open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇလေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇလေႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇလေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190164 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 967 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1083 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2050 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈယေႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈယေႇတေႃႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယေႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190188 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1202 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1371 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2573 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉၵူင်း၊ လႅတ်ႉပၢၼ်ႇၵူင်း

**ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉပၢၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190172 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 623 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 755 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1378 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉပၢၼ်ႇလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉပၢၼ်ႇလႃႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉပၢၼ်ႇလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190233 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 8604 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 7897 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 17401 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈဝႃးယူင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈဝႃးယူင်ႇၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႃးယူင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190173 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1614 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1616 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3230 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190190 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 507 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 623 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1130 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈတႄးဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈတႄးဢိၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190209 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 927 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1195 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2122 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈႁိၼ်းတႃႇၽူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈႁိၼ်းတႃႇၽူဝ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁိၼ်းတႃႇၽူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190197 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1610 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1805 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3410 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈႁိၼ်းတႃႇမ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈႁိၼ်းတႃႇမ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁိၼ်းတႃႇမ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190202 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1316 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1580 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2896 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဢႄႇဝရိလ်ႇ လႃးဝိၼ်း

**ဢႄႇဝရိလ်ႇ ရႃႇမူဝ်ႇၼႃႇ လႃးဝိၼ်း** () ႁိုဝ် ဢေႇဝရိလ်ႇ လႃးဝိၼ်း (;ˈævrɨl ləˈviːn; ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈ 27 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ၊ ပီ1984)ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ လႄႈ ၾရင်ႇသဵတ်ႈ။ မၼ်းၼၢင်းၵိူတ်ႇတီႈ ပဵလ်းဝိလ်း၊ ဢွၼ်ႇထႃႇရီႇဢူဝ်ႇသေ မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းၼႃႇပႃႇၼီႇ။ မိူဝ်ႈမၼ်းၼၢင်းဢႃႇယုလႆႈ 15 ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸွမ်း သျႃႇၼီႇယႃႇ ထႂဵၼ်း (Shania Twain)။ မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 16 ၼၼ်ႉ လႆႈႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၽဵင်းၵႂၢမ်းသွင်ဢႅလ်ႇပမ်ႇၸွမ်း မုၵ်ႉၸုမ်းဢရိတ်ႉသတႃႇရီႇၶွတ်ႉ (Arista Record) ဢၼ်ၵိုင်ႇငိုၼ်းမွၵ်ႈ 2 လၢၼ်ႉၻေႃႇလႃႇ ဢမေႇရိၵၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 17ၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်း တႄႇဢွၵ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢႅလ်ႇပမ်ႇ "လႅတ်ႉၵူဝ်း" (Let Go) သေ လႆႈလိုဝ်းလင်မႃး ၼႂ်းၸိုဝ်ႈသဵင် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၼႅဝ်းပွပ်ႉၽင်ႉၵ် (Pop Punk)။ ၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်မႃးၵူၼ်းတွႆႇတိုင်ႈၵႂၢမ်း *ၼႅဝ်းသၵႅတ်ႉၽင်ႉၵ်* လႄႈ ၶိုၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈပဵၼ် *"ၸဝ်ႈယိင်းပွပ်ႉၽင်ႉၵ်"*။ တင်ႈတႄႇပိုတ်ႇတူဝ် ၶဝ်ႈသူႇ တူင်ႇဝူင်းပၢႆးမွၼ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းမၼ်းၼၢင်း ၶၢႆလႆႈထိုင် 30 လၢၼ်ႉဢႅလ်ႇပမ်ႇ လႄႈ 50 လၢၼ်ႉသိင်ႇၵိူလ်ႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ။

## ဢိင်ဢၢင်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵပၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵပၢႆႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵပၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190147 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵပၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 988 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1017 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2005 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢမ်ႇပႄႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵၢမ်ႇပႄႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢမ်ႇပႄႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190075 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢမ်ႇပႄႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 623 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 731 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1354 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်းတပႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်းတပႅတ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်းတပႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190080 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်းတပႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1291 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1417 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2708 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈသမ်ႇမၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈသမ်ႇမၼ်ႇတႃႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190078 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 916 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1096 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2012 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190115 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 181 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 195 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 376 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸီးၽျူႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၸီးၽျူႇပိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190012 ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈပလဵၵ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈပလဵၵ်ႉၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190015 ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ၸၢၼ်း)** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ၸၢၼ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190011 ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ႁွင်ႇ)** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189908 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉၸယိတ်ႉၵူင်း (ႁွင်ႇ)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4506 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 4754 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 9260 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189957 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 454 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 494 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 948 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျႃး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190048 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 419 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 477 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 896 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈဢူင်းလုတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈဢူင်းလုတ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190044 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 526 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 490 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1016 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵူၺ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵူၺ်ႉတေႃး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူၺ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189965 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူၺ်ႉတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1152 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1206 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2358 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတၢၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵူင်းတၢၼ်းၵျီး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတၢၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190127 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းတၢၼ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 995 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1294 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2244 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189899 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 968 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1133 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2101 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၶျွင်းပွၵ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190132 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းပွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 210 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 228 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 438 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵူၺ်းပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၵူၺ်းပိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူၺ်းပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189934 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူၺ်းပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 334 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 384 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 718 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈငႄႇတူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈငႄႇတူဝ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငႄႇတူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190086 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇငႄႇတူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1933 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2270 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4203 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸၵျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၸၵျိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸၵျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189916 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸၵျိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3509 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 3619 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7128 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸၵႃးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၸၵႃးပိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸၵႃးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189935 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸၵႃးပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2748 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2939 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5687 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸႅတ်ႉထဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၸႅတ်ႉထဵၵ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸႅတ်ႉထဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190070 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸႅတ်ႉထဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 687 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 784 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1471 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸေးႁွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ

**ဝၢၼ်ႈၸေးႁွင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189941 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4287 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 4420 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 8707 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ

**ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း [[မႁႃႇသရေႇၸီႇတူႇ]] မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ** ၼႆႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ ႁင်း တပ်ႉမတေႃႇယူႇ။ မၼ်းလႆႈႁပ်ႉဢဝ် တႃၶုၼ်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2011 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NDSC) ဢၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း မၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ႁင်း ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼိူဝ် လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းၶိူဝ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းမၢးသေ မၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈတပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်သိမ်းဢဝ် ဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ 

## ပိုၼ်းတူဝ်တီႈၵႅပ်ႈ
ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ (ကြည်း 14232) ၼႆႉ ၵိူတ်ႇတီႈ ဝဵင်းထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ မိူဝ်ႈပီ 1955 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႉ ဢူးတွင်းလႅင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇ တီႈထႃႇၼဢွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လႆႈဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉသိပ်းတီႈ ဢ.ထ.ၵ(1)လႃႉတႃႇ (Central) ယဝ်ႉ။  ပီ 1973-74 ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ပၢႆးပၵ်းပိူင် တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ သေ ထိုင် ပီ 1074 ၼၼ်ႉ လႆႈၶႂၢင်ႉၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်ၼေႃႇၶုၼ်သိုၵ်း ၸုပ်ႈ (19) တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပၢၼ်ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ယၢမ်ႈလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မႃးတီႈ တပ်ႉပႆလိၼ် မၢႆ (86) တီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။ လႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၵွၼ်းတပ်ႉ ဢၼ်မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ ၼမၶ (တပ်ႉၵွင်ပႆဝႆး မၢႆ (369))၊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းထၢၼ်ႈၼိုင်ႈ တီႈ တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆႇဝႆး မၢႆ (33) လႄႈ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပႆႇဝႆ မၢႆ (44)၊ ၽူႈၵွၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းတူၵ်း လႄႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းၼႃႈလိၼ်သၢမ်ၸဵင်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပႃးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၵွၼ်းၸုမ်းၵၢၼ်သိုၵ်း မၢႆ (2)ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ပီ 2010 ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်မႃး ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ တႄႇဢဝ် (30-3-2011) ၼၼ်ႉသေ လႆႈဢဝ်တင်း တႃၶုၼ် ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းသေၵေႃႈ လႆႈတႄႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ မႃးယူႇယဝ်ႉ။

## လွင်ႈထတ်းသၢင်ႈ
ၶွင်ႇၸီႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်တင်ႈၸႂ်ဝႆႉ ယိူင်းမၢႆၸူး ၵူၼ်းမိူင်း တီႈ မိူင်းတႆး လႄႈ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ လႆႈၵၼ်ႉလူလၢႆ ၼၢင်းယိင်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ၊ လႆႈဝႆႉယိူင်းမၢႆၸူး ၵူၼ်းမိူင်ႈသေ ပိုတ်းယိုဝ်း လႄႈ လႆႈဢဝ်ၽႆးၸုတ်ႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း၊ လွင်ႈၽိတ်းၾိင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းယဝ်ႉ။

## ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူဝ်းႁၢပ်ႇမႃး

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း
ၶိူဝ်းသႅၼ်

**ၶိူဝ်းသႅၼ်** (ၵိူတ်ႇဝၼ်းထီႉ 19 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ၊ 1954) ၼႆႉပဵၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးပိုၼ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ၽူႈတၢၼ်ႈၶႆ လႄႈ ပဵၼ်မေႃသွၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵေႃႉဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း လိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၽိင်ႈငႄႈတႆး။ ပပ်ႉပိုၼ်း "**ပိုၼ်ႉၶိူဝ်းတႆး လႄႈ ပိုၼ်းမိူင်းတႆး**"၊ ပပ်ႉၸိူင်းယၢဝ်းပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ "**ယၢၼ်**" လႄႈ ပပ်ႉပိုၼ်း "**ဝတ်ႉၵူႇမူၸွႆႈ**" ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၽီမိုဝ်းၶိုၵ်ႉလူင် ဢၼ်မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိူဝ်းသႅၼ် တႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် တီႈၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ၸိူဝ်းပဵၼ်- ၶမ်းၸင်ႈ၊ ငဝ်းၸႅင်ႈ၊ သႅပ်ႉ (မိူင်းယၢႆး)၊ မွၼ်း (မႂ်ႇလူင်)၊ ၶိူဝ်းသႅၼ် လႄႈ မီးထႅင်ႈတၢင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။

## သိူၵ်ႈပိုၼ်း

### မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း
မႄႈၶူး **ၶိူဝ်းသႅၼ်** ၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ၊ ပီၶရိတ်ႉ 1954 (ပီတႆး 2048 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ 3 ၶမ်၊ႈ၊ ဝၼ်းသဝ်) တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၸိုဝ်ႈတေႉၶဝ်ပဵၼ် **ၼၢင်းယွတ်ႈၼူႉ**၊ **ၼၢင်းဢွၼ်ႇ**၊ **သႅပ်ႉ** ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃႈမႄႈၶဝ်ပဵၼ် **လုင်းၵျွင်းလူႇ** (မိူင်းယၢႆး) ပဵၼ်ၶိူဝ်းၶိင်းႁဵင် လႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉ လႄႈ **ဢွၵ်ႇလွႆၸၼ်** ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ပူႇမူင် တႃႈၵႃး၊ မိူင်းလိူၼ်း။ ၶဝ်မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉသၢမ်ၵေႃႉ - ပီႈဢၢႆႈ ၸၢႆးၶမ်းၸိုၼ်ႈ ယူႇတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (သဵင်ႈၵၢမ်ႇယဝ်ႉ) လႄႈ ပီႈၼၢင်း ၼၢင်းမွၼ်းၸိင်ႇ ယူႇတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ 

ၶဝ်ၵူပ်ႉၵူႈပဵၼ်ႁိူၼ်းၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈၵဵင်သိူင်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၼွင် ၵေႃႉထူၼ်ႈ 5 မိူဝ်ႈပီ 1980 သေ မီးလုၵ်ႈလၢင်းႁူမ်ႈၵၼ် 3 ၵေႃႉ - (1) ၸၢႆးယိုၼ်ႈလႅင်း၊ (2) ၸၢႆးႁိူဝ်ႈလႅင်း လႄႈ (3) ၼၢင်းၽူၺ်းလႅင်း (လုၵ်ႉၵဵပ်း၊ လဵင်ႉမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယုလႆႈ 2 ဝၼ်း)။

## ပပ်ႉလိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး

### လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိူဝ်းသႅၼ် တႅမ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉ

# ပိုၼ်ႉၶိူဝ်းတႆး လႄႈ ပိုၼ်းမိူင်းတႆး
# ၸဵတ်းသွင်ဝၼ်းၼိုင်ႈ
# ယၢၼ် (ၸိူင်းယၢဝ်း)
# ဝတ်ႉၵူႇမူၸွႆႈ
# ပီလိူၼ်ဝၼ်းတႆး ပီမႂ်ႇတႆး
# ပိုၼ်း ၸၼ်ႉသၢၼ်
# ပိုၼ်း ၸၼ်ႉသီႇ
# ပိုၼ်းမိူင်းတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်
# လၢႆးၺၢၼ်ႇဝၢင်းၽႅၼ် (Sun Tzu)
# ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်
# ပပ်ႉၵၢၼ်လုမ်း
# ၾိင်ႈပဵၼ် ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ
# ၾိင်ႈပဵၼ် ၸၼ်ႉသွင်
# ၾိင်ႈပဵၼ် ၸၼ်ႉသၢမ်
# ပထဝီႇ ၸၼ်ႉသွင်
# ပထဝီႇ ၸၼ်ႉသၢမ်
# ပထဝီႇ ၸၼ်ႉသီႇ
# ပၢႆးၼပ်ႉ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ
# ပၢႆးၼပ်ႉ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ
# ပၢႆးၼပ်ႉ ၸၼ်ႉသွင်
# ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းငၢၼ်
# ပပ်ႉသပ်းၸႅင်ႈ (Picture Dictionary)
# English Primary (ပပ်ႉတင်ႈႁဵၼ်း လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ)
# ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး ၸၼ်ႉႁူၵ်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
ၸူဝ်းဝိၼ်း (ၵႅမ်ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း)

ၵႅမ်ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း**ၸူဝ်းဝိၼ်း** ၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵႅမ်ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း(ၵွင်း) ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်လူင်းႁူင်းႁဵၼ်း ပၢင်သွၼ်ၶုၼ်သိုၵ်း ၸုပ်ႈ (22) တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မႃး ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၽၢႆႇတိုၵ်းတေႃး ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းတပ်ႉပထူး၊ ၽူႈၵွၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၽူႈၵွၼ်းၸုမ်း ၵုမ်းၵၢၼ်သိုၵ်း မၢႆ (6) ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တႄႇဢဝ် ပီ 2011 မၢတ်ႉၶျ် 31 ဝၼ်းမႃး လႆႈတႄႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် {ၵႅမ်ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း / ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း (ၵွင်း)} ယဝ်ႉ။

ထုၵ်ႇပၼ်ပုၼ်ၽွင်း ပဵၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ တီႈ ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢၼ်လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ
* DSA ၸုပ်ႈ (22) (ၵုင်း - 16489)

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉမီးဢႃႇယု
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း
မျႃႉထုၼ်းဢူး

ၵျီး 18133 ၸွမ်သိုၵ်းလူင်**မျႃႉထုၼ်းဢူး** ၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽွင်းလူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈ တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တပ်ႉမတေႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တီႈ လွင်ႈ တပ်ႉမတေႃႇ သိမ်းဢဝ် ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇလႆႈ ပၼ်ၵၢၼ် ပဵၼ် ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈယဝ်ႉ။

## ပၢၼ်ပွတ်းၸဝ်ႉ လႄႈ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ
လႆႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1961 လိူၼ်မေႇ 5 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ဢၼ်လူင်းပၢင်သွၼ်ၼေႃႇၶိုၼ်သိုၵ်း ၸုပ်ႈ (25) တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း မိူဝ်ႈပီ 1990 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ႁၢပ်ႇၵၢၼ်
ဝၢႆးသေ ယႃႉပႅတ်ႈ လုမ်းၽူႈၵွၼ်းၵၢၼ်ၸွပ်ႇတပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ ၸုမ်းၵၢၼ်ၸွပ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယဝ်ႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉၶိုၼ်းတႄႇတင်ႈ လုမ်းၽူႈၵွၼ်း ၽၢႆႇႁူမ်ႈလူမ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း ၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း (ထၢၼ်ႈၼိုင်ႈ) တီႈ လုမ်းၽူႈၵွၼ်း ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉပႆဝႆး မၢႆ (101)၊ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းၵၢင်ၽၢႆဢွၵ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း (ၵွင်း) တီႈ လုမ်းၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း (ၵွင်း)သေ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၸုမ်းၽႅၼ်သိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ (5)၊ ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃး ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းထုၵ်ႇလႆႈပၼ်ပၼ်ၽွၼ်း ပဵၼ် ၽွင်းလူင် တႃႇ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်းၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈယဝ်ႉ။

## ၸၢတ်ႈပၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်
ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မျႃႉထုၼ်းဢူးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးၼႃႈႁိူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း
မွင်ႇမွင်ႇၵျေႃႇ

**ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မွင်ႇမွင်ႇၵျေႃႇ** ၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ႁင်း တပ်ႉမတေႃႇ (ၵၢင်ႁၢဝ်) မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း (ၵၢင်ႁၢဝ်) ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၶိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉ လိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းၸွမ်ပွင်ၵၢင်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2018 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ၼၼ်ႉဝႃႈ လႆႈဢဝ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မွင်ႇမွင်ႇၵျေႃႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း (ၵၢင်ႁၢဝ်) ၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မွင်ႇမွင်ႇၵျေႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း လႆဢဝ်တႃၶုၼ် ၸွမ်ႁၢၼ်သေ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း (ၵၢင်ႁၢဝ်)မႃးယဝ်ႉ။ ပေႃႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မွင်ႇမွင်ႇၵျေႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်သူႇရ ၵျေႃႇထိၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈဢဝ်ပုၼ်ၽွင်း ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ မိူဝ်ႈပၢၼ် မျၢၼ်မႃႉသူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉလၢၼ်းၸိၼ်ႇပႃႇတီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉမီးဢႃႇယု
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း
တိၼ်ႇဢွင်ႇၸၢၼ်း

ၸွမ်သိုၵ်းလူင် **တိၼ်ႇဢွင်ႇၸၢၼ်း** ၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ႁင်း တပ်ႉမတေႃႇ (ၼမ်ႉ) မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။

## ပုၼ်ႈၽွၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ
ဝၢႆးသေ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် သူႇရတႅတ်ႉသူၺ်ႇ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း (ၼမ်ႉ) လႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉသေ လႆႈယုၵ်ႉတႃၶုၼ် ၸွမ်သိုၵ်းတိၼ်ႇဢွင်ႇၸၢၼ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း(ၼမ်ႉ) ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း (ၼမ်ႉ)ယဝ်ႉ။

## ၽူႈၶဝ်ႈၶွင်ႇၸီႇဝၢၼ်ႈမိူင်း
မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ တပ်ႉမတေႃႇ လႆႈ သိမ်းဢဝ် ဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉသေ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လႆႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈ ၶွင်ႇၸီႇယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉမီးဢႃႇယု
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း
ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်

**ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်** (၊ , တူဝ်ယေႃႈ **CRPH**) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းသၢင်ႈမၢႆမီႈပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း ဢၼ်တၢင်တူဝ် တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် လိူၵ်ႈတၢင်ႇမိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2020 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵေႃႇမတီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉၸိူဝ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 17 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

တီႈပၢင်ၵုမ်ၸုမ်း(Zoom) တႅၼ်းၽွင်း 300 ပၢႆ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2020 ၼၼ်ႉ ဢဝ်တင်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း 15 ၵေႃႉသေ လႆႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ CRPH လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လွင်ႈတပ်ႉမတေႃႇ ယႃႉပႅတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လိူၵ်ႈတၢင်ႇမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်း ၵၼ် (6) ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽိတ်းၽိင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းၽိင်ႈၼႆသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၶႂၢင်ႇတြႃး ဝႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်လႆႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ဝႆႉဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ်ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ် ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆ ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လႆႈဢဝ် မၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသိုပ်ႇဢႃႇယုထႅင်ႈ 5 ပီ တေႃႇထိုင် ပီ 2026 ဢေႇပရႄႇ 1 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ယိပ်းၵမ်ႁုၵ်းႁၢႆႉၼိူဝ် လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယႃႇပေႁႂ်ႈယိပ်းၵမ်ႁုၵ်းႁၢႆႉၼႆသေ ၶဝ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် သၢၼ်ၶတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် တႅၼ်းၽွင်းသွင်ၵေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ပႃႇတီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တဢၢင်း(ပလွင်ႈ) လႄႈ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၵရႅၵ်ႉတိတ်ႉၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ထႅမ်သႂ်ႇတီႈၼႂ်း ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃႇမတီႇယူႇယဝ်ႉ။

## ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း

## ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸူဝ်ၵႅပ်ႉ
မိူဝ်ႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢႆႇ မၢႆ (11/2021) သေ လႆႈယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်ၵၢၼ် ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်တႅၼ်းတၢင် ၽွင်းလူင် ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

## တႃႇလူထႅင်ႈ တၢင်ႇဢၼ်
* လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတပ်ႉမတေႃႇ (2021)
* လွင်ႈထုၵ်ႇသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021

## ၽိုၼ်ဢိင်

## ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
*
* ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈဝႃႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
*ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်]
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတပ်ႉမတေႃႇ (2021)

**လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတပ်ႉမတေႃႇ** ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃး ဝၢႆးသေ ပုတ်ႈဢဝ်ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## သၢႆပိုၼ်း
ပီ 2021 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈပဵၼ် လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပွတ်းၼႂ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် မျၢၼ်ႇမႃႉတပ်ႉမတေႃႇၼၼ်ႉ လႆႈတိၺွပ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇ  ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၼႆႉ ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢႆငၢႆၶိုၵ်ႉၶၵ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းသေ လႆႈဢဝ် ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇသၢင်ႈမၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်း၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၢပ်ႈပၼ် ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်း ပွတ်းၶမ်ႈသေ လႆႈၸႄႇ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈ ၶုၼ်ၽွင်းလူင်မႃးယူႇယဝ်ႉ။

## ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
မိူင်းမမၢဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ

**မိူင်းမၢဝ်း** (勐卯村) - ဝၢၼ်ႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းမိူင်းၶႄႇ.
မိူင်းမၢဝ်း၊ ဝဵင်း

**မိူင်းမၢဝ်း** (瑞丽市) - ဝဵင်းၼႂ်း မိူင်းၶႄႇ.

 

## ၽိုၼ်ဢိင်
ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း

မိူဝ်ႈပီ 2021 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းဝႃႈ တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တီႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် မီးလွင်ႈဢမ်ႇသိုဝ်ႈယူဝ်းၼႆသေ လႆႈတိၶင် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸႄႈမိူင်း ၸႄႈတိူင်း၊ တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇ လႄႈ ၽူႈၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိၺွပ်းပႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တႄႉဢဝ် ပွတ်းၼႂ်ၸဝ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် လၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ ၾူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၶၢတ်ႇၵႂႃႇသေ ထိုင် ၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 8 မူင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵွင်ႉသၢၼ် ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶၢတ်ႇၵႂႃသေ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ လႆႈၶၢတ်ႇၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းယဝ်ႉ။ ၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်း ၼႂ်ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လုၵ်ႉတီႈ ၶွင်ႉငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် မျႃႉဝတီႇ ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇပိူင်ႇ ၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ  လုၵ်ႉတီႈ ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢႆငၢႆၶိုၵ်ႉၶၵ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း တၢင်းႁိုင် ၼိုင်ႈပီ သေ ဢဝ် ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၵၢၼ်သၢင်ႈမၢႆမိၵ်ႈၾိင်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်တတ်းသိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၢပ်ႈပၼ် ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။။

ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဢဝ်တင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း၊ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၶွင်ႇၸီႇၼၼ်ႉ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် သိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈယဝ်ႉ။

## သုၼ်ႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈ
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းႁူမ်ႈၵၼ် ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပႃး ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈ ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ 3 ပိူင် ႁင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မီးၼႂ်း မိုဝ်းမၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

## သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ပဝ်ႈ

## ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ

**ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း**ၼႆႉ ပဵၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇၸီႇသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ 2021 ယဝ်ႉ။
### သဵၼ်ႈမၢႆ

## တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း
*ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
*ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်း
*ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
လုမ်းၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ

တပ်ႉမတေႃႇ ၼႆႉ မီးၽၢႆႇတႂ်ႈမိုဝ်း **လုမ်းၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ** သေ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈၼႆႉ လႆႈႁဵတ်း လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇတပ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

ၸွမ်းလူၺ်ႈမၢႆမီႈလၵ်းမိူင်း လၵ်းမိူင်း 2008သေ တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈမီးလွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈသေတႃႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ပိူင်ၵၢၼ်သေ လႆႈႁပ်ႉဢဝ် လွင်ႈၸီႉသင်ႇ ၶွင်ႇၸီႇ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်မီး ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း 11 ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇ တပ်ႉမတေႃႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ သေၼႃႇပတိသိုၵ်းၼႆၵေႃႈ ႁွင်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
မိူင်းမၢဝ်း

* မိူင်းမၢဝ်း၊ ဝဵင်း ‎
* မိူင်းမၢဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
* မိူင်းမၢဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
* မိူင်းမၢဝ်းလူင်
ႁၢႆးဝူဝ်း၊ ဝဵင်း

**ဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း**  (), (), () ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီး ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီး ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တီႈထုင်ႉ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈ မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိူင်ယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢႃႇလူး၊ ၽၵ်းမီႇႁေႃ၊ မုင်ႇလႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸၢဝ်းထၼုၶဝ်ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်သေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇ။

## သၢႆငၢႆၽႃႉၽူၼ်




## ပိုၼ်း
ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈထၼု ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ထိုင် ပီ 1920 ၼၼ်ႉလႆႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၵိုတ်းယင်ႉလိုဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းသၢႆရူတ်ႉလဵၼ်ႉ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း - ယွင်ႇႁူၺ်ႈ ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ၶဝ်သေ လႆႈထုၵ်ႇ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ဢဝ် မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ထၢင်ႇပႅပ်ႉမၢၵ်ႇသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်တူၺ်း တိူဝ်းႁၼ်ၸႅင်ႈလီယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2016 သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ (20) ဝၼ်း၊ လုၵ်ႉတီႈ သၽႃးမိူင်းတႆး လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢဝ် ၸၼ်ႉ ႁၢႆးဝူဝ်း လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ပထဝီႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
သဵၼ်ႈမၢႆ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ

ပဵၼ် သဵၼ်ႈမၢႆ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ။

## တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း

## ၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇ တႃႇသိုပ်ႇလူ
* တပ်ႉမတေႃႇ (ၵၢင်ႁၢဝ်)
* ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
* သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၸိူဝ်းပၵ်းသဝ်း တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
လၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ

**ဝၢၼ်ႈလၢၼ်း** ( ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးတီႈ ၽၢႆႇၼိူဝ် ဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇ လႄႈ ဝဵင်းၶျွၵ်ႉ၊ မီးတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ဝၢၼ်ႈလၢၼ်းယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

## ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
* "Lanywa Map — Satellite Images of Lanywa" Maplandia World Gazetteer

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပူႇတႂ်း

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပူႇတႂ်း** ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပူႇတႂ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းၸိူဝ်းမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၢၼ်ႈမေႃႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၢၼ်ႈမေႃႇ** ၼႆႉ မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်း
မိူဝ်ႈပီ 1942 ၼၼ်ႉ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် လႆႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး တႃႇပၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လႆႈထုၵ်ႇ တပ်ႉၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ၵမ်းၵမ်းမႃးတိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈၶိုၼ်းမႄးၵုမ်း မိူဝ်ႈပီ 1891 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းယဝ်ႉ ထုၵ်ႇလႆႈဢဝ်ၸႂ်ႉ ပဵၼ်တပ်ႉၵမ်ႉထႅမ်ၼႂ်းၵႄႈ ၶွင် တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇသဵင်ႈ ပီ 1945 ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်းသုင်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 370 ထတ်း (113 မီႇတႃႇ) ယဝ်ႉ။ တၢင်းလဵၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ယၢဝ်း 5500 ထတ်းသေ ပဵၼ် တၢင်းလဵၼ်ႈသိူဝ်ႇယၢင်ယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းၸိူဝ်းမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

## ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
* 

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶၢင်
International Standard Book Number

**မၢႆပပ်ႉ လၵ်းၸဵင်ပိူင်ယၢင်ႇ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း** (**ISBN**) ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ Gordon Foster တီႈ ၶေႃးလဵၵ်ႉထရီႇၼတီႇ၊ ဝဵင်းတပ်ႉပလိၼ်ႇ၊ မိူင်းဢၢႆႇယႃႇလႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉၶူင်သၢင်ႈမႃးသေ ပဵၼ်ပိူင်မၢႆ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ပပ်ႉ ဢၼ်ဢိင်ဝႆႉတီႈၼိူဝ် တူဝ်ၼပ်ႉ 9 တူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1965 တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၶၢႆပပ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းၵဵပ်းသိမ်းပပ်ႉ ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ပေႃးတေႁပ်ႉၸႂ်ႉ ISBN ၼၼ်ႉ David Whitaker ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵေႃႉႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးပၼ်ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိၵ်ႈလၢႆး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႄႈၼႃး

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႄႈၼႃး** () ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ .

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်

တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၸႄႈၼႃးၼႆႉ လႆႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၽွင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢွင်ႇပႄႉမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1942 လိူၼ်မေႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ် တီႈပၵ်းတပ်ႉၵၢင်ၶၢဝ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ်မႃး တပ်ႉၵႄႈၵၢင် တႃႇတေႃႉသူင်ႇလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၸူး ဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶၢင်
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် လွႆၶေႃ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် လွႆၶေႃ**ၼႆႉ မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

*

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၽႃပွၼ်

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၽႃပွၼ်** ၼႆႉ မီးတီႈ ဝဵင်းၽႃပွၼ်၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းယၢင်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် သူႇရ်ပုၼ်ႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် သူႇရ်ပုၼ်ႇ**  ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်ႁိူဝ်းမိၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းသေ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထူၼ်ႈ 69 တႃႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း ဝဵင်းၾလမ်း ယၢၼ်ၵႆႇ 13 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ  ယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2013 သေ ဢဝ်တင်း ပတ်ႉၵျႅတ်ႉ ငိုၼ်း 37 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇၵျၢပ်ႈ (ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 26 လၢၼ်ႉ) သေ လႆႈတႄႇႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 2015 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢဝ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈ မၼ်း မီး  လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မၼ်းမီး   သေ ၸိူဝ်းပဵၼ် မဵဝ်းႁိူဝ်းမိၼ် ATR-72 ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈလူင်းလႆႈယူႇ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မေႃႇလမႅင်ႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မေႃႇလမႅင်ႇ** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းႁွတ်ႈၽႅဝ်

## ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
* Mawlamyine Airport 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ယေး

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ယေး** ၼႆႉ ပဵၼ် ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းယေး၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵၢတ်ႇလိုဝ်း

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵၢတ်ႇလိုဝ်း** ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၺွင်ႇဢူး

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၺွင်ႇဢူး** (English : Nyaung U Airport) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး-ပူးၵမ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ႁူးၶဝ်ႈ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ပိူင်လူင် တွၼ်ႈတႃႇ ၶဝ်ႈၸူး ဝဵင်းပူးၵမ်ႇ လႄႈ ထုင်ႉႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်ဝႃႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပူးၵမ်ႇ-ၺွင်ႇဢူး ၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိၵ်ႈၶေႃႈပူင် လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2019 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ လႆႈၶႂၢင်းပၼ် တႃႇႁႂ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း လူင်းၼႆလႄႈ လႆႈမၵ်းမၢႆပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇသေ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၺွင်ႇဢူးၼႆႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်မႃး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ထူၼ်ႈသီႇ ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်းသုင်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 312 ထတ်းယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လဵၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် မဵဝ်း တၢင်းသိူဝ်ယၢင်သေ တၢင်းယၢဝ်းမီး 8500 ထတ်း (2591 မီႇတႃႇ) ယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ လွင်ႈမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပွၵ်ႉ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပွၵ်ႉ** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၵူၺ်း

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၵူၺ်း** ၼႆႉ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းမၵူၺ်း၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ်
*သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ (ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ)

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶမ်းတီႈ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶမ်းတီႈ** ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶမ်းတီႈ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈသုင်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 6000 ထတ်း (1829 မီႇတႃႇ) ယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လဵၼ်ႈ မီးဝႆႉ (1) ဢၼ်သေ တၢင်းယၢဝ်းမီး 4199 ထတ်း (1280 မီႇတႃႇ) သေ လႆႈၶႂၢၵ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2005 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်မႂ်ႇ ၵျွၵ်ႉထု

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်မႂ်ႇ ၵျွၵ်ႉထု** ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉထု၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ၵဝ်ႇ ၼႆႉ မီးတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉထုယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵေႃႉတွင်း

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵေႃႉတွင်း** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီး ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႉတွင်း၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယူင်ႉသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႇဢွၼ်ႇ။ တၢင်းလဵၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ယၢဝ်း 1800 မီႇတႃႇ လႄႈ ၵႂၢင်ႈ 50 မီႇတႃႇယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းမိၼ်ၸူး

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထဝႄႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထဝႄႇ** ၼႆႉ မီးတီႈ ဝဵင်းထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းတႂ်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးတီႈ ၼိူဝ်တၢင်းသုင်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 84 ထတ်း (26 မီႇတႃႇ) ယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မဵဝ်းၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ သေ တၢင်းယၢဝ်းမီး 2135 မီႇတႃႇ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 30 မီႇတႃႇယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်း
သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ ဢၼ်ငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းၼႆႉ မီး (4500 x 50) သေ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းၸႂ်ႉ ဢၼ်လႆႈတႄႇၸႂ်ႉမႃး မိူဝ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1987 မႃး လႆႈမႄးၶႂၢင်ႈ တၢင်းလဵၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ် (4500 x 50) ပဵၼ် (5100 x 50) ယဝ်ႉ။ ပီ 1995-1996 ၼၼ်ႉ လႆႈမႄးၶႂၢၵ်ႈ ထိုင် (4500 x 75) ယဝ်ႉ။

တႄႇဢဝ် ပီ 2004 သေ လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇသိုၵ်းသေ လႆႈၶႂၢၵ်ႈ (5100 x 50) ၼႆႉ ပဵၼ် (12000 X 100) ထတ်း၊ တၢင်းၶဝ်ႈ (220 x 100) ထတ်း လႄႈ ဢွင်ႈတီႈ ႁိူဝ်းမိၼ်ၵိုတ်း (600 x 300) ထတ်း၊ တၢင်းၼႃၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ (26) ၼိဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇႁဵတ်းမႃးသေ ၵၢၼ်ငၢၼ်း လႆႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2008-2009 လႄႈ လႆႈတႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ထိုင်

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁၢင်းသႃႇဝတီႇ

တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁၢင်းသႃႇဝတီႇ (Hanthawaddy International Airport) ၼႆႉ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ တီႈႁိမ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ တီႈ ယၢၼ်ၵႆႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းလူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ မွၵ်ႈ 50 လၵ်း (မွၵ်ႈ 80 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ်ၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 2001 ၼၼ်ႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ်ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ ၼိူဝ် 41832.42 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ လွၵ်းသီႇၼႃႈၽဵင်ႇယဝ်ႉ။

ပီ 2012 ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇႁႂ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆသေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျႂိၼ်း တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢိၼ်ၶျုၼ်ႇ၊ မိူင်းၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်သေ တေသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်း တေႃႇလႃႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 1100 လၢၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တေလႆႈ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်သေ တေလႆႈပႃး လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တႃႇ (50) ပီယဝ်ႉ။ လႆႈယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတႄႇပၼ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ၼႂ်း ပီ 2018 သေ ႞ ပီ ၼႆႉ တေၸၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁူမ်ႈ မွၵ်ႈ 12 လၢၼ်ႉ ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉ လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းသေ လႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်တင်း ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်း တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢိၼ်ၶျုၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ ပီ 2014 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းႁွင်ႉ ထႅၼ်ႇတႃႇဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။

ထႅၼ်ႇတႃႇဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉၶမ်ႇပၼီႇ သိၵ်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ-ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2014 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 29 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၶမ်ႇပၼီႇႁူမ်ႈႁွမ်း သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ-ၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ယူင်ၼၼ်ႁူဝ်းတိင်း သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ၊ ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇလႄႈ ၽူႈၸတ်းၵၢတ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶျၼ်ႇၵီႇ ဢၼ်ပဵၼ် တႂ်ႈမိုဝ်း ၸုမ်းၶျၼ်ႇၵီႇ၊ ၶဝ်ႈပႃး ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်ႈ ၵျေႇဢီးၸီႇ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆသေ တေသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်း တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 1450 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈတိုၼ်းလၢင်း ႁူမ်ႈသဵင်ႈၼၼ်ႉ တႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 49 ၼႆႉ တေလုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်သေ ငိုၼ်းဢၼ်တေၵူႈတၢင်ႇၸိူဝ်းၸမ်ႉ တေႃႇလႃႇ 517 လၢၼ်ႉ၊ ၶမ်ႇပၼီႇႁူမ်ႈႁွမ်း ဢၼ်တေသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်းသမ်ႉ တေႃႇလႃႇ 222 လၢၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပျီႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပျီႇ** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႄႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1947 မႃး ၸူးဢၢပ်ႈပၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်သၢႆၵၢၼ်မိၼ်၊ ၶမ်ႇပၼီႇ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ ပီ 1960 ၼၼ်ႉ လႆႈၶႂၢၵ်ႈ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ ထိုင် တၢင်းယၢဝ်း 6000 ထတ်း လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ 140 ထတ်းယဝ်ႉ။ ယူင်ႉသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵေႃႈ လႆႈၶႂၢင်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ 120 ထတ်း ၼႆႉ ထိုင် 220 ထတ်းသေ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2002 မၢတ်ႉၶျ် 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းမိၼ် ဢႅပ်ႉၾ် 28 ပေႃးတေလူင်းလႆႈၼၼ်ႉ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈၼႆႉ သိူဝ်ႇၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၼႃ 4 ၼိဝ်ႉ၊ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၵႂႃႇ 525 x 75 ထတ်းၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2009 လိူၼ်မေႇ 20 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းမိၼ် ပေႃးတေၸၢင်ႈလူင်းၵၢင်ၶမ်ႈၼႆ လႆႈသႂ်ႇ ပိူင်ပိူင်းၼႄသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵၢင်ၶမ် ယဝ်ႉ။ ပီ 2010-2011 ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၽူႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း 90000 ပၢႆယဝ်ႉ။ ၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇပၼ်လႆႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ တႃၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း 150000 ၼႆယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၢၼ်ႇဢွင်ႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၢၼ်ႇဢွင်ႇ**ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းမၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၵုၼ်မၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵျွၵ်ႉၽျူႇ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵျွၵ်ႉၽျူႇ** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ပိူင်လူင် ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇပၼ်ၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇၵျုႁွင်ႇ 19 တီႇၵရီႇ၊ 25 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ 35 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျု 93 တီႇၵရီႇ ၊ 32 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ 05 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် KYP လႄႈ VYKP ယဝ်ႉ။ တၢင်းလဵၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ တၢင်းယၢဝ်း မီး 4600 ထတ်းသေ ပဵၼ် တၢင်းမဵဝ်းသိူဝ်ႇယၢင်ယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ်

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ Air Mandalay လႄႈ Yangon Airways ၶဝ် ယၢမ်ႈလဵၼ်ႈမႃးသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီး သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵဵင်းတုင်

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵဵင်းတုင်** ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းတႆး၊ မျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တႃႈၶီႈလဵၵ်း

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တႃႈၶီႈလဵၵ်း** ၼႆႉ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

## ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
* 

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆး

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆး** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ

## လွင်ႈပဵၼ် ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ
ပီ 1972 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 16 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ၽွင်းလုၵ်ႉတီး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆးသေ မိၼ်ၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးတီႈၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈတၢႆ (28) ၵေႃႉသေ လႆႈလွတ်ႈၽေး (3) ၵေႃႉယဝ်ႉ။
* ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 17 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ဢႄးၵေႇပီႇၸႅတ်ႉ ၼႆႉ လႆႈပလၢတ်ႈ တီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ တီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆးသေ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းလႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇသေၵေႃႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် လႃႈသဵဝ်ႈ

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် လႃႈသဵဝ်** ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ

## လွင်ႈပဵၼ်ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ
* မိူဝ်ႈပီ 1969 လိူၼ်မေႇ 23 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉ လူင်းတီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် လႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် လွင်ႈလူႉတူၵ်းသေ ၵူၼ်း 6 ၵေႃႉ ဢၼ်ပႃးမႃးတီႈၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ် ၼၼ်ႉ လႆႈတၢႆသဵင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း

**တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း** ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ [ဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း][၊ [ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း မၼ်းပၼ် ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ထုင်ႉ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ တီႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၵႆႉမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇဢဝ် ၸႂ်ႉပဵၼ် တီႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ၼႂ်း သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်သေ ဢမ်ႇၵႃး လႆႈပဵၼ်ပႃး တီႈပၵ်းတပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် ၶွင် ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ်ဢဝ် မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶိူင်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵွႆ လႄႈ ၶွၵ်ႇမၢၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် တီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ယူႇယဝ်ႉ။

## ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ 2858 ထတ်း (1176 မီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈၼႆႉ သိူဝ်ႇယၢင်ဝႆႉသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီး 8500 ထတ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵူၺ်းမီး 5500 ထတ်းၵူၺ်းသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁိူဝ်းမိၼ်ၵျႅတ်ႉပေႃႉတေလူင်းလႆႈၼႆသေ လႆႈၶႂၢၵ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။

## သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းၸိူဝ်းၽႅဝ်ႁွတ်ႈ


File:Old Heho Airport.jpg|ယူင်ႉသၢင်ႈၵဝ်ႇ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း
File:Heho Airport entrance, Myanmar.jpg|ပၢႆႉၶဝ်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း
File:Heho Airport aerial view.JPG|လုၵ်ႉတီႈၼိူဝ် ၵၢင်ႁၢဝ်ႇသေ မုင်ႁၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း


## လွင်ႈပဵၼ် ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ
* ပီ 2012 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 25 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ဢႄးပၵၢၼ်ႇ မၢႆၶၢဝ်းတၢင်း 11 ၼႆႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉလူင်း တီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် လွင်ႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း (1)ၵေႃႉ ဢၼ်ပႃးမႃး ၼိူဝ်ႁိူဝ်းမိၼ် လႄႈ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၶိူင်ႈ တီႈၼိူဝ်လိၼ် လႆႈတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
* ပီ 1987 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 21 ဝၼ်း ႁိူဝ်းမိၼ် မဵဝ်း Fokker F-27 Friendship 200 ၶွင် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉယၢၼ်းဢွၵ်ႇ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၽႃႇသႂ်ႇ လွႆသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ် လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တင်း 45 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
* ပီ 1987 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 11 ဝၼ်း ႁိူဝ်းမိၼ် မဵဝ်း Fokker F-27 Friendship 500 ၶွင် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မၢၼ်ႈ ၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇၽႃႇဝႃး လွႆလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မီး တၢင်းသုင် 1500 ထတ်းသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ် လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တင်း 49 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ပိုၼ်းသၢႆၵၢၼ်မိၼ်မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈတၢႆၼမ်သေပိူၼ်ႈ ထူၼ်ႈသွင်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ တႃႇ 36 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 14 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းသဝိတ်ႈၸႃႇလႅၼ်ႇ 7 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ 5 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး 4 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၶဝ်ႈပႃး ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်

**ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်** (, ) ၼႆႉ ပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ် ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈယိုၼ်ႁပ်ႉဝႆႉဝႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဝၢႆးသေ သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ သိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢွၼ်တၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸုမ်းၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇ တိၶင်ဝႆႉလႄႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ၽွၼ်းၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ႈဢၢပ်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ လႄႈ ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈ ၽွင်းလူင်သီႇၵေႃႉ တႃႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵဝ်ႈဢၼ်သေ တႃႇသၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တီႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉသေ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် တွၵ်ႇတႃႇ ၸေႃႇဝူၺ်ႇၸူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃတႃႈၵုင်ႈ (1) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် ဝႃႈ ပဵၼ် ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီး ၽူႈဢၼ်တေသၢင်ႇထုၵ်ႇတႅၼ်းတၢင်ၽွင်းလူင်ၼႆ တေသိုပ်ႇယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မၢတ်ႉၶျ် 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈဢဝ် မၢၼ်းဝိၼ်းၶႅင်ႇတၢၼ်း ဢၼ်လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းၵႃႈ ပီ 2016-18 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ  ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇ တၢင်တူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈသင်၊ တႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပုၼ်ၽွင်းၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈသင် လႆႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

## ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်

## ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်