ඔස්ට්‍රියාවේ සංස්කෘතිය

### සංගීතය 
යුරෝපීය බලවතෙකු ලෙස ඔස්ට්‍රියාවේ අතීතය සහ එහි සංස්කෘතික පරිසරය විවිධ කලා ආකාර සඳහා පුළුල් දායකත්වයක් ජනනය කළේය, විශේෂයෙන් සංගීතය ඇතුළුව. ජෝසප් හේඩ්න්, මයිකල් හේඩ්න්, ෆ්‍රාන්ස් ලිස්ට්, ෆ්‍රාන්ස් ෂුබට්, ඇන්ටන් බෲක්නර්, ජොහාන් ස්ට්‍රෝස් ජ්‍යෙෂ්ඨ සහ ජොහාන් ස්ට්‍රෝස් ජූනියර් වැනි බොහෝ ප්‍රසිද්ධ රචකයින්ගේ මෙන්ම දෙවන වියානා පාසලේ සාමාජිකයින් වන ආර්නෝල්ඩ් ෂෝන්බර්ග්, ඇන්ටන් වෙබර්න්, සහ ඇල්බන් බර්ග් වැනි අයගේ උපන් ස්ථානය ඔස්ට්‍රියාව විය. වුල්ෆ්ගැන්ග් ඇමඩියස් මොසාර්ට් උපත ලැබුවේ එවකට ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයේ ස්වාධීන පල්ලියේ ප්‍රධානත්වයක් වූ සල්ස්බර්ග් හි වන අතර එය පසුව ඔස්ට්‍රියාවේ කොටසක් බවට පත් වූ අතර මොසාර්ට්ගේ වෘත්තීය ජීවිතයෙන් වැඩි කාලයක් ගත කළේ වියානාහි ය.

වියානා දිගු කලක් සංගීත නවෝත්පාදනයේ වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් විය. හැබ්ස්බර්ග්වරුන්ගේ අනුග්‍රහය හේතුවෙන් 18 වන සහ 19 වන සියවස්වල රචකයින් නගරයට ආකර්ෂණය වූ අතර වියානා සම්භාව්‍ය සංගීතයේ යුරෝපීය අගනුවර බවට පත් කළේය. බැරොක් යුගයේදී, ස්ලාවික් සහ හංගේරියානු ජන ස්වරූප ඔස්ට්‍රියානු සංගීතයට බලපෑම් කළේය.

### විද්‍යාව සහ දර්ශනය 
ඔස්ට්‍රියාව ජාත්‍යන්තර කීර්තියක් ඇති බොහෝ විද්‍යාඥයින්ගේ තොටිල්ල විය. ඔවුන් අතර 19 වන සියවසේ ප්‍රමුඛ විද්‍යාඥයින් වන ලුඩ්විග් බෝල්ට්ස්මන්, අර්නස්ට් මැක්, වික්ටර් ෆ්‍රාන්ස් හෙස් සහ ක්‍රිස්ටියන් ඩොප්ලර් ද වෙති. 20 වන සියවසේදී, න්‍යෂ්ටික පර්යේෂණ සහ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව සඳහා ලයිස් මීට්නර්, අර්වින් ෂ්‍රෝඩින්ගර් සහ වුල්ෆ්ගැන්ග් පෝලි විසින් 1920 සහ 1930 ගණන් වලදී මෙම ප්‍රදේශවල සංවර්ධනයට ප්‍රධාන විය. වර්තමාන ප්‍රමුඛ ක්වොන්ටම් භෞතික විද්‍යාඥයින් වන්නේ ක්වොන්ටම් දෘෂ්ටි විද්‍යාවේ සහ ක්වොන්ටම් තොරතුරු වල වැදගත් වර්ධනයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධ ඇන්ටන් සයිලින්ගර් සහ පීටර් සොලර් ය.

භෞතික විද්‍යාඥයින්ට අමතරව, ඔස්ට්‍රියාව 20 වන සියවසේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන දාර්ශනිකයන් දෙදෙනෙකු වන ලුඩ්විග් විට්ගන්ස්ටයින් සහ කාල් පොපර්ගේ උපන් ස්ථානය විය. ඔවුන්ට අමතරව, ජීව විද්‍යාඥයින් වන ග්‍රෙගර් මෙන්ඩෙල් සහ කොන්රාඩ් ලොරෙන්ස් මෙන්ම ගණිතඥ කර්ට් ගොඩෙල් සහ ෆර්ඩිනන්ඩ් පෝර්ෂේ සහ සීග්ෆ්‍රයිඩ් මාකස් වැනි ඉංජිනේරුවන් ඔස්ට්‍රියානුවන් විය. බර්තා වොන් සට්නර් නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ලැබූ පළමු කාන්තාව සහ පළමු ඔස්ට්‍රියානු සම්මානලාභියා බවට පත්විය.

ඔස්ට්‍රියානු විද්‍යාවේ අවධානය සැමවිටම වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ මනෝවිද්‍යාව වන අතර, මධ්‍යතන යුගයේ පැරසෙල්සස් සමඟ ආරම්භ විය. තියඩෝර් බිල්රොත්, ක්ලෙමන්ස් වොන් පිර්කට් සහ ඇන්ටන් වොන් අයිසෙල්ස්බර්ග් වැනි කීර්තිමත් වෛද්‍යවරු 19 වන සියවසේ වියානා වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ ජයග්‍රහණ මත ගොඩනගා ඇත. මනෝ විශ්ලේෂණයේ නිර්මාතෘ සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ්, පුද්ගල මනෝවිද්‍යාවේ නිර්මාතෘ ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇඩ්ලර්, මනෝ විද්‍යාඥයින් පෝල් වොට්ස්ලාවික් සහ හාන්ස් ඇස්පර්ගර් සහ මනෝචිකිත්සක වික්ටර් ෆ්‍රෑන්ක්ල් යන අයගේ නිවහන ඔස්ට්‍රියාව විය. 2024 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ ඔස්ට්‍රියාව 17 වන ස්ථානයට පත්විය, නමුත් GII 2025 ට අනුව එය 19 වන ස්ථානයට පහත වැටුණි.

ආර්ථික න්‍යාය සඳහා ප්‍රධාන තරඟකාරී දිශාවන්ගෙන් එකක් ලෙස කැපී පෙනෙන ඔස්ට්‍රියානු ආර්ථික විද්‍යා පාසල, ඔස්ට්‍රියානු ආර්ථික විද්‍යාඥයින් වන කාල් මෙන්ගර්, ජෝසප් ෂුම්පීටර්, ඉයුජන් වොන් බෝම්-බවර්ක්, ලුඩ්විග් වොන් මයිසස් සහ ෆ්‍රෙඩ්රික් හයෙක් සමඟ සම්බන්ධ වේ. අනෙකුත් කැපී පෙනෙන ඔස්ට්‍රියානු-උපත ලැබූ සංක්‍රමණිකයින් අතර ආර්ථික මානව විද්‍යාඥ කාල් පෝල් පොලානි, කළමනාකරණ චින්තක පීටර් ඩ්‍රකර්, සමාජ විද්‍යාඥ පෝල් ෆීලික්ස් ලාසර්ස්ෆෙල්ඩ් සහ විද්‍යාඥ ශ්‍රීමත් ගුස්ටාව් නොසාල් ඇතුළත් වේ.

### ආහාර පාන වර්ග 
ඔස්ට්‍රියාවේ ආහාර පිසීම ඔස්ට්‍රෝ-හංගේරියානු අධිරාජ්‍යයෙන් ලබාගෙන ඇත. ඔස්ට්‍රියානු ආහාර පිසීම ප්‍රධාන වශයෙන් සියවස් ගණනාවක් පුරා බෙදා හරින ලද රාජකීය-කුයිසීන් ("හොෆ්කුචේ") සම්ප්‍රදායයි. එය හරක් මස් සහ ඌරු මස් වල හොඳින් සමතුලිත වෙනස්කම් සහ එළවළු වල අසංඛ්‍යාත වෙනස්කම් සඳහා ප්‍රසිද්ධය. සැචර්ටෝර්ට්, සාමාන්‍යයෙන් ඇප්රිකොට් ජෑම් හෝ කස්ටඩ් වලින් පුරවන ලද ඩෝනට්ස් වන "ක්‍රැප්ෆෙන්" සහ ඇපල් වලින් පුරවන ලද "ඇප්ෆෙල්ස්ට්‍රඩෙල්" වැනි "ස්ට්‍රඩෙල්", "ටොප්ෆෙන්" ලෙස හඳුන්වන චීස් කිරි වර්ගයකින් පුරවන ලද "ටොප්ෆෙන්ස්ට්‍රඩෙල්" සහ "මිලිරාම්ස්ට්‍රඩෙල්" (කිරි-ක්‍රීම් ස්ට්‍රඩෙල්) වැනි විශේෂිත ප්‍රණීත ආහාර නිර්මාණය කළ බේකරි වල "මෙහෙල්ස්පයිසන්" සම්ප්‍රදාය ද ඇත.

දේශීය කලාපීය සම්ප්‍රදායන්ට අමතරව, ආහාර සඳහා හංගේරියානු, චෙක්, පෝලන්ත, යුදෙව්, ඉතාලි, බෝල්කන් සහ ප්‍රංශ ආහාර වර්ග බලපා ඇති අතර, ඒවායින් කෑම වර්ග සහ ආහාර පිළියෙල කිරීමේ ක්‍රම දෙකම බොහෝ විට ණයට ගෙන ඇත. එබැවින් ඔස්ට්‍රියානු ආහාර යුරෝපයේ වඩාත්ම බහු සංස්කෘතික හා අන්තර් සංස්කෘතික එකකි.

සාමාන්‍ය ඔස්ට්‍රියානු කෑම අතරට වීනර් ෂ්නිට්සෙල්, ෂ්වෙයින්ස්බ්‍රේටන්, කයිසර්ෂ්මරන්, ක්නෝඩෙල්, සැචර්ටෝර්ට් සහ ටැෆෙල්ස්පිට්ස් ඇතුළත් වේ. කාර්න්ට්නර් කස්නුඩෙල්න් ද ඇත, ඒවා ටොප්ෆෙන්, අර්තාපල්, ඖෂධ පැළෑටි සහ ගම්මිරිස්වලින් පිරුණු පිටි ගුලියකින් සාදන ලද අතර ඒවා තම්බා බටර් සෝස් සමඟ පිළිගන්වනු ලැබේ. කස්නුඩෙල්න් සාම්ප්‍රදායිකව සලාදයක් සමඟ පිළිගන්වනු ලැබේ. අයර්ෂ්වාමර්ල් කෑම ද ජනප්‍රියයි. සීනි බ්ලොක් ඩිස්පෙන්සර් පෙස් ඔස්ට්‍රියාවේ මෙන්ම මැනර්ෂ්නිටන් හි ද සොයා ගන්නා ලදී. ඔස්ට්‍රියාව එහි මොසාර්ට්කුගල්න් සහ එහි කෝපි සම්ප්‍රදාය සඳහා ද ප්‍රසිද්ධය. වසරකට කිලෝග්‍රෑම් 8 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සමඟ එය ලොව පුරා හයවන ඉහළම ඒක පුද්ගල කෝපි පරිභෝජනය ඇත.

බියර් ලීටර් 0.2 (පෆිෆ්), ලීටර් 0.3 (සීඩෙල්, ක්ලයින්ස් බියර් හෝ ග්ලාස් බියර්) සහ ලීටර් 0.5 (කෲගර්ල් හෝ ග්‍රෝස් බියර් හෝ හල්බේ) මිනුම් වලින් අලෙවි කෙරේ. උත්සවවලදී බැවේරියානු විලාසිතාවේ ලීටර් එකක මාස් සහ ලීටර් දෙකක ඩොපල්මාස් ද බෙදා හරිනු ලැබේ. වඩාත් ජනප්‍රිය බියර් වර්ග වන්නේ ලාගර් (ඔස්ට්‍රියාවේ මාර්සන් ලෙස හැඳින්වේ), ස්වභාවිකව පෙන සහිත ස්වික්ල්බියර් සහ තිරිඟු බියර් ය. නත්තල් සහ පාස්කු වැනි නිවාඩු දිනවල බොක් බියර් ද ලබා ගත හැකිය.

වයින් නිපදවන වැදගත්ම ප්‍රදේශ වන්නේ පහළ ඔස්ට්‍රියාව, බර්ගන්ලන්ඩ්, ස්ටයිරියා සහ වියානා ය. ග්‍රූනර් වෙල්ට්ලයිනර් මිදි ඔස්ට්‍රියාවේ වඩාත් කැපී පෙනෙන සුදු වයින් කිහිපයක් සපයයි සහ ස්වීගෙල්ට් යනු බහුලව වගා කරන ලද රතු වයින් මිදි වේ.

ඉහළ ඔස්ට්‍රියාව, පහළ ඔස්ට්‍රියාව, ස්ටයිරියා සහ කැරින්ටියා හි, සයිඩර් හෝ පෙරී වර්ගයක් වන මෝස්ට් බහුලව නිෂ්පාදනය කෙරේ.

සාමාන්‍යයෙන් 60% ක් දක්වා මධ්‍යසාර හෝ පළතුරු බ්‍රැන්ඩි වලින් සාදන ලද ස්නැප්ස් වර්ගයක් පානය කරනු ලබන අතර, එය ඔස්ට්‍රියාවේ විවිධ පලතුරු වලින් සාදා ඇත, උදාහරණයක් ලෙස ඇප්රිකොට් ඇට සහ රෝවන්බෙරි. ඔස්ට්‍රියාවේ 20,000 ක් පමණ ඇති කුඩා පෞද්ගලික ස්නැප්ස් ස්කාගාරවල නිෂ්පාදන සෙල්බ්ස්ට්ජෙබ්‍රැන්ටර් හෝ හවුස්බ්‍රෑන්ඩ් ලෙස හැඳින්වේ.

ඇල්ම්ඩඩ්ලර් වැනි දේශීය සිසිල් බීම මධ්‍යසාර පාන සඳහා විකල්පයක් ලෙස රට පුරා ඉතා ජනප්‍රියයි. තවත් ජනප්‍රිය පානයක් වන්නේ කොකා-කෝලා සහ ඔරේන්ජ් ෆැන්ටා හි මුල් සූත්‍රය හෝ වඩාත් දේශීයව ප්‍රසිද්ධ ෆෲකේඩ් අතර මිශ්‍රණයක් වන "ස්පෙසි" ලෙස හඳුන්වනු ලබන පානයයි. ලොව වැඩියෙන්ම අලෙවි වන ශක්තිජනක පානය වන රෙඩ් බුල් හඳුන්වා දුන්නේ ඔස්ට්‍රියානු ව්‍යවසායකයෙකු වන ඩියෙට්‍රිච් මැට්ස්චිට්ස් විසිනි.

### ක්‍රීඩා 
කඳුකර භූමි ප්‍රදේශය නිසා, ඇල්පයින් ස්කීං යනු ඔස්ට්‍රියාවේ ප්‍රමුඛ ක්‍රීඩාවක් වන අතර එය රටේ ප්‍රවර්ධනය හා ආර්ථික වර්ධනය සඳහා අතිශයින් වටිනා ය. හිම පුවරු පැදීම හෝ ස්කී පැනීම වැනි සමාන ක්‍රීඩා ද පුළුල් ලෙස ජනප්‍රිය ය. ඇනෙමරි මෝසර්-ප්‍රෝල්, ෆ්‍රාන්ස් ක්ලැමර්, හර්මන් මේයර්, ටෝනි සයිලර්, බෙන්ජමින් රයිච්, මාර්ලීස් ෂිල්ඩ් සහ මාසෙල් හර්ෂර් වැනි ඔස්ට්‍රියානු ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සියලු කාලයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම ඇල්පයින් ස්කී ක්‍රීඩකයින් ලෙසත්, ආර්මින් කොග්ලර්, ඇන්ඩ්‍රියාස් ෆෙල්ඩර්, අර්නස්ට් වෙටෝරි, ඇන්ඩ්‍රියාස් ගෝල්ඩ්බර්ගර්, ඇන්ඩ්‍රියාස් විදෝල්ස්ල්, තෝමස් මෝර්ගන්ස්ටර්න් සහ ග්‍රෙගර් ෂ්ලියරෙන්සෝවර් සියලු කාලයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම ස්කී ජම්පර්වරුන් ලෙසත් සැලකේ. බොබ්ස්ලී, ලුජ් සහ ඇටසැකිල්ල ද ඉග්ල්ස් හි ස්ථිර ධාවන පථයක් සහිත ජනප්‍රිය සිදුවීම් වන අතර එය 1964 සහ 1976 දී ඉන්ස්බෲක් හි පැවති ශීත ඍතු ඔලිම්පික් සඳහා බොබ්ස්ලී සහ ලුජ් තරඟ සඳහා සත්කාරකත්වය දැරීය. 2012 දී පළමු ශීත ඍතු යෞවන ඔලිම්පික් උළෙල ද ඉන්ස්බෲක් හි පැවැත්විණි.
ඔස්ට්‍රියාවේ පාපන්දු පාලනය කරනු ලබන්නේ ඔස්ට්‍රියාවේ පාපන්දු සංගමය විසිනි. 1934 FIFA ලෝක කුසලානයේ 4 වන ස්ථානය, 1954 FIFA ලෝක කුසලානයේ 3 වන ස්ථානය සහ 1978 FIFA ලෝක කුසලානයේ 7 වන ස්ථානය ලබා ගනිමින් යුරෝපීය මහාද්වීපයේ වඩාත්ම සාර්ථක පාපන්දු ක්‍රීඩා කරන ජාතීන් අතර ඔස්ට්‍රියාව විය. කෙසේ වෙතත්, 20 වන සියවසේ මැද භාගයේ සිට ඔස්ට්‍රියානු පාපන්දු ජාත්‍යන්තරව සාර්ථක වී නොමැත. ඔස්ට්‍රියාව 2008 UEFA යුරෝපීය පාපන්දු ශූරතාවලිය ස්විට්සර්ලන්තය සමඟ සම-සත්කාරකත්වය දැරීය. ජාතික ඔස්ට්‍රියානු පාපන්දු ලීගය ඔස්ට්‍රියානු බුන්ඩෙස්ලිගා වන අතර එයට වාර්තාගත ශූරයන් වන එස්කේ රැපිඩ් වීන්, එෆ්කේ ඔස්ට්‍රියා වීන්, රෙඩ්බුල් සල්ස්බර්ග් සහ එස් ටර්ම් ග්‍රාස් වැනි කණ්ඩායම් ඇතුළත් වේ.

පාපන්දු වලට අමතරව, ඔස්ට්‍රියාවේ බොහෝ ප්‍රධාන කණ්ඩායම් ක්‍රීඩා සඳහා වෘත්තීය ජාතික ලීග ද ඇත, අයිස් හොකී සඳහා ඔස්ට්‍රියානු හොකී ලීගය, පැසිපන්දු සඳහා Österreichische පැසිපන්දු බුන්ඩෙස්ලිගා සහ ඇමරිකානු පාපන්දු සඳහා ඔස්ට්‍රියානු පාපන්දු ලීගය ද ඇතුළුව. අශ්වාරෝහක පැදීම ද ජනප්‍රියයි; වියානාහි ප්‍රසිද්ධ ස්පාඤ්ඤ පැදීමේ පාසල වියානාහි පිහිටා ඇත.

නිකී ලෝඩා ෆෝමියුලා වන් ධාවකයෙකු වූ අතර ඔහු තුන් වතාවක් F1 ලෝක ශූරයා වූ අතර 1975, 1977 සහ 1984 දී ජයග්‍රහණය කළේය. ක්‍රීඩාවේ වඩාත්ම සාර්ථක ඉදිකිරීම්කරුවන් දෙදෙනා වන ෆෙරාරි සහ මැක්ලරන් යන දෙකටම ශූරයා වූ එකම රියදුරු ඔහුය. අනෙකුත් ප්‍රසිද්ධ ඔස්ට්‍රියානු F1 ධාවකයින් වන්නේ ගෙර්හාර්ඩ් බර්ගර් සහ ජොචෙන් රින්ඩ්ට් ය. ඔස්ට්‍රියාව F1 තරඟ (ඔස්ට්‍රියානු ග්‍රෑන්ඩ් ප්‍රී) ද පවත්වයි; දැන් රෙඩ්බුල් රින්ග් හිදී පැවැත්වෙන අතර, අතීතයේදී ඔස්ටර්රීච්රිං සහ සෙල්ට්වෙග් ගුවන් තොටුපළේදීද පැවැත්වේ.

තෝමස් මස්ටර් හිටපු ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර 1990 ගණන්වල ලොව ප්‍රමුඛතම මැටි පිටියේ ක්‍රීඩකයෙකු විය. ඔහු 1995 ප්‍රංශ විවෘත ටෙනිස් ශූරතාව දිනා ගත් අතර 1996 දී ATP ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල අංක 1 ස්ථානයට පත්විය. 2020 එක්සත් ජනපද විවෘත ටෙනිස් ජයග්‍රාහක ඩොමිනික් තීම් ද තවත් ප්‍රමුඛ ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකි, ඔහු ලොව අංක 3 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර ප්‍රංශ විවෘත සහ ඕස්ට්‍රේලියානු විවෘත ටෙනිස් තරඟාවලියේ අවසන් මහා තරඟවලටද සහභාගී වී ඇත. අනෙකුත් ප්‍රසිද්ධ ඔස්ට්‍රියානු ටෙනිස් ක්‍රීඩකයින් අතර හෝස්ට් ස්කොෆ් සහ ජර්ගන් මෙල්සර් ද වෙති.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු දෙවන ජනරජයේ මුල් වසරවලදී, ඔස්ට්‍රියා සංචාරය වැනි පාපැදි ධාවන තරඟ හරහා සහ 1954 ලෝක කුසලානයේදී ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම තෙවන ස්ථානයට පත්වීම සහ 1950 ගණන්වල ටෝනි සයිලර් සහ "කිට්ස්බුහෙල් ආශ්චර්ය කණ්ඩායමේ" අනෙකුත් අයගේ දස්කම් වැනි ක්‍රීඩා සාර්ථකත්වයන් හරහා ක්‍රීඩාව ජාතික විඥානය වර්ධනය කිරීමට සහ ජාතික ආත්ම විශ්වාසය ඉහළ නැංවීමට සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය.

## යොමු කිරීම්