ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ

**ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ**ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈငႄႈ ရၶႅင်ႇၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉၵွၼ်ႇမႃး ယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႈၵိၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၵိၼ်ယွႆႈ ဢၼ်ၵိၼ်လွင်တွင်ႉ ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်၊ ၵၢင်ဝၼ်း ႁူဝ်ၶမ်ႈ ႁူဝ်ၼႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဵတ်း ပၢင်လူႇပၢင်တၢၼ်းမႃးၵေႃႈ ၵႆႉဢဝ်ၸႃႇၵလဵင်ႉလူၵၼ်ယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇၶဝ်သေ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တၢင်ႇဢၼ် ႁူမ်ႈႁူႉ ႁူမ်ႈမၵ်ႉ သူင်ၵိၼ်သူင်ယမ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇၼႆႉၵေႃႈ ပႃးယူႇဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇၽဵတ်းၽဵတ်းမႆႈမႆႈ၊ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ၊ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၵူဝ်ႈရၶႅင်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၼႂ်းၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇၼႆႉ မၼ်းၵႆႉပႃးမီႇၵီးသင်၊ လၢႆးတူမ်ႈႁုင်မၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆယူႇ။

### မီႇၵီးၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး

*(1) တူဝ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈ
*(2) ငါးရွှေ သို့မဟုတ် ငါးလိပ်ကျောက် သို့မဟုတ် ငါးကြင်း
*(3) ၵိူဝ်
*(4) ၽွင်ဝၢၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵုင်ႈႁႅင်ႈ
*(5) ပႃၼဝ်ႈ
*(6) မၢၵ်ႇၽဵတ်းပွမ်ႈ
*(7) ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႇ (ၽၵ်းလူဝ်)
*(8) မတႄးၵေႃး (ဢမ်ႇသႂ်ႇၵေႃႈ ႁုင်တူမ်ႈလႆႈယူႇ)
*(9) ထူဝ်လိူင်ၶူဝ်ႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) ပႃၵွၼ်ႈၵဵၼ်း-ပႃႈၵွၼ်ႈ
*(10) ၽၵ်းၵီး
*(11) ၽၵ်းမီႁူဝ်လႅင် ဢၼ်သွႆးဝႆႉမၢင်မၢင် (ၽၵ်းမီလႅင်ၶူဝ်ႈ)
*(12) မၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ် (ဢမ်ႇၼၼ်) မၢၵ်ႇၽဵတ်းႁုင် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ
*(13) ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅင်းသူမ်ႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) မၢၵ်ႇဢိူၼ်ႈ

### လၢႆးႁုင်တူမ်ႈ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ

ပေႃးဝႃႈ မီႇၵီႇၸိူဝ်းလၢတ်ႈမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လႆႈဝႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ဢဝ်ပႃ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ သုၵ်ႉၼမ်ႉႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်​လီသေ တူမ်ႈပၼ်တႃႇၼမ်ႉၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃႈၽူတ်ႉလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢဝ် ပႃဢၼ်တူမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ပႅတ်ႈ ၵၢင်ႈလႄႈ ၼင်ႇမၼ်းလီငၢမ်းယဝ်ႉသေ ဢဝ်မိုဝ်းသေ ႁဵတ်းၼိူဝ်ႉပႃၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၵွၼ်ႈလႄႈ။ (ၼိူဝ်ႉပႃႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ ဝႆႉတႃႇတေႁုင်မၢၵ်ႇၽဵတ်းၽွင်ႈလႄႈ)။ ပေႃးယဝ်ႉယဝ်ႈၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ၵူၼ်းၼမ်လႄႈဢေႇသေၵေႃႈ ဢဝ်မေႃႈတင်ႈၼိူဝ်ၽႆးသေ တင်ႈပၼ်ၼမ်ႉ ႁႂ်ႈၽူတ်ႉၽူတ်ႉလႄႈ။ မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈမေႃႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢဝ်တူၼ်ႈ ပတႄးၵေႃး လႄႈ ႁၢၵ်ႈမၼ်း တမ်ဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇသေၵေႃႈ သႂ်ႇသေ တင်ႈလႄႈ။  ၽၢၵ်ႇၽဵတ်းပွမ်ႈၵေႃႈ တမ်ဝႆႉဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇ။ ပေႃးယဝ်ႉ တမ်ၽၵ်းမီႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ တမ်ႁႂ်ႈ ယႃႇပေႃးယွႆႈႁႅင်းသေ ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း မေႃႈၼမ်ႉၽူတ်ႉ၊ သႂ်ႇၵိုၵ်းတင်း မၢၵ်ႇၽဵတ်းပွမ်ႈလႄႈ။  (ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႇ - ၽၵ်းလူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇဢဝ်ပႅတ်ႈ ပိူၵ်ႇမၼ်းသေသႂ်ႇၼႆ ယိုင်ႈၶႅၼ်းတိူဝ်းႁွမ်လီဢေႃႈ)။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သႂ်ႇပၼ်ပႃၼမ်တမ် (တၢင်းၼမ်တၢင်းဢေႇမၼ်းတႄႉ လႆႈၸႂ်ထၢၼ်ႇလႂ်ၵေႃႈ သႂ်ႇထၢၼ်ႇၼၼ်ႉလႆႈယူႇ)။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သႂ်ႇပၼ် ၵိူဝ်၊ ၽွင်ဝၢၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵုင်ႈႁႅင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႇၽႃမၼ်းဝႆႉသေ မွၵ်ႈ သိပ်းႁႃႈမိတ်ႉၼိတ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵွၼ်ႈပႃ ဢၼ်ႁဝ်းႁ​ဵတ်းဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်လႄႈ။ ဝႆႉပၼ် ႁႂ်ႈၼမ်ႉၽၵ်းမၼ်းပေႃးၽူတ်ႉမႃးသေ ပေႃးဝႃႈ ၼမ်ႉဝၢၼ်မၼ်း မႅၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ၼမ်ႉၽၵ်းၶဝ်ႈသဵၼ်ႈသေၵေႃႈ ၵိၼ်ၵိုၵ်းလႆႈ (ၽၵ်းမီႇလႅင် ဢၼ်ထိူဝ်ဝႆႉမၢင်မၢင်) ၽၵ်းၵီး၊ ၽၵ်းမီလႅင်ၶူဝ်ႈ၊ တူဝ်ၶဝ်ႈသႅၼ်ႈ၊ ထူဝ်လိူင်ၶူဝ်ႈၶႅပ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃး၊ ၼမ်ႉသူမ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၵိၼ် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၵူဝ်ႇ ရၶႅင်ႇ ၼႆတႄႉ တေလႆႈႁဵတ်းပၼ် မၢၵ်ႇၽဵတ်းႁုင် (ဢမ်ႇၼၼ်) မၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ် ၼႆယဝ်ႉ။

### ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ ၵူဝ်ႈ
တီႈတူဝ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ် မၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ် (ဢမ်ႇၼၼ်) မၢၵ်ႇၽဵတ်းႁုင်ၼၼ်ႉ သႂ်ႇတၢၼ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ။ ဢဝ်ၵိူဝ်သႂ်ႇ၊ ၽွင်ဝၢၼ်လႄႈ ၼမ်ႉသူမ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်းသႂ်ႇ ထၢၼ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇသေၵေႃႈ တမ်ၵႅဝ်းပၼ်။ ယဝ်ႉၵ​ေႃႈ ၽၵ်းၵီး၊ ၽၵ်းမီႇလႅင် ဢၼ်သွႆးဝႆႉမၢင်မၢင်၊ ၽၵ်းမီႇၶူဝ်ႈ၊ ၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃး၊ ထူဝ်ႇလိူင်ၶူဝ်ႈ ဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵပ်းၵိၼ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။ (ပေႃးၶႂ်ႈၵိၼ် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၵူဝ်ႈ ဢၼ်ပႃးၼမ်ႉႁၢမ်ႉၼမ်တႄႉ ၸႂ်ႉပၼ် မၢၵ်ႇၽဵတ်းႁုင်သေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၵိၼ်ဢၼ်ၵူဝ်ႈလၢႆလၢႆၵူၺ်းတႄႉၵ​ေႃႈ ၸႂ်ႉပၼ် မၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ်ၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။)

#### လၢႆးႁဵတ်း မၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ

ဢဝ်ပႃၼဝ်ႈတမ်ၸီႇၽႆး ဢိၵ်ႇတင်း မၢၵ်ႇၽဵတ်းၶဵဝ်ဢိတ်းဢွတ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်တမ်လေႃး မၢၵ်ႇၽဵတ်းပွမ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ တမ်လေႃးၵၼ်ႁႂ်ႈဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇ ပေႃးၼၼ်ၵေႃႈ လႆႈမၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ် ဢၼ်သႂ်ႇၵိၼ်ၵိုၵ်းလႆႈ ၸွမ်း ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇယူႇယဝ်ႉ။

#### လၢႆးႁဵတ်း ၽၢၵ်ႇၽဵတ်းႁုင် ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ

တီႈၼႂ်းမေႃႈဢွၼ်ဢွၼ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇၽဵတ်းတမ်သႂ်ႇ၊ ဢဝ်ၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃ ဢၼ်ၽႄဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ လႄႈတင်း ၼမ်ႉၽၵ်းၶဝ်ႈသဵၼ်ႈ ဢိတ်းဢေၢး မႃးလေႃးၵၼ်သေတင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းၽူတ်ႉတႃႇၵမ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈမၢၵ်ႇၽဵတ်းႁူင်ယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၽဵတ်းႁူင်ၼႆႉ ၶိုၼ်းဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း ၼမ်ႉၽၵ်းၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၵေႃႈလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိုၼ်းဢဝ်သႂ်ႇတႃႇ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၵူဝ်ႈၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။

#### လၢႆးႁဵတ်းပႃၽွင်

ၼႂ်းၵႃႈ ပႃ ငါးရွှေ၊ ငါးကြင်း ၼၼ်ႉ ဢၼ်လႂ်တေဢၢပ်ႈၶႅမ်ႉတႃႇႁဵတ်း ပႃၽွင်ၵေႃႈ လိူၵ်ႈဢၼ်ပႃၼၼ်ႉသေ တူမ်ႈလႄႈ။ ပေႃးဝႃႈၼမ်ႉၽူတ်ႉမႃး ဢဝ်ၼင်မၼ်းလႄႈ ၵၢင်ႈမၼ်းပႅတ်ႈသေ ဢဝ်ၼိူဝ်ႉမၼ်းလၢႆလၢႆ ဝႆႉတီႈၼိုင်ႈလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်မေႃႈၶၢင် သႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈသေ တင်ႈဝႆႉလႄႈ။ ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းမႆႉမႃးသုၵ်းမႃး ဢဝ်ၽွင်မိၼ်ႉသႂ်ႇသေ တဝ်ၵႅဝ်းလႄႈ။ ပေႃးဝႃႈ လႆႈဢၢႆသႅဝ် မိၼ်ႉသုၵ်းယဝ်ႉၼႆ ဢဝ်ၼိူဝ်ႉပႃ ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇလႄႈ။ ဢဝ်ၵိူဝ်သႆႇဢိတ်းၼိုင်ႈသေ တဝ်ၵႅဝ်းပၼ်တေႃႇ ၽွင်ပႃၼၼ်ႉ ပေႃးၶွပ်ႈမႃးၼႆၵေႃႈ လႆႈၽွင်ပႃ ဢၼ်ၸၢင်ႈသႂ်ႇၵိၼ်ၼႂ်း ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

#### လၢႆးႁဵတ်း ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅင်းသူမ်ႈ

ဢဝ်မၢၵ်ႇၵႅင်းလိပ်း သွင်သၢမ်ၽၵ်း၊ ဢမ်ႇတၢပ်ႇဢဝ်ပိူၵ်ႇမၼ်းပႅတ်ႈသေ တူမ်ႈပၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉၽူတ်ႉၽူတ်ႉ မွၵ်ႈသိပ်းမိတ်ႉၼိတ်ႉ။ ပေႃးၽၵ်းမၢၵ်ႇၵႅင်းၼၼ်ႉ ဢၢပ်ႈပူၺ်ႇမႃး သၢဝ်းဢဝ် ၽၵ်းမၢၵ်ႇၵႅင်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်း ဝၢၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ သႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႇၼၼ်ႉ သၢမ်ပုၼ်ႈပုၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ဢဝ်ၸေႃႉၽၵ်းၼွၵ်းပၼ် ၽၵ်းမၢၵ်ႇၵႅင်း ၼင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလႅဝ်ၼၼ်ႉ။ ပေႃးလႆႈသၢႆသူမ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၸႂ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈသေၵေႃႈ ၵိၼ်လႆႈယဝ်ႉ။

#### လၢႆးႁဵတ်းၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃ၊ ပႃၵွၼ်ႈ
ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းရၶႅင်ႇဝႃႈ ပႃဢၼ်ဝႃႈ ပႃၺူဝ်ႉ (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ႈဝႃႈ ပႃငၽႄႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢဝ်သုၵ်ႈၼမ်ႉလီလီ။ ပေႃးယဝ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ်သၼ်လင်မၼ်း ၽႃႇဢဝ် ၽၢၵ်ႇလႂ်ၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ဢဝ်ပႅတ်ႈ ၵၢင်ႈသၼ်လင်မၼ်းလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၸေႃႉသေ ၶုတ်ႇဢဝ် ၼိူဝ်ႉဢၼ်မီးသွင်ပႃႈ သွင်ၽၢႆၼၼ်ႉလႄႈ။ ၼိူဝ်ႉဢၼ်ၶုတ်ႇလႆႈမႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းၶူတ်ႉသေ တမ်ပၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၼဵဝ်ၼွၵ်းၼွၵ်းလႄႈ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈၼိူဝ်ႉပႃတမ် ၼဵဝ်ၼဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉတီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၶိင်ဢိတ်းဢွတ်းသႂ်ႇသေတမ်၊ ၶိုၼ်းဢဝ်ၼိူဝ်ႈပႃတမ်မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇ၊ သႂ်ႇၵိူဝ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ၽွင်ၼိူဝ်ႉၵႆႇဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ၽွင်မိၼ်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ (​တေႃႉတႄႉဝႃႈသႂ်ႇ)သေၵေႃႈ ၵဝ်ပၼ် ႁႂ်ႈ​ၼိူဝ်ႉပႃၼၼ်ႉပေႃးၶဝ်ႈလေႃးၵၼ်လႄႈ။ ဢဝ်ၼိူဝ်ႉပႃ ဢၼ်ႁဝ်းၵဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵွၼ်ႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁဵတ်းပဵၼ်ၵမ်သေၵေႃႈ ဢဝ်တၢင်ႇဝႆႉတီႈၼိူဝ်​ဝၢၼ်ႇ​ၽေလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်မေႃႈတင်ႈၼိူဝ်ၽီးၽႆးသေ တင်ႈၼမ်ႉမၼ်း ႁႂ်းသုၵ်းလီလီ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃ (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵွၼ်ႈၵမ်ပႃၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ် ၼႂ်းမေႃႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းပေႃးတေ ဢမ်ႇၸပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ တၢင်းၵႆတၢင်းၸမ်မၼ်း ယိူင်းသေသႂ်ႇၵႂႃႇလႄႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၶူဝ်ႈယဝ်ႉယဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈလႆႈ ၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃၶူဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵွၼ်ႈၵမ်ပႃၶူဝ်ႈ ဢၼ်သႂ်ႇၼႂ်း ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈသေ ၵိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

#### ၸိူဝ်းဢၼ်ၵိၼ်ၵပ်း၊ ၵိၼ်ၵိုၵ်းလႆႈ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈရၶႅင်ႇ

*(1) ထူဝ်လိူင်ၶူဝ်ႈ (ႁဵတ်းၶႅပ်းသေၶူဝ်ႈ)
*(2) ၵွၼ်ႈၵဵၼ်းပႃၶူဝ်၊ ၵွၼ်ႈၵမ်ပႃၶူဝ်ႈ
*(3) မၢၵ်ႇၼမ်ႉတဝ်ႈၶူဝ်ႈ (ဢဝ်လႅပ်ႈမၢၵ်ႇၼမ်ႉတဝ်ႈ ၵူဝ်ႈၵဝ်လေႃး ၽွင်ၶဝ်ႈၼွၵ်းသေၵေႃႈ ၶူဝ်ဝႆႉႁႂ်ႈပဵၼ်လႅမ်ႈ၊ ပဵၼ်ၶႅပ်း)
*(4) ၽွင်ပႃ (မၢႆတွင်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶႅပ်းၽွင်ပႃ (ငႃးမူင်ႉၶျွၵ်ႉ))
*(5) ၼမ်ႉသူမ်ႈ မၢၵ်ႇၵႅင်း