သၢင်ႇၵၢၼ်း

## ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ႁွင်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်း
ဝၢႆးသေ ၽႆးလၢင်ႉၵမ်ႇၽႃႇယဝ်ႉသေ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵမ်ႇၽႃႇ ၶိုၼ်းတႄႇတင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ ပုတ်ႉထၵယႃႇ (ဢွင်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၽြႃး)ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ၵမ်ႇၽႃႇလုၵ်ႈၼႆႉ တေမီး ၽြႃးၼိုင်ႈသူႇၼႆၵေႃႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းမူဝ် တေမီးဝႆႉ ၼိုင်ႈၸုမ်ႇ၊ သင်ဝႃႈ တေမီးၽြႃးသွင်သူႇၼႆၵေႃႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းမူဝ် တေမီး သွင်ၸုမ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႇၽႃႇ ႁဝ်းလုၵ်ႈၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽြႃးတေမီး ႁႃႈသူႇလႄႈ သင်ႇၵၢၼ်းမူဝ် မိူဝ်ႈႁူဝ်ပိုင်းၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁႃႈၸုမ်ႇ ၼႆသေ ၶုၼ်သၢင်ၶဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉ တီႈမိူင်းသၢင်ၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃးဢဝ် ၼႂ်းပိုၼ်းၽြႃးၵေႃးတမဝႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ပၢႆႈဢွၵ်ႇ ႁေႃမိူင်းၵပိလဝၢတ်ႈသေ တေၵႂႃႇႁဵတ်း ရႁၢၼ်း၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင် တမ်ႈတီႈ ၽင်ႇၼမ်ႉ ဢၼေႃႇမႃႇၼၼ်ႉ ၶုၼ်သၢင်လူင် ꧠတိၵႃႇရ ၸင်ႇဢဝ် သၢင်ႇၵၢၼ်းမူဝ် မႃးလူႇတၢၼ်းပၼ် ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်ၶုၼ်သၢင် မႃးၶုပ်ႉၵၢၼ်းဝၢၼ်း ဝႆႈသေ လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇတေႁွင်ႉဝႃႈ “ၽႃႈ သၢင်ၵၢၼ်း”ၼႆသေ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇပဵၼ်မႃး “သၢင်ႇၵၢၼ်း” ၼႆယဝ်ႉ။

## ၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်မျၢတ်ႈသေပိူၼ်ႈ
ၼႂ်းၵႃႈ ၽႃႈၽႅၼ်ႇ ၶူဝ်းၼုင်ႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ မျၢတ်ႈတွၼ်းလိူဝ်သေပိူၼ်ႈ။ ၶူဝ်းၼုင်ႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ သီမၼ်း မီးၵူႈပိူင်ပိူင်၊ လွၵ်းလၢႆးမၼ်း မီးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း၊ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ယဵပ်ႉၼုင်ႈမၼ်း မီးၵူႈထၢၼ်ႈထၢၼ်ႈ သမ်ႉပေႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈ ၸေးၸွတ်ႇသေတ မၼ်းၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၵႃႇမရႃႇၵဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းပဵၼ် ၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်ရႁၢၼ်းသင်ႇၶႃႇၶဝ် ၼုင်ႈမႆသေ ဢမ်ႇၵပ်း ၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၵႃႇမရႃႇၵ။ ၽြႃးၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ၽြႃးၸိူဝ်းဢၼ်တေပဵၼ်ၽြႃးမႃး ထႅင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈဢူင်း တၵ်းတေ ၼုင်ႈမႆ ၽႃႈလိူင် သၢင်ႇၵၢၼ်းသေ တိုဝ်းၵမ်တြႃး တေႃႇပေႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵိလေႇသႃႇ မူၺ်ႉမူတ်းယူတ်းၵဵင်ႈလႄႈ ၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်မျၢတ်ႈတွၼ်း လိူဝ်သေပိူၼ်ႈၼႆယူႇ။

## ၵုင်ႇမုၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်း သၢင်ႇၵၢၼ်း
ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉဢၼႃႇၵၢမ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ၸၼ်ႉတြႃးၶဝ် သုင်သေပိူၼ်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼႃႇၵၢမ်ႇၼႆႉ သမ်ႉတိုၵ်ႉၼုင်ႈဝႆႉ ၽႃႈၽႅၼ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းၵူၺ်းလႄႈ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ တၢင်းတိုဝ်းၵမ်မၼ်း၊ ၸၼ်ႉတြႃးမၼ်း သုင်ပဵၼ်ဢၼႃႇၵၢမ်ႇသေတ မၼ်းတၵ်းတေလႆႈၶုပ်ႉဝႆႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇမႂ်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉ ၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉယူႇ။ သေႃးတႃႇပၢၼ်ႇ ရႁၢၼ်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈလႄႈ သေႃးတႃႇပၢၼ်ႇ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တူၺ်းၼႆ တီႈၼႂ်း သုတ်တၼိပႃတမုၼိသုတ်ႈ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃႇၼၼ်ႉ ဝႃႈဝႆႉ ရႁၢၼ်းသေႃးတႃႇပၢၼ်ႇ မျၢတ်ႈတွၼ်းသေ ၵူၼ်းႁိူၼ်းသေႃးတႃႇပၢၼ်ႇ ၼႆယူႇ။ ဢၼ်ၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၽႃႈ လိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ၽႂ်ၼုင်ႈၵေႃႈ မၼ်းမျၢတ်ႈတွၼ်း ၼႆယူႇ။

မိူင်းဢၼ်မူၺ်တူၵ်း ပေႃးၽိူၵ်ႇၽႅၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းၶူၼ် သိူဝ်ႈၶူဝ်းၼႃတႃႇသေႇ။ ပေႃးဢမ်ႇ ၼုင်ႈၼႃၵေႃႈ ၶဝ်လူဝ်ႇၵတ်းၶဝ်ႈလိုၵ်ႉသေ တၢႆၵူၺ်းယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႈၶူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ မၼ်းၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ပၼ် ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းႁဝ်းဢိၵ်ႇ သၢႆၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သိူဝ်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇၵႅတ်ႇ ၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်လႆႈ သၢႆၸႂ် ရႁၢၼ်းတႃႇၶဝ်။ ၵူၼ်းၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈတြႃးသီႇမၢၵ်ႈသီႇၽူဝ်ႇသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ မၼ်းသိုပ်ႇၼုင်ႈဝႆႉ ၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းၸိုင် သၢႆၸႂ်မၼ်း ဢမ်ႇပူၼ်ႉလႆႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း၊ မၼ်း တၵ်းတေလႆႈ ၶဝ်ႈၼိပ်ႉပၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈသင် ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ သိူဝ်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇ မီးဢဵၼ်ႁႅင်း ၸင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ ၵုင်ႇမုၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၼႆ တီႈၼႂ်း မိလိၼ်ႇတပၺ်ႇႁႃႇၼၼ်ႉ တွပ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇႁိယတႃႇရုၸီရိယၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ရႁၢၼ်းတႃႇယဝ်ႉသေတ ယွၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး ၽုင်းၵၢမ်ႇ တႃႇတေလႆႈၼုင်ႈမႆ သၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉၵႂႃႇသွၵ်ႈႁႃ သၢင်ႇၵၢၼ်းပမ်ႉသၵူႇယူႇၼၼ်ႉ ဝူဝ်းမႄႈတူဝ်ၼိုင်ႈ မႃးတေႃးမၼ်းသေ လႆႈၶဝ်ႈ ၸၢမ်ႇၼိပ်ႉပၢၼ်ႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ဢႃႇသဝေႃးတြႃး မူၺ်ႉမူတ်းသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ မၼ်းမႃးၼုင်ႈမႆ ၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်း ပေႃးၼႆၸိုင် မၼ်းတေသိုပ်ႇယူႇသဝ်း လႆႈၵႂႃႇ ၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်း ပႅင်ႈၼင်ႇ ဢႃႇယုမၼ်း ၵၢမ်ႇမၼ်း မီးဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သၢင်ႇၵၢၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းမီးဝႆႉ ၵုင်ႇယႂ်ႇၼင်ႇၼႆၼႆ လီႁူႉဝႆႉယူႇ။

## သၢင်ႇၵၢၼ်း ပမ်ႉသၵူႇ
ၽွင်းမိူဝ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၵေႃးတမ ဢဝ်ပထမဝႃႇသႃ တမ်ႈတီႈ လူင်တိုင်မိၵတႃႇၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈထိုင် ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ဢုရုဝေႇလယဝ်ႉ။ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ ပႃႇႁဵဝ်ႈတီႈၼိုင်ႈ၊ ၵႂႃႇၵဵပ်းဢဝ် ၽႅၼ်ႇ ပမ်ႉသၵူႇ တီႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼၢင်းၵူၼ်းၽၢၼ် ပုၼ်ႇၼၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႅၼ်ႇဢၼ် ပူၵ်ႉႁေႃႇ တူဝ်ၼၢင်းပုၼ်ႇၼၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၽၢၼ်လႄႈ ၽႅၼ်ႇပူၵ်ႉတူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ တေႃႉတႄႉပဵၼ် ၽႅၼ်ႇမၼ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ပေႃ တေႃးႁဵတ်းဢဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လႆႈဢဝ် မိုဝ်းၸဝ်ႈ ပွၼ်ႈပႅတ်ႈတူဝ်ၼွၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၸပ်းမႃးၸွမ်း ၽႅၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းဢဝ်ၼွၼ် တမ်းသႂ်ႇ တီႈၼိူဝ် တူဝ်တၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵဵပ်းသၢင်ႇၵၢၼ်း ပမ်ႉသၵူႇ တီႈတူဝ်တၢႆ ၼၢင်းပုၼ်ႇၼၼၼ်ႉ ၼင်လိၼ်မိူင်း သမ်ႉပေႃး သၼ်ႇႁွၼ်ႈၶွၼ်းဝႆ ၵႂႃႇႁႅင်းႁႅင်းလူးၵွၼ်ႇ။ သၢင်ႇၵၢၼ်းပမ်ႉသၵူႇ ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢဝ်ပၢႆႉဝႆႉ တီႈႁူဝ်မႃႇၸဝ်ႈ တႃႇသေႇ တေႃႇထိုင် ပေႃးၶိုၼ်း ၸုၼ်ႉပၼ် ၸဝ်ႈမႁႃႇၵတ်ႉသပၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈႁူဝ်ပိုင်း သႃႇသၼႃႇ လွင်ႈသင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်းၶဝ် ၵဵပ်းၽႅၼ်ႇပမ်ႉသၵူႇသေ ႁဵတ်းပဵၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼုင်ႈမႆၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်း တေႃႇထိုင် မုၼ်ၶမ်းၽြႃး လႆႈ 20 ဝႃႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်း မေႃယႃလူင် ၸီႇဝၵ မႃးဝႆႈလဝ်ႈ ယွၼ်းလူႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ တၵႃႇၶိင်းၼၢႆးယိင်းၸၢႆးၶဝ် ၸင်ႇတေ ဢွၼ်ၵၼ် လႆႈလူႇသၢင်ႇၵၢၼ်းမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။

## လၢႆးယဵပ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်း မိူၼ်လွၵ်းၼႃး
# လွၵ်းၼႃး ဢၼ်ပိုင်ႈ ၼမ်ႉၾႃႉၼမ်ႉၽူၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ၻေဝမႃတိၵ” ၼႃးၼမ်ႉၾႃႉ။
# ၼႂ်းၼႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁွင်ႈမိူင် ဢဝ်ၼမ်ႉမႃးလဵင်ႉၼႃးၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ၼၻီမႃတိၵ” ၼႃးၼမ်ႉမႄႈ၊ ၼႃးၼမ်ႉႁွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မီးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ပုတ်ႉထ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၸဝ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ် ၸဝ်ႈၼွင်ႉဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ ႁဵတ်းပၸ်ꧡႃသမꧣ ၸွမ်းလင်ၸဝ်ႈသေ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း လႆႈႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇ တီႈၼႃးသိုင်ႇတိူင်း မိူင်းမၵထယဝ်ႉ။ ၽြႃးၸဝ်ႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ယူႇ ၼႂ်းလွၵ်းၼႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွၵ်းၼႃး “ၼၻီမႃတိၵ” ၸႂ်ႉၼမ်ႉမႄႈ ၼမ်ႉႁွင်ႉယဝ်ႉ။ လွၵ်းၼႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉ သီႇၸဵင်ႇသေ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်လွၵ်းၼႃး ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဝႆႉႁွင်ႉပွႆႇၼမ်ႉ သႂ်ႇၼႂ်းလွၵ်းၼႃး ႁဵတ်းႁွင်ႈယၢဝ်း ႁွင်ႈပွတ်း ၶွႆႈၵၼ်သေ လွၵ်းၼႃးၵေႃႈ ပဵၼ်လွၵ်းၽႂ်လွၵ်းမၼ်း ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၽြႃးၸဝ်ႈ လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈ လွၵ်းၼႃးမၵထၼႆၵေႃႈ ၸင်ႇထၢမ် ၸဝ်ႈၼွင်ႉဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇဝႃႈ
* “ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ ၸွင်ႇႁၼ်မႅၼ်ႈ လွၵ်းၼႃး မိူင်းမၵထၼႆႉႁိုဝ်?”
* “ႁၼ်မႅၼ်ႈယူႇတီႈၶႃႈဢေႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း”
* ၽႃႈမႆ သၢင်ႇၵၢၼ်းႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွၵ်းၼႃးမၵထၼႆႉ ၸွင်ႇၸဝ်ႈတေမေႃယဵပ်ႉႁႃႉ ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ?”
* “မေႃယဵပ်ႉယူႇတီႈၶႃႈ”
* “ပေႃးၼၼ်ၵေႃႈ ၸၢမ်းယဵပ်ႉတူၺ်းလႄႈ ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ”

ဝၢႆးၸဝ်ႈဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ ၶိုၼ်းမိူဝ်းထိုင်တီႈၵျွင်းဝေႇလုဝၼ်ႇယဝ်ႉၼႆၵေႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၽြႃးၸဝ်ႈၸႂ်ႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇယဵပ်ႉသၢင်ႇၵၢင်း မိူၼ်ၼင်ႇ လွၵ်းၼႃးသေ ပေႃးဝႃႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် သၢင်ႇၵၢၼ်း မိူဝ်ႈပၼ်ၽြႃးယဝ်ႉ။ ၽြႃးၸဝ်ႈၵေႃး တူၺ်းသၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ ယဵပ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ဝၢႆႇၼႃႈၸူး ၽၢႆႇသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ တင်းၼမ် လၢတ်ႈဝႃး
“လုၵ်ႈႁၵ်ႉ ရႁၢၼ်းၸဝ်ႈၶဝ်ဢိူၺ်း ဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းလူး ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇၼႆႉ ပၺ်ႇၺႃႇယႂ်ႇၵႂၢင်ႈတႄႉတႄႉ ၵဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸိလၢတ်ႈၼႄ တီႈၵႅပ်ႈမၼ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ႁူႉထိုင် တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉ ပၵ်းယၢဝ်း ပၵ်းပွတ်း ႁွင်ႈႁွပ်ႈႁိမ်းၶၢင်ႈ၊ ႁွင်ႈယၢဝ်းႁွင်ႈဢွၼ်ႇ၊ ႁူဝ်သိုဝ်ႈၵၢင် (ႁွင်ႈၵၢင်)၊ ႁွင်ႈႁပ်ႉ ၶေႃးသၢင်ႇၵၢၼ်း၊ သၢႆၸႂ်သၢင်ႇၵၢၼ်း၊ ၶွပ်ႇမိုဝ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆၵေႃႈ ႁဵတ်းသႂ်ႇဝႆႉ၊ ထုၵ်ႇလီ တႅပ်းၵေႃႈတႅပ်း ထုၵ်ႇလီ သိုပ်ႇၵေႃႈသိုပ်ႇသေ ယဵပ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈတႄႉတႄႉလႄႈ ၵဝ်ၸဝ်ႈပွႆႇၶႂၢင်းပၼ် တႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ယဵပ်ႈၼုင်ႈမႆလႆႈယူႇ” ၼႆသေ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၶႂၢင်းပၼ် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် တႃႇယဵပ်ႉၼုင်ႈမႆ သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လွၵ်းသၢင်ႇၵၢၼ်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ လွၵ်းၼႃးမၵထယဝ်ႉ။ 

## ၽွၼ်းလီ ၼပ်ႉယမ်သၢင်ႇၵၢၼ်း
တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၸႃႇတၵၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉလႆႈႁၼ် လွင်ႈဝႃႈ ၸၢင်ႉထိူၼ်ႇတင်းၼမ် ႁႃၵိၼ်ႁႃယႅမ်ႉ ၼႂ်းထိူၼ်ႇသေ ပေႃးဝႃႈ လႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈပတ်ႉၸေႇၵပုတ်ႉထႃႇၶဝ် ဢၼ်ၼုင်ႈမႆ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸိုင် ၸၢင်ႉထိူၼ်ႇ ဢွၼ် ၵၼ်ၶုပ်ႉဝႆႈၼႆယူႇ။ လွင်ႈဢၼ် မူးသိူဝ်းသေႃးၼုတ်ႉတရ ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၸဝ်ႈပတ်ႉၸေႇၵၶဝ် ၼုင်ႈမႆသေ ၵႂႃႇယိုဝ်း ၼေႃႇလွင်းၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ ဢၢင်ႈဢဝ်တၢႆမူးသိူဝ်းသေတ ယွၼ်ႉၼပ်ႉ ယမ် သၢင်ႇၵၢၼ်း တီႈတူဝ်မၼ်းလႄႈ ပွႆႇလွတ်ႈပၼ် သၢႆၸႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႄပၼ် ၽၢင်ႁၢင်ႈ လွင်ႈၼပ်ႉယမ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။

တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းထေႇရႃႇပႃႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵေႃးသႃႇလမထေႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 91 ၵမ်ႇၽႃႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မၼ်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇလႄႇ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁၼ် ၽႅၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းပွတ်းၼိုင်ႈ ပၢႆႉဝႆႉ တီႈငၢမ်ႈမႆႉ ႁိမ်း တိၼ်လွႆလႄႈ မၼ်းၸၢႆး ႁွမ်းမိုဝ်းဝႆႈသႃ ဢဝ်မွၵ်ႇၵႂႃႇ ဝၢင်းတမ်းၼိူဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းသေ လူႇတၢၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ် ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႃႈ 91 ၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇ ဢပႄႇသေပွၵ်ႈ၊ လႆႈပဵၼ်ၽဝၵူၼ်းလီ ၽီမျၢတ်ႈတင်းၼမ်၊ ထိုင်မႃး ပၢၼ်ၽြႃးၵေႃးတမ ၸင်ႇမႃးပဵၼ်ရႁၢၼ်း မႃးၶတ်းၸႂ် ၵၢၼ်တြႃးသေ လႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးတိတ်ႉသၼၼ်ႉ မူးသိူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇႁႃ လိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇ သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းပမ်ႉသၵူႇ ဢၼ်ၽြႃးတိတ်ႉသ ၸုၼ်ႉဝႆႉတီႈၼိူဝ် ငၢမ်ႈမႆႉလႄႈ မၼ်းၸင်ႇတမ်းဝၢင်း ၵၢင်ႇမၼ်းသေ ၵႂႃႇ ၼပ်ႉယမ် ဝႆႈသႃႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းၽြႃး၊ ၶုၵ်းၶူၼ်ႉထိုင် ၵုင်ႇမုၼ်ၽြႃးသေ ဝႆႈသႃလီလီငၢမ်းငၢမ်းယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလီ ၵုသူဝ်ႇ ဢၼ်ၼပ်ႉယမ် ဝႆႈသႃႇၼၼ်ႉ ၵုမ်ႉၸွႆႈပၼ်မၼ်း ၼႂ်း 91 ၵမ်ႇၽႃႇ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇ တီႈဢပႄႇသေဢိတ်း။ လႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းလီၽီမျၢတ်ႈၵူၺ်းသေ ထိုင်မႃး ပၢၼ်ၽြႃး ၵေႃးတမၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇ၊ မႃးၶတ်း ၸႂ်ၵၢၼ်တြႃးသေ လႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးတိတ်ႉသ ၸင်ႇမီးထႅင်ႈလႃႈထိူၼ်ႇ မူးသိူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇႁႃ လိုပ်ႈလမ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ပမ်ႉသၵူႇ ဢၼ်ၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢဝ်ၸုၼ်ႉဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၵိင်ႇမႆႉသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းၵျွင်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢႆး ၸင်ႇတမ်းဝၢင်း လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ ၶိူင်ႈၵၢင်ႇမၼ်းသေ ၵႂႃႇၼပ်ႉယမ်ဝႆႈသႃ သၢင်ႇၵၢၼ်း ယိူင်းဢၢၼ်းၶုၵ်းၶူၼ်ႉထိုင် ၵုင်ႇမုၼ်ၽြႃးသေ ၼပ်ႉယမ် ဝႆႈသႃယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလီဢၼ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၵုမ်ႉပၼ်လႄႈ ၼႂ်း 92 ၵမ်ႇၽႃႇ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇဢပႄႇ၊ လႆႈၵႂႃႇပဵၼ် ၵူၼ်းလီၽီမျၢတ်ႈၵူၺ်းသေ ထိုင်မႃး ပၢၼ်ၽြႃးၵေႃးတမ လႆႈမႃးပဵၼ် ၽူႈမၢၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း သႃႇသၼႃႇ ၶတ်းၸႂ်ၵၢၼ်တြႃး လႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇၵႂႃႇ။

 
ဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈ ၼပ်ႉယမ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸိူဝ်းသူၶဝ်ႁဝ်းႁႃးတင်းသဵင်ႈ တမ်ႈတီႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတၵ်းတေလႆႈၼပ်ႉယမ်ယူႇ။ သင်ဝႃႈ ၵႂႃႇႁၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵဝ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းယွၵ်း တူၵ်းဝႆႉ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းၸိုင် တေဢမ်ႇလႆႈၶၢမ်ႈၵႂႃႇ ၼိူဝ်မၼ်း၊ တေဢမ်ႇလႆႈယဵပ်ႇ ၼိူဝ်မၼ်း၊ ၵိုင်ႇလီ ၵဵပ်းဢဝ်ပၢႆႉဝႆႉပၼ် တီႈသုင်ယူႇ။ ပိၵ်ႉသမ်ႉ လႆႈႁၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵဝ်ႇ ဢၼ် ပိူၼ်ႈၸုၼ်ႉပႅတ်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလီႁဵတ်း။ ၽႅၼ်ႇဢၼ်ပဵၼ် သီသၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလီဢဝ်ႁဵတ်း သိၼ်ႈတူင်ႇ ၽႃႈတူင်ႇသေၼုင်ႈ။

ၵေႃႉဢၼ်ၼုင်ႈမႆ ၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢႃႇယုမၼ်း လဵၵ်ႉၼွႆႉသေႁဝ်းၵေႃႈယႃႇ ႁဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းႁိူၼ်းဢၼ်ၼုင်ႈ သိူဝ်ႈၶူဝ်းသွင်ၶႅၼ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေ လႆႈဝႆႈ ၵေႃႉၽူႈၼုင်ႈမႆ သၢင်ႇၵၢၼ်းယူႇ။ လွင်ႈဝႆႈသႃ ၼပ်ႉယမ်ၵၼ် ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇဢဝ်ဢႃႇယုယႂ်ႇဝႃႈ။ ၵူၺ်းဢဝ် ဢႃႇယု ဢၼ်ၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၵူၺ်း။

တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းဢုပရိပၼ်ႇၼႃႇသ ꩪႃတုဝိꧤင်ၷသုတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႄဝႆႉဝႃႈ ၶုၼ်ၸၵျဝတေးၵေႃႈ တေႃႈလႆႈဝႆႈသႃ ၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉ ၼုင်ႈၽႃႈလိူင် မိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ 
ယွၼ်ႉၼၼ်  ႁႂ်ႈမေႃဢွၼ်ၵၼ် ၼပ်ႉယမ် သၢင်ႇၵၢၼ်းသေၵမ်း။

## ၽိုၼ်ဢိင်
* ဢုပရိပꧣ်ꧣႃသ ꩪႃတုဝိၽင်ၷသုတ်ႈ
* မိလိၼ်ၻ ပၺ်ႁႃ
* သုတ်တၼိပႃတမုၼိသုတ်ႈ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃႇ
* ꩪမ်ႇမပၻ ဢꩦ်ꩧၵထႃႇ
* ထေႇရႃႇပႃႇတၢၼ်ႇ