open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်

ၼႂ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင် တၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လိုဝ်းလင်တႄႉတႄႉ။ လႆႈဝႃႈ ၸိုဝ်ႈႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်ၼႆႉ တႄႇၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်း ပပ်ႉၸိူင်း တၢင်းႁၵ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ မၢႆ(1) ဢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1988 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်မၼ်း တႄႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း လိၵ်ႈတႆးမ.ႁႃႈတူဝ် ၼႂ်းပီ 1987 ၼၼ်ႉၵူၺ်း။

လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်ၼႆႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈ ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ဢမ်ႇတႅၵ်ႇယၢႆႈ ၸၼ်ဢဝ်ၽူႈလူလိၵ်ႈ ၶဝ်ႈၸူမ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းၸိူင်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပေႃးလိုမ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉၵွၼ်ႇ။ ပေႃးပႃး လွင်ႈလီၶႂ်ႈၶူဝ်ၵေႃႈ ၵေႃႉလူမၼ်း ဢမ်ႇယိူၼ်ႉလႆႈသေ ၶူဝ်ယူႇၶိုၵ်းၶိုၵ်းႁင်းၵူၺ်း၊ ပေႃးၺႃး တီႈလီၶေႃးၶူမ်ၵေႃႈ ၵေႃႉလူမၼ်း ၼမ်ႉတႃယွႆႉတူၵ်းယမ်း ပေႃးဢမ်ႇယိူၼ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်ၼႆႉ မၼ်းထိမ်ႇလႆႈ သိူင်ႇလႆႈၸိူင်းမၼ်း လီၼႃႇၼႃႇ၊ ၽႂ်တေပဵၼ်သင် ၵေႃႉလႂ် တေပဵၼ်ၽႂ်ၼႆ ဢမ်ႇလၢမ်းႁူႉထႃႈလႆႈ။ ၶေႃႈသင်ႇ ၼႂ်းၸိူင်း ဢၼ်ပၢႆၵမ် ၶႂ်ႈတမ်သႂ်ႇၼၼ်ႉ တမ်ပၵ်းသႂ်ႇထိုင်လႆႈ ၼႂ်းမၢၵ်ႇလမ်းႁူဝ်ၸႂ် ၵေႃႉလူဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ယမ်တႄႉတႄႉ။ 

လူတူၺ်းၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်တႅမ်ႈဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်ဝႃႈ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်ၼႆၸိုင် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းယွမ်ၵႅင်းလႄႈ ဢၢင်ႈၶႂ်ႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ယွမ်ၵႅင်းႁႅင်းသိူဝ်” ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပဵၼ် သိူဝ်ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ သိူဝ်ႁႅင်းယႂ်ႇ သိူဝ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ ၸင်ႇတေလိူၵ်ႈပၢႆၵမ် ဢၼ်ဝႃႈ “ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်”၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိတၢင်ႉယၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇသႂ်ႇပႃးၵိုၵ်း တီႈယူႇဝႃႈ “ႁဵင်းသိူဝ်ၶႅင် တၢင်ႉယၢၼ်း”။ ပေႃးတူၺ်း ဝွၵ်းဢၼ်ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင် တႅမ်ႈပိုတ်ႇဝႆႉ တီႈပွင်ႇၸိုဝ်ႈမၼ်းၸိုင် လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆ-

"**ႁႅင်း**" ႁဝ်းႁႂ်ႈတွၼ်းလိူဝ်

"**သိူဝ်**" ႁဝ်းႁႂ်ႈတွၼ်းသႅႅင််

"**ၶႅင်**" ၸႂ်ႁဝ်းမၼ်ႈမၼ်ႈ

ၼႆယူႇ။ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင် ယၢမ်ႈပဵၼ် မေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး မ.ႁႃႈတူဝ် တမ်ႈတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ဝၢၼ်ႈၼႃးၶေႃ ပီ 1980 တမ်ႈတီႈ ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၶၢဝ်းမႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈငိၼ်းၵႂၢမ်းမၢင်ၸိူဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “မေႃလိၵ်ႈတႆးမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇလူပပ်ႉသင်” ၼႆလႄႈ မီးၸႂ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢမ်ႇသေ ၸင်ႇတေၶတ်းၸႂ် တႅမ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ပပ်ႉၸိူင်း ဢၼ်လီလူၶဝ်ႈၸႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇတႅမ်ႈပႃးထႅင်ႈ လွင်ႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇဢိၵ်ႇ လွၼ်ႉမွၼ်းၵႂၢမ်း ဢၼ်ပဵၼ် လိၵ်ႈလၢႆးပၼ်တၢင်းႁူႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

## ပပ်ႉၸိူဝ်းတႅမ်ႈမႃး
# **' (1988)
# **' (1991)
# **' ပီတႆး (2087)
# **'
# **'
# **'
# **'
# **'
# **'
# **'  မၢႆ 1 တေႃႇ မၢႆ 5
# **' (ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ)
# **' (ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ)
# **' (ၸိူင်းပွတ်း)
# **'  (ၸိူင်းပွတ်း)
# **'
# **' (ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ)

ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈလပ်ႉ ၽူႈဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ႁႅင်းသိူဝ်ၶႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် ၸဝ်ႈသုၶမ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈၵူၺ်း။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး
ဢၷ်ၷမႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ

ၸုမ်းၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ (,, )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်းၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ
:#တီႈဢႄႇသုတ်း တေလႆႈမီး (30) ဝႃႇ
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#လႆႈၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၶူးသွၼ် ꩪမ်မႃၸရိယ၊
:#ၼႃႈၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း ၶူးသွၼ် တေလႆႈမီး (15) ပီ၊
:#ဢၼ်ပူင်သွၼ် လိၵ်ႈထမ်း တႃႇၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈပႃး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလွင်ႈ ပႃလိ၊ ဢꩦ်ꩧၵထႃ၊ ꩦီၵႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊
:#ဢၼ်ပူင်သွၼ် လိၵ်ႈထမ်း တႃႇၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ၸဝ်ႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး 30 ၸဝ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ၸၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး (15) ၸဝ်ႈ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈထဵင်မေႃးမႄးတႅၵ်ႇယၢႆႈ   လႄႈ ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၸပ်းၽၢႆႇ။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2023

### ပီ 2015

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
မႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း မႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း မႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ
:#တီႈဢႄႇသုတ်း တေလႆႈမီး (20) ဝႃႇ
:# ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#လႆႈၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၶူးသွၼ် ꩪမ်မႃၸရိယ၊
:#ၼႃႈၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း ၶူးသွၼ် တေလႆႈမီး (10) ပီ၊
:#တေလႆႈပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၸၼ်ႉလူင် (ပထမၵျီး) လႆႈလီလီ၊
:#ဢၼ်ပူင်သွၼ် ၸၼ်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ၸဝ်ႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး 40 ၸဝ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ၸၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး (25) ၸဝ်ႈ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈထဵင်မေႃးမႄးတႅၵ်ႇယၢႆႈ   လႄႈ ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၸပ်းၽၢႆႇ။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2025

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း ၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ
:#တီႈဢႄႇသုတ်း တေလႆႈမီး (10) ဝႃႇ
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#လႆႈၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉလူင် (မထမၵျီး)၊
:#ၼႃႈၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း ၶူးသွၼ် တေလႆႈမီး (5) ပီ၊
:#တေလႆႈပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၸၼ်ႉႁၢတ်ႈ (ပထမလၢတ်ႈ)၊ ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ (ပထမငႄႇ) လႆႈလီလီ၊
:#ဢၼ်ပူင်သွၼ် ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ၸဝ်ႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး 20 ၸဝ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ၸၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး (15) ၸဝ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ၸၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တေလႆႈမီး (10) ၸဝ်ႈ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈထဵင်မေႃးမႄးတႅၵ်ႇယၢႆႈ   လႄႈ ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၸပ်းၽၢႆႇ။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ

### ပီ 2018

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ꩪမ်မၵထိၵ ၿႁုꩡၼႁိတꩪရ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း ꩪမ်မၵထိၵ ၿႁုꩡၼႁိတꩪရ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ꩪမ်မၵထိၵ ၿႁုꩡၼႁိတꩪရ
:#တီႈဢေႇသုတ်း တေလႆႈမီး (20) ဝႃႇ
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#လႆႈၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၶူး ꩪမ်မႃၸရိယ၊
:#တေလႆႈမီးတူဝ်ထူပ်း ၽၢႆႇႁေႃးထမ်းတြႃး တီႈဢေႇသုတ်း (10) ပီ၊  
:#လွင်ႈႁေႃးတြႃး တေလႆႈမီးၸိုဝ်ႈသဵင် ၼႂ်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ၊
:#လွင်ႈႁေႃးတြႃး တေလႆႈမႅၼ်ႈၸွမ်း ထမ်းပိꩦၵတ် ထေရဝႃၻ၊
:#ႁေႃးတြႃး ဢမ်ႇၽိတ်းပိူင်ႈၵိူင်းၽြႃး ၵိူင်းတြႃး ၵိူင်းသင်ႇၶႃႇ လႄႈ ၵိူင်းၶုၼ်မိူင်း/မၢႆမီႈၶုၼ်မိူင်း၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈထဵင်မေႃးမႄးတႅၵ်ႇယၢႆႈ   လႄႈ ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၸပ်းၽၢႆႇ။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်း ၼႆႉၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2025

### ပီ 2024

### ပီ 2023

### ပီ 2022

### ပီ 2021

### ပီ 2020

### ပီ 2019

### ပီ 2018

### ပီ 2017

### ပီ 2016

### ပီ 2015

### ပီ 2014

### ပီ 2013

### ပီ 2012

### ပီ 2011

### ပီ 2010

### ပီ 2009

### ပီ 2008

### ပီ 2007

### ပီ 2006

### ပီ 2005

### ပီ 2004

### ပီ 2003

### ပီ 2002

### ပီ 2001

### ပီ 2000

### ပီ 1999

### ပီ 1998

### ပီ 1997

### ပီ 1996

### ပီ 1995

### ပီ 1994

### ပီ 1993

### ပီ 1991-1992

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ဢꧤိꩪꩡဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢꧤိꩪꩡဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵ** (, , ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်ႈၵုၼ်း (ၸၼ်ႉသုင်) ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈၵၢပ်ႈတၢၼ်းၸုမ်ႈၵုၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸင်ႇလႆႈတမ်းဝၢင်းမၢႆမီႈမႂ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 1991 ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တႄႇပီ 1991 ထိုင် 2025 ၊ လူႇတၢၼ်းသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းမိူင်း 153 ၸဝ်ႈ၊ သင်ႇၶႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း 13 ၸဝ်ႈ။ လႆႈလူႇတၢၼ်းႁူမ်ႈသဵင်ႈ 166 ၸဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ 

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢꧤိꩪꩡဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵ
:#လႆႈႁပ်ႉဝႆႉ ၸုမ်းၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵ၊
:#တီႈဢေႇသုတ်း ဢႃႇယုတေလႆႈမီး (80)ဝႃႇ၊
:#ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ၊
:#တီႈဢေႇသုတ်း တေလႆႈပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ (30) ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် 
:#လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉယမ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵုင်ႇ သီလ၊ သမႃꩪိ၊ ပၺ်ၺႃ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်း ၼႆႉၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2026

### ပီ 2025

ဢၼ်ပဵၼ်မၢႆ (1 လႄႈ 7) ၼၼ်ႉ တၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၼႆလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်ႈ လႄႈ ၶိူင်လူႇၶူဝ်းတၢၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇပၼ်ထိုင်တီႈၵျွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ 

### ပီ 2024

ဢၼ်ပဵၼ်မၢႆ (5) ၼၼ်ႉ တၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၼႆလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်ႈ လႄႈ ၶိူင်လူႇၶူဝ်းတၢၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇပၼ်ထိုင်တီႈၵျွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ 

### ပီ 2023

ၸဝ်ႈသြႃႇၶဝ် ဢၼ်ပဵၼ် မၢႆၶပ်း (1 တေႃႇ 5) ၼၼ်ႉ ဝၢႆးသေၶဝ်ၸဝ်ႈလွၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ် ၸုမ်ႈၵုၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

### ပီ 2022

ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် မၢႆ (7 လႄႈ 8) ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၼႆလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်ႈ လႄႈ ၶိူင်လူႇၶူဝ်းတၢၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇပၼ်ထိုင်တီႈၵျွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ 

### ပီ 2021

ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် မၢႆ (1,2,5,7,9) ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၼႆလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်ႈၼႆႉ လႄႈ ၶိူင်လူႇၶူဝ်းတၢၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇၵၢပ်ႈထိုင်တီႈၵျွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ 

### ပီ 2020

ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် မၢႆ (7) ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၼႆလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်ႈၼႆႉ လႄႈ ၶိူင်လူႇၶူဝ်းတၢၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇၵၢပ်ႈထိုင်တီႈၵျွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ
:#တီႈဢေႇသုတ်း ဢႃႇယု တေလႆႈမီး (50) ပီ၊
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#တီႈဢေႇသုတ်း လႆႈပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇမႃး (20) ပီ၊
:#ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ၊
:#ၵၢၼ်သွၼ်လိၵ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၵၢၼ်ႁေႃးတြႃးၵေႃႈလီ၊ ဢဝ်တၢင်ႇလၢႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽူႈၵမ်ႉထႅမ် သႃႇသၼႃႇ တီႈဢေႇသုတ်း (100) ၵေႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈပွင်ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽေႈသႃႇသၼႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် သႃႇသၼႃႇ ယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇ (20 ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် တႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈဢွၵ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၿုၻ်ꩪသႃသၼႃ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးၼၼ်ႉ   တႃႇ(10)ပပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈႁဵတ်းၶူးသွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃႇ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း (15) ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼပ်ႉထိုဝ်ၸေႇတီႇၵွင်းမူး၊ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပရႁိတ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈထဵင်မေႃးမႄးတႅၵ်ႇယၢႆႈ   လႄႈ ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၸပ်းၽၢႆႇ။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ

### ပီ 2026

### ပီ 2024

### ပီ 2023

### ပီ 2012

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
သၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း သၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း သၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ
:#တီႈဢေႇသုတ်း ဢႃႇယု တေလႆႈမီး (30) ပီ၊
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#တီႈဢေႇသုတ်း လႆႈပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇမႃး (5) ပီ၊
:#ၵၢၼ်သွၼ်လိၵ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၵၢၼ်ႁေႃးတြႃးၵေႃႈလီ၊ ဢဝ်တၢင်ႇလၢႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽူႈၵမ်ႉထႅမ် သႃႇသၼႃႇ တီႈဢေႇသုတ်း (50) ၵေႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈပွင်ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽေႈသႃႇသၼႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် သႃႇသၼႃႇ ယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇ (10) ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် တႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈဢွၵ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၿုၻ်ꩪသႃသၼႃ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃး တႃႇ (6) ပပ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈႁဵတ်းၶူးသွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃႇ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း (5) ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼပ်ႉထိုဝ်ၸေႇတီႇၵွင်းမူး၊ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပရႁိတ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝိဝႃၻႃꩪိၵရꧣ လႄႈ ဢၼုဝိဝႃၻႃꩪိၵရꧣ သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်။
**မၢႆတွင်း**။     ။ပုၼ်ႈတႃႇသင်ၶၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်း ထေႇရဝႃတၵေႃႈလီ၊ မႁႃႇယႃႇၼၵေႃႈလီ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းလူင် ၸၢဝ်းၿုၻ်ꩪသႃသၼႃသေဢၼ်ဢၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၸၢဝ်းၿုၻ်ꩪသႃသၼႃ သေဢၼ်ဢၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၿုၻ်ꩪသႃသၼႃ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းပၼ်လႆႈ မၢႆမီႈ ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ 

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2013

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
မႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း မႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း မႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ
:#တီႈဢေႇသုတ်း ဢႃႇယု တေလႆႈမီး (40) ပီ၊
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#တီႈဢေႇသုတ်း လႆႈပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇမႃး (10) ပီ၊
:#ၵၢၼ်သွၼ်လိၵ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၵၢၼ်ႁေႃးတြႃးၵေႃႈလီ၊ ဢဝ်တၢင်ႇလၢႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽူႈၵမ်ႉထႅမ် သႃႇသၼႃႇ တီႈဢေႇသုတ်း (75) ၵေႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈပွင်ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽေႈသႃႇသၼႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် သႃႇသၼႃႇယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇ (20) ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် တႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈဢွၵ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၿုၻ်ꩪသႃသၼႃ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃး တႃႇ (8) ပပ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈႁဵတ်းၶူးသွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃႇ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း (10) ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼပ်ႉထိုဝ်ၸေႇတီႇၵွင်းမူး၊ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပရႁိတ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝိဝႃၻႃꩪိၵရꧣ လႄႈ ဢၼုဝိဝႃၻႃꩪိၵရꧣ သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2016

### ပီ 2009

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ၵမ်မꩦ်ꩧႃၼႃၸရိယ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း ၵမ်မꩦ်ꩧႃၼႃၸရိယ** (, , )

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ၵမ်မꩦ်ꩧႃၼႃၸရိယ
:#ဢႃႇယု တေလႆႈမီး (30) ပီ
:#ပဵၼ်ၽူႈမီးသိလ်
:#တေလႆႈပဵၼ် ၽူႈၵုမ်းၵမ် ပၢင်ၵမ်မတ်ထၢၼ်းသေတီႈꧦသေ ၼႄတြႃး၊ တီႈဢေႇသုတ်း (5) ပီ၊
:#တေလႆႈၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉ ꩪမ်မႃၸရိယ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ယၢမ်ႈလႆႈသွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းထမ်းပိꩦ်ꩦၵတ်၊
:#တေလႆႈၼႄလွင်ႈၵမ်မထၢၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈ ထေရဝႃၻ ပႃလိ ဢၼ်မႃးၼႂ်းပိတၵၢတ်ႈၵူၺ်း၊
:#ႁေႃးတြႃးၼႄတြႃး ဢမ်ႇၽိတ်းပိူင်ႈၵိူင်းၽြႃး ၵိူင်းတြႃး ၵိူင်းသင်ႇၶႃႇ လႄႈ ၵိူင်းၶုၼ်မိူင်း/မၢႆမီႈၶုၼ်မိူင်း၊
:#ယေႃးၵီႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပၢင်တြႃး တႃႇၼိုင်ႈပီ တေဢမ်ႇလႆႈယွမ်း (300) ၵေႃႉ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ၊
:#တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈထဵင်မေႃးမႄးတႅၵ်ႇယၢႆႈ   လႄႈ ဝႃႇတ တၢင်းယုမ်ႇယမ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၸပ်းၽၢႆႇ။

## သြႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉတၢင်းလူႇၸုမ်ႈၵုၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ
### ပီ 2007

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ဢၷ်ၷမႁႃသီရိသုꩪမ်မသိင်ၵီ

**ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃသီရိသုꩪမ်မမꧣိꩡေႃတꩪရ** (, , )	ၼႆႉ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် သႃႇသၼႃႇ လႄႈ ၽၢႆႇၵၢၼ်ၽိင်ႈငႄႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ ၶဝ်ၼွပ်ႈၵၢပ်ႈပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ တၵႃႇသထႃး ၽူႈပႂ်ႉပႃးသႃႇသၼႃႇ **တၵႃႇယိင်း**ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ပိူင်ၽၢင်/ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၷ်ၷမႁႃသီရိသုꩪမ်မမꧣိꩡေႃတꩪရ

:#ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉပႃး ၵုင်ႇတၵႃႇ (10) ပႃး	
:#ပဵၼ်ၽူႈ ယၢမ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ ၵေႃႉလဵဝ်သေ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇ တီႈဢေႇသုတ်း (300) ၸဝ်ႈ၊
:# ၽူႈ ယၢမ်ႈပဵၼ်ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး ၵေႃႉလဵဝ်တၵ်ႉၵႃႇပၸ်ၸေး 4 ပိူင် ၵေႃႉလဵဝ်သေ ၶၢမ်ႇၸၢင်း တီႈဢေႇသုတ်း (30) တူၼ်၊
:#ပဵၼ်ၽူႈ ယၢမ်ႈလူႇတၢၼ်း (300) သႅၼ်ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ဢွင်ႈတီႈ ၿုၻ်ꩪသႃႇသၼႃႇ ပႆႉႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်၊ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး၊ ၵျွင်း၊ သိမ်ႇ၊ ၸလွပ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၵွင်းမူး၊ ယွင်ၼမ်ႉ၊ ဢွင်ႈတီႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ 
:#ပဵၼ်ၽူႈ ယၢမ်ႈလူႇတၢၼ်း (300) သႅၼ်ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ဢွင်ႈတီႈ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ပရိယတ်တိ၊ မီးၵၢၼ်ႁဵၼ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼပၸ်ၸေးသီႇပိူင် ၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ လူႇတၢၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈၵျွင်းမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။
:#တေလႆႈလွတ်ႈလွင်ႈ ပဵၼ်ၽူႈမီးတၢင်းၽိတ်း၊
:#ပဵၼ်ၽူႈဢၼ်ယူႇၸွမ်း ပိူင်မၢႆမီႈလီ၊
:#ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ၸွမ်းတြႃး၊
:#လႆႈလူႇတၢၼ်း ၶၢမ်ႇသၢင်ႇ၊ ၶၢမ်ႇၸၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈသႃႇသၼႃႇႁိူဝ်ႈႁိူင်း တီႈဢၼ်သႃႇသၼႃႇဝဝ်းမွင်၊ လႆႈလူႇတၢၼ်း ၸဵမ်ဢဝ် တီႈတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ လႄႈ တီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သႃႇသၼႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈယွမ်း သႅၼ်မၼ်း (5000)။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်ႈၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇမေႃႇလေး၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး

**ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇမေႃႇလေး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပျိၼ်ႇꧤုၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး
ဝၢၼ်ႈၽွင်းတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး

**ဝၢၼ်ႈၽွင်းတေႃး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပျိၼ်ႇꧤုၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး
တူၼ်ၶူး ၸဝ်ႈဝၼ်ၼိတ (ၸဝ်ႈၶူးဝႃး မိူင်းၵွင်း)

## ပီၵိူတ်ႇ၊ ၸႃႇတိလႄႈ ပေႃႈမႄႈ
ၸဝ်ႈၶူးဝႃးမိူင်းၵွင်း(ဝၼ်ၼိတ)ၼႆႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ၸဝ်ႈမိူင်းၵွင်း၊ ၸဝ်ႈမိူင်းလႃႈ”ၼႆ ယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးၼႆႉ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1327 (AD 1966) ၼီႈသေ ပဵၼ်ၸႃႇတိတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမေးၼႆယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ၸၢႆးဢေၸၢႆး”။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈမၼ်းၸဝ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ လုင်းၵွၼ်ပဝ်း+ပႃႈၼၢင်းၶွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။

## ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း(ၸၢင်း)
မိူဝ်ႈပီ 1983.12.25 ၼၼ်ႉ ꩡဝ်ႈသြႃႇဝႃႇယႃႇမိၼ်ႇတ ႁဵတ်းပဵၼ်ဢုပၸ်ႉၸေႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း ၵႃႈတီႈဝတ်ႉထမ်ႇမသွၼ်းယေႇ ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## တီႈဢၼ်ယၢမ်ႈယူႇသဝ်း ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃပၺ်ၺႃ
#ဝတ်ႉမႁႃႇဝိသုတႃႇရႃႇမ၊ ဝဵင်းပၶုၵ်ႉၵူႇ။
#ဝတ်ႉမိၵတႃႇဝုၼ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။

## ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်သုင်သုတ်း လႄႈ ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈ
#ပီ 1982 ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်း တီႈမိူင်းၵုတ်ႈ။
#ပီ 1993 လႆႈၸုမ်ႈ- BSc (Chem) ပၢႆးထတ်း (ပၢႆးၼပ်ႉ)၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
#ပီ 2014 လႆႈၸုမ်ႈ- ၵမ်မတ်ထႃၼႃၸရိယ။
#ပီ 2017 ဝၼ်းထိ 10.04. ၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်ႇပဵၼ် ၸဝ်ႈꧦၶူးဝႃးꧦ။
#ပီ 2018 တေႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈ- မႁႃၵမ်မꩦ်ꩧႃၼႃၸရိယ။

## ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်လႆႈသၢင်ႈမႃး
*ပီ 2005 ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶႃႇ ဢိူင်ႇ ပွတ်းတႂ်ႈၶူင်း။
*ပီ 2008 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်း ဝတ်ႉသႅင်၊ မိူင်းၶွၼ် သေပိုတ်ႇပၢင်ၼေတြႃး “ပတိၵ်ၸသမ်ႇမုၵ်ပၢတ်ႈ ၶူးလၢႆးၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ”။
*တီႈယၢမ်ႈၵႂႃႇပိုတ်ႇပၢင်တြႃးတီႈမိူင်းလႃး၊ မိူင်းၶွၼ်၊ မိူင်းဝၼ်း၊ ၸေႈၽၢင်၊ မူႇၸေႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ပၢင်ႇသၢႆး၊ မိူင်းၵူဝ်း၊ သႅၼ်ဝီ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၵျွၵ်ႉမေး၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈပဵင်း၊ ဝၢၼ်ႈမေႃႇ၊ မိူင်းမႂ်ႇ၊ မိူင်းမွၵ်ႇ၊ မိတ်ၵျီးၼႃး၊ ၼမ်ႉတီး၊ မိူင်းၵွင်း၊ မိူင်းယၢင်း၊ ၽႃၵၢၼ်ႉ၊ သၵွၼ်း၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ တူၼ်ႈတီးလႄႈ မိူင်းၼၢႆးပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်
တူၼ်ၶူးဝႃး ဝိသေသ်

## ၸႃႇတိပီၵိူတ်ႇ လႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ
**ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝိသဵတ်ႇ**ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလီ (ပူႇလွႆမုၼ်ၵေႃးလီ+ၼၢႆးလွႆမုၼ်ၽွင်းၸၼ်) ဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ၊ ႁွင်ႈလိုၵ်ႉ၊ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈပီ 1332 ၼီႈလိူၼ်ႁူၵ်းလပ်းၽၢႆႇမိူင်း လိူၼ်ၸဵတ်းလပ်းၽၢႆႇတႆး။ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၵၼ်(3)ၵေႃႉၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈၵေႃႉထူၼ်ႈ (3) လႄႈ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉဝႃႈ **ၸၢႆးသႅင်လႃႈ**ၼႆယဝ်ႉ။

## ပီၶၢမ်ႇပဵၼ်သၢင်ႇ လႄႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း (ၽဝရႁၢၼ်းမႅတ်ႈ)
ပီ 1346 ၼီႈ လိူၼ်သီႇလပ်းၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ၸေးသီႇပိူင် တီႈပေႃႈမူၺ်ႈ+မႄႈမိၼ်ႇ လႄႈ ပေႃႈၵေႃးလီ+မႄႈၸၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၼုင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇတမ်ႈတီႈ ဢုပၸ်ႉၸၢႆး ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၸၼ်ႇတိမႃႇ ၵျွင်းႁွင်ႇႁွင်ႈလိုၵ်ႉ၊ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ပၺႃႇၸႃႇရၼႆယဝ်ႉ။ ပီ1357 ၼီႈလိူၼ် (7)မႂ်ႇ (1)ၶမ်ႈ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸေ်ႉၸေးသီႇပိူင်တီႈၸၵႃႇၸၢင်း မႄႈထဝ်ႈၵျႃႇ လႄႈ လၢၼ်ယိင်းမႄႈထဝ်ႈၼၢင်းသူၺ်ႇၵျႃႇ ႁူမ်ႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၼုင်ႈပဵၼ်ၸၢင်း (ၽဝရႁၢၼ်းမႅတ်ႈ) တမ်ႈတီႈဢုပၸ်ႉၸၢႆး ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၸၼ်ႇတိမႃႇ ၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇ သၼ်သၢႆးတႆး ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉလီငၢမ်းယဝ်ႉ။

## တီႈဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺႃႇတၢင်းမေႃမႃး
#ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် (ၸၼ်ႉၸဵတ်း)၊ ဝၢၼ်ႈႁွင်ႇႁွင်ႈလိုၵ်ႉ၊ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
#တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇဢရိယ (မၢဝ်းꩩမူႇၸေႈ) ၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇ သၼ်သၢႆးတႆး၊ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
#တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ၊ ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်း တွၼ်းႁိူၼ်း(လွၼ်းရိူင်း)၊ မိူင်းၽူင်း၊ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
#တမ်ႈတီႈ သြႃႇၸဝ်ႈ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇၸၢမ်၊ မႄႈဢၢႆး၊ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ၊ မိူင်းထႆး တေႇၵွႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃပၺႃႇလေႃးၵီႇလႄႈပၺႃႇလေႃးၵုတ်ႉတရႃႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။

## ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈပူၵ်းပွင်မႃးလႄႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းသၢင်ႈယၢမ်းလဵဝ်
*မိူဝ်ႈပဵၼ် ရႁၢၼ်းလႆႈ(1)ဝႃႇ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပႂ်ႉၵျွင်း ၼင်ႈၵျွင်းတီႈၵျွင်းႁွင်ႇ ႁွင်ႈလိုၵ်ႉဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
*မိူဝ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းလႆႈ(2)ဝႃႇ လႆႈၶၢႆႉယူႇတီႈလွႆသထုင်ႇ ထၢတ်ႈပုင်ႇလူဝ်ႉ ၵျွင်းသၢင်ႇၶမ်း မုင်းၶႃးသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တြႃးၽႄႈတိူၼ်း ၽႃႇၼႃႇၵမ်ႇမထၢၼ်း။
*မိူဝ်ႈၽွင်း ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းၶူးဝႃးႁဝ်း တိုၵ်ႉတေႇမိူဝ်းယူႇသဝ်းဢဝ်ဝႃႇ တီႈလွႆသထုင်ႇ ထၢတ်ႈပုင်ႇလူဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇမီးသင်သေဢိတ်း။ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈထၢတ်ႈ ဝတ်ႉၽြႃးဝႃႈၼႆတေႉၵေႃႈ ယၢမ်းတေႃႈလဵဝ်တႄႉ လႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈ သိၼ်ထမ်းဝိသဵသ်ႇမႃးလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉ ၼမ်ဝႆႉတႄႉတႄႉ ၸွမ်းၼင်ႇ မုၼ်ၵၢမ်ႇပႃႇရမီႇၸဝ်ႈႁဝ်း မီးမႃးၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ လႆႈႁၼ်ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇၶႃႈဢေႃႈ။

*တေႇဢဝ် မိူဝ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းလႆႈ(2)ဝႃႇၼၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းဢဝ်မဵတ်ႉတႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ တိုဝ်းၵမ်သမထဝိပသ်ႉသၼႃႇ ၵမ်ႇမထၢၼ်းမႃး ၶတ်းၸႂ်လုမ်းလႃး ထၢတ်ႈၵဝ်ႇလႄႈၵေႃႇသၢင်ႈ ထၢတ်ႈမႂ်ႇဢွင်ႇမၢၼ်ယဝ်ႉၵွႃႇၼမ်ၼႃႇ မီး (600) ပၢႆပၢႆ။
*ပေႃးဢဝ်ၼႃႈတီႈမၼ်းဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈပႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈဢမ်ႇတၼ်း ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆမၼ်းလီလီၶႃႈလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈထူၵ်းဢွၵ်ႇၼႄ ၼႃႈတီႈၵေႃႇသၢင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇၸႂ်ပွႆႇဝၢင်းပၼ်ယႂ်ႇၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ။
*ပေႃးလွမ်တူၺ်း ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ယဝ်ႉၵွႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် ပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းၸွမ်းယႂ်ႇၼမ်ပေႃးဢမ်ႇသုတ်းလႆႈ ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပုတ်ႉထတင်းသဵင်ႈ ထုၵ်ႇလႆႈႁဵတ်းသေလႄႈ ပႆႇတၼ်းလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း သမ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵွႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းၸွမ်းၼႃႈၵၢၼ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

## လွၼ်ႉမွၼ်းၵႂၢမ်း
***တႃႇၼ** - ၵွမ်းလူႇတၢၼ်း
***သီႇလ** - ဝၢၼ်းသႂ်သႂၢင်ႇ
***ၽႃႇဝၼႃႇ** - ၼႃႈၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂ်လႅင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်
တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈၸၼ်ၻေႃꧤႃသ

## ၸႃႇတိပီၵိူတ်ႇ လႄႈ တီႈယူႇပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ
ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး ပီမိူင်း 1316 ၼီႈ။ လိူၼ် (11) မႂ်ႇ၊ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်း (28.09.1954) ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးရတၼႃႇမႅတ်ႈ လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇငဵင်း+ပႃႈၼၢင်းၶျူဝ်ႇ၊ ပွၵ်ႉရတၼႃႇသီႇရိ၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

### ၼုင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ လႄႈ ၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸၢင်း (ၽဝရႁၢၼ်းမႅတ်ႈ)
ပီမိူင်း 1337 ၼီႈ၊ လိူၼ် (7) မႂ်ႇ၊ (8) ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ႉၸေးသီႇပိူင် တီႈပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၶဝ်ႈတၵ်ႉၵႃႇၸမ်ၵႆသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇသႃႇမၼေႇ တမ်ႈတီႈဢုပၸ်ႉၸေႇသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵဝိထတ ၵျွင်းၵျွၵ်ႉၼီႇတေႃးရ၊ မိူင်းသွၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီမိူင်း 1337 ၼီႈ၊ လိူၼ် (8) မႂ်ႇ၊ (8) ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ႉၸေးသီႇပိူင် တီႈပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇ ၸမ်ၵႆသေယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း (ၽဝရႁၢၼ်း) တမ်ႈတီႈဢုပၸ်ႉၸေႇသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵဝိထၸ ၼႂ်ႈသိမ်ႇၶၼ်ႇထ ၵျွင်းၵျွၵ်ႉၼီႇတေႃးရ၊ မိူင်းသွၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇၼၼ်ႉလီငၢမ်းယဝ်ႉ။

## တီႈၸဝ်ႈဢၼ်ယၢမ်ႈ သွၼ်ဢဝ်ပရိယၢတ်ႈပၺ်ၺႃႇတၢင်းမေႃမႃး
#တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး၊ ပွၵ်ႉၼၼ်ႇတဝၼ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇ။
#တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈပႃလိတၵ်ႉၵသူဝ်ႇ ဝိသုတ်ထႃႇရုင်ႇ၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## လိၵ်ႈလၢႆးပရိယၢတ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇပူၼ်ႉမႃး
#ပီ 1359 (1998) ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူး “သႃႇသၼꩪꩡ ꩪမ်မႃၸရိယ” လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ။
#ပီ 1362 (2001) ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူး မႁႃဝိၸ်ၸႃႇ (M.A)၊ ၸၼ်ႉၸွမ် (Kelaniya)၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ။
#ပီ 1375 (2013) ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ (PhD)၊ ၸၼ်ႉၸွမ် (New Age)၊ ဝဵင်းၵလၵတ်ႉတႃး၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ပဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၸုမ်ႈၶူးပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁပ်ႉမႃး
ပီ 1365 ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၵုၼ်း ပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ “ မႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ” တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

## ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး
*ပီ 1360 ၼီႈ တေႃႇထိုင် 1368 ၼီ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် သင်ႇၶၼႃႇယၵ (ၵိူင်းသူၺ်ႇၵိၼ်ႇ)။
*ပီ 1369 ၼီႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် ၼႂ်းၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်သင်ႇၶၼႃႇယၵ (ၵိူင်းသူၺ်ႇၵိၼ်ႇ) တူင်ႇဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ပူၵ်းပွင်ယူႇ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း တီႈၼႂ်းၵျွင်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း
ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း (23) တူၼ်၊ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ (53) တူၼ် ႁုပ်ႈတုမ် (76) တူၼ် ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇၸၼ်ႇတေႃးၽႃႇသ (PhD) ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းၵျွင်း၊ ၸဝ်ႈသုၼၼ်ႇတ - ပဵၼ်ၵႅမ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်း၊ ၸဝ်ႈၸၼ်ႇတၸေႃးတိ - ပဵၼ်ၵႅမ်မၢႆ (2) ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်းယဝ်ႉ။

## ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈ ပူင်သွၼ်လိၵ်ႈပၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း ၸၼ်ႉလိၵ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶ
### မိူဝ်ႈပီ 2018

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်
ၸၼ်ႉၸွမ်ပရိယတ်တိသႃႇသၼႃၸိုင်ႈမိူင်း (ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ)

**ၸၼ်ႉၸွမ်ပရိယတ်တိသႃသၼႃၸိုင်ႈမိူင်း ([[ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ]])** (ၼႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးယူႇတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉၸွမ်လင်ၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် ပိတၵၢတ်ႈ ၽၢႆႇၿႃလိ၊ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ လႄႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တီႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်းသင်ႇၶႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး ၸၼ်ႉၸွမ်လုၵ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1986 ၼီႈ၊ လိူၼ် June 26 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ၼွပ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူး မိူၼ်ၼင်ႇ
#သႃသၼတၵ်ၵသီလꩪမ်မႃၸရိယ (B.A Buddhism)၊ 
#သႃသၼတၵ်ၵသီလမႁႃꩪမ်မႃၸရိယ(M.A Buddhism)၊ 
#သႃသၼတၵ်ၵသီလꩪမ်မပႃရၷူ (PhD) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ 

မိူဝ်ႈပီ 2018 ၼၼ်ႉ လႆႈၼွပ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူး တီႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉၶဝ် 128 ၸုမ်ႈၶူးယူႇယဝ်ႉ။ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ်ပၢႆးပၺ်ၺႃႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉၸိုင် 
*တီႈဢႄႇသုတ်း ဢႃႇယု တေဢမ်ႇလႆႈလိူဝ် (30) ပီ၊ ဝႃႇ (10) ဝႃႇ၊ 
*ႁၢင်ႈၽၢင်တေလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး 
*တေလႆႈၸူပ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇၸၼ်ႉလူင် (ပထမကြီး)၊ ၸဝ်ႈၶူး ꩪမ်မႃၸရိယ၊ သၵျသီႁ၊ ၸေတီယင်ၷꧣ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေႁပ်ႉ တွပ်ႇလိၵ်ႈ တႃႇၶဝ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။

သင်ႇၶႃႈၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈ ၸၼ်ႉ **သႃသၼတၵ်ၵသီလမႁႃꩪမ်မႃၸရိယ** ၼၼ်ႉၸမ်ႉ
*ဢႃႇယု တေဢမ်ႇလႆႈလိူဝ် (35) ပီ၊ ဝႃႇ (15) ဝႃႇ၊ 
*လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တေလႆႈၸူပ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူး ꩪမ်မႃၸရိယ၊ သၵျသီႁ၊ ၸေတီယင်ၷꧣ ၸိူဝ်းၼႆႉ သေဢၼ်ဢၼ်ဝႆႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၵၢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈၸဝ်ႈ တေလႆႈၵႂႃႇပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ သၼ်လွႆ (ဢွင်ႈတီႈသႃႇသၼႃႇပႆႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းႁႅင်း) ၶၢဝ်းတၢင်း (2) ပီမႃးယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၼွပ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူးၼႆယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၼ်ႉၸွမ်ၼႂ်းၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၸၼ်ႉၸွမ်ပရိယတ်တိသႃသၼႃၸိုင်ႈမိူင်း (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ)

ၸၼ်ႉၸွမ်ပရိယတ်တိသႃသၼႃၸိုင်ႈမိူင်း (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) (ၼႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးယူႇတီႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉၸွမ်လင်ၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် ပိတၵၢတ်ႈ ၽၢႆႇၿႃလိ၊ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ လႄႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တီႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်းသင်ႇၶႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  ဢၼ်လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး ၸၼ်ႉၸွမ်လုၵ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1986 ၼီႈ၊ လိူၼ် August 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 
တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ၼွပ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူး 
#သႃသၼတၵ်ၵသီလꩪမ်မႃၸရိယ Bachelor of Arts (B.A Buddhism)၊ 
#သႃသၼတၵ်ၵသီလမႁႃꩪမ်မႃၸရိယ Master of Arts (M.A Buddhism)၊ 
#သႃသၼတၵ်ၵသီလꩪမ်မပႃရၷူ (PhD) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။  

မိူဝ်ႈပီ 2018 ၼၼ်ႉ လႆႈၼွပ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူး တီႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉၶဝ် 51 ၸုမ်ႈၶူးယူႇယဝ်ႉ။

## ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၢႆတွင်း

State Pariyatti Sãsana University (Mandalay) 1.jpg| လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈဝၢင်းၸၼ်ႉၸွမ်
State Pariyatti Sãsana University (Mandalay) 2.jpg| ၼႂ်းဝၢင်းၸၼ်ႉၸွမ်
State Pariyatti Sãsana University (Mandalay) 3.jpg| လၵ်းယၢမ်းမူင်းလူင် ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်


## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၼ်ႉၸွမ်ၼႂ်းၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၸၼ်ႉၸွမ်ထေရဝႃၻၿုၻ်ꩪသႃသၼႃၵူႈမိူင်းမိူင်း

**ၸၼ်ႉၸွမ်ထေရဝႃၻၿုၻ်ꩪသႃသၼႃၵူႈမိူင်းမိူင်း** , (**ITBMU**) )၊ ၼႆႉ ပၵ်းသဝ်းဝႆႉယူႇတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ် ဢၼ်ပွင်ႇၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇယူႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ဢၼ်မီးယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ လႄႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၽၢႆႇယိၼ်ႇငႄႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်းလင်
ၸၼ်ႉၸွမ်လင်ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9/12/1998 လူၺ်ႈၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ၽၢႆႇငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5/6/1998 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၸၢဝ်းပုတ်ႉပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်မိူင်းၼိုင်ႈ၊ ၼႂ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းၸၢဝ်းထေႇရဝၢတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉမိူင်းၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ႁွတ်ႈမႃးထိုင် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း ပိုၼ်းၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇ (ၵွင်းမူးၶႆႇၵႃၶမ်း) ၼႆယူႇ။ တႄႇမႃးမိူဝ်ႈ တပုသ်သ လႄႈ ꧤလ်လိၵ ၵူၼ်းၵႃႉသွင်ၵေႃႉ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ၶူၼ်ႁူဝ် မုၼ်ၶမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉသေ ပၢင်းမႃးꩪႃပႃၼႃႇဝႆႉ တီးၵွင်းမူး သူၺ်ႇတၵူင်ႇ(ၵွင်းမူးၶႆႇၵႃၶမ်း) ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ မႁႃႇသၵ်ၵရဵတ်ႉ -103 ၼီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸင်ႇတေယင်ႇႁၢၵ်ႈၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ထိင်းသိမ်းမႃး တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇတေ ၵေႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ၸၼ်ႉၸွမ်ထေရဝႃၻၿုၻ်ꩪသႃသၼႃ ဢၼ်မီးယူႇႁိမ်း ၵျွင်းၶဵဝ်ႈၵႅဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် တေမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း ထမ်းပိတၵၢတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းဝိပသ်သၼႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၽၢင်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈဝႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ 

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႈၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈသင် ၼင်ႇႁိုဝ် ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ပေႃးတေႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ၸွတ်ႈတူဝ်ႈၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢႆးႁုႁၼ်ႁဝ်းၶဝ် ပေႃးတေမီးလွင်ႈငၢႆႈၸႂ် ၼႂ်းထမ်ႇမ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၸွမ်းပၢၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၵၢင်ၸႂ်ၸိူင်ႉၼႆသေ ၵေႃႇတင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ထေရဝႃၻၿုၻ်ꩪသႃသၼႃၵူႈမိူင်းမိူင်း ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ လႄႈ ၵၢၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈ

**ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၽိင်ႈငႄႈ လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ** () ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2016 ၊ ပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် သွင်ဢၼ် ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ လႄႈ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၽိင်ႈငႄႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၽွတ်ႈပဵၼ်မႃး မုၵ်ႉၵေႃ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် တၢင်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ‘’’ၽိင်ႈငႄႈ လႄႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ’’’ ၼႆ တီႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးထင်ၵျေႃႇ ၵႂႃႇၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်သေႉၸွမ်းၼမ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ ‘’’ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ လႄႈ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၽိင်ႈငႄႈ’’’ ၼႆမႃးယူႇယဝ်ႉ။

## ပိူင်ၽွတ်ႈၸုမ်း
*ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ
*ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇ သႃႇသၼႃႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်
*ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇ ပၢႆးမွၼ်း
*ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇ ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶူဝ်းၵဝ်ႇ
*ႁွင်ႉၵၢၼ်ၽၢႆႇ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉပိုၼ်း
* ၸၼ်ႉၸွမ်ထေရဝႃၻၿုၻ်ꩪသႃသၼႃၵူႈမိူင်းမိူင်း
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းမဝ၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး

**ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းမဝ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသျၢၼ်းၻုတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး
ဝၢၼ်ႈၽယႃးတႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး

**ဝၢၼ်ႈၽယႃးတႅတ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပလေႃး
ဝၢၼ်ႈၵတူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵတူဝ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵတူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵတူဝ်းၼႆႉ ၸၢႆး မီး 1283 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1401 ၵေႃႉ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2684 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ပွၵ်ႉၵျွၵ်ႉတၢၼ်း တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈသျၢၼ်းယႂႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈသျၢၼ်းယႂႃႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႃႇဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵျႃႇဢိၼ်းၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၄၀၄၄၊ ယိင်း မီး ၃၇၁၉ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၇၇၆၃ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵေႃႉယ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵေႃႉယ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉၶၼိ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵေႃႉၶၼိၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၅၆၇၊ ယိင်း မီး ၆၄၄ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၁၂၁၁ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတူႇၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈတူႇၵျီးၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉၶမႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵေႃႉၶမႄႇၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၁၅၄၀ ၵေႃႉ၊ ယိင်း မီး ၂၀၀၃ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၃၅၄၃ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵေႃႉၸဵင်ႇယႂႃႇမ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵေႃႉၸဵင်ႇယႂႃႇမ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉၸဵင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵေႃႉၸဵင်ႇၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၅၀၁ ၵေႃႉ၊ ယိင်း မီး ၄၈၉ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၉၉၀ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈꩡေႃႇယၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈꩡေႃႇယၵျုၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉတုၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵေႃႉတုၼ်ႇၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၁၀၅၄ ၵေႃႉ၊ ယိင်း မီး ၁၁၉၆ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၂၂၅၀ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ

### '''ၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ'''
ၼင်ႇႁိုဝ်ၸုမ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ပေႃးတေမီးပိူင်လီလီ ၼႂ်းၽၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ယူႇသဝ်း ႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်ဝိၼယၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ၊ ၵႂႃႇၸွမ်းၽိင်ႈထုင်းသႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလီလီၼၼ်ႉ ယူႇ တီႈၸုမ်း သင်ႇၼၼႃႇယၵ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈတမ်းဝၢင်း မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပၼ်ၸုမ်းသင်ႇၶ ၼႃႇယၵ တူင်ႇဝဵင်း (5) ၸဝ်ႈယဝ်ႉ။

**ၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (5) ၸဝ်ႈ**
# ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၸၼ်ႇတႃႇဝရ   တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဝတ်ႉႁူၺ်ႈယဵၼ်ႇ (ႁူဝ်ပဝ်ႈ)
# ၸဝ်ႈသြႃႇDr.ပၼ်ႇတဝႃၽိပႃလ   တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဝတ်ႉပၢင်ႇ (ၽူႈမၢႆ)
# ၸဝ်ႈသြႃႇဢေႃၸေယ   တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵျွင်းၶမ်း 
# ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတေႃးၽႃႇသႃႇသ   တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဝတ်ႉလႅင်းႁၢၼ်
# ၸဝ်ႈၶူးပၼ်ႇတိတ   တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဝတ်ႉပၢင်ႇ (ၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်ၼမ်ႉ)

ပႃႈတႂ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵတူင်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ လႆႈၶိုတ်းၶွတ်ႈၽွတ်ႈဝႆႉပႃး **ၸုမ်းတတ်းသိၼ် (ဝိၼယထရ) (5) ၸဝ်ႈ** ပုၼ်ႈတႃႇၵႄႈၶႆႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ပေႃႇမီးမႃးၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆႇသင်ႇၶႃႇ လႄႈ သႃႇသ ၼႃႇၼႆယဝ်ႉ။ 

**ၸုမ်းတတ်းသိၼ် (ဝိၼယထရ) (5)ၸဝ်ႈ**
# ၸဝ်ႈသြႃႇၵုမႃရ   ၵျွင်းၼမ်ႉလိူဝ်ႇ
# ၸဝ်ႈသြႃႇဝႃႇယႃႇမ   ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈၸႅၼ်ႇ
# ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃးသၼ်လ   ၵျွင်းပွင်
# ၸဝ်ႈသြႃႇသုပေႃးထ   ၵျွင်းၸရၢႆးၶုမ်ႇ
# ၸဝ်ႈသြႃႇပၼ်ႇတိတ   ၵျွင်းႁူဝ်လွႆ

ပႃႈတႂ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵတူင်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ လႆႈၶိုတ်းၶွတ်ႈၽွတ်ႈဝႆႉပႃး **ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ (ၸုမ်းပရိယတ်ႈ) တူင်ႇဝဵင်း ( 37 ) ၸဝ်ႈ** ပုၼ်ႈတႃႇဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသင်ႇၶၸဝ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းၵႂႃႇၼႆ ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်သင်ႇၶၸဝ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ တူင်ႉၼိုင်ႈယူႇ ႁၢၼ်ႉၼႆႉ တေႉ မီးယူႇလၢႆလၢႆတွၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ
* ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ
* ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၶၢဝ်းမႆႈ တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းလၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ
* ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၶၢဝ်းမႆႈ
* ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပရႁိတ
* ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ

ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၼႂ်းပိူင်ၶွတ်ႇၽွၼ်ႈ
# ၸုမ်းဢေႃးဝႃႇတႃၸရိယ 3 ၸဝ်ႈ
# ၸုမ်းႁူဝ်ပဝ်ႈ  2 ၸဝ်ႈ
# ၸုမ်းၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 6 ၸဝ်ႈ
# ၸုမ်းၽူႈမၢႆလူင် 3 ၸဝ်ႈ
# ၸုမ်းၵႅမ်ၽူႈမၢႆ 23 ၸဝ်ႈ
# ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ( ၸဝ်ႈသြႃႇ၊ ၸဝ်ႈၶူးသွၼ်ၵူႈၵျွင်းၵျွင်း)

လိူဝ်ၼၼ်ႉ သင်ႇၶၸဝ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ဢၼ်ႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ် သင်ႇၶႃႇၵူႈသၢင်ႉသၢင်ႉၼၼ်ႉၸမ်ႉ

**ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသင်ႇမႁႃၼႃႇယၵ**
# ၸဝ်ႈသြႃႇသုၽေႃးၵႃၽိပႃလ ဝတ်ႉႁေႃၶမ်း 

**ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း သံဃာ့သမ္မုတိရ သံဃာ့ကိုယ်စားလှယ်** 
# ၸဝ်ႈသြႃႇတွၵ်ႉတိူဝ်ႇပၼ်ႇတဝ ဝတ်ႉပၢင်ႇ 

**ၸၼ်ႉမိူင်းတႆး ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵမိူင်းတႆး**
# ၸဝ်ႈသြႃႇၸၼ်ႇတႃဝရ ဝတ်ႉႁူၺ်ႈယဵၼ်ႇ
# ၸဝ်ႈသြႃႇဢေႃးၸေယ ၵျွင်းၶမ်း

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇသင်ႇၶၸဝ်ႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ တေငၢႆႈၸႂ်သေ ၸတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၶိုတ်းၶိုတ်းၸမ်ၸမ်ၼၼ်ႉ လိူဝ်သေၼႂ်းဝဵင်းယဝ်ႉ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းၸဵၵ်ႇႁဵတ်း (6) ၼႃႈတီႈသေ ၼႂ်းၼိုင်ႈၼႃႈတီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းၽွတ်ႇဝႆႉပၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ၊ ၽူႈမၢႆ လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း တင်း (6) ၼႃႈတီႈယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈမိၼ်းယႂႃႇ၊ ၵေႃႉၼတ်ႉ

**ဝၢၼ်ႈမိၼ်းယႂႃႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉၼတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵေႃႉၼတ်ႉၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၉၃၈ ၵေႃႉ၊ ယိင်း မီး ၁၁၃၀ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၂၀၆၈ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၽႄးထေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၽႄးထေႃႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉလႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၵေႃႉလႃႇၼႆႉ ၸၢႆး မီး ၁၀၉၄ ၵေႃႉ၊ ယိင်း မီး ၁၂၁၃ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၂၃၀၇ ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတူၺ်းတွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈတူၺ်းတွၵ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶျွၵ်ႉမၢႆႇၵျွႆးၶျၢၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉတွင်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၷူၺ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၶယုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၶယုၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼွင်ၶရိ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ပွၵ်ႉၼွင်ၶရိ တီႈၼိူဝ် ဝဵင်မေႃႇလမႅင်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၽႃးဢွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၽႃးဢွၵ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽႃးဢွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈဢိူင်ႇၽႃးဢွၵ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းယူႇသဝ်း ၸၢႆး 1394 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1811 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3205 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈပုတ်ႉတလူးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈပုတ်ႉတလူးၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းယႂႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းယႂႃႇၼႆႉ ၸၢႆး 727 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 787 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 1534 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး

**ဝၢၼ်ႈၼွင်လိူဝ်ႇ** (၊ ) မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸိုင်ႈတႆး (ပွတ်းၸၢၼ်း)။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈ ပဵၼ်  ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီႊ 2014 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းထုင်ႉဝၢၼ်ႈၼွင်လိူဝ်ႇ ၼႆႉ မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 5683 ၵေႃႉ ၸၢႆး 2792 ၵေႃႉ ယိင်း 2891 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
ဝၢၼ်ႈၵျႅတ်ႉတုၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵျႅတ်ႉတုၼ်ႇၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမုယွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမုယွင်းၼႆႉ ၸၢႆး 1278 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1484 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2767 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းၷူဝ်း (ယႂႃႇတိတ်ႉ)၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈယူဝ်းၷူဝ်းယႂႃႇတိတ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၷူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၷူဝ်းၼႆႉ ၸၢႆး 1433 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1580 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 3013 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵေႃႉယွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵေႃႉယွႆး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၺေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၺေႃႇၼႆႉ ၸၢႆး 3343 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 3771 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 7114 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈပၢႆႇၵၻႃးသျၢၼ်းၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈပၢႆႇၵၻႃးသျၢၼ်းၸု** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမၼိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမၼိၼ်းၼႆႉ ၸၢႆး 1052 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1246 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2298 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတေႃႇၵပူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈတေႃႇၵပူး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမႃႇဢေး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမႃႇဢေးၼႆႉ ၸၢႆး 1881 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2157 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 4038 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵမႃႇမူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵမႃႇမူဝ်ႇ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵမႃႇမူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵမႃႇမူဝ်ႇၼႆႉ ၸၢႆး 3134 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 4255 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 7389 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဝႄးၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈဝႄးၵူး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵယိၼ်ႇဝိၼ်းၸဵင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵယိၼ်ႇဝိၼ်းၸဵင်ႇၼႆႉ ၸၢႆး 1349 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1504 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵလုၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵလုၺ်ႇ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵလုၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵလုၺ်ႇၼႆႉ ၸၢႆး 1602 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1664 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 3266 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢပျၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈဢပျၢႆႇ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵလေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵလေႃႉၼႆႉ ၸၢႆး 1664 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1845 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 3288 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ယၢႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵုၼ်တၵႄး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵုၼ်ယၢႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵုၼ်ယၢႆႉၼႆႉ ၸၢႆး 2545 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 3133 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 5678 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵေႃႉရမ်မႃ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵေႃႉရမ်မႃ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵုၼ်လႃ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵုၼ်လႃၼႆႉ ၸၢႆး 1254 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1545 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2799 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်တႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵုၼ်တႄး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵုၼ်တႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵုၼ်တႄးၼႆႉ ၸၢႆး 1684 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2025 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 3709 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶလေႃႉၵၼၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၶလေႃႉၵၼၢႆး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵလႃးတူဝ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵလႃးတူဝ်ႉၼႆႉ ၸၢႆး 965 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1165 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2130 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵေႃႉၵၻၢႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵေႃႉၵၻၢႆႉ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉၵၻၢႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉၵၻၢႆႉၼႆႉ ၸၢႆး 422 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 494 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 916 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵလႃးၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵလႃးၸု** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉမုပုၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵေႃႉမုပုၼ်ႇၼႆႉ ၸၢႆး 1138 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1237 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2375 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇ

## '''ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇ'''
thumb|237x237px|ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇ
ႁၢင်ႈၽၢင် - ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈၼၢမ်သေ ဝႂ်လဵၵ်ႉသေး ၊

ပေႃးတွႆႇသမ်ႉႁုပ်ႇႁဵဝ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ **ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇ** ၼႆယဝ်ႉ။

## '''ၽွၼ်းလီ'''
ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇၼႆႉ ၶႅမ်ႉတႃႇပွတ်ႇ ၊ တပ်း၊ မၢၵ်ႇလမ်း

ၸိူဝ်းမီးလိူတ်ႈသုင် / လိူဝ်ၼၼ်ႉ လီတူမ်ႈၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉ ၼၢမ်ယႃႈတွႆႇႁုပ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈယေႇတႂိၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈယေႇတႂိၼ်းၵူင်း** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶရၢႆႉၻူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶရၢႆႉၻူးၼႆႉ ၸၢႆး 720 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 838 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 1558 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵႂိၼ်းၵလဵင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၵႂိၼ်းၵလဵင်ႇ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶရၢႆႉၼီးႁု၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶရၢႆႉၼီးႁုၼႆႉ ၸၢႆး 1003 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1155 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 2158 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၶရၢႆႉတိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈၶရၢႆႉတိတ်ႉ** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶရၢႆႉတိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶရၢႆႉတိတ်ႉၼႆႉ ၸၢႆး 737 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 835 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 1572 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမုၶၼီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ

**ဝၢၼ်ႈမုၶၼီး** (၊ ၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေႃႇၵႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်  ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸေႃႇၵႄးၼႆႉ ၸၢႆး 618 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 765 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ် မီးယူႇ 1383 ၵေႃႉယဝ်ႉ။  

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းသူင်ႇ