open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
සරින් ඛාන්

**සරින් ඛාන්** (1987 මැයි 14) යනු ඉන්දියානු රංගන ශිල්පිණියක් හා නිරූපිකාවක් වේ. 1987 වසරේ මැයි 14 වන දින ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍රාහී පතන් පවුලට, දාව උපන් ඇය 2010 වසරේදී ඉන්දීය බොලිවුඩ් සිනමාවට එක්විය. හින්දි චිත්‍රපටිවලට අමතරව ඇය දමිල හා පංජාබි  චිත්‍රපට සඳහාද සිය දායකත්වය ලබා දී තිබේ.

2010 වසරේ තිරගත වූ අනිල් ශර්මාගේ' *වීර්* සිනමාපටයේ සල්මන් ඛාන් සමග ප්‍රධාන භූමිකාව නිරූපණය කරමින් සිනමාවට පිවිසි ඇය, ඒ වෙනුවෙන් එම වසරේ උදෙසා පැවති සී සිනමා සම්මාන (Zee Cine Award) උළෙලේදී හොඳම නවක නිළිය වශයෙන් නාම නිර්දේශයට ලක් වූවාය. 2011 වසරේ තිරගත වූ *රෙඩී* චිත්‍රපටියේ ගීතයක  සිදුකල රංගනයෙන් හා 2012 වසරේ තිරගත වූ සජිඩ් ඛාන්ගේ *හවුස් ෆුල් 2* චිත්‍රපටියේ සිදුකල රංගනයෙන් ඇය ප්‍රේක්ෂකයා අතර අවධානයට ලක් විය. 2014 වසරේ නිකුත් කෙරුණු බොක්ස් ඔෆිස් සාර්ථකත්වයට ලක්වූ *ජට් ජේම්ස් බොන්ඩ්* චිත්‍රපටිය හා 2015 වසරේ නිකුත් වූ *හේට් ස්ටෝරි 3* චිත්‍රපටිය හරහාද ඇය බොලිවුඩ් සිනමාවේ සිය සාර්ථකත්වය සනිටුහන් කර ගැනීමට සමත් විය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1987 උපත්
පෘතුගීසි සොයාගැනුම්

[thumb|right|500px| 1502 වසරෙහිදී නිර්නාමික සිතියම් විද්‍යාඥයෙක් විසින් තැනුනු [කැන්ටිනෝ තලගෝලය වෙතින් පිළිබිඹු වන්නේ පසළොස්වන සියවසෙහි අග භාගයේදී සිදුවූ ඔවුන්ගේ මහා  දේශ ගවේෂණයන් වලින් අනතුරුව යුරෝපීයානුවන් විසින් ලෝකය වටහාගෙන තිබුණු ආකාරය වෙයි.]]

**පෘතුගීසි සොයාගැනුම්** (පෘතුගීසි: *ඩිස්කෝබ්‍රිමේන්තුස් පෘතුගීසිස්*) යනු, 15වන සහ 16වන සියවස් තුලදී ඔවුන්ගේ තීව්‍ර සාමුද්‍රීය ගවේෂණයන්හී ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්  පෘතුගීසීන් විසින් සොයාගැනුනු අනේක දේශභූමි සහ සාමුද්‍රීය මං පෙත් වෙයි. සොයාගැනුම් යුගය ලෙසින් පසුව හැඳින්වුනු කාල සීමාවෙහිදී, යුරෝපියානු පාරසමුද්‍රික දේශගවේෂණයෙහි පෙරමුණ ගෙන සිටි පෘතුගීසි නාවිකයෝ, අප්‍රිකාවේ, කැනඩාවේ, ආසියාවෙහි සහ බ්‍රසීලයෙහි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ සොයාගනිමින් ඒවා සිතියම් ගත කළහ. යාත්‍රික හෙන්රි කුමරුවාගේ අනුග්‍රාහකත්වය මත 1419 වසරෙහිදී බටහිර අප්‍රිකාවේ වෙරළ තීරය ඔස්සේ ඇරඹුනු ක්‍රමානුකූල දේශගවේෂණ තුලදී , බර්තලමුවේ දියෙස් විසින්  සුබ ආරංචියේ තුඩුව වෙත ලඟාවී 1488 වසරෙහිදී ඉන්දියානු සාගරයට ඇතුළු විය. වසර දහයකට පසුව, අප්‍රිකාව වටා ඉන්දියාව වෙත පළමු නැව් කණ්ඩායමට පෙරමුණ සැපයූ වස්කෝ ද ගාමා, කල්කතාව වෙත ලඟාවෙමින් පෘතුගාලයේ සිට ඉන්දියාව දක්වා සාමුද්‍රික මං පෙතක් ඇරඹීය. බ්‍රසීලය වෙත ලඟාවූ සැණින්, අග්නිදිග ආසියාව වෙතට යොමුවූ දේශ ගවේෂණ තුලින්, 1542 වසරෙහිදී ජපානය වෙත ලඟා විය.

## සම්භවයන්
[thumb|right|180px| 1498 මැයි 20 දිනදී  [වස්කෝ ද ගාමා කැලිකට් වෙත ගොඩබැසීම.]]
අල්ෆෝන්සෝ හික්ස් යටතේ රේකොන්කීස්තා යුද්ධ මෙහෙයුම් තුලින් එහි භූමි ප්‍රදේශය දෙගුණ කර ගනිමින් 1139 වසරෙහිදී    ලෙයෝන් වෙතින් නිදහස ලැබුමට පෘතුගාල රාජධානිය සමත් විය.

## අත්ලාන්තික් ගවේෂණය (1415–1488)
[thumb|left|150px|පෘතුගීසි සාමුද්‍රිය ගවේෂණය පිටුපස සිටි ප්‍රාජනන බලවේගය ලෙසින් සාමාන්‍යයෙන් සැලකෙන්නේ [යාත්‍රික හෙන්රි කුමරුවාය.]]

ප්‍රවර්ගය:පෘතුගාල රාජධානිය
ප්‍රවර්ගය:යටත්විජිත කේරලය

ප්‍රවර්ගය:පෘතුගාලයෙහි සාමුද්‍රික ඉතිහාසය
පෘතුගීසි සොයාගැනීම්
ප්‍රවර්ගය:නිමැවුම් හෝ සොයාගැනීම් ලැයිස්තුව
අනුෂ්කා ෂර්මා

**අනුෂ්කා ෂර්මා** (1988 මැයි 1) යනු ඉන්දීය චිත්‍රපට නිළියක හා නිෂ්පාදකවරියක වේ. හින්දි සිනමාවේ ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පිණියක වන ඇය ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානලාභිනියකද වේ.

1988 වසරේ මැයි මස පළමුවන දින අයෝධ්‍යාහී උපත ලබන අනුෂ්කා හැදීවැඩෙන්නේ බැංගලෝරය තුලයි. 2007 වසරේදී මෝස්තර නිරූපණ ශිල්පී වෙන්ඩල් රොඩ්රික්ස්ගේ නිරූපිකාවක් ලෙස සහභාගී වන ඇය පසුව වෘත්තීය වශයෙන් ඒ පිළිබඳව හැදෑරීමට මුම්බායි වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී යශ් රාජ් චිත්‍රපටහී හඬ පරික්ෂණයකට සහභාගීව, සිය ප්‍රථම සිනමා පටය වූ *රබ් නෙ බනා දි ජෝඩි*හී (2008) ශාරුක් ඛාන් සමග රංගනයේ යෙදීමට අවස්ථාව හිමිකර ගත්තාය. එම චිත්‍රපටයෙහි අනුෂ්කා විසින් සිදුකල රංගනය උදෙසා 2008 වසර සඳහා පැවැත්වූ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී ඇය හොඳම නිළිය වශයෙන්ද නාම නිර්දේශයට ලක් වූවාය. පසුව 2010 වසරේදී තිරගත වූ *බද්මාෂ් කම්පණි* සහ *බෑන්ඩ් බාජා බාරත්* යන චිත්‍රපටි සඳහාද රංගනයෙන් දායක වූ ඇය, *බෑන්ඩ් බාජා බාරත්* සිනමාපටය වෙනුවෙන් ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී දෙවන වරටත් හොඳම නිළිය ලෙස නාම නිර්දේශයට ලක් විය.

2012 වසරේ තිරගත වූ *ජබ් තක් හේ ජාන්* චිත්‍රපටියෙහි අනුෂ්කා විසින් සිදුකල වාර්තා චිත්‍රපටි නිෂ්පාදිකාවකගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඇය එම වසරේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී හොඳම සහය නිළිය ලෙස සම්මානයට පාත්‍රවිය. මීට අමතරව ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ *ලේඩීස් වර්සස් රිකී බාහ්ල්* (2011), *මාතෘ කි බිජ්ලී කා මන්ඩෝලා* (2013) හා *බොම්බේ වෙල්වට්* (2015), යන සිනමාපට විචාරකයින් අතර අවධානයට හා වාණිජ වශයෙන් සාර්ථකත්වයටද පත්විය. එසේම අනුෂ්කා දායක වූ 2014 වසරේ නිකුත් වූ *පීකේ* චිත්‍රපටිය එම කාලය තුල ඉන්දියානු චිත්‍රපටියක් විසින් හිමිකරගත් වැඩිම ආදායමක් වාර්තා කිරීමට සමත් විය. අනුෂ්කා හා ඇගේ සහෝදරයා විසින් 2014 වසරේ නිෂ්පාදනය කරන ලද අපරාධමය සිනමා පටයක් වූ *එන්එච්10* (2015) චිත්‍රපටියෙහි ප්‍රධාන චරිතය අනුෂ්කා විසින් සිදු කරන ලදී.මොහුගේ ස්වාමියා වන්නේ ඉන්දීය සුපිරි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක විරාත් කෝලිය.

ප්‍රවර්ගය:1988 උපත්
සීමාසහිත ලංකා පොහොර සමාගම 50 වැනි සංවත්සරය තැපැල් මුද්දරය

=මුද්දර නිවේදන අංකය 841=
සීමාසහිත ලංකා පොහොර සමාගම 50 වැනි සංවත්සරය නිමිත්තෙන් ශ්‍රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තුමේන්තුවේ මුද්දර කාර්යාංශය විසින් රුපියල් 5 ක වටිනාකමකින් යුත් නව තැපැල් මුද්දරයක් 2014 අප්‍රියෙල් මස 04 වැනි දින නිකුත් කෙරේ..
මහින්ද චින්තන ප්‍රතිපත්තියෙන් ප්‍රකාශිත ශ්‍රී ලංකාවේ ගොවි ජනතාව සදහා වන පොහොර සහනාධාරය යථාර්තයක් කිරීමේ ප්‍රධානතම රාජ්‍ය ආයතනය ලෙස කටයුතු කරන්නේ සීමාසහිත ලංකා පොහොර සමාගමයි.
2007/2008 ගිණුම් වර්ෂයේදී සෘණ රුපියල් මිලියන 340 ක ශුද්ධ ජංගම වත්කමක් සහිත අස්ථාවර ආයතනයක් ලෙස පැවති මෙම සමාගමේ 2012/2013 ගිණුම් වර්ෂය අවසන් වන විට රුපියල් මිලියන 1,606 ක ශුද්ධ ජංගම වත්කම් සහිත ස්ථාවර ආයතනයක් ලෙස ස්ථාපිත වූ අතර 2012/2013 ගිණුම් වර්ෂය අවසන් වන විට සමාගමේ ශුද්ධ වත්කම් රුපියල් මිලියන 3,736 ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
2012/2013 ගිණුම් වර්ෂය තුලදී රුපියල් මිලියන 199 ක බදු පෙර ලාභයක් ලැබූ සීමාසහිත ලංකා පොහොර සමාගම 2013 වර්ෂය සදහා මහා භාණ්ඩාගාරයට රුපියල් මිලියන 38 ක ලාභාංශ ගෙවා ඇත.
මහින්ද චින්තන ප්‍රතිපත්තිය යටතේ වාර්ෂික වී සහනාධාරය පොහොර මෙ. ටො. ලක්ෂ 03 ක් පමණ ආනයනය කර දිවයින පුරා බෙදාහරින ලංකා පොහොර සමාගම 2013 වර්ෂය තුලදී අනෙකුත් බෝග සදහා වන සහනාධාර පොහොර මෙ. ටො. 37,745 ක් අලවි කර ඇත. 1964 වසරේදී ආරම්භ කල ලංකා පොහොර සංස්ථාව 1992 වසරේදී සීමාසහිත ලංකා පොහොර සමාගම නමින් නැවත ස්ථාපිත විය.
මෙම සමාගම ISO 9001:2008 ජාත්‍යන්තර තත්ව සහතිකය හා සමාගමේ රසායනාගාරය සදහා ISO/IEC 17025:2005 ජාත්‍යන්තර තත්ව සහතිකය හා ශ්‍රී ලංකා ප්‍රතීතන මණ්ඩලයේ ප්‍රතීතනයද හිමිකරගෙන ඇත.

නිකුත් කරන දිනය - 2014 අප්‍රියෙල් මස 04 වැනි දින.
වටිනාකම - රුපියල් 5.00.
මුද්දර සැලසුම්කරු - ගාමිණි අබේකෝන්.
ප්‍රමාණය - මි. මී. 41 x මි. මී. 30.
හැඩය - තිරස්.
මුද්‍රණ ක්‍රමය - ඕෆ්සෙට් ලිතෝග්‍රැෆි.
පත් සැකැස්ම - පත්‍රිකාවක මුද්දර 20 බැගින්.
සිදුරු ප්‍රමාණය - 12 3/4 x 13 1/4
මුද්‍රණකරුවෝ - රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තුමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.
වර්ණ ( පාවිච්චි කළ ) - හතරයි.
කඩදාසි වර්ගය - 102 ජී. එස්. එම්. ආරක්ෂිත මුද්දර මුද්‍රණ කඩදාසි.
මැලියම් - පීවීඒ.
මුද්‍රණය කළ ප්‍රමාණය - 500,000.
අලෙවි කරන අවසන් දිනය - 2015.04.03.
ලෝක ළමා දිනය 2014 තැපැල් මුද්දරය

=මුද්දර නිවේදන අංකය 853=
2014 ලෝක ළමා දිනය සැමරීම වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තුමේන්තුවේ මුද්දර කාර්යාංශය විසින් රුපියල් 10 ක වටිනාකමින් යුත් නව තැපැල් මුද්දරයක්, 2014 ඔක්තෝම්බර් මස 01 දින නිකුත් කරනු ලැබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් 1950 වර්ෂයේ සිට දරුවන් උදෙසා වෙනමම දිනයක් නම් කිරීම සිදු කරන ලද අතර එය ලොව පුරා උත්සවාකාරයෙන් සමරනු ලබයි.
"සෙනෙහස දී අප රකින්න" යන්න එහි මෙවර තේමාව වන අතර සෙනෙහසින් පෝෂනය වූ ළමාවියක් තුලින් යහපත් පුරවැසියන් තැනීම එහි ප්‍රමුඛ අභිලාෂය වන්නේය. 2014 වර්ෂය, ශ්‍රී ලංකාව ළමා හිමිකම් ප්‍රඥප්තිය බලාත්මක වසර 25 ක් සැපිරීම නිසා මෙවර ළමා දිනය සැමරීම ශ්‍රී ලංකාවට වඩාත් වැදගත් වේ.
ලෝක ළමා දින ජාතික උත්සවයේ නිළ ලාංඡනය ඇසුරෙන් නිකුත්වන මෙම සමර මුද්දරයේ දිස්වෙන, රබර් ඇටය ආශ්‍රිතව නිපදවා ඇති රූං පෙත්ත දරුවන්ගේ නිර්මානශීලීභාවය වර්ධනය කිරීම උදෙසා මං පාදන ලද ක්‍රීඩා භාණ්ඩයකි. ළමා හිමිකම් ප්‍රඥප්තියේ 25 වැනි වසර සමරන මේ වසර තුල එහි 17 වගන්තියේ දැක්වෙන "විවේකය අපගේ අයිතියකි" යන්න සංකේතවත් වන මෙම ක්‍රීඩා භාණ්ඩයද දූදරුවන් ද තුළින් විවේකය සදහා ඔවුන් සතු අයිතිය සුරැකීම, ඔවුන් හට දිය හැකි ඉහළම වරප්‍රසාදයන් බව තහවුරු කෙරේ.

නිකුත් කරන දිනය - 2014 ඔක්තෝබර් මස 01 වැනි දින.
වටිනාකම - රුපියල් 10.00.
මුද්දර සැලසුම්කරු - පුලස්ති එදිරිවීර.
මුල්දින කවරය - පී. ඉසුරු චතුරංග.
ප්‍රමාණය - මි. මී. 30 x මි. මී. 41.
හැඩය - සිරස්.
මුද්‍රණ ක්‍රමය - ඕෆ්සෙට් ලිතෝග්‍රැෆි.
පත් සැකැස්ම - පත්‍රිකාවක මුද්දර 20 බැගින්.
සිදුරු ප්‍රමාණය - 14 x 13 1/2.
මුද්‍රණකරුවෝ - රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තුමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව.
වර්ණ ( පාවිච්චි කළ ) - හතරයි.
කඩදාසි වර්ගය - 102 ජී. එස්. එම්. ආරක්ෂිත මුද්දර මුද්‍රණ කඩදාසි.
මැලියම් - පීවීඒ.
මුද්‍රණය කළ ප්‍රමාණය - 500,000.
අලෙවි කරන අවසන් දිනය - 2015.09.30.

## ආශ්‍රිත
Crossdressing

විරුද්ධ ලිංගිකයන්ගේ ඇඳුම් ඇඳිම **ක්‍රොස්ඩ්‍රෙසින්ග්** කියල තමයි හදුන්වන්නෙ. මෙව ගැන ෆිල්ම් පවා හදිල තියෙනවා.
ගෝලාන් කඳුකරය

**ගෝලාන්** එසේත් නැත්නම් **ගෝලාන් කඳුකරය** යනු Levant හි පිහිටි ප්‍රදේශයකි.
ගිරාගම වලව්ව

ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර නගරයේ, යටිනුවර වීදිය හා කොළඹ වීදිය යන වීදි වලට සම්බන්ධකර ඉදිකොට ඇති **ගිරාගම වලව්ව** මහනුවර ඇති පැරණි ගොඩනැගිල්ලක් සේ සැළකේ. වර්ථමානයේ මෙම වලව්ව ජාතික උරුමයන් පිළිබඳ අමාත්‍යාංශයේ සංස්‌කෘතික ත්‍රිකෝණ වැඩ පිළිවෙල තුල, මහනුවර යුනෙස්‌කෝ ලෝක උරුම නගරයේ සංරක්‌ෂිත ගොඩනැඟිල්ලක්‌ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබේ.

## ඉතිහාසය
thumbnail|දකුණ|ප්‍රතිසංස්කරණයට පෙර
1814 වසරේ ඉදිකරනු ලැබූ ගිරාගම වලව්ව, වර්ෂ 1882 - 1897 අතර සමය තුල දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ තනතුර හෙබවූ කුඩා මුදියන්සේ ගිරාගම නිලමේතුමන්ගේ නිලනිවස ලෙස හැඳින්වේ. කෙසේ නමුදු පසුකාලීනව මෙම ගිරාගම වලව්ව ව්‍යාපාරයෙකුට විකුණා දමා තිබෙන අතර එම හේතුවෙන් 1915 වසරේ තැනූ නගර සැලැස්මෙහි මෙම වලව්ව එයි.ඒ.එම් හබිබු ලෙබ්බේ ලෙස නම් කර කොට තිබූ බව සඳහන්ය.

### නවීකරණය
බෙහෝ කාලයක් මුළුල්ලේ අබලන් තත්වයේ පැවති මෙම ගොඩනැගිල්ල යලි ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට මහනුවර මහනගර සභාව, මධ්‍යම සංස්කෘතික අරමුදල හා නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය එක්ව පියවර ගන්නා ලදී.

## මේවාද බලන්න
*වලව්ව

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:වලව්
ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
උපත මරණය හා ආත්මය

**උපත Birth මරණය Death හා ආත්මය Soul**
උපත ගැන විවිධ මත පවතී. ආත්මය පිලිගත් අය විශ්වාස කරන පරිදි උපතේදී ආත්මය නම් දෙයක් ශරීර ගතවන අතර මරණයේදී සිරැරෙන් ඉවත්ව යයි. එය එයින් විනාශ නොවන අතර තවත් ජීවියකුගේ උපතේදී ශරීරගතවේ. එසේත් නැත්නම් නොදන්නා ලෝකයක ඉපිදේ, නැත්නම් ආත්මය ලෝකය තුල සැරිසරයි.  බුදු දහම 'ආත්ම' යන සංකල්පය බැහැර කරයි. රැස්කරගත් පින් අනුව ආත්මයේ ආයුකාලය හා සමාප්තිය සිදුවේ. නමුත් මෙයද සාධක සහිතව පිලිගතහැකි අයුරින් ඹප්පු කළ නොහැකි බැවින් එයද ප්‍රවාද ගණයෙහි ලා සැලකීමට පුලුවන. නමුත් ජන මතය, භක්තිය මගින් එය ඹප්පු කිරීම මුලාවකි. විද්‍යාව අනුව උපතනම් ඩිම්බ සංසේචනයෙන් කලලයක් සැදී එය වර්දනය වීමේන් සැදුනු ජනිතයා මව් ජනකයාගේ සිරැරෙන් එලියටපැමිණීමයි. මෙසේ පැමිණි ජනිතයාට භාහිර ලෝකය ගැන දැනුම ඉතා අල්පය. නමුත් මේ ජනිතයා පරිණත ආත්මයකින් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් ඹහුට බාහිර ලෝකය ගැන අවබෝදයක් තිබිය යුතුය. එහෙත් ඹහුට ඇත්තේ සෑම ළදරැවකුටම පොදු ස්වල්ප දැනුමක් පමණි. මෙය දැනුමක් කියනවාට වඩා හැගීමක් කියනවානම් වඩා නිවරදිය.
මරණය යනු මොලයේ සෛල මිය යාමයි. මොළයේ සෛල මියයාම තුලින් තමා ද අවසන් වන බව තේරැම් ගැනීමට අපොහොසත්වන පිරිස් මිය යාමෙන් පසු හා ඉපදීමට පෙර ලෝකය ගැන ප්‍රභන්ද ගොඩනගයි. මොළයේ සෛල මිය යාමෙන් පසු තමා මේ සිරැරෙන් ඉවත්ව දව්‍යලෝකයට, අපායට, තවත් ප්‍රාණියෙකුට, අවකාශයේ සැරිසැරීමට..... සිදුවනබව ලාංකීය සමාජයේ මුල් බැසගත් බහුතර මතයයි. නමුත් එයද උපතේ සිට පුරැදු කිරීම නිසා සිතේ මවාගත් කල්පිතයක් පමණි. ප්‍රභන්දයකි. එයට හේතුව එම කල්පිත පිලිගැනීමට නොහැකි තරම් විඥානික වීමයි. එම නිසා කුමන මතයක් දැරැවද මරණය අපගේ අවසානය බව අකමැත්තෙන් උවද පිලිගැනීමට සිදුවේ.
ලූඩ්විග් වැන් බීතෝවන්

**ලූඩ්විග් වැන් බීතෝවන්**, ජර්මන් ජාතික සංගීතඥයෙකි.

බව්තීස්ම වූයේ 1770 දෙසැම්බර් 17 - 1827 මාර්තු 26) ජර්මානු නිර්මාපකයෙක් සහ පියානෝ වාදකයෙකි.  බීතෝවන් බටහිර සංගීත ඉතිහාසයේ ඉතාමත් ගෞරවයට පාත්‍ර වූ සංගීත රචකයෙකු ලෙස පවතී;  ඔහුගේ කෘතීන් සම්භාව්‍ය සංගීත ප්‍රසංගයන් අතර ශ්‍රේණිගත කිරීම් අතර සම්භාව්‍ය සංගීතය තුළ සම්භාව්‍ය යුගයේ සිට රොමෑන්තික යුගය දක්වා මාරුවීම දක්වා විහිදේ.  ඔහුගේ වෘත්තිය සාම්ප්‍රදායිකව මුල්, මැද සහ ප්‍රමාද ලෙස බෙදී ඇත.  ඔහු සිය ශිල්පය සකස් කළ "මුල්" කාලය සාමාන්‍යයෙන් 1802 දක්වා පැවති බව සැලකේ. 1802 සිට 1812 පමණ දක්වා කාලය තුළ ඔහුගේ "මැද" කාලය ජෝසප් හේඩ්න් සහ වුල්ෆ්ගෑං ඇමඩියස් මොසාර්ට්ගේ "සම්භාව්‍ය" විලාසයන්ගෙන් පුද්ගල වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළේය.  , සහ සමහර විට "වීර" ලෙස සංලක්ෂිත වේ.  මේ කාලය තුළ ඔහු වැඩි වැඩියෙන් බිහිරි භාවයෙන් පීඩා විඳීමට පටන් ගත්තේය.  1812 සිට 1827 දී ඔහුගේ මරණය දක්වා වූ ඔහුගේ "ප්‍රමාද" කාලය තුළ ඔහු සංගීතමය ස්වරූපයෙන් සහ ප්‍රකාශනයේදී සිය නව සොයාගැනීම් පුළුල් කළේය.

## මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:1827 මරණ
සීතා දේවිය

## නිරුක්තිය
**සීතා දේවිය** යනු රාමායණ නම් වීර කාව්‍ය එන රාම කුමරුන්ගේ ගේ බිරිඳයි. වාල්මිකි රාමායණය තුළ දැක්වෙන පරිදි ඇය භූ දේවියගේ දියණිය වන අතර ජනක රජුගේ නාමික දියණියයි. සීතා දේවියගෙන් පතිවෘතාව, ධෛර්යය පිළිඹිබු කරන බව හින්දු විශ්වාසයයි.ඇය ලක්ශ්මියගේ අවතාරයක් ලෙසින්ද, ඇතැම් මූලාශ්‍රවල ඇයගේ පෙර ජන්මය වේදවති ලෙසින්ද හැඳින්වේ.

තරුණ වියේ ඇගේ ස්වයම්වරයේදි රාම කුමරුන් පිනක නම් දුන්න බිඳ සීතා දේවිය තම පතිනිය කර අයෝධ්‍යාව වෙත රැගෙන යයි. එහෙත් රාම සමඟ වන වාසයට ගිය සීතා දේවියව ලංකාපුරයේ පාළකයා වූ රාවණ රජු පැහැර ගෙන යයි. වාමන සහ බ්‍රහ්ම වෛවර්ත පුරාණයට අනුව මායා සීතා නමින් ඇයගේ ඡායාව අර්ථ දක්වා ඇත. අග්නි දෙවියන්ට කන්නලව් කිරීමෙන් අනතුරුව සීතා දේවියගේ මායා ස්වරූපයක් නිර්මාණය වී රාවණ සමඟ ලංකාපුරයට පිටත් වී යයි.
ගූගල් ඉමේජස්

thumb|.
**ගූගල් ඉමේජස් **යනු 2001 ජූලි මාසයේදී හඳුන්වාදෙනු ලැබූ, ගූගල් සමාගමට අයත් සෙවුම් සේවාවකි. එමගින් පරිශීලකයන්ට අන්තර්ජාලය තුල අඩංගු ඡායාරූප පහසුවෙන් සොයාගත හැක.

## මේවාද බලන්න 
* TinEye
* Picsearch
* Yahoo Image Search
* Bing Images
* Image search
* Google Image Search Features

## මූලාශ්‍ර 
## බාහිර සබැඳි 
* Google Image Search website
* Google Image Labeler Beta
* The Official Google Blog
ආසියාවෙහි ඉතිහාසය

[thumb|300px|right|ක්‍රියුපෙ 4වන සියවසෙහි චීන  [සේද රෙද්දක සවිස්තර දසුනක් . සේද මාවත ඔස්සේ  සිදුවූ නෛසර්ගික සේද වෙළෙඳාම ඔස්සේ  චීනය, ඉන්දියාව, මධ්‍යම ආසියාව සහ, මැද පෙරදිග යන ප්‍රදේශ, යුරෝපය සහ අප්‍රිකාව යන ප්‍රදේශ සමග සම්බන්ධ කරලීමට හැකි විය.]]

**ආසියාවෙහි ඉතිහාසය** යන්නෙන් දැක්වෙන්නේ,   යුරෝආසියානු  ස්ටෙප් තණ බිම ඔස්සේ සබැඳුනු නැගෙනහිර ආසියාව, දකුණු ආසියාව සහ, මැද පෙරදිග වැනි  විභින්න පර්යන්ත මුහුදුබඩ පළාත්වල සාමුහික ඉතිහාසය වෙයි.
ජනිත් ඉද්දමල්ගොඩ

**ජනිත් ඉද්දමල්ගොඩ** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය නවක යොවුන් ගායකයෙකි. ඔහු දෙරණ නාලිකාවේ විකාශණය වූ රියැලටි ටීවී ගායන තරඟාවලියක් වන දෙරණ ඩ්‍රීම් ස්ටාර් සයවන අදියරේ ප්‍රථම ස්තානය දිනාගත්තේය. එම ජයග්‍රහණය ඔහු සතු අතිමහත් ජනප්‍රියත්වයේ මූලාරම්භය විය.

## කුඩාකල ජීවිතය හා පසුබිම 
ජනිත් ඉද්දමල්ගොඩ 1997 අගෝස්තු 29වන දින තිලක් ඉද්දමල්ගොඩ සහ මාලා ජයන්ති ඉද්දමල්ගොඩ යන අයට දාව උපත ලැබීය. ඔහුගේ උපන්ගම නිකවැරටිය(ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ, කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි) වේ. ජනිත් සොහොයුරන් දෙදෙනෙකු සහ එක් සොහොයුරියක සිටින පවුලක බාලයා විය. ජනිත්ගේ දෙමාපියන්හට ස්ථිර රැකියාවක් නොතිබුණු අතර ඔවුන් ගඩොල් කැපීමෙන් ලද ඉතා සුළු ආදායමෙන් ජීවිතය ගෙනයන්නවුන් විය.

## අධ්‍යාපනය 
ජනිත් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය හදාරන ලද්දේ මාගල්ලේගම ජයබිම විද්‍යාලයේදීය. පහ ශ්‍රේණිය ශිෂ්‍යත්ව විභාගය සමත්වීමෙන් පසු ඔහු කටුගස්තොට ශ්‍රී රාහුල විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. ඉන්පසු ඔහුගේ විශිෂ්ට ගායන කෞශල්‍යය නිසාවෙන් ඔහුට කොළඹනාලන්දා විද්‍යාලයට ඇතුල් වීමට වරම් හිමිවිය.නාලන්දා විද්‍යාලයේ නේවාසිකාගාරායේ සිට අධ්‍යාපනය හදාරමින් සාමාන්‍ය පෙළ හා උසස් පෙළ විභාග විශිෂ්ට ලෙස සමත්ව සෞන්දර්ය විශ්වවිද්‍යාලයට යාමට ඔහු සමත් විය.

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
https://www.facebook.com/Janith-Iddamalgoda-1456430987987287

ප්‍රවර්ගය:1997 උපත්
නැනෝ පරිගණක

**නැනෝ පරිගණක** යනු ක්ෂුද්‍ර පරිගණක වලටත් වඩා කුඩා පරිගණකයන් සඳහා තාර්කික නම වේ, එම ක්ෂුද්‍ර පරිගණක මිනි පරිගණක වලට වඩා කුඩා පරිගණකයන්ය.

නැනෝ පරිගණක වල, ප්‍රමාණයෙන් ණයවරපත් හෙවත් ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත් වලට සමාන වන සාමාන්‍ය පරිගණක උපාංග භාවිතා වේ. මෙම නැනෝ පරිගණක නැනෝමීටර කිහිපයකට වඩා විශාල නොවන පරිගණකයන්ය. යාන්ත්‍රික, ඉලෙක්ට්‍රොනික්, ජෛව රසායනික හෝ ක්වොන්ටම් තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් නැනෝ පරිගණක ඉදි කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් ඇත. නැනෝමීටර 100 කට වඩා කුඩාවට නැනෝ පරිගණකයක් නිපදවීම සදහා අර්ධ සන්නායක ට්‍රාන්සිස්ටර (සියලුම නවීන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වල භාවිතා වන ක්ෂුද්‍ර විද්‍යුත් සංරචක) භාවිතා කිරීම අපහසු බව 1998 දී තර්ක කරන ලදී.

2012 අප්‍රේල් මසදී 22 nm ට අඩු නවීන මයික්‍රොප්‍රොසෙසරයක් නිපදවීමට හැකිවිය. ඉන්ටෙල් නැනෝමීටර 5 තාක්ෂණයේ ඉදිරි දැක්ම අනුව 2022 වනවිට 5 nm ට අඩු මයික්‍රොප්‍රොසෙසරයක් නිපදවීම පිළිබදව අනාවැකි පළ කරයි.

සිලිකන්-සිලිකන් බන්ධන දිග 235.2 pm වේ, එනම් 5 nm ට අඩු පළලක් ඇත් ට්‍රාන්සිස්ටරය උපරිම වශයෙන් සිලිකන් පරමාණු 21 කින් සමන්විත විය හැකිය.

## මේවාත් බලන්න 
*නැනෝ තාක්ෂණය
*පරිගණකය
*ක්වොන්ටම් පරිගණක

## ආශ්‍රිත 
## බාහිර සබැඳි 
* තොරතුරු තාක්ෂණය සදහා ස්ප්‍රේ-ඔන් පරිගණක
* අනාගත නැනෝ පරිගණක තාක්ෂණයන්  - භාවිතා කළ හැකි තාක්ෂණයන්ගේ රූප සටහන (විද්‍යුත්, කාබනික, යාන්ත්‍රික, ක්වොන්ටම්).

ප්‍රවර්ගය:පරිගණක
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක තාක්ෂණය
ප්‍රවර්ගය:පරිගණකවේදය
කල්පනා ‍ලෝකය

**කල්පනා ‍ලෝකය**, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර විසින් රචිත ග්‍රන්ථයකි. 1958 වසරේ එස් ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ විසින් ප්‍රකාශිතයි.  

## මුලාශ්‍ර
සිංහල බ්‍රේල්

**සිංහල බ්‍රේල්** යනු,  භාරතී බ්‍රේල් හෝඩි අතුරින් එකකි.  අනෙකුත් භාරතී බ්‍රේල් හෝඩි තුලදී අක්ෂර සඳහා වෙන් කෙරෙන රටාවන් හා සමගින් බොහෝ අනුකූලතාවයක් දක්වතත්, එම හෝඩිවල කෙළවරෙහි පවතින අක්ෂර සඳහා වෙන් කෙරෙන රටාවන් හා සමගින් සලකන විට කිසියම් අපසරණයක් සිංහල බ්‍රේල් විසින් පෙන්නුම් කරයි.

## හෝඩිය 
භාරතී බ්‍රේල් ක්‍රමය වෙතින් සිංහල බ්‍රේල් ක්‍රමය අපත්‍යිකරණය කෙරුණද, භාරතී හෝඩියෙහි කෙළවරට වන්නට වන අක්ෂරයන් ('අමතර' අක්ෂර පේළියෙහි) සිංහලයෙහිදී යළි-වෙන්කරනු ලැබ ඇත:  සිංහල ඥ '** (සංස්කෘත **') සඳහා   (භාරතී  '**) ද, සිංහල ඵ **' සඳහා  (භාරතී '**) ද, සිංහල ඇ **' සඳහා   (භාරතී '**) ද , සිංහල ඈ **'  සඳහා  (භාරතී '**) ද සහ, සිංහල  ණ **' සඳහා  (භාරතී '**) ද භාවිතා  වෙයි.

මෙයට අමතරව, **' සහ '** යන අත්ෂර යුගලය සඳහා අනෙකුත් භාරතී හෝඩි වෙතින් යමෙක් බලාපොරොත්තු වන බ්‍රේල් අගයයන් හුවමාරු කර භාවිතා වන අතර, අක්ෂර මාත්‍රා පරිධි (පහත අවසන් පේළිය) සඳහා බෙහෙවින් නව්‍යකරණ අගයයන් භාවිතා වෙයි. විරාම ලකුණ සහ  ඉලක්කම් කෙසේවෙතත්,  ඉතිරි භාරතී බ්‍රේල් මෙන් වෙයි.  අනෙකුත් භාරතී හෝඩි වල මෙන්ම, ස්වර සඳහා විශේෂක ශබ්ද ලකුණු වෙනුවට අක්ෂර භාවිතා වන අතර, ඒවායේ කථන පිළිවෙලෙහි ව්‍යඤ්ජනාක්ෂරයන්ට පසුව යෙදෙයි.  

### පරිධි
 මුද්‍රිත සිංහලයෙහි, මෙය දැක්වෙන්නේ අමතර අක්ෂර සමූහයක් ලෙසිනි:
:::ඟ **' , ඬ '** , ඳ **' , ඹ '''' 

## විරාමය
භාරතී බ්‍රේල්#විරාමය බලන්න.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිංහල
ප්‍රවර්ගය:භාරතී බ්‍රේල් හෝඩි
ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව
භාරතී බ්‍රේල්

**භාරතී බ්‍රේල්**  , හෝ **භාරතීය බ්‍රේල්** (හින්දි:  ''''  "ඉන්දියානු බ්‍රේල්") යනු, ඉන්දියාවෙහි භාෂා ලිවීම සඳහා භාවිතා වන බෙහෙවින් ඒකාබද්ධිත  බ්‍රේල් අක්ෂර මාලාවකි. ඉන්දියාව නිදහස ලබත්ම, රටෙහි විවිධ පළාත්වල හා විවිධ භාෂාවන් සඳහා බ්‍රේල් නිරූපණ ක්‍රම එකොළසක් භාවිතා කරමින් පැවතිණි. By 1951 වසර වන විට, භාරතී බ්‍රේල් නමින් තනි ජාතිත ප්‍රමිතියක් වෙක එළඹ ඇති අතර, ඉන්පසුව එය  ශ්‍රී ලංකාව, නේපාලය සහ, බංග්ලාදේශය විසින් අපත්‍යිකරණය කෙරිණි.ඉන්දියාවේ හා නේපාලයෙහි භාවිතා වන නේපාල භාෂාවෙහි සහ ඉන්දියාවෙහි සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි භාවිතා වන දෙමළ භාෂාවෙහි අක්ෂර වින්‍යාසයන්  පිළිබඳ සුළු වෙනස් කම් ඇත. ඉන්දියාවෙහි සහ බංග්ලාදේශයෙහි භාවිතා වන බෙංගාලි බ්‍රේල් ක්‍රමවල සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති අතර, අක්ෂර කිහිපයක් වෙනස් බවක් දක්වයි.  පකිස්තානය විසින් භාරතී බ්‍රේල් අපත්‍යීකරණය නොකරන ලද අතර, එබැවින් ඉන්දියාවෙහි භාවිතා වන උර්දු බ්‍රේල් ක්‍රමයෙන් සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් හෝඩියක් පකිස්තානයේ භාවිතා කෙරෙන උර්දු බ්‍රේල් ක්‍රමය විසින් භාවිතා කරනු ලබන අතර, ඒවා අතර පොදු ලක්ෂණ පවතින්නේ ඉංග්‍රීසි හෝ ජාත්‍යන්තර බ්‍රේල් වෙතින් පොදු උරුමයක් පවතින බැවිනි.  සිංහල බ්‍රේල් බොහෝ ලෙසින් භාරතී බ්‍රේල් හා අනුකූල වූවද, හෝඩියෙහි කෙළවරට වන්නට සැලකිය යුතු තරමට වෙනස් වන අතර එය පිළිබඳව වන ලිපියෙහි විස්තර සඳහන් කර ඇත.

## ආශ්‍රිත
එළු

*හෙළ* හෝ *හෙළු* ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, **එළු** යනු, ක්‍රි.පූ.යු 3 වන සියවසෙහි මධ්‍ය  ඉන්දු-ඉරානියානු භාෂාවක් හෝ ප්‍රාකෘතයකි. එය  සිංහල භාෂාවෙහි මුතුන්මිත්තා වෙයි.

## පාලි සහ සංස්කෘත සමග  එළු සංසන්දනය
ප්‍රාකෘතයක් වශයෙන් සලකන කල, පාලි වැනි අනෙකුත් ප්‍රාකෘත සමගින් එළු සමීප සම්බන්ධයක්  දක්වයි. සැබවින්ම පවසතොත්, ආකෘතිය වශයෙන් සැලකූ කල, එළු වචන-ප්‍රකෘති අතුරින් බොහෝ කොටසක් පාලිය හා සර්වසම වෙයි.  සාම්ප්‍රදායික ශබ්දවිද්‍යාත්මක අනුරූපිත මාලාවක් යොදාගනිමින් පාලි  සහ සංස්කෘත තාක්ෂණික පද පහසුවෙන් එළු බස වෙතට පෙරැලීම සිදු කල හැකි වන තරමට එම සබැඳියාව ප්‍රකට වෙයි. මෙම අනුරූපිතයන්ගේ පැවතීම නිසාවෙන්, කිසියම් එළු වදනක්,  පැරණි  ප්‍රාකෘත නිඝණ්ටුවක කොටසක්ද නැතිනම් සංස්කෘතයෙන් අනුරූපිත තාවකාලික භාවිතයක්ද යන්න  සැමවිට පැහැදිලිව පැවසීම නොහැකි වෙයි.

### ස්වර සහ සංයුක්ත ස්වර 
*සංස්කෘත *ඓ* සහ *ඖ* සැමවිටම  පිළිවෙලින් එළු *එ* සහ *ඔ* වෙත ඒකශබ්දකරණය වෙයි
::නිදසුන්: *මෛත්‍රී* → *මෙත්*, *ඖෂධ* → *ඕසද*

### ශබ්ද වෙනස්වීම් 
* සංස්කෘතයෙහි සහ පාලියෙහි වචනයක මුලින් යෙදෙන *ච* යන්න *ස* හෝ  *හ* බවට පත්වෙයි
::නිදසුන්: *චන්ද්‍ර* → *සඳ*, *හඳ*

### සංයුක්ත ව්‍යඤ්ජනාක්ෂර
වචනයක් ආරම්භයේදී එක් ව්‍යාඤ්ජනාක්ෂරයක් පමණක් පැවතිය හැකිය
::නිදසුන්: *ධර්ම* → *දම්ම*
::නිදසුන්: *ප්‍රාණ* → *පණ*

## ආශ්‍රිත
රාත්‍රි ලේඛන ක්‍රමය

thumb|බාබියේගේ *සොනොග්‍රාෆී*

**ධ්වනි ශිල්පය**  **රාත්‍රි ලේඛන ක්‍රමය** යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබුවේ, කඩදාසි ඵලක චතුරස්‍රයක තුණ්ඩ සයක තීරු දෙකක් වශයෙන් තුණ්ඩ දොළසක් අනුසාරයෙන් සකස් කෙරුණු සංකේත භාවිතා කෙරුණු කේත ක්‍රමයක් වූ අතර, බ්‍රේල් ක්‍රමයෙහි පූර්වගාමියා වශයෙන් වර්තමානයෙහි සිහිපත් කෙරෙයි.  ආලෝකය නොමැතිව සොල්දාදුවන්ට රාත්‍රියෙහි නිශ්ශබ්දව සන්නිවේදනය කල හැකි කේතයක් සකසන ලෙසට වූ නැපෝලියන්ගේ  නියෝගයට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙන්  චාල්ස් බාබියේ විසින් මෙය නිර්මාණය කෙරිණි. මෙයට  *ධ්වනි ශිල්පය* නමැති පදය යෙදවූයේ, එක් එක් තුණ්ඩ ජාලකය විසින්, අක්ෂරයක් හෝ  ශබ්දානුවක් හෝ නිරුපණය කල බැවිනි.

සංඛ්‍යාංක දෙකක කේතයක් විසින් අක්ෂරයක් නිරූපණය කෙරුණු පොලිබියුස් චතුරස්‍රය හා බාබියේගේ ක්‍රමය සබැඳුණි. බාබියේ විසින් මෙම ක්‍රමය වෙනස් කිරීමේදී, ප්‍රංශ හෝඩියෙහි බොහෝ අක්ෂර මෙන්ම ද්විප්‍රස්තාර සහ ත්‍රිප්‍රස්තාර කිහිපයක් නිරූපණය කිරීමට 6&වරක්;6 න්‍යාසයක්  භාවිතා කර ඇත:

අක්ෂරයක් (හෝ ද්වීප්‍රස්තාරයක් හෝ ත්‍රිප්‍රස්තාරයක්) නිරූපණය කෙරෙන්නේ අක්ෂ දෙකක් ලෙසින් සැකසුනු තුණ්ඩ තීරු දෙකක් වෙතින් වන අතර, පළමු තීරුව වෙත ඇති තුණ්ඩ එකෙහි සිට සය විසින් න්‍යාසයෙහි පේළිය නිරූපණය කෙරෙන අතර, දෙවැන්න වෙත ඇති තුණ්ඩ එනෙහි සිට සය විසින්   තීරුව නිරූපණය කෙරෙයි: නිද., "t" අකුර සඳහා  4–2 යන න්‍යාස නිරූපණය පහත පරිදී දැක්වෙයි

එක් සංකේතයක් නිරූපණය කිරීමට තුණ්ඩ දොළසක් තරම් වැඩි ගණනක් (6 කින් සමන්විත තීරු දෙකක්) අවශ්‍ය වෙයි.

බාබියේගේ ක්‍රමය උගැනුමට සොල්දාදුවන්හට අති දුෂ්කර වූ අතර එබැවින් එය හමුදාව විසින් ප්‍රතික්ෂේප කෙරිණි. 1821 වසරෙහිදී, බාබියේ විසින් ප්‍රංශයෙහි,  පැරිසියෙහි පිහිටි, අන්ධයන් සඳහාවූ ජාතික ආයතනය වෙත සංචාරයක් සිදු කල අතර එහිදී ඔහු ලුවී බ්‍රේල් මුණ ගැසිණි. බ්‍රේල් විසින් බාබියේගේ කේතයෙහි මූලික  දුර්වලතා හඳුනාගත් අතර, එය වූයේ මිනිස් ඇඟිල්ලක්  විසින් සම්පූර්ණ සංකේතය වටහා ගැනුම සඳහා එය චලනය කිරීම අනිවාර්යයේන  කල යුතු වීම නිසා සංකේතයෙන් සංකේතයට වේගයෙන් ගමන් කිරීම කල නොහැකි වීම විය.

මෙම දුර්වලතාවය මගහැරවීමට බ්‍රේල්ගේ සංශෝධනය වූයේ  තුණ්ඩ-6ක කොටුවක් භාවිතා කිරීම වූ අතර, බ්‍රේල් ක්‍රමය විසින් දෘෂ්‍යාබාධිත අයවළුන් සඳහා ලේඛන සන්නිවේදනය පිළිබඳ විප්ලවීය ප්‍රගතියක් ලබා දුනි.

## ආශ්‍රිත
* *කස්කීඩෙනිස් ෆන් එට් බ්‍රයිලිශ්‍රිෆ්ට්* 

ප්‍රවර්ගය:ස්පර්ශාත්මක හෝඩි
ප්‍රවර්ගය:1820 හඳුන්වාදීම්
1829 බ්‍රේල්

ලුවී බ්‍රේල්ගේ මුල් ප්‍රකාශනය, *ප්‍රොසීඩියර් ෆෝ රයිටිං වර්ඩ්ස්, මියුසික්, ඇන්ඩ් ප්ලේන් සෝං ඉන් ඩොටිස්* (1829), විසින්,  බ්‍රේල් පෙළෙහි පූර්වගාමියා වීම පිළිබඳව බාබියේගේ රාත්‍රි ලේඛන ක්‍රමයට කීර්ති සම්මානය පුද කරයි. නූතන බ්‍රේල් සහ එය අතර මූලික වෙනස්කම් වශයෙන් දැක්විය හැක්කේ, නූතන ක්‍රමයෙහි ඇති දශක පහ වෙනුවට එය තුල අක්ෂර දශක (මාලා) නවයක් සහිත වීමත්, එය විසින් තුණ්ඩ වලට අමතරව ඉරි භාවිතා කිරීමත්ය. කෙසේවෙතත්, භාවිතයෙහිදී ඉරි සහ තුණ්ඩ වෙන් කර හඳුනාගැනීමේ දුෂ්කරතාවය නිසාවෙන් ඉරි භාවිතය ප්‍රශ්නකාරී බව බ්‍රේල් විසින් හඳුනාගනු ලැබූ අතර, ඔහුගේ පොතෙහි දෙවන සංස්කරණයෙහිදී එම අක්ෂර කොටස් අත්හැර දමන ලදි.

පළමු අක්ෂර දශක සතර විසින් හෝඩියෙහි අකුරු 40 ක්ද (ප්‍රංශ හෝඩියෙහි අකුරු 39 සහ ඉංග්‍රීසි  *w*),  පස්වැන්න විසින් ඉලක්කම්ද, සයවැන්න විසින් විරාමයද, සත්වැන්න සහ අටවැන්නෙහි කොටසක් විසින් ගණිතමය සංකේතද නිරූපණය කෙරිනි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1829 පොත්
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශයෙහි 1829 වසර
ප්‍රවර්ගය:1829 හඳුන්වාදීම්
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රේල්
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වන මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංවිධානය

**ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වන මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංවිධානය** (ජේඩීඑස්) යනු,  ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටුවහල් කර ඇති මාධ්‍යවේදීන්, මානව හිමිකම් සේවකයන් සහ අනෙකුත් ක්‍රියාකරුවන් විසින් පිහිටුවා ගෙන ඇති  ජර්මනියේ ස්ථානගතව ක්‍රියාත්මක වන සංවිධානයකි.  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මානව හිමිකම් සහ මාධ්‍ය නිදහස උල්ලංඝනය පිළිබඳ වාර්තා එය සතුව පවතින අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ යුද්ධ අපරාධ පිළිබඳ විඩියෝ එය විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත.

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන
ප්‍රවර්ගය:අදහස් ප්‍රකාශන නිදහස පිළිබඳ සංවිධාන
බ්‍රිතාන්‍ය බෙන්කූලන්

**බ්‍රිතාන්‍ය බෙන්කූලන්** යනු, වර්තමානයෙහි  බෙන්කුලු නගරය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය අවට වූ, සුමාත්‍රාවෙහි බ්‍රිතාන්‍ය සන්තකයක් විය. මෙහි වාසය සංස්ථාපනය කෙරුණේ 1685 වසරෙහිය.

1817 ඔක්තොම්බර් 15 දිනදී, බෙන්කූලන් අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින් ස්ටැම්ෆර්ඩ් රැෆල්ස් පත් කෙරිණි.  අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා ලෙසින් ඔහුගේ ධූර කාලය තුලදී, වහල් සේවය අවලංගු කිරීම මෙන්ම, ප්‍රදේශයේ නව වෙළෙඳ වරායක පහසුකම් සැපයීම සඳහා සිංගප්පූරුව සංස්ථාපනය කිරීම වැනි ප්‍රධාන ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් රැෆල්ස් විසින් පනවන ලදි.

1823 වසරෙහිදී, බෙන්කූලන්හී බල පාලනය වෙතින් සිංගප්පූරුව ඉවත් කෙරිණි. 1824 වසරෙහි එංගලන්ත-ලන්දේසි ගිවිසුම තුලදී බෙන්කූලන් ප්‍රදේශය නෙදර්ලන්තයට පවරා දෙන ලදි. 

## ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දුනීසියාවෙහි බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය නැගෙනහිර ඉන්දියා සමාගම
ප්‍රවර්ගය:බෙන්ගාල් පාලන ප්‍රදේශය
ප්‍රවර්ගය:පූර්ව බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත
ප්‍රවර්ගය:ලෝක ඩිජිටල් පුස්තකාලය ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ 1785 සංස්ථාපිත
ප්‍රවර්ගය:සුමාත්‍රාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ 1824 විසංස්ථාපිත
ප්‍රවර්ගය:ආසියාවෙහි 1785 සංස්ථාපිත
ප්‍රවර්ගය:ආසියාවෙහි 1824 විසංස්ථාපිත
කුමාර පොකුණ

**කුමාර පොකුණ** යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ පොළොන්නරුව නගරය තුල, ඇතුල් නුවර රාජ සභා මණ්ඩපයට ආසන්නව ප්‍රාකාරයෙන් පිටතට වන සේ ඉදිකොට ඇති පැරණි පොකුණකි. පැරණි වංශ කතා හී මෙම පොකුණ "ශිලා පොක්කරණී" යන නමින් හදුන්වා දී තිබේ.

## විශාලත්වය
කුමාර පොකුණ දිගින් අඩි 44 ක් පමණ සහ පළලින් අඩි 38 පමණ වේ. පොකුණට බැසීම සදහා ශිලාමය පඩි පෙලක් නිර්මාණය කොට තිබෙන අතර  පොකුණ මධ්‍යයේ කුඩා වෘත්තාකාර ගල් වේදිකාවක් දැකගත හැකි වේ. දෙපස වූ කැටයම් සහිත ගල් පිලී දෙකක් මගින් පොකුණට ජලය සැපයෙන අතර පොකුණේ වූ අපිරිසිදු ජලය ඉවත් කිරීම වෙනුවෙන් නිර්මාණය කෙරූ හතරැස් විවරයක්ද ඇත.

පොකුණට ආසන්නයෙන් සළු මණ්ඩපය නමින් හඳුන්වන කුඩා ගොඩනැගිල්ලක නෂ්ඨාවශේෂ දැකගත හැකි වේ.

## මේවාද බලන්න
* නෙලුම් පොකුණ

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ගල් පොත සෙල් ලිපිය

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ පොළොන්නරුව නගරයේ දළදා මළුවෙහි පිහිටි **ගල් පොත** ශිලා ලේඛනය මෙරට විශාලතම සෙල් ලිපිය සේ සැළකේ. එය නිශ්ශංක මල්ල රජු (1187-1196) විසින් කරවන ලද්දකි.මෙය පොළොන්නරු යුගයට අයත් වේ.

ශිලා ලිපිය දිගින් මීටර 8.2 ක් පමණ වන අතර මීටර 1.4 ක පමණ පළලකින් සමන්විත වේ. මීට අමතරව එය අඩි 2 ක පමණ ඝණකමකින්ද යුක්තය. පේලි 72 කින් සමන්විත වන එහි අක්ෂර 4300ක් පමණ වන බව ප්‍රකාශ වේ. සෙල්ලිපියේ ආරක්ෂාවට පියස්සක් තිබී ඇත. පසෙකින් කැටයම් කොට ඇති ඇතුන් දෙදෙනෙකු පිරිවරාගත් ස්ත්‍රී රූපයෙන් ගජ ලක්ෂ්මී දෙවඟන නිරූපණය කොට තිබේ. 

## අන්තර්ගතය
නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ පරපුර, වීරක්‍රියා හා පිං කටයුතු අදිය පිළිබඳව මෙම ගල් පොත ලිපියේ විස්තර කොට තිබේ. මෙය නිර්මාණය කිරීමට යොදා ගත් විශාල ගල් කුට්ටිය, කිලෝ මීටර සිය ගණනක් දුරින් පිහිටි සෑගිරිය හෙවත් මිහින්තලේ සිට මෙහි රැගෙන ආවක් බැව් මෙම ලිපියේම සඳහන් කොට තිබේ. මීට අමතරව මෙහි වූ අකුරු සඳහා ලෝහමය දියරයක් පුරවා තිබූ බවටද සාධක වේ.  

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
දකුණු ආසියානු ගල් යුගය

**දකුණු ආසියානු ගල් යුගය** වෙතින් ආවරණය කරන විෂය පථය වන්නේ,  දකුණු ආසියාවෙහි පුරාශිලා, මධ්‍යශිලා සහ නවශිලා යුගයන් වෙති. දකුණු ආසියාවේ විසූ  අතිශයින් පුරාතන සහ ව්‍යවච්ඡේදක වශයෙන් නූතන  *හෝමෝ  සේපියන්වරු* පිළිබඳ සාක්ෂි  ශ්‍රී ලංකාවෙහි බටදොඹලෙන සහ බෙලිලෙන  යන් තැන්හී ලෙන් අඩවි වෙතින් හමුවී ඇත.  වර්තමානයෙහි බටහිර පකිස්තානයෙහි පවතින මේර්ගාහී,  නවශිලා යුගය ඇරඹී ඇත්තේ කිපූයු  7000 දී පමණ වන අතර ක්‍රිපූයු 3300 එනම්  ලෝකඩ යුගයේ පළමු ඇරඹුම වන තුරු පැවතී ඇත. දකුණු ඉන්දියාවෙහි මධ්‍යශිලා යුගය ක්‍රිපූයු 3000 වන තුරු පැවති අතර, නවශිලා යුගය ක්‍රිපූයු 1400 වන තුරු පැවතී, එයින් පසුව  සංක්‍රාන්ති මහාශිලා යුගයක් පැවතියේ ලෝකඩ යුගය බෙහෙවින් මග හරිමිනි. උතුරු සහ දකුණු ඉන්දියාවෙහි  යකඩ යුගය දළ වශයෙන් එක්වරම පාහේ ක්‍රිපූයු   1200 සිට 1000 දක්වා පමණ කාලයේදී ඇරඹුණි  (පේන්ටඩ් ග්‍රේ වෙයාර් සංස්කෘතිය, හල්ලූර්).

[thumb|255px|නිම්නයෙහි සොයාගත් සාක්ෂි අනුව යමින් බොහෝ ලෙසින් ඵලෝත්පාදක පුරාශිලා සංස්කෘතික ප්‍රදේශ ලෙසින් නිමානය කල හැකි [දකුණු ඉන්දියාව|දකුණු ඉන්දියාවෙහි මධ්‍ය ක්‍රිෂ්ණා-තුන්ගභද්‍ර නදී නිම්නයෙහි ප්‍රාග් ඓතිහාසික අඩවි]]
[thumb|255px|[භීම්භේතක ගල් ගුහා | භීම්භේතක බිතු සිතුවම්, මධ්‍ය ප්‍රදේශ්, ඉන්දියාව.]]
[thumb|255px|  [ඉන්දියාව|ඉන්දියාවේ,  කේරලයෙහි, එඩක්කල් ගුහාවල ගල් යුගයෙහි  ලියවීලි.]]
[thumb|255px|කේතවරම් බිතු සිතුවම්, [කර්නූල් දිස්ත්‍රික්කය, ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ්]]

## *හෝමෝ එරෙක්ටස්*
පකිස්තානයෙහි ඉහළ පන්ජාබයේ සෝන් නදිය ඔස්සේ (වර්තමාන රාවල්පින්ඩි අසල) පොතෝහාර් සානුවෙහි ප්ලයිස්ටොසීන අවධියෙහිදී *හෝමෝ එරෙක්ටස්* ජීවත් වූහ. වර්තමානයෙහි ඉන්දියාව, පකිස්තානය සහ නේපාලයට අයත් වන සිවලික් ප්‍රදේශයෙහි සෝනියානු අඩවි  හමු වෙයි. 
  දෙමුහුණත් අත්පොරෝ සහ  මහපිහි සම්ප්‍රදායයන් මධ්‍ය ප්ලෙයිස්ටොසින් යුගය තුල ඇරඹෙන්නට ඇත. 

## සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:ගල් යුගයේ ආසියාව
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාග්-ඓතිහාසික ඉන්දියාව
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාග්-ඓතිහාසික පකිස්තානය
ඇංග්‍රි බර්ඩ්ස්

***ඇංග්‍රි බර්ඩ්ස්*** යනු ෆිනිශ් පරිගනක ක්රීඩා සංවර්ධක රොවියෝ එන්ටටේන්මන්ට් විසින් නිපැයූ වීඩියෝ ක්‍රීඩාවකි.
ථූපාරාම පිළිම ගෙය

thumb|ථූපාරාම පිළිම ගෙය
**ථූපාරාම පිළිම ගෙය** ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරයේ පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ විහාර මන්දිරයක් වේ. ථූපාරාමය ලෙස ව්‍යවහාරයේ යෙදෙන මෙම පිළිම ගෙයි පැරණි නාමය හා නිර්මාණකරුවා කවුරුන්ද යන්න අවිනිශ්චිත වේ. කෙසේ නමුදු මෙම පිළිම ගෙය පරාක්‍රමබාහු රජුගේ ඇමතිවරයෙකු වූ මහින්ද අමාත්‍යවරයා හෝ පළමුවන විජයබාහු රජු විසින් ඉදිකරන්නට ඇතැයි මත පවතී. පොළොන්නරුව පැරණි නගරයේ පිහිටි ගොඩනැගිලි අතුරින් පියස්ස හොඳින්ම ආරක්ෂා වී ඇති ගොඩනැගිල්ල ලෙස මෙම පිළිම ගෙය සැලකේ.

## ගොඩනැගිල්ල හා බුද්ධ ප්‍රතිමා 
thumb|left|පිළිම ගෙය තුල වූ බුද්ධ ප්‍රථිමා
ථූපාරාම පිළිම ගෙයහි පැති බිත්ති හා වහලය දැව නොයොදා ගඩොල් භාවිතයෙන් නිර්මාණය කොට ඇති හෙයින්, මෙය (ගෙඩිගේ) සම්ප්‍රදායට අයත් ගොඩනැගිල්ලක් සේ හඳුනාගැනේ. පිටත බිත්ති මත දැකගත හැකි ප්‍රථිමා සහ විමාන ආදිය දකුණු ඉන්දීය වාස්තු ලක්ෂණ නිරූපණය කරයි. ප්‍රථිමා ගෘහය තුල විශාල හිඳි බුද්ධ ප්‍රථිමාවක් තිබූ බවට සාධක තිබෙන අතර, වර්ථමානයේ දැකගත හැක්කේ එහි විශාල ආසනය පමණක් වේ.

මෙම බුදු පිළිමය පොලොන්නරුව යුගයේ ඇති පිළිම ගෙවල් තුළ තැන්පත් කර ඇති ගල් මාධ්‍යයෙන් තනන ලද විශිෂ්ඨතම ප්‍රතිමාවලින් එකකි. "අඩි 9යි අඟල් 9ක්" උස බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිවැරදි  ප්‍රමානුපාත සහිතව පුෂ්ටිමත් අඟ පසඟ යොදා ඇත.මෙහි දකුණු අත කිහිල්ලට පහලින්ද,වමත වැලමිට අසළින්ද කැඩී ගොස් ඇත.පද්මාසනයක් මත ප්‍රතිමාව පිහි‍ටුවා ඇත.මුලදී ප්‍රතිමාවේ පාදය අසළින් කැඩී ගොස් තිබුණද වර්තමානයේ ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත.

මෙහි ශෛලීය ලක්ෂණ විමසීමේදී "නන්දදේව විජේසේකර"(පැරණි සිංහල ප්‍රතිමා ශිල්පය) මෙය අනුරාධපුර ලක්ෂණවලට සමාන බව දක්වයි."චාල්ස් ගොඩකුඹුර" ද මෙය පොලොන්නරු යුගයට පෙර යුගයක තනන්නට ඇතැයි අදහස් දක්වා සිටියි.

මෙම ප්‍රතිමාවේ මුහුණේ ප්‍රකාශන ගුණය ඉතා උසස් ය.ඇස්,කන්,නාස ආදී අවයව නිවැරදි හැඩයෙන් යුතුව නිවැරදි ස්ථානයන්හි පිහි‍ටුවා ඇත.කරුණාබරිත මන්දස්මිතියකින් යුත් මුහුණේ නිකට පමණක් මදක් අනවශ්‍යලෙස ඉදිරියට නෙරා ආ බවක් පෙනේ.සිවුර ඒකාංශ කොට පොරවා ඇත.එහි එක් කොණක් වමතින් දරා සිටින අයුරක් පෙනේ.කැඩී ඇති දකුණතින් "අභය මුද්‍රාව" නිරූපිත බැව් පැහැදිලිය.සිවුර ශරීරයට ඇලී ඇති අයුරකින් තනා ඇත.යටිකයට අඳින ලද අඳනයෙන් ශරීරයේ මාංශපේෂී තද වී ඇති අයුරු ඉඟ පෙදෙසින් දක්වා ඇත.සිවුරේ ‍රැළි සමාන්තර රේඛා මඟින්  දක්වා තිබුනද ඒවා ගල් විහාරයේ ‍රැළි වලට වඩා අජීවී බවක් ප්‍රකට වේ.චීවරය ඇඟට ඇලී ඇති නිසා ශාරීරික හැඩයද ඉන් මතුවී ඇත.

ප්‍රතිමාව ස්ථානගත කර ඇති ගෘහ නිර්මාණ ආකෘතිය ද එහි විශිෂ්ඨත්වය තව දුරටත් උද්දීපනය වන සේ තනා ඇත.බුදු පිළිමයේ දෙනෙත් වල කුහර 2ක් ඇති අතර මුල් කාලයේදී ඒවායේ මැණික් ඔබ්බවා තිබූ බව කියැවේ.පිළිමගෙයි පිළිමයේ මුහුණතට ඉදිරිපසින් ආලෝකය ගලා ඒමට කවුළුවක් තනා තිබෙන අතර එමඟින් ගලන ආලෝකය නිසා බුදු පිළිමයේ දෙනෙත් මත ඔබ්බවා ඇති මැණික් යුගළ දිලිසෙමින් ථූපාරාම ගෘහය අලෝකමත් කළ බව පැවසේ.මුල් කාලයේ මෙය වර්ණ ගන්වා ඇතිබව තිබූ බවට සාක්ෂි පවතී.අවසාන වශයෙන් නිවැරදි අඟ පසඟ වලින් යුත් විශිෂ්ඨ ප්‍රතිමාවක් ලෙස"ථූපාරාම බුද්ධ ප්‍රතිමාව"හැඳිවිය හැකිය. 

## මේවාද බලන්න
*ලංකාතිලක පිළිම ගෙය
*තිවංක පිළිම ගෙය

## මූලාශ්‍ර
*හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගය

thumb|මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගය
**මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගය** (හෝ **වෙෙජයන්ත ප්‍රාසාදය/ විජයොත්පාය**) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරයේ ඇතුල් නුවර තුල දැකගත හැකි මහා පරාක්‍රමබාහු රජුගේ (ක්‍රි.ව. 1153-1186) සත් මහල් මාළිගාව වේ. මෙම මාළිගය එහි වූ මූලික සැළැස්මට අනූව 12 වන ශතවර්ෂයේ අනුරාධපුර විජයබා මාළිගයට, පඬුවස්නුවර හා යාපහුව යන මාළිගාවන්ට සමාන බව පැවසේ.

## නාමය 
ශක්‍ර දෙවියින්ගේ වාසභවන හැඳින්වීම සඳහා යොදන *වෙෙජයන්ත ප්‍රාසාදය* යන නාමය අතීතයේදී මෙම පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගය හැඳින්වීමට යොදා තිබූ බව ප්‍රකාශ වේ. රජු සහ දෙවියන් සමාන යැයි යන සංකල්පය ඉස්මතුකරවීම සඳහා මෙවැනි නාමයක් සිය රජ මාළිගාවට යෙදීමට රජු කටයුතු කරන්නට ඇතැයි මින් ගම්‍ය කෙරේ.

## මාළිගය
thumb|මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගාවේ ඇතුලත බිත්තිහී පැරණි කපරාරු කොටස් තවමත් ශේෂව පවතී
ඉතාමත් ඝන ශක්තිමත් ගඩොලින් නිමවා ඇති මෙම මාළිගය එකල මහල් හතකින් සමන්විතව තිබූ බව පැවසෙයි. උඩු මහල් ලී බාල්ක මත ලෑලි සවිකිරීම මගින් නිමවා තිබී ඇති අතර මහල් තරණය සඳහා ගල් පඩි යොදා තිබූ බව විශ්වාස කෙරේ. තිබූ යැයි කියැවෙන මහල් හතෙන්, මහල් තුනක අවශේෂ වර්ථමානයේ දැකගත හැකි වන අතර දැව බාල්ක සඳහා උපයෝගී කොට ගත් තව් හා බිත්ති කුහර, ඝන ගඩොල් බිත්ති අතර ශේෂව පවතී. මාළිගාව ගිනිගෙන දැවීමෙන් විනාශ වූ බවට සාධක පවතී. 

මහාවංශයට අනූව මෙම මාළිගයෙහි කාමර දහසක් තිබූ බව කියැවෙයි. කෙසේවූවද මාළිගා ගොඩනැගිල්ලෙහි කාමර දහසක් පැවතීම සිදුවිය නොහැක්කක් සේ සැළකුණද සමස්ථ මාළිගා පරිශ්‍රය තුල කාමර දහසක් තිබෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මාළිගය අවට නොයෙකුත් ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් දැකගත හැකි වන අතර ඒවා විවිධ පූජා, විනෝද කටයුතු, දැසි දස්සන්ගේ ලැගුම්හල් හා ගබඩා ආදිය සඳහා යොදා ගන්නට ඇතැයි සැළකේ.

## මූලාශ්‍ර
## ආශ්‍රේය
*හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නිරූපන ශිල්පීන්

**නිරූපන ශිල්පියෙක්** යනු වෙළෙඳ නිශ්පාදන (විශේෂයෙන්ම විලාසිතා ඇදුම්) නිරූපණය කිරීමට, වෙළෙඳ ප්‍රචාරණයට හෝ කළාමය කටයුතු වල නියැලෙන පුද්ගලයන්ගේ දෘෂ්‍යමය සහයකයන් හෝ ඡායාරූපකරනයේදී නිරූපණය සඳහා පෙනීසිටින වෘත්තීයමය පුද්ගලයන් ලෙස හැදින්විය හැක.

රඟපෑම නර්තනය වැනි අනෙකුත් පොදු රඟ දැක්වීම් වලට වඩා නිරූපන ශිල්පය වෙනස් බාවයක් පෙන්නුම් කරයි. නිරූපණය හා රඟ දැක්වීම් අතර වෙනස එතරම් පැහැදිලි නැති නමුත් චිත්‍රපටයක හෝ නාට්‍යයක පෙනී සිටීම සාමාන්‍යයෙන් "නිරූපනයක්" සේ නොසලකයි.

විලාසිතා, ව්‍යාජ අලංකරණය, ශාරීරික යෝග්‍යතාව, නාන ඇදුම්, ලලිත කලාවන්, ශරීර අංග සහ වෙළෙඳමය මුද්‍රණ නිරූපනය ලෙස නිරූපන ශිල්පය වර්ගීකරණය කර තිබේ. පොත්, සඟරා, පුවත්පත් සහ රූපවාහිනිය වැනි මාධ්‍ය ආකෘතීන් ගනනාවකටම නිරූපණ ශිල්පීන් විසින් දායකත්වයන් ලබා දෙයි. මෝස්තර නිරූපන ශිල්පීන් ඇතැම් විට චිත්‍රපටවලද (ලුකර් චිත්‍රපටය), රූපවාහිනී දර්ශන වලටද (ඇමරිකාස් නෙක්ස්ට් ටොප් මොඩ්ල්, ද ජැනිස් ඩිකින්සන් මොඩ්ලින්ග් ඒජන්සි), සහ සංගීත වීඩියෝ (ෆ්රීඩම්!, විකඩ් ගේම්, ඩෝටර්ස්, බ්ලර්ඩ් ලයින්ස්) ආදියටද  මුහුනුවර පානු ලබයි. 

නලු නිලියන්, ගායක ගායිකාවන්, ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා තාරකාවන් සහ රූපවාහිනී රියැලටි තාරකාවන් තම සාමාන්‍ය කටයුතුවලට අමතරව නිරූපන කොන්ත්‍රාත්තුද භාරගනු ලබයි.
වේලක්කාර සෙල් ලිපිය

ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ පොළොන්නරුව නගරයේ දළදා මළුවෙහි **වේලක්කාර සෙල් ලිපිය** දැකගත හැකිවේ. ශිලා ලිපිය පළමුවන විජයබාහු රජු සමයේ (ක්‍රිස්තු වර්ෂ 12 වන සියවසේ) නිමවන ලද්දක් වන අතර, සංස්කෘත මිශ්‍ර දෙමළ භාෂාවෙන් සහ දෙමළ, ග්‍රන්ථාක්ෂර හා සිංහල අක්ෂරයන්ගෙන් සමන්විත වේ.

විජයබාහු රජුගේ මරණයෙන් පසුව රටෙහි ඇතිවූ වියවුල් කාලය තුල මෙම වේලක්කාර සෙල් ලිපිය ස්ථාපනය කල බව පැවසෙයි. විජයබාහු රජුගේ මුල් සමයේදී රජු විසින් සිය පුද්ගලික ආරක්ෂකයින් වූ වේලයික්කාර භටයන්ට දළදා මැදුරේ ආරක්ෂාව භාර කොට තිබූ බැව් මෙහි සඳහන් වේ. කෙසේ නමුදු රජුගේ තිස්වැනි වසරේදී චෝලයන්ට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කල වේලක්කාර භටයෝ රජුට විරුද්ධව කැරැල්ලක් ඇති කිරීම නිසා විජයබාහු රජු විසින් ඔවුනට දඩුවම් කල බව හා සේවයෙන් නෙරපූ බව ප්‍රකාශ වේ. රජුගේ මරණයෙන් පසු වියවුල් සහගත තත්වයක් ඇතිවූ හෙයින් දළදා මැදුරේ ආරක්ෂාව නැවත වේලක්කාර භටයින්ට පැවරීමට මුගලන් තෙරුන් වහන්සේ කටයුතු කර තිබේ. අනාගතයේ කවර තත්වයක් ඇතිවූවද තමන් විසින් ධාතූන් වහන්සේලාට ආරක්ෂාව සපයන බවට වේලක්කාර භටයෝ තඹ පත් ඉරුවක හා මෙම ශිලා ලිපියෙහි කොටා දිවිහිමියෙන් ශපථ කොට තිබීම ඊට හේතුව වී තිබේ.

## මූලාශ්‍ර
*හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
සත්මහල් ප්‍රාසාදය

thumb|සත්මහල් ප්‍රාසාදය
**සත්මහල් ප්‍රාසාදය** ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය තුල දළදා මළුවෙහි ගල් පොත ආසන්නයේ ඉදි කොට ඇති මීටර 9ක් පමණ උස් වූ පැරණි ඉදිකිරීමක් වේ. සාම්ප්‍රදායිකව සත්මහල් ප්‍රාසාදය ලෙස හැඳින්වූවද මෙහි පැරණි නාමය හෝ අනෙකුත් විස්තර අවිනිශ්චිත වේ. මහා පරාක්‍රමබාහු රජු (ක්‍රි.ව. 1153-1186), විසින් පොළොන්නරුවේ සත්මහල් ප්‍රාසාදයක් කරවූ බවට මහාවංශයේ සඳහන්ව ඇතත්, මෙම ගොඩනැගිල්ල එය බැව් විශ්වාස කිරීම අපහසු බැව් පැවසෙයි.

ඉහළට නැගෙන විට පියවරෙන් පියවර කුඩාවන සේ චතුරස්‍රාකාර හැඩයෙන් මහල් හතක් වන සේ ඉදිකොට ඇති මෙම ඉදිකිරීම මෙරට විරල ඝණයේ සතූපයක් විය හැකි බව විශ්වාස කෙරේ. සත්මහල් ප්‍රාසාදය හැරුණු විට මෙම විශේෂිත ආකාරයේ ඉදිකිරීම් ත්‍රිත්වයක් අනුරාධපුර අභයගිරි විහාරයේ හා නඛා වෙහෙරහීදී දැකගත හැකිවේ. තායිලන්තයේ ලම්න්හ වාත් කුකුත් විහාරයේ ස්තූපයටද මෙය සමානකමක් දක්වයි. අග්නිදිග ආසියාතික රටවල වාස්තු ලක්ෂණ මෙම ගොඩනැගිල්ලෙහි දැකගත හැකි වේ.

## මේවාද බලන්න
*නඛා වෙහෙර
*ප්‍රසාද ස්තූපය

## මූලාශ්‍ර
*හැඳින්වීම් පුවරුව - ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව

ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
විද්‍යා බාලන්

**විද්‍යා බාලන්** (1978 ජනවාරි 1) යනු ඉන්දියානු ජාතික රංගන ශිල්පිණියක වේ. ඉන්දියානු බොලිවුඩ් සිනමාව තුල සිය ස්ථානය වෘත්තීයම වශයෙන් තහවුරු කොටගෙන සිටින ඇය, ඉන්දීය ජාතික සිනමා සම්මානයක්, ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන පහක්, ස්ක්‍රීන් සම්මාන පහක් ඇතුළු රංගනය උදෙසා පිරිනැමෙන සම්මාන රැසකට හිමිකම් කියන්නියක් වේ. 2014 වසරේදී ඇය ඉන්දීය රජය විසින් පිරිනමනු ලබන පද්ම ශ්‍රී සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබුවාය.

ප්‍රවර්ගය:1978 උපත්
මැණික් වෙහෙර

**මැණික් වෙහෙර** ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරයේ උතුරු දොරටුව මහ වීදියට ආසන්නව ඉදි කොට ඇති විහාරාරාමයක් වේ.

## ඉතිහාසය
සාමාන්‍ය වහරේදී මැණික් වෙහෙර ලෙස හැඳින්වෙන මෙම විහාරරාමයේ ඉතිහාසය අවිනිශ්චිත වේ. කෙසේ වූවද මෙහි වූ ලක්ෂණ අනූව මෙය ක්‍රි.ව. 8-9 සියවසේ ඉදිකරන ලද්දක් සේ විශ්වාස කෙරේ.

## ආරාමය
මාළක තුනකින් සමන්විත වන ආකාරයට නිමවා ඇති මෙම විහාරාරාමයේ ස්තූපයක්, බෝධිඝරයක්, ප්‍රථිමා ගෘහ කිහිපයක්, දාන ශාලාවක්, වෙද පන්සලකි හා වෙනත් කුටි රැසක් දැකගත හැකි වේ. ස්තූපය ගඩොලින් කල උස්වූ චතුරස්‍රාකාර වේදිකාවක් මත ගඩොල් බිත්ති වලින් වටවන සේ නිමවා ඇත. ගඩොල් වේදිකාවේ පාදම් අලංකාර සිංහ රූ සහිත ඵලකයන් මගින් සරසා තිබෙන අතර ස්තූප මළුවට ඇතුළුවීමට ශෙෙලමය උළුවස්සක් යොදා ගෙන තිබේ. මෙහි වූ මුරගල්හී විශේෂත්වය වන්නේ ඒවායේ පිටත පැතිහී ඇත් රූපයක් නෙලා ඇති ආකාරය දැකගත හැකිවීමයි.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පොත්ගුල් විහාරය (බහුරුත්හරණය)

**පොත්ගුල් විහාරය** යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
* පොත්ගුල් වෙහෙර - පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ පුස්තකාලයක් වේ. 
* පොත්ගුල් විහාරය, මීරිගම - ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් මීරිගම ලෝලුවාගොඩ පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 
* පොත්ගුල් විහාරය, අලවල - ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නිට්ටඹුව අත්තනගල්ලේ අලවල පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 
* පොත්ගුල් විහාරය, උඩුනුවර - මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයට අයත් උඩුනුවර ගල්ලැන්ගොල්ල පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 
* ඇල්පිටිය පොත්ගුල් විහාරය, වැලිගල්ල - මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වැලිගල්ල ඇල්පිටිය පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 
* පොත්ගුල් විහාරය, රත්නපුර - රත්නපුර පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 
* බෝධිරුක්ඛාරාම පුරාණ පොත්ගුල් විහාරය, තලවත්තේගෙදර - කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් පොල්ගහවෙල පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 
* පෙරියකඩුනැලව පුරාණ පොත්ගුල් විහාරය, ඉබ්බාගමුව - කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් පෙරියකඩුනැලව ග්‍රාමයේ පිහිටි බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් වේ. 

ප්‍රවර්ගය:බහුරුත්හරණ පිටු
එන්රීකේ ඉග්ලෙයිසියස්

**එන්රීකේ මිගුඑල් ඉග්ලෙයිසියස් ප්‍රෙස්ලර්** () යනු 1976 මැයි 8 දින උපත ලද ස්පාඤ්ඤ ජාතික ගායකයෙක්, ගීත රචකයෙක් සහ නලුවෙකි. බොහෝ දෙනා ඔහුව හදුන්වනු ලබන්නේ ලතින් පොප් රජුලෙසය. එන්රීකේ ලතින් ඇමරිකාවේ අති ජනප්‍රිය තාරකාවක් වීමට, ඇමරිකාව තුල විශාල වෙලදපලක් දිනා ගැනීම හා එන්රීකේ ඉග්ලෙයිසියස් යන වේදිකා නාමයට මාරු වීමට පෙර තම වෘත්තීය ආරම්භ කරනු ලබන්නේ 1990 මැද භාගයේ ඇමරිකානු ස්පාඤ්ඤ භාෂා මධ්‍යස්ථානයක් වන ෆොනෝවීසා ලේබලය යටතේ එන්රීකේ මාටිනෙස් යන නමින්ය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1976 උපත්
ප්‍රවර්ගය:පොප් ගායකයෝ
පොත්ගුල් වෙහෙර

**පොත්ගුල් වෙහෙර** (හෝ **පොත්ගුල් විහාරය**) ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි පොළොන්නරුව නගරයේ සිට වැව් බැම්ම ඔස්සේ දකුණු දෙසට සැතැප්මක් පමණ දුරින්, පරාක්‍රමබාහු ප්‍රථිමාවට ආසන්නයේ ඉදිකොට තිබේ. මෙම සංකීර්ණය පරාක්‍රමබාහු රජු (1153-1186) විසින් ඉදිකරන ලද්දක් බැව් විශ්වාස කෙරේ.

🌎 🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎🌎

## සංකීර්ණය
මෙම ආරාම සංකීර්ණය භූමි මට්ටම් හතරක ඉදිකොට තිබේ. ඉන් තුන්වන මට්ටම තුල ගොඩනැගිලි 9ක් දැකගත හැකි වන අතර ඒවා භික්ෂුකුටි ලෙස භාවිතයට ගන්නට ඇතැයි සැළකේ. ආරාම සංකීර්ණයට ඇතුළු වීම පිණිස ප්‍රවිශ්ඨ ත්‍රිත්වයක් වන අතර ඉන් ප්‍රධාන ප්‍රවිශ්ඨ ද්වාරය නැගෙනහිර දිශාමුඛය. සිවුවන උපරි මට්ටමේ ගෝලාකාර වහලක් තිබූ වෘත්තාකාර ගොඩනැගිල්ලක නටඹුන් වන අතර එය පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් තනනු ලැබූ *මඩල මන්දිරය* ලෙස විශ්වාස කෙරේ. වර්ථමානයේ එහි වහළ දැකගත නොහැකි වන අතර ඇතුලත බිත්තිහී විනාශයට ලක්වූ පැරණි සිතුවම් කොටස් දැකගත හැකි වේ.

මීට අමතරව උපරි මළුවෙහි සිව් දිශාවෙන් ඉදිකරන ලද දාගැබ් හතරක් දැකගත හැකිය. ආරාම සංකීර්ණයෙහි වූ ලක්ෂණ අනූව මෙය පැරණි බෞද්ධ පුස්තකාලයක් ලෙස භාවිතයට ගන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ලාරා දත්තා

**ලාරා දත්තා භූපති** (1978 අප්‍රේල් 16) යනු ඉන්දියානු රංගන ශිල්පිණියක, නිරූපිකාවක සහ 2000 වර්ෂයේ විශ්ව රූ රැජින කිරුළුධාරිනිය වේ. ඇය ඉන්දියාවේ, විශ්ව රූ රැජින කිරුළක් හිමිකරගත් දෙවැනි තැනැත්තියද වේ. 2003 වර්ෂයේ *අන්දාස්* සිනමා පටයේ රංගනයෙහි යෙදෙමින් හින්දි සිනමාවේ සිය මංගලාවතරණය සිදුකල ඇය එම චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් 2003 වසර සඳහා වූ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී හොඳම නවක නිළිය සම්මානය හිමිකර තැනීමට සමත් වූවාය. පසුව ඇය විසින් රංගනය එක්කල *මස්ති* (2004), *කාල්* (2005), වැනි සිනමාපට වාණිජ වශයෙන් සාර්ථකත්වයට පත්විය. 2005 වසරේ තිරගත වූ *නෝ එන්ට්‍රි* (2005) හා *හවුස්ෆුල්* වැනි හාස්‍යෝත්පාදක සිනමාපටහී ඇය විසින් සිදුකල මුල් පෙළේ රංගනයන්, සාර්ථකත්වයට පත්වීම හේතුවෙන් 2005 වර්ෂය ඇගේ රංගන දිවියේ සන්ධිස්ථාන වර්ෂයක් බවට පත් විය. වාණිජ සාර්ථකත්වය හැරුණු විට ඇය විසින් රංගනය එක් කල *ජූම් බරාබර් ජූම්* (2007), *බිල්ලු* (2009), *චලෝ දිල්ලි* (2011) හා *ඩේවිඩ්* (2013) වැනි චිත්‍රපටි ප්‍රේක්ෂකයාගේ විචාරාත්මක ඇගයීම්වලට ලක්විය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1978 උපත්
සීනොසොයික්

**සීනොසොයික්** (), යනු පෘථිවිය මත වන වත්මන් යුගය වෙයි. මෙය Phanerozoic geological era තුනෙන් (3) වඩාත්ම නූතන යුගය වෙයි. Mesozoic Era අවසානයේ සිට අද දක්වා වන වසර මිලියන හැට පහක (65) කාලය මෙයට ඇතුළත් වෙයි.

සිනොසොයික් යුගය **ක්ෂීරපායින්ගේ යුගය** යන අන්වර්ත නාමයෙන්ද හදුන්වයි. එයට හේතුව මෙම යුගය ක්ෂීරපායින්ට වඩාත් හිතකර යුගයක් වූ නිසාය.

පූර්ව සිනෝසොයික යුගයේ දී පෘථිවිය තුල අනෙකුත් සතුන් අභිබවා තම ආධිපත්‍ය පතුරුවා හැරීමට කුඩා සතුන් කුඩා ක්ෂිරපායින් කුරුල්ලන් සර්පයින් හා උභය ජීවීන්ට හැකිවිය. ක්ෂීරපායින් හා කුරුල්ලන් වෙනස් වීම් වලට භාජනය වීමට මෙම යුගයේ දී සිදුවිය. විශාල උරගයින් මෙසොසොයික යුගයේ දී විසීය. ඇතැම් පියාසැරීමට නොහැකි කුරුල්ලන් සාමාන්‍යයෙන් මිනිසාටත් වඩා විශාල ලෙස වර්ධනය විය. ඔවුහු දරුණු විලොපිකයන් වූහ. ක්ෂිරපායින් ද විශාල ලෙස වර්ධනය විය.

දේශගුණය ක්‍රමයෙන් වියලි හා සිසිල් බවට නැඹුරුවිය. ග්ලැසියර ඛාදනය ප්ලෙස්ටෝසීන යුගයේ උච්චත්වයට පැමිණියේය. පසුව ක්‍රමයෙන් සාමාන්‍ය අතට හැරිණ.

## නිරුක්තිය
ඉංග්‍රීසි බසින් **Cenozoic** ( නැතිනම් ; තවද **Cænozoic**, **Caenozoic** හෝ **Cainozoic**  හෝ ; Greek නව ජීවය  *kainos* "නව", සහ  *zoe* "ජීවය") ලෙස **සීනොසොයික්** යන්න දැක්වෙයි.

## උප විභාජනය
සිනොසොයික යුගය ප්‍රධාන වශයෙන් උප අවධි 3 කට බෙදේ.
# Paleogene 
# Neogene 
# Quaterary

## දේශගුණය
## ජීවය
## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැදුම්
* Western Australian Museum - The Age of the Mammals



*03
වටදාගෙය

ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබෙන ථූපාරාම වටදාගෙයහී පූර්ව ආකෘතියක්]]
ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර ස්ථූපයන්හී, ස්ථූපය වටා උස මට්ටම් කිහිපයකට යෙදෙන පරිදි වක්‍රාකාරව සිටවූ ගල් කණු මත දැව වහළයක් තැනීමෙන් **වටදාගෙය** නිර්මාණය කොට තිබේ. ස්ථූපයේ සහ එය වැඳපුදා ගැනීමට පැමිණෙන බැතිමතුන්ගේ ආරක්ෂාව සහ රැකවරණය පිණිස එය ඉදි කොට තිබේ. **ථූපඝරය, දාගෙය, චේතියඝරය, චේතිය ගෘහ** හා **සෑ ගෙය** යන නම්වලින්ද හඳුන්වනු ලබන වටදාගෙය, මෙරට බෞද්ධ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ තවත් එක් විශේෂිත නිර්මාණයක් සේ සැළකේ.

වර්ථමානයේ ථූපාරාමය, ලංකාරාමය, මැදිරිගිරිය, තිරියාය රාජාංගනය,මිහින්තලය අම්බස්තල, අත්තනගල්ල හා පොළොන්නරුව යන ස්ථානයන්හී වටදාගෙවල් දැකගත හැකිවේ.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:වටදාගෙවල්
නිකී මිනාජ්

**නිකී මිනාජ්** යන වේදිකා නාමයෙන් ඉතා ජනප්‍රිය **ඔනිකා ටානියා මිරාජ්** 1982 දෙසැම්බර් මස 8 වන දින උපත ලද ට්‍රිනීඩියන් ආභාසය ලද ඇමරිකානු රැප් ගායිකාවක් හා ගීත රචිකාවියකි. ශාන්ත ජේම්ස් නගරයේ උපත ලද මිනාජ් දකුනු ජැමෙයිකා, ක්වීන්ස්, නිව් යෝක් යන නගර වල හැදී වැඩුනාය. නිකී තම ජනප්‍රියතාවය දිනා ගන්නේ 2007-09 අතරතුර කාලයේ නිකුත් කල තම මිශ්‍රපට මගිනි. ඇය 2009 වසරේ යංග් මනී එන්ටටේන්මන්ට් සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කලාය.

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්
නාගදීප සෙල් ලිපිය

පළමු පරාක්‍රමබාහු රජු (ක්‍රි.ව. 1153-1186)විසින් කරවන ලද දැනට නාගදීප දුපතෙහි නාගපූෂණී අම්මාන් හින්දු කෝවිල ඇතුලත ගර්භයේ වම්පස දොරටුව අසල තැන්පත් කර ඇති උසින් අඩි 3 අඟල් 8 සහ පළලින් අඩි 3 අඟලක් වූ දෙමළ බසින් රචිත **නයිනතිව් සෙල් ලිපිය **නොහොත් '**"පරාක්‍රම බාහු රජතුමාගේ නාගදීප පුවරු ලිපිය"**' වචන පේලි 23 කින් සමන්විත වේ. ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශය මෙම වකවානුවේදී සිංහල රාජධානිය යටතේ පාලනය වු බව මෙම සෙල් ලිපියෙන් ගම්‍ය වේ. තවද විදේශීය රටවල සමග වාණිජ සබඳතා පැවති වරායන් මෙන්ම නාවික යාත්‍රා සහ ආම්පන්න භාවිතයට දියුණු ශිල්පීය ඥානයකින් යුක්ත නාවිකයින් මෙන්ම එයට අවශ්‍ය යටිතල පහසුකම් තිබු බවටද මෙම සෙල්ලිපිය මගින් පැහැදිලි වේ.

## අන්තර්ගතය
"විදේශිකයින් උර්කාවට්ටුරේ (කයිට්ස්) නම් ස්ථානයට ගොඩබැස, රාජ්‍යයේ ආරක්ෂාව යටතේ එහි නැවතිය යුතුයි. වෙන අළුත් වරායවලින් ගොඩබට විදේශිකයෝ උර්කාවට්ටුරේ (කයිට්ස්) නම් ස්ථානයේදී හමුවිය යුතුයි. ඇතුන් හා අශ්වයින් ගෙනෙන නැවු කැඩී බිදී ගියහොත් වටිනාකමින් හතරෙන් එක් පංගුවක් භාණ්ඩාගාරයේ ප්‍රයෝජනයට ගෙන අනික් පංගු තුන අයිතිකරුට දෙනු ලැබේ. මෙම අණ ගල්වල සහ තඹ පත්තිරුවලද සටහන් කර තිබේ.ඉරහඳ පවතින තුරු මේ අණ බලපායි.මේ පනත දෙවා වදාළේ ශත්‍රැ රාජ වංශයට ලැව් ගින්නක්‌ වූ සකල සිංහල චක්‍රවර්තී පරාක්‍රම භුජ දේවයන් වහන්සේ විසිනි."

## මුලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
ප්‍රවර්ගය:නාගදීපය
අඹගමුව සෙල් ලිපිය

ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයට අයත් අඹගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ **අඹගමුව සෙල් ලිපි** ද්විත්වය පිහිටුවා තිබේ. සෙල් ලිපිය අඹගමුව නගරයේ සෙල්ලිපිගම ග්‍රාමයේ, නාවලපිටිය-ගිනිගත්හේන මාර්ගයේ සිට මීටර 400ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ.

පළමුවන විජයබාහු රජු (1070-1110) විසින් සිය තිස් අටවන රාජ්‍ය වර්ෂයෙහි අඹගමුව සෙල් ලිපිය පිහිටුවා තිබේ. ශ්‍රීපාදස්ථානය වන්දනා කල රජු විසින් සිරිපා වන්දනාවේ යන බැතිමතුන්ගේ ප්‍රයෝජනය පිණිස සිදුකල දාන මාන හා දෙමළ බලය මැඩපවත්වා ලක්දිව එක්සේසත් කල ආකාරය පිළිබඳ විස්තර මෙහි සටහන්ය. සෙල් ලිපිය ප්‍රථම වරට එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් කියවන ලදී.

මධ්‍යකාලීන සිංහල අක්ෂරයෙන් නිර්මාණය කොට ඇති මෙම ලිපි ද්විත්වයෙන් එක් ලිපියක දිග අඩි 12 අඟල් 3 ක් හා පළල අඩි 9 අඟල් 3 ක් වේ. අනෙක් ලිපිය අඩි 9 ක් හා අඟල් 4 ක් දිගු වන අතර පළල අඟල් 9 ක් හා අඟල් 7 ක් වේ.

## ආශ්‍රිත
* පළමුවන විජයබාහු රජ

## මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි
ප්‍රවර්ගය:නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නාගදීපය

**නාගදීපය** යනු ශ්‍රී ලංකාවට අයත් ජනාවාසයක් සහිත කුඩා දූපතකි.

## අමතර අවධානයට 
*සමනල කන්ද
*රුහුණු කතරගම දේවාලය
*මුන්නේශ්වරම් කෝවිල
*Nallur (Jaffna)

## මූලාශ්‍ර 
## භාහිර සබැඳි 
*
පුස්සෝ

Amblypygi යනු විස රහිත සත්ත්වයෙකි.දිග 1”-2” (2.5-5 cm) පමණ වන අතර පලළ 47”-. 98” (1.2-2.5 cm) පමණ වේ.නිවර්තන සහ උපනිවර්තන කලාපයන්හි දැකිය හැකි වන අතර බොහෝ විට උණුසුම් සහ තෙතමනය සහිත ස්ථානවල ගැවසේ.

ප්‍රවර්ගය:පුස්සෝ
පෙරොක්සිසෝම

HEK 293 සෛලවල පෙරොක්සිසෝම[සුදු] බෙදී යාම  ].]]

**පෙරොක්සිසෝම**  (also called **ක්ෂුද්‍ර දෙහ **ලෙසද හැදින්වෙන)සෑම සූන්‍යෂ්ටිකසෛලයකම පාහෙ දක්නට ලැබෙන ඉන්ද්‍රයිකාවර්ගයකි.</re peroxisome  ක්ෂුද්ර දේහ ආකාරයකි තනි පටලමය ashike ආවේ ඔක්සිකාරක එන්සයිම අඩංගු වේ ශාක සෛල තුළ මෙන්ම සත්ව සෛල වල ද දැකිය හැක peroxisomes විශේෂණය වීමෙන් gliaxy සෝම සෑදේ    පෙරොක්සයිඩ wela විෂහරණය සිදුකරයි ca කැටලේස්එ න්සයිමය සහිත වේ  ශාක වල ප්‍රභාශ්වසනය ට දායක වේ මූල ගැටිති වල නයිට්‍රජන් පරිවෘත්තියට දායක වේ
රඹකැන් ඔය ජලාශය

**රඹකැන් ඔය ජලාශය** ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ මහඔය පිහිටා තිබේ. ජලාශයේ සැලසුම් නිර්මාණය හා ඉදිකිරීම මහවැලි අධිකාරිය මගින් සිදුකොට තිබෙන අතර වර්ථමානයේ එහි කළමණාකරන කටයුතු වාරි මාර්ග හා ජල සම්පත් කළමනාකරණ අමාත්‍යංශය මගින් සිදුකරයි. මුන්දෙනි ඔය හරස් කොට මීටර 1225 ක පමණ දිගකින් යුත් පස් පුරවන ලද බැම්මක් නිර්මාණය මගින් මෙම ජලාශය ඉදිකොට තිබේ.

බහුකාර්ය වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘතියක් සේ සැළකෙන රඹකැන් ඔය ජලාශ ව්‍යාපෘතිය, ප්‍රදේශයේ පානීය ජල අවශ්‍යතා සැපිරීමට හා වගා කටයුතු වෙනුවෙන් වුවමනා ජල ගැටළු විසදීම සඳහා දියත් කරන ලද්දක් වේ. මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියේ 10 කලාපයට අයත් වන ජලාශය බදුල්ල, මොණරාගල හා අම්පාර දිස්ත්‍රික්ක වලට මායිම්ව පිහිටයි.

## ඉතිහාසය
### ඈත අතීතය
රඹකැන් ඔය ජලාශයේ මුල්ම ඉදිකිරීම් ආරම්භ කල සමය සම්බන්ධව විවිධ මත පවතී. ගිරිඅභය නම් කුමරු මෙම ප්‍රදේශය පාලනය කල ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස් සමයේ මෙම ජලාශයේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූ බව එක් මතයකින් පැවසේ. තවත් මතයකට අනූව මෙම ප්‍රදේශය පසුකාලීනව පාලනය කල සද්ධාතිස්ස කුමරු (ක්‍රි.පූ. 137-119) විසින් ජලාශය ඉදිකිරීම ආරම්භ කොට තිබේ. කෙසේ නමුදු පුරාවිද්‍යා සාධක වලට අනූව ඈත අතීත සමයේ මෙහි ජලාශයක් ඉදිකිරීමට යෙදුණු සාධක වර්ථමානයේදීද දැකගත හැකිවේ. 

### නටඹුන්
 සඳහා භාවිතයට ගන්නට අපේක්ෂා කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ]]
ජලාශයේ නව වේල්ල අසලම පැරණි වැව් බැම්මක නටඹුන් දැකගත හැකිවේ. ගොරිකනකන්ද හා ගල්කන්ද යා කරමින් සැතපුමක් පමණ දිගැති වැව් බැම්මක් මනා ලෙස ඉදිකල රළපනාවක් සමගම අතීතයේ මෙහි තිබෙන්නට ඇතැයි සාධක අනූව විශ්වාස කල හැකිය. කෙසේ වූවද පවතින පුරාවිද්‍යා සාධක වලට අනූව මෙම පැරණි ජලාශය කිසිවිටෙක ජලය පුරවාලීම දක්වා සංවර්ධනය කර නොමැති බව ප්‍රකාශ වේ.

පැරණි සෙරොව්ව ආසන්නයේම ක්‍රි.ව. 12-13 සියවස් වලට අයත් ශිලාමය ලේඛනයක් දැකගත හැකි අතර, එය *රඹකැන් ඔය පුවරු ලිපිය* ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ඊට අනූව පැරණි ශිලා සොරොව් ඇළ, ගල් වැට ප්‍රදේශයේ විසූ ලියන නායකන් හා කනත්කන් වහන්සේ විසින් ඉදිකෙරූ බවට දක්වා ඇත.

### මෑත කාලීන ව්‍යාපෘතිය
මෑතකාලීන රඹකැන් ඔය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය 2007 පෙබරවාරි 12 වනදා දියත් කරනු ලැබූ අතර, වැඩ නිමකල ජලාශය විවෘත කිරීම 2013 වර්ෂයේ ජූලි 20 වන දිනදී එවක ශ්‍රී ලංකා ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදුකරන ලදී.

## මේවාද බලන්න 
* ශ්‍රී ලංකාවේ ජල වේලි ලැයිස්තුව

## මූලාශ්‍ර
## බාහිර සබැඳි 
* 
* 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක