open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7

လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ (7) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (38) တွၼ်ႈတႃႇ ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (327) ဝၼ်းယူႇ။ ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ၵိုတ်းယူႇ (328) ဝၼ်းယဝ်ႉ။

## လွင်ႈပႅၼ်

* 1947 – ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တင်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁွမ်းပဵၼ်ၸႂ်လဵဝ်ၵၼ်သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႇၸီႇၸိုင်ႈတႆး၊ တႄႇမၵ်းမၼ်ႈၸွမ်ပိဝ်မိူင်းတႆး လႄႈ ၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸွမ်ပိဝ်မိူင်းတႆးသေ မၵ်းမၼ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး (ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး)။

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ
*
*
*

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ
*
*
*

## ဝၼ်းပွႆး
* ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး – ဝၼ်းဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၼ်ၶုၵ်းၶူၼ်ႉၸတ်းႁဵတ်းၵူႊပီ
*
*

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 29

လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ (28) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (60) တွၼ်ႈတႃႇ ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 29 ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉဝႃႈ ပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပီဝႃႇသွၼ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ပီၸိူဝ်းဢဝ် 4 ၵိၼ်သေ ဢၼ်ဢၼ်မီးတူဝ်ၵိုတ်း (တူဝ်ၵိုတ်းပဵၼ်သုၼ်) မိူၼ်ၼင်ႇ (ပိူင်ယၢင်ႇ - 1996|2000|2008|2016|2020) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 29 ၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇတီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း ၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းသူဝ်ႇလႃႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼၼ်ယဝ်ႉ။

## လွင်ႈပႅၼ်

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ
*
*
*

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ
*
*
*

## ဝၼ်းပွႆး
* 
*
*

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
ၸုၼ်ႇ 15

လိူၼ်ၸုၼ်ႇ (15) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (166) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (167))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (199) ဝၼ်း။

## လွင်ႈပဵၼ်
*
## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ
*
*
*

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ
*
*
*

## ဝၼ်းပွႆး
*
*
*

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုၼ်ႇ
ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0

ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0 ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝၼ်းဢၼ်ပႃးတီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းေသ မၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ပၢႆးၼၢတ်ႈၶၢတ်ႈ လႄႈ ပၢႆးသွပ်ႉၾ်ဝႄးရ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ

## လွင်ႈၸႂ်ႉတီႈ ပၢႆးၼၢၵ်ႈၶၢတ်ႈ

## လွင်ႈၸႂ်ႉတီႈ သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်
တီႈ Microsoft Excel ၼၼ်ႉ တီႈ ဢၼ်ပဵၼ် ဝၼ်း 0 တီႈ 1900 date format ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် 1900 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0 ယဝ်ႉ။

## တႃႇသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း
* မၢတ်ႉၶျ် 0
* ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30

## ၽိုၼ်ဢိင်



ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ
မၢတ်ႉၶျ် 0

**မၢတ်ႉၶျ် 0** ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝၼ်းထိႁၢင်ႈငဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈၵွၼ်းသေ မၼ်းၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝၼ်း ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇတီႈ လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ တီႈပီဝႃႇထၢပ်ႈၼၼ်ႉသေ ၵႆႉၸႂ်ႉတီႈ ပၢႆးၼၢတ်ႈၶၢတ်ႈ လႄႈ ပၢႆးသွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်ယဝ်ႉ။  

## လွင်ႈၸႂ်ႉတီႈ ပၢႆးၼၢၵ်ႈၶၢတ်ႈ

## လွင်ႈၸႂ်ႉတီႈ သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်

## တႃႇသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း
* ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0
* ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30

## ၽိုၼ်ဢိင်



ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30

**ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30** ၼႆႉ လႆႈႁၼ်တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းမၢင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဢၼ်ပႃး 28 ဝၼ်းဢမ်ႇၼၼ် 29 ဝၼ်း ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ႁၼ်ပႃးဝႆႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30 ဝၼ်းၼႆႉ ၵႆႉလႄႇၸႂ်ႉတၢင် ဝၼ်းဢၼ်လႆႈၸဵပ်းသႅပ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇသုတ်းတူဝ်ႈလႆႈ၊ မဵဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## တႃႇသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း
* ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0
* မၢတ်ႉၶျ် 0

## ၽိုၼ်ဢိင်



ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ
ၸႄႈဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉ

**ၸႄႈဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉ** ၼႆႉ ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီးတႂ်ႈ ၼႃႈလိၼ် ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉ ယဝ်ႉ။

## ၼႃႈလိၼ်
ၸႄႈဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉၼႆႉ လႅၼ်လိၼ် ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈတၢင်းသုင်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ  သေ ၵွင်းလွႆၼမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်း ၼႃႈလိၼ် ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး
ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်

**ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်** (၊ တူဝ်ယေႃႈ **UEC**) ၼႆႉ ပဵၼ် ၵေႃႇမသျိၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ သေ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၼၢမ်းၼႃႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁင်း မိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵေႃႇမသျိၼ်ႇၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈထတ်းသၢင်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်  တႅၼ်းၽွင်း လႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ။  ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ (18) ၵေႃႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇပၼ်ၵၢၼ် မိူဝ်ႈ ပီ 2010၊ မၢတ်ႉၶျ် 11 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်း
မိူဝ်ႈ ပီ 2010၊ မၢတ်ႉၶျ် 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ မၢႆႈမီၾိင်ႈမိူင်း ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ လႆႈဢဝ် သုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၢပ်ႈၼွပ်ႇပၼ် ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႃးယဝ်ႉ။

## ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း
ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢဝ်တၢင်းၶေႃႈမၵ်းမၢႆၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈသေ လိူၵ်ႈတၢင်ႇယဝ်ႉ။
*တေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းဢႃႇယု 50 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်
*တေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းလင်လူၺ်ႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လီ
*တေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီး သိၵ်ႈၶႃႇ၊ သမႃႇထိ လႄႈ တူဝ်ထူပ်းၼမ်
*တေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းပႂ်ႉပႃးၵတိသႅတ်ႉၸႃႇ ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း
*တေလႆႈပဵၼ် ၵေႃႉဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈတင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်လႂ်
*တေလႆႈပဵၼ် ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်လုမ်းသင်

### ၸုမ်း ပီ [[2010]]
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ထုၵ်ႇ ၼႅင်ႇငၢၼ်ႇတေႃႇ ဢေးၶျၢၼ်းတႃႇယႃႇယေး ၼိၼ်ႉ ၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးၶွင်ႇၸီႇ  လႆႈပၼ်ပုၼ်ၽွင်း မိူဝ်ႈ ပီ 2010၊ မၢတ်ႉၶျ် 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ - 

# ဢူးၸူဝ်းတဵင်း (ၽူႈၼၢမ်း)
# ဢူးဢိၼ်ႇၸေႃႇၼေႃႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇၼု (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးၸေႃးပလႅင်ႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# တွၵ်ႇတႃႇပႃႉမွင်ႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးၺုၼ်ႉတိၼ်ႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးမွင်ႇတႃႇလႃႉ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# တွၵ်ႇတႃႇၸၢႆးၶမ်းလႅင် (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးဢွင်ႇမျိၼ်ႉ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးမျိၼ်ႉၼႅင်ႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# တွၵ်ႇတႃႇတိၼ်ႇဢွင်ႇဢေး (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# တေႃႇၶိၼ်ႇလႃႉမျိၼ်ႉ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# တွၵ်ႇတႃႇတေႃႇမျိၼ်ႉၵျီႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးတႃႇဢူး (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# တွၵ်ႇတႃႇမွင်ႇထူး (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးတႃႇထေး (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးဝိၼ်းၵျီႇ 
# ဢူးဝိၼ်းၵူဝ်ႇ (ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း)

### ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ယၢမ်းလဵဝ်
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ပၼ်ၵၢၼ် မႃး မိူဝ်ႈ 2016၊ မၢတ်ႉၶျ် 30 ၼၼ်ႉ -
# ဢူးလႃႉတဵင်း (ၽူႈၼၢမ်း)
# ဢူးဢွင်ႇမျိၼ်ႉ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးၸူဝ်းယႄႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးထုၼ်းၶိၼ်ႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးလႃႉတိၼ်ႉ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း)
# ဢူးမျိၼ်ႉၼႅင်ႇ
# ဢူးတၢၼ်းထေး
# ဢူးၺုၼ်ႉၸဵင်ႇ
# ဢူးတႅတ်ႉထုၼ်း
# ဢူးမျိၼ်ႉဢွင်ႇ
# ဢူးၸေႃးတႄႇၼီႇယႄႇၵျီႇ
# ဢူးဢွင်ႇၸူဝ်းဝိၼ်း
# ဢူးမိၼ်းသူၺ်ႇ
# ဢူးသူၺ်ႇတိၼ်ႉလႂိၼ်ႇ

## ၽိုၼ်ဢိင်
ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ

**ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ** (ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈ ** လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ**၊ ) ၼႆႉ ပဵၼ် လုမ်း ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ပိုၼ်း

လႆႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်း မိူဝ်ႈပီ 2011 ၽွင်းလုၵ်ႉဢဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ တွၼ်ႈတႃႇႁပ်ႉႁွင်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆလဵၼ်ႈႁႅင်း ဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ 2013 လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁပ်ႉႁွင်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ထႅၼ်ႈ ဢႃႇၸီႇယႅၼ်ႇ 2014 ၼၼ်ႉသေ ပီ 2012၊ သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 4 ၼၼ်ႉ ဢဝ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၶႂၢၵ်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် 6 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ပီ 2013၊ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ဢဝ် ဢူးယႄးထုတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵႅမ်ၽွင်းလူင်တီႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ၵၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈ ႁင်း လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ဢူးၸေႃႇထေး ၶုၼ်ပွင်ၵၢၼ်လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ လႆႈသိုပ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်ပၢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇၼၼ်ႉ လႆႈယွၼ်ႇယွမ်းပဵၼ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းသေ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လႆႈပဵၼ် ၽွင်းလူင်မႃးယဝ်ႉ။

## ပိူင်ၽွတ်ႈႁႅၼ်း
* ၸုမ်းလုမ်းၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
* လုမ်းၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵွၼ်း
* လုမ်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (1) ၵွၼ်း
* လုမ်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (2) ၵွၼ်း
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပၢႆးမိူင်း လႄႈ ပၢႆးႁူမ်ႇလူမ်ႈ
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် လွင်ႈၵူၼ်း လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈ
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ
* ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ၊ ၽၢႆႇပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇလိူၵ်ႈတိူင်ႇ

## ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ (2011-2016)

မိူဝ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ၵၢၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၽၢႆ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ၊ ၽၢႆႇၾိင်ႈမိူင်း၊ ၽၢႆႇပၢႆးပႆႇၺႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2011၊ ဢႄႇပရႄႇ 19 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ၵၢၼ် ၵူၼ်း 9 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၵိူဝ်းၵုမ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပီ 2014 ၵျုၼ်ႇ 18 ၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် ဢူးမျိၼ်ႉမွင်ႇ လႄႈ ဢူးၸဵင်ႇဝိၼ်းဢွင်ႇၶဝ် ပၼ်ၵၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇယူႇယဝ်ႉ။

ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ တေႃႇထိုင် ပီ 2014 ၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇၸိူဝ်းၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။

* ပၢႆးမိူင်း: ဢူးၵူဝ်ႇၵူဝ်ႇလႅင်ႇ
* ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး: ဢူးမျိၼ်ႉ
* ၾိင်ႈမိူင်း: ဢူးၸိတ်ႉဢေး
* ၽၢႆႇသႃႇသၼႃႇ: ဢူးမျိၼ်ႉမွင်ႇ
* ပၢႆးပႆႇၺႃႇ: တေႃႇယိၼ်ႇယိၼ်ႇၼွႆႇ

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)

**ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်** ပဵၼ်ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈ ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် ႁိူၼ်းယူႇ လႈ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင် ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ယဝ်ႉ။ တီႈႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉဢွင်ႈၶၢၼ်း 100 ပၢႆသေ ဢဝ် ၶူးဝဵင်း လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ တွၼ်ႈတႃႇတေ လတ်းၶၢမ်ႈၶူးဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶူဝ် သေယဝ်ႉ။

## ႁွင်ႈၼႄၶႅပ်းႁၢင်ႈ

Clinton and President Thein Sein.jpg| ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လႄႈ လႆႈႁၼ်ပႃး ႁီႇလႃႇရီႇ ၵလိၼ်ႇတၢၼ်ႇ
Secretary Kerry Meets Burmese President Thein Sein - Flickr - East Asia and Pacific Media Hub (2).jpg|ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လႄႈ ၵျွၼ်ႇၵႄႇရီႇ လႆႈထူပ်းၵၼ်တီႈၼႃႈ ပလၢင်ႇၵႅဝ်ႈ
Secretary Kerry Meets Burmese President Thein Sein - Flickr - East Asia and Pacific Media Hub.jpg|ဢွင်ႈၶၢမ်ႇၶႅၵ်ႇ တီႈထူပ်းၶႅၵ်ႇလမ်ႇလွင်ႈ
President Obama Meets with the President of Burma.webm|ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လႆႈထူပ်းၵၼ်တင်း ပႃးရႅတ်ႉ ဢူဝ်ႇပႃးမႃး ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ သမ္မတဦးသိန်းစိန် တီႈ ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ
The Prime Minister, Shri Narendra Modi meeting the President of Myanmar, Mr. U. Htin Kyaw, at Presidential Palace, in Nay Pyi Taw, Myanmar on September 05, 2017 (2).jpg|ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ လႆႈထူပ်းၵၼ်တင်း ၼႃႇရိၼ်ႇတရႃႇ မူဝ်ႇတီႇ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ဢိၼ်းတီးယႃး တီႈ ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ


## ၽိုၼ်ဢိင်
သဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈဢွင်ႇပႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2020 တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ

သဵၼ်ႈမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈမၢႆတႅၼ်းၽွင်း ဢၼ်လႆႈဢွင်ႇပႄႉမႃးတီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ 2020 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
။

## လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း

## လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

## လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်း
### ၸႄႈမိူင်းၶၢင်

### ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်

### ၸႄႈမိူင်းယၢင်း

### ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း

### ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း

### ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ

### ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်

### ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း

### ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ

### ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း

### ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ

### ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ

### ၸႄႈမိူင်းတႆး

### ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ

## တႅၼ်းၽွင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
Visual Studio Code

**Visual Studio Code** ၼႆႉ ပဵၼ် source code editor ဢၼ် ႁဵတ်းဝႆႉတွၼ်ႈတႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း၊ လိၼ်းၼိတ်ႉ၊ မႅၵ်ႉဢူဝ်ႇဢႅတ်ႉသ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈမၼ်းၼႆႉ လႆးၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉပၼ် debugging, embedded Git control, GitHub, syntax highlighting, snippets, code refactoring ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢၼ်ပဵၼ် Git ၵေႃႈ ၽင်သႂ်ႇပႃးမႃးၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် themes, keyboard shortcuts, preferences လႄႈ extension ဢၼ်မၼ်းၸႂ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းႁဵတ်းဝႆႉပၼ် ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် source code မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် free and open source သေ ဢဝ်တင်း မႂ်လၢႆႇၸိၼ်ႇ MIT သေၵေႃႈ ပိုၼ်ၽႄႈဝႆႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်
ၵမလႃႇ ႁႄးရိသ်

**ၵႃးမလႃ တေႇဝီႇ ႁႄးရိသ်**  (  ၵိူတ်ႇ 1964၊ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 20) ၼႆႉ တႄႇဢဝ် ပီ 2017သေ ပဵၼ် ၽူႈတၢင်ၼႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈ ပဵၼ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ် တႅၼ်းၽွင်း သီးၼဵၵ်ႉၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢႃႇမႄႇရိၵၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼၼ်ႉ ၼ်းၼၢင်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁင်း ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၵရႅတ်ႉယဝ်ႉ။

ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ လႄႈ ႁႄးရိသ် ၶဝ် လႆႈၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇ ဢွင်ႇပႄႉ တေႃႇၼႄႇ ထရၢမ်ႉ တင်း မၢႆႉပၢၼ်ႉ လႄႈ ပေႃး ပီ 2021၊ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 20 ဝၼ်းမႃး ပၢႆႇတႅၼ်ႇ လႄႈ ႁႄးရိသ် ၼႆႉ တေၼင်ႈလုမ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ယဝ်ႉ။

တီႈၼႂ်းပိုၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ႁႄးရိသ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်း ၸၢဝ်းဢႃႇၾရိၵ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ ၸၢဝ်းဢေးသျႃးဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်းယူႇဢႅတ်ႉသ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ ဢၼ်သုင်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႄးရိသ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸၢဝ်း ဢိၼ်းတီးယႃး-တမီးလ် လႄႈ ဢႃႇၾရိၵ-ၵႃႇရိတ်ႉပီႇယႅၼ်ႇသေ လူင်းမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်လိူတ်ႈလေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
လွင်ႈထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉ တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵပူးလ် 2020

မိူဝ်ႈ 2020၊ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵမ်ၵွင်ႈ 3 ၵေႃႉ လႆႈၶဝ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈၼႂ်း ဝၢင်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၵပူးလ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၵပူးလ်၊ မိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းလႆႈတၢႆၵႂႃႇ မီး 32 လႄႈ ၵူၼ်းလႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇ မီးၵႂႃႇ 50 ပၢႆယဝ်ႉ။  လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ မွၵ်ႈ ပွတ်းၼႂ် 11 မူင်း ပဵၼ်ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် တေၽႅဝ်မႃးတီႈၼႂ်း ဝၢင်းၸၼ်ႉၸွမ် တွၼ်ႈတႃႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပွႆးၶၢႆပပ်ႉဢီးရၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၵမ်ၵွင်ႈ 3 ၵေႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉ လႆႈယိုဝ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉၸုမ်းၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈသေ လႆႈတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ တပ်ႉဢိတ်ႇသလၢမ်းမိတ်ႉ (Islamic State of Iraq and the Levant – Khorasan Province (ISIL)) လႆႈယိုၼ်ႁပ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ် ၵေႃႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ် လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇ၊ တႃႇလီႇပၢၼ်ႇ လႄႈ တပ်ႉဢိတ်ႇသလၢမ်းမိတ်ႉ ၶဝ်ၼႆႉ လႆႈမီး လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်မႃးသေ ၸင်ႇဝႃႈ လႆႈပဵၼ် လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၼင်ႇၼႆမႃးယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်
Fire OS

**Amazon Fire OS** ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ပိူင်သၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မူဝ်ႇပၢႆး ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် ဢႅၼ်းတရၢႆႉသေ ၶူင်သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဢမေႇၸူင်ႇ သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈတီႈ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ် Fire Phone, Kindle Fire, Tablet လႄႈ Fire TV ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လႆႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈ ပိူင်ၽႄ ဢႅၼ်းတရၢႆႉသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ Fire OS ၼႆႉ လႆႈယိူင်းၸူး တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ လႄႈ သတူဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဢမေႇၸူင်ႇ ၶဝ် ၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽၢင်ႁၢင်ႈ
Fire OS ၼႆႉ ၸႂ်ႉဝႆႉ ၽၢင်ႁၢင်ႈႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁဵတ်းတီႇသၢႆးဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉလႆႈ လွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁင်း ဢမေႇၸူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် Amazon Appstore, Amazon Video, Amazon MP3 & Audible, လႄႈ Kindle Store ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈမၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တွၼ်ႈ Recent ဢၼ်ၼႄပၼ် လွင်ႈသွပ်ႉၾ်ဝႄးလ် ဢၼ်တိုၵ်ႉဢဝ်ၸႂ်ႉၵႂႃႇလႃႈသုတ်း ၼၼ်ႉလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးလွင်ႈတၢင်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႄပၼ်ဝႆႉၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း apps, games, music, audiobooks, လႄႈ video ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ဝႃးသျိၼ်း Fire OS
ၸိူဝ်းၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ် ဝႃးသျိၼ်း ဢႅၼ်းတရၢႆႉသေၵေႃႈ လႆႈၸႅၵ်ႇၼႄဝႆႉပၼ်ယဝ်ႉ။

;Android 2.3 Gingerbread
: 6.3.1
: 6.3.2 &ndash; longer movie rentals, Amazon cloud synchronization.
: 6.3.4 &ndash; latest version for Kindle Fire (2011)

;Android 4.0 Ice Cream Sandwich
: 7.5.1 &ndash; latest version for Kindle Fire HD 7" (2012)
: 8.5.1 &ndash; latest version for Kindle Fire HD 8.9" (2012)
: 10.5.1 &ndash; latest version for Kindle Fire (2012).

;Android 4.1 Jelly Bean
: 3.2.8 &ndash; rollback point for Fire HDX (2013).
: 3.5.0 &ndash; introduces support for Fire Phone; Android 4.2.2 codebase.
: 3.5.1 &ndash; Fire Phone maintenance version.

;Android 4.4 KitKat
: 4.1.1
: 4.5.5.1 
: 4.5.5.2 &ndash; latest version for tablets released in 2013.
: 4.6.6.0 &ndash; Fire Phone
: 4.6.6.1 &ndash; latest version for the Fire Phone.

;Android 5 Lollipop
: 5.0 (Bellini)
: 5.0.5.1 &ndash; introduction of Fire TV.
: 5.0.1
: 5.1.1
: 5.1.2 (Rootable)
: 5.1.2.1
: 5.1.4
: 5.2.1.0 &ndash; Fire TV devices.
: 5.2.1.1 
: 5.2.1.2 &ndash; latest version for First Gen Fire TV devices.
: 5.2.4.0 &ndash; latest version for Second Gen Fire TV devices.
: 5.3.1.0 &ndash; latest version for tablets released in 2014 and 2015. (Rootable)
: 5.3.1.1 &ndash; latest version for tablets in August 2016
: 5.3.2.0 &ndash; latest version for November 2016
: 5.3.2.1 &ndash; latest version for December 2016

## ၶိူင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ Fire OS

* Kindle Fire
** Fire HD
** Fire HDX
* Amazon Fire TV
** Fire TV Stick
* Fire Phone

## ၽိုၼ်ဢိင်
Sublime Text

**Sublime Text** ၼႆႉ ပဵၼ်သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ် မႄးထတ်းၶူတ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်တင်း ၽၢင်ႁၢင်ႈပရူဝ်ႇၶရႅမ်းမိင်း (API) သေၵေႃႈ တႅမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ လႆႈၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ တႅမ်ႈလႆႈ ၽႃႇသႃႇပရူဝ်ႇၶရႅမ်းမိင်းတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး လုၵ်ႉတီႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်သေ ၸၢင်ႈသႂ်ႇၸႂ်ႉလႆႈ plugins ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးမၼ်းလႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈ မႂ်ၶႂၢင်းလၢႆႇၸိၼ်ႇသွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။

## ၽၢင်ႁၢင်ႈ

ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ Sublime Text ၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

* "Goto Anything," ၸၢင်ႈၼႄပၼ်လႆႈၽႂ်းၽႂ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၾၢႆႇ၊ ႁၢင်ႈမၢႆ၊ ထႅဝ်လိၵ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
* "Command palette" uses adaptive matching for quick keyboard invocation of arbitrary commands 
* Simultaneous editing: simultaneously make the same interactive changes to multiple selected areas
* Python-based plugin API
* Project-specific preferences
* Extensive customizability via JSON settings files, including project-specific and platform-specific settings
* Cross platform (Windows, OS X, Linux)
* Compatible with many language grammars from TextMate

## ဝႃးသျိၼ်း 2

Sublime Text 2.0.2 ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽႄ မိူဝ်ႈ ပီ 2013၊ ၵျူႇလၢႆႇ 8 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ဝႃးသျိၼ်းမၢႆၼိုင်ႈၼၼ်ႉသေ ဢဝ်တင်း SKinner သေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တီႈ ပလွၵ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉၼႆ မၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် Retinal display သေ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ Quick Skip Next ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ႁၢင်ႈၼႃႈ
thumb|The interface of Sublime Text 2
**Themes** 
* တီႈ Sublime Text ၼႆႉ Themes ၶဝ်ႈပႃးဝႆ 22 မဵဝ်းယဝ်ႉ။ လူတ်ႇလူင်းဢဝ်လႆႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ ၸႂ်ႉ Third-party plugins သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈမႄးလႆႈ themes ၼင်ႇၸႂ်မီးၼၼ်ႉယူႇ။
* ယွၼ်ႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၵူႈမိုဝ်းဢၼ်လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇလႄႈ လုၵ်ႉတီႈ ၸဵင်ႇၼိူဝ်ၽၢႆႇၶႂႃသေ ၸၢင်ႈယွၼ်ႇယွမ်းလွင်ႈႁၼ်လႆႈ ၾၢႆႇဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈၾၢႆႇၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈႁၼ်လႆႈတီႈ တွၼ်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇတူၺ်းလႆႈၾၢႆႇၼႆႉ ၼဵၵ်းသေတူၺ်းလႄႈသင်၊ ၸၼ်သႂ်ႇသေတူၺ်းလႄႈသင် ၸၢင်ႈတူၺ်းလႆႈယူႇ။

**Panels, groups and screen modes** 
* တီႈႁၢင်ႈၼႃႈၼၼ်ႉ ၼႄပၼ်လႆႈ ၾၢႆႇသီႇဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးသဵၼ်ႈၵၢၼ်သေၵေႃႈ ၼႄဝႆႉပၼ်လႆႈယူႇ။

## ဝႃးသျိၼ်း 3
thumb|right|PHP Hello World on Sublime Text 3
ဢၼ်ပဵၼ်ဝႃးသျိၼ်း 3 ၼၼ်ႉ လႆႈၸၢမ်းပိုၼ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2013၊ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 19 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈပၼ်ငိုၼ်းသေ တၢင်ႇမၢႆၽၢင် ၸႂ်ႉ Sublime Text 2 ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈ။ ထိုင် ပီ 2013၊ ၵျုၼ်ႇ 28 မႃး လႆႈပိုၼ်ၽႄႈပၼ် ၵူၼ်းတင်းလၢႆ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇလႃႈသုတ်းၼႆႉတႄႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇ ၶူတ်ႉမၢႆၽၢင် ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ပိူင်ၽၢင်ႁၢင်ႈပိူင်လူင်သွင်ဢၼ် ႁင်း Sublime Text 3 ၼႆႉ ပဵၼ်  symbol indexing လႄႈ pane management ယဝ်ႉ။ symbol indexing ၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁႃသေလူ ၾၢႆႇသေ မၼ်းသၢင်ႈပၼ် index တွၼ်ႈတႃႇ ၽၢင်ႁၢင်ႈ *Goto Definition* and *Goto Symbol in Project* ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

Sublime Text 3 ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ် ၼိမ်မၼ်ႈလီဝႆႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2016၊ မၢတ်ႉၶျ် 22 ၼၼ်ႉ Package Control တႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 80 ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈတီႈ ဝႃးသျိၼ်း (3) ယဝ်ႉ။  Sublime Text 3 ၼႆႉ ၸၢင်ႈလူတ်ႇလူင်းဢဝ်လႆႈတီႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉၶဝ်လႆႈယူႇ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၶွမ်ႇပျူႇတႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပၢႆးထႅၵ်ႉၶၼေႃႇလေႃႇꩡီႇ
ဢမေႇၸူင်ႇ (ၶွမ်ႇပၼီႇ)

*ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢမေႇၸူင်ႇ*  ၼႆႉ ပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ AI, Cloud Computing  လႄႈ E-commerce ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဢမေႇၸူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ E-commerce လႄႈ Cloud Computing ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵျႅပ်ႉၾ် ပေၸူဝ်ႉသ် ၼႆႈ လႆႈတႄႇတင်ႈ ဢမေႇၸူင်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1995၊ ၵျူႇလၢႆႇ 5 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးလင်မႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈလူတ်ႇလူင်းငဝ်းတူင်ႉ / Streaming, လွင်ႈလူတ်ႇလူင်း MP3 / streaming, လွင်ႈလူတ်ႇလူင်း audiobooks / streaming,  သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်၊ ၵဵမ်း၊ ၶိူင်ႈဢီလႅတ်ႉထရေႃးၼိတ်ႉ၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆ၊ ၶူဝ်းၶွင်ႁိူင်းယေး၊ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ၊ တၢင်းလဵၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ၶူဝ်းႁွႆႈၶူဝ်းတိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇၵွႆ ၸေးမႃးယဝ်ႉ။

ဢမေႇၸူင်ႇၼႆႉ မၼ်းပိူင်ႇ တိူၵ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈဢမေႇၸူင်ႇ၊ ၾလိမ်ႇ လႄႈ သတူႇတီႇယူဝ်ႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်၊ သတူႇတီႇယူဝ်ႇဢမေႇၸူင်ႇ၊ ၶိူင်ႈ Kindle e-readers, Fire tablets, Fire TV, and Echo လႄႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ cloud infrastructure (IaaS and PaaS) ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
သႃႇသၼႃႇၵျဵၼ်း

**သႃႇသၼႃႇၵျဵၼ်း** () ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ဝႃႈ ပဵၼ် ထမ်မၵျဵၼ်းၼႆသေ သႃႇသၼႃႇၵိူဝ်းယမ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် သႃႇသၼႃႇဢိၼ်းတီးယႃး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်
ၸၢဝ်းသိၵ်ႉၶ်

ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉၶ် ၼႆႉ ပဵၼ် သႃႇသၼႃႇၵိူဝ်းယမ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ ၸႄႈမိူင်းပၼ်ႇၵျႅပ်ႉ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး မိူဝ်ႈ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ၵုရု ၼႃၼႅၵ်ႇ တဵပ်ႉ သေ ဝၢႆးလင်မႃး ၶိုၼ်ယႂ်ႇမႃးထိုင် မီး ၵုရု 10 ၵေႃႉသေ  ၵေႃႉဢၼ်လၢတ်ႈႁေႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သႃႇသၼႃႇၵိူဝ်းယမ် သိၵ်ႉၶ် ဢၼ်ပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵုရု ၵူဝ်ႇပိၼ်ႇ သိင်း သေ တွၼ်ႈတႃႇ သိုပ်ႇၵိူဝ်းယမ်ၼႆသေ လႆႈဢဝ် ၵုရု ၵရႅၼ် သႃႁိပ်ႉ တၢင်ႇပဵၼ် ၵုရုယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်သႃႇသၼႃႇၵိူဝ်းယမ် ထူၼ်ႈႁႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ် မီးယူႇ 30 လၢၼ်ႉပၢႆယဝ်ႉ။ ၸႄႈမိူင်းပၼ်ႇၵျႅပ်ႉ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ် တီႈဢၼ် ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ် ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉၶ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။

ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းသိၵ်ႉၶ်ၶဝ်ၼႆႉ လႆႈမၵ်းမၢႆဝႆႉဝႃႈ တေလႆႈမီး ၼမ်ႉၸႂ် ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈ သိုၵ်းႁၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ လွင်ႈဢမ်ႇလီတီႈၼႂ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵေႃႉတေလႆႈ ၵုမ်းထိင်းၼႆသေ  တေလႆႈၶတ်းၸႂ် လွင်ႈမူတ်းသႂ် လႄႈ တေလႆႈ ထႅမ်သၢင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵုရု ၵရႅၼ် သႃႁိပ်ႉ လႆႈႁေႃးလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢဝ်းသိၵ်ႉၶ် ၼႆႉ လႆႈမၵ်းမၢႆဝႆႉဝႃႈ တေလႆႈမီးတၢင်းႁတ်းႁၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ႁူမ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၸၢဝ်းလႂ်၊ သႃၼိူဝ်လႂ်၊ ၸၢတ်ႈသုင်ၸၢတ်ႈတႅမ်ႇလႂ် သေဢမ်ႇဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။

## ၵုရု (10) ပႃး
#ၵုရု ၼႃၼႅၵ်ႇ တဵပ်ႉ (Guru Nanak Dev  )
#ၵုရု ဢမ်မႃး တႃႉသ် (Guru Amar Das )
#ၵုရု ဢႅင်ၵၢတ်ႉ တဵပ်ႉ(Guru Angad Dev )
#ၵုရု ရႅမ် တဵပ်ႉ (Guru Ram Das )
#ၵုရု ဢႃးၸၼ် တဵပ်ႉ( Guru Arjan Dev )
#ၵုရု ႁႃး ၵူဝ်ႇပိၼ်ႇ (Guru Har Gobind )
#ၵုရု ႁႃး ရၢႆး (Guru Har Rai) 
#ၵုရု ႁႃး ၶရိသျၢၼ်း (Guru Har Krishan) 
#ၵုရု ထႅၵ်ႉ ပႁႃးတိူဝ်ႇ (Guru Tegh Bahadur)
#ၵုရု ၵူဝ်ႇပိၼ်ႇ သိင်း(Guru Gobind Singh )
#ၵုရု ၵရႅၼ် သႃႁိပ် (Guru Granth Sahib)

## လွင်ႈပိင်းၺၢပ်ႈ ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉၶ်

#ဝႄႈလွင်ႈ ၵႅတ်းၶူၼ်ႁူဝ် : ယွၼ်ႉၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ် လွင်ႈၽၢၼ်ႇသၢင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီး တီႈတႅၵ်ႈၼိူဝ် ၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇၵႅတ်းၶူၼ်ႁူဝ်သေၵေႃႈ ဝႆႉမိူၼ်ၼင်ႇၸွမ်း ၽိင်ႈတိုၼ်းမၼ်း။
# ဝႄႈ လွင်းမဝ်းၵမ် : လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈ၊ ၵိၼ်ယႃ၊ မႂ်ယႃႈ လႄႈ လွင်ႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇ ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ "သိၵ်ႉၶ် ရႃႇႁိတ်ႉ မႃႇယႃႇတႃႇ"  ဢၼ်ပဵၼ်ႁင်း ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈငိူင်ႉဝႄႈသဵင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။
# တေလႆႈဝႄႈ လွင်ႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ : ၶၢမ်ႇသၢင်ႈယဝ်ႉလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈၶၢမ်ႇသၢင်ႈလႄႈသင် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းသိၵ်ႉၶ် ၼႆႉ တေလႆႈငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ (ၼိူဝ်ႉဢၼ်ထိူဝ်ၶေႃး လၢႆး ႁလႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉၶ်
သႃႇသၼႃႇ

တီႈၼႂ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈၵၼ်ပိူင်ထၢၼ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသေ တီႈလွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ဝေႃးႁၢၼ် သႃႇသၼႃႇ ထႅင်ႈလၢႆးၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ဝေႃးႁၢၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ Religion ၼႆႉ ၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈတီႈ ၸဵင်ႇမူင်ႈႁၼ် ၵူႈထၢၼ်ႈထၢၼ်ႈသေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈႁၼ်ထိုင်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။ သႃႇသၼႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ႁင်း လွင်ႈၵျၢင်းတၢင်းၵမ်လွင်ႈၵူၼ်းသေ မၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် ႁင်း မၢႆမီးသလေႇ တွၼ်ႈတႃႇ လေႃးၵၵူၼ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈမၼ်း မၼ်းပဵၼ် တွၼ်ႈၵၼ်ပိူင်ထၢၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၽိင်ႇငႄႈၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလီယူႇယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
ဢေႇတီႇ 68

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 68
### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
::* 
### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
::*

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:68
69

**ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ -**
* တူဝ်ၼပ်ႉ 69
* ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ဢေႇတီႇ 69, 1969, 2069
ဢႅတ်ႇတီးရ်ၼႃႇ

## ၽိုၼ်ဢိင်

## ႁဵင်းၵွင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈ

* www.edirne.bel.tr
ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး

**ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး** () ၼႆႉ ပဵၼ် ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်တူဝ် ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃးသေ ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ဢွင်ႇပႄႉၼမ်သေပိူၼ်ႈ တီႈပွႆးမၢၵ်ႇၼင် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼင်ႇ ဢုရုၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ :en:Argentine Football Association ၵေႃႉ ၵုမ်းထိင်းၸတ်းၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈလဵၼ်ႈ ပၢင်ႁိူၼ်း ဢႃႇၵျႅႇၼ်ႇတီႈၼႃး ၼႆႉ ပဵၼ်  :en:Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti ဢၼ်မီးတီႈ  Buenos Aires ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸုမ်းဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉတိၼ်ၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ငဝ်ႈငုၼ်းၾီႇၾႃႇဝႃႈ ပေႃးဢဝ် တင်းၵမ်ႇၽႃႇဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် မီး ၸၼ်ႉ 7 ၼႆယဝ်ႉ။  ၸုမ်းဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1978 လႄႈ 1986 ၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉတီႈ ပွႆးၵွၵ်းသူးၵမ်ႇၽႃႇ ၾီႇၾႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇဢူဝ်ႇလမ်းပိၵ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2004 လႄႈ 2008 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶႅပ်းသူၶမ်း မႃးယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး
ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး

**ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး** (;  ဢမ်ႇၼၼ် ), *Oceanica*' ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်ဢဝ်ၵုၼ်ဢွၼ်ႇၵုၼ်ဢီႈ ၸိူဝ်းမၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉတီႈ ပၢင်ႇလၢႆႇသမုၵ်ႉတရႃႇၼၼ်ႉ ၸူႉတုမ်ၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးတေလႆႈလၢတ်ႈ ႁႂ်ႈၼႄႉၼွၼ်းလီသေၼၼ်ႉၸိုင် ၸၢင်ႈမၵ်းမၢႆဝႃႈ ပဵၼ်မိူၼ်းမူႇၵုၼ် ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၵႄႈ ဢႃႇမႄႇရိၵၸၢၼ်း ဢၼ်ၵႃႈတီႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လႄႈ မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢုရုၵူၺ်း

**ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢုရုၵူၺ်း** ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းတၢင်တူဝ် မိူင်းဢုရုၵူၺ်း သေ ၶဝ်ႈလဵၼ်ႈၶႄႉၶဵင်ႉ တီး ပွႆးမၢၵ်ႇၼင်ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ငဝ်ႈငုၼ်းၾီႇၾႃႇသေ ၸုမ်းဢုရုၵူၺ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉတိၼ် မီးယူႇ မၢႆ 16 ယဝ်ႉ။
တီႈပွႆး ၵွၵ်းသူးၵမ်ႇၽႃႇ ၾီႇၾႃႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းဢုရုၵူၺ်းၼႆႉ လႆႈသူး ၶျႅၼ်ႇပီႇယႅၼ်ႇမႃး သွင်ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်တီႈ မိူဝ်ႈပီ 1930 တီႈပၢင်ပွႆးၵွၵ်းသူးၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈ မိူင်းဢုရုၵူၺ်းၼၼ်ႉ  လႆႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်တင်း ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး သေ လႆႈဢွင်ႇပႄႉတင်း 4 ၵူဝ်း 2 ၵူဝ်းယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်တႄႉ ပဵၼ်တင်း ပရႃႇၸီးသေ လႆႈဢွင်ႇပႄႉတင်း 2 ၵူဝ်း 1 ၵူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸုမ်းဢုရုၵူၺ်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇမီး ၵွၵ်းသူမ်းၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉ တီႈပၢင်ပွႆး ဢူဝ်းလမ်းပိၵ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 1924 လႄႈ 1928 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ် လႆႈၶႅပ်းသူးၶမ်း မႃး သွင်ပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်

**တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်** ဢမ်ႇၼၼ် **လွင်ႈတိတ်ႉသျူးၼိူဝ်ႉၼူႁူဝ်ၸႂ်တၢႆ** ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈလႆလိူတ်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇၵမ်ႉပၼ် ပွတ်းတွၼ်ႈတီႈ ႁူဝ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ယွမ်းဢေႇၵႂႃႇလႄႈသင်၊ ၵိုတ်းၵႂႃႇလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉၵႂႃႇသၢင်ႈၺႃး ၼိူဝ်ႉၼူႁူဝ်ၸႂ် လႄႈ ၸင်လႆႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႁၢင်ႈၼႄတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ဢူၵ်းၸဵပ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၼႃႈဢူၵ်းဢမ်ႇယူႇသႃႇ လႄႈ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၸွတ်ႈၽႄႈထိုင် ႁူဝ်မႃႇ၊ ႁူဝ်ၶႅၼ်၊ ၵွင်းလင်၊ ၶေႃး လႄႈ လုပ်ၵၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ လွင်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉပဵၼ်တီႈ ၼႃႈဢူၵ်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁိမ်းၶၢင်ႈသေ ၵႆႉႁိူင်လၢႆမဵတ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႃႈဢူၵ်းဢမ်ႇယူႇသႃႇၼႆႉ ၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ဢူၵ်းလိူတ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ယွၼ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ထူင်ၶဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  ၽၢင်ႁၢင်တၢင်းပဵၼ် ထႅင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းၸမ်ႉ ထူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇဢိမ်ႇ၊ တူၼ်ႉႁၢၵ်ႈ၊ ယိၼ်းၶႂ်ႈလိုမ်းတူဝ်၊ ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ႁိူဝ်ႉမွႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပဵၼ် တႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 30 တႄႉ လႆႈႁဵၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ဢူၵ်းၸဵပ်းၼၼ်ႉ တႄႉ တီႈၼၢင်းယိင်း ဢမ်ႇသူၼႄသေ ၵႆႉလႆႈယိၼ်းပဵၼ် ၶေႃးၸဵပ်း၊ ၶႅၼ်ၸဵပ်း လႄႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈႁိူဝ်ႉမွႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းလူင် ၸိူဝ်း ဢႃႇယု 75 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉ တႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 5 ၼႆႉ လႆႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ဢၼ်တေႃႉတႄႉၼႄ ၽၢင်ႁၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၼႄၽၢင်ႁၢင်ႈသေဢိတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉတိတ်ႉသျူးၼိူဝ်ႉၼူႁူဝ်ၸႂ်တၢႆၵႂႃႇသေ ၸၢင်ႈပဵၼ် လွင်ႈႁႅင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ယွမ်းၵႂႃႇ၊ လွင်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၵိုတ်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ၸႂ်ပဵၼ်သျွၵ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## လၵ်ႉၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်

လွင်ႈၼႃႈဢူၵ်းၸဵပ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မၼ်းၽႄႈၸွတ်ႈထိုင် တီႈ ပွတ်းတွၼ်ႈတူဝ်တၢင်ၸိူဝ်းလႄႈသင် ဢမ်ႇၽႄႈၸွတ်ႇလႄႈသင် ၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လၵ်ႉၶၼႃႇဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈႁင်း လွင်ႈတိတ်ႉသျူးၼိူဝ်ႉၼူႁူဝ်ၸႂ်တၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လၵ်ႉၶၼႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း မၼ်းၼင်ႇ ႁိူဝ်ႇတႅၵ်ႇႁိူဝ်လႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ပႃးမႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

### လွင်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်း
တီႈ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ၼႆႉ လွင်ႈၼႃးဢူၵ်းၸဵပ်းၵႅၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်ႉၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ၵႆသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈယိၼ်းၵပ်ႉၵႅပ်ႈ၊ မိူၼ်ထုၵ်ႇတဵင်၊ ထုၵ်ႇၺႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် ၵႆႉၽႄႈၵႂႃႇၸူး ၶႅၼ်ၽၢႆႇသၢႆႉသေ ၸၢင်ႈၽႄႈၸွတ်ႇထိုင်ပႃး လုပ်ႇၵၢင်းတႂ်ႈ၊ ၶေႃး၊ ၶႅၼ်ၽၢႆႇၶႂႃ၊ ၵွင်းလႄႈ လႄႈ တွင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တၢင်းပဵၼ်
8

**ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ -**
* တူဝ်ၼပ်ႉ 8
* ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ဢေႇတီႇ 8
ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ (ၵူၼ်းပိတ်ႇမၢၵ်ႇၼင် ပရႃႇၸီး)

**ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ လူးဝိတ်ႉ ၼၸႃးရီႇယူဝ်ႇ တေ လီမႃႇ** ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ႉဝႃႈ ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ () ၼႆႉ ၵိူတ်ႈမိူဝ်ႈ သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 1976  သေ ပဵၼ် ၵူၼ်းၵဝ်ႇလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ႇ ၵူၼ်းပရႃႇၸီး (ၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ) ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း၊ ၸဝ်ႈၶွင် ၸုမ်း Real Valladolid ၵလၢပ်ႉ လႃႇ လီၵႃႇ သပဵၼ်ႇၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်တႄႉ ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇပေႃးတူႉၵၢဝ်ႇ *O Fenômeno*(ၽူႈလီဢၢမ်း - Phenomenon) ၼႆသေ ၼႂ်းၵႃႈ ပိုၼ်းလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းလဵၼ်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ ၼႆႉ မၼ်းဢဝ် ၸဵင်ႇမုင်ႈႁၼ်ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈထၢၼ်ႈၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ပေႃးႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈၼိုင်ႈတီႈသေ သမ်ႉပေႃးမီးလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ် ၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ဢၼ်ပေႃႇပဵၼ်မႃး ဝၢႆးလင်မၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ သူးယွင်ႈၵုင်ႇ ဢၼ်မၼ်းလႆႈမႃးၼၼ်ႉ သူးၽူႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ တႃႇၼိုင်ႈပီ ႁင်း ၾီႇၾႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈမႃး သၢမ်ၵမ်း၊ သူးမၢၵ်ႇၼင်ၶမ်း လႆႈမႃး သွင်ၵမ်းယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
လႃႇ လီၵႃႇ

**လႃႇ လီၵႃႇ** ၼႆႉ ပဵၼ် ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇလိၵ်ႉ မၢၵ်ႇၼင်ၸၼ်ႉသုင် သပဵၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်လိၵ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင်ႇသပဵၼ်ႇ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ရီးယႄး မႅတ်ႉတရိတ်ႉ၊ ပႃၸီလူဝ်းၼႃး၊ တီႇပေႃႉတီႇဝူဝ်ႇ၊ သႃႇဝီးလႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မၢၵ်ႇၼင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိၵ်ႉ မၢၵ်ႇၼင်
ပရီးမီးယႃးလိၵ်ႉ

**ပရီးမီးယႃးလိၵ်ႉ** ၼႆႉ ပဵၼ် ပဵၼ်လိၵ်ႉဢၼ်သုင်သုတ်း ႁင်း ၸုမ်းၵလၢပ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ႇၵိၼ်ၸၢင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ် ပွႆးၶႄႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်ပဵၼ်ပိူင်လူင် ႁင်းယူႇၶေႇသေ ၸုမ်းၵလၢပ်ႉ 20 ၸုမ်း ၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈပွႆးရႃႇသီႇၼၼ်ႉ တင်းသဵင်ႈ လႆႈပိတ်ႉ 38 ပွႆးသေ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ တေႃႇထိုင် လိူၼ်မေႇ ထႅင်ႈပီၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ၵႆႉပိတ်ႉ ဝၼ်းသဝ် လႄႈ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉသေ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵေႃႈ တၢင်ႇဝၼ်းၼႆႉ ၵႆႉလႄႈႁူဝ်ၶမ်ႈယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် 1993 တေႃႇ 2007 ၼႆႉ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ပရီးမီးယႃးသျိပ်ႉၼႆသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉ ယေးငိုၼ်းပႃၵလေႉၸ် ပၼ်သပွၼ်ႇသႃႇဝႆႉလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ပရီးမီးယႃးလိၵ်ႉ ပႃၵလေႉၸ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၶျႅၼ်ႇပီႇယႅၼ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ရႃႇသီႇ 2019-2020 ၼႆႉ ပဵၼ် ၸုမ်း လီႇဝႃႇပူးယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မၢၵ်ႇၼင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိၵ်ႉ မၢၵ်ႇၼင်
ဢႅၼ်းတရၢႆႉ (ပိူင်သၢင်ႈၵၢၼ်)

ဢႅၼ်းတရၢႆႉ (ပိူင်သၢင်ႈၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈမူဝ်ႇပၢႆး) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ပိူင်သၢင်ႈၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ မူဝ်ႇပၢႆး ဢၼ်ဢိင်ဝႆႉၼိူဝ် ၵႃႇၼႄႇလ်) လိၼ်းၼိတ်ႉသ်သေ လုၵ်ႉတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ၵူႇၵိူဝ်ႇ Google လႆႈႁဵတ်းမႃးယဝ်ႉ။ Android Inc.ၼႆႉ ဢႅၼ်ႇတီႇ ရူႇပိၼ်ႇ ၵေႃႇလႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ဢွၵ်ႇထူဝ်ပႃႇ 2003 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2005 မႃး Google လႆႈသိုဝ်ႉဢဝ် Android Inc. မႃးယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတီႈ ၾူင်းၸၼ်ႉသုင်ၵမ်ႉၼမ်သေ ပဵၼ် ပိူင်သၢင်ႈၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ ၾူင်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယဝ်ႉ။

လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဢႅၼ်ႇတီႇ ရူႇပိၼ်ႇ ႁင်း ၵူႇၵိူဝ်ႇသေ မိူဝ်ႈ တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 2011 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉ ဢႅၼ်းတရၢႆႉၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈၵွင်ႉၸူး 7 သႅၼ်ၼႆယဝ်ႉ။

ပိူင်သၢင်ႈၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉၼႆႉ -

* 2.0/2.1 (Eclair)
* 2.2 (Froyo) 
* 2.3 (Gingerbread)
* 3.0 (Honeycomb)
* 4.0 (Ice-cream sandwich)
* 4.1 (Jelly Bean)
* 4.2 (Jelly Bean)
* 4.3 (Jelly Bean)
* 4.4 (KitKat)
* 5.0 (Lollipop) 
* 6.0 (Marshmallow) 
* 7.0 (Nougat) 
* 8.0 (Oreo) 
* 9.0 (Pie)
* 10(Q)
* 11(R) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိူင်သၢင်ႈၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ ၶွမ်ႇပျူႇတႃႇ
ၼိၵ်းၵီႉ မီႇၼၢတ်ႇ

**ဢူဝ်ႇၼီႇၵႃႇ ထၢၼ်ႇယႃႇ မႃႇရၢတ်ႇ** () ႁိုဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ **ၼိၵ်းၵီႉ မီႇၼၢတ်ႇ** () ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸၢဝ်းဢမေႇရိၵၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ။ မၼ်းၼၢင်းၵိူတ်ႇတီႇသႅၼ်းၸဵမ်းသ်၊ ဝဵင်းၽွတ်ႉ-ဢွၾ်ႉ-သပဵၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတရိၼိတႅတ်ႉလႄႈ တူဝ်ႇပေႇၵူဝ်ႇသေ ၶၢႆႉမႃးယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းၶႂိၼ်းသ်၊ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢမေႇရိၵႃႉ မိူဝ်ႈဢသၢၵ်ႈတိုၵ်ႉလႆႈ 5 ပီ။

ဝၢႆးလင်လႆႈဝၢင်းၶၢႆၶႅပ်းၵႂၢမ်း ၼႂ်းပီ 2007 လႄႈ 2009 သေ လႆႈႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၸွမ်းၸုမ်းယင်းမၼ်းၼီး ဢႅၼ်ႇထိူဝ်ႇထဵၼ်းမႅၼ်ႉ ()။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ၊ ပီ 2009 ၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းလႆႈဝၢင်းၶၢႆၶႅပ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၽိင်ႉၶ်ၾရၢႆးၻေး ၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ဝႅမ်ႇပႃႇ၊ ပီ 2010 သေ လႆႈတၢင်းဢွင်ႇမၢၼ်ထိုင်တီႈၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။ ၽဵင်းၵႂၢမ်းမၼ်းၼၢင်း လႆႈၶိုၼ်ႈ ပဵၼ် ထီႉၼိုင်ႈ တီႈၼိူဝ် Billboard 200 လႄႈ လႆႈႁပ်ႉသူးၶိုၵ်ႉတွၼ်းသီၶမ်းၶၢဝ် ၶွင်မုၵ်ႉၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၾၢႆႇၽဵင်းၵႂၢမ်း မိူင်းဢမေႇရိၵၼ်ႇ (RIAA)။ ဝၢႆးသေဝၢင်းၶၢႆၽဵင်းၵႂၢမ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉသေ မၼ်းၼၢင်းလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်မီးၽဵင်းၵႂၢမ်းၶိုၼ်ႈယူႇၸၼ်ႉထီႉၸဵတ်း တီႈၼိူဝ် Billboard Hot 100 မိူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ။ ၽဵင်းၵႂၢမ်းထီႉသွင်မၼ်းၼၢင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ "Your Love" ၼၼ်ႉၵေႃႉ လႆႈၶိုၼ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉထီႉၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်း Billboard Hot Rap Songs သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၼၢင်းလႆႈပဵၼ်မႃး ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းရႅပ်ႇပႃႇ ၵေႃႉဢမ်ႇလႆႈတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတီႈၽႂ်သေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽူႈထႅၼ်ႈမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈလႆႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2002 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ မၼ်းၼၢင်းတင်းလႆႈပဵၼ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼၢင်းယိင်းၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႂ်း MTV's Annual Hottest MC List ။ မၼ်းၼၢင်းလႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် တီႈ*Rising Stars*  ၼႂ်းပိုၼ်းမၢႆတွင်း Billboard Studio ထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ Album မၢႆသွင်မၼ်းၼၢင်း ဢၼ်ပဵၼ် *Pink Friday: Roman Reloaded* လႆႈဢွၵ်ႇဝၢင်းၶၢႆ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 3၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ၊ ပီ 2012 ။

## ၼႃႈၵၢၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း

### သဵၼ်ႈမၢႆဢႅလ်ႇပမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်း ၼိၵ်းၵီႉ မီႇၼၢတ်ႇ
* *Pink Friday*(2010)
* *Pink Friday: Roman Reloaded* (2012)
* *The Pinkprint* (2014)
* Queen (2018)

## ဢိင်ဢၢင်ႈ

## သိုပ်ႇတူၺ်း

* ၶွင်ႉယူႇထုပ်ႉ ၼိၵ်းၵီႉမီႇၼၢတ်ႇ Nicki Minaj Official Youtube Channel
* ၾဵသ်ႉၿုၵ်ႉၶ် ၼိၵ်းၵီႉမီႇၼၢတ်ႇ Nicki Minaj facebookfanpage
* တႂိတ်ႇတႃႇ ၼိၵ်းၵီႉမီႇၼၢတ်ႇ Nicki Minaj Official Twitter
* ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇ ၼိၵ်းၵီႉမီႇၼၢတ်,  Nicki Minaj Official Instagram

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၼိၵ်းၵီႉ မီႇၼၢတ်ႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1982
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ

**ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ**(IG ဢၢႆႇၵျီႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ။) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ဢၼ်ၼိုင် ဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈ ငဝ်းတူင်ႉလႄႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶဝ် ပိူင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ Kevin Systrom လႄႈ Mike Kriegerၶဝ် လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2010၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇသေ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃးတီႈ iOS ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅၼ်းတရၢႆႉတႄႉ ႁိုင်သွင်ပီ ထိုင် ပီ 2012၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ပီ 2012၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉ feature – limited မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ တႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း 10 မူဝ်ႇပၢႆး လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း 10 ၼႆႉ လႆႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2016၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ လႄႈ 2016၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢိၼ်ႇသတႃၵရမ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်း upload ၶိုၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉ ၸိူဝ်းတေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉ Filter သေၵေႃႈ မူၼ်ႉမႄး၊ ဢဝ် tag  သေၵေႃႈ ၸူႉတုမ်ထိင်းသိမ်း လႄႈ ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးပႃးလႆႈ ဢွင်ႈတီႈ ၸၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ပီ 2010၊ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ App Store သေ လႆႈပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇ app ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ iOS ယဝ်ႉ။

ပီ 2012 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 3 ဝၼ်း ၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅၼ်းတရၢႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလူတ်ႇလူင်း ဢႅပ်ႇပလီႇၵေးသျိၼ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း မီးၵႂႃႇ ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပၢႆယဝ်ႉ။

ပီ 2012၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵျႃႇၼႄႇဝေႃးသထရိ (Wall Street) လႆႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးထိုင် တေႃႇလႃႇ 500 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် ၼႆႉ သိုဝ်ႉဢဝ် ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ တင်း တေႃႇလႃႇ 1 ႁဵင်လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ဢိင်ဢၢင်ႈ
ၶျႅၼ်ႇပီႇယႅၼ်ႇသျိပ်ႉ ဢီးၾႅပ်ႉဢႄႇလ်

ၶျႅၼ်ႇပီႇယႅၼ်ႇသျိပ်ႉ လိၵ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ **English Football League Championship** (ဢၼ်ၵႆႉမၢႆထိုင်ဝႃႈ တူဝ်ယေႃႈမၼ်းဝႃး **Championship** ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးပဵၼ်ၽွင်းၶၢဝ်းရႃႇသီႇ သပွၼ်ႇသႃႇၼႆ ၸႂ်ႉ **Sky Bet Championship** သေ တႄႇဢဝ် 2004 တေႃႇထိုင် 2016 ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉဝႃႈ ပဵၼ် **Football League Championship**) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၸၼ်ႉသုင်သုတ်းတီႈ English Football League (EFL)သေ ပေႃး Premier League ယဝ်ႉ တီႈ ၼႂ်း English football league system ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ထၢၼ်ႈသုင်သုတ်းထိသွင်ယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
လွင်ႈၶဝ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈ ၶႅပ်ႉပီႇတႄႇလ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢႃႇမႄႇရိၵ 2021

မိူဝ်ႈ 2021 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 6 ၼၼ်ႉ ၽုင်ၵူၼ်းဢၼ်ဢူၼ်ဢၢၼ်မေႃးမႄးၼႄၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် တေႃႇၼႄႇ ထရၢမ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပူၼ်ႉပႅၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ယူင်ႉသၢင်ႈသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်း ၶႅပ်ႉပီႇတႄႇလ် (The Capitol) ယဝ်ႉ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းသေ လႆႈၶဝ်ႈသိမ်းဢဝ် ပွတ်းတွၼ်ႈယူင်ႉသၢင်ႈဝႆႉ လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇဝႃႈတႄႉ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းထရၢမ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈ တီႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပၢႆးၸဝ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈသၢၼ်ၶတ်းဢၼ်ၼႆႉမႃး ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ မၼ်းလႆႈပဵၼ် လွင်ႈယႃႉၵဝ်း လွင်ႈဢၼ်ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇၶႅပ်းၵၢၼ်ၸႂ် တႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (Electoral College) လႄႈ လွင်ႈၼႄႉၼွၼ်းပၼ် လွင်ႈဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ လႆႈဢွင်ႇပႄႉတီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 2020 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လႆႈၶၢႆႉဢဝ် တႅၼ်းၽွင်းၶဝ် ဝႆႉတီႈ လွတ်ႈၽေးသေ လႆႈဢိုတ်းႁပ်း ယူင်ႉသၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေ လၢတ်ႈမၢပ်ႇမႂ်ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလႅၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆသေယဝ်ႉ ယူႇဢမ်ႇႁိုင်လၢႆႁူင်ႈ ၽုင်ၵူၼ်းဢၼ်ၵူၼ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်မၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 5၊ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၸုတုမ် တီႈ ဝဵင်းလူင် ဝႃႇသျိၼ်ႇတၼ်ႇ တီႇ ၸီႇ သေ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႈ ၼႄၵၢင်ၸႂ် ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မၢႆႉပၢၼ်ႉ ထဵင် လွင်ႈ ပၢႆႇတႅၼ်ႇဢွင်ႇပႄႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ။ 

## ၽိုၼ်ဢိင်
ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းၵျီး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျုၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190212 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျုၼ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1074 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1456 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2530 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းသဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၵျွင်းသဵၵ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190181 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1326 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1433 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2759 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၵျႃႇဢူးယဵၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၵျႃႇဢူးယဵၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႃႇဢူးယဵၼ်၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190232 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 367 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 427 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 794 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၵျီးပိၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၵျီးပိၼ်ႇတႃႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190247 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1789 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1723 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3512 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၶႅတ်ႉတိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၶႅတ်ႉတိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶႅတ်ႉတိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190169 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1249 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1425 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2674 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၶတႅတ်ႉၶျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၶတႅတ်ႉၶျိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶတႅတ်ႉၶျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190258 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2125 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2142 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4267 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၶူႇလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၶူႇလႄႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶူႇလႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190153 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2404 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2394 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4798 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈငပျိၼ်းဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈငပျိၼ်းဢိၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငပျိၼ်းဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190155 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1179 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1156 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2335 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈငူၺ်ႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈငူၺ်ႇတွင်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငူၺ်ႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190251 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 644 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 687 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1331 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190217 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1482 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1760 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3242 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသႄႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသႄႇၵျီး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႄႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190176 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2738 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 3250 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5988 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းဝ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၶျွင်းဝ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႄႇတႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190168 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1070 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1358 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2428 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
သဵၵ်ႇ လူဝ်ႇသူဝ်ႇ

**သဵၵ်ႇသၼ် သုၵ်ႇၽိမၢၺ်ႊ** (– ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ၊ ပီ 1974) ႁိုဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ **သဵၵ်ႇလူဝ်ႇသူဝ်ႇ**()ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်း၊ ၽူႈတွႆႇတိုင်ႈၸၢဝ်းထႆး ၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈၼၶွၼ်းရၢတ်ႉၶျသီမႃး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၸုမ်းလူဝ်ႇသူဝ်ႇသေ ဝၢႆးမႃးၸင်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၸုမ်းယဝ်ႉ မႃးႁွင်ႉၽဵင်းႁၢင်းၵွၺ်းၵေႃႉလဵဝ်။

## သိူၵ်ႈပိုၼ်း
သဵၵ်ႇလူဝ်ႇသူဝ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၸိုဝ်ႈတဵမ်ဝႃႈ **သဵၵ်ႇသၼ် ၽုမ်ႊလမ်ႊၼဝ်ႊ** () ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈတီႈၸေႊဝဵင်းၼူၼ်းထႆး()၊ ၸေႊတွၼ်ႈၼၶွၼ်းရၢတ်ႉၶျသီမႃႊ()၊ မိူင်းထႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ7 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ၊ ပီ 1974။ မၼ်းၸၢႆးမီးပီႈၸၢႆးၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၵေႃႉၸိုဝ်ႈ **ဢမွၼ်ႊ သုၵ်ႇၽိမၢၺ်ႊ** () ႁိုဝ် သႅၼ်ၼႃႊၵႃႊ ()။ မၼ်းၸၢႆးယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉၶူၵ်ႉၼွင်ၽႆႇ( )။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၸင်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸုမ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းလူဝ်ႇသူဝ်ႇ (Loso)သေ တွႆႇတိုင်ႈႁႃၵိၼ်ၸွမ်းလၢၼ်ႉၿႃးရ်(Bar)လၢႆလၢႆတီႈ။ ၼႂ်းပီ1996 ၸင်ႇၶတ်းၸႂ်ဢွၵ်ႇဢႅလ်ႇပမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းရွၵ်ႉ *Lo Society* ဢၼ်မီးပႃးၽဵင်းၵႂၢမ်းလိုဝ်းလင် "ၶျၼ်းရိုဝ်ထိူဝ်ႊထီႈပလျဵၼ်ႇပႆႊ" (ฉันหรือเธอที่เปลี่ยนไป) ပွင်ႇဝႃႈ "ႁဝ်းႁိုဝ်သူဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႊၵႂႃႇ" ၸႂ်ႉပႃးၸိုဝ်ႈၸုမ်းဝႃႈ လူဝ်ႇသူဝ်ႇ တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2003 ၸင်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းလူဝ်ႇသူဝ်ႇ တႃႇၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလႄႈ တွႆႇတိုင်ႈ တီႈမိူင်းလၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ ႁိုင်ပဵၼ်6လိူၼ် ။ ၶူးသွၼ်မၼ်းၸၢႆး ၵေႃႉၸိုဝ်ႈ Steve Wasserman ၵေႃႉပဵၼ်မေႃသွၼ်ၽႃႇသႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈပၼ်ၶဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယၢမ်ၶႆႊၼႄသိူၵ်ႈပိုၼ်းလူဝ်ႇသူဝ်ႇ တီႈၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵႃးၻီးယၼ်ႉ ၶွင်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ဝႃႈ လူဝ်ႇသူဝ်ႇယၢမ်ႈတိတ်းၸပ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းပဵၼ်လဝ်ႈ၊ ယႃႈမႃႉလႄႈ ထုပ်ႉၵီႇတႃႇလႅဝ် မိူဝ်ႈၽွင်းၶိုၼ်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ မၢင်ပွၵ်ႈယင်းပေႃႉႁႅမ်မေးၼၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇထႅင်ႈၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။

## ပၢင်ႁႆႇတိုင်ႈ

## ၼႃႈၵၢၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း

### ၼႃႈၵၢၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸုမ်းလူဝ်ႇသူဝ်ႇ

* *Lo Society* (1996)
* *Lo Society Bonus Tracks (1996)*
* *Redbike Story* (1997) (movie soundtrack)
* *Entertainment* (1998)
* *Best of Loso* (CD 1999)
* *Rock & Roll* (2000)
* *Losoland* (2001)
* *The Red Album* (August 2001)
* *Best of Loso* (Karaoke VCD, 2001)
* *Loso Concert For Friends* (VCD 2002)
* *Loso Best Of Collection* (30 April 2013)

### ၼႃႈၵၢၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်းသဵင်ၶွင်တူဝ်

* *7 August* (April 2003)
* *Sek Loso: The Collection* (June 2005)
* *Black & White* (July 26, 2006)
* *Sek - Album Sek Loso* (May 28, 2009)
* *Plus* (22 June 2010)
* *New* (23 December 2010)
* *I'm Back* (17 October 2013)

## ဢိင်ဢၢင်ႈ

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိုၵ်ႉမီးဢႃႇယု
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1974
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽဵင်းၵႂၢမ်းရွၵ်ႉ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းထႆး
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းထႆး
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်းထႆး
ဝၢၼ်ႈၸီးၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၸီးၵျုၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီးၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190216 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 360 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 455 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 815 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၸီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၸီးၵူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190208 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 536 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 779 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1315 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190226 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 744 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 898 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1642 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇဝုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇဝုၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇဝုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190252 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2133 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 2179 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4312 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈတွင်ႇဢိၼ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190230 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1031 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1113 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2144 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ

## ပိုၼ်းလွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း
ပေႃးမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း သၢႆပိုၼ်း လွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
# လွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ၊
# လွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ၊
# လွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဝၢႆးသေ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ၊
# လွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဝၢႆးသေ ၶွင်ႇၸီႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶိုၼ်ႈမႃး။

## ၽိုၼ်ဢိင်
ဝၢၼ်ႈထူင်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈထူင်းၵျီး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇထူင်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190184 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1629 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1898 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3527 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈတလၢႆးငူၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈတလၢႆးငူၵ်ႉ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼတ်ႉတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190241 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 6702 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 5954 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 12656 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းၵူဝ်းပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းၵူဝ်းပိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190250 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 727 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 786 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1513 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈမျႃႉၸဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈမျႃႉၸဵင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျႃႉၸဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190193 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 929 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1281 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2210 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190159 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1247 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1120 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2467 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈမႃလႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈမႃလႄး** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမႃလႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190242 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 717 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 740 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1457 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵူင်ႇတႅင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵူင်ႇတႅင်ႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၵူင်ႇတႅင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190223 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1610 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1774 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3375 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းၸီႇ** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇပျီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190254 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2895 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 3007 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5902 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇတူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇတူင်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇတူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190222 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 248 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 326 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 574 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသျွၵ်ႉပိၼ်ႇယူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး

**ဝၢၼ်ႈသျွၵ်ႉပိၼ်ႇယူဝ်း** (၊ ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသျွၵ်ႉပိၼ်ႇယူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190238 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 15945 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 15245 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 31190 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး