ပၢၼ်ယူႇၼီႇၶူတ့် မိူဝ်ႈလႂ်?

## ယူႇၼီႇၶူတ့်ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပွင်ႇဝႃႈသင်

ယူႇၼီႇၶူတ့်ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်လွၵ်းၸဵင် ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆ့ တွၼ်ႈတႃႇတေပေႃႉလိၵ်ႈ ၶပ့်လိၵ်ႈ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ လႄႈသိမ်းၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ်ႈ။ တူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်း ၵမ်ႇၽႃႇၼႆ့ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ပႃးၸဵမ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈလိၵ်ႈတႆး၊ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းလၵ်းၸဵင်ႇယူႇၼီႇၶူတ့်ၼႆ့ယဝ့်။ ယူႇၼီႇၶူတ့်ၼႆ့ ပဵၼ်ၽူႈလူင့်လႅၼ်ႇၵတ့်ၶႅၼ်ႇ ၽၢႆႇတူဝ်လိၵ်ႈပိုၼ့်တီႈပႃႇ ဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ့်ၶွပ်ႈႁွပ်ႈထိုင် ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းလီလီငၢမ်းငၢမ်းသေ ၶူင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ဝႆ့ယဝ်ႈ။ Operating System (OS) တင်းၼမ် ဢမ်ႇဝႃႈ Mac ႁိုဝ် PC ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တင်းမူတ်းယဝ့်။ တေႃႈၼင်ႇၼႂ်းၾူၼ်းလႄႈ ၶိူင်ႈဢွၼ်ႇၶိူင်ႈဢိတ်း တၢင်ႇမဵဝ်းၵေႃႈ ယင်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈပႃးယဝ့်။

## ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင် ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉယူႇၼီႇၶူတ့်

	•	ပဵၼ်လၵ်းၸဵင်ဢၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းယွမ်းႁပ့်၊
	•	ပဵၼ်လၵ်းၸဵင်ဢၼ် World Wide Web Consortium ယွမ်းႁပ့်
	•	သင်လူဝ်ႇၶူၼ့်ႁႃတူဝ်လိၵ်ႈမႃးၸိုင် တေဢမ်ႇမီးတီႈယူပ်ႈယွမ်း
	•	တူဝ်လိၵ်ႈၵပ်းတၢမ်းၵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၶပ်းမၢႆၸႅၼ်ႇ ၵ ၶ ၷ  င
	•	ပႃးဝႆ့တူဝ်လိၵ်ႈတွၼ်ႈတႃႇလၢႆၸိူဝ့်လၢႆၶိူဝ်း (မိူၼ်ၼင်ႇ တႆး၊ တဢၢင်း၊ မၢၼ်ႈ၊ မွၼ်း၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇသီႇၶိူဝ်း လႄႈယၢင်းလႅင် ၸိူဝ်းၼႆ့)

## လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉယူႇၼီႇၶူတ့်

မိူဝ်ႈႁဝ်းၸႂ်ႉၾွၼ့်ယူႇၼီႇၶူတ့်သေ ပေႃႉလိၵ်ႈၼၼ့် လွၵ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမၼ်း မီးဢိတ်းဢီႈ။ လၢႆးၵဝ်ႇလၢႆးမွၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်မႃးၼၼ့် ပေႃးတေမႃးထတ်းတူၺ်းၸိုင် ဢမ်ႇပေႃးမီးပၵ်းပိူင်မၢႆႈမီႈသင်လူင်လၢင်။ မိူၼ်ၼင်ႇတူဝ်ဢၼ်ဝႃႈ 'ၶၢႆ' ၼႆၼၼ့် မၢင်ၸိူဝ်းပေႃႉ ၶ + ဢႃပွတ်း + ၵၢႆၶိုၼ်း (ၶၢႆ) ၼႆသေ မၢင်ၸိူဝ်းသမ့်ပေႃႉ ၶ + ၵၢႆႇၶိုၼ်း + ဢႃပွတ်း (ၶၢႆ) ၼႆယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇတူဝ်ဢၼ်ဝႃႈ 'တိုၵ်း' ၼႆၼၼ့်ၵေႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းပေႃႉဝႃႈ တ + တိုတ့်ၼိုင်ႈ + တၢင်ႇ + ၵၽႅတ်း + ၸမ်ႈၼႃး ၼႆသေ ဢဝ်တိုတ့်ၼိုင်ႈမႃးဢွၼ်တၢင်းယဝ့်၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ့်ပေႃႉဝႃႈ တ + တၢင်ႇ + တိုတ့်ၼိုင်ႈ + ၵၽႅတ်း + ၸမ်ႈၼႃႈ ၼႆသေ ဢဝ်တၢင်ႇမႃးဢွၼ်တၢင်းယဝ့်။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ ပေႃးဢဝ်မၢၵ်ႇတႃၵူၼ်းႁဝ်းတူၺ်းတႄ့ ႁၼ်တူဝ်မၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်းသေတႃႉ ပေႃးဢဝ်မၢၵ်ႇတႃၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇတူၺ်းတႄ့ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆ့ လူင်လၢင်ယဝ့်။ လိူဝ်သေၼၼ့် မိူဝ်ႈႁဝ်းတေၶူၼ့်ႁႃတူဝ်လိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈမုၼ်းသေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ့်ၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းပေႃႉမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းၸွမ်းပိူင်မၼ်းၵွၼ်ႇ ၽႂ်ၵေႃႉလႂ်ၶူၼ့်ႁႃၵေႃႈ ၸင်ႇတေ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ယဝ့်။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းၶပ့်ထႅဝ်တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ့် ၼင်ႇႁိုဝ်ထႅဝ်တူဝ်လိၵ်ႈႁဝ်းပေႃးတေၵႂႃႇယူႇၸွမ်းတူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ့်ၼၼ့်ၵေႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီပေႃႉၸွမ်းလွၵ်းလၢႆးမၼ်းယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇ - 

ၵ + ႄ + ႇ = ၵႄႇ   ||   ပ + ေ + ႃ + ႈ = ပေႃႈ   ||  သ + ြ + ႃ + ႇ = သြႃႇ || ၼ + ၢ + ႆ + း = ၼၢႆး

(တႅမ်ႈသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈဢဝ်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ မႃးဢွၼ်ႇတၢင်းမႄႈၵပ်းငဝ်ႈ။)

(ႁၢင်ႈလွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ့် ဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈလၢႆလၢႆၶိူဝ်း)

သင်ႁဵတ်းၼႆပေႃႉၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈၶပ့်ထႅဝ်လိၵ်ႈမႃးၼၼ့် တီႈဢၼ်ဝႃႈ 'ၵႄႇ' ၼၼ့်ၵေႃႈ ၸင်ႇတေ ၵႂႃႇယူႇၸွမ်းတူဝ်'ၵ'၊ တီႈဢၼ်ဝႃႈ'ပေႃႈ'ၼၼ့်ၵေႃႈ ၸင်ႇတေၵႂႃႇယူႇၸွမ်းတူဝ်'ပ'ယဝ့်။ သင်ဢမ်ႇၼၼ် သင်ဢဝ်တူဝ်'ႄ' လႄႈ တူဝ် 'ေ' ပေႃႉဢွၼ်တၢင်း မိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးၵဝ်ႇၸိုင် ၶဝ်တေၵႂႃႇယူႇၸွမ်း တူဝ်'ႄ' လႄႈ 'ေ'ၵူၺ်းယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပႃး လၢႆးပေႃႉလိၵ်ႈႁဝ်းယဝ့်။ ႁဵတ်းၸိူင့်ႁိုဝ်ပေႃႉၵေႃႈ တီႈတႄ့မၼ်း လူဝ်ႇႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈသေ လူလႆႈဢၢၼ်ႇလႆႈၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈႁဝ်းမီးပၵ်းမီးပိူင်သေ ၶပ့်ပေႃႉၸိုင် မၼ်းတေ ငၢႆႈၸႂ်လူမ်ၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းတင်းသဵင်ႈသေ တေသၢင်ႇထုၵ်ႇၵၼ် တင်းလွၵ်းလၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်တေဢွၵ်ႇမႃး မိူဝ်းၼႃႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢဝ်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပိၼ်ႇပဵၼ်တူဝ်လိၵ်ႈ၊ ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈ ပိၼ်ႇႁႂ်ႈဢွၵ်ႇသဵင်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ။ ဢဝ်ၽႃႇသႃႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ ပေႃးႁဝ်းမီးယူႇၼီႇၶူတ့် ႁင်းၵူၺ်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼီႇၶူတ့်ၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႈ။ ပေႃးယၢမ်ႈၵႂႃႇၸိုင် လွၵ်းလၢႆးယူႇၼီႇၶူတ့်ၼႆ့ ယင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၽႂ်းလိူဝ်ငၢႆႈလိူဝ်သေ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၵဝ်ႇဢၼ်မွၼ် ႁဝ်းၼၼ့်တႄ့တႄ့လူးၵွၼ်ႇ။

## တၢင်ႇ + တိုတ့် ဢမ်ႇၼၼ် တိုတ့် + တၢင်ႇ?

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွၵ်းမိုဝ်းယူႇၼီႇၶူတ့် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ ႁူမ်ႈၵမ်ဝႆ့ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တူဝ်လိၵ်ႈၵမ်ႈပႃႈၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇတူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ င၊ တ၊ ထ၊ ပ၊ မ၊ ယ၊ ရ၊ လ၊ ဝ လႄႈတင်း မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ ဢ ဢႃ ဢိ ဢီ ဢု ဢူ ၸိူဝ်းၼႆ့ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸႂ်ႉဝႆ့လၢႆလၢႆၶိူဝ်းလႄႈ ပဵၼ်တီႈလူဝ်ႇလႆႈဝူၼ့်ၸွမ်းထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃးဢဝ်လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈဝႃႈၸိုင် တီႈဢၼ်လူဝ်ႇတႅမ်ႈဝႃႈ 'တို့' ၼႆၼၼ့် ၶဝ်တေတႅမ်ႈဝႃႈ တ + တၢင်ႇ + တိုတ့် + ၸမ်ႈတႂ်ႈသေ တူဝ်တၢင်ႇ မႃးဢွၼ်တၢင်းတူဝ်တိုတ့်ယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဢဝ်လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ဝႃႈသမ့် လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈ တ + တိုတ့် + တၢင်ႇ + ၸမ်ႈတႂ်ႈၼႆသေ တူဝ်တိုတ့်မႃးဢွၼ်တၢင်း တူဝ်တၢင်ႇယဝ့်။ တီႈၼႆႈ ပေႃးဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵဝ်ၶႃႈဝႃႈၸိုင် လၢႆးဢၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၸႂ်ႉၼၼ့် တူၵ်းထုၵ်ႇသေလၢႆးတႆးယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ပေႃးမႃးၶပ့်တူၺ်း တူဝ်မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ တႆးႁဝ်းၵေႃႈ 1. ဢႃ 2.(ဢိ) ဢီ 3. ဢေ 4. ဢႄ 5. (ဢု) ဢူ ၸၵႂႃႇ တူဝ်ဢိ (တူဝ်တၢင်ႇ) ၼႆ့ မႃးဢွၼ်တၢင်းတူဝ်ဢု (တူဝ်တိုတ့်)ယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ သင်ႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ ၸွမ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသေ တႅမ်ႈတူဝ်တၢင်ႇဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၽိတ်းတီႈလႂ်။ လိူဝ်သေၼၼ့် တေၵႂႃႇငၢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လၢႆးတႅမ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်းဢၼ် ႁဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ၸႂ်ႉၼၼ့်ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

## ၸေႃႇၵီႇလူး ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉ

ပေႃးတေလႆႈတွပ်ႇပွတ်းပွတ်းၸိုင် ၵဝ်ၶႃႈၵူၺ်းလူဝ်ႇတွပ်ႇဝႃႈ "ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉ" ၼႆၶေႃႈလဵဝ်ၵွႆး။ ဝႆ့ၸႂ်ဝႃႈ ၸေႃႇၵီႇၼႆ့ ၵူၼ်းၸႂ်ႉမၼ်းၼမ်လိူဝ် ယူႇၼီႇၶူတ့်သေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇၸွမ်း လၵ်းၸဵင် ဢၼ်ၵမ်ႇၽႃႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆ့။ လိူဝ်သေၼၼ့် ၼႂ်းတူဝ်လိၵ်ႈၸေႃႇၵီႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ့် ဢဝ်တီႈယူႇ လွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းဝႆ့ တင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ့်။ လွၵ်းၸဵင်တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်လိၵ်ႈတႆး ယင်းပႃးၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 13 တူဝ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈၶဝ်ႁဵတ်းပၼ်ၾွၼ့် ၸေႃႇၵီႇတႆး ၼၼ့် ၶဝ်လႆႈၵႂႃႇဢဝ် လွၵ်းတီႈယူႇတူဝ်လိၵ်ႈ ၶွင်ၽႃႇသႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း မႃးတႅၼ်းဝႆ့ပၼ်ယဝ့်။ တီႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈမၼ်း ၸေႃႇၵီႇမၢၼ်ႈၼၼ့် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်မၢၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးတၢင်းဢူပ်းတၢင်းဢၢႆသေ ဢဝ်ၶွင်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၸဝ်ႈဝႆ့ၵူၺ်း။ ဢၼ်ႁၢႆ့ၸႃႉသေၼၼ့်တႄ့ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸေႃႇၵီႇတႆး ငၢႆးမိူၼ်ၼင်ႇၸေႃႇၵီႇမၢၼ်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်တႆးသေဢိတ်း။ ၵႂႃႇဢဝ်လွၵ်း တူဝ်လိၵ်ႈၶွင်ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းမႃးသေ တေႃႉတႄ့ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈတႆး သႂ်ႇဝႆ့ပၼ်ၵူၺ်း။

## သိုပ်ႇၸႂ်ႉၸေႃႇၵီႇၵႂႃႇႁဵတ်ႈၼႆၸွင်ႇလႆႈ

သင်ဝႃႈႁဝ်းသိုပ်ႇၸႂ်ႉၸေႃႇၵီႇၵႂႃႇႁဵတ်းၼႆတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ဢၼ်တေၼႃႇသေပိူၼ်ႈၼၼ့်တႄ့ ပဵၼ်ႁဝ်းႁႃး ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ၸေႃႇၵီႇမၢၼ်ႈၼႆ့ ဝႆ့ၸႂ်ဝႃႈ မၼ်းဢဝ်လွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်းမႃးၸႂ်ႉဝႆ့သေတႃႉ လွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်မၼ်းဢဝ်ၸႂ်ႉဝႆ့ၼၼ့် ယင်းပဵၼ်လွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆ့တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ့်ၵွႆး။ လၢႆးၶပ့်ဝၢင်း encode မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပိူင်ႈသင်ၵၼ်တင်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈတႄ့ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူၵ်းသုမ်းသင် လူင်လၢင်ၵႃႈႁိုဝ်။ ၸေႃႇၵီႇတႆးၼႆ့တႄ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင့်ၼၼ်၊ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် မၼ်းၵႂႃႇဢဝ်လွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈ Cham သေမႃးသႂ်ႇဝႆ့ပၼ်။ မၢင်တူဝ် ယင်းပႆႇပႃႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်ယူႇၼီႇၶူတ့်ၵွၼ်ႇ။ တင်းလွၵ်းတူဝ်လိၵ်ႈတႆးသေ Encode မၼ်းၵေႃႈပိူင်ႈၵၼ်၊ ၽႃႇသႃႇၵေႃႈပိူင်ႈၵၼ်၊ လၢႆးဝႆ့ဝၢင်းတူဝ်လိၵ်ႈၵေႃႈပိူင်ႈၵၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၸေႃႇၵီႇတႆးၼႆ့ တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်း တေဢမ်ႇဢွၵ်ႇလီမိူၼ်တူဝ်လိၵ်ႈၸေႃႇၵီႇမၢၼ်ႈ။ မၢင်ႈတီႈၵေႃႈ ဢွၵ်ႇႁၢင်ႇႁီးႁၢင်ႇႁၢႆး၊ မၢင်တီႈတီႈ ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈလူသေဢိတ်းၵေႃႈမီး။ 

## မိူဝ်ႈလႂ်တေထိုင်ပၢၼ်ယူႇၼီႇၶူတ့်
 ၸေႃႇၵီႇၼႆ့ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတြႃးဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ယင်းတိုၵ့်ၸႂ်ႉၸေႃႇၵီႇၵၼ်ယူႇ။ ယင်းသူင်ၸႂ်ႉၵၼ်ယူႇ။ ပႃးၸဵမ်ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ့်။ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၸိူင့်ၼႆၼႆ့ လွင်ႈတၢင်းမၼ်း မီးဝႆ့လၢႆၸိူင့်လၢႆလွင်ႈ။ ၼႂ်းၸိူဝ်းၼၼ့်ၸိုင် - 
            တူဝ်ၵဝ်ႇ ပႆႇပႃႈတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႈ 
            တူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပွႆႇၽႃႇ သၢႆငၢႆဢၼ်မိုတ်ႈၸႂ်ႉမိုတ်ႈတိုဝ်းဝႆ့ 
            တူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈတူင့်ၼိုင် တႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႈ 
            တူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇႁတ်းတေႃႇသူႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ 
            တူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇႁူႉတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ 
            တူင်ႇဝူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပႆႇပႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ၵေႃႈပႃးယဝ့်။

လိူဝ်သေလွင်ႈတၢင်းပႃႈၼိူဝ်ၼႆ့ယဝ့် တႃႇတေတိုတ့်တၢႆး ၸုင်ၸၼ် ပၼ်ပွၼ်ႈ ႁႂ်ႈပီႈၼွင့်တႆးႁဝ်း မေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼီႇၶူတ့်ၵၼ်မႃးၼၼ့် ႁဝ်းယင်းပႆႇပႃႈမီး လွင်ႈတူင့်ၼိုင် ဢီႈသင်လူင်လၢင်ၵႃႈႁိုဝ်။ သင်ယူႇတဵတ်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇၽႂ်မၼ်းႁဵတ်းၼႆၸိုင် ဢသၢၵ်ႈၸေႃႇၵီႇၼႆ့ ယင်းတေယူႇၵႂႃႇယၢဝ်းလိူဝ်သေ ဢၼ်ႁဝ်းၶၢတ်ႈလၢမ်းဝႆ့ၼၼ့်လူးၵွၼ်ႇယဝ်ႈ။ တႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈၼၼ့်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈဝႆ့လၢႆၽၢႆႇလၢႆပႃႈ။ တီႈဢေႇသုတ်း လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈယူႇၼီႇၶူတ့် ၸႂ်ႉလႆႈလီလီ ၼႂ်းၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇ၊ ၼႂ်း Mac ၼႂ်း Android လႄႈ ၼႂ်း iOS ပႃးၸဵမ် လိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လွၵ်းမိုဝ်းတႆး လွၵ်းမိုဝ်းမၢၼ်ႈ။ သင်ပႆႇႁဵတ်းပၼ်လႆႈၸိူဝ်းၼႆ့လီလီၸိုင် ၸေႃႇၵီႇၵေႃႈ ယင်းတေပဵၼ်ၸေႃႇၵီႇၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆယူႇ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ပီ 2014 ၼႆ့ သင်ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်သေ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼီႇၶူတ့်ၵၼ်လႆႈတင်းမူတ်းတႄ့ တေလီတႄ့တႄ့ၶႃႈယဝ့်။
မိူဝ်ႈၵဝ်ၶႃႈၸင်ႇႁႃဢွၵ်ႇမႃးၼွၵ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈပီ 2007 ၼၼ့် လႆႈမႃးႁၼ်ၵႂၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လူင်မိူင်းထႆး၊ လႆႈမႃးႁၼ်ပီႈၼွင့်ထႆးၶဝ်သေ ၵဝ်ၶႃႈၸႂ်လဵၵ့်ၼႃႇ။ ၵဝ်ၶႃႈဝူၼ့်ဝႃႈ "ႁဵတ်းသင် မိူင်းႁဝ်း ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၵႂၢမ်းႁဝ်း လၢတ်ႈတေႃႇတၵ့်ၼၢႆၵၼ် မိူၼ်ပီႈၼွင့်ထႆးၶဝ်ၸိူင့်ၼႆ။ တေႃႈၼင်ႇပဵၼ်မိူင်းတႆးလူင်ၵမ်ႇၽီႇၵမ်ႇၽဵတ်ႇ ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢတ်ႇၼႂ်းသႃး ႁၢင်ႈပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးတေႃႇၽႂ်" ၼႆယူႇ။ ထိုင်တေႃႈလဵဝ်ၼႆ့ ၶႅၼ်းလီၸႂ်လဵၵ့်ထႅင်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ လွၵ်းမိုဝ်းတႃႇလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းမီးယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈႁဝ်းသမ့်ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတေႃႇၵၼ်။ သင်ႁဝ်းႁူႉၸိူင့်ၼႆယဝ့်ၸိုင် ပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်း မီးၼိူဝ်ႁူဝ်မႃႇႁဝ်းၵူႈၵေႃႉၶႃႈယဝ့်ၼေႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ပၢၼ်ယူႇၼီႇၶူတ့်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် မိူဝ်ႈလႂ်? ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈတွပ်ႇ။ ၸဵဝ်းလႄႈၼၢၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်တႄ့ မီးတီႈႁဝ်းႁူမ်ႈတူဝ်ႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ် ၵွႆးၶႃႈယဝ်ႈၼေႃႈ

## ၽိုၼ်ဢိင်
ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ Website ၼမ်ႉၶူင်း