ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ်

## ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ

ၸဝ်ႈၵိူတ်ႇ ဝၢၼ်ႈႁႃႉလိင်း၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။ မိူဝ်ႈဢႃယု လႆႈ ႁူၵ်းၸဵတ်းၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ၶႆၢႉၵႂႃႇယူႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးၸိုၼ်း ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆ လႅမ်။ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1968 (1330) လိူၼ်ၸဵင်မူၼ်း၊ ဝၼ်းပုတ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ လုင်း ၸလေးသေႃး၊ ၸိုဝ်ႈမႄႈ ပႃႈၸၢင်းယူႇ။ ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉ ၈ ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉ ထူၼ်ႈမႆၢၸဵတ်းယူႇယဝ်ႉ။ 

မိူဝ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 9 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈဝၢၼ်ႈ ၼႃးၸိုၼ်းသေ ယဝ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ၊ ၸၼ်ႉသွင်။  

## တီႈပဵၼ်သၢင်ႇပဵၼ်ၸၢင်း
ၸဝ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈသေႃၽၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ မိိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၂၄.၉.၁၉၈၀။ ပဵၼ်ၸၢင်း တီႈၼႂ်းသိမ်ႇ သတ်ထမ်မထိတိ၊ ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင် မိိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၁.၅.၁၉၉၀။ ဢုပၸ် သႆႇသြႃႇၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ပၼ်ႇတိတ ဢၵ်ၵမႁႃပၼ်တိတမိူင်းၼွင်၊ တၵႃႇၸၢင်း ပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉတင်းလၢႆ။

## တီႈႁဵၼ်းတၢင်းမေႃ
# ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။
# ဝတ်ႉပႃႇ မႆႉ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။
# ဝတ်ႉၸေႇယမေႇတၼီႇ၊ ဝဵင်းမျွင်းမျ၊ တိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ။
# ဝတ်ႉၸေႃးတိၵႃႇရူင်ႇ၊ ဝဵင်ပျီႇ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်။
# ဝတ်ႉမႃႇလႃႇရူင်ႇ၊ တိူၵ်ႈထမ်ႇမသုၶ၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
# တိူၵ်ႈဝေႇယၼ်ႇၽူင်ႇတႃႇ၊ ဝတ်ႉၵၢင်၊ ၸေႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ၊ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။  

## လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ယၢမ်ႈသွၼ်
# ၸဝ်ႈသၢင်ႇတိုဝ်းၵမ်
# မင်ၵလႃသုတ်ႈ
# သိင်ၵႃလေႃဝႃတ
# သိူၵ်ႈပိုၼ်းၽြႃး
# ပရိတ်တပႃလိ ၁၁ သုတ်ႈ
# သတ်တႃလူင် 8 ၽိုၼ်
# ဝိၼယ ၽိၵ်ၶု၊ ၽိၵ်ၶူၼီ
# ဢၽိထမ်မတ်ထသင်ၵႁ 9 တွၼ်ႈ
# ၼႃမပတ မႃလႃ လႄႈ 
# ဢႃၶျႃတပတမႃလႃ
# ဢၽိထႃၼပ်ပတီပိၵႃ
# တိၵမႃတိၵႃ
# တုၵမႃတိၵႃ
# မႃတိၵႃထႃတုၵႃထႃ
# သၢၼ်း
# ဢလင်ႇၵႃႇ
# ယမၵ ၶၼ်ထ၊ ဢႃယတၼ၊ ထႃတု၊ သၸ်ၸယမၵ
# ပတ်ႉထၢၼ်း
# ပႃရႃꩡိၵၼ် ပႃꩮိ  လႄႈ ဢꩦ်ꩧၵႃထႃ
# သီလၵ်ၶၼ်ꩪဝၷ်ၷ ပႃꩮိ လႄႈ ဢꩦ်ꩧၵႃထႃ
# ꩪမ်မသင်ၵꧣီပႃꩮိ လႄႈ ဢꩦ်ꩧသႃလိၼီ ဢꩦ်ꩧၵႃထႃ
# လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ပူင် သွၼ် တႃႇၸၼ်ႉ M. A Sri Lanka  ၸၼ်ႉၸွမ်ၵႄႇလၼီႇယ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ
# လိၵ်ႈလႆၢး ဢၼ်ပူင်သွၼ် တႃႇၸၼ်ႉ Ph.D, India ၸၼ်ႉၸွမ်မႃၵထ၊ မိူင်းဢိၼ်း တီးယႃး။

## ၸၼ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်ယဝ်ႉမႃး
# ၸၼ်ႉပထမ၊ တုတိယ၊ ဝဵင်းယွင်ႇႁူၺ်ႈ။
# ထမ်ႇမႃႇၸရိယ ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ပရိယတ်တိသတ်ထမ်မပႃလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်။
# ထမ်ႇမႃႇၸရိယ သႃသၼထၸထမ်မႃၸရိယ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။
# M. A Sri Lanka လၢဝ်ၸွင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵႄႇလၼီႇယ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
# Ph.D, India ၸၼ်ႉၸွမ်မႃၵထ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး။ 

## ၼႃႈၵၢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး
# ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူး သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ ၼႂ်းဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ဝတ်ႉတႆး ၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ဝတ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။
# ယၢမ်ႈပဵၼ် ၸုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵေႃႇတင်ႈမႃး *မူႇၸုမ်းလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ*။
# ယၢမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႈ *ပၢင်သွၼ်ၾိင်ႈငႄႈ ပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႆး* လၢႆလၢႆတီႈ။ 
# ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ *ပၢင်သွၼ် လင်ႇၵႃႇလူင်* ဢၼ်လုင်းၸလေးငိုၼ်းယွတ်ႈ မိူင်းယူႉ၊ လုင်းၶမ်းႁိူင်း ၸလေးၼမ်ႉ ၸလၢပ်ႈ၊ ၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် မႃးပိုတ်ႇၽုၺ်ႇသွၼ်ပၼ် တီႈလုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တႆး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။ 
# ယၢမ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ သင်ႇၶတႆး၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
# ယၢမ်ႈၸွႆႈၵၢၼ် ၼႂ်း ဝတ်ႉတႆး ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ၊ ပုတ်ထၵယႃႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၆ ပီ။  
# ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵႂၢၼ်း တုပႃမွၵ်ႉၶ Deputy-Rector သႃႇရိပုတ်ႉတ ၶေႃးလိၵ်ႉ တီႈဝတ်ႉၵွင်းမူးၶမ်း၊ မူႇၸေႈ တႄႇပီ ၂၀၁၃ တေႃႇထိုင်ပီ ၂၀၂၁။ 
# ဝႆၢးၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၁၅.၆.၂၀၂၁ ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉလူင် သီရိမင်ၵလႃႇ၊ ဝဵင်းၶူဝ်လမ် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းၼႆႉ။ 
# မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12.5.22 ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်တႄႇၵေႃႇတင်ႈ ၶူဝ်လမ်ပုတ်ထၶေႃးလိၵ်ႉ။

## ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ

# ပပ်ႉဝွၵ်း *မွၵ်ႇၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ်* ပီ 2001။ 
# *ပပ်ႉမၢႆၵိုမ်း ပီၵွၼ်းငိုၼ်း ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်* ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ် (ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢွၼ်ႁူဝ်) ပီ 1998။
# *ပပ်ႉၼႄသဵၼ်ႈတၢင်း ၶၢဝ်းတၢင်းဝႆႈၽြႃး ၼႃႈလိၼ်ထွတ်ႈမႅတ်ႈ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး* (A Guide for Pilgrimage to the Holy Place of Buddhagaya)၊ ပီ 2008၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပပ်ႉသပ်း ၵႅမ်မိုဝ်း ဢင်းၵိတ်း-တႆး* English-Shan Pocket Dictionary) ၵမ်းၼိုင်ႈ 2009။ 
# *ပပ်ႉသပ်းလူင် ဢင်းၵိတ်း-တႆး* ပီ 2016၊ 2019၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။
# *ꩪမ်မပၻ ပိၼ်ႇတႆး* ပီ 2013၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး* Buddhism and Tai ပီ 2014၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပပ်ႉမၢႆတွင်း ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၼႂ်းပၢင်ပွႆး တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈပရိယတ်ႈ ထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ်* ပီ 2015 (ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢွၼ်ႁူဝ်)၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။  
# *ပရိတ်တ ပႃꩮိၸဝ်ႈ 11 သုတ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး ဢိၵ်ႇၶေႃႈသပ်းလႅင်း* ပီ 2015၊ ဢွင်ႇ ပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပိူင်တမ်းလိၵ်ႈ ဢင်းၵိတ်း* ပီ 2015၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပိုၼ်းသႃႇသၼႃႇ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးပႃꩮိ ပိꩦၵၢတ်ႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ* ပီ 2018၊ ဢွင်ႇ ပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *တၢင်းႁူႉ လွင်ႈၼူၵ်ႉၵိၼ်ၼရႃႇ လႄႈ တူဝ်း* ပီ 2018၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။  
# *ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸၼ်ႉသုင် ၼႂ်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း* ပီ 2018၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပပ်ႉသႃရိပုတ်တၶေႃးလိၵ်ႉ မၢႆ-1၊ မၢႆ-2* ပီ 2019၊ 2020 (ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢွၼ် ႁူဝ်)၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *လေႃးၵၼီတိ ပိၼ်ႇတႆး လႄႈ ၶေႃႈ သပ်းလႅင်း* ပီ 2019၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ၾိင်ႈပွႆးတႆး 12 လိူၼ်*  ပီ 2019၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပပ်ႉဝိသုၻ်ꩪိမၵ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး* ပပ်ႉ-1၊ ပီ 2020၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *ပပ်ႉဝိသုၻ်ꩪိမၵ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး* ပပ်ႉ-2၊ ပီ 2020၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။
# *ပိူင်တမ်းလိၵ်ႈ ပႃꩮိ (Pali Grammar)* ပီ 2024၊ ၸဵင်ႇပႃႇရမီႇ၊ တႃႈလိူဝ်ႇ။ 
# *လၢႆးႁူၺ်းဢူၺ်းၵေႃႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉသုတ်း* How to Win Friends and Influence People) ပီ 2024၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
# *လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်း ၼိၵႃယ ၻီꧠၼိၵႃယ* ပီ 2025။ 
# *လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်းၼိၵႃယ မꩡ်ꧢိမၼိၵႃယ* ပီ 2025။
# *လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်း ၼိၵႃယ သံယုတ်တၼိၵႃယ* ပီ 2025။ 
# *လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်းၼိၵႃယ ဢင်ၷုတ်တရၼိၵႃယ* ပီ 2025 ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ 

လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်တင်းမူတ်း ဢမ်ႇယွမ်း ၆၀၇၀ ႁူဝ် ဢၼ်ပႃးၼႂ်းပပ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း သီႇႁူဝ်ႇ၊ ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း၊ သဵင်မွၼ်းထမ်း၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်း ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်း၊ ၼွၵ်ႈမိူင်း။

## ပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈ
# ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ၁ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈ ဝတ်ႉတႆး ၵဝ်ႈ လၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ဝၼ်းထိ ၂၇-၂၉.၁၂.၂၀၁၃။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်လူ ပဵၼ် *ပိုၼ်းၽြႃး ပလသိႁိင်ႇၵ ဢမ်ႇၼၼ် ၽြႃးၵေႃႇမိူင်း၊ မိူင်းသႅၼ်ဝီ*။ 
# ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ၂ ဢၼ်ႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉႁူဝ်လွႆ၊ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ဝၼ်းထိ ၂၇-၂၉.၁၂.၂၀၁၄။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ
# ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢင် ၵၢၼ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပွၵ်းၵမ်း ၁ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈမိူင်းမၢဝ်း၊ ၸေႈၵဝ်ႇ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၁၁-၁၂.၆.၂၀၁၄။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလူ ပဵၼ် *ရတၼႃႇၵႅဝ်ႈမႅတ်ႈ သၢမ်ပိူင် ၽြႃး၊ တြႃး၊ သင်ႇၶႃႇ*။ 
# ပၢင်ၵုမ်ငမ်းယဵၼ် *ၽႃႇသႃႇ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းလူၵ်ႈ (Multiracialism as an Idea, Ideal, & Imperative: Managing Diversity in Singaporeႇ Eugene KB Tan School of Law Singapore Management University, Religion, Peace, Security, & Co-Existence Conference* ဢၼ် ႁဵတ်း ၵႂႃႇ ဝၼ်းထိ ၁.၁၀.၂၀၁၃ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် သီႇတၵူႇ၊ တႃႈၵုင်ႈ၊ မျွၵ်ႉဢုၵ်ႉၵ လႃႇ။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ
# ပၢင်ၵုမ်မုၼ်ၸဝ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထေႇရဝၢတ်ႈ "The 2nd Bi-Annual Conference of The Association of Theravada Buddhist Universities Sitagu International Buddhist Academic, Sagaing Hills, Myanmar" ဢၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇ ဝၼ်းထိ ၃၅.၃.၂၀၀၉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် သီႇတၵူႇ၊ ၸၵၢႆး။ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ 
# ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢင် ၵၢၼ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပွၵ်းၵမ်း ၂ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈမိူင်းမၢဝ်း၊ ၸေႈၵဝ်ႇ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၂၈.၁၀.၂၀၁၅။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ
# ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ၃ ဢၼ်ႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉၵၢင်မိူင်း၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ဝၼ်းထိ ၂၇-၃၀.၁၂.၂၀၁၅။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်