open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සරච්චන්ද්‍ර එළිමහන් රංග පීඨය

**සරච්චන්ද්‍ර එළිමහන් රංග පීඨය** හෙවත් **වළ** යනු පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය තුල පිහිටා ඇති රඟහළකි.  

## ආශ්‍රිත
* එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර
* පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය තුල පිහිටා ඇති මෙම එලිමහන් රංග පීඨය ඉහළ සිට පහළ රඟ දක්වන නාට්‍ය ආදිය බලා රස විදිය හැකි ස්ථානයයකි,

## මුලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය
මිනිසා සහ ජෛවගෝල වැඩසටහන

යුනෙස්කෝ සංවිධානය විසින් සිදුකරණ නවීන විද්‍යාත්මක අන්තර් ආණ‍්ඩු  වැඩසටහනකි. ක්‍රි.ව. 1971දී ආරම්භ කර ඇත.

## ජෙෙවගෝල රක්‍ෂිත
නිල්ගිරි ජෛවගෝල රක්ෂිතය

**නිල්ගිරි ජෛවගෝල රක්ෂිතය ** යනු දකුණු ඉන්දියාවේ බටහිර ඝාට්ස් හී නිල්ගිරි කඳු පන්තිය ආශ්‍රිතව පිහිටි අන්තර්ජාතික ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් වේ. මෙම රක්ෂිතය 2012 වර්ෂයේදී යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබේ. මදුමලෙයි, මුකුර්ති, වයනාද් සහ බන්ඩිපුර් යන ජාතික උද්‍යානද මෙම රක්ෂිතයට ඇතුලත්ය.

මිනිසා සහ ජෛවගෝල වැඩසටහන යටතේ යුනෙස්කෝව විසින් වර්ග කිලෝමීටර 5000ක් පමණ වූ නිල්ගිරි කඳු පන්තියට අයත් මනස්කාන්ත පරිසර පද්ධතිය හා එහි අවට පරිසරය, 1986 වර්ෂයේ සැප්තැම්බරයේදී, ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් ලෙස නම් කරන ලදී. නිල්ගිරි ජෛවගෝල රක්ෂිතය ඉන්දියාවේ ප්‍රථම ජෛවගෝල රක්ෂිතය හා ශාක සහ සත්ව සංහතිය අතින් පොහොසත් ප්‍රමුඛතම පාරිසරික උරුමයක් ලෙස සැළකේ. 

## පිහිටීම
මෙම රක්ෂිතය වර්ග කිලෝමීටර 5,520ක පමණ භූමි වපසරියකින් සමන්විත වන අතර, රක්ෂිතයේ පැතිරීම තමිල් නාඩුව (2537.6&nbsp;km²), කර්ණාටක (1527.4&nbsp;km²) හා කේරල (1455.4&nbsp;km²) යන ප්‍රාන්ත දක්වාද විහිදී පවතී. නිල්ගිරි සානුව සම්පූර්ණ වශයෙන් ආවරණය කරන රක්ෂිතය උතුරු අක්ෂාංශ 10°50′ - 12°16′ අතර හා නැගෙනහිර දේෂාංශ 76°00′ - 77°15′ අතර පිහිටා තිබේ.

රක්ෂිතය ඝාට්ස් බටහිර බෑවුම්හී නිවර්තන හා උපනිවර්තන තෙත් වනාන්තර වල සිට නැගෙනහිර බෑවුම්හී නිවර්තන හා උපනිවර්තන වියලි වනාන්තර තෙක් පැතිර පවතී. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිමි 500 ත් 7000 අතර විචලනය වේ. නිරිතදිග ඝාට්ස් තෙත් පතනශිලී වනාන්තරය,  නිරිතදිග ඝාට්ස් කඳුකර වැසි වනාන්තරය හා දකුණු ඩෙකෑන්සානු වියළි පතනශීළි වනාන්තරය යන ප්‍රධාන පරිසර කලාප තුනකින් මෙම රක්ෂිතය සමන්විත වේ.

## සත්ව හා ශාක සංහතිය
ක්ෂීරපායී විශේෂ 100 කට වැඩි ප්‍රමාණයක්, පක්ෂි විශේෂ 350 ක්, උරග විශේෂ 80 ක්, මතස්‍ය විශේෂ 39 ක්, උභය ජීවී විශේෂ 31 හා සමනල විශේෂ 316 ක් පමණ මෙහි සත්ව සංහතියට අයක් වේ.

ශාක විවිධත්වය අතින් නිල්ගිරි රක්ෂිතය ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතී. විශේෂ 3,300 ක පමණ සපුෂ්ප ශාක ප්‍රමාණයක් මෙහි දැකගත හැකිවන අතර ඉන් විශේෂ 132ක් මෙම රක්ෂිතයට පමණක් ආවේණික වේ. 80% ක පමණ සපුෂ්ප ශාක ප්‍රමාණයක් බටහිර ඝාට්ස් ප්‍රදේශයෙන් වාර්ථා වේ.

## උද්‍යාන
නිල්ගිරි රක්ෂිතයට අයත් උද්‍යාන කිහිපයකි.
* බන්ඩිපුර් ජාතික උද්‍යානය, කර්ණාටක
* මදුමලෙයි අභය භූමිය, තමිල් නාඩුව
* මුකුර්ති ජාතික උද්‍යානය, තමිල් නාඩුව
* සත්‍යමංගලම් අභය භූමිය, තමිල් නාඩුව
* නගාර්හෝල් ජාතික උද්‍යානය, කර්ණාටක
* සයිලන්ට් වැලී ජාතික උද්‍යානය, කේරල
* වයනාද් අභය භූමිය, කේරල

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ප්‍රවර්ගය:ලෝක උරුම
ප්‍රවර්ගය:ලෝක උරුම අඩවි
ප්‍රවර්ගය:වනාන්තර
E319

ඇරෝමැටිික කාබනික සංයෝගයකි. ප්‍රබල ප්‍රතිඔක්සිකාරකයකි.

## යොදාගැනීම්
### ආහාර
ප්‍රතිඔක්සිකාරකයක් වන මෙය ආහාරයට ගන්නා එලවළු තෙල් සහ සත්ත‍ තෙල් වල ආහාර සංරක්‍ෂකයක් ලෙස යොදාගැනේ. මෙම සංයෝලය මගින් ආහාරයක රසයට හෝ සුවඳට බලපෑමක් එල්ල නොවේ.
### කාර්මික
## සුරක්‍ෂිතබව සහ රෙගුලාසි
පෘථිවියේ ජෛවගෝල රක්‍ෂිත ජාලය

*1 Includes the **Intercontinental Biosphere Reserve of the Mediterranean**, shared between Morocco and Spain*
** Source - UNESCO, 2012*
රතු මුහුද

**රතු මුහුද**, අප්‍රිකා හා ආසියා මහාද්වීප අතර පිහිටි මුහුදු ප්‍රදේශයකි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:රතු මුහුද
සූවස් ඇළ අධිකාරිය

**සූවස් ඇළ අධිකාරිය** (), සූවස් ඇළ මෙහෙයුම් හා නඩත්තු කටයුතු පවත්වාගෙන යන රජයට අයත් අධිකාරියකි.

## මුලාශ්‍ර
උතුරු සයිප්‍රසය

**උතුරු සයිප්‍රසය** (), නිල වශයෙන් **උතුරු සයිප්‍රසයේ තුර්කි ජනරජය** (**TRNC**; ) ලෙස හැඳින්වෙන්නේ සයිප්‍රස දිවයිනේ ඊසාන දිග කොටසේ පිහිටි ස්වයං ප්‍රකාශිත රාජ්‍යයක් වේ. එය පිළිගනු ලබන්නේ තුර්කිය විසින් පමණි. උතුරු සයිප්‍රසය, සයිප්‍රස් ජනරජයේ කොටසක් විය යුතු බවට අන්තර්ජාතික ප්‍රජාව විසින් සළකනු ලබයි.

උතුරු සයිප්‍රසය ඊසානදිගින් කර්පාස් අර්ධද්වීපයේ කෙළවරේ සිට මොර්ෆියු බොක්ක, කොර්මකයිටිස් තුඩුව සහ බටහිරින් කොකිනාව තෙක් විහිදී පවතී. එහි වඩාත් දකුණින්ම පිහිටා ඇත්තේ ලොව්රව්ජිනා ගම්මානය යි. එක්සත් ජාතීන්ගේ පාලනය යටතේ පවතින ප්‍රේරක කලාපයක් උතුරු සයිප්‍රසය හා සයිප්‍රස දිවයිනේ ඉතිරි ප්‍රදේශය අතරමැදින් විහිදී පවතින අතර එමගින් දිවයිනේ විශාලතම නගරය වන නිකොසියාව බෙදීමකට ලක් කරයි. රාජ්‍යයන් දෙකෙහිම අගනගරය වන්නේ නිකොසියාව යි. 

දිවයින, ග්‍රීසිය වෙතට අත්පත් කරගැනීමේ වෑයමක් ලෙස 1974 දී සිදු වූ කුමන්ත්‍රණයක්, සයිප්‍රසය වෙත තුර්කි ආක්‍රමණයක් සිදු වීමට මග පාදන ලදී. මේ නිසා බොහෝ ග්‍රීක-සයිප්‍රස වැසියන් උතුරින් නෙරපාහැරීම, දකුණින් තුර්කි-සයිප්‍රස වැසියන් සම්ප්‍රාප්ත වීම සහ 1983 දී උතුරෙහි ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ ඒකපාර්ශ්විකව ප්‍රකාශයට තුඩුදෙමින් දිවයින කොටස්වලට බෙදීයාම වැනි සිදුවීම් ප්‍රතිඵල විය. අන්තර්ජාතික පිළිගැනීම ඉතා මඳ බැවින් උතුරු සයිප්‍රසය ආර්ථික, දේශපාලනික සහ හමුදාමය සහාය සඳහා තුර්කිය මත විශාල වශයෙන් යැපේ.

සයිප්‍රස අර්බුදයට විසඳුමක් සෙවීමට දරණ ලද වෑයම් අසාර්ථක වී ඇත. තුර්කි හමුදාව උතුරු සයිප්‍රසය තුළ විශාල බලයක් හිමිකරගෙන සිටී. එහි පැවැත්ම TRNC රජය විසින් අනුමත කර සහයෝගය ලබාදෙන නමුත් සයිප්‍රස ජනරජය සහ අන්තර්ජාතික ප්‍රජාව විසින් එය බලෙන් අත්පත් කර ගැනීමක් ලෙස සළකනු ලබන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ යෝජනාවලීන් කිහිපයකදීම එහි පැවැත්ම හෙළාදකිනු ලැබ ඇත.

විවිධ ආභාෂයන්ගෙන් පෝෂණය වූ සංස්කෘතිකමය උරුමයක් සහ සේවා අංශයේ ආධිපත්‍යයට නතු වූ ආර්ථිකයක් සහිත උතුරු සයිප්‍රසය, අර්ධ-ජනාධිපති, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් වේ. 2000 සහ 2010 කාල වකවානු වලදී, 2000 කාලයේදී පැවතියාට වඩා තෙගුණයක ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදනයක් සමඟ ආර්ථිකය වර්ධනය වී ඇති නමුත් සයිප්‍රස් ජනරජය විසින් උතුරු සයිප්‍රසයේ වරායයන් නිළ වශයෙන් වසා දැමීම නිසා පැවැත්වෙන අන්තර්ජාතික සම්බාධකයක් මගින් එය රඳවාගෙන සිටිනු ලබයි. පැහැදිලිව වෙනස් දේශීය භාෂාවක් භාවිතයේ තිබුණ ද නිළ භාෂාව වන්නේ තුර්කි භාෂාවයි. ආගමික ආකල්ප, මධ්‍යස්ථ හා ලෞකික වන අතර ජනගහණයෙන් අති මහත් බහුතරය සුන්නි මුස්ලිම්වරුන් වෙයි.      
         
## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි
; නිළ
* උතුරු සයිප්‍රස තුර්කි ජනරජයේ රිපබ්ලිකන් සභාව (පාර්ලිමේන්තුව)
* ජනාධිපති, උතුරු සයිප්‍රසයේ තුර්කි ජනරජය
* අන්කාරා හි ටී.ආර්.එන්.සී තානාපති කාර්යාලය 
* ටී.ආර්.එන්.සී මහ බැංකුව

; වෙනත්
* සම්බාධක!, උතුරු සයිප්‍රසයේ ජනගහනය මත පනවා ඇති සමස්ත ආර්ථික සම්බාධක වලට එරෙහිව ලාභ නොලබන සංගමයේ ව්‍යාපෘති අඩවිය.
* ATCA පුවත්, විදේශ රටවල තුර්කි සයිප්රසයේ සංගමය 
* උතුරු සයිප්‍රසයේ මුල් පිටුව
* "ඉස්ලාමීය සම්මේලන පාර්ලිමේන්තු ටී.ආර්.එන්.සී 'සයිප්රස් තුර්කි රාජ්‍ය'" ජේ.ඩබ්ලිව්.ටී 
* සයිප්‍රසයේ යුරෝපීය විසඳුම සඳහා ජාත්‍යාන්තර විශේෂඥ කමිටුවේ අඩවිය
* සයිප්‍රසයේ එක්සත් රාජධානි පාර්ලිමේන්තු කණ්ඩායමේ අඩවිය 
* බී.බී.සී විසින් නිකුත් කළ සයිප්‍රස් කාල රේඛාව
* තුර්කි ඇමරිකානු සමිති සභාව
* ඕස්ට්‍රේලියාවේ තුර්කි සයිප්‍රසය - ඓතිහාසික පොත් 
* සයිප්‍රස් තුර්කි ප්‍රජාව සදහා යුරෝපා සංගමය කාර්ය බලකාය

ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියාව
මා සහ ෂි හමුව 2015

**2015 මා–ෂි හමුව** යනු,  මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ (චීමස) නායකයා වන ෂි ජිංපියුං සහ චීන සමූහාණ්ඩුවේ (චීස)  නායකයා වන මා යිං-ජු අතර සිදුවූ හමුවකි. මෙම හමුව පිළිබඳ විස්තර,  *ලිබර්ටි ටයිම්ස්* නම්වූ  තායිවාන පුවත්පත විසින්  2015 නොවැම්බර් 3 දිනදී හෙළිදරව් කරන ලද අතර  ඉදිරි දින කිහිපය ඇතුලතදී නිල වශයෙන් සහතික කරන ලදි. සිංගප්පූරුවෙහි ෂැංග්රී-ලා හෝටලයේදී නොවැම්බර් 7 දිනදී සිදුවූ මෙම හමුව, 1949 වසරෙහිදී සිදුවූ චීන සිවිල් යුද්ධයෙන් (චීන කොමියුනිස්ට් විප්ලවයෙන්) පසුව,  චීන සමූහාණ්ඩුවේ සහ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ (ප්‍රධාන භූමි චීනය) නායකයන් අතර සිදුවූ පළමු හමුවයි.

## පසුබිම
මා යිං-ජු ගේ පරිපාලනය විසින්, ඔහු සහ ෂි ජිංපියුං අතර හමුවක් පැවතිය යුතු බවට විටින් විට යෝජනා කරන ලද්දේ, 2012 නොවැම්බර් මාසයේදී චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙහි මහා ලේකම් ලෙසින් ෂි ගේ තේරීපත්වීමෙන් අනතුරුවය. මුල් වශයෙන්, ෂියා විසින් යෝජනා කරන ලද්දේ, මෙම හමුව සිදුවිය යුත්තේ  පිලිපීනයෙහි මැනිලා නගරයෙහිදී, ඇපෙක් පිලිපීනය 2015 අතරතුරදී බවයි. කෙසේවෙතත්, මෙම නිර්දේශය නුසුදුසු බව චං ගේ අදහස විය. පසුව, ෂියා යෝජනා කර සිටියේ, බ්‍රිතාන්‍ය හොංකොං හිදී ඇතිවූ ඊනියා 1992 සම්මුතියෙන් වසරකට පසුව,  පළමු අන්තර්-සමුද්‍රසන්ධි කතිකාවන් ඇතිවූ,  1993 අප්‍රේල් 27–29 අතරතුර වං-කූ සමුළුව පැවැති සිංගප්පූරුවෙහිදීම  මෙම හමුව  සිදු විය යුතු බවයි.

## සූදානම
[thumb|සිංගප්පූරුවට පිටත්වීමට පෙර, තායිවානයෙහි [ජනාධිපතිමය කාර්යාල ගොඩනැගිල්ල, තායිවානය|ජනාධිපතිමය කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලෙහිදී ජනාධිපති මා යිං-ජු විසින් පැවැත්වූ මාධ්‍ය සාකච්ඡාව.]]

රජයන් දෙක අතර පවතින දේශපාලන මතභේදය නිසා, චීන සමූහාණ්ඩුවේ නායකයා සහ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවේ නායකයා () වෙනුවෙන්, නිලධාරින් දෙදෙනම එකඟවූයේ, එකිනෙකා අමතන විට "මහතා" () යන්න භාවිතා කිරීමට සහ එම දෙදෙන මෙම හමුවට සහභාගි වන්නේ පිළිවෙලින් *තායිවානයේ නායකයා* සහ  *ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ චීනයේ නායකයා* ලෙසින් බවයි.

චීන සමූහාණ්ඩු ජනාධිපතිමය කාර්යාලය ප්‍රකාශ කර සිටියේ, මෙම රැස්වීමෙන් මා මහතා බලාපොරොත්තු වන්නේ  "සාමය ශක්තිමත් කර ගනිමින් යථා තත්ත්වය පවත්වාගෙන යෑම" බවයි. ජනාධිපති මා සහ,  ජනාධිපතිමය කාර්යාල මහලේකම් සෙං යුං-චුවාං සහ නියෝජ්‍ය මහලේකම් ෂියාඕ ෂු-සෙං (), ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩල මහාලේකම් කාඕ හුවා-චූ සහ උපදේශක චියු කුං-ෂුවාං, ප්‍රධාන භූමි කටයුතු මණ්ඩල අමාත්‍ය ඇන්ඩෲ ෂියා  සහ නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය වූ මෙයි-හුං යන නිලධාරින්ගෙන් සමන්විතවූ ඔහුගේ ඉහළ උපදේශකයෝ ඔහු සමග මෙම හමුවට සහභාගි වූහ.

ලොව පුරා වාර්තාකරුවෝ, නොවැම්බර් 5 දින වන විට, ඔවුන්ගේ උපකරණ,  ෂැංග්රී-ලා හෝටලයේ සවි කිරීම ඇරඹූහ. හමුවෙහි ප්‍රධාන රැස්වීම් ස්ථානය වූ, ෂැංග්රී-ලා උත්සව ශාලාවට මාධ්‍ය ප්‍රවේශය, හෝටල කාර්යමණ්ඩලය විසින් සීමා කොට තිබුණි. ආරක්ෂක හේතූන් නිසා, හමුව සඳහා මාධ්‍ය සහභාගිත්වය පුද්ගලයින් 400 බවට සීමා කොට තිබුණි. නොවැම්බර් 7 දින පෙ.ව. 2 සිට අමුත්තන් විසින් උත්සව ශාලාව වෙත ප්‍රවේශය වලක්වා තිබුණි.

## අමතර අවධානයට 
*දෙවන මා සහ ෂි හමුව, 2024

## ආශ්‍රිත
## බාහිර සබැඳි 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:අන්තර්-සමුද්‍රසන්ධි සබඳතා
ප්‍රවර්ගය:තායිවානය තුළ 2015 වසර
ප්‍රවර්ගය:චීනය තුළ 2015 වසර
ප්‍රවර්ගය:සිංගප්පූරුව තුළ 2015 වසර
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ප්‍රවර්ගය:චීනය
ප්‍රවර්ගය:තායිවානය
ග‍්ලූටතයෝන්

{{Chembox
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 443838068
| Reference=
| ImageFile=Glutathion.svg
| ImageSize= 200px
| ImageFile2=Glutathione-from-xtal-3D-balls.png
| ImageSize2= 200px
| IUPACName=(2*S*)-2-amino-4-{[(1*R*)-1-[(carboxymethyl)carbamoyl]-2-sulfanylethyl]carbamoyl}butanoic acid
| OtherNames=γ-L-Glutamyl-L-cysteinylglycine(2*S*)-2-Amino-5-[(2*R*)-1-(carboxymethylamino)-1-oxo- 3-sulfanylpropan-2-yl]amino]-5-oxopentanoic acid
|Section1=
|Section2=
|Section3=
}}
ග‍්ලූටතයෝන් යනු ශාකවල, සත්ත්‍වයින්ගේ, සහ දිලීරවලත් සමහර බැක්ටීරියා වලත් පවතින වැදගත් ප්‍රතිඔක්සිකාරකයකි.

ප්‍රවර්ගය:පෙප්ටයිඩ
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රතිඔක්සිකාරක
ද හින්දු

***ද හින්දු*** යනු ඉංග්‍රීසි-භාෂාවෙන් නිකුත් කරනු ලබන දිනපතා ඉන්දියානු පුවත්පතකි. 1878 වසරේ ආරම්භ කරනු ලැබූ එය 1889 වසරේදී දිනපතා මුද්‍රණය වන පුවත්පතක් බවට පත්විය. එහි ප්‍රධාන මූලස්ථානය චෙන්නායිහී පිහිටුවා තිබේ. 2013 දෙසැම්බර් වන විට පුවත්පත් මිලියන 1.39ක සාමාන්‍ය විකුණුම් ප්‍රමාණයක් හිමිකරගනිමින් ද හින්දු පුවත්පත ඉන්දියාවේ වැඩිම සංසරණයක් සහිත පුවත්පත් අතරින් දෙවන ස්ථානයට පත්විය. *ද හින්දු* පුවත්පතේ විශාලතම පුවත්පත් සංසරණ පදනම දකුණු ඉන්දියාව සතුවන අතර, කේරල සහ තමිල් නාඩු ප්‍රාන්තයන්හී වැඩිම ප්‍රමාණයක් කියවන ඉංග්‍රීසි පුවත්පතද ලෙසද මෙම පුවත්පත හැඳින්වේ.
සමාගම සතු සේවකයින් ප්‍රමාණය 1,600 ක් පමණ වන අතර එහි වාර්ෂික පිරිවැටුම 2010 වසරේදී ඩොලර් මිලියන 200 ක් පමණ විය. . ග්‍රාහක පිරිස හා දැන්වීම් ප්‍රචාරණය, ආයතනයේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග බවට පත්ව තිබේ.

1995 වසරේදී *ද හින්දු* පුවත්පත, අන්තර්ජාල පුවත් කලාපයක් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ ප්‍රථම ඉන්දියානු පුවත්පත බවටද පත්විය. 2014 ඔක්තෝම්බරය වන විට, පුවත්පත ප්‍රාන්ත අටක, ස්ථාන 18 කදී මුද්‍රණය කෙරිණ.  ඊට අමතරව ද හින්දු පුවත්පත වර්ථමානයේ ඉස්ලාමාබාද්, කොළඹ, ඩකා, කත්මණ්ඩු, බෙයිජිං, මොස්කව්, පැරිස්, ඩුබායි, වොෂින්ටන්, ඩී.සී., ලන්ඩන් හා අඩිස්අබාබා යන විදේශීය නගරයන්හී සිය ප්‍රාදේශීය කාර්යාල පිහිටුවා තිබේ.

## ඉතිහාසය
*ද හින්දු* පුවත්පත 1878 සැප්තැම්බර් 20වන දින මැඩ්‍රාස්හීදී, සතිපතා පුවත්පතක් ලෙස ආරම්භ කෙරුණි. පුවත්පතේ ප්‍රථම කලාපය පිටපත් 80 ක පමණ ප්‍රමාණයකින් සමන්විත සමන්විත වූ අතර, සුබ්‍රමනියා අයියාර් එහි පළමු සංස්කාරකවරයා විය. 1883 වර්ෂයේදී පුවත්පත සතියකට තෙවතාවක් ලෙසත් 1889 දී දිනපතා සවස් පුවත්පතක් ලෙසත් මුද්‍රණය කෙරිණි. එක් පත්‍රයක මිල ඇනා 4ක් විය. 

### අන්තර්ජාල කලාපය
*ද හින්දු* පුවත්පතේ පළමු අන්තර්ජාල කලාපය 1995 දී දියත් කරනු ලැබූ අතර වර්ෂ 14 කට පසුව 2009 අගෝස්තු 15 වන දිනදී පළමු වරට එය බීටා සංස්කරණයක් වශයෙන් හා 2010 ජුනි 24 වන දිනදී සම්පූර්ණ සජීවී වෙබ් අඩවියක් ලෙස දියත් කරන ලදී.

1965 වසරේදී ද ටයිම්ස් විසින් ද හින්දු පුවත්පත ලොව හොදම පුවත්පත් 10 අතුරින් එකක් ලෙස නම් කරන ලදී.

## මතබේදයට ලක්වීම්
*ද හින්දු* පුවත්පත ශ්‍රී ලංකා දමිළ ජනයාගේ අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධ කරුණු වලදී සිංහල පක්ෂාතීත්වයක් දක්වන බවට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. එසේම ශ්‍රී ලංකා දමිළ ජනයාට එරෙහිව ඉන්දියානු සාම සාධක හමුදාව විසින් සිදුකෙරූ අපරාධ හෙළිදරවු කිරීම හේතුවෙන් තමා හින්දු පුවත්පතින් නෙරපා දැමූ බවටද ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලන විචාරකයෙකු වූ ඩේවිඩ් ජෙයරාජ් විසින් වරෙක *ද හින්දු* පුවත්පතට චෝදනා එල්ල කරනු ලැබිණි.  කෙසේ නමුදු 2005 නොවැම්බරයේදී හින්දු පුවත්පතේ ප්‍රකාශක එන්. රාම් වෙත ශ්‍රී ලංකාව විසින් විදේශිකයෙකු වෙත පිරිනමන ඉහළම සිවිල් සම්මානය වූ "ශ්‍රී ලංකා රත්න" සම්මානය හිමි විය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ප්‍රවර්ගය:ආසියානු පුවත්පත් පිළිබඳ අංකුර ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ප්‍රවර්ගය:පුවත්පත්
මූකලන් තෙලිස්සා

මූකලන් තෙලිස්සා වදන සර්ප විශේෂ 2ක් සඳහා භාවිතා කෙරේ. අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න.
*  මූකලන් කුණකටුවා
*  පොළොං තෙලිස්සා හෙවත් කුණකටුවා
දෙපත් කළුවා

ශරීරය වැලි පැහැයට හුරු කහ පැහැයක් ගනී.දිග අඟල් 12ක් පමණ වේ.රාත්‍රී කාලයේදී ක්‍රියාශීලී වේ.දිවා කාලයේදී කොළ රොඩු, ලී කොටන්, ගල් හා බුරුල් වැලි පසේ ජීවත් වේ.ප්‍රධාන වශයෙන්ම වියළි කලාපයේ ව්‍යාප්ත වී සිටී.නමුත් තෙත් කලාපයේ මාතලේ හා බලංගොඩ ප්‍රදේශ වලදීද දැක ගත හැකිය. විදේශ වලින් වාර්තා වන මෙම වර්ගයේ සර්පයින් උග්‍ර විශ වන අතර ලංකාවේ සිටින දෙපත් කලුවා පිළිබද විශ තත්ත්වය විධිමත්ව පර්යේෂණය කර නැත. දෂ්ටන කිහිපයක් වාර්තා වී ඇති අතර ඒවා සුලු විශ ලෙස ලැයිස්තු ගත කර ඇත. මෙහි උප විශේෂයක් වන ලංකාවට ආවේණික බඩ රතු දෙපත් කලුවාද සුලු විශ ලෙස සලකයි. ප්‍රධාන වශයෙන් කුඩා සර්පයින් ආහාරයට ගනී.බිත්තර මගින් බෝ වීම සිදු වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි
* දෙපත් නයා

## මූලාශ්‍ර
දෙපත්නයා

වට උල්ලා ලෙස ද හදුන්වන දෙපත් නයා විෂ නැති සර්පයෙකි. බිය වූ විට වල්ගය නයෙකු පෙනය පුප්පන්නා සේ රග දැක්වීම විශේෂ චර්යා රටාවකි. 

## මූලාශ්‍ර
හීං එරමිණියා

## ආශ්‍රිත ලිපි
* මහ එරමිණියා

ප්‍රවර්ගය:එරමිණියා ගණය
තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය

**තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය** යනු දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ වූ දිස්ත්‍රික්ක 32 අතුරින් එක් දිස්ත්‍රික්කයකි. එහි මූලස්ථාන නගරය තන්ජාවූර් වේ. 2011 වර්ෂය වන විට දිස්ත්‍රික්කයේ ජනගහනය 2,405,890 ක් පමණ විය.

## භූගෝලීය පිහිටුම
තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය මධ්‍යම තමිල්නාඩුව තුල භූගෝලීය වශයෙන්  යන ඛණ්ඩාංකයන්හී පිහිටා තිබේ. දිස්ත්‍රික්කය ඊසාන දිගින් නාගපට්ටිනම් දිස්ත්‍රික්කයටත්, නැගෙනහිර දිගින් තිරුවරූර් දිස්ත්‍රික්කයටත්, දකුණු දිගින් බෙංගාල බොක්කේ පෝක් සමුද්‍ර සන්ධියටත්, බටහිරින් පුඩුකෝට්ටේ දිස්ත්‍රික්කයටත්, මායිම්ව පවතී.

## ජනගහනය
2011 ජන සංගණනයට අනූව, තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කයේ සමස්ථ ජනගහනය 2,405,890 පමණ වන අතර ස්ත්‍රී පුරුෂ අනුපාතය, ස්ත්‍රීන් 1,035කට පුරුෂයෝ 1,000 ක් ලෙස සටහන් විය. වයස අවුරුදු හයට වඩා අඩු ජනගහනය 238,598 ක් පමණ වූ අතර ඉන් 121,949 ක ප්‍රමාණයක් පිරිමි දරුවන් හා 116,649 ක ප්‍රමාණයක් ගැහැණු දරුවන් විය. දිස්ත්‍රික්කයේ සාමාන්‍ය ලිවීමේ හා කියවීමේ හැකියා ප්‍රතිශතය 74.44%, වන අතර එය සමස්ථ රටේ ප්‍රතිශකය වූ 72.99% සමග සසඳන විට ප්‍රමාණාත්මකව ඉහල අගයක පවතී.

## ආර්ථිකය
### කෘෂිකර්මාන්තය
තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය කාවේරි ඩෙල්ටා කලාපය ආශ්‍රිතව පිහිටා තිබීම හේතුවෙන් ප්‍රාන්තයේ සාරවත් භූමි ප්‍රමාණයක් හිමි පෙදෙසක් බවට පත්ව තිබේ. එසේම තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ ප්‍රධානතම වී නිෂ්පාදන කලාපය වීම හේතුවෙන්, මෙම දිස්ත්‍රික්කය, තමිල්නාඩුවේ සහල් බඳුන ලෙස හැඳින්වෙයි. කාවේරි ගංගාව හා එහි අතු ගංගා මගින් දිස්ත්‍රික්කයේ ජල අවශ්‍යතා පිරිමසනු ලැබේ. වී වගාවට අමතරව, ගොවියන් විසින් අනෙකුත් බෝග වශයෙන් පොල් සහ උක් වගා කරනු ලබයි. මූලික වශයෙන් කෘෂිකර්මය මත පදනම් වූ ආර්ථිකයක් පැවතීම හේතුවෙන්, දිස්ත්‍රික්කයේ කර්මාන්තමය වර්ධනය කෘෂි-පදනමකට සීමා වී තිබේ. තෙල් සහ සහල් ඇඹරුම්හල් විශාල සංඛ්‍යාවක් දිස්ත්‍රික්කය පුරා දැකගත හැකිවේ.

## සංචාරක ආකර්ෂණ
වසර දහසකට වඩා පැරණි යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කොට තිබෙන, පළමුවන රාජ රාජ චෝල විසින් ලදිකරන ලද තන්ජාවූර් පිහිටි පෙරවුඩේයාර් කෝවිල (බ්‍රිහදීශ්වරර් කෝවිල) සහ දෙවන රාජ රාජ චෝල විසින් 12 වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද කුම්බකෝනම් වලට ආසන්න දරසුරාම් නගරයේ පිහිටි ලෝක උරුමයක් වූ අයිරවතේශ්වර කෝවිලද, තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධානතම සංචාරක ආකර්ෂණය සහිත ස්ථාන ලෙස සැළකේ.

## මේවාද බලන්න 
* තන්ජාවූර්
* චෝල නාඩු

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි
* තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්ට් ඩිවලොප්මන්ට් ඔතෝරිටි 

ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
මුගටි ගණය

***Herpestes*** is a genus of the මුගටි කුලයේ (Herpestidae). It is the type genus of the family. It contains the following ten species, with a number of subspecies, and one extinct species:

* Short-tailed mongoose, *Herpestes brachyurus*
** *H. b. brachyurus*
** *H. b. hosei* 
** *H. b. javanensis*
** *H. b. palawanus*
** *H. b. parvus*
** *H. b. sumatrius*
* අළු මුගටියා, *Herpestes edwardsi*
** *H. e. edwardsi*
** *H. e. ferrugineus*
** *H. e. lanka*
** *H. e. montanus*
** *H. e. nyula*
* බොර මුගටියා, *Herpestes fuscus*
** *H. f. fuscus*
** *H. f. flavidens*
** *H. f. maccarthiae*
** *H. f. rubidior*
** *H. f. siccatus*
* Egyptian mongoose, *Herpestes ichneumon*
** *H. i. ichneumon*
** *H. i. angolensis*
** *H. i. cafra*
** *H. i. centralis*
** *H. i. funestus*
** *H. i. mababiensis*
** *H. i. numidicus*
** *H. i. parvidens*
** *H. i. sabiensis*
** *H. i. sangronizi*
** *H. i. widdringtonii*
* Small Asian mongoose, *Herpestes javanicus*
** *H. j. javanicus*
** *H. j. auropunctatus*
** *H. j. exilis*
** *H. j. orientalis*
** *H. j. pallipes*
** *H. j. palustris* (Bengal mongoose)
** *H. j. peninsulae*
** *H. j. perakensis*
** *H. j. rafflesii*
** *H. j. rubrifrons*
** *H. j. siamensis*
** *H. j. tjerapai*
* Long-nosed mongoose *Herpestes naso*
* Collared mongoose, *Herpestes semitorquatus*
** *H. semitorquatus semitorquatus*
** *H. s. uniformis*
* හෝතම්බුවා, *Herpestes smithii*
** *H. smithii smithii*
** *H. s. thysanurus*
** *H. s. zeylanius*
* Crab-eating mongoose, *Herpestes urva*
** *H. u. urva*
** *H. u. annamensis*
** *H. u. formosanus*
** *H. u. sinensis*
* මහ මුගටියා, *Herpestes vitticollis*
** *H. v. vitticollis*
** *H. v. inornatus*
* † *Herpestes lemanensis* (†=extinct)

## මූලාශ්‍ර
කොළඹ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ ආරක්‍ෂිත පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුව

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කොටහේන ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුර

**කොටහේන ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුරකොටහේන ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුර** (), ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ ප්‍රදේශයේ පිහිටි දෙව්මැදුරකි.

වර්තමානයේ කොලඹ පුරවරයේ දක්නට ලැබෙන විශාලතම දෙව්මැදුර මෙය වේ.1760 වර්ෂයේ මෙය ආරම්භ කරන විට පෝල්අතු සෙවිලි කරන ලද මඩුවකි. අද අපට දක්නට ලැබෙන ආකාරයෙන් වෙනස් වන්නට පටන්ගෙන ඇත්තේ 1937 වර්ෂයේ සිටය. පැරණි රෝම වාස්තු විද්‍යා ලක්ෂණ වලින් හෙබි මෙම පුජනිය භුමිය කතෝලික බැති මතුන්ගේ ආශීර්වාද භූමියයි. මෙම දෙවු මැදුරට අනුබද්ධිතව ඉදිකරන ලද කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලයත්, බම්බලපිටියේ යහපත් එඩේරා කන්‍යාරාමයත් අද කොලඹ පිහිටි ප්‍රධාන පාසැල් දෙකක් බවට පත්ව ඇත.

## ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය 
කන්‍යාවක් සහ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගික ශාන්ත ලුසීගේ නමින් නම් කර කැප කර ඇති මෙම ආසන දෙව්මැදුර ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම සහ විශාලතම ආසන දෙව්මැදුර ලෙස සැලකේ. මුහුණත දැවැන්ත අයන කුලුනු මත රැඳෙන අතර ප්‍රතිමා හතකින් සරසා ඇත.

## කොටහේනේ අප ස්වාමිදූ
1938 දී මැඩෝනා සහ ජේසු බිලිඳාගේ ප්‍රතිමාවක් දේවස්ථානයට ගෙනැවිත් ‘කොටහේන අප ස්වාමිදූ’ යනුවෙන් නම් කරන ලදී. මෙම ප්‍රතිමාව සෑම වසරකම මැයි මාසයේ දී පෙරහැරකින් කොටහේන වීදි පුරා ගෙන යනු ලැබේ.

## ආශ්‍රිත 
* කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලය
* යහපත් එඬේරාගේ කන්‍යාරාමය, බම්බලපිටිය

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
සාන්ත පීතර බැසිලිකාව

**සාන්ත පීතර බැසිලිකාව** (), වතිකානුවේ පිහිටි දෙව්මැදුරකි.

## ආශ්‍රිත 
* වතිකානුව

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:වතිකානුවේ දෙව්මැදුරු
සාන්ත ඩෙනිස් බැසිලිකාව

**සාන්ත ඩෙනිස් බැසිලිකාව** () එසේත් නැතිනම් **සාන්ත ඩෙනිස්‌ දේවස්‌ථානය**, පැරිස් නුවර ආසන්නයේ ප්‍රංශයේ පිහිටි දෙව්මැදුරකි. 

## ආශ්‍රිත
* ප්‍රංශය

## මූලාශ්‍ර
බර්ජ් ඛලීෆා

**බර්ජ් ඛලීෆා** (, "ඛලීෆා ටවර්", උච්ඡාරණය  ), යනු එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ, ඩුබායි නගරයේ පිහිටි උස් ගොඩනැගිල්ලකි. එය විවෘත කිරීමට පෙර හඳුන්වනු ලැබූයේ **බර්ජ් ඩුබායි** ලෙසය. එය ලොව ඇති වඩාත් උසම කෘතීම ව්‍යුහයයි. එහි උස  වේ.

බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීම අරඹනු ලැබූයේ 2004 වසරේදීය. එහි බාහිර කොටස 2009 වන විට ඉදිකර අවසන් විය. එහි ප්‍රාථමික ව්‍යුහය සවිගැන්වූ කොන්ක්‍රීට් වලින් නිමවා ඇත. ඩුබායි නගරයේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියකට සමගාමීව මෙම ගොඩනැගිල්ල 2010 වසරේදී විවෘත කෙරිණි. මෙය නිර්මාණය කර ඇත්තේ මහා පරිමාණ මිශ්‍ර භාවිත සංවර්ධනයේ කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙසයි. බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීමට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ රජය තීරණය කර ඇත්තේ, එරට ඛනිජ තෙල් මූලික කරගත් ආර්ථිකයෙන් වෙනස් වී රටට ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීම ලබාගැනීමටයි. මෙම ගොඩනැගිල්ල එනමින් නම් කර ඇත්තේ අබුඩාබිහි පාලකයා සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජනාධිපති වන කලීෆා බින් සයෙද් අල් නහ්යාන් ට ගෞරව පිණිසය. මෙම ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීමේදී ගනු ලැබූ ණය පියවීම සඳහා එක්සත් අරාබි එමීර් රජය සහ අබුඩාබි නගරය විසින් ඩුබායි නගරයට මුදල් ලබාදෙන ලදී. බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල විසින්, එතෙක් ලොව විවිධ ගොඩනැගිලි මගින් තබා තිබූ 'ලොව උසම ගොඩනැගිලි' වාර්තා රැසක් බිඳහෙලනු ලැබීය.

බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල නිර්මාණය කරනු ලැබූයේ එවකට ස්කිඩ්මෝ, ඔවින්ග්ස් සහ මෙරිල් සමාගමේ (SOM) හිමිකරු ඒඩ්‍රියන් ස්මිත් විසිනි. ඇමරිකාවේ විලිස් ටවර් සහ නව ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ 1 WTC ගොඩනැගිල්ල යන සුප්‍රසිද්ධ ගොඩනැගිලිද නිර්මාණය කරනු ලැබූයේ මෙම සමගම විසිනි. හයිඩර් කන්සල්ටින් සමාගම ගොඩනැගිල්ලේ අධීක්ෂණ ඉංජිනේරු කාර්යය සිදුකළහ. NORR ගෘෘප් කන්සල්ටන්ට්ස් ඉන්ටනැෂනල් ලිමිටඩ් ආයතනය විසින් මෙහි ගෘහනිර්මානය අධීක්ෂණය කරන ලදී. මෙම ගොඩනැගිල්ලේ ගෘහනිර්මාණය ඉස්ලාමීය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සහ කලාපයේ සංස්කෘතික හා ඓතිහාසික සංකල්පයන් යොදා ගනිමින් සකසා ඇත. ගොඩනැගිල්ලේ ස්පිරුලාකාර ප්‍රාසාදශෘංගය මීට එක් උදාහරණයකි. ගොඩනැගිල්ලේ ඉංග්‍රීසි Y අකුරේ හැඩය ඇති සැලැස්ම වෙන්කර තිබෙන්නේ නිවාස සහ හෝටල් සඳහාය. ගොඩනැගිල්ල මධ්‍යයේ ඇති රුකුල් දෙනු ලැබූ හර ව්‍යුහ පද්ධතියක් විසින් ගොඩනැගිල්ලට ආධාරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. එමෙන්ම ගොඩනැගිල්ල වටකරමින් ඉදිකර ඇති ආරක්ෂක පටල පද්ධතියක් විසින් ඩුබායිහි ගිම්හාන උෂ්ණත්වය දරා සිටීමට ගොඩනැගිල්ලට සහය වෙයි. එක් කුටියක 12 - 14 අතර පිරිසක් රැගෙන යා හැකි සෝපාන පද්ධති 57ක් බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල තුල ඇත. භාණ්ඩ ප්‍රවාහන උත්තෝලක 8ක්ද ඊට අමතරව ඇත.

බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල සම්බන්ධයෙන් විචාරක අදහස් ධනාත්මක වේ. මෙම ගොඩනැගිලි නිර්මාණය වෙනුවෙන් සම්මාන රැසක්ද ඊට ලැබී ඇත. කෙසේවෙතත් ගොඩනැගිල්ල ඉදිකරන සමයේ එහි කම්කරුවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවූ ගැටළු ආන්දෝලනාත්මක වී ඇත. බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල ඉදිකළ බොහෝ කම්කරුවන් දකුණු සහ නැගෙනහිර ආසියානුවන් වූ අතර ඔවුන් අඩු වැටුප් ලැබූ බවත්, අඩු පහසුකම් සහිත නවාතැන්වල ජීවත් වූ බවත් වාර්තා වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
ෆින්එයාර්

**ෆින්එයාර්** (, ) යනු ෆින්ලන්තයේ ධජයදාරී මෙන්ම විශාලතම ගුවන්සේවාවයි. එහි මූලස්ථානය වන්ටා හි පිහිටා ඇති අතර ප්‍රධාන තොටුපළ හෙල්සින්කි-වන්ටා ගුවන්තොතොටුපළ යි. ෆින්එයාර් සහ එහි දුහිතෘ සමාගම්, ෆින්ලන්තයේ දේශීය හා ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන්වල ආධිපත්‍යය දරයි. එහි ප්‍රධාන කොටස් හිමිකරු වන්නේ 55.8% ක කොටස් හිමිකාරිත්වයක් දරණ ෆින්ලන්ත රජය යි. මෙම ගුවන්සේවාව මගින් 2014 දී ගුවන් මගීන් මිලියන 9.6ක්, යුරෝපා රටවල් 60ක සහ ආසියානු රටවල් 13ක ගමනාන්ත කරා කැඳවාගෙන යන ලදී. 2014 මාර්තු මාසය වනවිට එහි 5473 ක පිරිසක් සේවය කරන ලදි.

ෆින්එයාර්, අඛණ්ඩව පැවතීගෙන එන, ලොව පැරණිම ගුවන් සේවා අතර පස්වන ස්ථානය හිමිකර ගනී. 1963 සිට මාරාන්තික හෝ දරුණු පාඩු ගෙනදුන් අනතුරු සිදු වී නොමැති අතර ෆින්එයාර් ලෝකයේ සුරක්ෂිතම ගුවන් ලැයිස්තුවේ නිරතුරුවම වේ (2014 දී #3 ).         
 
## ආශ්‍රිත
ආසන දෙව්මැදුර

**ආසන දෙව්මැදුර** යනු රදගුරුවරයෙක්ගේ "*කැතීඩ්‍රාව*" () අඩංගු පල්ලියයි. මෙය රදගුරු පදවියක මධ්‍යම පල්ලිය ලෙස සේවය කරන අතර සම්මන්ත්‍රණය හෝ රදගුරු මණ්ඩලය තුළ වාර්ෂික සම්මන්ත්‍රණ පැවැත්වීමට භාවිතා කරයි. 

ආසන දෙව්මැදුරක කාර්යයන් මූර්තිමත් කරන පල්ලි ගොඩනැගිලි මුලින්ම දර්ශනය වූයේ 4 වන සියවසේදී ඉතාලිය, ගෝල්, ස්පාඤ්ඤය සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ ය. නමුත් බටහිර කතෝලික සභාව තුළ ආසන දෙව්මැදුරු 12 වන සියවස දක්වා විශ්වීය බවට පත් නොවීය. ඒ වන විට ඔවුන් මීසම් පල්ලි, ආරාම පල්ලි සහ රදගුරු නිවාස වලින් වෙනස් වූ වාස්තු විද්‍යාත්මක ආකෘති, ආයතනික ව්‍යුහයන් සහ නීතිමය අනන්‍යතා වර්ධනය කර ගෙන තිබුණි. ආසන දෙව්මැදුර පල්ලියට වඩා ධුරාවලියේ වැදගත් වන්නේ රදගුරුවරයා ඔහුගේ හෝ ඇයගේ පරිපාලන අධිකාරිය යටතේ ඇති ප්‍රදේශය පාලනය කරන්නේ ආසන දෙව්මැදුරෙන් වන බැවිනි.

රෙපරමාදු ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසුව, ස්කොට්ලන්තය, නෙදර්ලන්තය,ජර්මනියේ සමහර ප්‍රදේශ, ඇතැම් ස්විස් කැන්ටන් වැනි බටහිර යුරෝපයේ ප්‍රදේශ කිහිපයක ක්‍රිස්තියානි පල්ලි බිෂොප්වරුන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ ප්‍රෙස්බිටේරියන් දේශපාලනයක් අනුගමනය කළේය. මෙම ඉඩම්වල පැරණි දෙව්මැදුරේ ගොඩනැගිලි තවමත් සභා නමස්කාරය සඳහා භාවිතා වන අතර, ඒවා "ආසන දෙව්මැදුර" යන මාතෘකාව සහ අභිමානය රඳවාගෙන, ආසන දෙව්මැදුරේ කාර්යයන් පවත්වාගෙන යාම සහ සංවර්ධනය කිරීම කෙරෙන නමුත් ධූරාවලි ආධිපත්‍යයෙන් තොරය.

16 වන ශතවර්ෂයේ සිට, නමුත් විශේෂයෙන් 19 වන සියවසේ සිට, බටහිර යුරෝපයේ ආරම්භ වූ පල්ලි, ආසියාව, අප්‍රිකාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, ඕෂනියා සහ ඇමරිකාව යන රටවල විවිධ ආකාරයේ ආසන දෙව්මැදුරන් ආශ්‍රිත නව රදගුරු පදවි විශාල සංඛ්‍යාවක් ආරම්භ කිරීමට තුඩු දුන් මිෂනාරි ක්‍රියාකාරකම්වල ප්‍රබල වැඩසටහන් දියත් කර ඇත. මීට අමතරව, කතෝලික සභාව සහ ඕතඩොක්ස් සභාව යන දෙකම පෙර රෙපරමාදු දේශයන් තුළ ආගමට හැරවූවන් සහ සංක්‍රමණික සම-ආගමිකයින් සඳහා නව රදගුරු පදවි පිහිටුවා ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, විවිධ නිකායන් සහිත ආසන දෙව්මැදුර තුනකින් හෝ වැඩි ගණනක සේවය කරන එක් නගරයක කිතුනුවන් සොයා ගැනීම අසාමාන්‍ය දෙයක් නොවේ.

## මේවාද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ ආසන දෙව්මැදුරු ලැයිස්තුව
*ශ්‍රී ලංකාවේ කතෝලික පල්ලිය
*පල්ලියේ ඉතිහාසය

## මූලාශ්‍ර
ඉඩම (වේදිකා නාට්‍යය)

**ඉඩම**, ආර්. ආර්. සමරකෝන් ශිල්පියා විසින් නිර්මාණය කරනලද වේදිකා නාට්‍යයකි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවීණ මළල ක්‍රීඩා සංගමය

## ප්‍රවීණ මළල ක්‍රීඩා සංගමය 
## හැදින්වීම 
## ආරම්භය 
## ප්‍රථම නිළධාරී මණ්ඩලය
ගාමිණි විද්‍යාලය, තිබ්බොටුගොඩ

**තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණි විද්‍යාලය**, ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, තිබ්බොටුගොඩ ගණේමුල්ල නගරයේ සිට 278 ජා ඇල බස් මාර්ගයේ කිලෝ මීටර් එකහමාරක් පපමණ දුරකින් පිහිටා ඇති මිශ්‍ර කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයකි.
## පිහිටිම 
ගණේමුල්ල නගරයේ සිට 278 ජාඇල බස් මාර්ගයේ කිලෝ මිටර් එකහ මාරක් පමණ දුරකින් ගිබ්බොටුගොඩ ග්‍රාමය මධ්‍යෙය් මෙම පාසැල පිහිටා ඇත.
## අධ්‍යාපන පලාපය 
බස්නාහිර පලාතට අයත් ගම්පහ අධ්‍යාපන කලාපයේ ගම්පහ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයට අයත් මිශ්‍ර පාසැලක් වේ. 
## ඉතිහාසය
වසර සියයකට වඩා ඉපැරණි ප්‍රථමයෙන් තිබ්බොටුගොඩ ශාන්ත ඉසිදෝරු දේවස්ථානයට අයත්වු මෙම පාසැල එකළ හදුන්වනු ලැබුයේ තිබ්බොටුගොඩ රෝමානු කතෝලික විද්‍යාලය යන නමිනි.1960 දී රජයට පවරා ගන්නා ලද උපකෘත පාසැලකි. ගම් වැසියන් හත් අට දෙනකුගෙන් සුසැදි අතීත කුඩා පාසැල වර්ථමානය වන විට සිසුන් තුන්සිය පනස් දෙනකු පමන අකුරැ කියන පාසැලක් දක්වා වර්ධනය වි ඇත.
තිබ්බොටුගොඩ ග්‍රාමයේ කතෝලික හා බෙෘද්ධ දරැ දැරියන්ට අමතරව මිදෙල්ලවිට, කුඩාබොල්ලත, හොරගොල්ල දරු දැරියන්ටද අධ්‍යාපනය ලබා දිමට කටයුතු සලසා ඇත.

## ප්‍රධාන කරුණු
* මිශ්‍ර  පාසලකි 
*ශ්‍රේණිය 1 සිට 11  දක්වා (වයස 11-16) 
*අ.පො.ස(සා.පෙළ)  
*ගුරුභවතුන් 26 ක් පමණ 
*සිසුන් 350 ක් පමණ

## ගාමිණි විදුහල් ඡායාරෑප 

ගොනුව:Judeg2.JPG| ගාමාණි විද්‍යාලය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judeg3.JPG| ගාමිණි විද්‍යාලය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judeg4.JPG| ගාමිණි විද්‍යාලය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judeg5.JPG| ගාමිණි විද්‍යාලය තිබ්බොටුගොඩ 

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ආයතන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු
ප්‍රවර්ගය:පාසල් නාමාවලි - ශ්‍රී ලංකා
ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය

**ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගණේමුල්ල නගරයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ. 

## පිහිටීම
ගණේමුල්ල නගර මධ්‍යයේ ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය ආසන්නයෙන්ම ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා තිබේ. ගණේමුල්ල කමාණ්ඩෝ යුධ හමුදා කදවුරට ඇත්තේ කිලෝ මීටර් හතරක් වැනි කෙටි දුරකි. එසේම කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 13 ක් පමණ දුරකින් මෙම දුම්රිය ස්ථානය පිහිටයි. ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 13 වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 09.45 ක උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ.

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය පහල දුම්රිය මාර්ගයේ කොළඹ පැත්තට බුළුගහගොඩ දුම්රිය ස්ථානයටත් ඉහල දුම්රිය මාර්ගයේ පොල්ගහවෙල පැත්තට යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානයටත් අතර මැද පිහිටා ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානයකි.

## ඉතිහාසය 
බස්නාහිර පලාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රීක්කයට අයත් වන ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති ගණේමුල්ල නගරය ඉතිහාසය අතින් මෙන්ම භුගෝලිය සාධකයන් අතින්ද ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා ඇත. යාගොඩ සුගතානන්දාරාම රජ මහා විහාරය මෙම දුම්රිය ස්ඨානයට නිලෝ මීටර් 02.09 ක් වැනි ආසන්න දුරකින් පිහිටා ඇති අතර තිබ්බොටුගොඩ පුරාණ සුගතාරාම රජ මහා විහාරය කිලෝ මිටර් 02.9 ක් වැනි දුරකින්ද, කොස්සින්න රජ මහා විහාරය කිලෝමීටර් 03.6 කි න්ද පිහිටා ඇත. එසේම ශ්‍රී ගංකා යුධ හමුදාවට අයත් ක්මාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව කිලෝ මීටර් 4.9 ක් වැනි දුරකින් පිහිටා ඇත. එසේම ජනප්‍රීම පාසැලක් වන ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට ඇත්තේ මිටර් 800 ක් වැනි කෙටි දුරකි.
තවද දිනපතා රාජකාරින් සදහා කෙළඔට විශාල වශයෙක් ජනතාවක් දිනපතා මෙම දුම්රිය ස්ථානයෙන් ගමන් ගන්නා බැවින් ඉතාමත් කාර්ය බහුල දුම්රිය ස්ථානයක් වශයෙන් හදුන්වා දිය හැක.

## ජීවත් වන ජනතාව 
බොදු ජනතාවක් දිවි ගෙවන පරිසරයක් වශයෙන් සදහන් කළ හැකි වුවද සාමාන්‍ය වශයෙන් රෝමානු කතෝලික අයවලුන්ද දිවි ගෙවීම් කළද වෙනත් කිසිදු ජාතියකට අයත් අයවලුන් නොමැති ගැමි පරිසරයෙන් නගරයක් වශයෙන්  සදහන් කල හැක.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ දුම්රිය ස්ථාන
තිබ්බොටුගොඩ

බස්නාහිරපලාතේගණේමුල්ල නගරයට සැතපුම් භාගයක් පමණ ඉතා ආසන්නයේ පිහිටි එකම ගම් දනව්වක් ලෙස හොරගොල්ල හා තිබ්බොටුගොඩ යන ගම්මානයන් දෙක හැදින්විය හැකිය.
වර්ථමානයේ එම ගම්මානයන් දෙක වටා පිහිටි අනෙකුත් ගම්මානයන් වන්නේ පන්සලවත්ත, විලේගොඩ, පත්තිනිපිටිය සහ කුඩාබොල්ලත යන ගම්මානයන්ය. උරුවල් ඔය ගලා බසින්නේද මෙම ගම්මානය මැදිනි.

## එෙතිහාසික පසුබිම
මෙම ගම්මානයන්හි අතීතය අනූව පළමුවන රාජසිංහ රජ සමයේ  දිවයින ආක්‍රමණය කොට  සිටින ලද පෘකුග්‍රීසින් පලවා හැරීම සදහා යුධ සේනා මෙහෙයවද්දී මෙම පලාත් භාරව සිටි සකලකලා වල්ලභ නම් රාජ කුමාරයෙක් යටතේ ඩිංගිරි නම් රජ කුමාරයෙක් මේ ප්‍රදේශය භාරව කටයුතු කර ඇති බවත්, සතුරන් හා සටන් කිරිම පිනිස ආරක්ෂිත ස්ථානයක් වශයෙන් මෙහි පිහිටි කදු ගැටයක් භාවිතා කළ බවට මුඛ පරම්පාරානුගත වංශ කථාවල පැවසේ. ඒ සදහා ඇති කදිම උදාහරණය වන්නේ මෙතෙක් ඉතිරිව ඇති නමින් පමණ්ක් හදුන්වනු ලබන ඩිංගිරි කඩුව යන ඇල මාර්ගයයි.

## පුරාණ ශ්‍රී සුගතාරාම රජ මහා විහාරය 
## පත්තිනි පිටිය දේවාලය 
## ඩිංගිරි කඩුව ඇල මාර්ගය 
## දේවශ්ථානය 
ශාන්ත ඉසිදෝරැ දේවශ්ථානය මෙම ගම් පියස තුල පිහිට ඇත 
1815 දී ඉංග්රීතසින් අතට සිරකරැවකු බවට පත් තුන් සිංහලයේ අන්තිම සිංහල රජ වන ශ්රී5 වික්රංම රාජසිංහ නම් වූ මහ නිරිදුන් සිරකරැවකු ලෙසින් මහනුවර සිට කොලොම්තොටට රැගෙන යන ලද්දේද තිබ්බොටුගොඩ මායිමක්  ගෙස සැලකෙන එමෙන්ම සභාවක් ලෙස 1999 ඔක්තෝම්බර් මස 01 වන තෙක් පැවති  ප්රිධාන දෙව් මැදුර අසලින් බව මුඛපරම්පරානුගත කථාවන්හි සදහන් වීම ද විශේෂත්වයකි.

## කුරැදු වගාවේ ආරම්භය 
එක් එක් ජාතින්ගේ ආක්‍රමණයත් සමගින් මෙම ප්‍රෙද්ශය මුහුදුභඩ සිමාවට ඉතාමත් ආසන්නේ පැවතීම නිසාත්,පැරණි රජ දරැවන් විසින් විදේශි හමුදා පලවා හැරිම පිණිස මෙම ස්ථානයන්ද උපයොගී කර ගන්නා නිසාත් විදේශිකයන්ගේ ආක්‍රමණයන්ට නතුවිමේ හේතුවෙන් කුරැදු වගාවමෙම ප්‍රෙද්ශයේ ප්‍රචලිත විය. කෘෂිකර්මාන්තයෙන් තම ජීවිකාව ගෙන ගිය වැසියන් ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් තමනට වාසි සහගත ලෙස කුරැදු වගාව තෝරාගෙන වැඩ කටයුතු කරගෙන යන ලදී. එහෙත් මෙම ජනතාව කිසිදු විටකත් තමන්ට අයත් කුඔරඅ වගාව අත්හැර නොදැමීම නිසා වර්ථමාන පරපුරටද එය දායාද කරන්නට හැකි විම මෙහි විසු ජනතාවගේ වැදගත්කම වශයෙන් හැදින්වි හැකත

## තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණී විද්‍යාලය 
තිබ්බොටුගොඩ ගම්මානය වටා පිහිටා ඇති හොරගොල්ල,පන්සලවත්ත,විගේගොඩ,පත්තිනිපිටිය, බුංවල ,කුඩාබොල්ලත සහ මිදෙල්ලවිට යන ගම්මානයන්හි ජීවත් වන්නාවු ජනතාවගේ දූ දරැවන් ගේ අධ්‍යාපන දැනුම දියුණු කිරිම සදහා පිහිටා ඇති එකම පාසැල මෙම ගම් තුල පිහිටා ඇත. එය තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණි විද්‍යාලය වේ.

## ඡායාරැප 

ගොනුව:Judev3.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev5.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev6.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev7.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev8.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev9.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ
ගොනුව:Judev10.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev11.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev8.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev9.JPG|  තිබ්බොටුගොඩ
යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය

**යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ යාගොඩ ගම තුල පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ. 

## පිහිටීම
යාගොඩ ගම මධ්‍යයේ පිහිටි මෙම දුම්රිය ස්ඨානය කෘෂිකර්මාන්තය අතින් ජීවන රටාවක් ගෙවන ජනතාවක් ජිවත්වන ප්‍රෙද්ශයක් වුවද නගරයේ රැකියාවන් සදහා පිටත්වන්නාවු අයවළුන්ගේ මෙන්ම පාසැල් සදහා ගමන් ගන්නාවු පාසැල් දරැවන්ගේ පහසුව සදහා මහත්වු කාරය භාරයක් ඉටුකරණ දුම්රිය ස්ථානයක් වශයෙන් හැදින් විය හැක.
කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 13 ක් පමණ දුරකින් පිහිටි යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 14 වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 10.45 ක උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ.
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය පහල දුම්රිය මාර්ගයේ කොළඹ පැත්තට ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානයටත් ඉහල දුම්රිය මාර්ගයේ පොල්ගහවෙල පැත්තට ගම්පහ දුම්රිය ස්ථානයටත් අතර මැද පිහිටා ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානයකි.
මීටර් 800 ක් වැනි ආසන්න දුරකින් යාගොඩ පුරාණ සුගතානන්දාරාම රජ මහා විහාරය පිහිටා තිබේ.

## ඉතිහාසය 
බස්නාහිර පලාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රීක්කයට අයත් වන යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති යාගොඩ ගම් ප්‍රෙද්ශය නගරය ඉතිහාසය අතින් මෙන්ම භුගෝලිය සාධකයන් අතින්ද ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා ඇත.යාගොඩ සුගතානන්දාරාම රජ මහා විහාරය මෙම දුම්රිය ස්ඨානයට මීටර් 900  ක් වැනි ආසන්න දුරකින් පිහිටා ඇති අතර දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති ස්ථානය අවට මනස්කාන්ත වෙල් යායකින් වට වී ඇති බැවින් දුම්රිය ස්ථානයේ මනහර බව මනාවට කියාපාන්නාවු සාධකයකි්‍.
තවද දිනපතා රාජකාරින් සදහා කෙළඔට සාමාන්‍ය වශයෙක් ජනතාවක් දිනපතා මෙම දුම්රිය ස්ථානයෙන් ගමන් ගන්නා බැව් දුම්රියේ ගමන් කරන්නාවු අයෙකුට දැකගත හැකි කරැණක් වනු නොඅනුමානය.

## ජීවත් වන ජනතාව 
බොදු ජනතාවක් දිවි ගෙවන පරිසරයක් වශයෙන් සදහන් කළ හැකි වුවද සාමාන්‍ය වශයෙන් රෝමානු කතෝලික අයවලුන්ද දිවි ගෙවීම් කළද වෙනත් කිසිදු ජාතියකට අයත් අයවලුන් නොමැති ගැමි පරිසරයෙන් හෙබි ගම්මානයක් වශයෙන් සදහන් ලඛ හැක.

## මූලාශ්‍ර
මහපොළ

**මහපොළ** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් වෙත පිරිනමනු ලබන ශිෂ්‍යාධාර වැඩපිළිවෙලක් වේ. ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මහතා මෙම ශිෂ්‍යාධාර සංකල්පයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස සැළකේ.

## ඉතිහාසය
1981 ඔක්තෝම්බර් 6වන දිනදී පාර්ලිමේන්තුවට මහපොළ උසස් අධ්‍යාපන ශිෂ්‍යත්ව භාරකාර අරමුදල පනත් කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කොට එය සම්මත කර ගැනීමට ලලිත් ඇතුලත්මුදලි මහතා මූලිකත්වය ගන්නා ලදී. මේ අනූව අරඹන ලද පළමු මහපොළ වාරිකය රුපියල් 300ක් වූ බව පැවසෙයි.

## මූලාශ්‍ර
සාන්තුවරු

කතෝලික දහමට අනුව ස්වර්ගයේ සිටිනා ඕනෑම කෙනෙකු **"සාන්තුවරයෙකු"** ලෙස හැඳින්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි 
* කතෝලික සභාව
* Calendar of saints
* Communion of saints
* Hagiography
* Hallow
*Mar
* Latter Day Saint movement
* List of bodhisattvas
* List of canonizations
* List of Christian saints
** List of saints from Africa
** List of American saints and beatified people
** List of Breton saints
** List of Canadian Catholic saints
** List of Canarian saints
** List of Coptic saints
** List of saints of India
** List of saints of the Augustinian Order
** List of saints of the Benedictine Order
** List of saints of the Carmelite Order
** List of saints of the Dominican Order
** List of saints of the Franciscan Order
** List of saints of the Society of Jesus
** List of Russian saints
* List of Hindu gurus and sants
* List of Sufi saints
* Martyrology
* Sage (philosophy)
* Saint Companions
* Secular saint

## මූලාශ්‍ර 
### උපහරණ 
## භාහිර සබැඳි 
* Today's Saints on the Calendar
* Saints' Books Library
* Orthodox Saints and Martyrs of the Ancient Church
* Saints and Their Legends: A Selection of Saints
* Biographies of Saints and Gurus in the Indian Tradition
මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය

**මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය**, කොළඹ කොටුවේ සිට ගාල්ල , මාතර සහ බෙලිඅත්ත දක්වා දිවෙන ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයකි.  

## මාර්ග විස්තරය
මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය මරදාන දුම්රිය ස්ථානයෙන් ආරම්භ වී කොළඹ කොටුව බලා බටහිර දෙසට දිවයන අතර ඉන්පසු දකුණු දිශාවට හැරී ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළ තීරය ඔස්සේ ගාල්ල කරා දිවෙයි. ගාල්ල දුම්රිය ස්ථානය පර්යන්ත දුම්රිය ස්ථානයක් ලෙස සකසා ඇති බැවින් දුම්රිය මාතර බලා ධාවනයට දුම්රිය ස්ථානයෙන් පසුපසට ගත යුතුය.

## ඉතිහාසය
### ඉදි කිරීම
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවනියට ඉදිකරන ලද දුම්රිය මාර්ගයයි. ප්‍රථම දුම්රිය 1877 මාර්තු 1 වන දින පානදුරට ධාවනය අාරම්භ විය. 1878 පෙබරවාරි 1 කළුතරට දුම්රිය ධාවනය අාරම්භ වූ අතර ඊට වසරකට පසු එනම් 1879 පෙබරවාරි 1 වාද්දුව දුම්රිය විවෘත විය. 1879 සැප්තැම්බර් 22 උතුරු කළුතර හා දකුණු කළුතර යන දුම්රිය ස්ථාන 2ක් ඇරඹිණි. 1890 මාර්තු 2 වන දා අලුත්ගමටද, 1892 සැප්තැම්බර් 8 කොස්ගොඩටද, 1893 නෙවැම්බර් 15 අම්බලන්ගොඩටද, 1894 මැයි 7 ගාල්ල ටද දුම්රිය ධාවනය ආරම්භ වුනු අතර 1895 දෙසැම්බර් 17 මාතර දක්වා දුම්රිය ධාවනය ඇරඹිණි. 2018 වසරේදී බෙලි අත්ත දක්වා මාර්ගය ඉදිවිය ඉදිරියේදි බෙලිඅත්ත සිට කතරගම දක්වා දීර්ඝ කෙරේ.

### 20 වන සියවසේ වර්ධනය
20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය වෙනස්කම් රාශියකට ලක් විය. රුහුණු කුමාරි වැනි සීඝ්‍රගාමී සේවා අාරම්භ වූ අතර හුමාල එන්ජින් වෙනුවට වාෂ්ප එන්ජින් ධාවනය වීම අැරඹිණි.

### සුනාමි අනතුර
2004 ශ්‍රී ලංකා සුනාමි-දුම්රිය ව්‍යසනය

දෙසැම්බර් මස ඉන්දියන් සාගරයේ අැතිවූ සුනාමි තත්වයක් නිසා දුම්රියක් පෙරලී 1500කට අධික මගීන් ජීවිතන්ෂයට පත්වූ අතර දුම්රිය මාර්ගයට දැඩි අලාභහානි සිදුවිය

### මෑත කාලීන වර්ධනය
2011-2012 කාලසීමාවේ දී කළුතර-මාතර කොටස මුලුමනින්ම ප්‍රතිසංස්කරණය කල අතර සුව පහසු මැදිරි සහිත දුම්රියන් ධාවනයට එක් කෙරිණි. මෙම මාර්ගය කතරගම දක්වා දීර්ඝ කිරීම සදහා සැලස්මක් ඇති අතර බෙලිඅත්ත දක්වා කොටසේ ඉදිකිරීම් සිදු කෙරෙමින් පවතී. 

## කාලසටහන
### පහළට
## ආශ්‍රිත 
* දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා
ආසියානු ප්‍රවීණ මළල ක්‍රීඩා තරගමාලාව

ආසියානු ප්‍රවීණ මළල ක්‍රීඩා තරගමාලාව 2014
ගොනාගොල්ල විහාරය

**ගොනාගොල්ල විහාරය** (**පුංචි සීගිරිය**) ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ වැවගම්පත්තුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් කොත්මලේ ඔය ජනපදය ප්‍රදේශයේ පිහිටි පුරාණ විහාරස්ථානයක් වේ.  විහාරය අම්පාර ගොනාගොල්ල පාරේ කොහොඹාන හංදියෙන් නැගෙනහිරට හැරී සැතපුම් තුනක් පමණ ගිය විට හමුවේ. 

## පැරණි සිතුවම්
විහාර පරිශ්‍රයෙහි වූ ගල්පර අතර කුඩා ගල් ලෙන් දෙකක් පවතී. එක් ගල් ලෙනක බටහිරින් යොදන ලද බදාම තට්ටුවක් මත පැරණි චිත්‍ර ඇඳ ඇත. ඇඳ ඇති සිතුවමෙහි නළඟනකගේ හා පුරුෂයකුගේ රූප සටහන් වේ. එම සිතුවම් රතු, කහ, කොළ, සුදු වර්ණයන් උපයෝගී කරගනිමින් ඇඳ තිබේ. 

## නටඹුන්
විහාරයේ සිතුවම් ලෙනට ආසන්නව පොකුණු දෙකක හා දාගැබක අවශේෂ දැකගත හැකිවේ. මීට අමතරව ගිරි ලිපි කිහිපයක්ද විහාරය තුල ස්ථාපිතය.

## ගොනාගොල්ල ගිරි ලිපි
විහාරයේ ස්ථාන දෙකක ගල් පර්වතයන්හී කොටා ඇති ගිරි ලිපි දැක ගත හැකිවේ. මීට අමතරව ලෙන්හීද කටාරම් සහිත කොටස්හී පැරණි අක්ෂර වේ.
### ගිරි ලිපි 1
මෙම ගිරි ලිපි ක්‍රිස්තු වර්ෂ 3-4 සියවස් වලට අයත් වන අතර, අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් නිර්මිත වේ.
*පළමු ලිපිය - *ප්‍රාදේශීය පාලක (රට නායක) මහින්දගේ බිරිඳ හා බකදයගේ බිරිඳ විසින් විහාරයට සිදුකල කිසියම් ප්‍රදානයක් පිළිබඳ සඳහන් වේ.*
*දෙවන ලිපිය - *මහ රටෙහි කිසියම් ගමක වාසය කරන ලද අභය නම් තැනැත්තා විසින් අළිතක මහා විහාරයට වැසි සළු පූජා කිරීම පිළිබඳව සඳහන් වේ.*
*.තෙවන ලිපිය - *කිසියම් පුද්ගලයෙකු විසින් අළිතක මහා විහාරයේ පැවැති අරියවංස පූජාව සදහා කහවණු පූජා කල බව මෙම ලිපියේ සඳහන්ය.*

### ගිරි ලිපි 2
මෙම ගිරි ලිපි ක්‍රිස්තු වර්ෂ 3-4 සියවස් වලට අයත් වන අතර, පරිවර්ථිත බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් හා පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් නිර්මිත වේ.
*පළමු ලිපිය - *භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත පූජා කරන ලද කිසියම් ප්‍රධානයක් පිළිබඳව තොරතුරු සඳහන්ය.*
*දෙවන ලිපිය - *ගොවිගමෙහි වාසය කරන නදසබ විසින් මේ පියගැටපෙළ කරවන ලද බව සෙල්ලිපියේ සඳහන්ය. එහි පින සියළු සත්වයෝ වෙත අනුමෝදන් කර තිබේ.*

## මේවාද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ප්‍රවීණ මළල ක්‍රීඩා තරගමාලාව ශ්‍රී ලංකාව

ප්‍රවීන මළල ක්‍රඩා සංගමය විසින් සංවිධානය කරනු ලබන
ප්‍රවීණ එල්ලේ ක්‍රීඩක තරගමාලාව

## හැදින්වීම 
එල්ලේ ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ වයස අවුරැදු පනහක් ඉක්මවන ලද එල්ලේ ක්‍රීඩක මහතුන් වෙනුවෙන් එල්ලේ තරගමාලාවක් 
## ආරම්භය 
## ආරම්භ කිරිමට හේතුන් 
## ආරම්භක පුරෝගාමින් 
## ක්‍රීඩා කරන ලද කණ්ඩායම් 
## මාධ්‍ය අනුග්‍රහය 
## ඡායාරෑප 
## වෙනත්
ධ්‍රැපද්

* භාරතයේ පැරණිම ගායන ශෛලියකි.
*ග්වාලියර්හි රාජා මාන් සිං විසින් මෙම ගායන ශෛලිය ප්‍රචලිත කර ඇත.
*ආගමික මුහුණුවරක් හා ගාම්භීර රසයකින් යුක්ත වන ගායන ශෛලියකි.
*විලම්බ ලයෙන් ගයනු ලැබේ
*ගී පද වලට මුල් තැන දෙන අතර රාගයක් ඇසුරු කරගෙන නිර්මාණය කරනු ලබයි.
*රාගයේ ශුද්ධ බාවර රකිනු ලබයි.
*චෞ තාලය බාවිතා කර ඇති අතර රුද්‍ර,බ්‍රහ්ම ආදී තාලද භාවිතා කරනු ලබයි.
*පක්වාජය තාල වාදනය සදහා ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරනු ලබයි.තවද මෘදංගයද යොදා ගනී.
*මධ්‍යලාප,තානාලංකාර භාවිතා නොකරන අතර ගීතය දෙතුණ තෙගුණ සිව් ගුණ සය ගුණ ආදී වශයෙන් ගයනු ලබයි.නමුදු තාලය වෙනස් නොකරයි.(සමගුණයි.)
*තිහායි යොදා ගයනු ලැබේ.
*නෝම් තොම් ආලාපයකින් අරඹයි.
*හින්දි උර්දු පංජාබ ආදී භාෂා වලින් අචනා වී ඇත.
*ධ්‍රැපද් ගායන ශෛලිය ගයන්නන් “කගාවන්ත“ නමින් හදුන්වයි
*ඔවුන මනා තාල ඥානයක්,ස්වර ඥානයක්,ඛණ්ඨ ධ්වනියක් යුක්ත අය වෙති.
*මෙම ගායන ශෛලිය වාණි හෙවත් කුල 4කට බෙදේ. එනම් 
               - ගෞඩි වාණි
              - නෞභාර වාණි
              -ඩාගුර් වාණි
              -ඛණ්ඩාර් වාණි  නම් කුලයන් ය.
*අක්බාර් රාජ සබාවේ තාන්සේන් මෙම කලාව ප්‍රචලිත කර ඇත.
*නායක් ගොපාල්,භෞචි භෞරා,හරිදාස් ස්වාමි ,වශීර් ඛාන් දක්ෂ ගායකයෝ වෙති.
ශ්‍රී සුගතාරාම විහාරය

තිබ්බොටුගොඩ පිහිටා ඇති **ශ්‍රී සුගතාරාම විහාරය** පුරාණ පන්සලක් වන අතර එය ප්‍රදේශයේ ජීවත්වන බෙෘද්ධ මෙන්ම කතෝලික ජනතාවගේ ගෙෘරවාදරයට පත්වු විහාරස්ථානයක් ලෙස සදහන් කල හැක. 

## ලඟාවීම
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ගණේමුල්ල නගරයේ සිට  278 ජා-ඇල බස් මාර්ගයේ කිලෝමීටර් දෙකක් පමණ දුරක් ගිය විටදී හමුවන තිබ්බොටුගොඩ ග්‍රාමයේ ගැමුණු මාවත හංදියෙන් හැරී මීටර් 800 ක් පමණ දුරක් ගමනක් ගිය විටදී මෙම රජ මහා විහාරස්ථානය හමුවේ.

## ආරම්භය 
### විහාරස්ථානයේ ඡායාරැප 

ගොනුව:Judev.JPG| පුරාණ ශ්‍රී සුගතාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev1.JPG| පුරාණ ශ්‍රී සුගතාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev3.JPG| පුරාණ ශ්‍රී සුගතාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev5.JPG| පුරාණ ශ්‍රී සුගතාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය තිබ්බොටුගොඩ 
ගොනුව:Judev6.JPG| පුරාණ ශ්‍රී සුගතාරාම පුරාණ රජ මහා විහාරය තිබ්බොටුගොඩ 

## මේවාද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර
*arajamahaviharaya.blogspot.com/

ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර
බටපොත රජයේ මධ්‍යම බෙහෙත් ශාලාව

**බටපොත රජයේ මධ්‍යම බෙහෙත් ශාලාව** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මාදෙල්ගමුව, බටපොත පිහිටි රජයේ මධ්‍යම බෙහෙත් ශාලාවකි (Central Dispensary).
රජයේ මධ්‍යම බෙහෙත් ශාලා

**රජයේ මධ්‍යම බෙහෙත් ශාලා** () යනු  ශ්‍රී ලංකාවේ ආරෝග්‍යශාලා වර්ගයකි.

ප්‍රවර්ගය:රජයේ මධ්‍යම බෙහෙත් ශාලා
ප්‍රවර්ගය:ආරෝග්‍යශාලා
රාගම දුම්රිය ස්ථානය

**රාගම දුම්රිය ස්ථානය** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ රාගම නගරයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ. 

## පිහිටීම
රාගම නගර මධ්‍යයේ උතුරැ කොළඹ මහ රෝහලවන රාගම මහ රෝහලට ඉතාමත්  ආසන්නයෙන්ම රාගමහ දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා තිබේ. රාගම දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 09 වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 09  උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ.

## ඉතිහාසය 
රාගම  දුම්රිය ස්ථානය දුම්රිය මාර්ගයන් ඉදිකරලීමේදී සකස් කරන ලද දුම්රිය ස්ථානයකි. පුත්තලම් දුම්රිය මාර්ගය මෙම රාගම දුම්රිය ස්ථානයෙන් හංදියක් වශයෙන් ආරම්භ වෙන බැවින් මෙම දුම්රිය ස්ථානය වැදගත් තැනක් ගනු ලබයි.

## ආසන්නයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථානයන් 
රෝමානු කතෝලික භක්තිකයින්ගේ වැදගත්ම එසේම ලොව විශාලතම දේවස්ථානයන්ගෙන් හත්වන තැනට පත්ව ඇති තේවත්ත අප සුවාමිදුවගේ තේවත්ත අප ස්වාමිදුවගේ බැසිලිකාව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝ මිටර් 03 ක් පමණ වන දුරකින් පිහිටා ඇත. එසේම උතුරු කොළඹ මහ රෝහල වන රාගම මහ රෝහල මිටර් දෙසීයියකකටත් වකා අඩු දුරකින් පිහිටීමද, මීගමුව කොළඹ ප්‍රධාන මාර්ගයට කිලෝමීටර් හතරක් වැනි ආසන්න දුරකින් පිහිටා ඇති බැවින් කොළඹ සහ ගම්පහ දුම්රිය ස්ථානයන් මෙන් ඉතා වැදගත් ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයකි.

එසේම දිනපතා දිවෙන නගරාන්තර සීඝ්‍රගාමි දුම්රියක් සියල්ලක්ම පාහේ මෙම ස්ථානයේ නවතන බැවින් මෙන්ම දිනපතා රාජකාරින් සදහා ගමන් ගන්නා මගින්ගෙන් , කතෝලික බැතිමතුන් ගේ පැමීණිම මෙන්ම රෝහල කරා පැමිනෙන මගින් ඇතුලත්ව මෙම දුම්රිය ස්ථානය ඉතාමත් කාර්්‍ය බහුල දුම්රිය ස්ථානයක් වශයෙන් හදුන්වා දිය හැක.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ දුම්රිය ස්ථාන
වෙල් විදානේ

සිංහල ගමක වෙල් යාය බාර රාජකාරී තනතුර **වෙල් විදානේ** නම් වේ.
පල්ලේ පත්තුව

පල්ලේ පත්තුව ශ්‍රී ලංකාවේ හේවාගම් කෝරළේට අයත් පත්තුවකි.

ප්‍රවර්ගය:පල්ලේ පත්තුව
ප්‍රවර්ගය:හේවාගම් කෝරලේ
පංචනිකාය

ත්‍රිපිටකය ලෙස ගොණු කොට දැක්වීමට පෙර බුද්ධ වචනය ගොනුකොට තිබුනේ **පංචනිකාය** ලෙස බවට සැලකේ. 
## ආශ්‍රිත ලිපි 
* ත්‍රිපිටකය

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පංචනිකාය
කම්බියමොස්

thumb|කම්බියමොස්.
**කම්බියමොස්** () යනු, 2015 වසරෙහිදී තැනුනු,  ආර්ජන්ටිනියානු මධ්‍ය-වාමාංශික සහ මධ්‍ය-දක්ෂිණාංශික අතර  දේශපාලන සභාගයකි. එය සමන්විත වන්නේ රිපබ්ලිකන් ප්‍රොපෝසල්, රැඩිකල් සිවික් යූනියන්, සිවික් කොයලිෂන් යන පක්ෂ වලිනි. ඔක්තොම්බර් 25 දින පැවැත්වෙන 2015 ජනාධිපතිවරණය තුලදී අත්‍යන්තයේදී තරග වදින්නේ කුමන අපේක්ෂකයන්ද යන්න තෝරාගැනුමට , 2015 අගෝස්තු මසදී පැවැත්වුනු ප්‍රාථමිකයන්හිදී තරග වදින තම නියෝජිතයන් ලෙසින්, මෙම පක්ෂ තුන විසින්,  පිළිවෙලින් මවුරීසියෝ මක්රී, අර්නෙස්ටෝ සන්ස්, සහ  ඉලීසා කරියෝ නම් කරනු ලැබූහ. 

2015 අගෝස්තු 9 දිනදී ඡන්දදායකයන් විසින්, ජනාධිපතිවරණයේදී කම්බියමොස් නියෝජනය කරන්නා ලෙසින්   මවුරීසියෝ මක්රී  තෝරා ගත්හ.  නොවැම්බර්  22 දිනදී, මක්රී  විසින් ජනාධිපතිවරණය ජය ගන්නා ලදි.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ආර්ජන්ටිනාවේ  2015 වසරෙහි සංස්ථාපිතයන්
ප්‍රවර්ගය:ආර්ජන්ටිනාවේ දේශපාලන පක්ෂ සන්ධාන
ප්‍රවර්ගය:රැඩිකල් සිවික් යූනියන්
හඳේ හාවා

thumb
**හඳේ හාවා** යනු පෙරදිග රටවල ජනතාව විසින් පියවි ඇසට සඳෙහි පෙනෙන බවට සැලකෙන රුවකි. ස්ථාපිත ජනප්‍රවාදයක් වන මෙම සංකල්පයට මෙරට කුඩා දරුවන්  මහත් ලැදි කමක් දක්වයි. එසේම බෞද්ධ ජාතක කතාවක් වන සස ජාතකයට අනුව ‍බොසතානන් වහන්සේ සාවකුව ඉපිද සිදුකල දාන පාරමිතාවක් හේතුවෙන් ශක්‍ර දේවේද්‍රයා විසින් සද මත සාවකු ගේ රුව සටහන් කල බව දැක්වේ. තාරකා විද්‍යාඥයන් දක්වන පරිදි චන්ද්‍රයා මත පවතින විශාල පර්වත හා ආවාට වෙත සූර්‍යා ලෝකය වැටීමෙන් ඇතිවන දෘෂ්ටි මායාවක් සාවකුගේ රුවට සමාන රුවක් සේ දිස්වන බවයි. නැගෙනහිර ආසියානු රටවල ජනප්‍රවාද වලට අනුව මෙම හාවා වංගෙඩියක් සහ මෝල්ගහක් ආධාරයෙන් යමක් කොටන ආකාරයක් පෙන්නුම් කරන අතර, එම වංගෙඩියෙහි අඩංගු ද්‍රව්‍ය චීන, ජපන්, කොරියානු සහ වියට්නාම් ජනශ්‍රැති වල විවිධාකාර වේ. චීන ජනප්‍රවාද වලට අනුව මෙම හාවා චන්ද්‍රයාට අධිපති දෙවඟන චැන්ග්'ඊ ගේ සහායකයා වේ. 

## ආශ්‍රිත ලිපි
* අම්බිලි මාමා

ප්‍රවර්ගය:ජනප්‍රවාද
ප්‍රවර්ගය:හඳ මාමා
හුණුගම

**හුණුගම** (දෙමළ වහරෙන් *චුන්නාකම්*) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය පිහිටි නගරයකි. වත්මනෙහි චුන්නාකම් යන දෙමල වහරින් හදුන්වන පැරනි සින්හල හුනුගම මෙයයි. ඒ ආසන්නයේ ඇති කදුරුගොඩ බොදු සන්කීර්ණය වත්මනෙහි කන්දරොඩෙයි යන දමිල වහරින් හදුන්වයි. 

## සංචාරක ආකර්ෂණ
*කදුරුගොඩ විහාරය - කදුරුගොඩ විහාරස්‌ථානය 1917 
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශාන්ත ඉසිදෝරු දේවශ්ථානය තිබ්බොටුගොඩ

{{තොරතුරුකොටුව පාසල
|name              = තිබ්බොටුගොඩ ශාන්ත ඉසිදෝරැ දේවශ්ථානය
|image          = 
|imagesize      =  
|caption           = 
|motto             = ""''''
|motto_translation = 
|established    = 1889
|type           = රෝමාණු කතෝලික
|founder        = 1රෝමාණු කතෝලික         
|affiliation    = රෝමාණු කතෝලික,
|grades         = 
|gender         = 
|age            = 
|division       = ගම්පහ 
|country        = ශ්‍රී ලංකාව
|colors         = නිල්, කහ, කළු  
|alumni         = 
|website        = { 
}}

## හැදින්විම 
තිබ්බොටුගොඩ ශාන්ත ඉසිදෝරැ මුණිදුන්ගේ දේවස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ තිබ්බොටුගොඩ යන ගම් පියසේ ගාමිණි විදුහලට අසලින්ය.මෙම දේවශ්ඨානයට ඇත්තේ ගණේමුල්ල නගරයේ සිට කිලෝ මිටර් එකහමාරක් වැණි කෙට් දුරකින් 278 ජා ඇල බස් මාර්ගයේය
### තිබ්බොටුගොඩ රොමාණු කතෝලික සභාව ගොඩනැගීම 
පවුල් හතරකට සිමා වු තිබ්බොටුගගාඩ දෙව් මැදුරතුල වුයේ කුරැසියක් සිටවන ලද පොල් අතු පැලකි.නැතිනම් පල්ලි මඩුවකි.කාලයක් ගත වෙත්ම තවත් පවුල් කිහිපයක් කිතු දහම වැලද ගැනීම නිසා දෙව් මැදුරක අවශශ්‍යතාවය මතු වුයෙන් තිබ්බොටුගොඩ සභාවේ පළමුවන මිසම් සේවක වශයෙන් ගරැ ස්ටුවර්ට් පියතුමන්ගේ මග පෙන්වීම යටතේ 1886 දී මැයි මස අති උතුම් බොන්ජන් අගරද ගුරැ හිමිපානන් අතින්  දෙව් මැදුරේ වැඩ කටයුත් ආරම්භ කරන ලදි.දේවස්ථානයේ වැඩ කටයුතු නිම කරලිම සදහා ගරැ ස්ටුවර්ට් පියතුමන්ට අමතරව පියතුමන්ලා හත් නමකට මහත් වු පරිශ්රයමයක් දැරීමට සිදු වී ඇතිබව සදහන් වේ.

## පිහිටීම 
## දේවස්ථානයේ ආරම්භය 
වසර 37 කට පසුව 1924 දී එවකට මීසම භාරව කටයුතු කරන ලද ගරැ සී එම් ප්‍රනාන්දු පියතුමන් ගේ පාලන කාල සීමාවේදී දේස්ථානයේ වැඩ කටයුතු නිමාවට පත්විය.
ඉන් පසු මිසමේ වැඩ භාරගන්නා ලද අති දක්ෂ ඉන්ජිනේරැවෙකු වූ ඉතාලි ජාතික 99ගරැ ඔගස්ටින් ගල්ලෝ බල්මා පියතුමා]] එවකට තිබ්බොටුලෙඩ මිසම අයත්ව තිබූ මිදෙල්ලවිට මිසමට පැමිණ වැඩ භාර ගැනීම සිදු විමත් සමගින් මිසම් සභාවේ නව උදාවක් සිදු විය.ඒ අනුව පැරණි දෙව් මැදුර තවත් විශාල  කරමින් නවීකරණය කිරිම 1962 මැයි මස ආරම්භ කරන ලදී .එම වැඩකටයුතු 1970 වර්ෂයේදී නිමකිරිමට තරම් පියතුමා දක්ෂ විය. ඒ සදහා ගම්වැසියන්ගේ නොමසුරැ දායකත්වයද පියතුමන්ගේ මව් රට වන ඉතාලියෙන්ද ආධාර උපකාරයන් ලබා ගැනිමට කටයුතු සැලැස්විම තුල නව දෙව් මැදුරේ වැඩ කටයුතු වසර අටක් වැනි කෙටි කාලයකින් නිම කිරිමට හැකි විය.
1987 වර්ෂයේ සිවන ජුබිලිය මෙන්ම 2012 වර්යේදී 125 වන ජුබිල් උත්සවයද උත්කර්ෂවත් ලෙස පවත් වන ලදී.
1971 වර්සයේ ජනවාරි මස 24 වෙනි දින දේව ආරක්ෂාවේ සොහොයුරියන් හතර දෙනකු ස්ථිර පදිංචියට තිබ්බොටුගොඩ දේවශ්ථානයට පැමිණි අතර දහම් පාසැල් කටයුතු මෙන්ම ප්‍රෙද්ශයේ දරැවන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු කෙරෙහි කරනු ලබන්නේ ඉතාමත් අගනා මෙහෙයක් බව කිතුනු ජනතාවගේ මෙන්ම බෞද්ධ ජනතාවද අදහස වී ඇති බව පෙන්නුම් කරනු ලබන්නේ තම දරැවන් මුල් අකුරැ ඉගෙනීම සදහා මෙම කන්‍යා සොහොයුරියන් විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන පාසැල වෙත ඇත්ලත් කිරිම සදහා වර්ථමානයේ වැඩි උත්සාහයක් දෙමව් පියන් තුල පවතින බැවිනි.

## ඡායාරෑප 
## සේවය කර ඇති පියතුමන්ලා 
## ඉටුකර ඇති ආගමික හා සමාජීය මෙහෙය 
=== ආගමික උත්සවයන් ==
## වෙනත්
දමස්කස්

**දමස්කස්** ( ''*) යනු සිරියාවේ අගනුවර වන අතර එය අලෙප්පෝ වලට පසු සිරියාවේ දෙවන විශාලතම නගරය ද වෙයි. සිරියාව තුළ එය බහුලව හැඳින්වෙන්නේ *අශ්-ෂාම්* ( **) යන නමින් වන අතර *ජැස්මින් නගරය* ( *'') යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද හැඳින්වෙයි. අඛණ්ඩව ජනාවාසව පැවති      ලොව පැරණිතම නගරයක් වන දමස්කස්, ලෙවන්තයේ ප්‍රධාන ආගමික සහ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වෙයි. ඇස්තමේන්තුගත 1,711,000 ක ජනගහණයක් (2009 est.). වාසය කරයි.

දමස්කස් පිහිටන්නේ සිරියාවේ නිරිතදිග ප්‍රදේශයේ ය. මිලියන 2.6 ක ජනතාවක් වාසය කරන පරිපාලන කලාපයක කේන්ද්‍රය දමස්කස් වෙයි. භූගෝලීය වශයෙන් Anti-Lebanon කඳුකරයේ නැගෙනහිර පාමුල, මධ්‍යදරණී මුහුදු වෙරළේ සිට කිලෝමීටර් 80 (සැතපුම් 50) ක් රට තුළට වන්නට, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 680 (2,230 ft) ක් ඉහළින් පිහිටි සානුවක පිහිටන දමස්කසයේ පවතින්නේ අර්ධ ශුෂ්ක දේශගුණයකි. එයට හේතු වන්නේ කඳුකරය මගින් වර්ෂාව ආවරණය කිරීම යි. බරදා නදිය දමස්කසය හරහා ගලා බසී.   
## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:සිරියාව
ප්‍රවර්ගය:අගනගර
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:ලෝක උරුම අඩවි
ජාතකට්ඨකථා

ජාතකට්ඨකථා යනු **ජාතක පාළි** ඇසුරින් නිමැවූ අට්ඨකථා ග්‍රන්ථයකි.

ප්‍රවර්ගය:අටුවා
සතර නිකාය

සතරනිකාය හෙවත් ආගම සතර හෙවත් සංගීතී ආගම

# දීඝ නිකාය
# මජ්ඣිම නිකාය
# සංයුත්ත නිකාය
# අංගුත්තර නිකාය

## ආශ්‍රිත ලිපි
* පංචනිකාය‎

ප්‍රවර්ගය:බුද්ධ වචනය
ප්‍රවර්ගය:සතර නිකාය
අබේරත්න රත්නායක

**අබේරත්න රත්නායක** මහතා, සිලෝන් සෙනෙට් සභාවේ අවසන් President වරයාය.
නිකලස් ආටිගල

ශ්‍රීමත් **නිකලස් ආටිගල** මහතා, ලංකා සෙනෙට් සභාවේ සභාපතිවරයෙකි.