, ඔහුගේ මස්තකප්‍රාප්තීන්, ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ අති සුප්‍රකට සිද්ධීන් ලෙස තවමත් සැලකේ. වසර දෙදහසක් ඉක්මවීමෙන් පසුවද, චන්ද්‍රගුප්ත හා, මහා අශෝක ඇතුළු ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයන්ගේ සම්ප්‍රසාධනයන්, දකුණු ආසියාතික හා ලෝක ඉතිහාසයෙහි පුරාවෘත්ත අධ්‍යයනයෙහි විෂය වස්තූන්ව පවතියි.
ග්‍රීසියේ සෙලියුසිඩ් රාජ්‍යයේ පාලකයා වන සෙලියුකස් I සමඟ චන්ද්‍රගුප්ත නැවතත් යුද්ධයකට එළඹුණි. 305 පූර්ව ‍පොදු යුගයේදී ඇති වූ මහා සංග්‍රාමයේ දී ඔහු විසින් ඉන්දියාවේ වයඹ දිග ප්‍රදේශ නැවතත් අල්ලාගැනීමට උත්සාහ කරන ලදි. එහෙත් ඔහු අසාර්ථක විය. අවසානයේ පාලකයෝ දෙදෙනා සාම ගිවිසුමකට එකඟ වූහ. ‍රණකාමී ගිවිසුම අවසන් විය. රජ පෙළපත් අතර විවාහ සම්බන්ධතා සහ ග්‍රීසියේ වැසියන් සහ ඉන්දියානු වැසියන් අතර විවාහ සම්බන්ධකම් ගොඩ නැගුණි. චන්ද්‍රගුප්තට පැර‍පාමිසාදය (කාම්බෝජ සහ ගාන්ධාර), ඇරකෝසියා (කන්දහාර්) සහ ගෙඩ්රෝසියා( බලුකිස්ථානය) යන මාණ්ඩලික ප්‍රදේශ හිමි වූ අතර  සෙලියුකස්I ට යුධ ඇතුන් 500 ක් ලැබුණි. 301 වන පූර්ව ‍‍පොදු යුගයේ දී  ඇති වූ ඉප්සස් යුද්ධයේ දී බටහිර හෙල්ලනිස්ටික් රජු පරදා ජයග්‍රහණය ලැබීමට සෙලියකස් I  ට ඇතුන් බෙහෙවින් උපකාරී විය. අනතුරුව ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා පිහිටවූ අතර ඵෙතිහාසික වෙගස්තීනුවන්, ඩෙයිමාකෝස් සහ ඩයිනිසියස් වැනි ග්‍රීසින් කිහිපදෙනෙකුම මයුර රජ මාළිගයේ වාසය කළහ.

චන්ද්‍රගුප්ත, පාඨලීපුත්‍රයේ විශාල පාලක මණ්ඩලයක් සහිතව ශක්තිමත් මධ්‍යම රාජ්‍යයක් පිහිට වුයේය. මෙගස්තීනුන්ට අනුව මෙම මාළිගය ද්වාර 64 කින් සහ කුළුණු 570 කින් යුක්ත දැවමය බිත්තියකින් වටවී තිබුණි. එය අසිරිමත් අසමසම සූසා සහ එක්බැටානා වැනි මාළිගාවලටත් තරඟකාරී එකක් විය. චන්ද්‍රගුප්තගේ පුත් බින්දුසාර, ඔහුගේ  මයුර රාජ්‍යයේ පාලනය දකුණු ඉන්දියාව දක්වා ව්‍යාප්ත කළේය. ඔහුගේ  මාළිගයේ ඩෙයිමාකස් (ස්ට්‍රාබෝI 70 ) නම් ග්‍රීක තානාපතිවරයෙක් ද සිටියේ ය.

## මූලාශ‍්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
අජන්ත මෙන්ඩිස්

**බලාපුවඩුගේ අජන්තා වින්ස්ලෝ මෙන්ඩිස්** (උපත මොරටුවෙහිදී,  1985 මාර්තු 11 දිනදී) යනු ශ්‍රීලාංකීක ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරන  ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. 

දකුණු-අත් ලැසි-මද වේග පන්දු යවන්නෙකු ලෙස වර්ගීකරණයට ලක් වුවද, අජන්තා මෙන්ඩිස් යනු ගුග්ලි, පිට-බිඳුම් (ඕෆ් බ්‍රේක්), උඩු-දඟ (ටොප් ස්පින්), ලැසි-ඉපිලුම් (ෆ්ලිපර්ස්) සහ පා-බිඳුම් (ලෙග් බ්‍රේක්) යන පන්දු යැවීම් ශෛලීන් මිශ්‍රණයක් උපයෝගී කරගන්නා දඟ පන්දු යවන්නෙකි. ඔහු සතුව ඇති පන්දු එවීමේ ශෛලීන් සමුදාය හමුවේ පිතිකරුවන් වික්ෂිප්තව අන්දමන්දව ඔහුගේ නිත්‍ය පන්දු එවීම කුමක්දැයි තෝරාබේරා ගැනුමට නොහැකිව අවිනිශ්චිතව ලතැවුනු අවස්ථා එමටය. මෙන්ඩිස්, 2007-08 ක්‍රීඩා වාරයෙහිදී, ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව සඳහා වඩාත් ඵලදායී කඩුළු දවා ගන්නා වූ අතර, 10.56ක සාමාන්‍යයක් ඇතිව හා කඩුළු දවා ගැනීමේ සීඝ්‍රතාවය 31 ක් සහිතව කඩුළු 46ක් තරග හයකදී හිමි කර ගත්තේය. 

## හමුදා ජීවිතය 
සාමාන්‍ය සෙබෙලකු ලෙස ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව වෙත අැතුලත් වීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා කාලතුවක්කු රෙජිමේන්තු ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරමින් දක්ෂතා දැක්වීමට සමත්විය. ඉන්පසු ශ්‍රී ලංකා ජාතික කණ්ඩායමේ ප්‍රභල පන්දු යවන්නෙකු වශෙයන් දැක්වූ වාර්තාගත දක්ෂතා හේතුවෙන් යුද්ධ හමුදාව තුල කොමිෂන් ලත් නිලධාරියෙකු ලෙස උසස්වීම් ලද අතර, වර්තමානයේ ලුතිතන්වරයෙකු වශයෙන් ඔහුගෙ සේවය යුද හමුදාව වෙත ලබාදෙයි.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැදි 
*Cricinfo profile
*How to bowl the Carrom Ball
*http://www.indianexpress.com/story/330604.html
*http://content-pak.cricinfo.com/magazine/content/story/359207.html 
*http://www.tehelka.com/story_main39.asp?filename=hub280608theslowkiller.asp 

ප්‍රවර්ගය:1985 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
කෝඤ්ශ්කෝවෝලා

''''* (*Końskowola'', IPA : [kɔɲskɔ'vɔla]) යනු අග්නිදිග පෝලන්තයේ ග්‍රාමයකි. මෙය පිහිටා ඇත්තේ පුලාවි හා කුරුෆ් අතර කුරුකා ගඟ අසබඩය. මෙම ග්‍රාමය එම දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන ග්‍රාමය වන අතර ලුබ්ලින් පලාතට අයත්වේ. 2004 වර්ශය වන විට මෙහි ජනගහනය 2188 කි.

ප්‍රවර්ගය:පෝලන්තය
විනය පිටකය

භික්කු විනය ඇතුලත් පිටකයයි.

භික්ෂු භික්ෂුණියන්ගේ පාලනය සඳහා බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් පැනවු ශික්ෂා පද, ප්‍රඥ්ප්ති, විනය කර්ම ආදිය විනය පිටකයේ අඩංගුය. මෙහි භික්ෂු භික්ෂුණියන්ගේ පාලනය සඳහා නියෝග පනවා ඇති හෙයින් විනය පිටකයට ආනා දෙසනා යැයිද කියනු ලැබේ.

විනය පිටකයේ ප්‍රධාන කොටස් තුනකි.

* සුත්ත විභංග
* බන්ධක
* පරිවාර

## භාහිර සබැඳි 
* 
* 


ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිපිටකය
ගාමිණී කුලරත්න

**කෝප්‍රල් ගාමිණී කුලරත්න** PWV, SLSR (S/34553) ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධ හමුදාවේ සේවයකල සෙබලෙකි. ඔහු අලිමංකඩ ක්‍රියාන්විත රාජකාරියේදී මරණයට පත්විය. 

## ළමා කාලය 
ගාමිණී කුලරත්න උපත ලද්දේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1966 අගෝස්තු 22 දා හසලක දීය. සහෝදරයන් 4 දෙනකු හා සහෝදරියන් 1 අයෙකි. කීනපැලැස්ස කනිටු විදුහලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබීය. ගාමිණීට වයස 15දී පියා මියගොස් ඇත. ගාමිණී උසස් අධ්‍යාපනය ලද්දේ හසලක මහ විදුහලෙනි.
කෝප්‍රල් ගාමිණී 1987 අගෝස්තු 27 යුද හමුදා සේවයට එක් විය. අම්පාර හමුදා සටන් ක‍්‍රම පුහුණු පාසලෙන් පාඨමාලා හදාරා අවසන් වූ පසු අඹේපුස්ස, හම්බන්තොට, තංගල්ල, කන්කසන්තුරේ, පළාලි යන කඳවුරුවල සේවය කිරීමට ගාමිණීට සිදුවිය. අවසානයේදී ඔහු අලිමංකඩ කඳවුරේ සේවයට එක්විණ.

## මරණය 
1991 ජුලි 10 වැනිදා රාත්‍රියේ 5000 කට අධික LTTE සටන්කරුවන් පිරිසක් සෙබලුන් 600 කින් සමන්විත අලිමංකඩ හමුදා කඳවුර වට කරන ලදි. සිංහ රෙජිමේන්තුවේ 6 වන බළ ඇණියට බැඳී සිටි ලාන්ස් කෝප්‍රල් ගාමිණි කුලරත්නට රෙජිමේන්තුවේ සෙසු සෙබලුන් සමග LTTE ප්‍රහාර ගැන සෝදිසියෙන් සිටීමට පැවරුණි. 

රාත්‍රිය වනවිට LTTE ය විසින් ප්‍රහාර කිහිපයක්ම දියත් කරන ලදි. සිය ගණනක් සටන් කරුවන් කඳවුර වටකරන ලැබූ අතර එයින් ආරම්භ වූ සටන අතර මැදදී යුධ ටැංකියක පෙනුම ගත් සන්නාහ සන්නද්ධ බුල්ඩෝසරයක් කඳවුර දෙසට ඇදුනි.

මැෂින් තුවක්කුවකින් හා උන්ඩ විශාල ප්‍රමාණයකින් සන්නද්ධ වූ බුල්ඩෝසරය කඳවුරේ දකුණු දොරටුව දෙසට ගමන් කළේය. ලාන්ස් කෝප්‍රල් කුලරත්න ට පෙනී ගියේ අධික ලෙස සන්නාහ ව තිබූ මෙම බුල්ඩෝසරයට කඳවුරේ රැකවල් බිඳ ඇතුල්වීම ඉතාම පහසු ක්‍රියාවක් බවයි. අලිමංකඩ සතුරන් අතට පත්වීම රටට විශාල පාඩුවක් වන්නට ඉඩ තිබුණි.

මේ අතර LTTEය විසින් කඳවුරට මෝටාර් ප්‍රහාර එල්ල කරන්නට පටන් ගත්හ. තුවාල වී මියයන සෙබලුන්ගේ සහ පිපිරුම් වල හඬ මධ්‍යයේද සියලුම දෙනාගෙ අවධානය යොමුවූයේ ක්‍රමයෙන් කඳවුරට ළඟාවෙන බුල්ඩෝසරය වෙතය.

ලාන්ස් කෝප්‍රල් කුලරත්න, අත් බෝම්බ දෙකක් රැගෙන බුල්ඩෝසරය දෙසට දිව ගියේය. LTTE ය එල්ල කළ වෙඩි ප්‍රහාර නොසලකා ඔහු බුල්ඩෝසරයේ ඉණිමග නැග, අත් බෝම්බ දෙක බුල්ඩෝසරය තුලට විසි කළේය. අත් බෝම්බ විසින් බුල්ඩෝසරය ක්‍රියා විරහිත කළ අතර, පිපිරීම් කිහිපයකට හසුවූ ලාන්ස් කෝප්‍රල් කුලරත්න මරණයට පත් විය.

ඒත් සමගම ශ්‍රී ලංකානු සිවිල් යුද්ධයේ දරුණුතම සටනක් නිමා විය. කෝප්‍රල් කුලරත්නගේ නිර්භීත ක්‍රියාව නිසා අලිමංකඩ කඳවුර සතුරන්ට යටත්වීම වැලකුනි.

මෙම පරාර්ථකාමි නිර්භීත ක්‍රියාව වෙනුවෙන් ඔහුව මරණයෙන් පසු කෝප්‍රල් තනතුරට උසස් කරන ලදි. එමෙන්ම 1991 ඔක්තෝබර් 10 වැනිදා කෝප්‍රල් කුලරත්නට ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවේ ඉහළම පදක්කම වන පරම වීර විභූෂනය පිරිනමන ලදි. එම තනතුරින් පිදුම් ලැබූ පළමු පුද්ගලයා කෝප්‍රල් කුලරත්න විය.

පසුව ඔහු හසලක වීරයා යන නමින් හඳුවන ලදි.

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳුම් 
*  Sri Lanka Army
*   Ministry of Defence : Sri Lanka
* Media Center for National Security : Sri Lanka 
* SPUR 
* හසලක_ගාමිණී_කුලරත්නගේ සැබෑ කතාව (ELAKIRI.COM)

* No one told him - he knew what had to be done: *Sunday Times Article* 
* Sri Lankan Army Website Article 
* Created by using Blogspot Article that released under the GNU Free Documentation License
* Army, Sri Lanka. (1st Edition - October 1999). *"50 YEARS ON" - 1949-1999*, Sri Lanka Army. ISBN 995-8089-02-8

ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා

ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
අභිධම්ම පිටකය

මාතෘ දිව්‍ය රාජයා උදෙසා බුදුන් වහන්සේ කල  දේශනය.

එකම සිද්ධාන්තයක් හෝ විෂයයක් පිළිබඳව දිග්-දර්ශණ ආදී බොහෝ ප්‍රභේද කර දැක්වීම සහ නිර්වාණය දෙසට යොමුවූ ධර්මය ප්‍රතිපාදනය කිරිම නිසා මෙම පිටකය අභිධම්ම ලෙස නම් කරයි.

සූත්‍ර පිටකයේ විස්තර කර ඇති සිද්ධාන්ත හා විෂයයන් පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම් සිදු කිරීම සහ සහ ඒවා පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය දෘෂ්ටියකින් යුතුව විවේචනයන් ඉදිරිපත් කිරීම ආදිය ප්‍රධාන වශයෙන් අභිධම්ම පිටකයෙන් සිදු කෙරේ. අභිධම්ම පිටකයට පරමත්ථ දේසනා‍ යැයි ද කියනු ලැබේ. මෙහි ග්‍රන්ථ 7ක් ඇතුලත් වේ.

1. ධම්මසංගණිප්පකරණය
2. විභංගප්පකරණය
3. කථාවත්ථුප්පකරණය
4. පුද්ගලපඤ්ඤත්තිප්පකරණය
5. ධාතුකථාප්පකරණය
6. යමකප්පකරම්ණය
7. පට්ඨානප්පකරණය

## භාහිර සබැඳි 

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිපිටකය
සූත්‍ර පිටකය

**සූත්‍ර පිටකය** ත්‍රිපිටකයේ කොටසකි. සූත්‍ර පිටකයේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ ධර්මය පිළිබඳ ප්‍රතිපාදනයයි. බුදු රජාණන් වහන්සේ නොයෙක් විට කරන ලද දේශණා මෙහි ඇතුළත් වේ. පොදු ජනයාට අවබෝධ වන ලෙස සාමාන්‍ය කතා ව්‍යවහාරයෙන් ඔබ්බට නොගොස් දෙසු අවවාදාන්විත සූත්‍ර, උපමා කතා ගාථා ආදී වූ උපදේශයන් අඩංගු වන්නේද සුත්‍ර පිටකයේය. සාමාන්‍ය කතා ව්‍යවහාරයෙන් පවත්වන ලද හෙයින් මෙයට වෝහාර දේසනා යැයිද කියනු ලැබේ.

## මුල් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ
මූලික වශයෙන් බුද්ධ භාෂිත අඩංගුවන කොටස් මුල් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ නමින් හැඳින්වේ. මෙම කොටස් ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාවේදීම සම්පිණ්ඩනය කල බවට සැලකේ.
### දීඝ නිකාය
මූලික කොටස් 3ක් යටතේ මෙහි සූත්‍ර 34ක් ඇතුළත් වේ. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමකාලීන දාර්ශනිකයන්ගේ මත පිළිබඳ විස්තර අඩංගු වන්නේද ‍ දීඝ නිකායේය.

### මජ්ඣිම නිකාය
මෙහි මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ සූත්‍ර 152ක් ඇත. කර්මය, ධ්‍යාන, සමාධි, ආත්මවාදයේ දෝෂ සහ නිර්වාණය ආදිය පිළිබඳ විස්තර මෙම සූත්‍ර වල අඩංගුය.පණ්ණාසක වශයෙන් 3 කි.

### සංයුක්ත නිකාය
මෙම සංයුත්තනිකාය තුළ කොටස් පහකි. මෙහුදි බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් බ්‍රාහ්මණ , ගෘහපති, දේවතා ආදී පුද්ගලයන්ගෙගප්‍රශ්න විසඳු ආකාරය දැක්වේ. අට්ඨකතාචාර්‍ය බුද්ධදත්ත හිමිට අනුව නම් මෙම සංයුත්තනිකායෙහි සූත්‍ර 7762 කි. නමුත් බුද්ධ ජයන්ති ත්‍රිපිටකයෙ සූත්‍ර පිටකයෙ එන සංයුත්තනිකාය තුළ එතරම් සූත්‍ර අපට හමු නොවේ. මෙහි සූත්‍ර දේශනා ගද්‍ය පද්‍ය ලෙසින් අපට අධ්‍යනයේදි හමු වේ. ධාතු, ඛන්ධ , ධ්‍යාන, මාර්ගඵල, සතිපට්ඨාන, බොජ්ඣංග ලෙස බොහෝ ධර්ම කරුණු ඇතුළත් වේ.

### අංගුත්තර නිකාය
මෙය නිපාත 11 කට බෙදා ඇත.බුද්ධ දේශනාව තුළ අන්තර්ගත කරුණු අංගයෙන් අංගයට  කරුණු ඇතුලත්කොට ඇති හෙයින් අංග+උත්තර > අංගුත්තර යන නාමය යෙදීම සිදුකොට ඇත.කරුණු එකක් පමණක් ඇතුලත් සූත්‍ර ඒකක නිපාතයටත් ,කරුණු 2 ක් අන්තර්ගත සූත්‍ර දුක නිපාතයටත් වශයෙන් කරුණු 11ක් අන්තර්ගත සූත්‍ර ඒකාදස නිපාතයටත් අන්තර්ගත කොට ඇත.නිපාත වශයෙන් 11 ක් වුවද සූත්‍ර වශයෙන් 9557ක් අංගුත්තර නිකායේ විද්‍යමාන වෙයි.

## පශ්චාත් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ
### ඛුද්දක නිකාය
සමහර සම්ප්‍රදායන්ගේ පමණක් ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අතුලත්කොට ඇති පශ්චාත් සූත්‍ර ග්‍රන්ථ කොටසකි. මෙම නිකායට ‍ග්‍රන්ථ 15 ක් අයත් වේ.
ග්‍රන්ථ 15 නම්:

1:ඛුද්දක පාඨ 
2:ධම්ම පද
3:උදාන
4:ඉති උත්තක
5:සුත්ත නිපාත
6:විමාන වත්ථු
7:පේත වත්ථු
8:ථේර ගාථා
9:ථේරී ගාථා
10:ජාතක
11:නිද්දෙස
12:පටිසම්භිදා
13:අපදාන
14:බුද්ධ වංශ
15:චරියා පිටක

## භාහිර සබැඳි 
* 
* 
* 


ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිපිටකය