open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
වර්ණ

මිනිසා කෘෂිකාර්මික ජීවිතයකට හා භාණ්ඩ හුවමාරු ක්‍රමයකට හුරුවෙද්දී සමාජ සම්බන්ධතා වල විවිධ වෙනස්කම් ඇති වු අතර යම් කාර්යයක්‍කෙරෙහි විශේෂ පුහුණුවක් හෝ සමත් කමක් දැක්වීම ඇති විය. මිනිසුන් විවිධ රැකියාවලට අයත් විවිධ පුද්ගලයන්ට ස්ථාවරව පැවතිය හැකි සමාජ ව්‍යුහ වලට හැඩ ගැසුණහ. සමාජයක් යනු විවිධ රැකියාවන් සිදු කරන විවිධ කණ්ඩායම් වල සංයුතියක් වන අතර එමඟින් සමාජයේ යහපත් පැවැත්ම හා වර්ධනය පරිපුර්ණ කෙරෙනු ලැබේ.

සතවාහන වැනි බොහෝ රාජ්‍ය සමාජයේ විවිධ කොටස් වල නියමිත කාර්යයන් හා වගකීම් පවරා දී ස්ථිර වශයෙන් සකස් කරන ලද සමාජයක් පැවතුනි. මෙලෙස පැවරුණු කාර්යයන් පරම්පරාවන් ගණනාවක් තිස්සේ පැවතුණි.

අධිරාජ්‍ය වලින් පැවතගෙන ආ රාජධානී කල්යත්ම පරිහානියට පත්වු අතර සමාජයේ ආගමික ප්‍රභූත්වය බ්‍රාහ්මණයන්ට හිමි වී තිබුණි. නමුත් මෙහි අදහස හින්දු ආගමේ කිසිම දිනක පහත් කුලයට අයත් කෙනෙක් වැදගත් ලෙස නොසැලකූ බව නොවේ. නිදසුනක් ලෙස ව්‍යාස (උපතින්ම මස් මරන්නෙකි) වේද ග්‍රන්ථ, පුර්ණ හා මහා භාරතය ලිවීම පිළිබඳ ගෞරවනීය තැනක් ලබාගෙන තිබේ.

අලුත උපන් ළදරුවෙකු ලෙස සැලකෙන්නේ පියාගේ වර්ණයයි. බ්‍රාහ්මණ, ක්ෂත්‍රීය හා‍වෛශ්‍ය කුල වලට අයත් අය තම වර්ණය ප්‍රසිද්ධ කිරීම සඳහා උපනයන නම් උත්සවයක් පවත්වති.

වර්ණ යනු බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථ මඟින් සමාජය ස්ථිර ලෙස සංවිධානය කිරීම සඳහා යොදාගත් ක්‍රමයකි.  නමුත් වර්ණ ක්‍රමය නොව ඉන්දියානු සමාජයේ හැඩගැන්වී තිබුණේ ජාති වලට අනුවය. එය ක්‍රි.පු. 300 ගුප්ත අධිරාජ්‍ය යු‍ගයේ සිට පැවතගෙන එන්නකි. වර්ණ භේදය පිළිබඳ සඳහන් වන පැරණිතම ග්‍රන්ථය සෘග්වේදයයි. එහි 10.90.12 කොටසේ සඳහන් වන පුරුෂ සුත්‍රයට අනුව බ්‍රාහ්මණයන් පුරුෂයාගේ මුවෙන්ද, ක්ෂත්‍රියයන් ඔහුගේ අත් වලින්ද, වෛශ්‍ය කලවාද, ශුද්‍රයන් දෙපතුලින්ද උපනහ. මෙහිදී පුරුෂයා ලෙස හඳුන්වන්නේ සමාජයේ ස්වභාවයද, ක්‍රියාකාරී කොටස් වල එකමුතුව නිසා සමාජය සංවිධානය වන අන්දමද අර්ථ නිරූපණය වේ. නමුත් යමෙකු මෙම පුරුෂ සුත්‍රය වශයෙන් නොසැලකිය යුතුය. එයට හේතුව එම සුත්‍රයේ දී දෙවියන් යනු අතිමහත් ශක්තියක් හා ධෛර්යයක් සහිත අත් 1000 කින් හා කකුල් 1000 කින් යුත් මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස අර්ථ දැක්වේ. සමහරෙක් ශුද්‍රයන් බිහිවුයේ දෙපා වලින් නිසා ඔවුන් පහත් ලෙස සලකති. නමුත් මෙහිදී අප අමතක නොකළ යුතු කරුණක් වන්නේ පුරුෂ සුත්‍රයට අනුව සියල්ලන්ම බිහිවුයේ දෙවියන්ගෙන් බවත්, දෙවියන්ගේ මුඛය දෙපතුල් වලට වඩා උසස් ලෙස සැලකීමට හේතුවක් රහිත බවයි. 

මෙවැනි සංවිධානාත්මක දුරාවලියක් මඟින් සමාජය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම සඳහා සෑම කොටසකින්ම අත්‍යවශ්‍ය කාර්යයන් පැහැදිලි කරයි. සියළු දෙනා තමා අයත් කොටසේ වගකීම් ඉටු කිරීම සඳහා බැඳී සිටිති. නිවැරදි ක්‍රියාකාරිත්වයන් සම්පුර්ණ ව්‍යුහයේම ස්ථාවරත්වය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ.

## වෛශ්‍ය වර්ණ 
මෙම ලිපිය පරිශිලනය කල පොත් හෝ මුලාශ්‍ර මගින් උපුටා ගන්නක් නොවේ. (2007 ජුනි) කරුණාකර මෙම ලිපිය වැඩිදියුණු කිරිමට විශ්වාසනිය මුලාශ්‍ර වලට උපුටනයක් එකතු කල හැක සත්‍ය බවට ඔප්පු කල නොහැකි ද්‍රව්‍ය අභියොගාත්මක ලෙස ඉවත් කල හැක.

|Varna in Hinduism
|-
{|
කාඕ කාඕ රාජධානි තුනෙහි නැගී සිටීම

ක්‍රි.ව. 191 දී අධිරාජ්‍යයාගේ නෑයෙකු වන ලී යු බලා පත්කිරීම පිළිබඳ සහාය රජයේ නිලධාරින් අතර සාකච්ඡා පැවතුණු අතර, ක්‍රමයෙන් එහි සාමාජිකයන් අතර අවුල් වියවුල් ඇතිවිය. හැන්ස් පාලකයෝ බලය තහවුරු කිරීම වෙනුවට තම පෞද්ගලික හමුද බලය වැඩිකර ගැනීමේ අරමුණින් යුතුව, (මෙම රාජ්‍ය අස්ථාවර අවස්ථාවේ දී පවා) එකී බලධරයන් බොහෝ දෙනා කටයුතු කර ඇත. හෑන්ස් අධිරාජ්‍යය යුධකාමීන් කීපදෙනෙකු අතර බෙදී යන ලදී. යු ආන් ෂාඕ  තම උසස් නිලධාරියෙකු වන හෑන් ෆු උපක්‍රමයෙන් හා වංචාවෙන් පළවා හැර යේ ප්‍රදේශයේ උතුරු කොටසේ බලට තහවුරු කරගත්තේය. කහ ගංගාවේ උතුරු කොටස වන කෝකෝ පාලනය පැවති කළ ගෝන්ග් ෂුන් සෑන්ට එරෙහිව, යු ආන් හි දකුණු දිග දක්වා ද යු ආන් ෂු හා ලියු බියාඩි නම් හුවායි ගංගා නිම්න ප්‍රදේශය හා යැංග්සි ප්‍රදේශය පාලනය කළ නායකයින් ට එරෙහිව ද සටන් කළේය. ඇත දකුණු දිග ප්‍රදේශයේ තරුණ සටන්කාමීයෙකු වන සුන්සේ විසින්  සුන් ජි ආන්ගේ අකල් මරණයෙන් පසු එම ප්‍රදේශයේ බලය තහවුරු කරගෙන ඔහුගේ පහළ පෙළේ නිලධාරියෙකු වන යු ආන් ෂුං හට එහි පාලනය භාර කරන ලදී. බටහිර දෙසින් වූ සිය පාලන ලියු සෑංග් විසින් අල්ලාගත් අතර වයඹ දිග පෙදෙස  එනම් ‍‍ඩෝංග් ෂුඩ් මුල් පතාන ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලද්දේ සිලියැංග් හි මා  ටොග් වැනි සුඵ පරිමාණ යුධකාමීන් කිහිප දෙනෙක් විසිනි.
        
තම සාර්ථක්තවය ගැන දැඩි ආත්ම විශ්වාසයකින් සිටි ‍ඩොංග් සුඩ් තමා විසින්ම හදාවාඩාගත් පුත්‍රයෙකු වන ල් බුහා මයිලනුවන් වූ  වැංග් යුන් අතින් මරණයට පත් වු අතර ඊට එරෙහිව  ඩොංග් සුමිගේ ආධාරකරුවන් වන ලි සියු, ග්ඕ සි , සෑංග් ජි (භූගේ සියුගේ මයිලනුවන්) සහ පැන්චවු විසින් වෑන් යුන් හා ඔහුගේ මුළු පවුලම ඝාතනය කරන ලදී. උතුරු ප්‍රදේශයේ විසු යුද කාමියෙකු වන සැංග් යැංග් වෙතට පලාගිය ලු යු ආන් ෂා ඕ හා සම්බන්ධ වනතුරු ඔහු සමඟ විමසුවේය. නමුත් පැහැදිලි ලෙසම ලු යු තුළ වෙනත් අයෙකුට ආධාර කිරීමේ ප්‍රයත්නයක් දක්නට ලැබිණි.

ක්‍රි.ව. 195 අගෝස්තු සියැංග් අධිරාජ්‍යයා ආධාරකරුවන් සොයා ගනු පිණිස ලී රජුගේ පාලන ප්‍රදේශයෙන් පැනගොස් නැගෙනහිර දෙසට ඉත අන්තරායික ගමනය යෙදුණි. ක්‍රි.ව. 196 වන විට කාඕ කාඕ විසින් ඔහුව පිළිගන්නා විට ඔහු සුළු පරිමාණ බලකාමීන් හා එකතු වී හෝ සිටියේය.
     
මෙම පූර්ව උපදේශ සුන් යුගේ යොජනාවක් වූ අතර කාඕ කාඕ ට ඉතා වැදගත් ප්‍රවණතාවක් විය.  පාලන තන්ත්‍රය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා අනෙකුත් යුධකාමීන් පාලනය කරගෙන ඔවුන් තමන්වෙත නම්මවා ගැනීමේ නිත්‍යානුකූල අයිතියක් කාඕ කාඕ වෙත ඇති බවත් එය කළහැක්කේ නියම අධිරාජ්‍යයාට ආධාර කිරීමෙන් බවත් සුන් යු අවධාරණය ක‍ළේය.
වෙරි රාජධානියේ පුරෝගාමි ප්‍රදේශ පාලනය කළ කාඕ කාඕ තම හමුදාව 189 දී ශිත සෘතුවේ දී වර්ධනය කර ගත්තේය. යුධෝපක්‍රම කීපයක් හා සටන් කීපයකට පසුව එහු ඩයි ප්‍රදේශය පාලනයට ගෙන කහ ගංඟා විප්ලවකාමින්ගේ පිල් කිහිපයක්ම පරාජයට පත් කළේය. මෙහේතුවෙන් ෂැංග් මිආමි හා මෙන් ගොන්ස් විසින් පාලනය කළ දේශීය යුධ හමුදාවන්ගේ ආධාරය ඔහු වෙත ලැබිණි. මෙය ඔහුගේ ප්‍රථම විශාල හමුදාව වූ අතර ඔහු ආසන්න‍ වශයෙන් කහ තලප්පාකති විප්ලවකරුවන් 300,000 ක් පමණ තම හමුදාවට බදවා ගැනීමට සමත් විය. එසේම නැගෙනහිර ක්වින්ගේ ප්‍රදේශයේ කල්ලි හමුදා කණ්ඩායක්ද තම හමුදාවට එක්කර ගත්තේය. 196 දී ඔහු අධිරාජ්‍ය අධිකරණයක් ජු චැන්ග් හි විශාල බදු බරක් පැටවුවද (50% - 60% වගා ඵලදාව) ගොවියන් මෙසේ වඩාත් ස්ථාවර හා ආරක්ෂිත ස්ථානයක වගා කිරීමට කැමති විය. මෙය පසුව ඔහුගේ දෙවන සාර්ථක්වය ලෙස නම් කරන ලදී.

## සටහන් 
{|

|Three_Kingdoms Rise_of_Cao_Cao
|-
{|
රෝම හමුදාව

## රෝම හමුදාවේ සංග්‍රාම ඉතිහාසය 
ඉතාලියේ ප‍්‍රධාන නගරය වූ සහ ක‍්‍රි: පූ: 9 වන සියවසේ සිට ක‍්‍රි: ව: 5 වන සියවස තෙක් යුරෝපා ආසියාව සහ උතුරු අප‍්‍රිකාව පාලනය කළ ඓතිහාසික රෝමයේ ඉතිහාසය බැඳී පවතින්නේ යුද ඉතිහාසයත් සමග ය. මෙම ඉතිහාසය වනාහී, රෝම හමුදාවේ ගොඩබිම් සටන් වේ. මෙම සටන් ඉතාලි අර්ධ ද්වීපයේ අසල්වැසියන් යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව දියත් කළ මූලික ආරක්ෂක සටන්වලින් ආරම්භ වී අධිරාජ්‍ය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස වෙන්වීමෙන් පසුව හන්, වැන්ඩල් හා ජර්මානු ගෝත‍්‍රවල ආක‍්‍රමණවලින් ආරක්ෂාවීමට දියත් කළ අවසන් අරගලය දක්වා දිවේ. රෝම හමුදා ඉතිහාසය තුළ මධ්‍යධරණි මුහුද වටා ඇති භූමිය යටත් කර ගැනීමට කරන ලද සටන් හැරුණු කොට, මුහුදු සංග‍්‍රාම ඉතා අවම ය. ඊට හේතුව නම්, පළමු පියුනික් යුද්ධයෙන් පසුව එහි නෞවක ආධිපත්‍යයට තර්ජනයක් එල්ල නොවීමය.

රෝම හමුදාව මුලින්ම සටන් කළේ සිය අසල්වැසියන් සහ එත‍්‍රැස්කාන් :ෑඑරමිජ්බ* නගරවලට එරෙහිව ය. පසුව මධ්‍යධරණි කලාපයේ සහ ඉන් අනතුරුව බි‍්‍රතාන්‍යය හා සුළු ආසියාව  :්ිස් – පසබදර* යන ප‍්‍රදේශවලට පැතුරුණි. බොහෝ ශිෂ්ටාචාරවල මෙන් රෝම හමුදාව ද කරුණු 3ක් සඳහා සේවය කළේය. එනම්, දේශසීමා ආරක්ෂා කර ගැනීම, යටත් වැසියන් මත ආධිපත්‍යය පැතිරවීම සහ අභ්‍යන්තර සාමය පවත්වාගෙන යාමයි. මුල සිටම රෝම හමුදාව මෙය ආදර්ශයක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය අතර, එහි සංග‍්‍රාම මින් හේතු එකක් හෝ දෙකක් මත පදනම් විය. පළමුව, සාමාන්‍යයෙන් ප‍්‍රති ප‍්‍රහාර වැළැක්වීමක් ලෙස ආරම්භ කළ දේශසීමා පුළුල් කිරීමේ සටන් ය. මෙමගින් විශාල භූමි ප‍්‍රමාණ අත්පත් කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබුණු අතර, ලොව ජනගහණයෙන් 10/4ක් පදිංචිව සිටින තරම් වූ බිම් ප‍්‍රමාණයක් සහිත ලොව තුන්වන විශාලතම අධිරාජ්‍යය බවට පත් විය. දෙවනුව, රෝමයේ ආරම්භක යුගයේ සිට බිඳ වැටෙන තෙක් එය පීඩාවට පත් කළ සිවිල් යුද්ධයයි. 

රෝම හමුදාවන් ගැන තිබූ භයානක අදහස් හා ඔවුන්ගේ ජයග‍්‍රහණ මාලාව කෙසේ වුවද, ඔවුන් පරාජය කළ නොහැකි වූවන් නොවීය. ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ ඔවුහු සිය නොහැකියාවන් ගොඩ නඟාගත් අතර, එය ඔවුන්ගේ අන්ත පරාජයන්ට මඟ පෙන්වීය. එසේ වුවත්, සටන් ජයග‍්‍රහණය කරන නමුත්. යුද්ධයෙන් පරාජය වීම වූ කලී රෝමයේ සතුරන් වූ පයිරස්වරුන්ගේ හා හැනිබාල්වරුන්ගේ ද ඉරණම විය. රෝම සංග‍්‍රාම ඉතිහාසය යනු අන් කිසිවක් නොව, අන්ත පරාජයන් යටපත් කරන ලද අප‍්‍රතිහත ධෛර්්‍යය පිළිබඳ ඉතිහාසයය

## සටහන් 
|Campaign_history_of_the_Roman_military
|}
බ්ලඩ් ඔන් ද ඩෑන්සිං ‍ෆ්ලෝ

"**බ්ලඩ් ඔන් ද ඩෑන්සිං ‍ෆ්ලෝ**" (සිංහල තේරුම - නැටුම් බිමේ රුධිරය)යනු මයිකල් ජැක්සන් ගායනා කරන ගීතයකි.එම ගීතය නිකුත් කලේ නැවත සංකලනය කළ ඇල්බමයක පළැමුවැන්න ලෙසටය.1991 දී*අනතුරුදයකබව* නිකුත් කරන අවස්තාවේ ජැක්සන් සහ ටෙඩී රිලේ එක්ව මෙම ගීතය නිර්මාණය කරන ලදි.කෙසේ වුවත් එය බලාපොරොත්තු වූ  තරම් වාරතාගත නොවූ අතර 1997 දී වානිජමය නිකුත් කිරීමට පෙර කුඩා වෙනසකටද භාජනය කර ඇත.ජැක්සන්ට පිහියෙන් අනීමට පෙර ඔහු විසින් වරදට පොළඹවාගත් "සුසී" නමැති කොල්ලකාර කාන්තාවක් ගැන මෙම ගීතයෙන් කියැවේ.
මාස්ට්‍රිච්ට් ගිවිසුම

**මාස්ටි‍්‍රච්ට් ගිවිසුම** ( පෙරදී **යුරෝපියානු සංගමය පිළිබඳ ගිවිසුම**) 1992 පෙබරවාරි 7 වන දිනදී  නෙදර්ලන්තයේ මාස්ටි‍්‍රච්ට්හිදී යුරෝපියානු ප්‍රජාවේ සාමාජිකයන් විසින් අක්සන් තබන ලදී.  1991 දෙසැම්බර් 9-10 දිනයන්හීදී, මෙම නගරයම, ගිවිසුම කෙටුම්පත් කල යුරෝපියානු කවුන්සිලය සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයීය.   ඩෙලෝර් කොමිසම පැවතියදී, 1993 නොවැම්බර් 1 දිනදී එය බලාත්මක වීමත් හා සමගම,  එය විසින්  යුරෝපියානු සංගමය තැනුනු අතර තනි යුරෝපියානු ව්‍යවහාර මුදල, යුරෝ තැනීමට පාදක විය.  ඇම්ස්ටර්ඩෑම්, නිස් සහ ලිස්බන් යන ගිවිසුම් මගින් මාස්ට්‍රිච්ට් ගිවිසුම සංශෝධනය කර ඇත. *මෙයද බලන්න යුරෝපියානු සංගමයේ ගිවිසුම්.*

## අන්තර්ගතය 
මෙම ගිවිසුමට අදාළ වෙනම ප්‍රොටකොලයක් මගින් යූරෝ හඳුන්වා දුන් අතර, යුරෝපා සංගමයේ බලකණු තුනක් නම් කොට තිබේ. ( යුරෝපා ප‍්‍රජාව, පොදු විදේශ හා ආරක්ෂක ප‍්‍රතිපත්තිය, යුක්තිය හා අභ්‍යන්තර කටයුතු* මින් දෙවැන්න යුරෝපා දේශපාලන සහයෝගිතා සංගමය පදනම් කරගෙන ගොඩ නැඟුුවක් වන අතර, ගිවිසුම හරහා එය පුළුල් විය. තුන්වැන්න නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම, අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය, සිවිල් අධිකරණ කටයුතු, සරණාගතයින් හා සංක‍්‍රමණය පිළිබඳ ව අදාළ වේ. යුරෝපා ප‍්‍රජාව අදාළ වන්නේ ආර්ථික, සාමාජීක හා වෙළඳ කරුණු පිළිබඳ ව ය. යුරෝපා කොමිසම හා යුරෝපා යුක්ති අධිකරණය සාමාජීක රාජ්‍ය විසින් පත්කරනු ලැබුව ද, ඒවායින් ස්වාධීනව ක‍්‍රියාත්මක වේ. යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව පත් කරනු ලබන්නේ සාමාජික රාජ්‍යවල ජනතාව විසිනි. 1980 දශකයේ මැද භාගයෙන් පසුව බොහෝ තීරණ ගන්නා ලද්දේ අමාත්‍ය කවුන්සිලයේ බහුතර ඡුන්දයෙනි. (71% ක් පමණ* මෙම ක‍්‍රමය ප‍්‍රජා  ක‍්‍රමය, නොඑසේනම් උත්තරජාතිකවාදය :ීමචැරබ්එසදබ්කසිප*  ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, සාමාජිකයින්ට ඡුන්දය ඉක්මවා ගිය තීරණ ගැනීමේ බලයක් හිමි වීමයි.

යුරෝපා ප‍්‍රජාව තුළ විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති, හමුදා හා අපරාධ කටයුතු පිළිබඳ හැකියාවන් අඩංගු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් විය. එහෙත් බොහෝ රාජ්‍ය තර්ක කළේ එම බලතල රාජ්‍යයන්ට තනිව හිමිවිය යුතු බවයි. එනම්, අන්තර් ආණ්ඩු ක‍්‍රමයක් ඒ සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු බවයි. තවත් සමහර රටවල් තර්ක කළේ එමගින් යුරෝපා කොමිසම, යුරෝපා යුක්ති අධිකරණය හා යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව යන ආයතනවල බලතල අඩු විය හැකි බවයි. ඒ අනුව, යුරෝපා ප‍්‍රජාවට හිමි වූයේ ආර්ථිකය පිළිබඳ කටයුතු ය. මාස්ටි‍්‍රච්ට් ගිවිසුම මගින් ඔම්බුඞ්ස්මන් ධූරයක් ද ඇති කර තිබේ.

## ආශ්‍රිත
රෝම අධිරාජ්‍ය

බටහිර රෝම අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසු බොහෝ රාජ්‍ය රෝමයේ උරුමකරුවන් වීමට උත්සාහ කළහ. ඉන් පළමුවැන්න බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයි. (පසුකාලීනව නැගෙනහිර රෝම අධිරාජ්‍යය ලෙස මෙය හඳුන්වන ලදී.* ඉන්පසුව ශුද්ධ වූ රෝම අධිරාජ්‍යයයි. මෙය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ වර්ෂ 800දී පමණ ,,, වන ලියෝ පාප්තුමා විසින් නත්තල් දින චාලිමේන් රජුට කිරුළු පැළඳවීම මගිනි. එහෙත්, දශක ගණනාවක් යන තෙක් මෙය විΩධිමත් ලෙස අධිරාජ්‍යයක් ලෙස පිළිනොගැණුනි. කොන්ස්තන්තිනෝපලය බිඳ වැටීමෙන් පසු බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ  ඕතොඩොක්ස් ක‍්‍රිස්තියානි සම්ප‍්‍රදායට උරුමකම් කියූ රුසියානු සාඩම් :ඔි්රාදප* අධිරාජ්‍යය, තමා තුන්වන රෝමය යයි හඳුන්වා ගත්තේය. කොන්ස්තන්තිනෝපල 1453 දී යටත් කරගත් ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයකු වූ ,, වන මෙහමද් තමා රෝම අධිරාජ්‍යයකු බව ප‍්‍රකාශ කිරීමෙන් නොනැවතී, ‘අධිරාජ්‍යය යළි එක්සේසත් කිරීමේ’ අරමුණින් ඉතාලිය ආක‍්‍රමණය කළේය. එහෙත්, 1480 දී ඔට‍්‍රැන්ටෝ හිදී පැපල් හා නැපොලිමාන් හමුදාවන් විසින් ඔහුව නවත්වනු ලැබීය. කොන්සතන්තිනෝපලය 1930 මාර්තු 28 වන තෙක් ඉස්තාන්බුල් ලෙස නම් කර නොතිබුණි.

මෙම උරුමකම් ඉල්ලීම් පසෙක තැබුවහොත්, රෝමය නිල වශයෙන් ක‍්‍රි:පූ: 753 සිට 1461 ටෙ‍්‍රබිසොන්ඞ් අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටෙන තෙක් වසර 2214ක් පැවතුණි. (ටෙ‍්‍රබිසොන්ඞ් අධිරාජ්‍යය බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයෙන් බිඳී ආවකි.* එහෙත්, බටහිර හා නැගෙනහිර ශිෂ්ටාචාර තුළ රෝම බලපෑම තවමත් පවතී. රෝම ජයග‍්‍රහණ හා සොයා ගැනිම් පසු කාලීන ශිෂ්ටාචාර තුළ ද අනුගමය කෙරිණි. නිදසුනක් ලෙස සිමෙන්ති නිෂ්පාදන තාක්ෂණය 1755- 1759 කාලයේ දී ජෝන් ස්මිටන් විසින් නැවත සොයා ගන්නා ලදී.

රෝමය ලොවට බොහෝ දෑ දායාද කළේය. නිදසුනක් ලෙස අධික අවුරුදු සහිත දින දර්ශනය, ක‍්‍රිස්තියානි ආයතන, නූතන සම්භාව්‍ය දර්ශනය හා බයිසැන්තියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය හැඳින්විය හැකිය. රෝම හමුදාවන් විසින් ගොඩ නංවන ලද මංමාවත් අද දක්වාම පවතී. 19 වන සියවසේ වාෂ්ප එන්ජිම සොයා ගන්නා තෙක්ම මෙම මාර්ග පද්ධතිය යුරෝපය තුළ ගමනා ගමනය සඳහා භාවිත විය.

එසේම, බොහෝ යුරෝපා රටවල හා යුරෝපා යටත් විජිතවල භාවිතයට ගත් විවිධ පාලන හා ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා ආදර්ශකයන් රෝම අධිරාජ්‍යය විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. නිදසුනක් ලෙස එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා නිර්මාපකයින් ජනාධිපති තනතුර නිර්මාණය කරන විට ‘ඔගස්තීනු යුගයක්’ ඇරඹීමට අවශ්‍ය බව ප‍්‍රකාශ කර ඇත. පසුකාලීනව සංග‍්‍රහගත කරන ලද රෝම නීතිය නූතන ලෝකයේ නෛතික චින්තනය හැඩ ගස්වා ඇත. විශාල ප‍්‍රදේශ පාලනය කිරීම සඳහා රෝමය විසින් හඳුන්වා දෙන ලද මහජන පරිපාලන ක‍්‍රමය, සිවිල් සේවාව හා බදු එකතු කිරීමේ විධිමත් ක‍්‍රම ලොවට හඳුන්වා දුන්නේය.

බටහිර රෝමය තුළ ‘රෝමයේ පාප්තුමා’ යන පල්ලිය අතර සබඳතාව අර්ථවත් කරමින් හඳුන්වා දුන්ිඍදප්සදස’ යන වචනය තවමත් ග‍්‍රීසියේ භාවිත වේ. 1861 දී ඉතාලිය ඒකාබද්ධ වීමට සහ ඉතාලි ජාතිකත්වය නිර්මාණය වීම කෙරෙහි රෝම පාලනය දැඩි ලෙස බලපා ඇත.

## සටහන් 
{|
අබිමඑල් ගුස්මන්

අබිමඑල් ගුස්මන් (1937- ) පේරු රාජ්‍යයෙහි ක්‍රියාත්මක වූ දරුණු ත්‍රස්තවාදී ව්‍යාපාරයක් වූ "දිදුලන මාර්ගය" කණ්ඩායමේ නායකයා ය. අරෙකුඉපා නගරයේදී 1937 වසරේ උපත ලද ඔහු, 1960 දශකයේ මුල පටන් අයකුචෝ නගරයේ සැන් ක්‍රිස්ටොබාල් දි හුඅමන්ගා ජාතික සරසවියෙහි දර්ශනවාදය පිලිබඳ මහාචාර්යවරයා විය. ඔහු එකල පටන් මාක්ස්වාදියෙකු වූ අතර පේරු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-රතු ධජය කණ්ඩායමේ නායකයෙකු විය. 1970 දී ඔහු විසින් "පේරු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය-දිදුලන මාර්ගය" අරඹන ලදී. එම පක්ෂයේ මූලික දර්ශනය වූයේ මාර්කස්-ලෙනින්-මාඕ වාදය ය. පසුව එයට ගොන්සාලෝ චින්තනයද එකතු විය. සභාපති ගොන්සාලෝ යනු ඔහුගේ සහචරයින් විසින් ගුස්මන් හඳුන්වාදුන් එක නමකි.

1980 දී සිය ආයුධ සන්නද්ධ "ජනතා අරගලය" ඇරඹි "දිදුලන මාර්ගය" කණ්ඩායම 1990 දශකය ආරම්භ වන විට රටේ ප්‍රදේශ ගණනාවකට තර්ජනය කරමින් තිබිණ. නමුත් 1992 සැප්තැම්බර් 12 දා පේරු රටේ අගනුවර වන ලීමා නගරයේදී ගුස්මන් අත්අඩංගුවට පත් වූ පසු එහි ක්‍රියාකාරකම් බෙහෙවින් අඩපණ විය. ජීවිතාන්තය තෙක් සිර දඬුවමකට යටත් කරන ලද ගුස්මන් අදද පේරු රාජ්‍යයේ සිර ගතව සිටී.

ප්‍රවර්ගය:ත්‍රස්තවාදී නායකයන්
ඓතිහාසික සිදුවීම් ලැයිස්තුව

ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව සකසන ලද **ඓතිහාසික සිදුවීම් ලැයිස්තුව**.ක් මෙහි දැක්වේ. 

## External links and resources
* Today in Aviation History 
* Daily Content Archive
* World History Database  
* History Channel (US): This Day in History
* History Channel (UK): This Day in History 
* *The New York Times*: On This Day
* On-This-Day.com
* The Internet Movie Database: This Day in Movie History
* Associated Press: Today In History
* BBC: On This Day
* Dates in American Naval History
* Today in Australian History 
* Today in New Zealand History
* Smithsonian magazine's Today in History
* Iranians' History on This Day
* Library of Congress American Memory's Today in History
ෆ්‍රෑන්ස් බෝස්

ෆ්‍රැන්ස් බෝස් (1858 ජූලි 9-1942 දෙසැම්බර් 21 ජර්මානු ඇමෙරිකානු මානව විද්‍යාඥයෙකු වූ අතර නූතන මානව විද්‍යාවේ නියමුවෙක් වූයේ ඔහු ඇමෙරිකානු මානව විද්‍යාවේ ආදි කර්තෘ ලෙස සැලකීමෙනි. අනෙකුත් නියමුවන් හා සමානව  ඔහු ද වෙනත් ශික්ෂණයන් හි පුහුණු වූ අතර භෞතික විද්‍යාවෙන් ආචාර්ය උපාධිය ද භූගෝල විද්‍යාවෙන් පශ්චාත් ආචාර්ය උපාධිය කටයුතු ද සිදු කරන ලදී. ඔහු විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේද මානව සංස්කෘති හා සමාජ අධ්‍යයනය සඳහා ආදේශ කිරීම සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධ වූයේ එය පෙර දී පෞරාණික ඥානයෙන් බිහි වූ න්‍යායන් මත පදනම් වූවක් හෙයිනි.

## සටහන් 
|Franz_Boas
|}
ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීතිය

ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීතිය වනාහි, රටක ජාතිකත්වය හා පුරවැසිභාවය පැවරෙන්නේ, ලබා ගන්නේ හෝ නැතිවන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ව නීති සම්පාදනය, සම්ප්‍රදායන් හා අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ගවල එකතුවෙන් සකස් කරන ලද, රටක නීති පද්ධතියේ එක් අංශයකි. ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීතිය බොහෝ විට සංක්‍රමණික නීතිය (සංක්‍රමණිකයින් බොහෝමයක් පැමිණෙන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, ඔස්ටේ‍රෙලියාව හා නවසිලන්තය) සහ සරණාගත නීතිය සමගයි.

පොදු මූලධර්ම

යුරෝපා මහද්වීපයේ ජාතිකත්වය පිළිබඳ නීති වැඩි වශයෙන්ම පදනම්ව ඇත්තේ, ජාතිකත්වය සඳහා ස්ථාපනය කරන ලද ‘නැපෝලියානු සංගර්හය’ මතය. එහෙයින්, බොහෝ කාලයක් තිස්සේ කාන්තාවකට තම දරුවන්ට තම ජාතිකත්වය ලබාදීමට හැකියාව නොතිබිණි. (මන්ද, බොහෝ විට නීත්‍යානුකූල පවුලකින් පිටත උපදින දරුවන් මවගේ ජාතිකත්වය ලබා ගන්නා නිසා ඔවුන් රාජ්‍යයක් නොමැති දරුවන් බවට පත් නොවේ) අරාබි රාජ්‍යයන් හැරුණු විට, බොහෝ රටවල මෙම නීති වෙනස් වී තිබේ. බොහෝ අරාබි රටවල විදේශිකයින් හා විවාහ වූ කාන්තාවන්ට, තම දරුවන්ට තමාගේ ජාතිකත්වය ලබා දිය නොහැකිය. එසේම, බොහෝ රටවල තානාපති සේවයේ යෙදී සිටින නිලධාරීන්ගේ, මෙරට උපන් දරුවන්ට එම ජාතිකත්වය හිමි නොවන ප්‍රතිපාදන ද පවති.

එක්සත් ජාතීන්ගේ විශ්ව ප්‍රකාශනයේ 15 වන වගන්තියෙහි දැක්වෙන්නේ, 
1.	සියල්ලෝම ජාතිකත්වයකට හිමිකම් කියති.
2.	කිසිවකුට එම අයිතිය අහිමි කළ නොහැකි අතර, ඔහුට ජාතිකත්වය වෙනස් කිරීමට ඇති අයිතිය ප්‍රතික්ෂේප නොකළ යුතුය.

වර්තමානයේ ජාතිකත්ව නීතීන් පදනම්ව ඇත්තේ jus soli හෝ jus sanguinis, යන සංකල්පය මත හෝ ඒ දෙකම මතය. jus soli යනු රටක දේශ සීමාව තුළ උපන් දරුවකු එම රටේ ජාතිකත්වය අත්කර ගැනීමයි. (උදාහරණ : එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, ආර්ජන්ටිනාව, බ‍්‍රසීලය, මෙක්සිකෝව, ප‍්‍රංශය)
jus sanguinis යනු දරුවාගේ ජාතිකත්වය තීරණය කිරීමේ දී මව හෝ පියා එම රටේ ජාතිකත්වය හිමිකරගෙන සිටීද යන්න සොයා බැලීමයි. (උදාහරණ : ඊශ‍්‍රාලය, ස්විස්ටර්ලන්තය)

## සටහන් 
| Nationality law
|}
{|
වික්ටෝරියා යුගය

## හැඳින්වීම 
බි‍්‍රතාන්‍ය කිරීටය වැඩිම කලක් දරන ලද්දේ වික්ටෝරියා රැජිණ විසින් වන අතර, ඇගේ පාලන සමය තුළ සිදු වූ සංස්කෘතික, දේශපාලනික, ආර්ථි’ක, කාර්මික හා විද්‍යාත්මක වෙනස්කම් විශිෂ්ටය. වික්ටෝරියා ඔටුන්න ලබා ගත් සමය වන විට බි‍්‍රතාන්‍ය මූලිකවම කෘෂිකාර්මික හා ග‍්‍රාමීය මට්ටමෙන් පැවතුණි. (ඉන් පසුව එය ලොව වඩාත් කාර්මීකරණය වූ රට බවට පත් වුන ද* ඇගේ මරණයෙන් පසු රට අතිශයින් කාර්මීකරණය වූ අතර, දුම්රිය මාර්ග ජාලයකට සම්බන්ධ විය. වික්ටෝරියා රැුජිනගේ පාලනයේ මුල් දශක කීපය තුළ වසංගත ගණනාවක් ඇති විය. එනම්, ටයිපොයිඞ් (උණ සන්නිපාතය*, කොලරාව, අස්වනු හිඟවීම හා ආර්ථික බිඳවැටීම් ය. නැපෝලියන් යුද සමය අතරතුර බි‍්‍රතාන්‍ය කෘෂිකර්මය ආරක්ෂා කිරීම පිණිස පනවන ලද ඉරිඟු පිළිබඳ නීති සංශෝධනය කරන ලෙස ද ඉල්ලමින් කළ කැරළි බහුල විය.

චාල්ස් ලියෙල් සහ චාල්ස් ඩාවින් විසින් කරන ලද සොයාගැනීම් නිසා මනුෂ්‍යත්වය, ලෝකය, විද්‍යාව, ඉතිහාසය, ආගම සහ දර්ශනය පිළිබඳ ව ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ පැවති අදහස් නැවත සාකච්ඡුාවට බඳුන් විය. එමෙන්ම දුම්රිය මාර්ග ජාලයට රට විවෘත වීමත් සමග, කුඩා ජන සමාජ නගර බවට පත් වෙමින්, ඒවාට සමස්ත ආර්ථික පද්ධතියට ඇති ප‍්‍රවේශය වඩ වඩා ඉහළ ගියේය.

වික්ටොරියානු යුගයේ මැද අවධිය තුළ ද සැලකිය යුතු සමාජීය වෙනස්කම් දැකිය හැකිය. කාන්තා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ නීති ප‍්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් සමග ඉවැන්ජලික පුනර්ජීවනයක් ද ඇති විය. වික්ටෝරියානු යුගය තුළ කාන්තාවන්ට ඡුන්ද බලය හිමි නොවූ නමුත්, විවාහක කාන්තාවන්ගේ දේපළ පිළිබඳ පනත යටතේ ඔවුන්ට සිය දේපළ අයිතිය ද, දික්කසාද වීමේ අයිතිය ද, වෙන්වීමකදී දරුවන්ගේ භාරකාරත්ව අයිතිය ද හිමි විය.
 
එම යුගය තුළ බි‍්‍රතාන්‍යය යුද්ධයේ නිරතව සිටි අතර ප‍්‍රමියස් යුද්ධය ද පැවතුණි. එහෙත් දීර්ඝ කාලීනව සාමය හා ආර්ථික, යටත් විජිත සහ කාර්මික දියුණුව ස්ථාපනය විය. එම ශතවර්ෂය අවසාන වන විට නව යටත් විජිතවාදී ප‍්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් ගැටුම් ඇති විය. අවසානයේ ඇන්ග්ලෝ - සැන්සිබාර් යුද්ධය සහ බෝර් යුද්ධය හට ගැණුනි. අභ්‍යන්තර වශයෙන් ක‍්‍රමික ලිබරල් දේශපාලන ප‍්‍රතිසංස්කරණ හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර, එය ඡුන්ද බලය ලබා දීම අරමුණු කර ගනිමින් සිදු විය.

මෙම යුගයේ මුල් අවධිය තුළමහජන මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලය ‘විග්’ සහ ‘ටෝරී’ යන පක්ෂ දෙකෙන් සමන්විත විය. 1850 සිට විග් පාර්ශවය ලිබරල් ලෙසත්, ටෝරි පාර්ශවය ගතානුගතික ලෙසත් වර්ධනය විය. ප‍්‍රධාන නායකයින් ලෙස මෙල්බර්න් සාමි, සර් රොබට් පීල්, ඩර්බි සාමි, පැල්මර්ස්ටන් සාමි, විලියම් ග්ලැට්ස්ටෝන්, බෙන්ජමින් ඩිස්රායලි සහ සැලිස්බරි සාමි හැඳින්විය හැකිය. වික්ටෝරියානු යුගයේ අවසන් සමය වන විට අයර්ලන්තය පාලනය කිරීම පිළිබඳ ගැටළු මතු වූ අතර, එහිදී ග්ලැඞ්ස්ටෝන් දේශපාලනික සමථයකට යාම පිළිබඳ ව කළ යෝජනා කැපී පෙනේ. 

## සටහන් 
{|

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ද වයිල්ඩ්

නිව්යෝක් නගරයේ වාසය කරන සැම්සන් සහ ඔහුගේ මිතුරන් සැම්සන්ගේ පුතු වන රයන් සොයා ගැනීම සදහා වනාන්තරය වෙත ගමන් කරති கஜாரை வெறுக்கிறேன் காட்டெருமை தொடர்கள் ஃபாக்ஸ் அனிமேஷன் தி வைல்ட் 2. 

ද වයිල්ඩ් චිත්‍රපටය ස්ටීව් “ස්පැස්” විලියම්ස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද, ක්ලින්ට් ගෝල්ඩ්මන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද චිත්‍රපටයක් වන අතර 2006 අප්‍රේල් 14 වන දින එක්සත් ජනපදයේදී වොල්ට් ඩිස්නි සමාගම විසින් එලි දක්වන ලදී. මෙයින් සහය නිෂ්පාදනය සදහා ජෝන් බර්ටන් සහ C.O.R.E. Feature Animation ආයතනය මගින් සිදු කරන ලදී.

## කථා සාරාංශය 
නිවුයෝර්ක් සත්ව උද්‍යානයේ තාරකාව වන සැම්සන් නම් සිංහයා turtle shelling තරඟයක් අතරතුර ඔහුගේ පුතු වු රයන්ගේ ක්‍රියාවක් හේතුවෙන් ලැජ්ජාවට පත් වන අතර ඒ හේතුවෙන් ඔවුන් දෙදෙනා අතර ආරවුලක් හටගනී. රයන් පැන යන අතර බලාපොරොත්තු නොවන පරිදි ඔහු නැවක් මගින් මුහුද හරහා ගෙන යනු ලැබේ. සැම්සන් ඔහුගේ මිතුරන් වු බෙනී (ලේනෙකි), බ්‍රිජට් (ජිරාෆයෙකි), ලැරි (සර්පයෙකි) සහ නයිජර් (කොලාවලසෙකි) යන අයගේ ආධාරය ඇතිව රයන් සොයා ගෙන ඔහු නැවත සත්වෝද්‍යානයට ගෙන ඒම සදහා පිටත් වෙයි. ඔවුන්ගේ උත්සාහය අතරතුර ඔවුන්ට විලෝපීන් ලෙස ශ්‍රේණිගත වීමට උත්සාහ කරන කැලෑ සතුන් පිරිසක් හා ගැටීමට සිදුවේ. ඔවුන්ගේ අරමුණ වන්නේ සිංහයෙකු ආහාරයට ගැනීම ඉතා රෞද්‍ර චාරිත්‍රයක් ඉටුකර විලෝපීන් ලෙස ශ්‍රේණිගත වීමයි. කෙසේ නමුත් මෙම කැලැ සතුන් කණ්ඩයෙහි නායකයා ඔහුගේ පිරිසට අයුතු ලෙස සැලකීම නිසා නායකත්වයෙන් ඉවත් කෙරෙන අතර පරාජයට පත් කරන ලදී. සැම්සන්ට රයන් මුණ ගැසෙන අතර ඔවුහු ආරක්ෂිතව නැවත සත්ත්ව උද්‍යානය වෙත පැමිණිමට සමත් වෙති.
TMNT (චිත්‍රපටිය)

TMNT (සමහරක් රටවල Teenage Mutant Ninja Turtles ලෙස දන්නා) යනු Teenage Mutant Ninja Turtles අධිකාරිය මත පදනම් වූ 2007 චිත්‍රපටියකි. එම චිත්‍රපටිය මඟින් ෂ්රෙඩර් ඉදිරියේ ඔවුන්ගේ පරාජයෙන් පසු මෙම සූර වීර ඉබ්බන් වෙන් වෙන්ව ජීවත් වන ආකාරය පෙන්නුම් කරයි. මේ අතරතුර නිව් යෝර්ක් නගරයේ යම් අසාමාන්‍ය දෙයක් සිදු වෙයි. පුරාතන සත්වයින්ගෙන් යුත් හමුදාවක් විසින් ලෝකය අකර්මන්‍ය කිරීමට සැරසෙන අතර එය බේරා ගැනීම සඳහා මෙම සූර වීර ඉබ්බන් නැවත එකතු විය යුතුය. 

මෙය පරිගණකය මඟින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රූපවලින් යුත් (Imagi සජීවීකරණ ස්ටුඩියෝව මඟින්) ප්‍රථම Teenage Mutant Ninja Turtles චිත්‍රපටිය විය. මීට පෙර චිත්‍රපටි සජීවී ක්රියාදාම්වලින් යුක්ත විය. මෙය මෙම කාණ්ඩයේ 4 වන චිත්‍රපටිය වූ අතර වසර 14 කට පසු ආ පළමුවැන්න විය. මීට පෙර චිත්‍රපටිය නිදහස් වූයේ 1993 දීය. කාලානුක්රමිකව චිත්‍රපටිය ප්රදර්ශනය වූයේ මුල් චිත්‍රපටිවලට පසුවය. මෙම චිත්‍රපටිය 2007 මාර්තු 23 වනදා නැඟෙනහිර යුරෝපානු රටවල් ගණනක හා ආසියානු රටවල්වල, 2007 මාර්තු 23 වනදා එක්සත් ජනපදයේ, කැනඩාවේ හා එක්සත් රාජධානියේ හා 2007 අප්රේල් 5 වනදා ඔස්ට්‍රලියාවේ දී නිකුත් කරන ලද අතර ඉන් පසුව අනෙකුත් රටවල් විශාල ප්රමාණයක ද නිකුත් කිරීම ද සිදු විය. එහි විවෘත කිරීමේ දී සති අන්තයේ දී එය එක්සත් ජනපදයේ #1 චිත්රපටිය විය. එමඟින් ගෙන එන ලද ආදායම ඩොලර් මිලියන 25.45ක් විය. 

එම චිත්‍රපටියේ ඉබ්බන් 4 දෙනා (ලියනාඩෝ, ඩොනටෙලෝ, රෆායෙල් හා මයිකල් ඇන්ජෙලෝ මෙන්ම ස්ප්ලිටර්, සැසී ජෝන්ස් හා ඒප්රිල් ඕනීල් පෙනී සිටී) එහි ප්‍රධාන දුෂ්ටයන් වන්නේ මැක්ස් වින්ටර්ස්, කරයි හා ෆුට් ක්ලෑන්ය. මෙහි කටහඬවල් ක්රිස් ඉවාන්ස්, සාරා මිචෙල් ජෙලර්, ෆ්රැට්රික් ස්ටූවර්ට් හා සිං ෂියි විසින් සපයනු ලැබේ. මෙය මාර්කෝ ඉවමට්සුගේ අවසාන චිත්රපටිය ද විය.

ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා චිත්‍රපට
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපට
තුලනාත්මක දේශපාලනය

තුලනාත්මක දේශපාලනය යනු, සංසන්දනාත්මක මත පදනම්ව භෞතිකවාදී ප‍්‍රවේශයක් අනුව හැඩ ගැසුණු, දේශපාලන විද්‍යාවෙහි උප වර්ගීකරණයකි. ඇත්ත වශයෙන්ම, තුලනාත්මක දේශපාලනයට හරයාත්මක ප‍්‍රවේශයකට වඩා කාර්ය පටිපාටික ප‍්‍රවේශයක් පවති. එය ඉලක්ක කර ගන්නේ ”විග‍්‍රහයේ ‘කුමක් ද?’යන්න නොව, ‘කෙසේද’ යන්නයි”. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, තුලනාත්මක දේශපාලනය තම අධ්‍යයනයට බඳුන් වන වස්තුව විසින් නොව, දේශපාලන සංසිද්ධි විග‍්‍රහ කිරීමට යොදා ගන්න ක‍්‍රමවේදය මගින් නිශ්චය කෙරේ. විශේෂිත ක්ෂේත‍්‍රවල භාවිත කිරීමේදී එය වෙනත් වචනවලින් හඳුන්වනු ලැබේ. නිදසුනක් ලෙස තුලනාත්මක ආණ්ඩුව (ආණ්ඩුක‍්‍රම පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක අධ්‍යයනය) හෝ තුලනාත්මක විදේශ ප‍්‍රතිපත්තිය (රාජ්‍යයේ ලක්ෂණ හා එහි විදේශ ප‍්‍රතිපත්තියේ ලක්ෂණ අතර භෞතික සබඳතා ස්ථාපනය කිරීම සඳහා විවිධ රාජ්‍යවල විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති සංසන්දනය කිරීම) හැඳින්විය හැකිය.

සමහර අවස්ථාවලදී, විශේෂයෙන්ම එක්සත් ජනපදයේ තුලනාත්මක දේශපාලනය යන යෙදුම භාවිත කරන්නේ ‘විදේශික රටවල දේශපාලනය’ හැඳින්වීමේදී ය. එසේ වුවත්, එම යෙදුම වැරදි යෙදුමක් ලෙස සැලකේ.තුලනාත්මකදේශපාලනයේ පියා වන්නේ ග්‍රීක මහා දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් ය. තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශ ග්‍රීක යුගයේ සිට අද දක්වා අවධි තුනකින් හඳුනා ගත හැකි ය. එනම්;
      × සම්භාව්‍ය තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශය.
      × විසි වන සියවසේ තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශය.
      × සමකාලීන තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශය.

## සටහන් 
| Comparative politics
|}
විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති

විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය වනාහී, විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති ක‍්‍රියාමාර්ග හා න්‍යායන් පිළිබඳ ක‍්‍රමාන්විත අධ්‍යයනය කිරීමක් හා පර්යේෂණය කිරිමක් වේ. විදේශ ප්‍රතිපත්තිය මගින් රාජ්‍යන් සමඟ මිත්‍ර සබඳතා ගොඩනගන්නේ කෙසේද යන්න තීරණය වේ

## විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය 
විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය ඇතුළත් වන්නේ රාජ්‍යයන් විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති සකස් කරන්නේ කෙසේද යන්න අධ්‍යයන කිරීමයි. විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය තුළ ජාත්‍යන්තර මෙන්ම අභ්‍යන්තර දේශපාලනය ද ඇතුලත් වන හෙයින්, එහි විෂය ක්ෂේත‍්‍රය තුළ ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා ප‍්‍රතිපත්ති සහ මහජන ප‍්‍රතිපත්ති අතර අන්තර් සම්බන්ධය අධ්‍යයනය කෙරේ. එමෙන්ම, විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය තානාපති සම්බන්ධතා, යුද්ධය, අන්තර් ආණ්ඩු සංවිධාන සහ ආර්ථික සම්බන්ධතා යනාදිය ද අධ්‍යයන කරයි. මන්ද, ඒ සියල්ලක්ම රාජ්‍ය තම විදේශ ප‍්‍රතිපත්තිය ක‍්‍රියාත්මක කිරීම කෙරෙහි අදාළ වන හෙයිනි. බුද්ධිමය ක්ෂේත‍්‍රය තුළ, විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය බොහෝ විට උගන්වනු ලබන්නේ දේශපාලන විද්‍යාව හෝ දේශපාලන අධ්‍යනයන් හෝ ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා යටතේ ය.
දෘෂ්ටිවාදය

(Antoine Destutt de Tracy)  විසින්, ‘අදහස් පිළිබඳ විද්‍යාව’ යන්න අර්ථ දැක්වීම සඳහා ය. දෘෂ්ටිවාදයක් යනු දේවල් දෙස බලන අංග සම්පූර්ණ ආකාරයක් ලෙස (Weltanschauung සමග සසදන්න), සාමාන්‍ය දැනීමක් ලෙස ( ‘දෘෂ්ටිවාදය හා එදිනෙදා සමාජය’ බලන්න) සහ විවිධාකාරයේ දැක්මක් ලෙස (දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදය බලන්න) හෝ සමාජයේ සියලූ සාමාඡීකයන් සඳහා අධිපති පංතිය විසින් හඳුන්වා දුන් අදහස් සමූහයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. දෘෂ්ටිවාදය පිටුපස පවත්නා ප‍්‍රධාන අරමුණ වන්නේ, චින්තන ක‍්‍රියාවලියක් හරහා සමාජය වෙනස් කිරීමයි. දෘෂ්ටිවාදයක් වනාහී, පොදු කරුණුවලදී අදාළ වන හරයාත්මක ක‍්‍රමවේදයන් වන අතර, එහෙයින් එය දේශපාලනයේ දී කේන්ද්‍රීය වේ. සෑම දේශපාලන දැක්මක්ම, චින්තන ක‍්‍රියාවලියක් ඔස්සේ බිහි වුවත්, නැතත් දෘෂ්ටිවාදයක් සහිත වේ.

(දෘෂ්ටිවාදය සඳහා මාර්ක්ස්ගේ විග‍්‍රහය සඳහා, ‘සමාජ ප‍්‍රතිනිෂ්පාදනයක් ලෙස දෘෂ්ටිවාදය’ බලන්න)

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:දර්ශනවාදය
අන්තර් ආණ්ඩුවාදය

## අන්තර් ආණ්ඩුවාදය - තීරණ ගැනීමේ ක‍්‍රමයක් ලෙස 
මෙහි සාමාන්‍යයෙන් ජාත්‍යන්තර සංවිධානවල තීරණ ගැනීමේ ක‍්‍රමයක් ලෙස ක‍්‍රියාත්මක වේ. එහිදී, බලය සාමාජික රාජ්‍යයන් සතුව පවතින අතර, හැම විටම නොවුණත් තීරණ සියල්ලන්ගේ එකඟත්වය මත ගනු ලබයි. රාජ්‍යන් විසින් පත් කළ ස්වාධීන පුද්ගලයන් හෝ තෝරා ගත් නියෝජිතයන් විසින් එම කාර්යය සිදු කරනු ලැබේ. මෙය වර්තමානයේ බොහෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන විසින් අනුගමනය කරනු ලබන ක‍්‍රමයකි.

ජර්මන් ෆෙඩරල් ක‍්‍රමය තුළ උත්තර මන්ත‍්‍රී මණ්ඩලය වන "Bundesrat of Germany" හි ආසන දරන්නේ ඉඩම් හිමියන් ය. එහෙයින් මෙම ක‍්‍රමය ෆෙඩරල් ක‍්‍රමය හා නොගැටෙන්නකි.

මීට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ ක‍්‍රමය වන්නේ ‘උත්තරජාතිකවාදය යි.’

## සටහන්
ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය

මෙය ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය හා වැඩසටහන් තක්සේරු කිරීම යන අංශ දෙකෙහි එකතුවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. මෙය ”දෙන ලද ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා වන ප‍්‍රතිපත්ති තීරණය කිරීම කෙරෙහි අවධාරණය කරමින් විකල්ප මහජන ප‍්‍රතිපත්තිවල ස්වභාවය සහ හේතු ක‍්‍රමාණුකූලව අධ්‍යයනය කරයි.”

මෙය බොහෝ විට රාජ්‍ය අංශයට අදාළ වන නමුත්, අනෙකුත් ක්ෂේත‍්‍රයන් ඔස්සේ පැමිණෙන විෂයකි. (උදාහරණ : සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව, භූගෝලය, නීතිය, දේශපාලන විද්‍යාව, මානව විද්‍යාව, මහජන ප‍්‍රතිපත්ති, ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය, සමාජ සේවය, පරිසර සැලසුම් හා රාජ්‍ය පරිපාලනය)
## ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණ 
ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය යනු ප‍්‍රතිපත්ති හා ඉලක්ක අතර සම්බන්ධය ඇසුරින් එසේ දෙන ලද ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා වඩාත්ම සුදුසු වන විකල්ප ප‍්‍රතිපත්තීන් තීරණය කිරීමේ ක‍්‍රියාවලියයි. කෙසේ වුවත්, මෙය ප‍්‍රධාන ක්ෂේත‍්‍ර 2කට බෙදිය හැකිය. 
පළමුවැන්න, ප‍්‍රතිපත්ති පිළිබඳ විශ්ලේෂණ යයි. මෙය ප‍්‍රතිපත්ති සහ එහි වර්ධනය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි. 
දෙවැන්න, ප‍්‍රතිපත්ති නිර්දේශය සඳහා කරනු ලබන විශ්ලේෂණයයි. මෙහිදී ප‍්‍රතිපත්ති හා යෝජනා නිර්මාණය කරනු ලැබේ. (උදාහරණ : සමාජ සුබ සාධනය ඉහළ නැංවීම සඳහා) කුමන ආකාරයක විශ්ලේෂණයක් සිදු කළ යුතුද යන්න තීරණය කරන්නේ විශ්ලේෂණයෙහි අරමුණු මත පදනම් වෙමිනි.

මෙය බොහෝ විට රාජ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයෙහි ක‍්‍රියාත්මක වන නමුත්, අනෙකුත් සංවිධානවලට ද එලෙසම අදාළය. බොහෝ විශ්ලේෂකයින් මහජන ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය ආයතන තුළ ඒ පිළිබඳ උපාධි ලැබුවෝ වෙති. මෙහි මූලාරම්භය වියට්නාම් යුද සමයේ, එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක ලේකම් රොබර්ට් මැක්නමාරා විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබූ ‘පද්ධති විශ්ලේෂණය’ දක්වා දිවේ.

මෙය විවිධ ක්ෂේත‍්‍රයන් ඔස්සේ පැමිණෙන විෂයකි. (උදාහරණ : සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව, භූගෝලය, නීතිය, දේශපාලන විද්‍යාව, මානව විද්‍යාව, මහජන ප‍්‍රතිපත්ති, ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය, සමාජ සේවය, පරිසර සැලසුම් හා රාජ්‍ය පරිපාලනය)
{|
දේශපාලන ආර්ථිකය

දේශපාලන ආර්ථිකය මූලිකව ම අධ්‍යයනය කරන්නේ නිෂ්පාදනය, ගනුදෙනු හා ඒවා නීතිය, සිරිත්, ආණ්ඩුව සමග පවත්වන සම්බන්ධතාව යයි. මෙය බිහි වූයේ සදාචාරාත්මක දර්ශනය (උදාහරණ : ඇඩම්ස් ස්මිත්, ග්ලාස්ගෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ සදාචාරාත්මක දර්ශනය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙක් විය) යන විෂය තුළ වන අතර, 18 වන සියවසේ රාජ්‍යයන්හි ආර්ථිකය අධ්‍යයනය කිරීම යන විෂය ලෙස වර්ධනය විය. මේ නිසා එය දේශපාලන ආර්ථිකය ලෙස හඳුන්වයි.

ඉඩම් වනාහී සියලූ ධනයේ මූලාශ‍්‍රය ලෙස සැලකෙන පිසියෝක්‍රැට් න්‍යායට පටහැණිව යමින් සමහර දේශපාලන න්‍යායවාදිහු ශ‍්‍රමයේ වටිනාකම පිළිබඳ න්‍යාය ඉදිරිපත් කළහ. (මෙය ජෝන් ලොක් විසින් හඳුන්වා දී, ඇඩම් ස්මිත් විසින් සහ පසුකාලීනව කාල් මාක්ස් විසින් වර්ධනය කරන ලදී) එනම්, වටිනා තරම් නියම මූලාශ‍්‍රය වන්නේ ශ‍්‍රමය යන්නයි. තාක්ෂණයේ වර්ධනය වේගවත් වීමට ආර්ථික හා සාමාජීය සම්බන්ධතා කෙරෙහි ඉතා වැදගත් වන බව බොහෝ න්‍යායවාදීහු ද පෙන්වා දී තිබේ. (නිදසුන් : ජෝෂප් ෂම්පීටර්)

## සටහන් 
| Political Economy
|}
{|
ඡන්ද විද්‍යාව

ඡන්ද විද්‍යාව යනු ඡන්ද ගණනය කිරීමේ සංඛ්‍යාත්මක විශ්ලේෂණයකි. (මෙය ග‍්‍රීසියේ ඡන්ද සඳහා භාවිත psephos යන්නෙන් බිඳී ආවකි) මෙහිදී, වසර කිහිපයකට පෙර සිදු වූ මැතිවරණවල ඡන්ද සංඛ්‍යාව, මහජන අදහස් විමසීමේ ඡන්ද, ඡන්ද ව්‍යාපාරවල මූල්‍ය කටයුතු පිළිබඳ තොරතුරු හා එබඳු සංඛ්‍යාත්මක දත්ත සංග‍්‍රහ ගත කරයි. මෙය 1952 දී එක්සත් රාජධානියේ ඉතිහාසඥයකු වන ආර්. බී. මැකලම් විසින් යොදා ගත් යෙදුමකි.  එහිදී ඔහු පසුගිය මැතිවරණවල විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණයක් ඉදිරිපත් කළේය. බි‍්‍රතාන්‍ය විද්වත් ලේඛන තුළ මෙම වචනය බොහෝ ලෙස භාවිත වේ.

එසේම, මැතිවරණ පූර්ව නිගමනයන්ට වඩා මෙය මැතිවරණවල පසු ප‍්‍රතිඵල විශ්ලේෂණය කරයි. නිදසුනක් ලෙස, ගැලගර් දර්ශකය (Gallagher Index) මගින් මැතිවරණයක අසමානුපාතික බව මනිනු ලබයි.
 

## සටහන් 
| Psephology
|}
{|
ශ‍්‍රී ලංකාවේ අනියම් ඡන්ද ක‍්‍රමය

මෙම ක‍්‍රමය ශ‍්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත්කර ගැනීම සඳහා භාවිත වේ. මෙහිදී, සියලූම අපේක්ෂකයින් මනාප ප‍්‍රමාණය අනුව පෙළ ගස්වනු ලබන අතර, පළමු මනාපය මත කිසිදු අපේක්ෂකයකු බහුතරයක් ලබා ගෙන නොමැති නම්, වැඩිම මනාප ලබා ඇති අපේක්ෂකයින් දෙදෙනාගේ දෙවන මනාප සංඛ්‍යාව ගණනය කරනු ලැබේ. සාමාන්‍ය අනියම් ක‍්‍රමය තුළ ඡුන්දදායකයින්ට තමාගේ කැමැත්තේ පිළිවෙල අනුව සියලූ අපේක්ෂකයින්ට මනාප ලබා දිය හැකි වුවද, ශ‍්‍රී ලංකාවේ ක‍්‍රමය අනුව පළමු මනාප 3 පමණක් ප‍්‍රකාශ කළ හැකිය. මෙම ක‍්‍රමය 1982 සිට ජනාධිපතිවරණ සඳහා භාවිත කර තිබේ.

## සටහන් 
| Sri Lankan contingent vote - Sri Lankan contingent vote
|}
{|
අතීන්ද්‍රීය ප‍්‍රත්‍යක්ෂ

අතීන්ද්‍රීය ප‍්‍රත්‍යක්ෂය

අතීන්ද්‍රීය ප‍්‍රත්‍යක්ෂය යනු, භෞතික සංවේදනයන් මගින් හෝ පූර්ව අත්දැකීම් ලබා ගැනීමකින් තොරව, සාමාන්‍ය තත්ත්වයන්ට ඔබ්බෙන් පවත්නා මාර්ගවලින් තොරතුරු ලබා ගැනීමේ හැකියාවයි. මෙය 'ඩියුක් විශ්වවිද්‍යාලයේ' පර්යේෂකයකු වූ ජේ. බී. රයින් විසින් හඳුන්වා දෙන ලද යෙදුමකි. සම්මත සංවේදන ක‍්‍රම 5 එනම්, කලින් දැන සිටීම, අනාගත සිදුවීම පිළිබඳ ඇති දැනීම, දිවැස, මිනිසුන් වස්තූන් හා සිදුවීම් පිළිබඳ ව ඇති දැනීම යනාදියෙන් තොරව සංවේදනා හා දැනීම ලබා ගැනීම ඔහු ඉන් අදහස් කළේය. මෙය සමහර අවස්ථාවලදී හයවන සංවේදනය, සහජ බුද්ධිය, අද්භූත කම්පනය හෝ අන්තර් ඥානය ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. මෙයට ඇතුළත් වන්නේ විද්‍යාව මගින් අදාළ කාලය තුළ විග‍්‍රහ කළ නොහැකි තොරතුරු සහ මූලාශ‍්‍රයන් ය. මෙය ඉතා ජනප‍්‍රිය විශ්වාසයක් වන නමුත්, නිසි තොරතුරු හා න්‍යායන් නොමැති වීම ඒ පිළිබඳ සැක පහළ කරන්නෝ ද බොහෝය.

මෙම හැකියාව ඉතා මතභේදකාරී වන අතර, එය තහවුරු කළ හැකි කිසිදු විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් නොමැත. පාර- මනෝවිද්‍යාව තුළ මේ පිළිබඳ ව ඇති හැකියාව සොයා බැලෙන අතර, ඒ සඳහා විවිධ පර්යේෂණ ක‍්‍රම ද යෝජනා වී තිබේ. එහෙත්, විද්‍යාත්මක තහවුරු කිරීම් තුළ මෙය සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනීමක් නැත. 

## සටහන් 
Clinical Depression - Signs and symptoms
සංගීත සැණකෙළිය

සංගීත උත්සවයක් යනු සංගීතය මුලික කරගත් , සංගීත ප්‍රභේදයන්, ජාතියක හෝ සංගීතඥයන්ගේ පළාතක් හා නිවාඩුවක් තේමා කරගනිමින් ඉදිරිපත් කරන්නකි. මේවා බොහෝ විට එළිමහනේ පවත්වන අතර, කෑම වර්ග හා වෙළෙඳුන්ගේ කලාත්මක ඉදිරිපත් කිරිම් හා සමාජීය ක්‍රියකාරම් වලින් යුක්ත සංගීතමය ඉදිරිපත් කිරීම් වලින් සමන්විතයන් ඩෙල්හි හි පැවති පයිතියන් ගේම්ස් අතීතයේ තිබු එක් උත්සවයකි. මධ්‍යකාලීන යුගයේ බොහෝ උත්සව තරඟ ස්වභාවයෙන් පැවැත්විණ.
බොහෝමයක් උත්සව අවුරුද්දක් පාසා හෝ වෙන් යම් කාල සීමා වන් තුල පවත්වනු ලදී. බොහෝමයක් 'රොන්' උත්සව වසරකට එක් වරක් පමණක් පවත්වයි. සමහරක් උත්සව ලාභය අරමුණු කරගනිමින් පවත්වන අතර, සංදර්ශන සහ අනෙකුත් විශේෂ සිදුවිම්වලට ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීමට ද පවත්වයි.

තවත් සංගීත උත්සව වර්ගයක් නම් අධ්‍යාපනික වර්ගයේ උත්සවයි. මේවා වාර්ෂිකව දේශිය සභාවන්හි,  ප්‍රාදේශියව හෝ ජාතිකව පවත්වනු ලැබේ. සෑම වයස මට්ටමකම ආධුනික සංගීතකරුවන්ගේ සුභසාධනය සඳහා මෙම වර්ගයේ උත්සව පවත්වයි. මෙහිදී ඉදිරිපත් කරන්නා සංගීත ඛණ්ඩයක් තරඟකරුවන් ද සිටින ඇතුළත් ප්‍රෙක්ෂකගාරයක් ඉදිරියෙහි ඉදිරිපත් කරන අතර මෙහි වි‍ශේෂ ලක්ෂණයක් නම් සෑම තරඟකරුවකු හටම ඉතා විශිෂ්ට වෘත්තීය විනිශචයකරුවකු විසින් ඒ ‍වේලෙහිම  වාචිකව හා ලිඛිත  ප්‍රතිචාරයක් ලැබීමයි. මොවුන් හට සහතික පත්‍රයක් ලැබෙන අතර එක් තරඟකරුවකුට තවත් තරඟකරුකුගෙන් ඉගෙන ගත හැකි දෑ බොහෝමය. මෙවැනි උත්සව වල අරමුණු වනුයේ මිත්‍ර හා සහයෝගාත්මක වතාවරණයක් සෑම සංගීතකරුවෙකුටම සංගීත නිර්මාණයේදී ලබා දීමයි.

## සංගීත උත්සව සංවිධානය 
සංගීත උත්සවයක් සංවිධානය කරනු ලබන්නේ ප්‍රධාන කොටම සංගීතමය අරමුණක් සදහා වුවද එය ජාතික, ආගමික අවශ්‍යතාවයන්ට අනුව සංවිධානය වන අවස්ථා ද ඇත. බොහෝ විට මේවා එළිමහන් දර්ශනයන්ය.  "ඩෙල්පිහි පයිතින් ග්‍රෙම්ස්"  නම් සංගිත සංදර්ශණය ලොව පැරණිම උත්සවයක් ලෙස සැලකේ.  බොහෝ විට මධ්‍යතනය යුගයේ පැවති සංගිත උත්සවයන් තරඟාවලියක් ලෙස පවත්වනු ලැබිය.

බොහෝ සංගීත උත්සව වාර්ෂිකය පවත්වනු ලබන අතර සමහර ඒවා ඒකවර ද ඒවා විශේෂ අවශ්‍යතා මතද සංවිධානය කරනු ලබයි. 

අධ්‍යාපනික සංගීත සංදර්ශණයක් මේ අතරින් වැදගත් තැනක් ගනී. මේවා සංවිධානය කර්නනේ ආධුනික සංගිතඥයන් වෙනුවෙනි. ප්‍රවිණ සංගිතඥයන් හමුවේ අදහස් හුවමාරු කිරීම, ආධුනිකයන් දැන හදුනා ගැනීම, තම මතිමතාන්තර විවේචනය ඉදිරිපත් කිරීම මෙම උත්සව වලදි සිදු වේ. 

## සටහන් 
| Music Festivals
|}
{|
ක්ලැරිනෙට්ටුව

**ක්ලැරිනෙට්** නම් සංගීත භාණ්ය සුෂිර සංගීත ඊභාණඩයකි. ඉතිසා බසින් ක්ලැරිනෙට් යන නසෙහි අර්ථය කුඩා ට්‍රම්ජටය යන්නයිත මෙහි සිලින්ඩරාකාර බටයක්ද පිඹිමට භාවිතා කරන තනි පතුරක් වැනි කොටසකන් ද ඇත.

විවිධාකාර ප්‍රමාණයන්ගෙන් සහ විවිධ නාදර රටා නිපබදවන අයුරින් නිෂ්පාදනය කොට ඇති විවිධ වර්ගයේ ක්ලැරිනෙට් අද වන පෝකයේ ඇත. මේවා අතරින් සුලභව භාවිත ව්නනේ සෝ‍ප්‍රානෝ ක්ලැරිනෙට් නැමැති වර්ගයයි.

(සුප්‍රානෝ) අතිතා ස්වර ක්ලැරිනෙට්ටු දෙවර්ගය : B ක්ලැරිනෙට්ටුව (වමින්, වැසු මුවනඥයකින් යුක්තය) සහ A ක්ලැරිනෙට්ටුව (දකුණින් :  මුව නළයක් නොමැත ) ප්‍රධාන ක්‍රමය ලෙස ඔඑපාලර් පද්ධතිය යොදා ගනී.
ක්ලැරිනෙට් වාද්‍ය භාණ්ඩ ලී නලා පවුලට අයත්ය. මෙම වචනය නිර්මාණය වී ඇත්තේ ඉතාලියානු වචනයක් වන "Clarino" (ක්ලැරිනෝ) වචනයට "et" නැමැති උපසර්ගයක් එකතුවිමෙනි. ක්ලැරිනෝ යනු හොරණෑ විශේෂයකි. පළුම් ක්ලැරිනෙට් වාද්‍ය භාණ්ඩයෙන් හොරණෑවේ ශබ්දයට සමාන ඊට වඩා අඩු ශබ්දයක් නිකුත් වු බැවින් ස්වල්පයක් යන තේරුම ඇතිව "Clarino" වචනයට "et" උපසර්ගය යොදා ඇත. ආසන්න වශයෙන් මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩයට සිලින්ඩාකාර සිදුරු විෂ්කම්භයක් ඇති අතර, මෙයට තනි නලාවක් යොදා ගෙන ඇත.

වාද්‍ය භාණ්ඩ කිහිපයකින් ක්ලැරිනෙට් පවුල සමන්විත අතර ඒවා ප්‍රමාණයෙන් හා තාරාතාවයන්ගෙන් එකිනෙකට වෙනස්ය. විශාලතම වාද්‍ය භාණ්ඩ පවුල මෙය වන අතර මෙහි වර්ග 12 ක් ඇත. මේවායේ බො‍හෝමයක් සොයාගැනීමට දුලභවන අතර සමහරක් අභාවයට ගොස් ඇත. මේවා සඳහා රචනා කර ඇති සංගීතය බොහෝ විට වාදනය කරනු ලබන්නේ සුලභ ප්‍රමාණයේ වාද්‍ය භාණ්ඩවලය. වෙනස් නොකළ ක්ලැරිනෙට් වචනය බොහෝ විට යොදා ගන්නේ Bb  සුප්‍රානෝ ක්ලැරිනෙට් වර්ගය හැඳින්වීමටය. ක්ලැරිනෙට් වාද්‍ය භාණ්ඩය වාදනය කරන පුද්ගලයා ක්ලැරිනෙට්ස් ලෙස හඳුන්වයි. 

## සටහන්
මෙලෝඩිකාව

**මෙලෝඩිකාව** යනු සුළග ආධාරයෙන් වැයෙන (සුෂිර), රෙකෝඩියන් නම් වාද්‍ය භාණ්ඩ වලට සමාන වාද්‍ය භාණ්ඩයකි. පිටතින් යතුරු පුවරුවක් ඇති මෙහි පසෙකට අමුණා ඇති බටයක් ආධාරයෙන් වාතය පිඹීමෙන් සංගීතය වැයේ. යතුරු පුවරුවේ එක් යතුරක් තද කළ විට වාතය ගලා යා හැකි සිදුරක් ඇරීමෙන් නාදය උපදී. යතුරු පුවරුව ස්වර අෂ්ඨකය දෙකක් හෝ තුනක් දිගු විය හැකිය.

මෙලෝඩිකාව සොයාගැනුණේ ජෝශප් ලෙඩර් ෂියින් විසිනි. නමුත් එය දරුවනට සංගීතයේ මුලික අභ්‍යාසය හුරු කිරිමක් වශයන් පමණක් මුල දී භාවිතා වු අතර ඊට වඩා පුළුල් සංගීත අභ්‍යාසය සඳහා මෙලෝඩිකාව යොදාගැනුණේ ෆිල් මුරේ විසින් යැ යි සැලැකේ. ඒ ඔහු ගේ ඇට්ලන්ටික් රෙකෝඩිස් නමැති සංගීත නිර්මාණය සඳහා යැ. (1969) ඔගස්ටස් පැබ්ලෝ, හෙන්රි ස්ලෝටර් විසින් මෙලෝඩිකාව විශිෂ්ඨ ලෙස තම නිමැවුම්වලට උපයෝගි කොට ගැනුණු අතර මෙයින් දහෙන්සි සිලෝටර් විසින් වැයුණු "අයි විල් රිමේබර් යු" නම් සංගීත නිමැවුම වඩාත් ප්‍රකටය නිමැවුමක් සේ සැලැකේ. මෙම වැයුම 1966, ජුනි 10 වන දින එල්විස් ප්‍රේස්ල් විසින් පටිගත කැරැවුණු අතර ස්පින් අවුට් නම් ගී අල්බමයේ එය අඩංගු කැරැවී ය.

## සටහන් 
| Melodica
|}
සාමය සහ ගැටුම් අධ්‍යයනය

මෙය සමාජ අර්බුදයන් පිළිබඳ ප‍්‍රචණ්ඩකාරී සහ ප‍්‍රචණ්ඩකාරී නොවන හැසිරීම් විශ්ලේෂණය කරන්නා වූ ද, ඒ පිළිබඳ ව්‍යුහාත්මක යාන්ත‍්‍රණයන් අධ්‍යයනය කරන්නා වූ ද විෂයකි. මෙහිදී වඩාත් පිළිගත හැකි මානවවාදී තත්ත්වයක් සඳහා මෙම ක‍්‍රියාවලීන්ගේ මඟ පෙන්වීම අධ්‍යයනය කරයි.

සාම අධ්‍යයනය යනු යුද අධ්‍යයනය සහ සාපේක්ෂව ගත් කළ, අර්බුද වැළැක්වීම, උත්සන්න වීම අවම කිරීම හා විසඳීම පිළිබඳ බහු විෂයක උත්සාහයකි. යුද අධ්‍යයනයේ අරමුණ වන්නේ ගැටුම්වලින් ජයග‍්‍රහණය කරන ආකාරය සොයා බැලීමයි. සාම අධ්‍යයනය තුළට ඇතුළත් වන විවිධාකාර විෂයන් නම්, දේශපාලන විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව, සමාජ විද්‍යාව, ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා, මනෝ විද්‍යාව, ඉතිහාසය, මානව විද්‍යාව, ආගමික අධ්‍යයනයන් සහ කාන්තාවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය වේ.

## සටහන් 
| Peace and conflict studies
|}
{|
ශාලිකා සංගීතය

ශාලිකා සංගීතය සම්භාව්‍යය සංගීතයට අයත් වන්නකි. මෙය කුඩා වාද්‍ය කණ්ඩායමකටනිරත විය හැකි අතර සාම්ප්‍රදායක් වශයෙන් කුඩා ස්ථානයක ස්ථානගත කළ හැකය. පුළුල් වශයෙන් එහි අන්තර්ගත වන්නේ සුළු පිරිසක් විසිනි. එක් කොටසටක‍ට, එක් පුද්ගලයෙක් බැගින් වු කුඩා කණ්ඩායමක් සංගීත ඕනෑම සංගීත කලාවකි. "ශාලිකා" යන වචනයෙන් පිළිඹිඹු වන්නේ කුඩා කාමරයක මෙම සංගීත කාර්යයේ නිරතවිය හැකි බවයි. බොහෝ විට පුද්ගලික පිළිගැනුම් සාදයක් වැනි සුහද හමුවක් වැනි අවස්ථාවකදී සංගීතය යොදා ගනී.

ශාලිකා සංගීතයේ සුහද භාවය නිසා මෙය "මිත්‍ර සංගීතය" ලෙසද හඳුන්වයි. අවු 200 කට අධික කාලයක සිට ප්‍රාථමික වශයෙන් ශාලිකා සංගීතය ආධුනික සංගීතඥයන් විසින් ඔවුන්ගේ නිවසේ සිටම වාදනය කර ඇත.ශාලිකා සංගීතය නිවෙස් වල සිට සංගීත ශාලා වෙත වර්තමානයේ සංක්‍රමණය කළ ද බොහෝ ආධුනික සහ ප්‍රවීණ සංගීතඥයන් ශාලිකා සංගීතය තමන්ගේ සතුට වෙනුවෙන් වාදනයෙහි යෙදෙති. ශාලිකා සංගීතය වාදනය කිරීම සදහා සංගීතාත්මක හා සමාජීය වශයෙන් වි‍ශේෂ දක්ෂතාවයක් අවශ්‍යය වන අතර මේ සඳහා එකල සහ තූර්ය වාදනයට‍ වඩා වෙනස් දක්ෂතාවයන් අවශ්‍ය වේ.

GOETH විසින් ශාලිකා සංගීතය විස්තර කර ඇත්තේ "සුදුසු (බුද්ධිමත්) පුද්ගලයින් 4 දෙනෙකුගේ සාකච්ඡාව"  වශයෙනි. 18 වන ශත වර්ෂයේ සිට වර්තමානය තෙක් ශාලිකා සංගීතයෙහි මෙම සාකච්ඡාමය ක්‍රියාවලිය අන්තර්ගතව තිබිණි. නැවත සිදුවන සාකච්ඡා සමාකාර්යතාවයට විස්තර හා විශ්ලේෂණය කිරීම ශාලිකා සංගීතයේ සංයුති යයි. 

## සටහන් 
| Chamber Music
|}
{|
ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංගීත යුග

ප්‍රාග් ඓතිහාසික
පෞරාණික 		(ක්‍රි.ව. 500 ට පෙර)

පුරාණයේ 		(1500-1760)
පුරාණය සහ නුතන අතර (1600-1900)
නුතන සහ සමකාලීන  	(1900- වර්තමානයතෙක් 

සංගීත ඉතිහාසයේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංගීතය නිපදවී ඇත්තේ සාක්ෂර සංස්කෘතින් මුල්කරගෙනය. එහි මුල්කාලය භූගෝල ඉතිහාසයේ අග කාලය වේ. ප්‍රාග් හෙතිහාසික සංගීතය අනුගත කරගෙන ඇත්තේ යුරෝපයේ පෞරාණික සංගීතය සහ යුරෝපය බල පවත්නා ප්‍රදේශවල පසු සංගීතයන් ගෙනි. එනමුත් තවම හුදකලා ප්‍රාදේශ වල මෙය දක්නට ලැබේ.
 
රීත්‍යානුකූලව ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංගීතයෙහි වර්තමාන සංගීතයට පෙර සියලුම රටවල තිබු සංගීත අඩංගු වේ.නිදසුන් වශයෙන් කිවහොත් සාක්ෂරතාවයට පෙර තිබු විවිධ ග්‍රොත්‍ර නයන්ගේ සංගීතය සහ ඔස්ට්‍රේලියානු ආදී වාසින්ගේ සංගීතය මෙහි ඇතුළත් වේ. කෙසේ වෙතත් මෙම සංගීතය යුරෝපා ප්‍රාග් ඓතිහාසික සංගීතය යනුවෙන් හැඳින්විමට යෝග්‍ය වන්නේ එය තවමත් ගැමි සම්ප්‍රදායික සංගීතය වශයෙන් පවතින හෙයිනි. 

## පැරණි බටනලා 
1995 දී ස්ලෝනියානු ගුහාවකදි හමුවුනු "නියැන්ඩතාල් බටනලාව" ලෝකයේ පැරණිතම බටනලාව ලෙස සැලකේ. මෙය සොයා ගනු ලැබුවේ " අයිවන් ටර් " විසිනි. මෙම බටනලාව වර්ශ 43000 ක් පමණ පැරණියැයි ඇස්ත‍මේන්තු ගත කෙරෙනි. එනමුත් එය සත්‍යය වශයෙන් සංගීත භාණ්ඩයක් ද නැතහොත් සතුන් විසින් අනුභව කොට ඉතිරි කරන ලද අස්ථි කැබැල්ලක්ද යන වග තවමත් හරිහැටි අවබෝධ කොට ගෙන නැත.  මෙම භාණ්ඩ නිර්මාණය කරන ලද්දේයැයි සැලකෙන කාලයේ මානවයා භාවිතා  කරන ලද තාක්ෂණය හා සමග මෙම නිර්මාණ කරන ලද තාක්ෂණය නොගැලීම මෙයට හේතු විය හැකිය. 

මීට අමතරව ජර්මිනියේ දී වර්ශ 36000 ක් පැරණි සංගීතමය පයිප්පයක් සොයාගෙන ඇති අතර වර්ෂ 2004 දී අයර්ලන්තයේ තවත් එවැනි පැරණි දැවමය බටනලාවක්  සොයා ගන්නා ලදි. මෙම දැවමය සංගීත භාණ්ඩ බටනලා හයකින් යුක්ත වු අතර ඇගිලි හැසිරවීම සදහා සිදුරු නිර්මාණය කොට නොතිබුනි. "යූ" නම් ශාඛ දැවයෙන් නිපදවු මෙම භාණ්ඩය සෙන්ටිමීටර් 30 -50 ත් දිගකින් යුක්ත වුයේය.

## සටහන් 
| http://en.wikipedia.org/
|}
{|

ප්‍රවර්ගය:සංගීතය
සිතාරය

## වර්ගීකරණය
1.ඇවුරුම් බදාම බඳුනක් වැනි ‍ගෙල
2.තත් වාද්‍ය භාණ්ඩයකි

සිතාරය පෙළු තන්තු සහිත වාද්‍ය භාණ්ඩයකි.සිතාරය අමීර්තුෂ්රූ විසින් නිර්මාණය කර ඇත. එය අනුවේගී තන්තු ඔස්සේ දිග බොකුටු ගෙලක් සහ ලබු කලබකින් සමන්විතය මෙයින් උසස් සංකීර්ණ සම ස්වර අනුනාදයක් නිපදවයි. අති ප්‍රමුඛ ලෙස සම්භාව්‍ය හින්දුස්ථානී සිතාරය, හින්දුස්ථානි සම්භාව්‍ය සංගීතයේ මධ්‍ය කාලයේදී සාර්වත්‍රික වී ඇත. ප්‍රධාන වශයෙන් මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩය ඉන්දියානු උපමහද්වීපය තුළම භාවිතයට ගනී.

විවිධ ප්‍රමාණයන්ගෙන් ඝනකමින් යුත් තන්තුද දිගු හිස් වු මදයක් සහිත ගෙලක්ද පරිපුර්ණ වු නාදයන් නිෂ්පාදන කල හැකි සංකීර්ණ පද්ධතියකින් මෙම සංගීත භාණ්ඩ සමන්විත වෙයි. හින්දුස්ථාන රාගධාරි සංගීතයේ ඉතා වැදගත් සංගීත භාණ්ඩයක් ලෙස මෙය සැලකෙන අතර ඉන්දියනු උපමහද්විපය පුරාම විවිධ වු සංගීත ශෛලින් සදහා විවිධ වු අවස්ථාවන්හිදී බහුලවම භාවිතා වේ.

## සිතාරාය හින්දුස්ථානී සංගීතයේ ප්‍රධාන තත් වාදන භාණ්ඩයකි 
ප්‍රවර්ගය:හින්දුස්ථානී සංගීතය
ප්‍රවර්ගය:Sitar

Sitar
තබ්ලාව

**වර්ගීකරණය**

1 මෙය නිර්මානය කර තිබෙන්නේ පර්සියනු ජතික අමීර් ඛුශ්රු පඩිතුමා විසිනි............

2.ඉන්දියානු සමාසාත වාද්‍ය භාණ්ඩකි.
2.මතුපිට බැටළු සමකින් යුක්තය

වාදන පරාසය

3යතුරු ඇණය හෝ වරපට මිටියකින් හෝ ලී ඇණයකින් සුසර කරයි. 

4 ආශ්‍රීත වාද්‍ය භාණ්ඩ
පක්හවාජි, මිරින්දගම්, කොල්

තබ්ලාව ජනප්‍රිය ඉන්දියානු වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වන අතර ශාස්ත්‍රීය, ජනප්‍රිය ආගමික යන මේ සියළු සංගීත ශෛලින් සදහා මුළු ඉන්දිය උපමහද්වීප්‍රයට පුරාම භාවිතා වන අතර හින්දුස්ථානී රාජගධිර සංගීතයේ දී ද වැදගත් සංගීත භාණ්ඩයකි. අතින් තට්ටු කිරිනේ වයනු ලබන බෙර කොටස් දෙකකින් යුක් වන තබ්ලාවේ එම කොටස් දෙක එකිනෙකට වෙනස් වු ප්‍රමාණයන්ගෙන් නිපදවා ඇත. තබ්ලාව යන පදය ආරාබි වචනයකින් බිදි ආ එකකි.

කරුනු 

මෙහි දයන් හා බයන් නමින් කොටස් දෙකක් තිබේ බායාව වමතින් හා දායාව දකුණතින් වයයි.

තබ්ලාවේ කොටස්,

1.සයාහි- මෙය තබ්ලාවේ මැද ඇති කලු පැහැති කොටසයි මෙම කොටස සෑදීමට සියුම් යබොර කුඩු හා බත් අඩංගු මිශ්‍රණයක් යොදා ගනී.

2.චාන්ටි- මෙය තබ්ලා ගැටියේ අගල් 3/4 පමණට ඇති සම් පටියයි.

3.ලව- මෙය සයාහි හා චාන්ටිය අතර ඇති සම් කොටසයි මෙය බායාවෙහි එක් පසක් අඩු පළලකින් හා වැඩි පළලකින් ඇත් ඒ වැඩි පළල සහිත කොටස මෙදාන් ලෙස හදුන්වයි.

4.ගජරා-එනම් තබ්ලාවෙහි මුහුණත(පූඩිය) තබ්ලාවට සවිකර තබා ගන්න කොටසයි.

5.බද්ධි- මෙය තබ්ලාවෙ මුහුණත(පූඩිය) තබ්ලාවට සවි කර බැද ගන්න වරපටි වේ.

6.ගට්ටා- මෙය බද්ධි හා තබ්ලාවේ කද අතරින් ඇති සිලින්ඩාකාර ලී කොට වේ.

| Tabla
|}
{|
මුල්‍යමය ආර්ථිකය

මුල්‍යමය ආර්ථිකය යනු ආර්ථිකයේ ශාඛවකි. සම්පත් කාලයක් සමඟ පරිපාලනයකින් භාවිතය මෙමඟින් සිදුවේ. තවදුරත් පැහැදිලිව ගතහොත් එමගින් ප්‍රධාන වශයන් "මුල්‍යමය කටයුතු" පිළිබඳ අවධානය යොමු කරයි, එනම් වෙළඳාමකදි දෙපාර්ශවය්ම කුමන වර්ගයේ හෝ මුදල් පිළිබඳ මෙහි අවදානය යොමු වේ.
මෙහිදි මතුවන ප්‍රශ්නය නම් "කාලය අවිනිශ්චිත බව, විකල්පය හා තොරතුරැ " පිළිබඳවයි.

1.කාලය - මුදල් වර්තමනයේ ගනුදෙනු කරන්නේ ආනාගතයේ ලැබෙන මුදලටයි.
2.අවිනිශ්චිත බව - අනාගතයේ ලැබෙන මුදල් ප්‍රමාණය නිශ්චිත නොවේ
3.විකල්පයන් - ගණුදෙනුවේ එක් පාර්ශවයක් ගන්නා තිරණයක් ලැබෙන මුදලට බලපෑම
4.තොරතුරැ - අනාගතයේ ලැබෙන මුදල අඩුවීම, මුදල් නොලැබිම, මුදලේ අගය විචලනය

**විෂය කරැණු** 

ඉහත දක්වා ඇති පරිදි මුලපට ආර්ථික පද්ධතිය, කොටස් වෙළඳපොල, ව්‍යාපාරයන්ගේ මුලපටය කටයුතු වැනි මුලපටලය වෙළඳපොල පිළිබඳ අවධානය දක්වයි. මෙහිදි පහත දැක්වෙන කරැණුද මුලාපටය ආර්ථිකයේ කොටසක් වේ. අයවැය සැකසීම, ඉතිරිය , ආයෝජනය, ණයගැනීම, ණයදීම, රක්ෂණය , ඉතුරැම් රැකුම් (Hedging) ව්‍යාපාරයේ විවිධ කර්මාන්ත වල යෙදීම  (Diversification) හා දේපළ කළමණාකරනය අඩංගු වේ. අනාගතය අස්ථිර බැවින් සම්පත් ආයෝජනයේදී මුල්‍ය ආර්ථික අදහස බලපායි.

මුල්‍යමය ආර්ථික විශේෂඥයන් පහත ප්‍රශ්න සලකයි.
මුප්‍යමය දේපළයන්ගේ අගය තක්සේරැ කරන්නේ කෙසේද?
(කොටස්, බැඳුම්කර, මුදල් හ පාරිභෝගික භාණ්ඩ)
ව්‍යාපාර ආයතන වෙනස් ආකායන්ගෙන් මුල්‍යමය ක්‍රියාකාරකම් පවත්වා ගැනීමේ බලපෑම් (කොටස් හා ණය වැනි)
ආයෝජකයාගේ පරමාර්ථ හොඳින් ඉටුවන පරිදි දේපල ආයෝජනය කල යුතු ආකාරය?

## සටහන් 
| Financial Economics
|}
{|
නිදහස් වෙළදා‍ම

## නිදහස් වෙළදා‍මට ඇති සම්බාධක 
ව්‍යපාරයක පරමාර්ථය විය යුත්ත කොටස්කරැවන්ගේ ඉපයිමට වැඩිකිරිම යැයි පැවසු Milton Friedren  නිදහස් වෙළඳාමට සහය දැක්වියමයි. ඔහුට අනුව වගකිම් අත්තේ පුද්ගලයින්ට පමණයි. CSR (ආයතනයේ සමාජයට ඇති වගකිම ) පිළිබඳ මාධ්‍ය අදහස් දරන්නන් එය පරිසරයට හ සමජය හිතකර ලාභයට පදනම් කර නොගත් දෙයක් ලෙස හඳුන්වයි. එනමුත් ආයතනයට අනුව CSR හි නියැලි, ඒ සඳහා සම්පත් වැය කරිමෙන් වාසියක් තිබිය යුතුය. එ වාසිය වැය කල සම්පත් ආයෝජනයෙන් ලැබෙන ආදායමට කිට්ටු නොවුවහොත් ආයතන CSR හි නියැලිමට මැලිවේ. එම නිසා වර්තමානයේදි CSR කටයුතු සීමාවී ඇත.

CSR ධනවාදයට විරැද්ධව යැයි අදහස් දරන්නන් ආර්ථික වර්ධවෙන් සෞඛ්‍ය දිර්ළඝායුෂ ළදරැ මරත්තාවය (Infect morality) හතකර ලෙස වර්ධනය කරන බව පවසයි. මෙම ආර්ථික වර්ධනය නිදහස් වෙළදමේ යෙදෙන ආයතනය මගින් ලැබෙන බව ඔවුනගේ අදහසයි. සංවර්ධනය අඩු කම්කර නිති හිග රටවල ආයෝජනයෙන් එම රටවල සමාජනත්වය ඉහළ නැංවිය හැක.

CSR හි යෙදවිමට අනුබල දෙන හේතු 

පාරිභෝගික අයිතින් ආරක්ෂා කල යුතුයි යන අචාර ධර්ම 

පාරිභෝගික අයිතින් පිළිබඳ ජනප්‍රිය විමත් සමග දාශක 2 ක පටන් CSR  කටයුතු ක්‍රමයෙන් වැඩි වි ඇත. පෘතුවි ජනගහනය වර්ධනයත් සමගි සිටින් ස්වාභාවික සම්පත් වැඩිවන ඉල්ලුමට භාවිතයට ඇති අවනොතාව බඉහල යයි (Green හා Coken 2005, 147) බාහෝ රටවල කාර්මිකරණය සමග ගෝලියකරණය හා තාක්ෂණික වර්ධනය වී ඇත. දිනෙන් දින පාරිභෝගිකයා සමාජිය හා පරිසර ගැටළු පිළිබඳ දැනුවත් විම නිසා භාණ්ඩ මිලට ගැනිමේදි එම භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයෝ පාරිසරික ප්‍රතිපත්  පිළිබඳ ඔවුන් අවදානය දක්වයි. එනමුත් බාහෝ පාරිභෝගිකයන් තම වාසිය ලබයි.

ගෝලීයකරණය හා වෙළඳපොල බලපෑම

ආයතනය එහි වර්ධනය ගෝලිය කරණය තුලින් ලබා ගැනීමට උත්සහ කරන විට එය අඩාල කරන නව අභියෝගයක් ඔවුන්ට ඇත. එක් එක් රජයන්ගේ රෙගුලාසි සම්බාධක, පාරිසරික නීති, කම්කරැ නීති නිසා අයාතනය වලට ඩෝලර් මිලියන ගණන් පාඩු වේ. සමහරෙකු මෙම ආචාර ධර්මයන් වියදමට හේතුවන සම්බාධක පමණක් ලෙස සලකයි. සමහරක් ආයතන තම ජනප්‍රියතාවය වර්ධනවය CSR හි යෙදේ. මෙමගින් ඔවුන්ට දිගුකාලින වාසියක් ලැබෙන අතර සමාජ සේවය අභ්‍යන්තර මනසට කරන ප්‍රචාරනයක් පරිදි වේ. (Fruskeim, Mieres, 1986,105) ලොව ඇති තරගකාරිත්වය නිසා බහුජාතික සමගම් වලට ඔවුන්ගේ සේවකයන්ට සැලකිම සැපයුම්කරැවන් පිළිබඳ සමජ සුබසාධන කෝණයකින් පෙන්විමට සිදුවේ.

## සටහන් 
| Corporate social responsibility - Hindrance of free trade
|}
{|
ක්‍රිෂ්නා පොතුපිටිය

ක්‍රිෂ්නා පොතුපිටිය අවු. 27 වයසැති රචිකාවක  වන අතර ඇය 2004 වසරේදී ඉන්දියානු සාගරයේ ඇතිවු සුනාමි පිළිබඳ ඇයගේ අත්දැකිම් පැහැදිලි ලෙස රචනා කර ඇත. මෙම රචකයාට ශ්‍රී ලංකායේ පොතුපිටියගේ ඥතියෙකු මගින් ‍ඩේලිනිවුස් පුවත්පතේ මුල්වරට පල කරන ලදි. 
එම ශෙෘ්කාන්විත සිද්ධියෙන් මාසයකට පසු පළුල් ලෙස මෙම රචනාව ප්‍රචාරණය වූ අතර අවසානයේදි ලෝ වටා සිටින දහස් ගණන් පුද්ගලයන් විසින් එය කියවන ලදි. ඔහුගේ මානව දයාවහි බලය එම ග්‍රන්ථයේ විස්තර වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ මනෝ බාවය මතු කරන ලදි. ක්‍රිෂ්නා පොතපිටියගේ ‍රචනය අධ්‍යාපන සම්පතක් ලෙසද යොදා ගැනිණි..
**
(සංස්කරණය) ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ** 

ඩේලි නිවුස් ලක්ණ - ක්‍රිෂ්නා පොතුපිටියගේ මානව දයවේ බලය,
සුනාමි ශ්‍රී ලංකා බ්ලෝක් විශේෂාංග - ක්‍රිෂ්නා පොතුපිටියගේ රචනා,
ශ්‍රී ලංකා සියුන්ගේ සුනාමි පිළිබඳ ලිපි,
බ්‍රිතාන්‍ය රතු කුරැස සංගමය - ක්‍රිෂ්නා පොතුපිටියගේ,
SLN භූගෝල විද්‍යා වෙබ් අඩවිය ලක්ෂණ - ක්‍රිෂ්නා පොතුපිටියගේ,
සුනාමි මගේ දිවයිනට කල බලපෑම -  BBCකවියක්,
සුනාමි නාට්‍යය
සම්භාව්‍යය සංගීතය

යුරෝපා සංගීත කලාවේ ඉතිහාසය

**පුරාණයේ**

**නුතන කාලය සහ පුරාණ කාලය අතර** 

**නුතන සහ සමකාලීන**

සම්භාවිතා සංගීතය යනු පුළුල් අර්ථයක් ඇති නිපදවු සංගීතය නැත‍හොත් මුල් බැසගත් බටහිර ලිටජිකල් සහ ලෞඛික සංගීත සම්ප්‍රදායටයි. මෙය 9 වැනි ශත වර්ෂයෙහි සිට වර්ථමානය දක්වා පසුබිම් කරගෙන ඇත. මෙම සම්ප්‍රධායෙහි ප්‍රදාන න්‍යායයන් සංකලනයක් සිදුවුයේ 1950-1900 එය කොමන් පැක්ටිස් කාල සමය ලෙස හැදින්වේ. 16 වන සියවසේ සිටහ යුරෝපා සම්භාව්‍ය සංගීතය අනෙකුත් යුරෝපා නොවන නමුත් ප්‍රසිද්ධ මසංගීත පද්ධතින්ගෙන් වෙනස් වන්නේ ප්‍රස්ථාර ක්‍රමය මගිනි. බටහිර ප්‍රස්ථාර ක්‍රමයන් භාවිතා කරන්නේ රචකයින් විසින් දක්වන්නට ස්වරමානය, වේගය, මාපකය, රිද්මය, සංගීතය පෙන්වා දීමටය. මෙම ක්‍රමය මගින් අභ්‍යාස සඳහා ඉඩකඩ අවම කරයි. එනම් ක්ෂණික නිර්මාණ සහ අලංකාර නිර්මාණයන් මෙමගින් ගිලී යයි. නමුත් මෙම ලක්ෂණ අනෙකුත් යුරෝපා නොවන හා ප්‍රසිද්ධ සංගීතයන්හි නිතර දක්නට ඇත (ඉන්දියානු සංගීතය හා ජපන් සම්ප්‍රායී සංගීතය සන්සන්දනය කරන්න)
මෙම සංගීතයට රසිකයින් තිබු රැචිකත්වය 1900 අග භගය වන විට එක්සත් රාජධානියෙන් මෙන්ම යුරෝපා සංගමයෙනව්ද ගිලිහි ගියේය. මෙම කාලය වන විට සම්ප්‍රධාය සංගීතය කඩා වැටුණු අතර ප්‍රසිද්ධ සංගීතය අපරිමිත ලෙස සර්ථකත්වය පත්වුණි. නමුත් CD අලෙවිය එයට බාධාවක් නොවිණි.

1830 වන තෙක් සම්භාව්‍ය සංගීතය යන ‍නාමය වළලි තිබු අතර මෙම සම්භව්‍ය සංගීතය පරිශිලනය පටිගත කරන ලද්දේ ඉංග්‍රිසි ඔක්ස්වර්ඩ් ශබ්ධ කොෂයෙනි

## සටහන් 
| European classical music
|}
{|
බෙර කට්ටලය

මෙය බෙර , තලම්පට සහ සමහරක් අවස්ථාවන්හි ශවසීනු, චුඩ්ප්ලොක්, ට්‍රෑන්ගල්, ඒකතානය හෝ ටැමබුර්නය වැනි සාමාඝාත කාර්ය භාණ්ඩයක් තනි පුද්ගලයෙකුට වාදනය කිරීමට හැකි සේ නිර්මාණය කරන ලද්දකි. 

මම එක් එක් වාද්‍ය භාණ්ඩ වාදනය කිරීම සඳහා දඬුථ බුරැසු සහ අතකොළුව වැනි විවිධ මෙවලම් භාවිතයට ගනී. සැලකිය යුතු විරැද්ධත්වයක් 2 ක් මෙහි අන්තර්ගතය. එනම් පාදය මගින් ක්‍රියාකාරනන පෙඩලය මගින් වාදනය කරන බේස් ඩ්‍රම් සහ සාමාන්‍ය වාදනය ක්‍රමයට අමතරව පාදය මගින් ක්‍රියා කරන පෙඩලයක් භාවිත කරන හයි හැට් සිම්බලයයි. අනෙකුත් වාද්‍ය භාණ්ඩ සඳහා ද, පැඩලය භාවිතා කළ හැකි වුවද, ඉහත සඳහනව් වාද්‍ය භාණ්ඩය සඳහා පැඩලි භාවිතා වන බැවින් සාමාන්‍යයන් අනෙකුත් භාණ්ඩ සඳහා පැඩලය යොදා නොගනී. බෙරවාදකයින් විසින් වාදනය කළ යුතු බෙර කට්ටලයේ අංගයන් හඳුනා ගැනීම සඳහා සාමාඝාත ස්වර් පුරැව යොදා ගනී.

විවිධ සංගීත ශෛලියන්, බෙර කට්ටලයේ විවිධ අංග විවිධාකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කරයි. උදාහරණයක් වශයන් රොක් සංගීතයේදී ප්‍රාථමික වාද්‍ය භාණ්ඩ ලෙස බේස් ඩ්‍රම් , හයි හැට් සහ ස්නේයාර් ඩ්‍රම් , බෙර ශබ්ධය නිර්මාණය කිරීම ‍සඳහා යොදා ගනී, ජෑස් සංගීතයේදී රයිඩ් සිම්බලය සහ හයි හැට්ස් ස්නේයාර් ඩ්‍රහ් මෙම කාර්ය සිදු කරයි. 

## සටහන් 
| Drums
|}
{|

ප්‍රවර්ගය:සංගීත භාණ්ඩ