ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ

**ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ** (), () ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၵႅၼ်ၵၢင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇမၼ်း မီး ၼႃႈလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈမိူင်းတႆး သေ ၽၢႆတၢင်းတူၵ်းမၼ်း မီး မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၸႄႈၵႅင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႅၼ်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီး 2115 လွၵ်းပၼ်မူၼ်းသေ ၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇပိူင်ႇ မီး 300 ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းမၼ်း ၵႂၢင်ႈသေ လဵမ်ၵႂႃႇၸူး ၽၢႆႇတၢင်းၼိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းသေပိူၼ်ႈ တႃႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပွတ်းၼိူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

ၶိူဝ်းၵူၼ်းၵေႃႈၸေးၼႃႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1956 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်လၢမ်းဝႆႉ မီးၵႂႃႇ 477,100 ၵေႃႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတၢင်ႇၸိူဝ်းတႄႉ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး၊ ဝဵင်းဢမရပူႇရ၊ ဝဵင်းမတယႃႇ၊ ဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ဝဵင်းမျိတ်ႉငႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ
* ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇ
* ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ
* ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ
* ၸႄႈဝဵင်းမႁႃႇဢွင်ႇမျေႇ
* ၸႄႈဝဵင်းပျီႇၵျီးတၶုၼ်ႇ
* ၸႄႈဝဵင်းဢမရပူႇရ
* ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး

## ပထဝီႇ

ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းၵႂၢင်ႈလိူဝ်သေ ပွတ်းႁွင်ႇသေ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ႈပဵင်း။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ မီး 700 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ ၶႆႈဝႃႈ မီး သၢမ်ပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်း တႄႇဢဝ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၽင်ႇမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် တေႃႇပေႃးထိုင် သၼ်လွႆမိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးလွႆ ၸိူဝ်းတၢင်းသုင်မီး 4000 ထတ်း ၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

ပွတ်းၼၼ်ႉၼႆ တူၼ်ႈမႆႈ ဢွၵ်ႇၼႃဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းတႄႉ ယွၼ်ႉၾူၼ်ဢမ်ႇပေႃးမႃးမၢၼ်ႇလႄႈ လႆႈႁဵတ်း ႁွင်ႈၶုတ်းသေ လႆႈဢဝ်ၼမ်ႉတီႈ ၼွင်ဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ် မတယႃႇၼၼ်ႉ မီး လွႆမွင်းတေႃးသေ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ မီး 3638 ထတ်းသေ ၽၢႆတၢင်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်လွႆ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ပၢင်ႇဢူးၼၼ်ႉ သုင်ၸမ်မွၵ်ႈ 4000 ထတ်း 5000 ထတ်းယဝ်ႉ။ လွႆၸိူဝ်းမီးၸိုဝ်ႈလင်းလင် တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လွႆႁိၼ်ၶၢဝ် ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ် မတယႃႇ တၢင်းသုင်မီး 1000 ထတ်းပၢႆ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ လွႆသူၺ်ႇတွင်ႇဢူး၊ လွႆမၢၼ်းတလေး၊ လွႆယၢၼ်ႇၵိၼ်း တၢင်းသုင် 700 ထတ်းပၢႆ ဢၼ်မီးတီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ် ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မႄႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆလတ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၸိုဝ်းပဵၼ် ၵဵင်ႇမၼ်း မျိတ်ႉငႄႇ၊ ၶျွင်းမၵျီး မတယႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်ပွတ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ လႆႈလူင်းၵႂႃႇၸွမ်း သၢပ်ႇလႅၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸူး ၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီးမွၵ်ႈ 75 လၵ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း ၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ တီႈၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ မီးၵုၼ်လိၼ်ၼုမ်ႇသေ ၵုၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉၶၢႆႉဢွင်ႈတီႈမၼ်း ၼမ်ႉတူႈ (မႄႈၼမ်ႉမျိတ်ႉငႄႇ) ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်မိူင်းတႆး လႆလူင်းမႃးသေ မႃးၶဝ်ၸူးတီႈ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၽၢႆႇတႂ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။

မႄႈၼမ်ႉမတယႃႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၶျွင်းမၵျီး (တီႈမိူင်းတႆးႁွင်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉပႄ) ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ မိူင်းတႆး တႄႇငဝ်ႈသေလႆလူင်းမႃးသေ မႃးလႆၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၽၢႆႇၼိူဝ် တႃႈလိူဝ်ႇ တၢင်းၵႆ 25 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် (ဢေႇယႃႇဝတီႇ) လႄႈ ၸၵႃးပိၼ်ႇ မွၵ်ႈ 20 လၵ်းၼႆႉ ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႃး လႆႈၶုတ်းႁွင်ႈသေ ဢဝ်ၼမ်ႉတီႈႁွင်ႈလူင်ၼႆႉယူႇ။ ႁွင်ႈၶုတ်း ၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇလွင်း၊ ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇတၶျွင်း၊ ႁွင်ႈၶုတ်းတိင်းၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ႁွင်ႈၶုတ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်းပၽုၼ်ႈလႄႈ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီး 30၊ 26၊ 13 လၵ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ် သိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉတင်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် မျိတ်ႉတဵင်ႇ လႄႈ ႁွင်ႈတိင်ႇၵၸႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၾူၼ်မႃး တွၼ်ႈတႃႇႁွမ်ၼမ်ႉဝႆႉၼႆ တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၼွင် ဢွင်ႇပိၼ်ႇလႄႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၵႆယၢၼ် မွၵ်ႈ 21 လၵ်းၼၼ်ႉမီးၼွင်ၼၼ်ႇတႃႇ လႄႈ တီႈႁိမ်း ဢမရပူႇရ ၼႆႉ မီး ၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉၶုတ်းဝႆႉ ႁွင်ႈၶုတ်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႇပိၼ်ႇလႄႇ လႄႈ ၼွင်ၼၼ်ႇတႃႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် သွမ်ႈၶဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။

## ၾိင်ႈၾႃႉ

ၾိင်ႈၾႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မႆႈႁႅင်ႈႁွင်သေ ၾူၼ်ဢေႇယဝ်ႉ။ ပၢင်ႇဢူးတႄႉ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သၼ်ႇလွႆမိူင်းတႆးဝႆႉလႄႈ လူမ်းမႆႈယွမ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈလွႆၼႆႉ ၾူၼ်ႁၢမ်ႉၼမ်သေ တီႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူင် မီး 30 ၼိဝ်ႉ တေႃႇ 40 ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။

## ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး

ၶူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၼမ်ၸေးဝႆႉ။ ဢဝ်ႁွင်ႈၶုတ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ မတယႃႇသေဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇမူင်ႈ၊ မၢၵ်ႇၵဵင်၊ မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ၊ မၢၵ်ႇမူႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ႇဢူးသမ်ႉ မွၵ်ႇ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ၊ မုင်ႇလႃႇပၢၼ်း၊ မုင်ႇလႃႇထုၵ်ႈ၊ သတေႃႇပႄႇရီႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်၊ လုၵ်ႉတီႈ ဢမရပူႇရသေဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းတေႃး၊ မွင်းတွင်း၊ ႁူၼ်ႈႁၢင်ႈတွင်း၊ ႁူၼ်ႈႁၢင်ႈၽြႃးၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ လွႆႁိၼ်ၶၢဝ် မတယႃႇသေ ဢွၵ်ႇႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးႁိၼ်ၶၢဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၵူႈတီႈတီႈ ၼႆႉ ပေႃးၶႂ်ႈလႆႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼႆ လႆႈသင်ႇဢဝ်ၵႃႈတီႈ တႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။

## လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ

ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈဢၼ် ၾိင်ႈငႄႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၸူႉတုမ်ၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီဝႆႉ။ ၸွမ်းသၢႆၼမ်ႉမႄႈၵဵဝ်သေ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးၶဝ် ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်းသေ၊ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇမႃးလႆႈ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃးၵေႃႈ မီးဝႆႉ။ တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇၸူး ၼႂ်းမိူင်းၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႄႉယၢပ်ႇယဵၼ်းသင်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ လႆႈပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ဝႆႉယဝ်ႉ။

## ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်းလင်

ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် တီႈဢၼ်ၶုၼ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၽုင်းယႂ်ႇမႃးလႄႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၽြႃးၵွင်းမူးသေဢမ်ႇၵႃး မီးဝႆႉ ႁိူၼ်းဝႃးဢၼ်လိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈ ၽြႃးယွၼ်းသူးတဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၵႃႈတီႈ တွင်ႇပျူင်း၊ တီႈၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇၼၼ်ႉ ႁၢၼ်တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉတေလႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇဢုတ်ႇႁၢမ်းဝႆႉ တႃႇသွင်လုၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးယွၼ်းသူးလႆႈ ဢၼ် ၶုၼ်မင်းတုင်း တႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈမီး။

တီႈဢမရပူႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးသူၺ်ႇၵျႅတ်ႉယႅတ်ႉ။ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉတူႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ၽြႃးသူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႊ တႄႇမႃးၼၼ်ႉသေ ပေႃးထိုင်လိူၼ်သီႇမႃး ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးမႃးယူႇ ၵူႈပီယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းပွႆးမႃး ပႃးၸိူဝ်းယူႇၼႂ်း ၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉ မႃးႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉသေ မႃးၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် တီႈမိုဝ်း ၵူၼ်းဝႆႉၽြႃးသေ မၢင်းၸိူဝ်းပၢႆႁပ်ႉဢဝ် ဢၼ်ပိူၼ်ႈတဵၵ်းၶမ်းပၼ်တီႈႁူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈသွမ်း ၸိူဝ်းတၢင်ႇလူႇတီႈ ၽြႃးသူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မူတ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇၸီး ၵႃၵေႃႈဢမ်ႇၵိၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီးၼႂ်းၶႂင်ဝၢၼ်းၽြႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် မူတ်ႉလႄႈၵႃႈလမ်။

ၼႃႈလိၼ် တႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်း မၵ်းမၼ်ႈမႃးပၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃႈလိၼ်သူၺ်ႇၵျူဝ်းတတ်ႉ  ၼႆႉသေ ပေႃးၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼတ်ႉထဵပ်ႉတွင်ႇယူဝ်း ၊ ပေႃးၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်း ၼမ်ႉတူႈ (မႄႈၼမ်ႉမျိတ်ႉငႄႇ)၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မႄႈၼမ်ႉမတယႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပွတ်းၽၢႆႇတူၵ်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ပွတ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇတႃႈလိူဝ်ႇ (ၼႃႈလိၼ်ပတဵင်ႇၵျီး)၊ မတယႃႇ လႄႈ ပၢင်ႇဢူး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတွၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ