သၶႁ

## ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်
ၸိုဝ်ႈမၼ်း မိူဝ်လဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၸၢမ်ႇၺူဝ်ႇ၊ ဢူႈမၼ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ လုင်းမူးလိင်ႇ မႄႈၸဝ်ႈ ပႃႈလွႆၽွင်၊ မၼ်းၸၢႆးၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ တီႈမၢင်းသႅင်၊ ဢိူင်ႇမၢင်းသႅင် မိူင်းလိူၼ်း (ဝၼ်းဢွၵ်ႇၶူင်း) မိူဝ်ႈ 7.11.1952။ မၼ်းၸၢႆးလႆႈမႃႈၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်တီႈ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းသေ ယူႇၽႅဝ်ၸၼ်ႉသိပ်း။ မၼ်းၸၢႆး ပဵၼ်ၵူၼ်း ၸႂ်သိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇ။ 
မီးၼမ်ႇၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇၼုင်ႈၽႃႈတူင်ႇသေပွၵ်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႆႈၼုင်ႈ ၽႃႈတူင်ႇၶဵဝ် သိၼ်ႈၶဵဝ် ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၵူႈၵေႃႉသေတႃႉ မၼ်းၸၢႆးတႄႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇၶဵဝ် ယဵပ်ႉႁဵတ်း ၵူၼ်တႆးသေ ၼုင်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ။ 
## သၶႁ ဝႃႈပွင်ႇသင်
မွၵ်ႈ 1971 မၼ်းၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႅမ်ႈလၢႆး လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းလႄႈ ၸင်ႇသႂ်ႇၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်ဝႃႈ သႅင်ၶဝ်ႈႁႅင်ႈ၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်မႃးသေ ၸင်မီးမႃး ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်လပ်ႉလပ်ႉတင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၊ သိူဝ်လႅင်ၶိူဝ်း၊ သူမ်ႈၶူမ်ႁိုၼ်း၊ သၶႁ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပိူၼ်ႈႁူႉၼမ်တႄႉပဵၼ် သၶႁ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း။

## သၶႁ လႄႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
တႄႇ 1972-2011 သၶႁ ႁဵတ်းၵၢၼ် ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼမ်လိူဝ်သေၵၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်လႄႈ ၵၢၼ်ၼႃႈႁိူၼ်း တႄႉတႄႉ။ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း တင်းၼမ်။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁဵတ်းၵၢၼ် တႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ပႃႈတႂ်ႈ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႈႁူၺ်ႇသေ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉ (1) လိူတ်ႈႁၢၼ်ၼွင်းၶူင်း (2) ပိုတ်ႇပၢင်ႇ ပဵၼ်ပပ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း တင်းသွင်ပပ်ႉသေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းထႆး။

1982-2007 ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း SURA, MTA လႆႈၸွႆႈထ​ႅမ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပပ်ႉလိၵ်ႈ-
# ၸိူင်းလႅဝ်း
# ၵွၼ်းၶေႃ
# မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ဝၢၼိႈၸွမ်သိုၵ်း (ၽၢႇမၢၼ်ႈ)
# သႃလဝိၼ်းၽူတ်ႉ (ၽၢႆႇထႆး)
# ပပ်ႉႁၢႆးငၢၼ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် (ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်း)
# ႁူပ်ႉထူပ်း တွင်ႈထၢမ် ၽူႈၼမ်းတႆး လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ။

## သၶႁ လႄႈ ပၢႆးမွၼ်း
* ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းတႆး ၸိုဝ်ႈသႅင်ယႂ်ႇ **လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်** (1973)
* ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽဵင်းၵႂၢမ်း သဵင်ၶွင်တူဝ်။
* ၶိုၼ်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းၵဝ်ႇ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း (တႆးတိုၵ်ႉတွင်းယူႇ)
*,ၸုင်ၸၼ် ၼၢင်းမူၺ်ငိုၼ်း ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတႆး

## သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်
သၶႁ ႁွင်ႉ ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းပဵၼ် မၢၵ်ႇႁႅင်းတပ်း "တပ်းၶႅၼ်ႇသႃႇ" သေ သဵင်ႈၸူဝ်ႈ သုတ်းပၢၼ် တမ်ႈတီႈ ႁူင်းယႃသူၼ်တွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး မိူဝ်ႈ 15.9.2011 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## တၢင်းႁၼ်ထိုင် သၶႁ

တႄႇႁၢၵ်ႈငဝ်ႈ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ႁဵတ်းလင်ၶႃးမုင်းႁိူၼ်း ဢဝ်ၼင်လိၼ်ႁဵတ်းၽႃႈသိူဝ်ႇ ၼုၵ်းၵိူဝ်ႇ ၵူဝ်ႈ ဢၢႆႁိုၼ်ႇၵၢၼ်ႉယၢမ်းမဵၼ် မူၵ်းထိူၼ်ႇယုမ်းၶိူဝ်းၵႄႈၵၢင်ၽူႈၶဵၼ်မႃး ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသေ ၵိုၵ်းယူႇၼႂ်းတပ်ႉ သိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ၊ လိုၼ်းသုတ်းတေႃႇထိုင်ၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ၸုမ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဝၢင်းၶိူင်ႈပၼ်မၢၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢႆးသႅင် ၸိုၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းၵူမ်ႈႁူဝ်သုၵ်ႉၼွမ်းႁွမ်းပႆၸွမ်းၶုၼ်သႃႇ ၵႂႃႇမူၵ်းသွၼ်ႉၸၢမ်ႇပူၺ်ႈတႂ်ႈႁူမ်ႈငဝ်းၽႃႇတိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ယုၵ်ႉတိၼ်ယၢင်ႈသွင်ႉၸွမ်း ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး၊ ပၵ်းလၵ်းသိုပ်ႇသၢၼ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈမိုဝ်းၽႂ်ၵုမ်းၵမ်သေ သိုပ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၵွၼ်းၶေႃ“တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ်-ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း”။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ တွၼ်ႈၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇၼပ်ႉထွင် ၶူၼ်ႉၶွၵ်းၵႂၢမ်းၵဝ်ႇ လိၵ်ႈမွင် ၼႂ်းပိုၼ်း ၼႂ်းၶိူဝ်း တႆးတင်းလၢႆ ဢၼ်တႆးလူင် သူင်လၢတ်ႈၽႃႇလေႃးၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼမ် မႃးပဵၼ်ပၢၵ်ႇပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ယိပ်းမၼ်ႈ တိုဝ်းၵမ်ဢဝ် ၵႂၢမ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ဝႃႈ - ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ တႆးယိူင်ႈၸွမ်းလၢႆးၶႄႇသေ ၸႂ်ႉ “လိၵ်ႈႁူမ်ႈတူဝ် ၵႂၢမ်းႁူမ်ႈၶေႃႈ” ၵွပ်ႈၶႄႇပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း သုၼ်ၵၢင်မီးဢမ်းၼၢတ်ႈ ယုၵ်ႉမုၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႁႂ်ႈၶိူဝ်းၶႄႇ ဢၼ်ယူႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တႅမ်ႈမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ ဢၢၼ်ႇဢွၵ်ႇသဵင်ၽႂ်မၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႆးႁဝ်းသမ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေတႃႉ တႅမ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇ ပွင်ႇၵၼ် ပေႃးတေယိူင်ႈၸွမ်း လၢႆးၶႄႇၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ယႃႇဝႃႈဢၼ်မီးယူႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၵူႈတီႈတီႈလႃႈ ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်း ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ တေဢမ်ႇပွင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ၼႆလႄႈၸင်ႇၶိုၼ်းမႄး လၵ်းဢဵၼ်းဢၢၼ်း “ၵႂၢမ်းႁူမ်ႈၶေႃႈ - လိၵ်ႈၽႂ်မၼ်း” ၼႆႉယင်းတေၸၢင်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ပွင်ႇၵၼ်ယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉထႆး ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈလၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်းတေႃႇၵၼ်၊ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းၵွၼ်းၶေႃႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်းၵေႃႈ လိူဝ်သေၵႂၢမ်း ပွင်ႇၵၼ် လိၵ်ႈၵေႃႈငၢႆးၵၼ်။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈ ပိူၼ်ႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်။

တႆးလူင်ႁဝ်းလူး ၵႂၢမ်းပီႈၵႂၢမ်းၼွင်ႉ လၢႆပွတ်းလၢႆတွၼ်ႈ လၢႆဝၢၼ်ႈလၢႆမိူင်း ဢၼ်ႁဝ်းဝႃႈ  ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၸိုင်ႁဝ်းဢမ်ႇပွင်ႇၵႂၢမ်းၵၼ် (ၵွပ်ႈၶူင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထွႆႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇတိၵ်းတိၵ်း) တႆးဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈတေႃႇၵၼ်၊ ဢၼ်မီးယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း တေႃႈၼင်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆးၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်းတေႃႇ ထႆး (ၵႅၼ်ႇပေႉလီဢၢႆယွၼ်ႉတႆး)။

ဢိင်ဢဝ်ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းသေ ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ ဝူၼ်ႉၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ၵွၵ်းငၢၵ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇ ထွႆႈၵႂၢမ်းၵဝ်ႇ လိၵ်ႈလူင် တႆးၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႂ်းတူင်ႇလိုမ်ၸိုင်ႈ လၢၼ်ႉၼႃး လၢၼ်ႉၸၢင်ႉ လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈၶူၼ်းၶဝ်း လိူၵ်ႈသႆႉ ဝႆႉၼၵ်းဝႆႉလိုၵ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶၢႆးသေ ၸိုၼ်ႇလၢတ်ႈ ၸိုၼ်ႇတႅမ်ႈ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၵွၼ်းၶေႃ (ဢၼ်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵႂႃႇ) ၼႂ်းၶၢဝ်ႇ ဝႅပ်ႉသႆႉမိူင်းလွႆ လႄႈလၢႆလၢႆတီႈမႃး၊ ၺႃးထူပ်းတၢင်းပွင်ႉ လၢႆၸဝ်ႈလၢႆၽူႈၸီႉၼႄးၵမ်ႈၼမ် တူၼ်းသဵင်(ႊ) ။

တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ (ႊ) ၼႆႉၵွပ်ႈတႆးတႂ်ႈတင်းၼမ် ဢမ်ႇမေႃဢွၵ်ႇသဵင်လႆႈလႄႈ ဝႆႉပဵၼ်သဵင်တၢင်ႇၶိူဝ်းၵူၺ်း။ ယၵ်းၶိုၼ်ႈ(ႊ) ၼႆႉဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်း (မီးၵႂၢမ်းမၢႆ) ၵွပ်ႈဢမ်ႇမေႃဢွၵ်ႇသဵင်မၼ်းလႄႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းဢၢၼ်ႇ ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇသဵင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ “တႃႉလၢႆး လႃးမႃႉ” ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ်ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးဝႃႈ -“တႃႉလၢႆး ၵၼ် တင်း လႃး မႃႉ”။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေတႅမ်ႈဝႃႈ-ၻႃႊလႆႊလႃႊမႃႊ”ၼႆၵူၺ်း။ ဢၼ်သဵင်မၢၼ်ႈဢွၵ်ႇ ပဵၼ်သဵင်ယၵ်း(ႇ) ၸိူင်ႉ ၼင်ႇ “ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ” ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ တေတႅမ်ႈဝႃႈ - ၶွမ်ႊပိဝ်းတိူဝ်ႊ ၼႆၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် သဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ ၸိူဝ်းၸႂ်ႉ ယူႇၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼၼ်ႉ သဵင်ယၢၵ်းၶိုၼ်ႈ(ႊ) ၼႆႉတိုၼ်းဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇ ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆး။

ၸဵမ်ဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ မၼ်းၸၢႆးလႆႈၶတ်းၸႂ် ၸႅၵ်ႇငၢၵ်ႇလၢၵ်ႈဢွၵ်ႇၼႄ လွၼ်ႉပွင်ႇသဵင်လႄႈ ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးႁူမ်ႈတင်း လၢႆးတႅမ်ႈႁႂ်ႈၸႅင်းလႅင်းသေတႃႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ထၢင်ႇဝႃႈ ၸႂ်ႉထွႆႈၵႂၢမ်း (ၶေႃႈၵႂၢမ်းထႆး) ။ ထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆး(ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ၽႃႇလေႃးပႃးၵႂၢမ်းထႆးၼမ်) မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇ (လၢၼ်ႉၼႃး) ၵူႈပွၵ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းႁင်းၶေႃ ဝၢႆးၼၼ်ႉၸင်ႇၶိုၼ်ႈၵပ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ၵႂၢမ်းထႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉၼႂ်းမိူင်းထႆးပွတ်းၵၢင်ၵူၺ်း။ မိူင်းၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ယၢမ်ႈတူၵ်းပဵၼ် တႂ်ႈမိူင်းၶီႈၶႃႈမၢၼ်ႈ 200 ပၢၵ်ႇပီၵေႃႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈပေႉသိုၵ်းသေ ၵိၼ်မိူင်းၵူၺ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇဢူမ်ဢိုၼ် ၵိၼ်ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း။

ထိုင်မႃး ပၢၼ်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈသွင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတူၵ်းပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၽႂ်လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈ ဢမ်ႇႁူင်ႈဢမ်ႇႁၢႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႆးလူင်သမ်ႉ ဢွၼ်တၢင်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၵေႃႈ လႆႈတိုၵ်းလႆႈၾၼ်းၵၼ် တင်း မၢၼ်ႈ ၵဝ်ပေႉမႂ်း မႂ်းပေႉၵဝ်၊ မိူဝ်ႈလီၵၼ်ၵေႃႈ တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ၵေႃႈ တႆးၵႂႃႇႁဵၼ်းမိူင်း မၢၼ်ႈ။ ဝၢႆးဢင်းၵိတ်း ႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်လႆႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးၵေႃႈ တူၵ်းပဵၼ်မိူင်းတႂ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈဢင်းၵိတ်း၊ ဝၢႆးဢင်းၵိတ်း ပၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမိူင်းမၢၼ်ႈ တႆးၵေႃႈထၢင်ႇဝႃႈ မၢၼ်ႈလႆႈၼိုင်ႈပျႃး တႆးတေလႆႈၼိုင်ႈပျႃးၼႆသေ ႁူမ်ႈဢဝ် လွတ်ႈလႅဝ်း ၵွၼ်းၶေႃၸွမ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ထုၵ်ႇလွၵ်ႇလႅၼ် ၸႂ်ႉဢမ်းၼၢၸ်ႈ ႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ် မိူင်းတႆးပဵၼ်မိူင်းၶီႈၶႃႈၵႂႃႇသေ ဢူမ်ႇဢိုၼ်ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးႁၢႆၵႂႃႇ။ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈၶေႃႈၵေႃႈ ပႃးထွႆႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၸွမ်း။

ဢၼ်ႁဝ်းယွင်းယေႃးလႄႈသေလၢႆ ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈသင် ပေႃးယွင်ႈယေႃး လၢႆးႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပႅတ်ႈဝၢင်း လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ထုၵ်ႇလီႈယၢင်ႈႁဵတ်းၸွမ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလႄႈလိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်မၼ်းၸၢႆး ႁဵတ်းပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။

## ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်