open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
විධායක ඡනාධිපති

**විධායක ජනාධිපති** යනු එම රාජ්‍යයේ පාලනය සම්බන්ධයෙන් අධිකාරී බලය ක්‍රියාත්මක කරන රාජ්‍ය නායකයා වන අතර, ජනාධිපති, අර්ධ-ජනාධිපති සහ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රම තුළ මෙම තනතුර දැකිය හැක.

බොහෝ පාර්ලිමේන්තු ජනරජවල පොදු ප්‍රධාන ජනාධිපතිවරුන් සමඟ ඔවුන් වෙනස් වේ, එහිදී ජනාධිපතිවරයා සංකේතාත්මක, දේශපාලන නොවන භූමිකාවන් (සහ බොහෝ විට පාර්ලිමේන්තුව විසින් තනතුරට පත් කරනු ලැබේ) ඉටු කරන අතර අග්‍රාමාත්‍යවරයා අදාළ සියලු විධායක බලය දරයි.  දකුණු අප්‍රිකාව සහ බොට්ස්වානා වැනි කුඩා ජාතීන් සංඛ්‍යාවකට විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයක් සහ පාර්ලිමේන්තු ස්වභාවයෙන් යුත් පාලන ක්‍රමයක් යන දෙකම ඇත, ජනාධිපතිවරයා ව්‍යවස්ථාදායකයේ විශ්වාසය මත තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ.  මෙම ප්‍රාන්තවල, ජනාධිපති සහ අගමැති කාර්යාල (පිළිවෙලින් රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා ලෙස) ඒකාබද්ධ යැයි පැවසිය හැකිය.

ඉහත උදාහරණ කෙසේ වෙතත්, විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය, "ජනාධිපති ක්‍රමය" සහ "අර්ධ ජනාධිපති ක්‍රමය" තුළ දක්නට ලැබේ.

බලය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම වැළැක්වීම සඳහා, ව්‍යවස්ථාදායක සහ අධිකරණ ආයතන හරහා පරීක්ෂා කිරීම් සහ තුලනය ක්‍රියාත්මක වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, එක්සත් ජනපදයේ එක් ක්රමයක් වන්නේ දෝෂාභියෝගයයි. එමගින් ජනාධිපතිවරයාගේ ක්‍රියාවන් ව්‍යවස්ථා විරෝධී යැයි අන් අය සලකන්නේ නම්, ජනාධිපතිවරයා වගකිව යුතු වේ.

## මැතිවරණ 
පාර්ලිමේන්තු ජනරජවල, ජනාධිපතිවරුන් බොහෝ විට තෝරාගනු ලබන්නේ ව්‍යවස්ථාදායකය විසිනි. කෙසේ වෙතත්, අගමැතිවරයෙකු සහ ජනාධිපතිවරයෙකු සිටින එම රටවල ක්‍රම වෙනස් වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, චෙකියාවේ මහජනතාවගෙන් බහුතර ඡන්දයක් ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත් කර ගනී.

සම්පූර්ණ ජනාධිපති ක්‍රම සහ ව්‍යවස්ථාපිත ජනාධිපති ක්‍රමයක් සහිත පාර්ලිමේන්තු ක්‍රම තුළ, ජනාධිපතිවරයා ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් ස්වාධීනව තේරී පත් වේ. මෙය කිරීමට ක්රම කිහිපයක් තිබේ; plurality system සහ two-round system ඇතුළුව.

## සමකාලීන උදාහරණ 
### ජනාධිපති ක්‍රම 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*'**
*
*
* 
*
*
*
*
*
***'
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### අර්ධ ජනාධිපති ක්‍රම 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  *
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* '**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* **'
* †

### පාර්ලිමේන්තු සහ අදාළ පද්ධති 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## ආයතනික උදාහරණය 
ආයතනික පරිසරය තුළ, සමාගමක ප්‍රධානියා ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා (CEO) වන අතර, සභාපති(president) දෙවන අණ දෙන නිලධාරියා වේ.

## මේවාද බලන්න 
* ශ්‍රී ලංකාවේ විධායක ඡනාධිපති ධූරය
* ජනාධිපතිවරයාට එරෙහි දෝෂාභියෝගය
* ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය
* ආයතනික නීතිය

## Notes 
## References
බිනර අව අටවක

**බිනර අව අටවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බිනර මාසයේ විසිතුන්වන (23) තිථියයි. එසේම බිනර මාසයේ අව පක්‍ෂයේ අටවන (8) තිථියයි. බිනර මාසය අවසන් වීමට, එනම් වප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි හතක් (7) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* බිනර
* චන්ද්‍ර මාස
* අව අටවක
* අව අටවක පෝය
* නිකිණි අව අටවක
* වප් අව අටවක
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
බිනර අව අටවක පෝය

බිනර අව අටවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **බිනර අව අටවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
8, අටවක, අව, පෝය
ප්‍රවර්ගය:අව අටවක
5.3
ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි

**ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි** (*Lakshman Nipuna Arachchi*, උපත 4 අප්‍රේල් 1965), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඒ මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.

## ආරම්භක ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය 
ලක්ෂ්මන් නිපුණආරච්චි 1965 අප්‍රේල් 4 දින ශ්‍රී ලංකාවේ උපත ලබා ඇත.

ඔහු උසස් පෙළ (A/L) විභාගය වාණිජ අංශයෙන් සමත් වී ඇත.

2019 සිට 2022 දක්වා ඔහු ජාතික ජන බලවේගයේ මහලේකම් ලෙස ද කටයුතු කළ බව වාර්තා වේ.

2024 දී ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කරමින් නැවත පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස පත්විය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1965 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
වල්ලිපුරම

**වල්ලිපුරම** නැතහොත් *වැලිපුරය* () 

වල්ලිපුරම් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු රාජධානිවල පුරාණ අගනුවරකි. පේදුරු තුඩුව ආසන්නතම නගරයයි. වල්ලිපුරම් යනු නැගෙනහිර වඩමාරච්චි ගම්මානයක් වන තුන්නාලෙයි හි කොටසකි. ඉන්දියාවේ සමාන නම් ඇති ස්ථාන දෙකක් තිබේ. එකක් නාමක්කල් අසල වන අතර අනෙක කන්චි අසල ය. මෙයින් යාපනයේ සහ ඉන්දියාවේ ජනතාව අතර දීර්ඝ කාලීන සම්බන්ධයක් පිලිබිඹු කෙරෙනවා. මෙම ස්ථානය කොයිම්බතූර් හි නාමක්කල් අසල වල්ලිපුරම් නම් නගරයෙන් සංක්‍රමණිකයන් විසින් පදිංචි කර ඇත. මහාචාර්ය පීටර් ෂාක් (උප්සලා විශ්ව විද්‍යාලය) මෙසේ ලියයි, "වල්ලිපුරම් ඉතා පොහොසත් පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් ඇති අතර එය මුල් ජනාවාසයක් විය. එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවස්වල වාණිජ මධ්‍යස්ථානයක් විය හැකිය. [...]. මෙහි හමුවූ බුද්ධ ප්‍රතිමාව 1906 දී එවකට බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර හෙන්රි බ්ලේක් විසින් තායිලන්තයේ රජු වෙත ලබා දෙන ලදී.

## ගැලරිය
## සටහන් 
: a.අතනක් හෙවත් ආස්ථානයක් යනු වසභ රජු විසින් පිහිටැවුණු පරිපාලන ඒකකයකි.
:c.මෙය "ඉසිගිරිය ඇමැති ..... පියගුකතිස විහාරය කරවන ලදී" ලෙස ද අරුත් දැක්වේ.

## මූලාශ්‍ර
සමන්ත විද්‍යාරත්න

**කේ. වී. සමන්ත විද්‍යාරත්න** (*Samantha Vidyaratna*), හෙවත් **සමන්ත විද්‍යාරත්න**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වත්මන් වැවිලි සහ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහු බදුල්ල දිස්ත්‍රික්ක පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඒ මහතා මීට පෙර 2004 සිට 2010 දක්වා එම දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කළේය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
හතරවන උදය රජ

ශ්‍රී ලංකාවේ රාජාවලියරාජාවලියේ **"හතරවන උදය"**  නම් රජෙකු පිළිබඳ වාර්තාවක් නොමැත. ශිලා ලේඛනයේ ඇත්තේ **"තුන්වන උදය රජ"** ගැන බව ඇතැම් විට යෝජනා කෙරෙන නමුත් මෙය අනුමානයක් ලෙස පවතී.

**බදුලු ටැම් ලිපිය** අනුරාධපුර යුගයේදී **ක්‍රිස්තු වර්ෂ 6 හෝ 7 වැනි** සියවස්වලට අයත් යැයි සැලකේ. මෙම යුගය දෙමළ වෙළෙන්දන් සහ පදිංචිකරුවන්ගේ ආගමනය මගින් මෙහෙයවන ලද දෙමළ සහ සිංහල සංස්කෘතීන් අතර සැලකිය යුතු අන්තර්ක්‍රියාකාරිත්වයක් දක්නට ලැබිණි.

මේ කාලයේ අනුරාධපුර රාජධානිය පාලනය කළ රජවරු කිහිප දෙනෙකි, විශේෂයෙන්:

# **පලමුවන අග්බෝ රජතුමා (ක්‍රි.ව. 564–598)** – යහපාලනය සහ ස්ථාවරත්වය පවත්වාගෙන යාමේ හැකියාව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූ සැලකිය යුතු පාලකයෙකි.
# **දෙවන අග්බෝ රජතුමා (ක්‍රි.ව. 604–614)** – වාරිමාර්ග සහ දකුණු ඉන්දියානු ප්‍රජාවන් සමඟ අන්තර්ක්‍රියා සඳහා ඔහුගේ දායකත්වය සඳහා පිළිගැනීමට ලක්විය.

## මූලාශ්‍ර
හම්බන්තොට පාසල් නාමාවලිය

* හ/තංගල්ල පිරිමි ජාතික පාසල

ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
මූසා බල්බිසියානා

***මූසා බල්බිසියානා***, සරලව **ඇටි කෙසෙල්** ලෙසද හඳුන්වනු ලබන්නේ වල් වර්ගයේ කෙසෙල් විශේෂයකි. එය "Musa acuminata" සමඟ නූතන වගා කරන ලද කෙසෙල් වල මුතුන් මිත්තන්ගෙන් එකකි.

## විස්තරය
දුර්ලභ කෙසෙල් ප්‍රභේදයකි. ගම්බද ප්‍රදේශවල දක්නට ඇත. ව්‍යාජ කඳ කොළ පැහැතිය‍. ව්‍යාජ ක‌‌ඳේ රතු පාටට හුරු දම් පාට පැල්ලම් ඇත. ව්‍යාජ කඳ මීටර් 3-3.2 උස් වන අතර පත්‍ර කඳ මීටර් 0.3-1 උස්ව වැඩේ. පත්‍ර නටුව පිටතට වක් වී නොමැත. පත්‍රයේ මැද නාරටිය කොළ පැහැතිය‍. පත්‍ර තලයේ උඩ පෘෂ්ඨය තද කොළ පාටය, යටි පෘෂ්ඨය ලා කොළ පාටය. කෙසෙල් මුහය රතුපාටට හුරු දම් පාටය. ‌ කෙසෙල් ‌ගෙඩියේ බීජ ඇත. මෙම කෙසෙල් ප්‍රභේදය ඉදුණු විට කහ පැහැයට හැරේ. මෙම කෙසෙල් ප්‍රභේදයේ ඉහළ ඖෂධීය වටිනාකමක් පවතී.

## මූලාශ්‍ර
ඒක බීජ පත්‍රී ශාක

බීජවල බීජපත්‍ර එකක් පමණක් දැකිය හැකි ශාක **ඒකබීජ පත්‍රී ශාක** ලෙස හදුන්වනු ලබයි. මේ සදහා උදාහරණ වශයෙන් පොල්, තල්, පුවක් වැනි ශාකයන් දැක්විය හැකිය. මේ ශාකයන්ගේ දැකිය හැකි විශේෂ ලක්ෂණ කිහිපයක් ඇත. එනම්,
*තන්තු මූල පද්ධතියක් තිබීම
*බීජයේ පියළි එකක් පමණක් තිබීම
*කද අතු වලට නොබෙදීම
*ත්‍රී අංකික පුෂ්ප තිබීම
*කළේ පහළ සිට ඉහළට යන තුරුම එකම සමාන තත්වයෙන් පැවතීම
*පත්‍රවල සමාන්තර නාරටි දක්නට තිබීම

## සටහන්
## මූලාශ්‍ර
ගණය (ජීව විද්‍යාව)

**Genus** ( : **genera** ) is a taxonomic rank above species and below family as used in the biological classification of living and fossil organisms as well as viruses. In binomial nomenclature, the genus name forms the first part of the binomial species name for each species within the genus.
ජේ-හෝප්

වෘත්තීයමය වශයෙන් **J-Hope** ලෙස හැඳින්වේ ( කුඩා අකුරින් ශෛලීගත කර ඇත ), දකුණු කොරියානු රැප් ගායකයෙක්, ගායකයෙක්-ගීත රචකයෙක්, නර්තන ශිල්පියෙක් සහ වාර්තා නිෂ්පාදකයෙකි. ඔහු 2013 දී බිග් හිට් එන්ටර්ටේන්මන්ට් යටතේ දකුණු කොරියානු පිරිමි සංගීත කණ්ඩායමක් වන BTS හි සාමාජිකයෙකු ලෙස සිය මංගල දර්ශනය ආරම්භ කළේය .

J-Hope ඔහුගේ පළමු ඒකල මිශ්‍රණය, *හෝප් වර්ල්ඩ්* , 2018 දී නිකුත් කළේය. එය විචාරකයින් විසින් ධනාත්මකව පිළිගත් අතර, එවකට කොරියානු ඒකල කලාකරුවෙකුගේ ඉහළම ප්‍රස්ථාරගත ඇල්බමය වූ US *Billboard* 200 හි 38 වැනි ස්ථානයට පත් විය. ඔහු 2019 දී *Billboard* Hot 100 හි ඒකල වාදකයෙකු ලෙස ඇතුළත් වූ පළමු සාමාජිකයා බවට පත් විය , ගායක බෙකී ජී සමඟින් ඔහුගේ " චිකන් නූඩ්ල් සුප් " 81 වැනි ස්ථානයට පැමිණි විට, 2022 දී, J-Hope ඔහුගේ පළමු චිත්‍රාගාර ඇල්බමය *ජැක් නිකුත් කළේය. කොටුව තුළ* . 2023 දී ඔහු J. Cole සමඟින් ඔහුගේ " On the Street " ගීතය නිකුත් කළේය .
ද්විපද නාමකරණය

*, the orca or the killer  whale]]
*, the San Pedro cactus]]
 (1707-1778) ද්විපද නාමකරණයේ නවීන ක්‍රමය සොයා ගන්නා ලදී. ]]
*, commonly shortened to *E. coli*]]
*, the Tenerife robin or petirrojo]]
'']]

වර්ගීකරණයේදී, **ද්විපද නාමකරණය** () යනු ජීවි විශේෂ නාමකරණයේ දී භාවිතා වන විදිමත් පද්ධතියක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* Glossary of scientific naming
* Botanical name
* Hybrid name (botany)
* List of botanists by author abbreviation
* List of Latin and Greek words commonly used in systematic names
* List of organisms named after famous people
* List of zoologists by author abbreviation
* Scientific terminology
* Species description
* Undescribed taxon

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Curiosities of Biological Nomenclature
* NCBI Taxonomy Database
තංගල්ල පිරිමි ජාතික පාසල

**හ/තංගල්ල පිරිමි ජාතික පාසල**, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පාසලක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* තංගල්ල
* හම්බන්තොට

ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
මාගම

**මාගම** යනු පුරාණ රාජධානියක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* මාගම්පුර මහින්ද රාජපක්‍ෂ වරාය
* මාගම පෙලපත

## මූලාශ්‍ර
වසන්ත සමරසිංහ

**හේරත් මුදියන්සේලාගේ වසන්ත සමරසිංහ** (*Wasantha Samarasinghe*), හෙවත් **වසන්ත සමරසිංහ**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වන අතර වත්මන් වෙළෙඳ, වාණිජ, ආහාර සුරක්ෂිතතා හා සමූපකාර සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහු අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඒ මහතා 2004 සිට 2008 දක්වා ජාතික ලැයිස්තු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1976 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
බිනර අව නවවක

**බිනර අව නවවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බිනර මාසයේ විසිහතරවන (24) තිථියයි. එසේම බිනර මාසයේ අව පක්‍ෂයේ නවවන (9) තිථියයි. බිනර මාසය අවසන් වීමට, එනම් වප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි හයක් (6) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* බිනර
* අව නවවක
* නිකිණි අව නවවක
* වප් අව නවවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
9, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
දළදා මාලිගාවේ අඹරාව

**දළදා මාලිගාවේ අඹරාව** යනු දළදා මාලිගාවේ ශෛලමය මකර තොරණෙන් පිවිසුනු විට ඇති උමං හැඩති ශාලාවයි(කොරිඩෝව). අඹරාවක් යනු කරත්තයක ආරුක්කු හැඩයට ඇති වහලයයි. ඒම වහලයට සමාන හැඩැති නිසා මෙතැනටත් අඹරාව ලෙස නම් තබා ඇත. මෙම අඹරාව දිගින් අඩි 29 යි අඟල් 8 ක් සහ පළලින් අඩි 8 කි. ශාලාවේ ඇතුළත තුන්පොට්ටයෙන්(ඉංග්‍රීසි:*Turban*) සැරසී, මල් වට්ටි අතින් දරාගත්, උඩරට සාම්ප්‍රදායික ඇඳුමින් සැරසී දළදා වහන්සේ වැඳපුදා ගැනීමට ගමන් කරන මිනිසුන් 8 දෙනෙකුගේ සිතුවමක් මෙහි දැකිය හැක. අඹරාවේ වහලය මහනුවර යුගයේ නෙළුම් මල් මෝස්තරයකින් සරසා ඇත. මෙම සිතුවම අමුත්තන්ට ගෞරවය සහ සන්සුන් භාවය පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා දෙයි.

## ඉතිහාසය
පළමුවැනි විමලධර්මසූරිය රජතුමා ඉදිකළ මහනුවර තෙමහල් දළදා මාලිගාව සෙනරත් රජතුමාගේ කාලයේ පෘතුගීසින් විසින් සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශ කරන ලදී. ඉන් පසු ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජතුමා අද දකින්න ලැබෙන මේ අඹරාව ඇතුලු දෙමහල් දළදා මාලිගාව ඉදිකළහ.

## චාරිත්‍රයන් තුළ
ඇසළ පෙරහැරට ඇතා පිට තැන්පත් කිරිමට පෙරහර කරඬුව අඹරාව යටින් ඉහල මාලෙ සිට පහළට වඩම්මන විට හේවිසි කණ්ඩායම මෙතැනදි හේවිසි පදය වෙනස් කරයි. මෙය අඹරා හේවිසිය වාදනය ලෙස හඳුන්වයි.

අඹරා හේවිසි පදයෙන් පසු වේග හේවිසි පදයක් වාදනය කර බුද්ධ පූජා හේවිසිය වාදනය කරයි. කරඬුව ඇතු මත ඇති රන්සිවිගෙයෙහි තැන්පත් කරන තුරුම මේ හේවිසිය වාදනය කරයි.

## මූලාශ්‍ර
ශ්‍රී ලංකා ධජ ලැයිස්තුව

මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතා වන කොඩි ලැයිස්තුවකි.

## ජනාධිපති ධජය (1972–2022) 
මෙම ධජය ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ජනාධිපතිවරයෙකුටම පුද්ගලික වූ අතර නව ජනාධිපතිවරයෙකු බලයට පත්වීමත් සමඟ සැලසුම වෙනස් විය.

2022 ජූලි 15 වැනි දින ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා විසින් ජනාධිපති කොඩිය අහෝසි කරන ලදී.

## සිවිල් ලාංඡන 
## හමුදා කොඩි 
## රජයේ කොඩි 
## පළාත් කොඩි 
## ඓතිහාසික කොඩි 
### සිංහල රාජධානියේ කොඩි 
### උප රාජධානි කොඩි 
### පෘතුගීසි ලංකා ධජ 
### ලන්දේසි ලංකා ධජ 
### බ්‍රිතාන්‍ය ලංකා ධජ 
### පතාක 
### රාජකීය සම්මතයන් 
### උප රාජ්‍ය කොඩි 
### හමුදා කොඩි 
## යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නිහාල් ගලප්පත්ති

**ගලප්පත්ති ආරච්චිගේ නිහාල් ** (*Nihal Galappaththi*), හෙවත් **නිහාල් ගලප්පත්ති**, යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඒ මහතා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කරමින් හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වූ මන්ත්‍රීවරයෙකි.  ඔහු මීට පෙර ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ නියෝජනය කරමින් 2015 සහ 2020 මෙන්ම 1994 සහ 2010 අතර කාලය එම දිස්ත්‍රික්කය නියෝජනය කර ඇත.

## මැතිවරණ ඉතිහාසය
## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1954 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 12වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 13වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
තුන්වන උදය රජ

**තුන්වන උදය** යනු 10 වන සියවසේ අනුරාධපුරයේ රජ වූ අතර, ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය 964 සිට 972 දක්වා පැවතුනි. ඔහු තුන්වන සේනගෙන් පසුව අනුරාධපුරයේ රජු ලෙස පත් වූ අතර ඔහුගෙන් පසුව හතරවන සේන රජ විය.

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි
* ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු සහ පාලකයෝ
* කොඩ්‍රින්ටන්ගේ ලංකා කෙටි ඉතිහාසය
පශ්චාත් කම්පන මානසික ආතතිය (PTSD)

PTSD සහ අනෙකුත් මානසික ආබාධවල ව්‍යාප්තිය ගැටුම්-බලපෑම් සහිත සැකසුම් තුළ ඉහළ මට්ටමක පවතී. අතිශය තර්ජනාත්මක හෝ බිහිසුණු සිදුවීමකට හෝ සිදුවීම් මාලාවකට නිරාවරණය වීමෙන් පසුව PTSD වර්ධනය විය හැක. එය පහත සඳහන් සියල්ලෙන් සංලක්ෂිත වේ: 

# කම්පන සහගත සිදුවීම හෝ වර්තමාන සිදුවීම් නැවත අත්විඳීම (ආක්‍රමණශීලී මතකයන්, සැණෙළිය හෝ බියකරු සිහින); 
# සිදුවීම් පිළිබඳ සිතුවිලි සහ මතකයන් වළක්වා ගැනීම හෝ සිදුවීම් සිහිපත් කරන ක්‍රියාකාරකම්, තත්වයන් හෝ පුද්ගලයින් වළක්වා ගැනීම; සහ 
# ඉහළ ධාරා තර්ජනයක් පිළිබඳ නිරන්තර අවබෝධය. 

මෙම රෝග ලක්ෂණ අවම වශයෙන් සති කිහිපයක්වත් පවතින අතර ක්‍රියාකාරීත්වයේ සැලකිය යුතු දුර්වලතාවයක් ඇති කරයි. ඵලදායී මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර පවතී.
වස්තුභංගත්‍වය

"වස්තුභංගත්‍වය" යනු, ණයගැති පුද්ගලයෙකුට, සංවිධානයකට හෝ රටකට තමන් විසින් ලබාගෙන ඇති ණය ආපසු ගෙවිය නොහැකිවීමේ තත්‍වයි.

ප්‍රවර්ගය:වස්තුභංගත්‍වය
ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා

මෙය Eating Disorders ලෙස හදුන්වන මානසික රෝගයකි. 2019 දී මිලියන 14 ක ජනතාවක් ළමුන් සහ නව යොවුන් වියේ මිලියන 3 ක් ඇතුළුව ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා අත්විඳ ඇත. ඇනරෙක්සියා නර්වෝසා සහ බුලිමියා නර්වෝසා වැනි ආහාර ගැනීමේ අක්‍රමිකතා අසාමාන්‍ය ලෙස ආහාර ගැනීම සහ ආහාර කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම මෙන්ම ප්‍රමුඛ ශරීර බර සහ හැඩය පිළිබඳ සැලකිලිමත් වීම ඇතුළත් වේ. රෝග ලක්ෂණ හෝ හැසිරීම් හේතුවෙන් සෞඛ්‍යයට සැලකිය යුතු අවදානමක් හෝ හානියක්, සැලකිය යුතු පීඩාවක් හෝ ක්‍රියාකාරීත්වයේ සැලකිය යුතු දුර්වලතාවයක් ඇති වේ. ඇනරෙක්සියා නර්වෝසා බොහෝ විට නව යොවුන් වියේදී හෝ වැඩිහිටි වියේදී ආරම්භ වන අතර වෛද්‍ය සංකූලතා හෝ සියදිවි නසාගැනීම් හේතුවෙන් නොමේරූ මරණයට සම්බන්ධ වේ. බුලිමියා නර්වෝසා සහිත පුද්ගලයින් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය, සියදිවි නසාගැනීම් සහ සෞඛ්‍ය සංකූලතා සඳහා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි අවදානමක් ඇත. පවුල් පාදක ප්‍රතිකාර සහ සංජානන පාදක ප්‍රතිකාර ඇතුළුව ඵලදායී ප්‍රතිකාර විකල්ප පවතී.
ස්නායු සංවර්ධන අක්‍රමිකතා

මෙය මානසික රෝගයකි. ස්නායු සංවර්ධන අක්‍රමිකතා යනු හැසිරීම් සහ සංජානන අක්‍රමිකතාවයකි. විශේෂිත බුද්ධිමය, භාෂාව හෝ සමාජ කාර්යයන් අත්පත් කර ගැනීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමෙහි සැලකිය යුතු දුෂ්කරතා සිදුවේ.

ස්නායු සංවර්ධන ආබාධවලට බුද්ධිමය වර්ධනයේ ආබාධ, ඔටිසම් වර්ණාවලී ආබාධ සහ අවධානය අඩු අධි ක්‍රියාකාරී ආබාධ (ADHD) ඇතුළත් වේ. ADHD යනු අධ්‍යයන, වෘත්තීය හෝ සමාජීය ක්‍රියාකාරීත්වයට සෘජු සෘණාත්මක බලපෑමක් ඇති කරන නොසැලකිලිමත්කම සහ/හෝ අධි ක්‍රියාකාරීත්වය-ආවේගශීලීත්වයේ අඛණ්ඩ රටාවකින් සංලක්ෂිත වේ. බුද්ධිමය වර්ධනයේ අක්‍රමිකතා බුද්ධිමය ක්‍රියාකාරිත්වයේ සහ අනුවර්තන හැසිරීම්වල සැලකිය යුතු සීමාවන් මගින් සංලක්ෂිත වේ, එය එදිනෙදා ජීවිතයේදී සිදු කරන එදිනෙදා සංකල්පීය, සමාජීය සහ ප්‍රායෝගික කුසලතා සමඟ ඇති දුෂ්කරතා ගැන සඳහන් කරයි. ඔටිසම් වර්ණාවලි ආබාධය (ASD) සමාජ සන්නිවේදනය සහ අන්‍යෝන්‍ය සමාජ අන්තර්ක්‍රියා සමඟ යම් තරමක දුෂ්කරතා මෙන්ම අඛණ්ඩ සීමා සහිත, පුනරාවර්තන සහ අනම්‍ය හැසිරීම්, රුචිකත්වයන් හෝ ක්‍රියාකාරකම් වලින් සංලක්ෂිත විවිධ තත්වයන් සමූහයකි.

මනෝ සමාජීය මැදිහත්වීම්, චර්යාත්මක මැදිහත්වීම්, වෘත්තීය සහ කථන චිකිත්සාව ඇතුළුව ඵලදායී ප්‍රතිකාර විකල්ප පවතී. ඇතැම් රෝග විනිශ්චය සහ වයස් කාණ්ඩ සඳහා, ඖෂධ ද සලකා බැලිය හැකිය.
බයිපෝල අක්‍රමිකතාව

**බයිපෝල අක්‍රමිකතාව**, කලින් **උන්මාද විෂාදය ලෙස හැඳින්වූ අතර, එය මානසික** අවපීඩන කාල පරිච්ඡේද සහ අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ ගිය මනෝභාවයන් මගින් සංලක්ෂිත මානසික අක්‍රමිකතාවයකි.   ඉහළ ගිය මනෝභාවය දරුණු නම් හෝ මනෝසංවේදනික ව්‍යාධිය (සයිකෝසිස්) සමඟ සම්බන්ධ නම්, එය උන්මාදය ලෙස හැඳින්වේ; එහි දරුණු බව අඩු නම්, එය හයිපෝමේනියාව ලෙස හැඳින්වේ. ාමෙම අක්‍රමිකතාව වර්ධනය වීමේ අවදානමෙන් 70-90% කට පමණ ජානමය සාධක බලපායි.  පාරිසරික අවදානම් සාධක අතරට ළමා අපයෝජන ඉතිහාසයක් සහ දිගුකාලීන ආතතිය ඇතුළත් වේ.

මනෝභාව ස්ථායීකාරක ලෙස ලිතියම්, වැල්ප්‍රෝඇට් සහ කාබමසපයින් වැනි ඇතැම් ප්‍රතිකාම්පන ඖෂධ, දිගුකාලීන නැවත ඇතිවීම් වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රධාන මූලිකත්වයක් වශයෙන් භාවිතා වේ. උග්‍ර උන්මාද සිද්ධි වලදී මෙන්ම මනෝභාවය ස්ථායීකාරක ඉවසිය නොහැකි හෝ අකාර්යක්ෂම වන හෝ අනුකූලතාව දුර්වල අවස්ථාවන්හිදී ප්‍රති-මනෝ නාශක ඖෂධ ලබා දෙනු ලැබේ. මානසික අවපීඩන සිද්ධි වලදී විෂාදනාශක භාවිතය මතභේදාත්මක වන අතර ඒවා ඵලදායී විය හැකි නමුත් උන්මාද සිද්ධි අවුලුවාලීමට සම්බන්ධ වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, මානසික අවපීඩන සිද්ධිවලට ප්‍රතිකාර කිරීම බොහෝ විට දුෂ්කර ය.  රෝග ලක්ෂණ ආරම්භ වන වඩාත් සුලභ වයස අවුරුදු 25 වේ.  ජීවන රටා තෝරා ගැනීම් සහ ඖෂධවල අතුරු ආබාධ හේතුවෙන්, බයිපෝල අක්‍රමිකතාව ඇති පුද්ගලයින් තුළ කිරීටක හෘද රෝග වැනි ස්වාභාවික හේතූන් නිසා සිදුවන මරණ අවදානම සාමාන්‍ය ජනගහනයට වඩා දෙගුණයකි.

## ආශ්‍රිත 
ප්‍රවර්ගය:මනෝ වෛද්‍යවේදය
ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය
ප්‍රවර්ගය:රෝග
බිනර අව දසවක

**බිනර අව දසවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බිනර මාසයේ විසිපස්වන (25) තිථියයි. එසේම බිනර මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දසවන (10) තිථියයි. බිනර මාසය අවසන් වීමට, එනම් වප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි පහක් (5) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* බිනර
* අව දසවක
* නිකිණි අව දසවක
* වප් අව දසවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
අ (දසවක), අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
කැන්ටනීස්

**කැන්ටනීස්** () යනු චීන භාෂා ප්‍රභේදයකි. මෙය Sino-Tibetan භාෂා පවුලට අයත් Sinitic භාෂාවක් වෙයි. මූලාරම්භය Guangzhou නගරය (පෙර දී කැන්ටන් ලෙස හැඳින් වූ) සහ එහි තදාසන්න Pearl River Delta වෙයි. , ලොව පුරා මිලියන 82.4 කට වඩා වන මුල් භාෂාව ලෙස භාවිතා කරන්නන් ප්‍රමාණයක් ඇත.

## අමතර අවධානයට 
*කැන්ටනීස් ව්‍යාකරණ
*Cantonese profanity
*Cantonese slang
*Cantonese nationalism
*Languages of China
*List of English words of Cantonese origin
*List of varieties of Chinese
*Protection of the Varieties of Chinese

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
* 
* Cantonese-English Online Dictionary
* Hong Kong Government site on the HK Supplementary Character Set (HKSCS) (archived 22 May 2011)
* Cantonese Tools
*
නලින්ද ජයතිස්ස

**නලින්ද ජයතිස්ස** (*Nalinda Jayatissa*, උපත 21 අප්‍රේල් 1977), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකු වන අතර වන අතර වත්මන් සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යවරයා, වත්මන් ආණ්ඩු පක්ෂයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයා සහ වත්මන් කැබිනට් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඒ මහතා කළුතර දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ජාතික ජන බලවේගය නියෝජනය කළ හිටපු ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු මාතුගම පිහිටි සී. ඩබ්. ඩබ්. කන්නංගර මහ විද්‍යාලයේ (C. W. W. Kannangara MMV) අධ්‍යාපනය ලබාගත්තේය.

ඉන් අනතුරුව ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය හදාරා වෛද්‍ය වෘත්තියට සුදුසුකම් ලබාගත්තේය.

ඔහු වෘත්තියෙන් වෛද්‍යවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කර තිබේ.

## දේශපාලන ජීවිතය 
ජයතිස්ස ජාතික ජන බලවේගය සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ සමඟ සම්බන්ධ දේශපාලනඥයෙකුවේ.

2024 දී පිහිටුවන ලද නව ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවේ සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස ඔහුව පත් කරන ලදී.

ජනමාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රය සම්බන්ධයෙන්ද ප්‍රතිපත්ති සංවර්ධනය කිරීමේ කටයුතු සිදුකරමින් ජාතික මාධ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් සකස් කිරීම සඳහා පියවර ගන්නා බව ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කර ඇත.

2025 මැයි 8 දින ඔහු ශ්‍රී ලංකා–ඉන්දියා පාර්ලිමේන්තු මිත්‍රත්ව සංගමයේ සභාපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය.

එමෙන්ම 2025 ජූනි මාසයේදී ඔහු ශ්‍රී ලංකා–නේපාල පාර්ලිමේන්තු මිත්‍රත්ව සංගමයේ සභාපතිවරයා ලෙසද තේරී පත් විය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1977 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජාතික ජන බලවේගයෙහි දේශපාලනඥයන්
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 17වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු
බර්තොලමියුඩයස්

බර්තොලමියු ඩයස් හෙන්රි කුමාරයාගේ(නාවික හෙන්රි) අනුග්‍රහය ඇතිව අප්‍රිකාවේ කෙළවර සොයාගන්නා ලදී.එය ඔහු විසින් කුණාටුවකට අසු වූ හෙයින් කුණාටු තුඩුව ලෙසද පසුව පෘතුගාලයේ රජු විසින් එය සුභ පාර්තනා තුඩුව ලෙස නම් කරන ලදී.්
ජලය (බහුරුත්හරණය)

ජලය යනු හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් අනු කිහිපයකින් සැදි රසායනික සංයෝගයකි.

පහත දෑ සඳහා ද අවධානය යොමු කරන්න:
* ජලයේ රසායනික සහ භෞතික ගුණ
* පානීය ජලය
* බැර ජලය
තයිලැසීන්

**තයිලැසීන්** , සාමාන්‍යයෙන් **Tasmanian tiger** හෝ **Tasmanian wolf** ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර , එය ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිව්ලන්තයේ සහ Tasman හි ප්‍රධාන භූමියට ආවේණික වූ වඳ වී ගිය මාංශ භක්ෂක මාෂුපියල් විශේෂයකි .යුරෝපීයයන් පැමිණීමට පෙර වසර 3,600-3,200 කට පමණ පෙර නිව් ගිනියාවේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රධාන භූමියේ තයිලැසීන් ජීවත් වීය.යුරෝපීය ජනාවාස වීමට පෙර, 5,000 ක් පමණ ටස්මේනියාවේ වනයේ රැඳී සිටියහ. දහනව වන ශතවර්ෂයේ සිට, ඔවුන් ගොවීන්ගේ පශු සම්පත් සඳහා තර්ජනයක් ලෙස සලකනු ලැබූ අතර දඩයම් කිරීම හඳුන්වා දෙන ලදී.එහි අවසන් වරට දන්නා විශේෂය 1936 දී ටස්මේනියාවේ හෝබාර්ට් සත්වෝද්‍යානයේ දී මිය ගියේය.

තයිලැසීන් ටස්මේනියානු ව්‍යාඝ්‍රයා ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ උගේ පිටුපස මුදුනේ සිට විහිදෙන අඳුරු තීර්යක් ඉරි නිසා වන අතර එය මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ සිට විශාල ප්‍රමාණයේ කැනිඩ් එකකට සමාන බැවින් එය ටැස්මේනියානු වෘකයා ලෙස නම් කරන ලදී . ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම මල්ලක් තිබිණි.ගැහැණු සතුන් ඔවුන්ගේ පැටවුන් ඇති දැඩි කිරීම සඳහා භාවිතා කළ අතර පිරිමින් ඔවුන්ගේ බාහිර ප්‍රජනක අවයව ආවරණය කරමින් ආරක්ෂිත කොපුවක් ලෙස භාවිතා කළහ . සතාට තද වලිගයක් තිබූ අතර අසාමාන්‍ය ලෙස අංශක 80 දක්වා හකු විවෘත කළ හැකිය. තයිලැසිනස් කුලයේ සහ තයිලැසිනයිඩේ පවුලේ නවීන කාලය දක්වා දිවි ගලවා ගත් එකම සාමාජිකයා වන්නේ තයිලැසීන්ය. එහි සමීපතම ජීවමාන ඥාතීන් වන්නේ ටස්මේනියානු යක්ෂයා ඇතුළු Dasyuromorphia හි අනෙකුත් සාමාජිකයින් වන අතර , එය වසර මිලියන 42-36 කට පෙර බෙදී ඇති බවට ගණන් බලා ඇත. 

තයිලැසීන් ටැස්මේනියාවේ සංකේතයක් ලෙස බහුලව භාවිතා වී ඇත. මෙම සත්වයා ටස්මේනියාවේ නිල ලාංඡනයේ දැක්වේ . 1996 සිට, තයිලැසීන් අවසන් වරට 1936 දී මිය ගිය සැප්තැම්බර් 7 වන දින ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජාතික තර්ජනයට ලක් වූ විශේෂ දිනය සමරනු ලැබේ. ලොව පුරා විශ්ව විද්‍යාල, කෞතුකාගාර සහ වෙනත් ආයතන මෙම සත්වයා පිළිබඳව පර්යේෂණ කරයි. එහි සම්පූර්ණ ප්‍රවේණි අනුපිළිවෙල සිතියම්ගත කර ඇති අතර, ක්ලෝන කර නැවත ජීවයට ගෙන ඒමට උත්සාහ දරයි .

 

### Citations
බටහිර ලෝකය

දකුණ|thumb|
**බටහිර ලෝකය** හෙවත් **අපරදිග ලෝකය** යනු ප්‍රධාන වශයෙන් බටහිර යුරෝපයෙහි, උතුරු ඇමරිකාවෙහි සහ ඕස්ට්‍රලේසියාවෙහි පවතින නොයෙකුත් ජාතීන් සහ රාජ්‍යයන් හැඳින්වීමට භාවිත කරන යෙදුමකි. ඇතැම් විටෙක මෙයට නැගෙනහිර යුරෝපය සහ ලතින් ඇමරිකාව ද ඇතුලත් කෙරෙන නමුත් එය විවාදාත්මකය. මෙය නිරන්තරව පරිණාමයට භාජනය වෙන සංකල්පයක් වන අතර, එයට කිසියම් නිශ්චිත භූගෝලීය සීමාවක් හෝ නිශ්චිත සාමාජිකයන් ප්‍රමාණයක් නොමැත. නානාප්‍රකාර ජන කණ්ඩායම් අතර ඇති සංස්කෘතිකමය, දේශපාලනිකමය සහ ආර්ථිකමය සහයෝගීතාව මගින් බටහිර ලෝකය ගොඩනැගී ඇත. "බටහිර ලෝකය" යන්නෙහි නිර්වචන අදාළ සන්දර්භය හෝ දෘෂ්ටිකෝණය අනුව වෙනස් විය හැක.

## මේවාද බලන්න 
* පෙරදිග ලෝකය

## ආශ්‍රිත
ඕපන් ස්ට්‍රීට් මැප්

**ඕපන් ස්ට්‍රීට් මැප්** එසේත් නැත්නම් **විවෘත වීථි සිතියම** ( , OSM) යනු නොමිලේ ලබා ගත හැකි සහ සංස්කරණය කළ හැකි ලෝක සිතියමක් නිර්මාණය කිරීමේ සහයෝගීතා ව්‍යාපෘතියකි. මෙහි සපයා ඇති රූප සහ දෛශික දත්ත කට්ටල විවෘත දත්ත සමුදා බලපත්‍රය (ODbL) 1.0 යටතේ නැවත භාවිතා කළ හැක.

## අමතර අවධානයට 
* 
* 
* 
* 
* 

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
කුමාර වෙල්ගම

**කුමාර වෙල්ගම** (*Kumara Welgama*, 1950 අප්‍රේල් 5 – 2024 සැප්තැම්බර් 28), යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයෙකු සහ හිටපු කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකි. ඔහු 1994 සිට 2024 දක්වා කළුතර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලක ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී 2024 සැප්තැම්බර් 28 වැනි දින අභාවප්‍රාප්ත විය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1950 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
හෙන්රිගේ නීතිය

භෞතික රසායන විද්‍යාවේ දී, **හෙන්රිගේ නියමය** නමින් හදුන්වන්නේ ද්‍රවයක ද්‍රාවිත වායු ප්‍රමාණය ද්‍රවයට ඉහලින් ඇති එහි ආංශික පීඩනයට සෘජුව සමානුපාතික වන බව පවසන වායු නියමයකි . සමානුපාතික සාධකය **හෙන්රිගේ නියම නියතය** ලෙස හැඳින්වේ. එය 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේ මාතෘකාව අධ්යයනය කළ ඉංග්රීසි ජාතික රසායනික පර්යේෂක විලියම් හෙන්රි විසින් සකස් කරන ලදී.සරල වචන වලින් කිවහොත්, වාෂ්ප අවධියේදී වායුවේ අර්ධ  පීඩනය ද්‍රාවණයේ ඇති වායුවේ මවුල කොටසට සෘජුවම සමානුපාතික වන බව අපට පැවසිය හැකිය.

එදිනෙදා උදාහරණය වන්නේ දිය කළ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් අඩංගු කාබනීකෘත සිසිල් බීම ය . විවෘත කිරීමට පෙර, එහි බෝතලය තුළ බීමට ඉහළින් ඇති වායුව වායුගෝලීය පීඩනයට වඩා වැඩි පීඩනයකදී තිබෙන පිරිසිදු කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වේ. බෝතලය විවෘත කිරීමෙන් පසු, මෙම වායුව නිදහස්ව යන අතර, ද්‍රවයට ඉහළින් ඇති කාබන් ඩයොක්සයිඩ්වල අර්ධ පීඩනය බෙහෙවින් අඩු වන පරිදි චලනය වන අතර, ද්‍රාවණයෙන් ද්‍රාවණය වූ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් පිටතට එන විට වායුව ඉවත් කරයි.

C = kP
බිනර අව තෙළෙස්වක

**බිනර අව තෙළෙස්වක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බිනර මාසයේ විසිඅටවන (28) තිථියයි. එසේම බිනර මාසයේ අව පක්‍ෂයේ දහතුන්වන (13) තිථියයි. බිනර මාසය අවසන් වීමට, එනම් වප් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි දෙකක් (2) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* බිනර
* අව තෙළෙස්වක
* නිකිණි අව තෙළෙස්වක
* වප් අව තෙළෙස්වක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඈ (තෙළෙස්වක), අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
වන්නිය (ශ්‍රී ලංකාව)

**වන්නිය** (දෙමළ: வன்னி, ඉසිරැවීම: ʋənni; ඉංග්‍රීසි: Vanni) යනු සිරි ලකෙහි උතුරු පළාතේ ප්‍රධාන බිම් පෙදෙසට ලබා දී ඇති නමයි. මන්නාරම්, මුලතිව් හා  වවුනියා දෙසිතිත් කිලිනොච්චි දෙසිත්තෙහි බොහෝ  පෙදෙසුත් අයත් වන්නිය දළ විසින් වර්ග කිලෝමීටර 7,650 (හතරැස් සැතැපුම් 2,950) ක වපසරියකින් යුතු යි. අතීතයෙහි මීට වඩා  ඉපුළුල් පෙදෙසක්  වන්නිය නමින් හැඳින්විණි.

## නිරුත 
සිංහලයෙහි 'වන්නි' යන්නෙන් 'වනයෙහි පිහිටි ප්‍රදේශ' හැඟැවෙයි. වනහි වූයේ 'වන්නි' (වන්‍ය) වෙයි. කාලිංග මාඝ ඇක්මුම හා  තුන් වැනි විජයබා  රජු හා ගැනැ එන විස්තරෙහි 'වන්නි' යන වදන ලිඛිත ඉතිහාසයෙහි මුලින් මැ හමුවෙයි. “වන්නියලෑත්තෝ” යනු වැද්දන් අතරැ බහුලවැ යෙදෙන නමෙකි. දෙමළුවෙහි 'වන්නි' යන්න කැලෑව යන අරුතැති 'வனம்' (vaṉam) යන්නෙන් බිඳුණ හ යි දක්වා  ඇත.  'වන්නියර්' නමින් හැඳින්වෙන ජන පිරිසක් ඉන්දියාවේ උතුරු තමිල්නාඩුවෙහි වෙසෙන අතර එ වදනට දී ඇති නිරුත් අතර 'ගින්න' යන අරුතැති සකු 'वह्नि' (vahni) යන්නෙන් ආ බව ද වෙයි.
## සටහන් 
: a. 1. **ඉ** ප්‍රත්‍ය 'වූයේ යැ.' අරුත්හි යෙදීම: ගම්හි **වූයේ**, ගම් + **ඉ** > ගැමි  2. වන්නි + අ > වන්නිය
: b.තුන් වැනි විජයබා  රජු වන්නි නිරිඳු ද ලෙස හැඳින්විණි .
## මූලාශ්‍ර
කංසා (බහුරුත්හරණය)

කංසා යනු ශාකයක් වෙයි.

වෙනත් භාවිතා:
* Medical cannabis
* Cannabis (drug)
හසන් නසරල්ලා

**හසන් නස්රල්ලා** ( Arabic: ; 1960 අගෝස්තු 3127 සැප්තැම්බර් මස 2024) ලෙබනන් පූජකයෙක් සහ ෂියා ඉස්ලාමීය දේශපාලන පක්ෂයක් සහ සටන්කාමී කණ්ඩායමක් වන හිස්බුල්ලා හි මහලේකම්වරයා විය.

1960 දී බේරූට් හි තදාසන්න ප්‍රදේශයේ ෂියා පවුලක උපත ලැබූ නස්රල්ලා ටයර්හි අධ්‍යාපනය අවසන් කළ අතර, ඔහු කෙටි කලකට අමල් ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වූ අතර පසුව බාල්බෙක්හි ෂියා සෙමනේරියකින්. පසුව ඔහු අමල් පාසලක ඉගෙන ගෙන ඉගැන්වීය. 1982 ඊශ්‍රායල ලෙබනනය ආක්‍රමණයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා පිහිටුවන ලද හිස්බුල්ලා සංවිධානයට නසරල්ලා එක් විය. ඉරානයේ කෙටි කලක් ආගමික අධ්‍යයනයෙන් පසු, නස්රල්ලා ලෙබනනයට ආපසු ගොස් ඔහුගේ පූර්වගාමියා වූ අබ්බාස් අල්-මුසාවි 1992 දී ඊශ්‍රායල ගුවන් ප්‍රහාරයකින් ඝාතනය කිරීමෙන් පසු හිස්බුල්ලා නායකයා බවට පත්විය.

නසරල්ලාගේ නායකත්වය යටතේ, හිස්බුල්ලා විසින් උතුරු ඊශ්‍රායලයට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ඉඩ සලසන දිගු පරාසයක් සහිත රොකට් අත්පත් කර ගන්නා ලදී. ඊශ්‍රායලය වසර 18ක දකුණු ලෙබනනය අල්ලා ගැනීමේදී දැඩි හානිවලට ලක්වීමෙන් පසුව, එය 2000 දී සිය හමුදා ඉවත් කර ගත් අතර, එමඟින් කලාපය තුළ හිස්බුල්ලාගේ ජනප්‍රියතාවය බෙහෙවින් වැඩි වූ අතර ලෙබනනය තුළ හිස්බුල්ලාගේ ස්ථාවරය ශක්තිමත් විය. කෙසේ වෙතත්, 2006 ලෙබනන යුද්ධය දක්වා ඊශ්‍රායල දේශසීමා මුර සංචාර ඒකකයක් සැඟවී සිටීමේ හිස්බුල්ලාගේ ක්‍රියාකලාපය ප්‍රාදේශීය සහ කලාපීය විවේචනයට ලක් විය. සිරියානු සිවිල් යුද්ධයේදී හිස්බුල්ලා සංවිධානය "**ඉස්ලාම් අන්තවාදීන්"** ලෙස නස්රල්ලා හැඳින්වූ දෙයට එරෙහිව සිරියානු හමුදාවේ පැත්තේ සිට සටන් කළේ ය. ඔහු ඊශ්‍රායලයට සහ එක්සත් ජනපදයට විරුද්ධ වීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ ඉරානයේ පිටුබලය ලබන මිලීෂියාවන්ගේ අවිධිමත් සන්ධානයක් වන "**ප්‍රතිරෝධයේ අක්ෂය**" ප්‍රවර්ධනය කර ඇත. ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව හමාස්ගේ ඔක්තෝබර් 7 ප්‍රහාරයෙන් පසුව, ඔහු ඊශ්‍රායලයට ප්‍රහාර දියත් කරමින් ගැටුමේ නියැලීමට තීරණය කළේය, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඊශ්‍රායලය සහ හිස්බුල්ලා අතර ගැටුමක් ඇති වූ අතර එය දේශසීමා දෙපසටම බලපෑවේ ය.

2024 සැප්තැම්බර් මස 27 වන දින ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක හමුදාව නිවේදනය කළේ තම ගුවන් හමුදාව හිස්බුල්ලාගේ ප්‍රධාන මූලස්ථානයට පහර දුන් බව නස්රල්ලා ඝාතනය කිරීමේ අරමුණ ඇතිවය. හිස්බුල්ලා ඔහුගේ මරණය පසුදා තහවුරු කළේ ය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:1960 උපත්
ප්‍රවර්ගය:2024 මරණ
නිර්මල මරිය නිකාය

**නිර්මල මරිය නිකාය** (නි.ම.නි/**OMI**) යනු කතෝලික පල්ලියේ මිෂනාරි ආගමික සභාවකි. එය 1816 ජනවාරි 25 වන දින කතෝලික සාන්තුවරයෙකු ලෙස පසුව පිළිගත් ප්‍රංශ පූජකයෙකු වූ ඉයුජින් ද මැසනොඩ් විසින් ආරම්භ කරන ලදී. (Oblate යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ දෙවියන් වහන්සේට හෝ දෙවියන්ගේ සේවයට කැප වූ පුද්ගලයෙකි.) 1826 පෙබරවාරි 17 වන දින XII ලියෝ පාප් වහන්සේ විසින් සභාවට පිළිගැනීමක් ලබා දෙන ලදී. 2020 ජනවාරි වන විට, සභාව සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රජාවේ ජීවත් වන පූජකවරුන් සහ ගිහි සහෝදරයන් 3,631 කින් සමන්විත විය. ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආචාරය *Laudetur Iesus Christus* ("ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේට ප්‍රශංසා වේවා"), එයට ප්‍රතිචාරය වන්නේ *Et Maria Immaculata* ("මේරි නිර්මල") යන්නයි. සාමාජිකයින් "OMI" යන පශ්චාත් නාමික අකුරු භාවිතා කරයි.

## මූලාශ්‍ර 
*
*

## බාහිර සබැඳි
* 
* Oblate Missions in San Antonio Texas  
* US Province Site
* China Mission 
* The Missionary Oblate of Mary Immaculate in Southern Africa
* Notre Dame of Marbel University  a school under the administration of the Marist Brothers
* Notre Dame of Midsayap College
* Missionary Oblates of Mary Immaculate in Canada: OMI Lacombe 
* Oblate Mission Centre (CMO), Montreal, Quebec, Canada 
*Missionnaires Oblats de Marie Immaculée, Province du Cameroun
*Missionnaires Oblats de Marie Immaculée, Canada: Notre Dame-du-Cap, Québec
* Arctic Missionary Postcards at Dartmouth College Library
* Missionary Oblates of Mary Immaculate in England, Ireland, Scotland and Wales
ඩයිනසෝරස්

***ඩයිනසෝරස්*** (), යනු දැනට වඳව ගොස් ඇති therapsid ගෝත්‍රයට අයත් ජීවීන් ගණයක් වෙයි. 

## අමතර අවධානයට 
* *Gresslyosaurus*&nbsp;– Originally was to be called "Dinosaurus"

## සටහන් 
## මූලාශ්‍ර
ඩොඩෝ

**ඩොඩෝ** (***Raphus cucullatus***), යනු මිනිසා සහ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා ලොවින් වඳ වී ගිය කුරුලු විශේෂයකි. මෙම කුරුල්ලෝ ඉන්දියන් සාගරයේ පිහිටි මුරුසි දූපතට පමණක් ආවේණික වූවෝ ය. මේ සත්වයා කුරුල්ලකු වුවත් පියඹා යෑමට නොහැකි වුණු අහස අහිමි කුරුල්ලෙක් විය. 

අද ඩෝඩෝ කුරුල්ලන් දක්නට නැත. අද ඇත්තේ ඩෝඩෝ කුරුල්ලන් ගේ අස්ථි සහ පොසිල කොටස් පමණි. ලන්දේසි නාවිකයන් ගේ සිතුවම් අනුව, ඩෝඩෝ අළු සහ සුදු පැහැති කුරුල්ලෙකි. කෙසේ නමුත් සත්ව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ඩෝඩෝ ලා අළු, නිල් පැහැයේ සිට අළු දුඹුරු පැහැය තෙක් වර්ණවත් වුණු කුරුල්ලකු කියා ය.

කිලෝ ග්‍රෑම් 17.5ක් බරින් යුක්ත වූ ඩෝඩෝ අයත් වන්නේ පරෙවියන් සහ කොබෙයියන් අයත් වන රැපිනේ නමැති කුරුලු පවුලට යි. ඩෝඩෝට වඩාත් සමීපතම කුරුල්ලා ලෙස සැලකෙන්නේ නිකොබාර් පරෙවියා යි. 

ලන්දේසි නාවිකයන්ට පළමු වරට ඩෝඩෝ කුරුල්ලකු දකින්නට ලැබුණේ 1598 වසරේ දී යැ යි ලන්දේසි සටහන්වල සහ සිතුවම්වල දැක්වෙයි. ඉන් වසර 64 ක් ගත වෙද්දී ඩෝඩෝ  කුරුල්ලෝ දූපතින් වඳ වී ගිය හ. අවසන් වරට කුරුල්ලකු දකින්නට ලැබුණු බව පැවසෙන්නේ 1662 වසරේ දී ය.

ඩෝඩෝ කුරුල්ලන් උන් ගේ ජීවන චක්‍රය තුළ දී අවස්ථා කිහිපයක දී පිහාටු හලා දමා, වර්ණවත් පිහාටු වෙනස් කර ගත් හ යි පරීක්ෂණවලින් හෙළි වී ඇත. ලිංගික වශයෙන් පරිණත වෙද්දී පිහාටු වෙනස් කර ගන්නා කුරුල්ලන් එමට ය. අහස අහිමි පැස්බරා ද එ සේ පිහාටු වෙනස් කරන කුරුල්ලකු බව පැවසෙයි.

ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ ද කැපී පෙනෙන ඩෝඩෝ කුරුල්ලෙක් සිටී. සාහිත්‍යයට එක්වුණු ඩෝඩෝ කුරුල්ලා හමුවන්නේ ඇලිස් ඉන් වොන්ඩර්ලෑන්ඩ් (විස්මලන්තයට ගිය ඇලිස්) කතාවෙනි. අද වඳ වී යෑමේ ආදීනව ලොවට කියා පෑමේ සංකේතය වශයෙන් ද ඩෝඩෝ සැලකෙයි.
 

### පරිණාමය 
2002 දී, ඇමරිකානු ජාන විද්‍යාඥ බෙත් ෂැපිරෝ සහ සගයෝ ප්‍රථම වරට ඩෝඩෝ ගේ DNA විශ්ලේෂණය කළ හ. ඔක්ස්ෆර්ඩ් නිදර්ශකයේ ඇටසැකිල්ලකින් සහ "රොද්‍රිගුස් සොලිටෙයාර්" කුරුල්ලකු ගේ කලවයකින් ලබාගත් මයිටොකොන්ඩ්‍රියල් සයිටොක්‍රෝම් *b* සහ 12s rRNA අනුපිළිවෙලවල් සැසැඳීමෙන් ඔවුන් ගේ සමීප සබඳතාව සහ කොලම්බිඩේ තුළ ස්ථානගත වීම තහවුරු විය. ජානමය සාක්ෂි මඟින් අග්නිදිග ආසියාතික නිකොබාර් පරෙවියා (*කැලෝනාස් නිකොබරිකා*) ඔවුන් ගේ සමීපතම ජීවමාන ඥාතියා ලෙසත්, පසුව නව ගිනියාවේ ඔටුනු පරෙවියන් (*ගෞරා*) ලෙසත් අර්ථකථනය කරන ලදී. මෙම ක්ලේඩ් සාමාන්‍යයෙන් භූමියේ වාසය කරන දූපත් ආවේණික පරෙවියන් ගෙන් සමන්විත වේ. පහත දැක්වෙන ක්ලැඩෝග්‍රෑම් 2002 ෂපීරෝ සහ සගයන් මත පදනම්ව කොලම්බිඩේ තුළ ඩෝඩෝගේ සමීපතම සබඳතා පෙන්වයි:

## අමතර අවධානයට 
* හොලොසීන් වඳවීම
* හොලොසීන් හි වඳ වී ගිය අප්‍රිකානු සතුන් ලැයිස්තුව
* 1500 සිට වඳ වී ගිය පක්ෂි විශේෂ ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*Painting the Dodo: Two-minute video about Julian Hume's modern interpretation of Roelant Savery's Dodo
*Dodo Bird Unboxing: Seven-minute video showing the Oxford specimen being taken out of storage and discussed
*Aves3D&nbsp;– *Raphus cucullatus* : Interactive 3D scans of various dodo elements
බිනර අමාවක පෝය

බිනර අව අමාවක තිථියට අනුරූපී පෝය දවස **බිනර අව අමාවක පෝය** එසේත් නැත්නම් **බිනර අමාවක පෝය** නම් වේ.

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක, අව පෝය
ප්‍රවර්ගය:අමාවක
5.4
බිනර අමාවක

**බිනර අමාවක** එසේත් නැත්නම් **බිනර අව අමාවක**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව බිනර මාසයේ තිස්වන (30) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. එසේම බිනර මාසයේ අව පක්‍ෂයේ පහළොස්වන (15) තිථියය හෙවත් අවසාන තිථියයි. බිනර මාසය මෙම තිථියෙන් අවසන් වන අතර, ඊළඟ තිථියෙන් වප් මාසය ආරම්භ වෙයි.

## අමතර අවධානයට 
* බිනර
* අමාවක
* නිකිණි අව අමාවක
* වප් අව අමාවක
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
ඊ, පසළොස්වක, අව
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ තිථි
අචිනි චාමෙන්

**අචිනි චාමෙන්** (උපත ) ජාත්‍යන්තර තරඟ සඳහා තම ජාතිය නියෝජනය කරන ශ්‍රී ලාංකික කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩිකාවකි. ඇය 2003 කැලිෆෝනියාවේ ඇනහයිම් හි පැවති ලෝක කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් ශූරතාවලියට තරඟ කළා ය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1983 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ
ශ්‍රී ලංකාවේ ආසන දෙව්මැදුරු ලැයිස්තුව

මෙය සභාවන් අනුව වර්ග කරන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ ආසන දෙව්මැදුරු ලැයිස්තුවයි.
 ශාන්ත මරියා ආසන දෙව්මැදුර]]

## රෝමානු කතෝලික
ශ්‍රී ලංකාවේ රෝමානු කතෝලික සභාවේ ආසන දෙව්මැදුරු:

* සාන්ත ජෝශප් ආසන දෙව්මැදුර, අනුරාධපුරය
* ජපමාලයේ අප ස්වාමිදූවගේ ආසන දෙව්මැදුර, බදුල්ල
* ශාන්ත මරියා ආසන දෙව් මැදුර, මඩකලපුව
* Our Lady of Mount Carmel Cathedral, හලාවත
* කොටහේන ශාන්ත ලුසියා ආසන දෙව්මැදුර
* ගාල්ල ශාන්ත මරියා ආසන දෙව් මැදුර
* ශාන්ත මරියා ආසන දෙව් මැදුර, යාපනය
* මහනුවර ශාන්ත අන්තෝනි ආසන දෙව්මැදුර
* කුරුණෑගල ශාන්ත ආනා ආසන දෙව්මැදුර
* මන්නාරම ශාන්ත සෙබස්තියන් දෙව්මැදුර
* රත්නපුර ශාන්ත පාවුළු පේදුරු ආසන දෙව්මැදුර
* Our Lady of Assumption Cathedral, ත්‍රිකුණාමලය

## ඇංග්ලිකන්
ශ්‍රී ලංකාවේ ඇංග්ලිකන් ආසන දෙව්මැදුරු:
* Church of Ceylon
** Cathedral of Christ the Living Saviour, Colombo
** Cathedral of Christ the King, Kurunegala
* Church of South India
** St. Thomas' Cathedral, Vaddukoddai

## මේවාද බලන්න
*ශ්‍රී ලංකාවේ කතෝලික පල්ලිය
*පල්ලියේ ඉතිහාසය

## යොමු කිරීම්
වප් පුර පෑළවිය

**වප් පුර පෑලවිය** එසේත් නැත්නම් **වප් පුර පෑළවිය**, යනු චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව වප් මාසයේ පළමුවන (1) තිථියයි. වප් මාසය අවසන් වීමට, එනම් ඉල් මාසය ආරම්භ වීමට තව තිථි විසිනවයක් (29) ඉතිරිව ඇත.

## අමතර අවධානයට 
* වප්
* පුර පෑළවිය
* බිනර පුර පෑළවිය
* ඉල් පුර පෑළවිය
* චන්ද්‍ර මාස
* පෝය

## මූලාශ්‍ර 
1
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ පුර පක්‍ෂයේ තිථි
ඇනා-මාරි ඔන්ඩට්ජේ

**ඇනා-මාරි සුසෑන් ක්වින්ට් ඔන්ඩට්ජේ** (උපත 2000 වර්ෂයේ සැප්තැම්බර් මස 1) යනු ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් ඇති කැනේඩියානු උපන් කාන්තා රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩිකාවකි. ඇය කැනඩාවේ ජාතික මට්ටමේ තරඟ සඳහා ඉදිරිපත් වී ඇති අතර කැනඩාව දෙකම නියෝජනය කර ඇති අතර පසුව ජාත්‍යන්තර ජිම්නාස්ටික් තරඟ සඳහා ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් තරඟ කිරීමට මාරු වී ඇත. ඇය 2018 වර්ෂයේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේ දී ජාතිය වෙනුවෙන් ඉතිහාසයක් නිර්මාණය කිරීමෙන් පසු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේ දී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළ පළමු රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩිකාව බවට පත් වූ අතර 2018 වර්ෂයේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල නියෝජනය කළ ශ්‍රී ලංකාවෙන් කාන්තා ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩිකාවන් හතර දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස ද නම් කරන ලදී.
## චරිතාපදානය 
ඇනා-මාරි ඔන්ඩට්ජේ 2000 සැප්තැම්බර් 1 වන දින කැනඩාවේ දී උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් ඇති දෙමාපියන් වන ඇලිස්ටෙයාර් ඔන්ඩට්ජේ සහ සුසෑන් ඔන්ඩට්ජේ යන දෙදෙනාට දාව කොළඹ නගරයට ආසන්නයේ පිහිටි වත්තල, හැඳල නගරයේ සිට ය.

ඇය මුලින් වයස අවුරුදු නවයේ දී කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් විනය හැදෑරූ නමුත් කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් මෙන් නොව සුදුසු විකල්පයක් වන ස්ත්‍රී නැඹුරු විනය සැලකිල්ලට ගනිමින් නම්‍යශීලී බව කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සඳහා රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන ලෙස ඇගේ පියා ඇනා-මාරිට යෝජනා කළේ ය.

## වෘත්තීය 
### කැනඩාව (2014–2016) 
කලාත්මක ජිම්නාස්ටික් සිට රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් වෙත මාරු වීමෙන් පසුව, ඇනා-මරී ඔන්ඩට්ජේ කැනඩාවේ පළාත් සහ ජාතික මට්ටමේ ශූරතා තරඟ සඳහා තරඟ කර ඇත. ඇය කැනඩාව නියෝජනය කරමින් 2014 පැසිෆික් රිම් ජිම්නාස්ටික් ශූරතාවලියට ද සහභාගී වූ අතර කනිෂ්ඨ කණ්ඩායම් ඉසව්වකින් සිව්වන ස්ථානයට පත්විය.

### ශ්‍රී ලංකාව (2017-වර්තමානය) 
ඇනා-මාරි ඔන්ඩට්ජේ 2017 ලෝක රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ශූරතාවලියේ දී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කිරීමට ගිය අතර එය ජාතිය වෙනුවෙන් ඇයගේ පළමු ජ්‍යෙෂ්ඨ මට්ටමේ තරඟය වූ අතර ජාත්‍යන්තර රිද්මයානුකූල ජිම්නාස්ටික් ශූරතාවලියක දී ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් තරඟ කළ පළමු ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩිකාව බවට පත්විය. ඇය තනි පුද්ගල සුදුසුකම් ඉසව්වට සහභාගී වූ අතර මුළු ලකුණු 42.400 ක් ලබා 75 වැනි ස්ථානයට පත්විය.

ඇනා-මාරි වාසනාවන්ත ලෙස ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් 2018 ගෝල්ඩ් කෝස්ට් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේ දී ඇයගේ මංගල ගමන ආරම්භ කළා ය. ඇය කාන්තා කේවල සමස්ත වටයේ අවසන් මහා තරගයේ දී ක්‍රීඩිකාවන් 16 දෙනෙකු අතරින් 11 වැනි ස්ථානයට පත් වූවා ය.

2018 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලට සහභාගී වීමට ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඉදිරියට පැමිණි එකම ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩිකාව ලෙස ඇය 2018 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල නියෝජනය කිරීමට සුදුසුකම් ලබා ඇති අතර එය ඇයගේ මංගල ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල ද සනිටුහන් විය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ
ප්‍රශාන්ත් සෙල්ලතුරෙයි

**ප්‍රශාන්ත් සෙල්ලතුරෙයි** (උපත 1 ඔක්තෝබර් මස 1986 වර්ෂය) ඕස්ට්‍රේලියානු ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහුගේ දෙමාපියන් සහ මුතුන් මිත්තන් ශ්‍රී ලාංකීය දෙමළ උරුමයන් වන අතර ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් පලා යන සරණාගතයින් ලෙස පැමිණ ඇත. ඔහු ඉපදී හැදී වැඩුණේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ සිඩ්නි හි බටහිර අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි ට්‍රිනිටි ව්‍යාකරණ පාසලේ (නිව් සවුත් වේල්ස්) ය.

2010 වර්ෂයේ නවදිල්ලියේ පැවති පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේ පළමු කණ්ඩායම් රන් පදක්කම දිනාගත් ඕස්ට්‍රේලියානු පිරිමි සංචිතයේ සෙල්ලතුරෙයි, වළලු මත ඔහුගේ දක්‍ෂතාවයෙන් මුද්‍රා තබන ලදී. ඔහු දිල්ලියේ පැවති පොමල් අශ්ව ඉසව්වෙන් ද ජයග්‍රහණය කළේ ය.

ඔහු ලෝක ශූරතාවලියේ (ලෝකඩ දෙකක් සහ එක් රිදී) පොමල් අශ්වයා මත තුන් වරක් පදක්කම්ලාභී වේ. ඔහු නිව් සවුත් වේල්ස් හි සිඩ්නි හි පදිංචිකරුවෙකි.

ඔහු දැන් එංගලන්තයේ මිල්ටන් කේන්ස් ජිම්නාස්ටික් හි ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත්වේ.

2019 වර්ෂයේ දී බකිංහැම් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් වෛද්‍ය උපාධිය ලබා ඇති සෙල්ලතුරෙයි සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකි.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:1986 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්
ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩකයෝ
හින්දුත්ව

**හින්දුත්ව** ( ) යනු ඉන්දියාවෙහි හින්දු ආධිපත්‍යයක් ගොඩ නැගිය යුතු බව යන විශ්වාසය පෙරදැරි කරගත් දේශපාලනික දෘෂ්ටිවාදයකි. මෙය ඉන්දියාවේ දේශපාලන පක්ෂ වන රාෂ්ට්‍රීය ස්වයම්සේවක් සංඝ්, විශ්ව හින්දු පාරිශාද්, සහ වර්තමාන පාලක පක්ෂය වන භාරතීය ජනතා පක්ෂය ඇතුලු සංවිධාන ගණනාවක් විසින් යොදාගැනෙන අතර, ඒවා පොදුවේ සංඝ් පරිවාර් ලෙස හැඳින්වේ.

හින්දුත්ව ව්‍යාපාරයට යුරෝපීය ෆැසිස්ට්වාදයෙන් ආභාෂය ලැබී ඇති අතර, විශේලේෂයකන් විසින් එය දක්ෂිණාංශික අන්තවාදයෙහි ප්‍රභේදයක් ලෙස විස්තර කෙරෙයි. ඇතැමුන් හින්දුත්ව සංකල්පය බෙදුම්වාදී මතවාදයක් ලෙසද හඳුන්වයි. එහෙත් ඇතැම් විශ්ලේෂකයන්ට අනුව හින්දුත්ව සංකල්පය හුදෙක්ම සං‍රක්ෂණවාදයෙහි හෝ ජනවාර්ගික-ජාතිකවාදයෙහි අන්තවාදී ස්වරූපයක් පමණක් වන අතර, ඔවුන් එය ෆැසිස්ට්වාදය සමග සංසන්දනය කිරීමට එරෙහි වෙයි.

## මූලාශ්‍ර
සීෂෙල්ස් හි ජනවිකාසය

නැපෝලියන් යුද්ධ සමයේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් දූපත් වල පාලනය ලබා ගත් විට, ඔවුන් ප්‍රංශ ඉහළ පන්තියට ඔවුන්ගේ ඉඩම් රඳවා ගැනීමට ඉඩ දුන්නේය. ප්‍රංශ සහ බ්‍රිතාන්‍ය පදිංචිකරුවන් යන දෙදෙනාම වහල් අප්‍රිකානුවන් භාවිතා කළ අතර, 1835 දී බ්‍රිතාන්‍ය වහල්භාවය තහනම් කළද, අප්‍රිකානු කම්කරුවන් දිගටම පැමිණියහ. මේ අනුව ප්‍රංශ සම්භවයක් ඇති Gran blan ("ලොකු සුදු ජාතිකයන්") ආර්ථික හා දේශපාලන ජීවිතයේ ආධිපත්‍යය දැරීය. බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලනය විසින් මුරුසියට සමාන මට්ටමකට ගිවිසුම්ගත වහල් සේවයේ ඉන්දියානුවන් යෙදවූ අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් කුඩා ඉන්දියානු ජනගහනයක් ඇති විය. චීන ජාතිකයන් සමාන සුළුතරයක් මෙන් ඉන්දියානුවන් සාමාන්‍යයෙන් වෙළඳ පන්තියේ සිටියහ.

අද සීෂෙල්ස් විස්තර කරන්නේ මිනිසුන්ගේ සහ සංස්කෘතීන්ගේ සංකලනයක් ලෙසයි. බොහෝ සීෂෙලෝයිස් බහු වාර්ගික ලෙස සැලකේ: නවීන ක්‍රියෝල් සංස්කෘතියක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා අප්‍රිකානු, ආසියානු සහ යුරෝපීය සම්භවයක් ඇති සම්භවයක් ඇත. ප්‍රංශ, චීන, ඉන්දියානු සහ අප්‍රිකානු ආහාරවල විවිධ අංග ඇතුළත් සීෂෙල්ලෝස් ආහාරවල ද මෙම මිශ්‍රණය පිළිබඳ සාක්ෂි අනාවරණය වේ.

සීෂෙල්ස් දූපත් වල ආදිවාසී ජනගහණයක් නොතිබූ බැවින්, වත්මන් සීෂෙල්ලෝස් පැවත එන්නේ සංක්‍රමණය වූ මිනිසුන්ගෙන් වන අතර, ඉන් විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වූයේ අප්‍රිකානු, ප්‍රංශ, ඉන්දියානු සහ චීන සම්භවයක් ඇති අයයි. සීෂෙලෝයිස් ගේ මධ්‍ය වයස අවුරුදු 34 කි.

### භාෂා 
ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි යනු සීෂෙලෝයිස් ක්‍රියෝල් සමඟ නිල භාෂා වන අතර එය මොරිෂස් සහ රීයුනියන් හි කතා කරන ප්‍රංශ පදනම් වූ ක්‍රියෝල් භාෂාවකි. සීෂෙලෝයිස් ක්‍රියෝල් යනු වඩාත් පුලුල්ව කථා කරන ස්වදේශීය භාෂාව වන අතර රටෙහි ජාතික භාෂාව වේ. සීෂෙලෝයිස් ක්‍රියෝල් බොහෝ විට ඉංග්‍රීසි වචන සහ වාක්‍ය ඛණ්ඩ මිශ්‍ර කර කථා කරයි. ජනගහනයෙන් 91% ක් පමණ සීෂෙල්ස් ක්‍රියෝල් භාෂාව කතා කරන අය ද, ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් 5.1% ක් සහ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් 0.7% ක් ද වෙති.

හින්දු ආගම දෙවන විශාලතම ආගම වන අතර ජනගහනයෙන් 5.4%කට වඩා වැඩිය. හින්දු ආගම ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දු-සීෂෙල්ලෝ ප්‍රජාව විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ.

ජනගහනයෙන් තවත් 1.6% ක් ඉස්ලාමය අනුගමනය කරයි. අනෙකුත් ඇදහිලි ජනගහනයෙන් 1.1% ක් වූ අතර තවත් 5.9% ක් ආගමික නොවන හෝ ආගමක් සඳහන් නොකළ අය විය.

## යොමු කිරීම්
බෙල් එයාර්, සීෂෙල්ස්

**බෙල් එයාර්** යනු මහේ දූපතේ පිහිටි සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි.
මොන්ට් බක්ස්ටන්, සීෂෙල්ස්

**මොන්ට් බක්ස්ටන්** යනු මහේ දූපතේ පිහිටා ඇති සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි.
මොන්ට් ෆ්ලූරි, සීෂෙල්ස්

**මොන්ට් ෆ්ලූරි** යනු සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයක් වන අතර එහි ප්‍රධාන කොටස මාහේ දූපතේ පිහිටා ඇත. එයට ශාන්ත ඈන් මැරීන් ජාතික උද්‍යානය හි දූපත් හයක් සහ නැගෙනහිරින් පිහිටි දූපත් දෙකක් (බේකන් අයිලන්ඩ් සහ හැරිසන් රොක්) ද ඇතුළත් වේ. 

## සංචාරක ආකර්ෂණ ස්ථාන 
* ෂෙයික් මොහොමඩ් බින් කලීෆා පල්ලිය
රොචේ කේමන්, සීෂෙල්ස්

**රොචේ කයිමන්** යනු මහේ දූපතේ පිහිටා ඇති සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි. එහි ජාතික කණ්ඩායම බොහෝ ගෘහස්ථ තරඟ ක්‍රීඩා කරන පාපන්දු ක්‍රීඩාංගණයක් ඇත.

අසල්වැසි ලෙස් මාමෙල්ස් දිස්ත්‍රික්කය මෙන්, රොචේ කේමන් දිස්ත්‍රික්කය 1998 දී ගොඩනඟන ලද භූමියෙන් සහ ප්ලේසන්ස් දිස්ත්‍රික්කයේ කොටස් වලින් නිර්මාණය කරන ලදී.
සාන්ත ලුවී, සීෂෙල්ස්

දකුණ|thumb|164x164පික්| සීෂෙල්ස් හි මාහේ දූපතේ ශාන්ත ලුවී දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටීම
**ශාන්ත ලුවී** යනු මහේ දූපතේ පිහිටා ඇති සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි . එය වර්ග කිලෝමීටරයකට වඩා මදක් වැඩි ප්‍රදේශයක් සහිත සීෂෙල්ස් හි කුඩාම දිස්ත්‍රික්කය වේ.
1582

: 1582 ඔක්තෝබර් 4 දිනට පසු දින, Pope Gregory XIII නියෝගය අනුව]]

__NOTOC__

ප්‍රවර්ගය:1582
අන්සේ ඕක්ස් පින්ස්, සීෂෙල්ස්

thumb| අන්සේ ඕක්ස් පින්ස් හි වෙරළ භූ දර්ශනය**අන්සේ ඕක්ස් පින්ස්** යනු මහේ දූපතේ පිහිටි සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි. සොලෙයිල් දූපත දිස්ත්‍රික්කයේ කොටසකි.

## භූගෝලය 
අන්සේ ඕක්ස් පින්ස් පිහිටා ඇත්තේ මහේ හි නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ වන අතර එයට උප දිස්ත්‍රික්ක හයක් ඇත.
අන්සේ බොයිලෝ, සීෂෙල්ස්

thumb| අන්සේ බොයිලෝ හි වෙරළ දර්ශනය**අන්සේ බොයිලෝ** යනු සීෂෙල්ස් හි මාහේ දූපතට දකුණින් පිහිටි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි. අන්සේ බොයිලෝ සීෂෙල්ස් හි ස්වභාවික අරුමපුදුම දේ කැටයම් කරයි: එය කඳු බෑවුම් සහිත හරිත කන්දක් පාමුල පිහිටා ඇත, එය ඉන්දියානු සාගරයේ වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති අතර එය මධ්‍යයේ ඇළ දොළ, කුඩා වනාන්තර, ගංගා, පොකුණු සහ සිත් ඇදගන්නා සුළු ය. සීෂෙලෝයිස් භූ දර්ශනය නිර්වචනය කරන සියල්ලේ අරාව. බොහෝ විට එය ධීවර ගම්මානයක් ලෙස විස්තර කර ඇත්තේ ප්‍රදේශවාසීන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් ජීවත්වීම සඳහා මසුන් ඇල්ලීම නිසාය. එහි පාසලක්, අවන්හලක්, සිල්ලර කඩ ගණනාවක්, සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානයක් සහ පොලිස් ස්ථානයක් ඇත. එය ජනප්‍රිය සංචාරක ගමනාන්තයක් වන අන්සේ ලා මවුචේ සිට කෙටි දුරකි.

## යොමු කිරීම්
කොයෝට්

thumb|කැනිස් ලැට්‍රාන්ස්|234x234පික්
**කොයෝට්** (***කැනිස් ලැට්‍රාන්ස්***), **ඇමරිකානු හිවලුන්**, **ප්‍රේරී වුල්ෆ්** හෝ **බුරුසු වෘකයා** ලෙස ද හැඳින්වේ, උතුරු ඇමරිකාවට ආවේණික සුනඛ විශේෂයකි. එය එහි සමීප ඥාතියෙකු වන අළු වෘකයාට වඩා කුඩා වන අතර සමීපව සම්බන්ධ වූ නැගෙනහිර වෘකයාට සහ රතු වෘකයාට වඩා තරමක් කුඩා ය. එය යුරේසියාවේ රන් හිවලුන් කරන පාරිසරික නිකේතනයම පුරවයි; කෙසේ වෙතත්, කොයෝටා සාමාන්‍යයෙන් විශාල වේ.

උතුරු ඇමරිකාව පුරා එහි පුළුල් ව්‍යාප්තිය සහ බහුලත්වය හේතුවෙන් ස්වභාව ධර්මය සංරක්ෂණය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර සංගමය විසින් කොයෝටා අවම සැලකිල්ලක් දක්වන ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. මෙම විශේෂය බහුකාර්ය වේ, මිනිසුන් විසින් වෙනස් කරන ලද පරිසරයන්ට අනුවර්තනය වීමට සහ ව්‍යාප්ත වීමට හැකියාව ඇත; නාගරික කොයෝට් බොහෝ නගරවල බහුලව දක්නට ලැබේ. කොයෝටා ප්‍රථම වරට 2013 වර්ෂයේ දී නැගෙනහිර පැනමාවේ (ඔවුන්ගේ නිවෙස් පරාසයේ සිට පැනමා ඇළ හරහා) දර්ශනය විය.

කොයෝටාට පිළිගත් උප විශේෂ 19 ක් ඇත. සාමාන්‍ය පිරිමි සතෙකුගේ බර  වේ සහ සාමාන්‍ය ගැහැණු . ඔවුන්ගේ ලොම් වර්ණය ප්‍රධාන වශයෙන් ලා අළු සහ රතු හෝ කළු සහ සුදු සමඟ ඡේදනය වී ඇත, නමුත් එය භූගෝලීය වශයෙන් තරමක් වෙනස් වේ. එය සමාජ සංවිධානය තුළ ඉතා නම්‍යශීලී වන අතර, එක්කෝ පවුල් ඒකකයක හෝ නොබැඳි පුද්ගලයන්ගේ ලිහිල්ව ගැට ගැසුණු ඇසුරුම්වල ජීවත් වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් මාංශ භක්ෂක, එහි ආහාර ප්‍රධාන වශයෙන් මුවන්, හාවුන්, හාවුන්, මීයන්, කුරුල්ලන්, උරගයින්, උභයජීවීන්, මාළු සහ අපෘෂ්ඨවංශීන්ගෙන් සමන්විත වේ, නමුත් එය විටින් විට පලතුරු සහ එළවළු අනුභව කළ හැකිය. එහි ලාක්ෂණික කටහඬ හුදකලා පුද්ගලයන් විසින් කරන ලද කෑගැසීමකි. කොයෝටාගේ ලොකුම තර්ජනය මිනිසුන් වන අතර පසුව කූගර් සහ අළු වෘකයන් වේ. අළු වෘකයන්ගේ විලෝපනය තිබියදීත්, කොයෝටා සමහර විට ඔවුන් සමඟ සංසර්ගයේ යෙදෙන අතර නැගෙනහිර හෝ රතු වෘකයන් සමඟ "කොයිවුල්ෆ්" දෙමුහුන් නිපදවයි. උතුරු ඇමරිකාවේ ඊසානදිග ප්‍රදේශවල, නැගෙනහිර කොයෝට් (විශාල උප විශේෂයක්, තවමත් වෘකයන්ට වඩා කුඩා වුව ද) විවිධ වර්ගයේ වෘකයන් සමඟ විවිධ ඓතිහාසික හා මෑත කාලීන සංසර්ගයේ ප්‍රතිඵලයකි. ජානමය අධ්‍යයනයන් පෙන්වා දෙන්නේ බොහෝ උතුරු ඇමරිකානු වෘකයන්ගේ කොයෝට් DNA යම් මට්ටමක පවතින බව යි.

කොයෝටා යනු ස්වදේශික ඇමරිකානු ජනප්‍රවාදයේ ප්‍රමුඛ චරිතයකි, ප්‍රධාන වශයෙන් ඇරිඩෝඇමෙරිකාහි, සාමාන්‍යයෙන් සැබෑ කොයෝට් කෙනෙකුගේ හෝ මිනිසෙකුගේ ස්වරූපය විකල්ප ලෙස උපකල්පනය කරන කපටියෙකු ලෙස නිරූපණය කෙරේ. අනෙකුත් කපටි චරිත මෙන්ම, කොයෝටා සමාජ සම්මුතීන්ට එරෙහිව කැරලි ගැසීමට රැවටීම සහ හාස්‍යය භාවිතා කරයි. මෙම සත්වයා මිලිටරි බලයේ සංකේතයක් ලෙස මධ්‍ය-ඇමරිකාව විශ්වවේදය හි විශේෂයෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර විය. ඇමරිකාවේ යුරෝපීය යටත් විජිතකරණයෙන් පසුව, එය ඇන්ග්ලෝ-ඇමරිකානු සංස්කෘතිය තුළ බියගුලු හා විශ්වාස කළ නොහැකි සතෙකු ලෙස සැලකේ. ඔවුන්ගේ පොදු ප්‍රතිරූපය වැඩිදියුණු වී ඇති වෘකයන් මෙන් නොව, කොයෝටා කෙරෙහි දක්වන ආකල්ප බොහෝ දුරට නිෂේධාත්මකව පවතී.

## මූලාශ්‍ර
අන්සේ රෝයල්, සීෂෙල්ස්

**අන්සේ රෝයල්** යනු මහේ දූපතේ පිහිටා ඇති සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි. සීෂෙල්ස් පොලිටෙක්නික් මානව ශාස්ත්‍ර පාසල මෙම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඕ කැප්, සීෂෙල්ස්

**ඕ කැප්** යනු මහේ දූපතේ පිහිටි සීෂෙල්ස් හි පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයකි .

ඕ කැප් හෙක්ටයාර 875 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වේ. එය උතුරින් අන්සේ ඕක්ස් පින්ස් දිස්ත්‍රික්කයෙන්, දකුණින් අන්සේ රෝයල් දිස්ත්‍රික්කයෙන්, බටහිරින් අන්සේ බොයිලෝ දිස්ත්‍රික්කයෙන් සහ නැගෙනහිරින් ඉන්දියන් සාගරයෙන් මායිම් වේ. උපරිම අක්ෂාංශ මීටර් 600 කි.
පත්තිරිප්පුව

අෂ්ටාංගික මණ්ඩපය ලෙසින්ද හඳුන්වන **පත්තිරිප්පුව** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර මාලිගාවේ පිවිසුමේ පිහිටා ඇති විශිෂ්ට වාස්තු විද්‍යාත්මක ව්‍යුහයකි. මෙම නම ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ දමිළ භාෂාවෙන් වන අතර, "පාර්තු" යන්නෙහි තේරුම 'දැකීම' සහ "ඉරිප්පු" යන්නෙහි තේරුම 'ඉඳගෙන' යන්නයි, එහි එකතුව 'ඉඳගෙන අවට බැලීම' යන්නයි.

## මුලාශ්‍ර
රිකා නකගාවා

යනු සන් මියුසික් නිෂ්පාදනයට අනුබද්ධිත ජපන් නිළියකි. හොක්කයිදෝ පදනම් කරගත් පිළිම සමූහයක සාමාජිකාවක් ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ ඇය, කීයෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටිය දී සිය වෘත්තීය ජීවිතය කරගෙන යාමට ටෝකියෝ වෙත යාමට පෙර හොක්කයිදෝ හි විවිධ රූපවාහිනී වැඩසටහන් සහ සිදුවීම්වලට ද පෙනී සිටියා ය. ඇය *ෂයින් පෝස්ට්* මිශ්‍ර මාධ්‍ය ව්‍යාපෘතියේ Momiji Itō මෙන්ම *නරේනාරේ: ඔබට චියර්!* යන සජීවිකරණ මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතය වන කනටා මිසෝරා ​​නිරූපණය කළාය.

## වෘත්තීය 
නකගාවා හොක්කයිදෝ පදනම් කරගත් පීස්ෆුල් රූප කණ්ඩායමේ සාමාජිකාවක් ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළා ය. ඇයගේ කනිෂ්ඨ උසස් පාසලේ දෙවන වසරේ සිටිය දී, *Monthly De View* සඟරාව හරහා දක්ෂතා විගණනය සඳහා අයදුම් කිරීමට ඇය තීරණය කළාය, අවසානයේ සන් මියුසික් නිෂ්පාදන සමඟ අනුබද්ධ වීමට තීරණය කළා ය.

නකගාවා 2014 වර්ෂයේ දී Kodansha ගේ වාර්ෂික Miss iD දක්ෂතා විගණනයට සහභාගී වූ අතර එහි දී ඇය අවසන් පූර්ව වටයට පිවිසි අයගෙන් කෙනෙකි. ඇය 2014 වර්ෂයේ සිට Shueisha 's *Weekly Young Jump* වැනි සඟරා සඳහා නිරූපිකාවක් ද ආරම්භ කළා ය. ඇය 2015 වර්ෂයේ සහ 2016 වර්ෂයේ හි HTB හි *Hiragashi Garakuta-Dan* ප්‍රභේදයේ වැඩසටහනට පෙනී සිටියාය, මෙන්ම TV Hokkaido වැඩසටහන *Switchin!* 2016 වර්ෂයේ අප්‍රේල් මස සිට 2017 වර්ෂයේ සැප්තැම්බර් මස දක්වා ක්‍රියාශීලී උසස් පාසල් ශිෂ්‍යාවක් ලෙස, 2016 වර්ෂයේ අගෝස්තු මාසයේ දී අධ්‍යාපන, සංස්කෘතික, ක්‍රීඩා, විද්‍යා හා තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශය විසින් හිරෝෂිමා හි සංවිධානය කරන ලද ජාතික කථික තරඟයකට සහභාගී වූ අතර එහි දී ඇය විවාද අංශයේ ඉහළම ත්‍යාගය දිනා ගත්තා ය. ඇය 2017 වර්ෂයේ *Shashin Kōshien 0.5-Byō no Natsu*; චිත්‍රපටයේ ඇය කළ වැඩ නිසා ඇය විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශ විභාග ප්‍රමාද කිරීමට හේතු විය.

උසස් පාසලෙන් උපාධිය ලැබීමෙන් පසු, නකගාවා 2017 වර්ෂයේ කීයෝ විශ්ව විද්‍යාලයේ ප්‍රතිපත්ති කළමනාකරණ පීඨයට ඇතුළත් වූ ඇයගේ සහ උසස් අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට ටෝකියෝ වෙත ගියා ය. ඇය 2019 වර්ෂයෙ හි හොකයිඩෝ හි හිගෂිකාවා හි තානාපතිනිය ලෙස ද පත් කරන ලදී. ඇය *ෂයින් පෝස්ට්* මිශ්‍ර මාධ්‍ය ව්‍යාපෘතියේ මෝමිජි ඉටෝ ලෙස රඟපෑවා ය. 2024 වර්ෂයේ දී ඇය *Narenare: Cheer for You!* යන ඇනිමෙ රූපවාහිනී කතා මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතය වන කනටා මිසෝරාට හඬ දුන්නා ය.; ඇය සහ ඇගේ සම-නලු නිළියන් මාලාවේ ආරම්භක තේමාව "ඔබ වෙනුවෙන් චියර්!" සහ PoMPoMs යන නාමය යටතේ "සමඟ" තේමාව අවසන් කරන්න.

## චිත්‍රපටකරණය 
### ඇනිමේ 
* *Shine Post* (2022) Momiji Itō ලෙස 
* *නරේනාරේ: ඔබට චියර්!* (2024) කනටා මිසෝරා ලෙස 

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:1998 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ජපන්-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි