တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈသႃႇသၼဝိပုလ ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ ဝဵင်းလွႆလႅမ်

## တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈသႃႇသၼဝိပုလ ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ၊ ဝဵင်းလွႆလႅမ်

#### မိူဝ်ႈတေႇပဵၼ် တီႈလိၼ်ႁူင်ဢွင်ႇ
တီႈလိၼ်ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉ တေႃႇထိုင်ပီၶရဵတ်ႉ ၁၉၄၉ၼီႈ၊ ပႆႇမီးၵျွင်းမီးၵၢၼ်ႇသင် တိုၵ်ႉပဵၼ် တီႈလိၼ်ပဝ်ႇ လိၼ်လၢပ်ႈဝႆႉသေ ဝႆၢးသေမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ပီၼိုင်ႈ၊ ပီ ၁၉၄၆ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ပွႆးလွတ်ႈလႅဝ်းၶွပ်ႇၶူပ်ႇလႄႈ ပေႃႈထဝ်ႈလုင်းၸၢမ်ႇပုၼ်ႉ (ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇလႄႈ R.C.T ဢႃႇယု ၈၇ သဵင်ႈၵၢမ်ႇ) ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ   တူဝ်မၼ်းယင်းလႆႈႁဵတ်းၽူႈၵႅဝ်ႈပၢင် ဝၼ်းပွႆးလွတ်ႈမႃးယူႇၼႆ  လႄႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁူႉၼႃႈႁၼ်လင် ပွၵ်ႉ(၄) ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်  မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄၵွႃႇၼင်ႇၼႆ။

#### ပဵၼ်မႃးတီႈလိၼ်သႃႇသၼႃႇ တႃႇႁဝ်းႁႃးလႆႈပိုင်ႈ
ဝႆၢးသေၼၼ်ႉပီၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈပီ ၁၉၅၀ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးမုၼ်ၸဝ်ႈပႃးၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းသထုင်ႇပုၼ်ႉ မႃးသေ ႁွတ်ႈမႃးဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ လႆႈႁၼ်ပဵၼ်လိၼ်ပဝ်ႇလိၼ်လၢပ်ႈ တီႈၵုင်းၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ သေ သၢင်ႇထုၵ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ဢမ်ႇၸမ်ဢမ်ႇၵႆဝဵင်းသေ မီးၼိူဝ်ၵုင်းမုင်ႈသႃႇ ၵိုင်ႇဢၢပ်ႈပဵၼ်လိၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼႆလႄႈ ၸင်ႇႁေႃးတိုၵ်းသူၼ်းတၵ်ႃႇၶဝ် ဝႃႈတေတေႇၵွင်းမူးၼႆသေ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇၵျွၵႂႃႇတၢင်း မိူင်း မိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ပုၼ်သေယဝ်ႉ၊ ၵွႃႇပၢင်းမႃးထၢတ်ႈတေႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ရႁၢၼ်းတႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းပၢင်းထၢတ်ႈတေႃႇမႃးၼၼ်ႉ တၵ်ႃႇၶဝ်ၼႂ်းဝဵင်းပႂ်ႉႁပ်ႉႁူဝ်တၢင်းသေ ပၢင်းၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လင်ၸၢင်ႉ ၽိူၵ်ႇ ႁၢင်ႈၶိူင်ႈယိူင်ႈၼင်ႇပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶဝ်ၵူႈပွၵ်ႈ၊ ၽွၵ်းပိုၼ်မွၵ်ႇယႃႈငိုၼ်းမွၵ်ႈယႃႈၶမ်း တၢမ်းၵၼ် ပဵၼ်ထႅဝ်ပဵၼ်ထႅဝ် တေႃႇပေႃးၽႅဝ်ၵျွင်း သဵင်ၵွင်မွင်းပေႃဢူၼ်လူင်ၵွႃႇ ၽွမ်ၵၼ်ပူႇၸႃႇဝႆႈသႃ သမ်ႉပေႃး ၵိုၼ်းလူင်ဝႆႉဢိုၵ်းဢိုၵ်းယဝ်ႉ။

တေႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး ၵျွင်းၼႆႉၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ “ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ”ၼႆယဝ်ႉ၊ ဝႆၢးၼၼ်ႉပီၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈပီ ၁၉၅၁ ၶုၼၼ်ႉ ၶယႅင်ႇဝုၼ်ႇဢူးၼု ၸဝ်ႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း (ၶယႅင်ႇဢူးၼု) ၸင်ႇၵွႃႇပၢင်းမႃး မႆႉၺွင်ႇပေႃးထိတီႈ ပုတ်ႉထၵႃႇယႃႇ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယသေမႃးၽုၵ်ႇလူႇပူႇၸေႃႇဝႆႉ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉလႄႈ  ၸင်ႇႁွင်ႉ”ၵျွင်းပေႃးထိ”ၼႆထႅင်ႈယဝ်ႉ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးၸူးၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉၵေႃႈ တေႃႇ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ “သဵၼ်ႈတၢင်းပေႃးထိ”ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ဝႆၢးသေၵွႃႇပၢင်းထၢတ်ႈတေႃႇမႃးယဝ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈ ဢူးပိင်ႇၺႃႇၸင်ႇဢွၼ်တၵ်ႃႇၶဝ် တေႇတင်ႈၵွင်းမူးထၢတ်ႈတေႃႇ(တၢင်းဢွၵ်ႇထမ်ႇမႃႇရူင်ႇၵဝ်ႇ 
ဢၼ်ယႃႉၵွႃႇ)  တိုၵ်ႉၵေႃႈတိၼ်မၼ်းၶိုၼ်ႈ ပႆႇတၼ်းသုင်ၵႃႈႁိူဝ် မၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉၵျွမိူဝ်းၶိုၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇ ထိုင်တီႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း၊ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉၵိုတ်းဝႆႉတီႈမၼ်းလႆၢလႆၢၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃး ပီ ၁၉၅၃ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တသႃႇရ (လၢင်းၶိူဝ်း) ၸင်ႇၵျွမႃးၼင်ႇၵျွင်းၼႆႉသေ သိုပ်ႇၶိုၼ်းသၢႆၸႂ်သႃႇသၼႃႇယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တသႃရၼႆႉ ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉႁၵ်ႉၶိူဝ်းပႃးၼိုင်ႈလႄႈ ၼင်ႇ ႁိုဝ်သင်ႇၶႃႇတႆးႁဝ်းၵူႈတီႈတီႈ ပေႃးတေၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႄႇႁႃသူၼ်းတုမ် သမ်ႉ ပေႃးၸွတ်ႇဝၢၼ်ႈၸွတ်ႇမိူင်းယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈသူၼ်းတုမ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလႄႈ သင်ႇၶႃႇၵူႈမိူင်းမိူင်း ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်မႃးသေ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်သင်ႇၶႃႇမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ၼႂ်းႁူင်း ငဝ်းတူင်ႉ ဢွင်ႇသီရိ ဝဵင်းလွႆလႅမ်မိူဝ်ႈပီ ၁၉၅၇ၼီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၼၼ်ႉသေ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီၽုတ်ႇပေႃႇဢွၵ်ႇမႃး
၁. ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
၂. မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသႃႇသၼႃႇၸိုင်ႈတႆး-ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတင်ႈငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်း တႅပ်း တတ်း မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တႄႇတင်ႈတီႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ ဝဵင်းလွႆလႅမ်ၼႆယဝ်ႉ။

#### လႆႈၸိုဝ်ႈသဵင်မႂ်ႇ ႁွင်ႉသႂ်ႇၵျွင်းမျၢတ်ႈ ပိတၵၢတ်ႈ
ယွၼ်ႉပဵၼ်တီႈတေႇတင်ႈငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးသေ ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈသၢမ်ၵွင် ၽၢႆႇတႆးလႄႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉ ၸင်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ႁွင်ႉထႅင်ႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈၽႃႇသႃႇပျၢၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ၊  ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇတေတေႇတင်ႈငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈ တႆး တီႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉ တီႈမၼ်းဢမ်ႇပေႃးၵႂၢင်ႈလႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇလူႇၶၢမ်ႇတီႈ လိၼ်မၼ်းထႅင်ႈ တီႈၸဝ်ႈၾႃႉလႆၢးၶႃႈလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၵေႃႈ ၸင်ႇလူႇပၼ်ထႅင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် သြႃႇ ၸဝ်ႈလူင်ၶဝ် မီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ တႃႇသင်ႇၶႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈယူႇသဝ်းၵေႃႈ သြႃႇၸဝ်ႈမိူင်းၼွင်လႄႈ တၵ်ႃႇဝၢၼ်ႈ တွင်ၼဝ်ႈ တၵ်ႃႇမိူင်းပွၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းလူႇဝႆႉထႅင်ႈ ၵျွင်းဢွၼ်ႇသၢမ်လင်ယဝ်ႉ။

#### မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ ၶႆၢႉမိူဝ်းၵွႃႇပၢင်လူင်
ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈတႅပ်းတတ်းဝႆႉၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်တႄႉ တေတေႇ တင်ႈဝႆႉတီႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ ဝဵင်းလွႆလႅမ်သေတၵေႃႈ တၼ်းလႆႈၶူပ်ႇၼိုင်ႈသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွင်ႈတၢင်းလႆၢ လွင်ႈလႆၢဢၼ်လႄႈ ထိုင်မႃးပီ ၁၉၅၈ (၁၃၂၀) ၼၼ်ႉၸင်ႇလႆႈၶႆၢႉ မိူဝ်းတေႇတင်ႈဝႆႉ တီႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ၊ ဝႆၢးသေၶႆၢႉမိူဝ်းပၢင်လူင်ယဝ်ႉ ၸုမ်းပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ၽွမ်ႉၵၼ်ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးသေ ပိၼ်ႇတႅမ်ႈၵၼ်လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပိတၵၢတ်ႈတႆး ၸင်ႇထိုင်တီႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီ ငၢမ်း မိူဝ်ႈပီ ၁၉၅၉ (၁၃၂၀) ၼီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တီႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉတေႉ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တသႃရ သိုပ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵွၼ်းၵျွင်းၵွႃႇသေ ၽႆၢ ၼိုင်ႈၵေႃႈလႄႇႁႃၶဝ်ႈ ၼမ်ႉ ငိုၼ်းတွင်း ထွၵ်ႇပမ်ႉၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် တႃႇငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈ တႆးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တသႃရ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းတၢင်းၵႆလႄႈဢမ်ႇယူႇၵျွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇ ပၺ်ၺႃသႃမိ (ၵျွင်းၽြႃးလူင် ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း) မႃးပႂ်ႉပၼ်သေ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိပသ်သၼ (မိူင်းၼၢင်း) ၸဝ်ႈသြႃႇၵိတ်တိသႃႇရ (လၢင်းၶိူဝ်း) ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸွႆႈၵၼ်ပႂ်ႉပႃးလူလွမ်လုမ်းလႃး ယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ တၵႃႇၵျွင်းၶဝ်တႄႉ ပဵၼ်ပေႃႈထဝ်ႈၵျွင်းမၢတ်ႈ၊ လုင်းၵျွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ပႃႈသူၺ်ႇ မၢၼ်ႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၵႃးၵျွင်းတႄႉ လုင်းထုၼ်းၽေႇ (ပင်းတလ)ၼႆႉယဝ်။

ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တသႃရ(လၢင်းၶိူဝ်း)ၼႆႉ ၼင်ႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ တေႇဢဝ်မိူဝ်ႈ ၁၉၅၃ ထိုင် ၁၉၆၈ လႆႈ (15)ပီယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸိတ်တသႃရယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိၸယ (ၵဵင်းတုင်) သိုပ်ႇၼင်ႈၵျွင်းသွင် ဝႃႇ (၁၉၆၈/၆၉)သေ ဝႆၢးၼၼ်ႉၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်တဝမ်သ (ၸဝ်ႈဝႃႇၶႃး) ၸင်ႇမႃးသိုပ်ႇၼင်ႈ တေႇဢဝ်ပီ ၁၉၇၀ ထိုင် ၁၉၇၅ ယဝ်ႉ။ ဝႆၢးသေၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်တႃဝမ်သၵျွမိူဝ်းသေယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇမေႇထႃႇ (ဝၢၼ်ႈတွင်ႈၼဝ်ႈ) ၸဝ်ႈသြႃႇသုၸိၼ်ႇၼ (ဝၢၼ်ႈႁူဝ်တႅၼ်ႈ)သိုပ်ႇၼင်ႈၵျွင်း တေႇဢဝ်ပီ ၁၉၇၅ တေႃႇ ၁၉၇၉၊ ထိုင်မႃးပီ ၁၉၈၀ ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈပူင်ၸဝ်ႈသြႃႇဝိပသ်သၼ (မိူင်းၼၢင်း) မီးဝႆႉသေလႄႈ ၸင်ႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈမႁေႃသထႃ (ထမ်မၸရိယ) ၵျွမႃးၼင်ႈၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ သေပိုတ်ႇၽုၺ်ႇတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ယဝ်ႉ၊တေႇဢဝ် မိူဝ်ႈပီပိုတ်ႇၽုၺ်ႇတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ၼၼ်ႉမႃးသေ ပီ ၂၀၂၆ ၼႆႉလႆႈမႃး (၄၆)ပီယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃးပီ ၁၉၈၄ ၼၼ်ႉ လုင်းငူၺ်ႇၶႅင်ႇ၊လုင်းၸၢႆး၊လုင်းၵျေႃႇဝိၼ်းဢိၼ်း(သိူဝ်ၼွင်)ၶဝ်ၸင်ႇမိူဝ်းပၢင်းဢဝ်
ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃၼၼ်တ(ထမ်မၸရိယ)မိူင်းပဵင်း ၵျွင်းသူၺ်ႇၵူႇ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇသေ မႃးသိုပ်ႇၼင်ႈၵျွင်း ထၢတ်ႈတေႃႇယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းလုၵ်ႈတီႈ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇမႃးၼၼ်ႉသြႃႇၸဝ်ႈမိူင်းၼွင်၊ သြႃႇၸဝ်ႈ ဝိပသ်သၼ(တူၼ်ႈတီး) လႄႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၽတ်တၼ်တ ဝိလႃသၽိဝမ်သ (ဢၵ်ၵႃၽိꩪꩡ) မႃးၸွမ်းသူင်ႇ တေႃႇထိုင်ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ ဝဵင်းလွႆလႅမ်ယဝ်ႉ။

#### ၸိုဝ်ႈသဵင်လင်ၵျေႃႇ ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ
ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉ ဝၢႆးသေၸဝ်ႈသြႃႇပၺ်ၺႃႇၼၼ်တ မႃးႁၢပ်ႇဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵွၼ်းၵျွင်းသေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈယေႃးၵုင်ႇမုၼ်သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၵျွင်းသူၺ်ႇၵူႇၼႆလႄႈ ၸင်ႇမႄးသိုပ်ႇထႅင်ႈၸိုဝ်ႈမႂ်ႇ သႂ်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈလီဝႃႈ "တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈသႃသၼဝိပု ၵျွင်းထၢတ်ႈတေႃႇ"ၼႆသေယဝ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈ ၵေႃးပၵလႄႈတၵႃႇၶဝ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇမႃး၊ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵွင်းမူး၊ သိမ်ႇ၊ ၵျွင်းၼွၼ်းသင်ႇၶႃႇ၊ ၵျွင်းသုင်းသွမ်း၊ ၸရွပ်ႈသႃလႃး၊ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၼမ်ႉ၊ ၽႆးတႄႇၵႂႃႇတၢင်းၼမ် လႄႈႁူင်းထမ်းလူင် ဢၼ်ယၢတ်ႇၼမ်ႉၵွႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ (၁၃)ၶမ်ႈ (၄.၃.၂၀၁၉) ယဝ်ႉ။

တင်ႈတေႇ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇပၺ်ၺႃၼၼ်တ မႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉမဵတ်ႉတႃႇ ၸဝ်ႈႁဝ်း ယႂ်ႇႁႅင်းၼိူဝ်တၵ်ႃႇ ၼိူဝ်သတ်ႉတဝႃႇတင်းသဵင်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ႁဝ်းၶတ်းၸႂ် လဵင်ႉလုၵ်ႈ ၼွင်ႉတပေးတၢင်းၼမ်သေ မိူဝ်ႈဢၼ်တၵ်ႃႇၶဝ် ၽိတ်ႈပၢင်းယွၼ်းမႃးၸဝ်ႈၼင်ႇၵျွင်းၼၼ်ႉ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ႁဝ်း ၸင်ႇပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼိူဝ် လုၵ်ႈၼွင်ႉတပေး ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇမိူဝ်းႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းယဝ်ႉ။

ၵျွင်းဢၼ်ၽႄဢွၵ်ႇမိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ

# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁူး ဝဵင်းလွႆလႅမ်
# တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈသႃသၼဝိပုလ ဝတ်ႉၽြႃးလူင်ဢူးယဵၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်
# သႃသၼဝိပုလ ၵျွင်းလူင်ဝၢၼ်ႈပဵင်း ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ မႂ်ႇသုင် ပႅတ်ႇလၵ်း-ၼႃးဢေႃႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ တွင်ၶမ်း(ၼဝ်ႈ) ဝဵင်းလွႆလႅမ်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ ပၢင်ၶွၵ်ႈဝူဝ်း ဝဵင်းလွႆလႅမ်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ ၼိၵျေႃးထႃႇရူင်ႇ ၺွင်ႇၵဝ်ႈတူၼ်ႈ (ႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ႁူမ်ႈယဵၼ်မႅတ်ႉတႃႇ)ဝဵင်းလွႆလႅမ်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ ဝၢၼ်ႈပုင်ႇ ဝဵင်းၶူဝ်လမ်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ ထမ်မရတၼႃ ၼွင်ၶဵဝ် ဝဵင်းလွႆလႅမ်
# ဝတ်ႉသႃသၼဝိပုလ လွႆဝဵင်း လွႆလႅမ်
# ဝတ်ႉၵျီႇတေႃႇ မိူင်းပဵင်း ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း
# ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈႁူၺ်း ဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ
# ဝတ်ႉလွႆသၢႆး ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်
# ဝတ်ႉလွႆထၢတ်ႈ ဝဵင်းမိူင်းတူၼ်
# ဝတ်ႉသၢႆးလႅင်ႇ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ
# ဝတ်ႉၽႃလၢႆး ဝဵင်းမိူင်းပဵင်းဢွၼ်ႇ
# ဝတ်ႉၼမ်ႉၶူၵ်ႉ ဝဵင်းမိူင်းပဵင်းဢွၼ်ႇ
# ဝတ်ႉၵျီႇတေႃႇ ဝဵင်းမိူင်းပဵင်းဢွၼ်ႇ
# ဝတ်ႉၼွင်ဝူဝ်း ၵျွၵ်ႉၵူႇ
# ဝတ်ႉပွႆးၸႃးၵူင်း ၺွင်ႇသူၺ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ႁူင်းႁေႃသႃႇသၼႃႇ